-
1 Solum potestis prohibere ignes silvarum
Latin Quotes (Latin to English) > Solum potestis prohibere ignes silvarum
-
2 ignis
ignis, is (abl. usu. igni; poet. and postAug. igne; so Plin. ap. Charis. p. 98 P.; Charis. p. 33 P.; Prisc. p. 766 P.; and always in Mart., e. g. 1, 21, 5; 4, 57, 6; cf. Neue, Formenl. 1, 223 sq.;I.scanned ignis,
Verg. E. 3, 66; id. G. 3, 566; Ov. H. 16, 230; Lucr. 1, 663; 853;but ignīs,
Hor. C. 1, 15, 36), m. [Sanscr. agnis, fire; Lith. ugn-is; Slav. ogný; Gr. aiglê, aglaos], fire (com mon in sing. and plur.; cf. flamma, incendium).Lit.:2.lapidum conflictu atque tritu elici ignem videmus,
Cic. N. D. 2, 9, 25:admoto igni ignem concipere,
id. de Or. 2, 45, 190:pati ab igne ignem capere, si qui velit,
id. Off. 1, 16, 52; cf.:datur ignis, tametsi ab inimico petas,
Plaut. Trin. 3, 2, 53:ignis periculum,
id. Leg. 2, 23, 58; plur. = sing.:subditis ignibus aquae fervescunt,
id. N. D. 2, 10, 27:cum omnes naturae numini divino, caelum, ignes, terrae, maria parerent,
id. ib. 1, 9, 22:hisce animus datus est ex illis sempiternis ignibus, quae sidera et stellas vocatis,
id. Rep. 6, 15:ut fumo atque ignibus significabatur,
Caes. B. G. 2, 7 fin.:quod pluribus simul locis ignes coörti essent,
Liv. 26, 27, 5:ignibus armata multitudo, facibusque ardentibus collucens,
id. 4, 33, 2:ignes fieri prohibuit,
Caes. B. C. 3, 30, 5:ignem accendere,
Verg. A. 5, 4:ignem circum subicere,
Cic. Verr. 2, 1, 27, § 69:ignem operibus inferre,
Caes. B. C. 2, 14, 1:ignem comprehendere,
id. B. G. 5, 43, 2:igni cremari,
id. ib. 1, 4, 1:urbi ferro ignique minitari,
Cic. Phil. 11, 14 fin.:ignis in aquam conjectus,
id. Rosc. Com. 6, 17 et saep.:quodsi incuria insulariorum ignis evaserit (opp. incendium inferre),
Paul. Sent. 5, 3, 6.— Poet.:fulsere ignes et conscius aether,
lightnings, Verg. A. 4, 167; cf.: Diespiter Igni corusco nubila [p. 881] dividens, Hor. C. 1, 34, 6:caelum abscondere tenebrae nube una subitusque antennas impulit ignis,
Juv. 12, 19; 13, 226:micat inter omnes Julium sidus, velut inter ignes luna minores,
i. e. stars, id. ib. 1, 12, 47:et jam per moenia clarior ignis Auditur,
the crackling of fire, Verg. A. 2, 705:Eumenidum ignis,
torches, Juv. 14, 285.—In partic.a.Sacer ignis, a disease, St. Anthony's fire, erysipelas, Cels. 5, 28, 4; Verg. G. 3, 566; Col. 7, 5, 16.—b.Aqua et ignis, to signify the most important necessaries of life; v. aqua.—B.Transf., brightness, splendor, brilliancy, lustre, glow, redness (mostly poet.):2. II.fronte curvatos imitatus ignes lunae,
Hor. C. 4, 2, 57; cf.:jam clarus occultum Andromedae pater Ostendit ignem,
id. ib. 3, 29, 17; so of the brightness of the stars, Ov. M. 4, 81; 11, 452; 15, 665;of the sun,
id. ib. 1, 778; 4, 194; 7, 193;of Aurora,
id. ib. 4, 629:arcano florentes igne smaragdi,
Stat. Th. 2, 276; cf. Mart. 14, 109; and:acies stupet igne metalli,
Claud. VI. Cons. Hon. 51:cum ignis oculorum cum eo igne qui est ob os offusus,
redness, blush, Cic. Univ. 14; Stat. Ach. 1, 516.—Trop.A.(Mostly poet.) The fire or glow of passion, in a good or bad sense; of anger, rage, fury:2.exarsere ignes animo,
Verg. A. 2, 575:saevos irarum concipit ignes,
