clock+code

1) генератор; формирователь, устройство формирования

2) преобразователь, датчик

3) программа выбора формата экрана компьютера

•

- ac generator

time [taɪm]

temps ⇒ 1 (a)-(e), 1 (m), 1 (o) durée ⇒ 1 (e) heure ⇒ 1 (f), 1 (g), 1 (m) moment ⇒ 1 (i), 1 (j) fois ⇒ 1 (k) époque ⇒ 1 (o) fin ⇒ 1 (r) mesure ⇒ 1 (u) chronométrer ⇒ 2 (a) fixer l'heure de ⇒ 2 (b) choisir le moment de ⇒ 2 (c) régler ⇒ 2 (d)

1 noun

(a) (continuous stretch of time) temps m;

∎ as time goes by avec le temps;

∎ the price has gone up over time le prix a augmenté avec le temps;

∎ it's only a matter or a question of time ce n'est qu'une question de temps;

∎ these things take time cela ne se fait pas du jour au lendemain;

∎ to have time on one's hands or time to spare avoir du temps;

∎ time hangs heavy on his hands le temps lui pèse, il trouve le temps long;

∎ since the dawn of time depuis la nuit des temps;

∎ time flies le temps passe vite;

∎ doesn't time fly! comme le temps passe vite!;

∎ time heals all wounds le temps guérit tout;

∎ only time will tell seul l'avenir nous le dira;

∎ time will prove me right l'avenir me donnera raison;

∎ it's a race against time c'est une course contre la montre;

∎ they're working against time to save her ils ne disposent que de très peu de temps pour la sauver;

∎ time is on our side le temps joue en notre faveur;

∎ time out of mind de temps immémorial, de toute éternité;

∎ time is money le temps, c'est de l'argent;

∎ proverb time and tide wait for no man les événements n'attendent personne

(b) (period of time spent on particular activity) temps m;

∎ there's no time to lose il n'y a pas de temps à perdre;

∎ he lost no time in telling me il s'est empressé de me le dire;

∎ to make up for lost time rattraper le temps perdu;

∎ to make good/poor time doing sth mettre peu de temps/longtemps à faire qch;

∎ I passed the time reading j'ai passé mon temps à lire;

∎ take your time prenez votre temps;

∎ take your time over it prenez le temps qu'il faudra;

∎ it took me all my time just to get here! avec le temps que j'ai mis pour arriver ici!;

∎ you took your time about it! tu en as mis du temps!;

∎ she took the time to explain it to us elle a pris le temps de nous l'expliquer;

∎ she made the time to read the report elle a pris le temps de lire le rapport;

∎ I can always make time for you pour vous, je suis toujours là;

∎ I spend half/all my time cleaning up je passe la moitié de/tout mon temps à faire le ménage;

∎ half the time he doesn't know what he's doing la moitié du temps il ne sait pas ce qu'il fait;

∎ most of the time la plupart du temps;

∎ he was ill part or some of the time il a été malade une partie du temps;

∎ it rained part or some of the time il a plu par moments;

∎ we spend the better part of our time working nous passons le plus clair de notre temps à travailler;

∎ I start in three weeks' time je commence dans trois semaines;

∎ they'll have finished the project in three weeks' time ils auront terminé le projet dans trois semaines;

∎ all in good time! chaque chose en son temps!;

∎ I'll finish it in my own good time je le finirai quand bon me semblera;

∎ in no time (at all), in next to no time en un rien de temps, en moins de rien

(c) (available period of time) temps m;

∎ I haven't (the) time to do the shopping je n'ai pas le temps de faire les courses;

∎ I've no time for gossip je n'ai pas de temps à perdre en bavardages;

∎ I've no time for that sort of attitude je ne supporte pas ce genre de mentalité;

∎ he has no time for sycophants/for laziness il n'a pas de temps à perdre avec les flatteurs/les paresseux;

∎ my time is my own mon temps m'appartient;

∎ my time is not my own je ne suis pas libre de mon temps;

∎ we've just got time to catch the train on a juste le temps d'attraper le train;

∎ that doesn't leave them much time to get ready cela ne leur laisse guère de temps pour se préparer;

∎ you'll have to find the time to see her il faut que tu trouves le temps de la voir;

∎ you have plenty of time to finish it vous avez largement le temps de le finir;

∎ we've got plenty of time or all the time in the world nous avons tout le temps

(d) (while) temps m;

∎ after a time après un (certain) temps;

∎ a long time longtemps;

∎ a long time ago il y a longtemps;

∎ it's a long time since we've been out for a meal together ça fait longtemps que nous ne sommes pas sortis dîner ensemble;

∎ she's been dreaming of this for a long time now voilà longtemps qu'elle en rêve;

∎ he waited for a long time il a attendu longtemps;

∎ I worked for a long time as a translator j'ai travaillé (pendant) longtemps comme traducteur;

∎ for a long time he refused to eat meat il a (pendant) longtemps refusé de manger de la viande;

∎ it'll be a long time before I do that again je ne suis pas près de recommencer, je ne recommencerai pas de si tôt ou de sitôt;

∎ the car takes a long time to warm up la voiture met longtemps à chauffer;

∎ you took a long time! tu en as mis du temps!, il t'en a fallu du temps!;

∎ familiar long time no see! ça faisait longtemps!;

∎ a short time peu de temps;

∎ after a short time peu (de temps) après;

∎ a short time before their wedding peu avant leur mariage;

∎ she's going to stay with us for a short time elle va rester avec nous pendant quelque temps;

∎ in the shortest possible time dans les plus brefs délais, le plus vite ou tôt possible;

∎ after some time au bout de quelque temps, après un certain temps;

∎ some time after their trip quelque temps après leur voyage;

∎ some time ago il y a quelque temps;

∎ for some time past depuis quelque temps;

∎ for some time (to come) pendant quelque temps;

∎ it's the best film I've seen for some time c'est le meilleur film que j'aie vu depuis un moment;

∎ it will take (quite) some time to repair il va falloir pas mal de temps pour le réparer;

∎ all this time pendant tout ce temps

(e) (time taken or required to do something) temps m, durée f;

∎ the flying time to Madrid is two hours la durée du vol pour Madrid est de deux heures;

∎ the cooking time is two hours le temps de cuisson est de deux heures;

∎ the winner's time was under four minutes le gagnant a fait un temps de moins de quatre minutes;

∎ 1 minute 34 seconds is her best/a good time 1 minute 34 secondes, c'est son meilleur temps/un bon temps;

∎ it takes time cela prend du temps;

∎ how much time will it take? combien de temps cela prendra-t-il?;

∎ she finished in half the time it took me to finish elle a mis deux fois moins de temps que moi pour finir

(f) (by clock) heure f;

∎ what time is it?, what's the time? quelle heure est-il?;

∎ what time do you make it? quelle heure avez-vous?;

∎ do you have the time? vous avez l'heure?;

∎ have you got the right time on you? avez-vous l'heure juste?;

∎ the time is twenty past three il est trois heures vingt;

∎ what time are we leaving? à quelle heure partons-nous?;

∎ do you know how to tell the time? est-ce que tu sais lire l'heure?;

∎ could you tell me the time? pourriez-vous me dire l'heure (qu'il est)?;

∎ have you seen the time? avez-vous vu l'heure?;

∎ I looked at the time j'ai regardé l'heure;

∎ this old watch still keeps good time cette vieille montre est toujours à l'heure ou exacte;

∎ at this time of day à cette heure de la journée;

∎ we'll have to keep an eye on the time il faudra surveiller l'heure;

∎ it is almost time to leave/for my bus il est presque l'heure de partir/de mon bus;

∎ it's time I was going il est temps que je parte;

∎ it's dinner time, it's time for dinner c'est l'heure de dîner;

∎ there you are, it's about time! te voilà, ce n'est pas trop tôt!;

∎ I wouldn't give him the time of day je ne lui dirais même pas bonjour;

∎ to pass the time of day with sb échanger quelques mots avec qn

(g) (system)

∎ local time heure f locale;

∎ it's 5 o'clock Tokyo time il est 5 heures, heure de Tokyo

(h) (schedule)

∎ is the bus running to time? est-ce que le bus est à l'heure?;

∎ within the required time dans les délais requis

(i) (particular point in time) moment m;

∎ at that time I was in Madrid à ce moment-là, j'étais à Madrid ou j'étais alors à Madrid;

∎ I worked for her at one time à un moment donné j'ai travaillé pour elle;

∎ at the present time en ce moment, à présent;

∎ he is president at the present time il est actuellement président;

∎ at the time of delivery au moment de la livraison;

∎ at a later time plus tard;

∎ at a given time à un moment donné;

∎ at any one time à la fois;

∎ there's room for 15 people at any one time il y a de la place pour 15 personnes à la fois;

∎ an inconvenient time un moment inopportun;

∎ you called at a most inconvenient time vous avez appelé à un très mauvais moment;

∎ there are times when I could scream il y a des moments où j'ai envie de hurler;

∎ at the best of times même quand tout va bien;

∎ even at the best of times he is not that patient même dans ses bons moments il n'est pas particulièrement patient;

∎ at no time did I agree to that je n'ai jamais donné mon accord pour cela;

∎ by the time you get this… le temps que tu reçoives ceci…, quand tu auras reçu ceci…;

∎ by that time it will be too late à ce moment-là il sera trop tard;

∎ by that time we'll all be dead d'ici là nous serons tous morts;

∎ by this time next week d'ici une semaine, dans une semaine;

∎ this time next week la semaine prochaine à cette heure-ci;

∎ this time last week il y a exactement une semaine;

∎ from that time on we had nothing to do with them à partir de ce moment-là, nous avons refusé d'avoir affaire à eux;

∎ in between times entre-temps;

∎ some time or other un jour ou l'autre;

∎ some time next month dans le courant du mois prochain;

∎ until such time as I hear from them jusqu'à ce que ou en attendant que j'aie de leurs nouvelles

(j) (suitable moment) moment m;

∎ she chose her time badly elle a mal choisi son moment;

∎ this is no time for you to leave ce n'est pas le moment de partir;

∎ now's our time to tell her c'est maintenant que nous devrions ou voici venu le moment de le lui dire;

∎ now is the time to invest c'est maintenant qu'il faut investir;

∎ when the time comes le moment venu, quand le moment sera venu;

∎ we'll talk about that when the time comes nous en parlerons en temps utile;

∎ the time has come to make a stand c'est le moment d'avoir le courage de ses opinions;

∎ the time for talking is past ce n'est plus le moment de parler;

∎ it's about time we taught her a lesson il est grand temps que nous lui donnions une bonne leçon;

∎ there's no time like the present (let's do it now) faisons-le maintenant;

∎ there's a time and a place for everything il y a un temps et un lieu pour ou à tout

(k) (occasion, instance) fois f;

∎ I'll forgive you this time je vous pardonne cette fois-ci ou pour cette fois;

∎ each or every time chaque fois;

∎ she succeeds every time elle réussit à chaque fois;

∎ the last time he came la dernière fois qu'il est venu;

∎ the time before la fois précédente ou d'avant;

∎ another or some other time une autre fois;

∎ I called her three times je l'ai appelée trois fois;

∎ many times bien des fois, très souvent;

∎ many a time I've wondered… je me suis demandé plus d'une ou bien des fois…;

∎ several times plusieurs fois;

∎ several times in the past plusieurs fois déjà;

∎ he asked me several times if… il m'a demandé plusieurs fois si…;

∎ it costs 15 cents a time ça coûte 15 cents à chaque fois;

∎ the one time I'm winning, he wants to stop playing pour une fois que je gagne, il veut arrêter de jouer;

∎ nine times out of ten the machine doesn't work neuf fois sur dix la machine ne marche pas;

∎ we'll have to decide some time or other tôt ou tard ou un jour ou l'autre il va falloir nous décider;

∎ do you remember that time we went to Germany? tu te rappelles la fois où nous sommes allés en Allemagne?;

∎ there's always a first time il y a un début à tout;

∎ I've told you a hundred times! je te l'ai dit vingt ou cent fois!;

∎ give me a good detective story every time! rien ne vaut un bon roman policier!

(l) (experience)

∎ to have a good time bien s'amuser;

∎ she's had a terrible time of it elle a beaucoup souffert;

∎ I had the time of my life jamais je ne me suis si bien ou autant amusé;

∎ we had an awful time at the picnic nous nous sommes ennuyés à mourir au pique-nique;

∎ it was a difficult time for all of us c'était une période difficile pour nous tous;

∎ she had a hard time bringing up five children alone ça a été difficile pour elle d'élever cinq enfants seule;

∎ to give sb a hard or rough or tough time en faire voir de dures à qn, en faire voir de toutes les couleurs à qn;

∎ what a time I had with him! (fun) qu'est-ce que j'ai pu m'amuser avec lui!; (trouble) qu'est-ce qu'il m'en a fait voir!