Val. Fl. 1, 748; most freq. of the flame of love, love:cum odium non restingueritis, huic ordini ignem novum subici non sivistis,
Cic. Rab. Post. 6, 13:laurigerosque ignes, si quando avidissimus hauri,
raving, inspiration, Stat. Ach. 1, 509:quae simul aethereos animo conceperat ignes, ore dabat pleno carmina vera dei,
Ov. F. 1, 473:(Dido) caeco carpitur igni,
the secret fire of love, Verg. A. 4, 2; so in sing., Ov. M. 3, 490; 4, 64; 195; 675 et saep.; in plur., Hor. C. 1, 13, 8; 1, 27, 16; 3, 7, 11; Ov. M. 2, 410; 6, 492 et saep.; cf.:socii ignes,
i. e. nuptials, Ov. M. 9, 796.—Transf., like amores, a beloved object, a flame (only poet.):B.at mihi sese offert ultro meus ignis, Amyntas,
Verg. E. 3, 66; Hor. Epod. 14, 13.—Figuratively of that which brings destruction, fire, flame:quem ille obrutum ignem (i. e. bellum) reliquerit,
Liv. 10, 24, 13:ne parvus hic ignis (i. e. Hannibal) incendium ingens exsuscitet,
id. 21, 3, 6; cf.:et Syphacem et Carthaginienses, nisi orientem illum ignem oppressissent, ingenti mox incendio arsuros,
i. e. Masinissa, id. 29, 31, 3. -
3 īgnis or (once in H.) īgnīs
īgnis or (once in H.) īgnīs is (abl. īgnī; rarely īgne), m [1 AG-], fire: ignem ex lignis fieri iussit: ignīs restinguere: templis ignīs inferre: subditis ignibus aquae fervescunt: casurae inimicis ignibus arces, V.: ignīs fieri prohibuit, Cs.: ignem operibus inferre, Cs.: urbi ferro ignique minitari: gravis, a conflagration, Ta.: ignibus significatione factā, signal-fires, Cs.: ut fumo atque ignibus significatur, watch-fires, Cs.: quorundam igni et equus adicitur, the funeral pyre, Ta.: fulsere ignes, lightnings, V.: missos Iuppiter ignīs Excusat, thunderbolt, O.: inter ignīs Luna minores, i. e. stars, H.: clarior ignis Auditur, the crackling of fire, V.: Eumenidum, torches, Iu.: emendus, i. e. fuel, Iu.: sacer, St. Anthony's fire, erysipelas, V.: aqua et ignis, i. e. the necessaries of life.—Fire, brightness, splendor, brilliancy, lustre, glow, redness: curvatos imitatus ignīs lunae, H.: nox caret igne suo, starlight, O.: positi sub ignibus Indi, the sun, O.— Fig., fire, glow, rage, fury, love, passion: exarsere ignes animo, V.: huic ordini ignem novum subici: caeco carpitur igni, secret love, V.: tectus magis aestuat ignis, O.: socii ignes, i. e. nuptials, O.— A beloved object, flame: Accede ad ignem hunc, T.: meus, V.: pulchrior, H.—An agent of destruction, fire, flame: ne parvus hic ignis incendium ingens exsuscitet (i. e. Hannibal), L. -
4 efflo
I.Act.A.In gen.:B.(Sol) suos efflavit ignes,
Lucr. 5, 652; cf.:ignes Aetnaeos faucibus,
Verg. A. 7, 786:ignes ore et naribus,
Ov. M. 2, 85:lucem elatis naribus (equi solis),
Verg. A. 12, 115:mare patulis naribus,
Ov. M. 3, 686; cf.:nimbos in sublime (balaenae),
Plin. 9, 6, 6, § 16:pulverem,
id. 29, 6, 39, § 138:vina somno,
Stat. Th. 5, 209:omnem colorem,
i. e. to lose, Lucr. 2, 833 et saep.:bestiolae si efflantur (vento),
Varr. R. R. 1, 12, 2.—Esp. freq.:2.animam,
to breathe out one's life, to expire, Cic. Tusc. 1, 9 fin.; Plaut. Pers. 4, 4, 86:a milite omnis spes,
id. Truc. 4, 4, 23; Cic. Mil. 18 fin.; Nep. Paus. 5, 4; Suet. Dom. 2; id. Aug. 99;for which also: extremum halitum, Cic. poët. Tusc. 2, 9, 22: vitam in nubila,