(m) (hours of work)

∎ to put in time faire des heures (de travail);

∎ to work part/full time travailler à temps partiel/à plein temps;

∎ British in company time, American on company time pendant les heures de travail;

∎ British in your own time, American on your own time pendant votre temps libre, en dehors des heures de travail

(n) (hourly wages)

∎ we pay time and a half on weekends nous payons les heures du week-end une fois et demie le tarif normal;

∎ overtime is paid at double time les heures supplémentaires sont payées ou comptées double

(o) (usu plural) (era) époque f, temps m;

∎ in Victorian times à l'époque victorienne;

∎ in the time of Henry IV à l'époque d'Henri IV, du temps d'Henri IV;

∎ in times past, in former times autrefois, jadis;

∎ in times to come à l'avenir;

∎ at one time, things were different autrefois ou dans le temps les choses étaient différentes;

∎ the house has seen better times la maison a connu des jours meilleurs;

∎ in happier times en un ou des temps plus heureux;

∎ in time or times of need/war en temps de pénurie/de guerre;

∎ time was when doctors made house calls il fut un temps où les médecins faisaient des visites à domicile;

∎ those were happy times! c'était le bon (vieux) temps!;

∎ times are hard les temps sont durs;

∎ in our time de nos jours;

∎ the times we live in l'époque f où nous vivons;

∎ in my time children didn't talk back de mon temps, les enfants ne répondaient pas;

∎ she was probably a good singer in her time en son temps, c'était sûrement une bonne chanteuse;

∎ it was a very popular car in its time c'était une voiture très populaire à l'époque (où elle est sortie);

∎ very advanced for its time très en avance sur son temps ou sur l'époque;

∎ to be ahead of or before one's time être en avance sur son époque ou sur son temps;

∎ to be behind the times être en retard sur son époque ou sur son temps;

∎ to keep up with the times vivre avec son temps;

∎ to move with the times évoluer avec son temps;

∎ times have changed autres temps, autres mœurs

(p) (lifetime)

∎ I've heard some odd things in my time! j'en ai entendu, des choses, dans ma vie!;

∎ it won't happen in our time nous ne serons pas là pour voir ça;

∎ if I had my time over again si j'avais à recommencer (ma vie);

∎ at my time of life à mon âge;

∎ that was before your time (birth) vous n'étiez pas encore né; (arrival) vous n'étiez pas encore là;

∎ her time has come (childbirth) elle arrive à son terme; (death) son heure est venue ou a sonné; (success) son heure est venue;

∎ he died before his time il est mort avant l'âge

(q) (season)

∎ it's hot for the time of year il fait chaud pour la saison

(r) (end of period) fin f;

∎ time's up (on exam, visit) c'est l'heure; (on meter, telephone) le temps est écoulé;

∎ British time (gentlemen), please! (in pub) on ferme!;

∎ Sport the referee called time l'arbitre a sifflé la fin du match

(s) American Commerce (credit)

∎ to buy sth on time acheter qch à tempérament ou à terme ou à crédit

(t) familiar (in prison)

∎ to do time faire de la taule;

∎ he's serving time for murder il est en taule pour meurtre

(u) Music (tempo) mesure f; (note value) valeur f (d'une note);

∎ to keep time, to be in time être en mesure;

∎ he beat time with his foot il battait ou marquait la mesure du pied;

∎ in triple or three-part time à trois temps

(v) Radio & Television espace m;

∎ to buy/to sell time on television acheter/vendre de l'espace publicitaire à la télévision

(w) American familiar (idiom)

∎ to make time with sb (pursue) draguer qn; (be with) être avec qn^□ (en couple) ; (have sex with) s'envoyer en l'air avec qn

2 transitive verb

(a) (on clock → runner, worker, race) chronométrer;

∎ they timed her at four minutes a mile ils l'ont chronométrée ou ils ont chronométré son temps à quatre minutes au mille;

∎ time how long she takes to finish regardez combien de temps elle met pour finir;

∎ he timed his speech to last twenty minutes il a fait en sorte que son discours dure vingt minutes;

∎ to time an egg minuter le temps de cuisson d'un œuf

(b) (schedule) fixer ou prévoir (l'heure de); Photography (exposure) calculer;

∎ they timed the attack for 6 o'clock l'attaque était prévue pour 6 heures

(c) (choose right moment for) choisir ou calculer le moment de;

∎ she timed her entrance well elle a bien choisi le moment pour faire son entrée;

∎ he timed the blow perfectly il a frappé au bon moment;

∎ your remark was perfectly/badly timed votre observation est venue au bon/au mauvais moment

(d) (synchronize) régler, ajuster;

∎ she tried to time her steps to the music elle essayait de régler ses pas sur la musique

3 times

1 plural noun

(indicating degree) fois f;

∎ she's ten times cleverer than or as clever as he is elle est dix fois plus intelligente que lui;

∎ he ate four times as much cake as I did il a mangé quatre fois plus de gâteau que moi

2 preposition

∎ Mathematics 3 times 2 is 6 3 fois 2 font ou égalent 6;

∎ 1 times 6 is 6 une fois six fait ou égale six

4 ahead of time adverb

en avance;

∎ I'm ten minutes ahead of time j'ai dix minutes d'avance

5 all the time adverb

∎ he talked all the time we were at lunch il a parlé pendant tout le déjeuner;

∎ he's been watching us all the time il n'a pas cessé de nous regarder;

∎ I knew it all the time je le savais depuis le début

6 any time adverb

n'importe quand;

∎ come over any time venez quand vous voulez;

∎ you're welcome any time vous serez toujours le bienvenu;

∎ thanks for all your help - any time merci de votre aide - de rien

7 at a time adverb

∎ for days at a time pendant des journées entières, des journées durant;

∎ to do two things at a time faire deux choses à la fois;

∎ take one book at a time prenez les livres un par un ou un (seul) livre à la fois;

∎ she ran up the stairs two at a time elle a monté les marches quatre à quatre

8 at all times adverb

à tous moments

9 at any time adverb

à toute heure;

∎ hot meals at any time repas chauds à toute heure;

∎ at any time of day or night à n'importe quelle heure du jour ou de la nuit;

∎ at any time during office hours n'importe quand pendant les heures de bureau;

∎ he could die at any time il peut mourir d'un moment à l'autre;

∎ if at any time… si à l'occasion…

10 at the same time adverb

(a) (simultaneously) en même temps;

∎ they all spoke at the same time ils se sont mis à parler tous en même temps;

∎ they arrived at the same time (as) he did ils sont arrivés en même temps que lui

(b) (yet) en même temps;

∎ she was pleased but at the same time a bit concerned elle était contente mais en même temps un peu inquiète

(c) (nevertheless) pourtant, cependant;

∎ at the same time, we must not forget… pourtant ou cependant, il ne faut pas oublier…

11 at the time adverb

∎ at the time of their wedding au moment de leur mariage;

∎ I didn't pay much attention at the time sur le moment, je n'ai pas fait vraiment attention

12 at times adverb

parfois, par moments

13 behind time adverb

en retard;

∎ we're a bit behind time nous sommes légèrement en retard;

∎ the project was running behind time le projet avait du retard

14 for a time adverb

pendant un (certain) temps;

∎ for a time, he was unable to walk pendant un certain temps, il n'a pas pu marcher

15 for all time adverb

pour toujours

16 for the time being adverb

pour le moment

17 from time to time adverb

de temps en temps, de temps à autre

18 in time adverb

(a) (eventually)

∎ she'll come to her senses in time elle finira par revenir à la raison;

∎ he'll forget about it in (the course of) time il finira par l'oublier (avec le temps)

(b) (not too late)

∎ let me know in (good) time prévenez-moi (bien) à l'avance;

∎ she arrived in time for the play elle est arrivée à l'heure pour la pièce;

∎ you're just in time to greet our guests tu arrives juste à temps pour accueillir nos invités;

∎ I'll be back in time for the film je serai de retour à temps pour le film

(c) Music en mesure;

∎ to be or keep in time (with the music) être en mesure (avec la musique)

19 in (next to) no time, in no time at all adverb

en un rien de temps

20 of all time adverb

de tous les temps

21 of all times adverb

∎ why now of all times? pourquoi faut-il que ce soit juste maintenant?

22 on time adverb

à l'heure;

∎ to run on time (trains etc) être à l'heure;

∎ she arrived right on time elle est arrivée juste à l'heure;

∎ is the bus on time? est-ce que le bus est à l'heure?

23 out of time adverb

∎ Music he got out of time il a perdu la mesure

24 time after time, time and (time) again adverb

maintes et maintes fois

25 time off noun

temps m libre;

∎ what do you do in your time off? qu'est-ce que vous faites de votre temps libre?

26 time out noun

(a) Sport temps m mort; (in chess match) temps m de repos;

∎ Sport to take time out faire un temps mort

(b) (break)

∎ I took time out to travel (from work) je me suis mis en congé pour voyager; (from studies) j'ai interrompu mes études pour voyager;

∎ she took time out to read the report elle a pris le temps de lire le rapport

►► time of arrival heure f d'arrivée;

Stock Exchange time bargain marché m à terme;

Finance time bill traite f à terme; also figurative time bomb bombe f à retardement;

∎ figurative a demographic time bomb une situation démographique qui menace d'exploser;

∎ the situation is like a time bomb ticking away la situation est explosive;

∎ figurative they're sitting on a time bomb ils sont assis sur un volcan;

time capsule capsule f témoin (qui doit servir de témoignage historique aux générations futures);

Industry time card carte f ou fiche f de pointage;

time chart (showing time zones) carte f des fuseaux horaires; (showing events) table f d'événements historiques; (showing planning) calendrier m, planning m;

time check (on radio) rappel m de l'heure; (in cycling, skiing, motor racing) contrôle m du temps intermédiaire;

Grammar time clause proposition f temporelle;

Industry time clock pointeuse f;

time code code m temporel;

time of departure heure f de départ;

American Finance time deposit dépôt m à terme;

time difference décalage m horaire;

Finance time draft traite f à terme;

time exposure (of film) (temps m de) pose f; (photograph) photo f prise en pose;

time frame délai m;

∎ what's our time frame? de combien de temps disposons-nous?;

time fuse détonateur m ou fusée f à retardement;

time lag (delay) décalage m dans le temps; (in time zones) décalage m horaire;

time lapse intervalle m, laps m de temps;

time limit (gen) délai m, date f limite; Law délai m de forclusion;

∎ there is a strict time limit for applications il y a un délai impératif ou de rigueur pour la remise des dossiers de candidature;

∎ we'll have to set ourselves a time limit for the work il va falloir nous imposer un délai pour finir ce travail;

∎ the work must be completed within the time limit le travail doit être terminé avant la date limite;

Finance time loan emprunt m à terme;

time machine machine f à voyager dans le temps;

time management gestion f du temps de travail;

Marketing time pricing fixation f des prix en fonction du moment;

time sheet feuille f de présence;

Radio time signal signal m ou top m horaire;

Music time signature indication f de la mesure;

Computing time slice tranche f de temps;

Computing time slicing temps m partagé;

time slot créneau m ou tranche f horaire;

time switch (for oven, heating) minuteur m; (for lighting) minuterie f;

time travel voyage m dans le temps;

time traveller personne f qui voyage dans le temps;

Sport time trial course f contre la montre, contre-la-montre m inv;

Telecommunications time unit unité f;

time value Music valeur f (d'une note); Finance valeur f temporelle;

time warp (in science fiction) faille f spatio-temporelle;

∎ it's like living in a time warp c'est comme si on vivait hors du temps;

∎ the country seems to have entered a time warp le temps semble s'être arrêté dans le pays;

∎ the house/company seems to be caught in a 19th century time warp la maison/la société semble ne pas avoir changé depuis le XIXème siècle;

time zone fuseau m horaire

✾ Book 'The Time Machine' Wells 'La Machine à explorer le temps'

ⓘ I may be some time Ce sont les mots ("je risque d'en avoir pour un certain temps") qu'aurait prononcés le capitaine Oates lorsqu'il sortit de la tente qu'il occupait avec le capitaine Scott au cours de leur expédition de 1912 au pôle sud. Oates souffrait de gelures multiples et afin de ne pas ralentir la progression de ses camarades, il décida de se sacrifier en disparaissant dans la tourmente. Cet épisode est censé symboliser les qualités d'héroïsme et d'abnégation associées au caractère britannique. Aujourd'hui, on emploie cette formule par allusion à Oates sur le mode humoristique lorsque l'on sort d'une pièce ou bien lorsqu'on va aux toilettes.