Sil. 17, 557; and absol.: (anguem) Abicit efflantem, Cic. poët. Div. 1, 47, 106.—Transf.* (α). (β).With an obj. acc. and inf., to say with one's last breath:II.quam verum est, quod moriens (Brutus) efflavit, non in re, sed in verbo tantum esse virtutem,
Flor. 4, 7, 11.—Neutr. (very seldom):flamma,
Lucr. 6, 681; 699; Stat. Th. 10, 109; Ven. Fort. 4, 26, 128. -
5 suscito
I.In gen. (only poet.):II.terga (i. e. humum),
to throw up, cast up, Verg. G. 1, 97:undas (Nilus),
Luc. 10, 225:aura lintea Suscitat,
swells, fills, Ov. H. 5, 54:aures,
to erect, prick up, Val. Fl. 2, 125:vulturium a cano capite,
to scare away, Cat. 68, 124:pulverem pede,
Val. Max. 9, 3, ext. 3.—In partic.A.To build, erect (ante- and postclass.):B.delubra deum,
Lucr. 5, 1166:basilicas et forum in tantam altitudinem, ut, etc.,
Eum. Pan. ad Const. 22 med. —Of persons sleeping, at rest, or quiet; of things at rest, etc., to stir up, rouse up, arouse, awaken; to set in motion, encourage, incite (the predom. signif. of the word;b.syn. expergefacio): aliquem e somno,
Cic. Tusc. 4, 19, 44:aliquem e molli quiete,
Cat. 80, 4:quae me somno suscitet,
Plaut. Mil. 3, 1, 96:hic deposuit caput et dormit: suscita,
id. Most. 2, 1, 35:se ad suom officium,
id. Rud. 4, 2, 17:in arma viros,
Verg. A. 9, 463; 2, 618:te ab tuis subselliis contra te testem suscitabo,
Cic. Rosc. Com. 13, 37:tacentem musam,
Hor. C. 2, 10, 19:oscinem corvum prece suscitabo Solis ab ortu,
will invoke, id. ib. 3, 27, 11:ut te (aegrotum) Suscitet,
would restore, revive, id. S. 1, 1, 83:mortuos,
to awaken, resuscitate, Aug. Serm. Verb. Dom. 44, 2; 44, 1; 44, 3 sq.:Cupido Suscitat affixam maestis Aeetida curis,
Val. Fl. 8, 233:Vesbius attonitas acer cum suscitat urbes,
startles, id. 3, 209:si te suscitat Oceanus,
Mart. 6, 9, 2:quā te suscitat,
id. 3, 95, 10; 5, 36, 5:suscitatus,
raised from the dead, Aug. Serm. Verb. Dom. 44.—Of things concr. or abstr.:cinerem et sopitos suscitat ignes,
stirs up, rekindles, Verg. A. 5, 743:ignes hesternos,
Ov. M. 8, 642; cf.:exstinctos ignes (i. e. amoris),
id. A. A. 3, 597:crepitum,
to raise, excite, Prop. 2, 4, 14:clamores,
Phaedr. 5, 5, 28: fictas sententias, to bring forth, produce, invent, Enn. ap. Cic. Div. 1, 40, 88 (Trag. v. 447 Vahl.): bellum civile, Brut. et Cass. ap. Cic. Fam. 11, 3, 3:vim suscitat ira,
Verg. A. 5, 454:saevam caedem,
id. ib. 12, 498:sensus tuos,
Sen. Agam. 789:ne sopitam memoriam malorum oratio mea suscitet,
Nazar. Pan. ad Const. 8:ensis ad tympana,
Claud. in Eutr. 2, 281. -
6 abrumpo
ab-rumpo, ūpi, uptum, 3, v. a., to break off something violently, to rend, tear, sever ( poet.; seldom used before the Aug. per., only once in Cic., but afterw. by Verg., Ov., and the histt. often).I.Lit.: vincla abrupit equus (transl. of the Homeric desmon aporrêxas, Il. 6, 507), Enn. ap. Macr. S. 6, 3 (Ann. v. 509 Vahl.); so, nec Lethaea valet Theseus abrumpere caro vincula Pirithoo, * Hor. C. 4, 7, 27; cf. Verg. A. 9, 118:II.abrupti nubibus ignes,
torn from, Lucr. 2, 214; cf.with the fig. reversed, in Verg.: ingeminant abruptis nubibus ignes, A. 3, 199: abrupto sidere,
i. e. hidden by clouds, id. ib. 12, 451:plebs velut abrupta a cetero populo,