1) разделитеьный

1) Компьютерная техника: Manual Compression, Memory Card, Micro Compact, Modular Computing, Multimedia Card

2) Спорт: Marathon Concept

3) Латинский язык: Medium Coeli

4) Военный термин: Joint Military Intelligence College, Maintenance Console, Maneuver Control, Marine Corps, Master Chief, Materiel Command, Midnight Commander, Military Claimant, Military Code, Military Cross, Missile Command, Mission Critical, Mobility Corridor, Morale Check, Morse code, Multi-Channel MC&G Mapping, Charting and Geodesy, Munitions Command, machine carbine, main channel, maintenance center, maintenance code, maintenance cycle, major component, manual control, mapping camera, master commandant, material central, material code, material committee, material control, materiel center, maximum concealable, medical center, medical certificate, medium capacity, message center, metal case, military channels, military characteristics, military college, military community, military construction, military coordination, military correspondent, missile carrier, missile channel, missile checkout, missile code, missile compartment, missile container, missile control, missile crew, mission capable, mission control, mobile communications, mobile control, mode change, mode code, monitoring and control, mortar carrier, motor carrier, motor convoy, motorcar, motorcycle, movement center, movement control, muzzle cap, Military Committee (NATO), Megacycles (superseded by megahertz), modular charge

5) Техника: Minuteman computer, Mitsubishi Corporation, machine committee, magnetic course, main circulator, main condenser, maintenance check, maintenance complexity, manual clock, marked capacity, medico-surgical, medium-curing, memory controller, metal clad, metal clad switchgear, metric carat, military computer, minutes charged, miscellaneous data, monitoring center, mud-cut, multichannel voice-frequency telegraphy

6) Сельское хозяйство: medico-chirurgical

7) Шутливое выражение: Mad Cashier, Mistress Of Chaos

8) Химия: Molten Carbonate

9) Математика: марковская цепь (Markov chain), метод Монте-Карло

10) Метеорология: Meteorological Codes

11) Железнодорожный термин: Maine Coast Railroad Corporation

12) Юридический термин: Major Case, Male Caller, Move The Crowd

13) Экономика: предельные издержки (marginal cost)

14) Бухгалтерия: Marketing Cost, Master Card, предельная стоимость капитала (marginal cost of capital), Master Charge (now called MasterCard), добавочная себестоимость (производства дополнительной единицы продукции)

15) Автомобильный термин: mixture control

16) Грубое выражение: Marketing Crap

17) Музыка: Mad Catz, My Computer, аудиокассета, эм-си (Microphone Controller; Master of Ceremony - исполнитель вокала в хип-хоп культуре)

18) Политика: Macau

19) Психология: multiple choice

20) Телекоммуникации: Make Call, main cross-connect, Main Cross-Connect (DEC)

21) Сокращение: Mail Centre (UK, 2006), Marine Corps (USA), Master Controller, Master of Ceremonies, Medical Corps, Medium Case bomb, Member of Congress, Missile Center, Missile Controller, Mission Computer, Mission-Capable, Monaco, Motivate The Crowd, Multiply-Convolve, main computer, main coolant, maintenance costs, manhole cover, medicine cabinet, momentary contact, motor chain, multichip, multiple contact, Morning Call (daily, USA), Machine Check, Marginal costs, Master Clock, Master Control, Miniature Camera, Minister Councillor, Multi Channel, Multiple Compartments

22) Театр: Music Cinema

23) Текстиль: Mini Cutouts

24) Университет: Main Campus

25) Физика: Magnetic Coil

26) Физиология: Mad Cow

27) Электроника: Meter Coupled, Microphone Controller, Middle Carbonate, Motorcycle Club, Multipoint Controller

28) Вычислительная техника: magnetic core

29) Нефть: Ministry of Construction, mud cut, загрязнённый буровым раствором (mud-cut), метрический карат (metric carat), проверка технического состояния (maintenance check)

30) Биохимия: Mast Cells

31) Банковское дело: кредит по операциям с маржей (marginal credit)

32) Организация производства: получение разрешений, разрешения должны быть получены, разрешения получены

33) Транспорт: Marine Commercial, Motor Coach, Moved Centerline, Mystery Car

34) Силикатное производство: magnesia-chrome

35) Фирменный знак: M Care, McCoy, Merciless Creations, Mystic Crystals

36) Реклама: ведущий

37) СМИ: Main Character, Media Card, Micro Cassette, Movie Clip, Multimedia Content

38) Деловая лексика: Marginal Cost, Mic Controller, market capitalisation

39) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: Main Contractor, Mechanical Completion

40) Образование: Men's Club

41) Инвестиции: marginal credit

42) Сетевые технологии: Motorola Corp., Multi Computer

43) Полимеры: marginal check, medium curing, moisture content

44) Программирование: Master Clear

45) Автоматика: machining center, magnetic card

46) Контроль качества: Monte Carlo (method)

47) Океанография: Maritime Commission

48) Сахалин Ю: marshalling cabinet

49) Расширение файла: M3CG intermediate language file (Modula-3), Manual Chapter (NRC Inspection Manual)

50) SAP.тех. код поиска

51) Нефть и газ: manual call point, medium pressure steam condensate, motor control block, завершение механической части

52) Военно-политический термин: Military Committee

53) Электротехника: making capacity, mercury contact, metal-clad, multiple contacts

54) Фармация: (масс-спектрометрия) МS (http://www.bioinformatix.ru/metabolomika/metabolomika-i-metabonomika-sovremennyie-tehnologii-toksilogicheskih-issledovaniy-chast-3.html)

55) Hi-Fi. moving coil

56) Должность: Mastered The Craft, Microsoft Certified, Music Composer

57) Чат: Microphone Commando

58) Правительство: Motor City

59) НАСА: Mars Crosser

60) Программное обеспечение: Master Copy

61) Хобби: Music Cards

1) Компьютерная техника: Manual Compression, Memory Card, Micro Compact, Modular Computing, Multimedia Card

2) Спорт: Marathon Concept

3) Латинский язык: Medium Coeli

4) Военный термин: Joint Military Intelligence College, Maintenance Console, Maneuver Control, Marine Corps, Master Chief, Materiel Command, Midnight Commander, Military Claimant, Military Code, Military Cross, Missile Command, Mission Critical, Mobility Corridor, Morale Check, Morse code, Multi-Channel MC&G Mapping, Charting and Geodesy, Munitions Command, machine carbine, main channel, maintenance center, maintenance code, maintenance cycle, major component, manual control, mapping camera, master commandant, material central, material code, material committee, material control, materiel center, maximum concealable, medical center, medical certificate, medium capacity, message center, metal case, military channels, military characteristics, military college, military community, military construction, military coordination, military correspondent, missile carrier, missile channel, missile checkout, missile code, missile compartment, missile container, missile control, missile crew, mission capable, mission control, mobile communications, mobile control, mode change, mode code, monitoring and control, mortar carrier, motor carrier, motor convoy, motorcar, motorcycle, movement center, movement control, muzzle cap, Military Committee (NATO), Megacycles (superseded by megahertz), modular charge

5) Техника: Minuteman computer, Mitsubishi Corporation, machine committee, magnetic course, main circulator, main condenser, maintenance check, maintenance complexity, manual clock, marked capacity, medico-surgical, medium-curing, memory controller, metal clad, metal clad switchgear, metric carat, military computer, minutes charged, miscellaneous data, monitoring center, mud-cut, multichannel voice-frequency telegraphy

6) Сельское хозяйство: medico-chirurgical

7) Шутливое выражение: Mad Cashier, Mistress Of Chaos

8) Химия: Molten Carbonate

9) Математика: марковская цепь (Markov chain), метод Монте-Карло

10) Метеорология: Meteorological Codes

11) Железнодорожный термин: Maine Coast Railroad Corporation

12) Юридический термин: Major Case, Male Caller, Move The Crowd

13) Экономика: предельные издержки (marginal cost)

14) Бухгалтерия: Marketing Cost, Master Card, предельная стоимость капитала (marginal cost of capital), Master Charge (now called MasterCard), добавочная себестоимость (производства дополнительной единицы продукции)

15) Автомобильный термин: mixture control

16) Грубое выражение: Marketing Crap

17) Музыка: Mad Catz, My Computer, аудиокассета, эм-си (Microphone Controller; Master of Ceremony - исполнитель вокала в хип-хоп культуре)

18) Политика: Macau

19) Психология: multiple choice

20) Телекоммуникации: Make Call, main cross-connect, Main Cross-Connect (DEC)

21) Сокращение: Mail Centre (UK, 2006), Marine Corps (USA), Master Controller, Master of Ceremonies, Medical Corps, Medium Case bomb, Member of Congress, Missile Center, Missile Controller, Mission Computer, Mission-Capable, Monaco, Motivate The Crowd, Multiply-Convolve, main computer, main coolant, maintenance costs, manhole cover, medicine cabinet, momentary contact, motor chain, multichip, multiple contact, Morning Call (daily, USA), Machine Check, Marginal costs, Master Clock, Master Control, Miniature Camera, Minister Councillor, Multi Channel, Multiple Compartments

22) Театр: Music Cinema

23) Текстиль: Mini Cutouts

24) Университет: Main Campus

25) Физика: Magnetic Coil

26) Физиология: Mad Cow

27) Электроника: Meter Coupled, Microphone Controller, Middle Carbonate, Motorcycle Club, Multipoint Controller

28) Вычислительная техника: magnetic core

29) Нефть: Ministry of Construction, mud cut, загрязнённый буровым раствором (mud-cut), метрический карат (metric carat), проверка технического состояния (maintenance check)

30) Биохимия: Mast Cells

31) Банковское дело: кредит по операциям с маржей (marginal credit)

32) Организация производства: получение разрешений, разрешения должны быть получены, разрешения получены

33) Транспорт: Marine Commercial, Motor Coach, Moved Centerline, Mystery Car

34) Силикатное производство: magnesia-chrome

35) Фирменный знак: M Care, McCoy, Merciless Creations, Mystic Crystals

36) Реклама: ведущий

37) СМИ: Main Character, Media Card, Micro Cassette, Movie Clip, Multimedia Content

38) Деловая лексика: Marginal Cost, Mic Controller, market capitalisation

39) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: Main Contractor, Mechanical Completion

40) Образование: Men's Club

41) Инвестиции: marginal credit

42) Сетевые технологии: Motorola Corp., Multi Computer

43) Полимеры: marginal check, medium curing, moisture content

44) Программирование: Master Clear

45) Автоматика: machining center, magnetic card

46) Контроль качества: Monte Carlo (method)

47) Океанография: Maritime Commission

48) Сахалин Ю: marshalling cabinet

49) Расширение файла: M3CG intermediate language file (Modula-3), Manual Chapter (NRC Inspection Manual)

50) SAP.тех. код поиска

51) Нефть и газ: manual call point, medium pressure steam condensate, motor control block, завершение механической части

52) Военно-политический термин: Military Committee

53) Электротехника: making capacity, mercury contact, metal-clad, multiple contacts

54) Фармация: (масс-спектрометрия) МS (http://www.bioinformatix.ru/metabolomika/metabolomika-i-metabonomika-sovremennyie-tehnologii-toksilogicheskih-issledovaniy-chast-3.html)

55) Hi-Fi. moving coil

56) Должность: Mastered The Craft, Microsoft Certified, Music Composer

57) Чат: Microphone Commando

58) Правительство: Motor City

59) НАСА: Mars Crosser

60) Программное обеспечение: Master Copy

61) Хобби: Music Cards

1) Компьютерная техника: Manual Compression, Memory Card, Micro Compact, Modular Computing, Multimedia Card