broken off, torn from, Liv. 3, 19, 9.—Trop.:A.(legio Martia) se prima latrocinio Antonii abrupit,
first freed itself, Cic. Phil. 14, 12:abrumpere vitam,
to break the thread of life, Verg. A. 8, 579; 9, 497;so later, abrumpere fata,
Sen. Herc. Oet. 893, or, medios annos, Luc. 6, 610:abrumpere vitam a civitate,
to leave it, in order to live elsewhere, Tac. A. 16, 28 fin.:fas,
to destroy, violate, Verg. A. 3, 55:medium sermonem,
to break off, interrupt, id. ib. 4, 388; cf.abruptus: omnibus inter victoriam mortemve abruptis,
since all means of escape, except victory or death, were taken from us, Liv. 21, 44, 8.—Hence, ab-ruptus, a, um, P. a., broken off from, separated, esp. of places, inaccessible, or difficult of access.Lit., of places, precipitous, steep (syn.:B.praeceps, abscissus): locus in pedum mille altitudinem abruptus,
Liv. 21, 36:(Roma) munita abruptis montibus,
Plin. 3, 5, 9, § 67; Tac. A. 2, 23:petra undique abscissa et abrupta,
Curt. 7, 11.—Also absol.: abruptum, i, n., a steep ascent or descent; cf. praeceps:vastos sorbet in abruptum fluctus,
she swallows down her gulf, Verg. A. 3, 422.—Trop., broken, disconnected, abrupt:1. 2.Sallustiana brevitas et abruptum sermonis genus,
Quint. 4, 2, 45:contumacia,
stubborn, Tac. A. 4, 20.— Comp., Plin. 11, 37, 51, § 138; Tert. adv. Marc. 1, 1.— Sup., Plin. Ep. 9, 39, 5.— Absol.:per abrupta,
by rough, dangerous ways, Tac. Agr. 42 fin. (cf. supra: abrupta contumacia).— Adv.: abruptē.Trop., of conduct, hastily, inconsiderately, Just. 2, 15, 4;of discourse,
abruptly, Quint. 3, 8, 6; 4, 1, 79;also,
simply, Macr. Somn. Scip. 1, 19.— Comp., Amm. 20, 11. -
7 abruptum
ab-rumpo, ūpi, uptum, 3, v. a., to break off something violently, to rend, tear, sever ( poet.; seldom used before the Aug. per., only once in Cic., but afterw. by Verg., Ov., and the histt. often).I.Lit.: vincla abrupit equus (transl. of the Homeric desmon aporrêxas, Il. 6, 507), Enn. ap. Macr. S. 6, 3 (Ann. v. 509 Vahl.); so, nec Lethaea valet Theseus abrumpere caro vincula Pirithoo, * Hor. C. 4, 7, 27; cf. Verg. A. 9, 118:II.abrupti nubibus ignes,
torn from, Lucr. 2, 214; cf.with the fig. reversed, in Verg.: ingeminant abruptis nubibus ignes, A. 3, 199: abrupto sidere,
i. e. hidden by clouds, id. ib. 12, 451:plebs velut abrupta a cetero populo,
broken off, torn from, Liv. 3, 19, 9.—Trop.:A.(legio Martia) se prima latrocinio Antonii abrupit,
first freed itself, Cic. Phil. 14, 12:abrumpere vitam,
to break the thread of life, Verg. A. 8, 579; 9, 497;so later, abrumpere fata,
Sen. Herc. Oet. 893, or, medios annos, Luc. 6, 610:abrumpere vitam a civitate,
to leave it, in order to live elsewhere, Tac. A. 16, 28 fin.:fas,
to destroy, violate, Verg. A. 3, 55:medium sermonem,
to break off, interrupt, id. ib. 4, 388; cf.abruptus: omnibus inter victoriam mortemve abruptis,
since all means of escape, except victory or death, were taken from us, Liv. 21, 44, 8.—Hence, ab-ruptus, a, um, P. a., broken off from, separated, esp. of places, inaccessible, or difficult of access.Lit., of places, precipitous, steep (syn.:B.praeceps, abscissus): locus in pedum mille altitudinem abruptus,
Liv. 21, 36:(Roma) munita abruptis montibus,
Plin. 3, 5, 9, § 67; Tac. A. 2, 23:petra undique abscissa et abrupta,
Curt. 7, 11.—Also absol.: abruptum, i, n., a steep ascent or descent; cf. praeceps:vastos sorbet in abruptum fluctus,
she swallows down her gulf, Verg. A. 3, 422.—Trop., broken, disconnected, abrupt:1. 2.Sallustiana brevitas et abruptum sermonis genus,
Quint. 4, 2, 45:contumacia,
stubborn, Tac. A. 4, 20.— Comp., Plin. 11, 37, 51, § 138; Tert. adv. Marc. 1, 1.— Sup., Plin. Ep. 9, 39, 5.— Absol.:per abrupta,
by rough, dangerous ways, Tac. Agr. 42 fin. (cf. supra: abrupta contumacia).— Adv.: abruptē.Trop., of conduct, hastily, inconsiderately, Just. 2, 15, 4;of discourse,
abruptly, Quint. 3, 8, 6; 4, 1, 79;also,
simply, Macr. Somn. Scip. 1, 19.— Comp., Amm. 20, 11. -
8 admoveo
ad-mŏvĕo, mōvi, mōtum, 2, v. a. (admōram, admōrim, etc., sync. for admoveram, admoverim, etc., Verg. A. 4, 367; Ov. P. 3, 7, 36), to move a person or thing; to bring, conduct, lead, carry, etc., to or toward a place (syn.: adduco, adicio, adhibeo, appello).I.Lit.A.In gen., constr. with ad or with dat. (in the histt., of an army, implements for besieging, etc.; class. at all periods): dum ne exercitum propius urbem Romam CC milia admoveret, Cic. Phil. 6, 3, 5:B.copias in locum,
Liv. 42, 57:signa Achradinae,
id. 25, 24 ext.; so Flor. 1, 24, 3, 23:castra,
Sil. 1, 296.—Hence, also, sometimes absol., to draw near, to approach, to bring near:jam admovebat rex,
Curt. 9, 4:jam opera admoventi deditio est facta,
Liv. 32, 32:scalas moenibus,
Tac. A. 13, 39. — Trop.:quot admovi illi fabricas! quot fallacias!
Plaut. Cist. 2, 2, 5 (where formerly admoenivi was erroneously read):tamquam aliquā machinā admotā, capere Asinii adulescentiam,
Cic. Clu. 13;so also: ignes ardentesque laminae ceterique cruciatus admovebantur (sc. civi Romano),
id. Verr. 2, 5, 63:dolorum faces,
id. Off. 2, 10, 37:cumque quasi faces ei doloris admoverentur,
id. Tusc. 2, 25, 61:fasciculum ad nares,
id. ib. 3, 18 fin.:pecus flagrantibus aris,
Verg. A. 12, 171:admotae hostiae (sc. aris),
Tac. A. 2, 69; so Suet. Calig. 32; Luc. 7, 165: Hannibalem admotum, i. e. adductum altaribus, led or conducted to, Liv. 21, 1:labra poculis,
Verg. E. 3, 43:ignes templis,
Tib. 3, 5, 11:exercitum Ariminum,
Liv. 28, 46:vultum ad auditores,
Auct. Her. 3, 15:animam admotis fugientem sustinet herbis,
Ov. M. 10, 188:(opes) Stygiis admoverat umbris,
id. ib. 1, 139:manus operi,
to apply, id. ib. 10, 254:capiti diadema,
Suet. Caes. 79:digitum scripturae,
id. Aug. 80:oscula,
to give a kiss, Ov. M. 10, 644:aliquem ad munera publica,
to promote, advance, Suet. Tib. 10:infantes papillae,
to put to, id. Tib. 44 al.:gressum,
to approach nearer, Stat. Th. 11, 560 (cf.: addere gressum).—Esp.1.To bring one thing near to another, and in the pass. poet. of places, to lie or be situated near:2.nocturna ad lumina linum nuper ubi extinctum admoveas,
Lucr. 6, 901:quae nisi admoto igne ignem concipere possit,
Cic. de Or. 2, 45 fin.: culina ut sit admota, i. e. near or close by, Varr. R. R. 1, 13, 2:genus admotum Superis,
nearly related, Sil. 8, 295:admota Nilo Africa,
Juv. 10, 149.—Hence, aliquem alicui, to bring one near another, i. e. to make friends, to reconcile:mors Agrippae admovit propius Neronem Caesari,