2) Спорт: Marathon Concept

3) Латинский язык: Medium Coeli

4) Военный термин: Joint Military Intelligence College, Maintenance Console, Maneuver Control, Marine Corps, Master Chief, Materiel Command, Midnight Commander, Military Claimant, Military Code, Military Cross, Missile Command, Mission Critical, Mobility Corridor, Morale Check, Morse code, Multi-Channel MC&G Mapping, Charting and Geodesy, Munitions Command, machine carbine, main channel, maintenance center, maintenance code, maintenance cycle, major component, manual control, mapping camera, master commandant, material central, material code, material committee, material control, materiel center, maximum concealable, medical center, medical certificate, medium capacity, message center, metal case, military channels, military characteristics, military college, military community, military construction, military coordination, military correspondent, missile carrier, missile channel, missile checkout, missile code, missile compartment, missile container, missile control, missile crew, mission capable, mission control, mobile communications, mobile control, mode change, mode code, monitoring and control, mortar carrier, motor carrier, motor convoy, motorcar, motorcycle, movement center, movement control, muzzle cap, Military Committee (NATO), Megacycles (superseded by megahertz), modular charge

5) Техника: Minuteman computer, Mitsubishi Corporation, machine committee, magnetic course, main circulator, main condenser, maintenance check, maintenance complexity, manual clock, marked capacity, medico-surgical, medium-curing, memory controller, metal clad, metal clad switchgear, metric carat, military computer, minutes charged, miscellaneous data, monitoring center, mud-cut, multichannel voice-frequency telegraphy

6) Сельское хозяйство: medico-chirurgical

7) Шутливое выражение: Mad Cashier, Mistress Of Chaos

8) Химия: Molten Carbonate

9) Математика: марковская цепь (Markov chain), метод Монте-Карло

10) Метеорология: Meteorological Codes

11) Железнодорожный термин: Maine Coast Railroad Corporation

12) Юридический термин: Major Case, Male Caller, Move The Crowd

13) Экономика: предельные издержки (marginal cost)

14) Бухгалтерия: Marketing Cost, Master Card, предельная стоимость капитала (marginal cost of capital), Master Charge (now called MasterCard), добавочная себестоимость (производства дополнительной единицы продукции)

15) Автомобильный термин: mixture control

16) Грубое выражение: Marketing Crap

17) Музыка: Mad Catz, My Computer, аудиокассета, эм-си (Microphone Controller; Master of Ceremony - исполнитель вокала в хип-хоп культуре)

18) Политика: Macau

19) Психология: multiple choice

20) Телекоммуникации: Make Call, main cross-connect, Main Cross-Connect (DEC)

21) Сокращение: Mail Centre (UK, 2006), Marine Corps (USA), Master Controller, Master of Ceremonies, Medical Corps, Medium Case bomb, Member of Congress, Missile Center, Missile Controller, Mission Computer, Mission-Capable, Monaco, Motivate The Crowd, Multiply-Convolve, main computer, main coolant, maintenance costs, manhole cover, medicine cabinet, momentary contact, motor chain, multichip, multiple contact, Morning Call (daily, USA), Machine Check, Marginal costs, Master Clock, Master Control, Miniature Camera, Minister Councillor, Multi Channel, Multiple Compartments

22) Театр: Music Cinema

23) Текстиль: Mini Cutouts

24) Университет: Main Campus

25) Физика: Magnetic Coil

26) Физиология: Mad Cow

27) Электроника: Meter Coupled, Microphone Controller, Middle Carbonate, Motorcycle Club, Multipoint Controller

28) Вычислительная техника: magnetic core

29) Нефть: Ministry of Construction, mud cut, загрязнённый буровым раствором (mud-cut), метрический карат (metric carat), проверка технического состояния (maintenance check)

30) Биохимия: Mast Cells

31) Банковское дело: кредит по операциям с маржей (marginal credit)

32) Организация производства: получение разрешений, разрешения должны быть получены, разрешения получены

33) Транспорт: Marine Commercial, Motor Coach, Moved Centerline, Mystery Car

34) Силикатное производство: magnesia-chrome

35) Фирменный знак: M Care, McCoy, Merciless Creations, Mystic Crystals

36) Реклама: ведущий

37) СМИ: Main Character, Media Card, Micro Cassette, Movie Clip, Multimedia Content

38) Деловая лексика: Marginal Cost, Mic Controller, market capitalisation

39) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: Main Contractor, Mechanical Completion

40) Образование: Men's Club

41) Инвестиции: marginal credit

42) Сетевые технологии: Motorola Corp., Multi Computer

43) Полимеры: marginal check, medium curing, moisture content

44) Программирование: Master Clear

45) Автоматика: machining center, magnetic card

46) Контроль качества: Monte Carlo (method)

47) Океанография: Maritime Commission

48) Сахалин Ю: marshalling cabinet

49) Расширение файла: M3CG intermediate language file (Modula-3), Manual Chapter (NRC Inspection Manual)

50) SAP.тех. код поиска

51) Нефть и газ: manual call point, medium pressure steam condensate, motor control block, завершение механической части

52) Военно-политический термин: Military Committee

53) Электротехника: making capacity, mercury contact, metal-clad, multiple contacts

54) Фармация: (масс-спектрометрия) МS (http://www.bioinformatix.ru/metabolomika/metabolomika-i-metabonomika-sovremennyie-tehnologii-toksilogicheskih-issledovaniy-chast-3.html)

55) Hi-Fi. moving coil

56) Должность: Mastered The Craft, Microsoft Certified, Music Composer

57) Чат: Microphone Commando

58) Правительство: Motor City

59) НАСА: Mars Crosser

60) Программное обеспечение: Master Copy

61) Хобби: Music Cards

1) Компьютерная техника: Manual Compression, Memory Card, Micro Compact, Modular Computing, Multimedia Card

2) Спорт: Marathon Concept

3) Латинский язык: Medium Coeli

4) Военный термин: Joint Military Intelligence College, Maintenance Console, Maneuver Control, Marine Corps, Master Chief, Materiel Command, Midnight Commander, Military Claimant, Military Code, Military Cross, Missile Command, Mission Critical, Mobility Corridor, Morale Check, Morse code, Multi-Channel MC&G Mapping, Charting and Geodesy, Munitions Command, machine carbine, main channel, maintenance center, maintenance code, maintenance cycle, major component, manual control, mapping camera, master commandant, material central, material code, material committee, material control, materiel center, maximum concealable, medical center, medical certificate, medium capacity, message center, metal case, military channels, military characteristics, military college, military community, military construction, military coordination, military correspondent, missile carrier, missile channel, missile checkout, missile code, missile compartment, missile container, missile control, missile crew, mission capable, mission control, mobile communications, mobile control, mode change, mode code, monitoring and control, mortar carrier, motor carrier, motor convoy, motorcar, motorcycle, movement center, movement control, muzzle cap, Military Committee (NATO), Megacycles (superseded by megahertz), modular charge

5) Техника: Minuteman computer, Mitsubishi Corporation, machine committee, magnetic course, main circulator, main condenser, maintenance check, maintenance complexity, manual clock, marked capacity, medico-surgical, medium-curing, memory controller, metal clad, metal clad switchgear, metric carat, military computer, minutes charged, miscellaneous data, monitoring center, mud-cut, multichannel voice-frequency telegraphy

6) Сельское хозяйство: medico-chirurgical

7) Шутливое выражение: Mad Cashier, Mistress Of Chaos

8) Химия: Molten Carbonate

9) Математика: марковская цепь (Markov chain), метод Монте-Карло

10) Метеорология: Meteorological Codes

11) Железнодорожный термин: Maine Coast Railroad Corporation

12) Юридический термин: Major Case, Male Caller, Move The Crowd

13) Экономика: предельные издержки (marginal cost)

14) Бухгалтерия: Marketing Cost, Master Card, предельная стоимость капитала (marginal cost of capital), Master Charge (now called MasterCard), добавочная себестоимость (производства дополнительной единицы продукции)

15) Автомобильный термин: mixture control

16) Грубое выражение: Marketing Crap

17) Музыка: Mad Catz, My Computer, аудиокассета, эм-си (Microphone Controller; Master of Ceremony - исполнитель вокала в хип-хоп культуре)

18) Политика: Macau

19) Психология: multiple choice

20) Телекоммуникации: Make Call, main cross-connect, Main Cross-Connect (DEC)

21) Сокращение: Mail Centre (UK, 2006), Marine Corps (USA), Master Controller, Master of Ceremonies, Medical Corps, Medium Case bomb, Member of Congress, Missile Center, Missile Controller, Mission Computer, Mission-Capable, Monaco, Motivate The Crowd, Multiply-Convolve, main computer, main coolant, maintenance costs, manhole cover, medicine cabinet, momentary contact, motor chain, multichip, multiple contact, Morning Call (daily, USA), Machine Check, Marginal costs, Master Clock, Master Control, Miniature Camera, Minister Councillor, Multi Channel, Multiple Compartments

22) Театр: Music Cinema

23) Текстиль: Mini Cutouts

24) Университет: Main Campus

25) Физика: Magnetic Coil

26) Физиология: Mad Cow

27) Электроника: Meter Coupled, Microphone Controller, Middle Carbonate, Motorcycle Club, Multipoint Controller

28) Вычислительная техника: magnetic core

29) Нефть: Ministry of Construction, mud cut, загрязнённый буровым раствором (mud-cut), метрический карат (metric carat), проверка технического состояния (maintenance check)

30) Биохимия: Mast Cells

31) Банковское дело: кредит по операциям с маржей (marginal credit)

32) Организация производства: получение разрешений, разрешения должны быть получены, разрешения получены

33) Транспорт: Marine Commercial, Motor Coach, Moved Centerline, Mystery Car

34) Силикатное производство: magnesia-chrome

35) Фирменный знак: M Care, McCoy, Merciless Creations, Mystic Crystals

36) Реклама: ведущий

37) СМИ: Main Character, Media Card, Micro Cassette, Movie Clip, Multimedia Content

38) Деловая лексика: Marginal Cost, Mic Controller, market capitalisation

39) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: Main Contractor, Mechanical Completion

40) Образование: Men's Club

41) Инвестиции: marginal credit

42) Сетевые технологии: Motorola Corp., Multi Computer

43) Полимеры: marginal check, medium curing, moisture content

44) Программирование: Master Clear

45) Автоматика: machining center, magnetic card

46) Контроль качества: Monte Carlo (method)

47) Океанография: Maritime Commission

48) Сахалин Ю: marshalling cabinet

49) Расширение файла: M3CG intermediate language file (Modula-3), Manual Chapter (NRC Inspection Manual)

50) SAP.тех. код поиска

51) Нефть и газ: manual call point, medium pressure steam condensate, motor control block, завершение механической части

52) Военно-политический термин: Military Committee

53) Электротехника: making capacity, mercury contact, metal-clad, multiple contacts

54) Фармация: (масс-спектрометрия) МS (http://www.bioinformatix.ru/metabolomika/metabolomika-i-metabonomika-sovremennyie-tehnologii-toksilogicheskih-issledovaniy-chast-3.html)

55) Hi-Fi. moving coil

56) Должность: Mastered The Craft, Microsoft Certified, Music Composer

57) Чат: Microphone Commando

58) Правительство: Motor City

59) НАСА: Mars Crosser

60) Программное обеспечение: Master Copy

61) Хобби: Music Cards

Abort - ndërprerje e operacionit, procesit ose procedures gjatë kryerjes së tij.

Accept - pranon.

Access time - koha e arritjes së të dhënave.

Accessories - veglat ndihmëse në Windows.

Adapter - kartelë për zgjerim e cila instalohet në kompjuter.

Adress register - numër hemksadecimal i cili e tregon adresën e lokacionit të caktuar të memorjes.

Algorithm - zgjidhja e një problemi hap pas hapi.

allocate - ndarje të resurseve të kompjuterit, si për shembull në disk, shtypës ose memorje të çdo skedari, shfrytëzuesi ose procesi.

alpha numeric characters - shenja alfanu-merike. Të gjitha shenjat që i shfrytëzon kompjuteri, përfshirë këtu edhe shkronjat, shifrat, shenjat për interpunksion dhe shenjat speciale, siç janë: \$, \@ i \#

ANSI (American National Standar Institute) - Instituti Nacional Amerikan për Standarde.

ASCII ( American Standard Code for Information Interchange) - Kodi amerikan për këmbim të informacioneve. Renditje standarde e shtatë shifrave binare (shifra e shtatë mund të jepet për kontroll të çiftësisë) e cila aplikohet për paraqitjen e shenjave në kompjuter.

Animation - animacion - Iluzion i lëvizjes me paraqitje të shpejtë të fotografive të njëpasnjëshme, e cila arrihet me përdorim të harduerit dhe softuerit përkatës. Programet më të njohura për animacion janë: 3 D Studio, Autodesk Chaos, Imagine etj.

Application - program i cili është i dedikuar për shfrytëzuesit e rëndomtë, i cili është i projektuar për kryerje të ndonjë pune të caktuar. Për shembull aplikacioni për kontabilitet financiar.