Vell. 2, 96.—With the access. idea of regard to an object to be attained, to move, bring, or apply a thing to; e. g. admovere aures (or aurem), to lend an ear to: manus (or manum) operi, to put one's hand to a work, etc.: accessi, adstiti, animam ( my breath) compressi, aurem admovi, Ter. Phorm. 5, 6, 28:II.admovere aures et subauscultando excipere voces,
Cic. de Or. 2, 36 (cf.:aures adhibere,
id. Arch. 3:praebere aures,
Ov. Tr. 3, 7, 25; and:tenere aures,
id. ib. 4, 10, 49); and aures, poet. for auditores:cum tibi sol tepidus plures admoverit aures,
Hor. Ep. 1, 20, 19:admovent manus vectigalibus populi Rom.,
Cic. Agr. 1, 4; Ov. M. 15, 218; Liv. 5, 22, 4:in marmoribus, quibus Nicias manum admovisset,
which he had put his hand to, Plin. 35, 11, 40, § 133; Curt. 6, 7:ruderibus purgandis manus primus admovit,
Suet. Vesp. 8. But sometimes manus admovere signif., to lay violent hands on, to attack or assault:numquam deos ipsos admovere nocentibus manus,
Liv. 5, 11 fin. al.—Fig., of mental objects, to put, apply, or direct to any thing:quid praedicem... quot stimulos admoverit homini,
put the goad to, Cic. Sest. 5, 12:mulier saevissima est, Cum stimulos odio pudor admovet,
Juv. 10, 328:num admoveri possit oratio ad sensus animorum inflammandos,
Cic. de Or. 1, 14, 60:animis judicum admovere orationem, tamquam fidibus manum,
id. Brut. 54, 200: sed alia quaedam sit ad eum admovenda curatio (just before: adhibenda oratio; cf.adhibeo),
id. Tusc. 4, 28, 61: mentem ad voces alicujus, to direct to, attend to, Auct. Harusp. Resp. 10: serus enim Graecis admovit acumina chartis, not until late did ( the Roman) apply his wits to Greek literature, Hor. Ep. 2, 1, 161:terrorem,
to strike with terror, Liv. 6, 10; 41, 17:spes est admota,
Ov. M. 11, 454:spes cupiditati admota occaecavit animum,
Liv. 43, 10; id. 27, 43: desiderium patriae, to instil or infuse, Curt. 6, 2 al. -
9 circumdati
circum-do, dĕdi, dătum, dăre, v. a., lit. to put, set, or place around, i. e. both to wrap around (e. g. a mantle). and also to enclose (e. g. a town with a wall; syn.: cingo, vestio, saepio, circumvallo al.), with a twofold construction (cf. Zumpt, Gr. § 418).I.Aliquid (alicui rei), to place something [p. 337] around something, to put, set around, etc. (class. in prose and poetry).(α).With dat.:(β).aër omnibus est rebus circumdatus appositusque,
Lucr. 6, 1035:moenibus subjectos prope jam ignes circumdatosque restinximus,
Cic. Cat. 3, 1, 2:circumdare fossam latam cubiculari lecto,
id. Tusc. 5, 20, 59:satellites armatos contioni,
Liv. 34, 27, 5:hinc patre hinc Catulo lateri circumdatis, Romam rediit,
i. e. one on each side, id. 30, 19, 9; 3, 28, 2:milites sibi,
Tac. A. 13, 25:arma umeris,
Verg. A. 2, 510:licia tibi,
id. E. 8, 74:vincula collo,
Ov. M. 1, 631:bracchia collo,
id. ib. 9, 459; 9, 605; 6, 479;and in tmesis: collo dare bracchia circum,
Verg. A. 6, 700 (cf. the simplex:bracchia cervici dare,
Hor. C. 3, 9, 3):lectis aulaea purpura,
Curt. 9, 7, 15:cum maxime in hostiam itineri nostro circumdatam intuens,
i. e. divided, and part placed on each side of the way, Liv. 40, 13, 4.—Without a dat.:B.caedere januam saxis, ligna et sarmenta circumdare ignemque subicere coeperunt,
Cic. Verr. 2, 1, 27, § 69; 2, 1, 31, § 80:ignes,
id. Pis. 38, 93:custodias,
id. Cat. 4, 4, 8:armata circumdatur Romana legio,
Liv. 1, 28, 3:exercitu circumdato summā vi Cirtam irrumpere nititur,
Sall. J. 25, 9:circumdatae stationes,
Tac. A. 1, 50:murus circumdatus,
Caes. B. G. 1, 38:turris toto opere circumdedit,
id. ib. 7, 72:circumdato vallo,
Curt. 3, 2, 2:lauream (sc. capiti),
Suet. Vit. 9.— Subst.: circumdăti, ōrum, m., those around, the surrounding soldiers:circumdatos Antonius adloquitur,
Tac. H. 3, 63.—With an abl. loci:toto oppido munitiones,
Hirt. B. G. 8, 34 fin.:equites cornibus,
Liv. 33, 18, 9; and without dat., Tac. A. 14, 53.—With two accs.:circumdare terram radices,
Cato, R. R. 114;and per tmesin,
id. ib. 157.—Trop. (most freq. in Tac.):II.cancelli, quos mihi ipse circumdedi,
Cic. Quint. 10, 36:nescio an majora vincula majoresque necessitates vobis quam captivis vestris fortuna circumdederit,
Liv. 21, 43, 3:egregiam famam paci circumdedit,
i. e. conferred, imparted, Tac. Agr. 20; cf.:principatus inanem ei famam,
id. H. 4, 11; id. Or. 37:principi ministeria,
id. H. 2, 59; id. A. 14, 15.—In a Greek construction:infula virgineos circumdata comptus,
encompassing, Lucr. 1, 88; Tac. H. 4, 45; id. A. 16, 25.—Aliquem or aliquid (aliquā re), to surround some person or thing ( with something), to encompass, enclose, encircle with.A.Lit.1.In gen.:2.animum (deus) circumdedit corpore et vestivit extrinsecus,
Cic. Univ. 6 fin.; cf.:aether corpore concreto circumdatus undique,
Lucr. 5, 469:portum moenibus,
Nep. Them. 6, 1:regio insulis circumdata,
Cic. Fl. 12, 27:villam statione,
Tac. A. 14, 8:suam domum spatio,
id. G. 16:collis operibus,
id. A. 6, 41:vallo castra,
id. H. 4, 57:Othonem vexillis,
id. ib. 1, 36:canibus saltus,
Verg. E. 10, 57:circumdato me bracchiis: meum collum circumplecte,
Plaut. As. 3, 3, 106:collum filo,
Cat. 64, 377:(aurum) circumdatum argento,
Cic. Div. 2, 65, 134: furvis circumdatus alis Somnus, * Tib. 2, 1, 89:ad talos stola demissa et circumdata palla,
Hor. S. 1, 2, 99:circumdedit se zonā,
Suet. Vit. 16:circumdata corpus amictu,
Ov. M. 4, 313; cf. id. ib. 3, 666:tempora vittis,
id. ib. 13, 643:Sidoniam picto chlamydem circumdata limbo,
Verg. A. 4, 137.—Esp. of a hostile surrounding, to surround, encompass, invest, besiege, etc.:B.oppidum vallo et fossā,
Cic. Fam. 15, 4, 10:oppidum quinis castris,
Caes. B. C. 3, 9:cum legati... multitudine domum ejus circumdedissent,
Nep. Hann. 12, 4:vallo atque fossā moenia circumdat,
Sall. J. 23, 1:oppidum coronā,
Liv. 4, 47, 5:quos (hostes) primo Camillus vallo circumdare est adortus,
id. 6, 8, 9:fossā valloque urbem,
id. 25, 22, 8:fossā duplicique vallo circumdatā urbe,
id. 28, 3, 5:hostes exercitu toto,
Curt. 3, 8, 4. —Trop.:omni autem totam figuram mundi levitate circumdedit,
Cic. Univ. 6 init.:exiguis quibusdam finibus oratoris munus circumdedisti,
have confined, circumscribed, id. de Or. 1, 62, 264; cf.:minus octoginta annis circumdatum aevum,
Vell. 1, 17, 2:pueritiam robore,
Tac. A. 12, 25:fraude,
Sil. 7, 134; cf. id. 12, 477:monstrorum novitate,
Quint. Decl. 18, 1. -
10 circumdo