Application development tools - vegla për krijim të programeve aplikative.

ALU ( Arithmetic-Logic Unit) - njësi aritmetiko-logjike. Është pjesë e njësisë qendrore (çip i mikroprocesorit) e cila kryen operacione kryesore aritmetike dhe logjike me të dhënat.

Artificial Intelligence - intelegjencë artificiale. Emër i sistemeve të kompjuterit që duhet të shfaqin inteligjencë njerëzore, si kuptim për fjalën e thënë, si reagim ndaj ambientit të tyre fizik dhe adaptimit ndaj kushteve të tilla.

Ascending order - rendi i radhitjes së elementeve sipas rendit të rritjes, prej vlerave më të vogla kah më të mëdhatë (a, b, c...)

Assembler - përkthyes programor. Program i projektuar që t'i transformojë instruksionet simbolike në formë më të qëlluar për t'i kryer në kompjuter.

Assign - dhënie vlerë diçkaje që është shfrytëzuar në programim.

Asterisk - shenja * (yll). Përdoret si shenjë xhoker që mundëson specifikim të disa skedarëve përnjëherë.

Auto CAD - program aplikativ për projektim kompjuterik dhe disenjim.

Backbone - niveli më i lartë në një rrjet kierarkik kompjuterik.

Backslash - shenja \\ ( ASCII kodi 92). Përdoret në specifikimin e rrugës së diskut ku gjendet skedari i kërkuar.

Backspace - zhvendosje e kursorit për një vend prapa.

Backup - kopje rezerve. Bëhet kopje e përmbajtjes së diskut të kompjuterit dhe atë në mënyrë periodike, ndërsa vendoset në shirit magnetik ose në CD.

Bad sector - sektori jo në rregull. Pjesë e disketës ose diskut ku nuk nuk mund dhe ku nuk është e sigurt të shkruhen informacione

Bad trac table - tabelë e shtigjeve që nuk janë në rregull. Listë e pjesëve të çrregulluara fabrikisht dhe të pasigurta për shkruarje, e cila është e ngjitur në pjesën e prapme të diksut.

Bandwidth - njësi matëse për sasinë e të dhënave të cilat mund të transmetohen përmes ndonjë rrjeti të komunikimit në një sekondë.

Bar chart - diagram në formë të shiritave.

Bar code - paraqitje e shenjave alfanu-merike me ndihmën e vijave vertikale me gjatësi të ndryshme. Përdoret si mënyrë për shifrim universal të prodhimeve.

Bar code reader - lexues bar cod. Pajisje optike për lexim të shenjave bar cod.

BIOS (Basic Input Output System) - grup i programeve më të vogla detyra e të cilave është të shfaqë test rutinor kur kyçet kompjuteri, si dhe ta startojë sistemin operativ të kompjuterit.

BASIC - gjuhë programore e cila është e lehtë për mësim.

Batch - pako. Bashkësi e elementeve ose dokumeneteve të cilat përpunohen si tërësi.

Batch processing - përpunim paketor. Teknikë që përdor vetëm një inkuadrim të programit në memorjen kryesore për shkak të përpunimit të më tepër detyrave të veçanta njëra pas tjetrës.

Baud - bod. Kapacitet maksimal për transmetim të informacioneve në një kanal të komunikimit, i cili është njësi matëse e numrit të ndryshimeve të niveleve në sekondë.

Benchmark - krahasim. Program standard i cili shërben për përcaktimin e performansave të kompjuterëve të ndryshëm.

Beta version - version prove i softuerit para daljes së tij zyrtare në treg.

BIT ( Binary digiT) - shifra binare janë 0 dhe 1. Kompjuterët digjital procesojnë informacione në formë digjitale, ndërsa zbatojnë vetëm shifra të sistemit binar. Ato zakonisht paraqiten me tension prej 5 V për numrin 1, gjegjësisht 0 V për numrin O.

Binary file - skedar binar i cili përbëhet prej disa bitave, por i cili nuk është skedar tekstual. Zakonisht ato janë programe me fotografi.

Binary system - sistem binar. Sistem numërimi për shkruarje të numrave në kompjuter. Aty ka vetëm dy shifra 0 dhe 1.

Bps (Bits per second) - bit në sekondë. Masë për shpejtësinë e transmetimit të rrjetave kompjuterike

Blank - i zbrazët, i pashkruar. Shenjë që i përdoret për paraqitjen e vendit të zbrazët ndërmjet shenjave të shtypura.

Bold - shkronja me kontura më të trasha dhe më të errëta

Bookmark - reference e cila na drejton kah ndonjë dokument i caktuar hipertekstual i Internetit.

Boot - startimi i kompjuterit, gjatë së cilës fillon puna e sistemit operativ.

Boot block - pjesë e diskut ku gjendet softueri i cili i mundëson kompjuterit ta fillojë punën.

Boot disk - disk ose disketë prej së cilës startohet sistemi operativ.

Break - ndërpren. Sinjal special i cili e ndërpet punën e ndonjë programi. Shpesh fitohet me shtypje të tasteve Ctrl dhe C përnjëherë.

Browser - fletëkërkues. Program i cili është i dedikuar për shikimin e dokumenteve hipertekstuale të Internetit. Me ndihmën e tij shrytëzohet servisi më i dobishëm i Internetit WWW (W orld W ide W eb). Fletëkërkuesit më të njohur janë Microsoft Internet Explorer dhe Netscape Navigator.

Buffer - bafer. Vend në kujtesën kryesore të kompjuterit për ruajtje të përkohshme të të dhënave.

Bug - gabim, defekt. Gabim i paqëllimtë në program, për shkak të të cilit programi nuk punon si duhet. Në përkthimin më tekstual nënkupton bubë dhe mendohet se rrjedh prej ngjarjes kur mola është kapur për ndonjë relej të kompjuterëve të parë dhe e ka pamundësuar punën e tij.

Bullet - shenjë për renditje e cila përdoret në programet për përpunim të tekstit.

BBS (Bulletin Board System) - tabelë elektronike për shpallje. Shërbim telekomunikues përmes të të cilit konsumatorët komunikojnë, këmbejnë informata etj.

Bus - mbledhëse. E lidh pllakën amë të kompjuterit me procesorin, kujtesën, diskun dhe elementet tjera kompjuterike.

Byte - bajt. Tetë bita. Shpesh është numër binar tetëshifror i cili paraqet një shkronjë.

Cache - kesh. Pjesë e kujtesën e rezervuar për ruajtje të të dhënave që përdoren shpesh, te të cilat procesori ka qasje shumë më të shpejtë sesa në hard disk. Kujtesën kesh mund të gjendet në memorjen RAM ose në hard disk.

Cancel button - tast për shfuqizimin e funksionit të zgjedhur. Te numri më i madh i programeve tasti për shfuqizim aktivizohet me shtypjen e tastit Esc.

Case sensitive - dallimi i shkronjave të mëdha dhe të vogla. Me shpesh gjatë krahasimit të dy fjalëve apo teksteve.

CRT (cathode ray tube) - gypi katodik i ekranit.

CPU (C entral P rocessing U nit) - njësi qendrore e procesuimit. Zemër e kompju­terit personal. Udhëheq dhe drejton me të gjitha operacionet për përpunim të të dhënave.

Centronics port - portë e kompjuterit në të cilën shpesh lidhet shtypësi.

Chanel - kanal. Rrugë në të cilën transmetohet informacioni digjital në kompjuter.

Character - shenjë; karakter. Cilado shkronjë, shenjë e interpunksionit, ose ndonjë nga njëqind shenjat tjera që mund të vërehen në ekran, gjegjësisht të cilat mund të shtypen.

CPI (character per inch) - numër i shenjave në një inç. Njësi matëse për matjen e dendësisë së shkrimit. Shprehet me numër të shenjave në një inç.

Check box - kuti katrore për dialog e cila mund të jetë e kyçur ose e çkyçur, gjegjësisht të jetë e zgjedhur ose jo, ndonjë opcion në kornizën për dialog.

Checksum - shumë për kontroll. Shuma e numrave që përdoren për kontrollim të mbledhjes.

Click - klik. Shtypje dhe lëshim i tastit të minakut, pa mos e lëvizur.

Client - klient. Sistem i cili mund të punojë i pavarur, edhe pse në një masë edhe ky është i varur prej ndonjë sisitemi tjetër. Për kompjuterin që është i lidhur në rrjet kompjuterik shpesh thuhet se është klient.

Client-server network - rrjet i tipit klient-server.

Clip art - bashkësi e vizatimeve grafike dhe fotografive të shkruara në skedar të veçantë i cili është i arritshëm për përdorim të ndonjë aplikacioni, për shembull, për përpunim të tekstit ose të grafikës.

Clipboard - kohësisht, skladim i fshehur për tekst ose fotografi të cilat priten ose kopjohen.

Clock speed - shpejtësi e ores. Shpejtësia e punës së procesorit në kompjuter matet me megahercë (MHz) ose me gigahercë (GHz).Sa më e shpejtë është shpejtësia e procesorit, aq më tepër urdhëra mund të kryejë kompjuteri.

Clone - klon. Kompjuter i cili paraqet kopje të suksesshme të kompjuterit tjetër të (standardizuar). Më shpesh kjo u dedikohet atyre kompjuterëve të cilët janë kompatibil me kompjuterët e kompanisë IBM.

Cod - kod. Diçka që është shkruar me gjuhën kompjuterike, në letër ose në kompjuter.

Code page - faqe e koduar. Tabelë e cila tregon se cili karakter i përgjigjet shenjës në ekran dhe me shtypjen e tasterit a përfitohet e njëjta shenjë.

CGA (Color Graphics Adapter) -videokartelë e cila është më e vjetëruar.

COM port - portë seriale. Më shpesh në kompjuterët ekzistojnë dy porta seriale të shënuara si C0M1 dhe COM2.

Command interperter - program i cili i integron dhe i përpunon urdhërat e dhënë në kompjuter. Në sistemin operativ DOS është programi C0MAND.COM, ndërsa në WINDOWS është WIN.INI

COBOL (Common Business Orientated Language) - gjuhë progamore nga gjeneratat më të vjetra të cilat përdoren për aplikacione financiare.

Communication protocol - përmbledhje e programeve e cila mundëson transmetim dhe këmbim të të dhënave ndërmjet dy ose më tepër kompjuterëve.

CD (Compact Disc) - kompakt disk. Medium për memorim të të dhënave digjitale dhe audio. Në kompakt disk mund të vendoset muzikë prej 72 minutave ose të dhëna prej 650 MB.

CD ROM (Comapct Disc Read Only Memory) - njësi harduerike për leximin e kompakt disqeve. Me këtë njësi mund vetëm të lexojmë e jo edhe të shlyejmë ose të regjistrojmë të dhëna të reja.

COMPAQ (COMPAtibility Quality) - shenjë e prodhimeve cilësore të kompjuterëve desktop dhe laptop.

Compiler - kompajler; përkthyes. Program i cili i përkthen disa gjuhë të larta programesh në ndonjë gjuhë makinerike.

CompuServe - njëra ndër rrjetat më të mëdha të Internetit në botë. Klientëve të tyre ju ofron këmbim të skedarëve, të të dhënave, të postës elektronike etj.

CAD (Computer Aided Design) - shfrytëzim i kompjuterit për krijime të vizatimeve ose për projektime të ndonjë objekti ose sistemi. Programet më të njohura nga kjo sferë janë Auto Cad, Auto Sketch, Design CAD, Lab View etj.

CAM (Computer Aided Manifacture) - prodhim me ndihmën e kompjuterit.

CASE (Computer Aided Software Engineering) - vegël softuerike për programerët. Shfrytëzohen për planifikim, analizim si dhe projektim të dokumentacionit në softuerin kompjuterik.

Computer analyst - analitik kompjuteristik. Person i cili i definon problemet dhe saktësisht i pëcakton hapat për zgjidhjen e tyre me anë të kompjuterit.

Configuration - konfiguracion. Mënyrë e lidhshmërisë së kompjuterit me njësitë tjera periferike në një sistem të përbashkët.

Controller - vegël teknike e cila i mundëson veglës tjetër të komunikojë me kompjuterin.

Conversion - konverzion. Proces i transformimit të të dhënave (tekst, grafik) nga një format në tjetër.

Cooki file - skedar në të cilin ruhen skedarët e shfrytëzuar (cookies). Zakonisht gjendet në emërtuesin bashk me fletëkërkuesin (shembull në emërtuesin Internet Explorer).

Corel DRAW- Pako programore e dedikuar për vizatim dhe punim me fotografi.

Corrupted file - skedar i dëmtuar. Dëmtimi mund të jetë për shkak të ektorëve të diskut që nuk janë në rregull, prishjes fizike ose gabimeve të shkaktuara nga programi.

Crash - gjendje kur kompjuteri bie prej funksionimit të tij dhe më tutje nuk mund të përdoret. Pas kësaj kompjuteri zakonisht përseri startohet.

Current drive - disk me të cilin shfrytëzuesi punon momentalisht.

Cursor - kursori. Tregues i pozicionimit. Vijë vertikale e lëvizshme që dridhet dhe vezullon e që paraqitet në ekran si indikator vizuel e cila mund të dislokohet edhe vertikalisht edhe horizontalisht me anë të urdhërave prej tastierës.

Cyberphobia - kiberfobia. Frikë nga kompjuteri.

CRC (Cyclic Redundancy Check) - metodë e testimit për të dhënat dalëse nga disku për shkak të sigurisë prej gabimeve.

Data - të dhënat. Nocion i përgjithshëm për numrat, simbolet dhe madhësitë analoge të cilat shfrytëzohen si madhësi dalëse për përpunimin e kompjuterit.

Database - baza e të dhënave. Bashkësi e të dhënave të lidhura ndërmjet vete dhe të organizuara paraprakisht. Programet më të njohura për udhëheqjen e bazave të të dhënave janë: Oracle, MS SQL Server, Informix, Sybase etj.

Data security - mbrojtje e të dhënave nga ndërhyrjet e qëllimta ose të rastësishme nga njerëz jo të autorizuar.

Data type - tip i të dhënave. Mund të jenë: tekstuale, numerike, logjike, dhe të dhëna të datave.

Dead lock - ndërprerje; bllokim. Situatë kur ndonjë program nuk mund të realizohet në kompjuter, për shkak se e pret rastin që faktikisht kurrë nuk do të ndodh.

Debug - testim i programit të kompjuterit me korrigjim të gabimeve të paraqitura në te.

Default value - ndonjë vlerë që nënkuptohet. Vlerë që programi automatikisht e zgjedh po qe se shfrytëzuesi nuk jep ndonjë vlerë tjetër. Për shembull ngjyrat që i jep WIND0WS-i janë default vetëm po qe se shfrytëzuesi nuk i përdor.

Defragmentation - defragmentim. Proces i bashkangjitjes i të dhënave të një programi në disk, që të mund të shpejtohet puna e tij. Është e preferueshme që defragmenting të bëhet një herë në javë, për të shpejtuar punën e diskut.

Density - dendësi. Njësi matëse për numrin e të dhënave të cilat mund të shkruhen në ndonjë medium (disketë, shirit magnetik etj).

Decsending sort - renditje me radhitje të kundërt.

Desktop - sipërfaqja aktive e ekranit gjatë punës me Windows, e cila përmban dritare dhe ikona.

Desktop computer - kompjuter i cili pozicionohet horizontalisht në tavolinën punës.

DTP (Desktop Publishing) - Pako e softuerit me të cilën kompjuteri mund të përdoret për disenj të dokumenteve, duke përfshirë fotografi, tekst dhe kontroll të pamjes së dokumenteve dhe shtypjen e tyre.

Destination file - skedar që pranon.

Device - vegël, mjet, përbërje, njësi. Nocion i përgjithshëm i cili shfrytëzohet për të identifikuar ndonjë komponentë të kompjuterit (disk, tastaturë, minak, etj).

Device driver - softuer i cili i mundëson kompjuterit të komunikojë me njësitë periferike.

DAT (Digital Audio Tape) - shirit magnetik në të cilin memorizohen të dhënat me sasi shumë të mëdha.

DVD (Digital Video Disk) - teknologji e harduerit e cila mundëson shiqimin e filmave, spoteve muzikore etj.

DMA (Direct Memory Access) - proces i transmetimit të një sasie të madhe të të dhënave ndërmjet diskut dhe kujtesës punuese të kompjuterit.

DirectX - varg i programeve standarde për aplikacione të Microsfti-t, i dedikuar për lojra dhe aplikacione multimediale.

Disk controller - kartelë e cila e lidh kompjuterin me diskun; zakonisht gjendet në pjesën e poshtme të diskut.

Disk drive - njësi fizike e cila e pranon dhe e kthen diskun magnetik dhe mundëson lexim dhe shkrim të të dhënave.

DOS (Disk Operating System) - njëri ndër sistemet më të njohura operative i cili është shumë përfshirës dhe shfrytëzohet nga kompjuterët personal. I prodhuar nga kompania Microsft në vitin 1982.

Domain - grup i kompjuterëve emrat e të cilëve e ndajnë të njëjtën prapashtesë. Shembull: com (firmë komerciale), org (organizatë pa përfitim), gov (qeveri), edu (institucion arsimor), net (provajder i Internetit). Njësoj ekzistojnë edhe prapashtesa të cilat i identifikojnë shtetet p.sh. mk prapashtesë për Maqedoninë.

Dpi (dots per inch) - pika në inç. Njësi për matjen e rezolutës së shtypjes në shtypës. Rezoluta te shtypësit amë sillet rreth 300 dpi, ndërsa te shtypësit lezër arrin deri në 1200 dpi.

Double click - klikim; shtypje e dyfishtë. Klikim i shpejtë dhe lëshim i tastit të minakut dy here pa lëvizjen e minakut ndërmjet dy klikimeve.

Double precision - precizitet i dyfishtë. Teknikë me të cilën paraqiten numrat me gjatësi të dyfishuar.

Download - kopjim i ndonjë programi ose skedari prej ndonjë kompjuteri kryesor në kompjuterin personal.

Draft quality - kualitet i shtypit, i cili është i lexueshëm, por nuk duket aq mirë për përdorim që ai dokument të botohet në ndonjë revistë ose libër. Zakonisht shfrytëzohet për nxjerrjen e kopjeve që të shkojë në korrekturë.

Drag-and-drop - tërheqje dhe lëshim i tastit të minakut.

Drop-down meni - Lista e urdhërave të menysë së aktivizuar, të radhitura njëra pas tjetrës.

DLL (Dynamic Link Library) - grup e funksioneve të cilat shfrytëzohen gjatë programimit në Windows.

EPROM (E lectrically P rogrammable R ead O nly M emory) - çip memorizues përmbajtja e të cilit nuk mund të ndryshohet.

E-mail (electronic mail) - postë elektron­ike. Njëri nga shërbimet më të njohura të Internetit me të cilin porositë dërgohen prej një kompjuteri në kompjuter tjetër.

Embedded object - objekt i ndërvënë.

EMM386.EXE - program i cili mundëson vendosjen e drajverave dhe programeve në hapësirën e lartë të memories.

Emulator - emulator. Program cili i mundëson kompjuterit të zbatojë programe të shkruara për kompjuter tjetër.

Encryption - shifrim. Kodim i porosisë me çka nuk mundësohet hyrje e palejuar deri te ajo.

EOF (end of file) - fund i skedarit. Shenjë për fundin e skedarit, e cila shfrytëzohet si indikator se këtu kryhen të dhënat.

Ethernet - rrjet lokal kompjuterik i konstruktuar prej llojit të kabllove me mundësi të bartjes deri më 10 Mbit/sec.

Event - rast; paraqitje. Moment kur paraqitet ndryshimi specifik i ndonjë gjendjeje.

Exchange - këmbim i informatave ndërmjet dy lokacioneve.

Exchengeable disk - disk transmetues. Tip i diskut i cili montohet në shtëpizë të posaçme dhe është i transmetueshëm.

Executable file - program zbatues. Skedar i cili mund të aplikohet në kompjuter.

Expression - shprehje matematikore ose logjike e shkruar në gjuhën programore

EBCDIC (Extended Binary Decimal Interchange Code) - kod i cili i përdorë tetë shifra binare të krijuara nga IBM, ndërsa i paraqet shenjat (shkronjat, numrat etj.) nga kompjuteri i cili i proceson.

External modem - modem i jashtëm. Modem në kuti të veçantë, kabllo dhe mbushës i cili më së shpeshti aktivizohet në portën seriale të kompjuterit.

Extranet - intranet i cili u është lënë në disponim klientëve dhe blerësve të jashtëm me qëllim që t'i shohin të dhënat. Më shpesh ata janë të siguruara me shifra që të ruhet siguria e blerësve.

Fan ventilator - ventilator i cili mundëson cirkulimin e ajrit nëpërmjet pjesëve kompjuterike dhe e pamundëson nxehjen e tyre.

Fatal error - gabim në programin kom­pjuterik i cili e ndalon funksionimin e tij.

Fault tolerance - tolerim i gabimeve. Aftësi e ndonjë sisitemi që ta vazhdojë funksionimin normal edhe pse ekziston problem në harduer ose softuer.

Fax modem - faks modem. Modem i aftësuar të pranojë dhe të dërgojë fakse. Në këtë rast fakset janë elektronike.

Fiber optics - fije optike. Mundëson shpejtësi të madhe të bartjes së të dhënave në rrjetat kompjuterike.

File - skedar; fajll; datotekë. Pa marrë parasysh çfarë informate, të grumbulluar dhe të inçizuar nën një emër. Skedari mund të përmban tekst, grafikon, program etj.

FAT (File Allocation Table) - tabelë e cila shërben për renditjen e skedarëve e cila gjendet në fillim të diskut dhe përmban informata për ata pjesë të diskut të cilat shfrytëzohen, pjesë të diskut të cilat nuk shfrytëzohen dhe ato të cilat nuk mund të shfrytëzohen për shkak të dëmtimit të blloqeve në disk.

File control system - program i cili udhëheq me bartjen e të dhënave nga ciladoqoftë pajisje deri në ndonjë pajisje tjetër.

File locking - përmbyllje e skedarit. Ndalesë që më tepër se një shfrytëzues ta ndërrojë përmbajtjen e skedarit.

File protection - mbrojtje e skedarit. Komandë e kompjuterit e cila e ndalon shkruarjen dhe fshirjen e të dhënave në skedar, por e lejon leximin e tyre.

Firewall - sistem rrjetor për sigurim i cili ndihmon në ndërprerjen e hyrjes së paautorizuar në sistemin kompjuterik; thjesht ky është kompjuter i lidhur në Internet dhe me të cilin zhvillohet i gjith komunikimi në Internet.

Floppy disk - disk i butë, disketë

Footer - tekst i cili paraqitet në pjesën e poshtme në secilën faqe.

FF (Form Feed) - urdhër i cili shfrytëzohet i që ta lëviz letrën në printer në faqe të re. Zakonisht në tabelën kontrolluese të printerit gjendet një tast i cili mundëson kryerjen e funksionit përkatës.

FORTRAN (FORmula TRANslation) - gjuhë programore e krijuar në kompaninë IBM e cila shfrytëzohej për programimin e aplikacioneve tekniko shkencore.

Freeware - programe pa pagesë, por të mbrojtura me ligj për autorizim

FAQ (Frequently Asked Question) - pyetje ose lista me pyetje dhe përgjigje të cilat janë shumë të shpeshta dhe shumë shfrytëzues ballafaqohen me këto të dhëna. Këto lista janë shumë frytdhënëse për shkak të këmbimit të informatave.

GIGO (Garbage In, Garbage Out) - princip në të cilën po qe se hyjnë të dhëna jokor-rekte dhe jovalide në kompjuter, ai do të japë rezultate jokorrekte dhe të pakuptimta.

GUI (graphical user interface) - interfejs grafik i shfrytëzuar për sisteme opera­tive. Komunikimi ndërmjet shfrytëzuesit dhe programit zhviliohet me anë të shfrytëzimit të ikonave, dritareve dhe të ngjashme. Një shembull për një iterfejs të tillë që e shfrytëzojmë është Windows-i.

Guru - Njeri me kapacitet të lartë i cili dëshiron t'u ndihmojë të tjerëve në zgjedhjen e problemeve të tyre.

Hacker - haker. Person për të cilin kompjuteri është hobi. Sot shumë njerëz termin haker e identifikojnë me person i cili në mënyrë të paligjshme hy në kompjuter të huaj.

Halt - ndalesë. Ndalje e realizimit të operacioneve të renditura në programet kompjuterike.

Hand-held computer - kompjuter i vogël që mund të mbahet edhe në dorë.

Hang - rri varur. Mosfunksionim i kompjuterit. Kur kompjuteri rinë varur, i ekrani duket normal, por çfarëdo pune tjetër është e pamundur të futet në funksion.

Hard copy - rezultatet e shtypura në letër.

Hardware - hardueri, gjërat fizike apo të prekshme të kompjuterit.

Help - ndihmë. Funksion i cili është i pranishëm në shumë programe, i cili shërben si ndihmë e shfrytëzuesit për përdorimin e programit.

Hertz (Hz) - herc. Cikël në sekondë me të cilin matet shpejtësia e procesorit në kompjuter.

HEX (Hexadecimal) - Sisitem numëror në matematik, në të cilin si bazë e numërimit është numri 16. Për shfaqjen e numrave përdoren shifrat 0-9 dhe shkronjat A-F. Është shumë i qëlluar për përdorimin e kalkulimeve kompjuterike.

Hidden file - skedar i fshehur. Skedar i cili përmban atribute të cilat nuk lejojnë që emri i skedarit të kopjohet, të fshihet ose të shfletohet.

High tech - teknologji e lartë

Host computer - kompjuter kryesor me të cilin lidhen kompjuterët tjerë.

Hot key - tast ose kombinim i tasteve i cili zbaton instruksion të përcaktuar pa marrë parasysh se çka punon procesori në momentin e dhënë.

HTML (Hyper Text Markup Language) - format hipertekstual për punë me dokumente. Shërben për krijimin e dokumenteve WEB në internet.

Hub - hab. Paisje në të cilën kyçen kompjuterët të cilët janë të lidhur në rrjet.

Hyphenation - ndarje e fjalëve

Illegal - jolegal. Parametra hyrëse të cilët janë të papranuara, për shkak se nuk i përmbushin specifikacionet e vendosura në programe.

Image processing - përpunim i grafikonëve

Imaging - proces i shkrimit të grafikës në ndonjë medium, për shembull në shirit.

Implementation - implementim. Instalim i sitemit kompjuterik.

Infrared - teknologji e cila shfrytëzon ndriçimin për lidhjen të kompjuterëve pa kabëll.

Initialization - inicializim. Operacion për formatim të diskut ose disketës, si dhe përgatitje për shkruarjen dhe përdorimin e të dhënave.

Ink-jet printer - shtypës pështyes që hedh ngjyrën në letër.

Input data - të dhënat hyrëse.

Insert mod - rregull për futjen e të dhënave.

Install - instalim, futja fillestare e ndonjë programi në kompjuter.

Instruction - instruksion. Urdhër i destinuar për mikroprocesorin.

Integer - numër i plotë pa presje decimale

Line printer - shtypës i cili shtyp përnjëherë një rresht tekst.

Link- lidhje; lidhshmëri.

Load - mbushje, futje e programit në memorje.

LAN (Local Area Network) - rrjet lokal në kuadër të një hapësire ose ndërtese. Lidhje e dy ose më tepër kompjuterëve me kabllo me qëllim të këmbimit të informatave.

Local printer - shtypës i cili është i lidhur drejtpërdrejt me një stacion punues, i cili nuk është në disponim të shfrytëzuesve tjerë të rrjetit.

Login - Paraqitje në kompjuter. Në këtë rast kompjuteri kërkon nga shfrytëzuesi që të identifikohet me emrin dhe shifrën.

Logoff- çlajmërim. Largim nga puna me kompjuter.

Loop - cikël. Renditje të instruksioneve kompjuterike të cilat praktikohen me anë të përsëritjeve, gjersa nuk përmbushet ndonjë kusht.

Machine code - kod makine. Përmbledhje e instruksioneve kompjuterike në ndonjë kompjuter të posaçëm i cili niund ta kryejë urdhërin.

Macro - makro. Serial i urdhërave të cilat kryhen me shtypjen e një tasti ose me ndonjë urdhër. Në të shumtën e rasteve i shkruan vetë shfrytëzuesi për ta lehtësuar punën gjatë përsëritjeve të një morie urdhërash.

Mailbox - sandëku postar.

Main program - pjesë kryesore e pro­gramit e cila i kontrollon nënprogramet.

Mass storage - pajisje në të cilën mund të vendoset një numër i madh i të dhënave.

Medium - medium. Bartës i të dhënave, shpesh mendohet në disketë, CD-ROM dhe të ngjashme.

MMU (Memory Management Unit) - pajisje e cila udhëheq kujtesën.

Merge - bashkim, kombinim i dy ose më tepër skedarëve.

Message - porosi nga kompjuteri e cila informon për diçka.

MIDI file - skedarë me përshkrime muzikore.

MIPS (Million Instruction Per Second) -milion instuksione në sekondë. Njësi matëse për shpejtësinë me të cilën procesori i kryen instruksionet. Për shembull, procesori Pentium i cili punon në 100 MHz kryen 100 milionë instruksione në sekondë, pra 100 MIPS-a.

Millisecond (ms) - milisekondë. Kohë e barabartë me pjesën e njëmijtë të sekondës. Shfrytëzohet për shprehjen e shpejtësisë te hard disqet.

Mode - regjim i punës; mënyrë e punës. Njëra nga gjendjet alternative të punës së kompjuterit.

MODEM (MOdulator/DEModulator) - modem. Regullator i cili të dhënat e dërguara i shndërron në sinjal telefonik, të qëlluara për lidhje të drejtpërdrejtë telefonike.

Motherboard - pllaka amë e kompjuterit në të cilën janë të lidhura të gjitha elementet e harduerit.

Multimedia - kombinim i tekstit me fotografi dhe zë, videoanimacion.

MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions) - standard për bashkangjitjen e skedarëve në porositë elektronike.

Multitasking - aftësi e sistemit operativ që njëkohësisht të ushtrojë më shumë programe.

Network - rrjet i kompjuterit.

NetWare - sistem operativ rrjetor i shpikur nga kompania Novell.

Network adapter - adapter i rrjetit. Kartelë e cila instalohet në kompjuter përmes të cilës ai lidhet në rrjet.

Network administrator - njeriu i cili e mbikëqyrë punën e rrjetit kompjuterik dhe që udhëheqë me të.

Network protocol - protokoll rrjetor. Bashkësi e standardeve kompjuterike në një rrjet.

Node - nyje, pika ngjitëse në rrjein kompjuterik

Non-interlaced - sa i përket disa monitorëve te të cilët topi elektronik pas një kohe e kalon ekranin pa mos lëshuar asnjë vijë.

Notebook computer - kompjuter i vogël me format sa një faqe e letrës.

Numeric keypad - tastierë numerike.

OLE (Object Linking and Embedding) -mënyrë e këmbimit të informatave ndërmjet dy skedarëve me aplikim të njëjtë ose të ndryshëm në Windows.

Off-line - i çkyçur

On-line - i kyçur

ODBC (Open Data Base Connectivity) - standard i cili mundëson hyrje në sisteme të ndryshme të bazave të të dhënave.

Operating System - sistem operativ. Softuer i cili është lidhje ndërmjet shfrytëzuesit dhe kompjuterit.

Optical cable - kabëll optik për lidhje rrjetore të kompjuterëve me të cilin arihet shpejtësi e madhe në përcjelljen e të dhënave.

OCR (Optical Character Recognition) - njohje e simboleve optike. Program i cili identifikon shenjat e shkruara dhe ato të shtypura dhe pastaj krijon skedar tekstual.

OEM (Original Equipment Manifacturer) - prodhues i komponenteve të ndryshëm, të cilët pastaj lidhen me klientin, e emri i tij figuron në kompjuter.

Overflow - tejkalim. Gjendje e cila paraqitet si rezultat i operacionit aritmetik; e tejkalon kapacitetin e kujtesës për ruajtjen e rezultatit.

Overload - ngarkim i tepërt. Ngarkim më i j madh sesa pajisja; mund ta mban atë për të cilën është konstruktuar.

Overstrike - nënvizim.

Overtype - shkrim përmbi tekst.

Overwrite - mbulim i informatës e cila më parë ka qenë në atë vend.

Page break - ndërprerje e faqes. Vend ku mbaron një faqe dhe fillon faqja tjetër.

Page layout - pamje e faqes

Ppm (pages per minute) - faqe në minute. Njësi matëse e shpejtësisë së shtypësit gjatë shtypjes.

Pagination - operacion automatik te programet për përpunimin e tekstit, i cili shërben për renditjen e tekstit nëpër faqe me numerimin e tyre.

Palmtop computer - kompjuter i vogël i cili mund të mbahet në një dorë.

PASCAL - Paskali. Gjuhë kompjuterike.

Password - Fjalë e fshehur e cila përdoret për hyrje në sistemin kompjuterik.

Patch - arnim. Ndryshim i kodit programor, i cili zakonisht bëhet pas mbarimit të softuerit me qëllim që të përmirësohen disa gabime.

Path name - emri i datotekës së bashku me rrugën me të cilën arihet deti tek ajo.

Pause - pauzë. Tast ose urdhër i cili përkohësisht e ndërpren punën e ndonjë programi.

Peer-to-peer - rrjet lokal ku çdo kompjuter i kyçur është i barabartë. Në rrjet nuk ekziston server.

Peripheral device - pajisje e harduerit e cila kyçet në kompjuter.

Permanent SWAP file - skedar i përhershëm në Windows me të cilin shtresohen të dhënat dhe instruksionet programore kur nuk mund të vendosen në kujtesën RAM.

PCMCIA (Personal Computer Memory Card International Association) - komitet i cili krijoj standarde për memorje me kapacitet më të madh e aplikuar te kompjuterët laptop.

PIXEL (Picture Element) - Element më i vogël i monitorit kompjuterik i cili mundë të kontroliohet. Sa më i madh të jetë numri i pikselave, aq më e mirë është rezoluta.

Pirate - person i cili merret me formën ilegale të kopjimit të softuerave.

Plasma display - teknologji e përdorur për konstruimin e ekranit te kompjuterët laptop.

Plotter - vizatues. Pajisje e cila shërben për vizatimin e rezultateve të përfituara nga kompjuteri.

Plug and play - kyçe dhe puno. Pajisje të cilat kompjuteri automatikisht i detekton dhe i instalon drajverat e nevojshëm në të.

Pointer - tregues. Fotografi e vogël në ekran, zakonisht në formë të shigjetës; lëvizjet e saja kontrollohen nëpërmjet minakut.

Port - portë; lidhje; hyrje.

Portability - përcjellshmëri. Cilësi e programave kompjuterike që të mund të adaptohen në lloj-lloj tipash të kompjuterëve.

Power supply - furnizues i rrymes te kompjuteri.

Print queue - pritje, rend për shtyp.

Print server - zakonisht njëri prej kompjuterëve në rrjet i cili dirigjon me të gjitha kërkesat për shtyp dhe me të gjithë shtypësit që janë të lidhura në rrjet.

Printer driver - softuer i cili i mundëson kompjuterit që të punojë me shtypësin.

Procedure - rradhitje e instruksioneve kompjuterike të cilat bashkarisht veprojnë për një nevojë dhe detyrë të caktuar.

Processing - përpunim i të dhënave.

Programming language - gjuhë programore me të cilën programeri e shkruan programin kompjuterik.

Prompt - shenjë për thirrje; shërben për shkruarjen e urdhërave.

Purge - shlyerje pas së cilës të dhënat e shlyera nuk mund të kthehen më.

Query - pyetje. Instruksion kompjuterik i cili i parashtron pyejte bazës së të dhënave.

Quit - ndalje. Urdhër me të cilën para kohe ndalet ekzekutimi i programit.

QWERTY - tastier në të cilën rreshti më i lartë i saj fillon me shkronjat Q, W, E, R, T, Y. Ekzistojnë edhe lloje tjera të tastierëve si per shembull QWERTZ.

Radio button - radio sustë. Mund të zgjedhim vetëm një sustë të këtij lloji në program.

RAM (Random Access Memory) - kujtesa kryesore kompjuterike në të cilën janë të vendosura të dhënat të cilat përpunohen.

Read-only - vetëm lexim. Të dhënat mund të lexohen, por jo edhe të ndryshohen.

ROM (Read Only Memory) - kujtesa e pashlyeshme nga e cila mund të lexohen të dhënat.

RTC (Real Time Clock) - Çip kompjuterik i cili ka funksion të orës që ta informojë kompjuterin për kohën e saktë, datën dhe vitin.

Reboot - përsëri startim të kompjuterit, zakonisht për shkak të rënies së sistemit.

Record - grup i të dhënave të cilat i takojnë një grupacioni. Për shembull, emri i ndonjërit, mbiemri, adresa dhe numri i telefonit.

Recover - kthim në gjendjen normale të punës pas paraqitjes së gabimit në sistem.

RAID (Redundant Array of Inexpensive Drives) - kombinim i më shumë disqeve me qëllim që të rritet siguria e të dhënave nga ndonjë humbje e paparashikuar.

Refresh rate - shpejtësi për freski. Numër maksimal i fotografive që mund të shfaqen në ndonjë monitor për një sekondë. Paraqitet me herc.

RDBMS (Relational Data Base Management System) - sistem për udhëheqjen e bazave të të dhënave.

Remote computer - kompjuter i larguar.

Remote control program - program me komandim prej së largu.

Repeat delay - koha e nevojshme që të shtypet një tast e që të paraqitet karakteri i cli përgatitet që të dale në ekran.

Reset button - sustë për resetim. Sustë në pjesën e përparme të shtëpizës së kompjuterit e cila shërben për vënien e sistemit në gjendjen fillestare të saj.

Resolution - qartësi e përshkruarjes në ekran apo në shtypës.

Response time - kohë për përgjigje nga ana e kompjuterit për ndonjë kërkesë përkatëse.

Restart - startim i përsëritur i kompjuterit.

Retreive - gjetje dhe ndarje në veçanti e ndonjë informate të përcaktuar.

Retry - orvatje e sërishme për të kryer ndonjë instruksion të programit.

Ring network - rrjet unazor.

RJ-45 - konektor i cili i ngjan lidhjes telefonike, por ka 8 tela në vend që të ketë 4.

Root directory - direktoriumi kryesor i një disku.

Router - udhërëfyes. Pajisje rrjetore e cila i dërgon të dhënat në rrjet duke e zgjedhur rrugën më të mirë.

Safe mode - gjendje në të cilën startohet Windows-i kur paraqitet ndonjë konflikt në harduer.

Save - shkrim i të dhënave në disk, ku nuk mund të humben pas mbylljes së kompjuterit.

Scanner - skener. Mjet i cili në mënyrë optike lexon ndonjë dokument dhe e shndërron në skedar grafiko-digjital.

Screen - ekran.

Scroll - lëvizje e tekstit lart-poshtë.

Search engine - program për kërkimin e të dhënave. Makina më të njohura për kërkim në internet janë: Yahoo, Altavista, Google etj.

Server - kompjuter në rrjet i cili disa nga resurset e veta i vë në disponim të ndonjë kompjuteri tjetër.

Session - koha në të cilën një shfrytëzues e kalon në rrjet.

Set up - një sistem të vihet në gjendje pune.

Shared file - skedar i përbashkët.

Shut down - kryerje e punës së një sistemi operativ të kompjuterit ose çkyçje e kompjuterit.

SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) - protokoll i cili shfrytëzohet për udhëheqjen e këmbimit të postës elektronike ndërmjet dy kompjuterëve.

Slave - i nënshtruar. Kompjuter i cili është i kontrolluar nga një kompjuter tjetër.

Software - të gjitha programet të cilat mund të shfrytëzohen në një kompjuter.

Software development tool - vegla për zhvillimin e programeve.

Sort - renditje e të dhënave me radhitje të re.

Sound card - kartë për zërim.

Storage - kujtesë.

String - varg i shenjave.

SQL (Structured Query Language) - pako e programeve për udhëheqjen e bazave të të dhënave.

Switch - ndërprerës.

System software - softuer sistemor (p.sh. MS-DOS, Windows etj).

1) (the face of a watch or clock: My watch has a dial you can see in the dark.) esfera, carátula

2) (the turning disc over the numbers on a telephone.) disco, dial

3) (any disc etc bearing numbers etc used to give information: the dial on a radio.) dial

dial¹ n disco / esfera / indicador

dial² vb marcar

tr['daɪəl]

noun

1 (of clock, watch, barometer) esfera; (on radio) dial nombre masculino; (of telephone) disco; (of measuring instrument) cuadrante nombre masculino

transitive verb (pt & pp dialled (|us| dialed), ger dialling (|us| dialing))

1 marcar; llamar

intransitive verb

1 marcar; llamar

■ you can dial direct hay línea directa

dial ['daɪl] v, dialed or dialled ; dialing or dialling : marcar, discar

dial n

: esfera f (de un reloj), dial m (de un radio), disco m (de un teléfono)

• cuadrante s.m.

• dial s.m.

• disco selector s.m.

• mostrador s.m.

• muestra s.f.

• marcar (Teléfono) v.

noun (on clock, watch) esfera f; ( on measuring instrument) cuadrante m; ( of telephone) disco m; ( on radio) dial m

BrE - ll- transitive verb ( Telec) marcar*, discar* (AmL)

vi ( Telec) marcar*, discar* (AmL)

1. N

1) [of clock] esfera f, carátula f (Mex); [of instrument] esfera f, cuadrante m ; [of radio] dial m ; (Aut) (on dashboard) cuadrante m ; (=tuner) selector m ; [of telephone] disco m

2) * (=face) jeta * f, cara f

VT (Telec) marcar, discar (LAm)

VI (Telec) marcar, discar (LAm)

* * *

noun (on clock, watch) esfera f; ( on measuring instrument) cuadrante m; ( of telephone) disco m; ( on radio) dial m

BrE - ll- transitive verb ( Telec) marcar*, discar* (AmL)

vi ( Telec) marcar*, discar* (AmL)

SUBJECT AREA: Horology, Telecommunications

[br]

[br]

[br]

Alexander Bain was born into a crofting family in a remote part of Scotland. He was apprenticed to a watchmaker in Wick and during that time he was strongly influenced by a lecture on "Heat, sound and electricity" that he heard in nearby Thurso. This lecture induced him to take up a position in Clerkenwell in London, working as a journeyman clockmaker, where he was able to further his knowledge of electricity by attending lectures at the Adelaide Gallery and the Polytechnic Institution. His thoughts naturally turned to the application of electricity to clockmaking, and despite a bitter dispute with Charles Wheatstone over priority he was granted the first British patent for an electric clock. This patent, taken out on 11 January 1841, described a mechanism for an electric clock, in which an oscillating component of the clock operated a mechanical switch that initiated an electromagnetic pulse to maintain the regular, periodic motion. This principle was used in his master clock, produced in 1845. On 12 December of the same year, he patented a means of using electricity to control the operation of steam railway engines via a steam-valve. His earliest patent was particularly far-sighted and anticipated most of the developments in electrical horology that occurred during the nineteenth century. He proposed the use of electricity not only to drive clocks but also to distribute time over a distance by correcting the hands of mechanical clocks, synchronizing pendulums and using slave dials (here he was anticipated by Steinheil). However, he was less successful in putting these ideas into practice, and his electric clocks proved to be unreliable. Early electric clocks had two weaknesses: the battery; and the switching mechanism that fed the current to the electromagnets. Bain's earth battery, patented in 1843, overcame the first defect by providing a reasonably constant current to drive his clocks, but unlike Hipp he failed to produce a reliable switch.

The application of Bain's numerous patents for electric telegraphy was more successful, and he derived most of his income from these. They included a patent of 12 December 1843 for a form of fax machine, a chemical telegraph that could be used for the transmission of text and of images (facsimile). At the receiver, signals were passed through a moving band of paper impregnated with a solution of ammonium nitrate and potassium ferrocyanide. For text, Morse code signals were used, and because the system could respond to signals faster than those generated by hand, perforated paper tape was used to transmit the messages; in a trial between Paris and Lille, 282 words were transmitted in less than one minute. In 1865 the Abbé Caselli, a French engineer, introduced a commercial fax service between Paris and Lyons, based on Bain's device. Bain also used the idea of perforated tape to operate musical wind instruments automatically. Bain squandered a great deal of money on litigation, initially with Wheatstone and then with Morse in the USA. Although his inventions were acknowledged, Bain appears to have received no honours, but when towards the end of his life he fell upon hard times, influential persons in 1873 secured for him a Civil List Pension of £80 per annum and the Royal Society gave him £150.

[br]

See also: Bakewell, Frederick C.

DV / KF

1) Общая лексика: постоянный ток (direct current), Degree Celsius

2) Компьютерная техника: Data Cartridge, Data Context

3) Авиация: digital common

4) Медицина: выписать (discharge)

5) Спорт: Dusty Cat

6) Военный термин: Defence Committee, Defence Council, Defense Council, Dental Corps, Dismounted Countermines, District Commissioner, Domestic Council, Drill and Ceremonies, damage control, data center, data code, data collection, death certificate, delay code, depot company, depth charge, depth of crater, deputy chief, deputy commander, design change, detachment commander, development characteristics, development coordinator, digital code, direct command, direction center, directional control, disarmament conference, disaster control, dispatcher console, dissemination control, distribution center, divisional commander, document control, document, confidential, dual core, dual-capable, duty controller, Ди-Си (дифенилцианоарсин), diphenylcyanarsine, заместитель командира (Deputy Commander), замком

7) Техника: Dow Corning, Duo Cone, confidential document, data call, data cell, data communications, data conversion, data counter, decade counter, decanter, degrees Celsius, delay circuit, design completion, desk calculator, desk computer, desktop conferencing, detonating cord, device code, diagnostic center, difficult communications, digital clock, direct cycle, direct-coupled, directional coupler, disk controller, dispersion coefficient, display computer, distance-controlled, distillation column, double conductor, double contact, double contact switch, double cotton insulation, double-concentric, down converter, drain channel, drift chamber, drift correction, duplex circuit, dye cell

8) Сельское хозяйство: Digestibility Coefficients

9) Шутливое выражение: Da Capitol, Damp City, David's Capital, Deadlock City, Don't Compete, Donut Cop, Dork Camp

10) Химия: Dielectric Constant, Distributed Computing

11) Математика: коэффициент обобщённой дисперсии (dispersion coefficient)

12) Железнодорожный термин: Delray Connecting Railroad Company

13) Юридический термин: Death Cult, Denied Charges, Detective Cluster

14) Фармакология: прекратить приём (discontinue)

15) Грубое выражение: Damaged Crap, Damn Confusion, Dirty Cover

16) Телекоммуникации: (digital certificate) цифровой сертификат, (digital certificate) электронное свидетельство, (digital certificate) цифровой идентификатор

17) Сокращение: Department of Commerce, Deputy Commissioner, Deputy Consul, Detection Centre for missile system, Diphenylcyanoarsine (Chemical warfare vomiting agent), Diplomatic Corps, Direct Current, Disarmament Commission, Display Console, Display Controller, Dorr classifier, Duty Cycle, defense counsel, direct current (electricity), district committee, downcast, Direct Current (dc, see also AC), District of Columbia (федеральный округ в США), Digital Control, double-contact, detective constable

18) Текстиль: Dodge City

19) Университет: Delta College

20) Физиология: Diet Composition, Disc, Discharge, Discharged, Discontinue, Doctor of Chiropractic

21) Электроника: Direct Connections, Don't Care, Dual Control

22) Вычислительная техника: decimal classification, deposited carbon, desktop conference, digital comparator, direct control, Direct Current (dc, see also), Data-to-Clock (jitter, DVD), Dublin Core (meta data), device context

23) Нефть: dead center, decontamination, depth correction, diamond core, dual completion, dually complete, двухпластовая скважина (dual completion), утяжелённая бурильная труба (drill collar), керн, полученный при бурении алмазной коронкой (diamond core), заканчивать скважину в двух горизонтах (dual completion), delivery capacity (the total daily rate that seller maintains and can deliver on demand over an extended period to buyer)

24) Иммунология: дендритная клетка, dendritic cell

25) Космонавтика: Data Collection Centre Terminal, dust or space debris collector, стыковочный отсек

26) Банковское дело: Dimers Club

27) Транспорт: Douglas Commercial, Dry Cube

28) Пищевая промышленность: Delicious Companion

29) Фирменный знак: Detective Comics, Direct Connect

30) Экология: dissolved organic carbon

31) СМИ: Direct Cable

32) Деловая лексика: Digital Copier, Demand Chain

33) Бурение: \<мёртвая\> точка (dead center), drill collar, УБТ (drill collar), обеззараживание (decontamination), скважина, в продукции которой содержится углекислый газ (development well-carbon dioxide)

34) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: Direct Construction

35) Социальное обеспечение: defined contribution (As in "DC type pension plan" - пенсионная программа с установленными взносами")

36) Микроэлектроника: статический

37) Инвестиции: district court

38) Сетевые технологии: Domain Controller, data channel, data communication, канал передачи данных, контекст устройства, передача данных, сбор данных, символ управления устройством