circum-do, dĕdi, dătum, dăre, v. a., lit. to put, set, or place around, i. e. both to wrap around (e. g. a mantle). and also to enclose (e. g. a town with a wall; syn.: cingo, vestio, saepio, circumvallo al.), with a twofold construction (cf. Zumpt, Gr. § 418).I.Aliquid (alicui rei), to place something [p. 337] around something, to put, set around, etc. (class. in prose and poetry).(α).With dat.:(β).aër omnibus est rebus circumdatus appositusque,
Lucr. 6, 1035:moenibus subjectos prope jam ignes circumdatosque restinximus,
Cic. Cat. 3, 1, 2:circumdare fossam latam cubiculari lecto,
id. Tusc. 5, 20, 59:satellites armatos contioni,
Liv. 34, 27, 5:hinc patre hinc Catulo lateri circumdatis, Romam rediit,
i. e. one on each side, id. 30, 19, 9; 3, 28, 2:milites sibi,
Tac. A. 13, 25:arma umeris,
Verg. A. 2, 510:licia tibi,
id. E. 8, 74:vincula collo,
Ov. M. 1, 631:bracchia collo,
id. ib. 9, 459; 9, 605; 6, 479;and in tmesis: collo dare bracchia circum,
Verg. A. 6, 700 (cf. the simplex:bracchia cervici dare,
Hor. C. 3, 9, 3):lectis aulaea purpura,
Curt. 9, 7, 15:cum maxime in hostiam itineri nostro circumdatam intuens,
i. e. divided, and part placed on each side of the way, Liv. 40, 13, 4.—Without a dat.:B.caedere januam saxis, ligna et sarmenta circumdare ignemque subicere coeperunt,
Cic. Verr. 2, 1, 27, § 69; 2, 1, 31, § 80:ignes,
id. Pis. 38, 93:custodias,
id. Cat. 4, 4, 8:armata circumdatur Romana legio,
Liv. 1, 28, 3:exercitu circumdato summā vi Cirtam irrumpere nititur,
Sall. J. 25, 9:circumdatae stationes,
Tac. A. 1, 50:murus circumdatus,
Caes. B. G. 1, 38:turris toto opere circumdedit,
id. ib. 7, 72:circumdato vallo,
Curt. 3, 2, 2:lauream (sc. capiti),
Suet. Vit. 9.— Subst.: circumdăti, ōrum, m., those around, the surrounding soldiers:circumdatos Antonius adloquitur,
Tac. H. 3, 63.—With an abl. loci:toto oppido munitiones,
Hirt. B. G. 8, 34 fin.:equites cornibus,
Liv. 33, 18, 9; and without dat., Tac. A. 14, 53.—With two accs.:circumdare terram radices,
Cato, R. R. 114;and per tmesin,
id. ib. 157.—Trop. (most freq. in Tac.):II.cancelli, quos mihi ipse circumdedi,
Cic. Quint. 10, 36:nescio an majora vincula majoresque necessitates vobis quam captivis vestris fortuna circumdederit,
Liv. 21, 43, 3:egregiam famam paci circumdedit,
i. e. conferred, imparted, Tac. Agr. 20; cf.:principatus inanem ei famam,
id. H. 4, 11; id. Or. 37:principi ministeria,
id. H. 2, 59; id. A. 14, 15.—In a Greek construction:infula virgineos circumdata comptus,
encompassing, Lucr. 1, 88; Tac. H. 4, 45; id. A. 16, 25.—Aliquem or aliquid (aliquā re), to surround some person or thing ( with something), to encompass, enclose, encircle with.A.Lit.1.In gen.:2.animum (deus) circumdedit corpore et vestivit extrinsecus,
Cic. Univ. 6 fin.; cf.:aether corpore concreto circumdatus undique,
Lucr. 5, 469:portum moenibus,
Nep. Them. 6, 1:regio insulis circumdata,
Cic. Fl. 12, 27:villam statione,
Tac. A. 14, 8:suam domum spatio,
id. G. 16:collis operibus,
id. A. 6, 41:vallo castra,
id. H. 4, 57:Othonem vexillis,
id. ib. 1, 36:canibus saltus,
Verg. E. 10, 57:circumdato me bracchiis: meum collum circumplecte,
Plaut. As. 3, 3, 106:collum filo,
Cat. 64, 377:(aurum) circumdatum argento,
Cic. Div. 2, 65, 134: furvis circumdatus alis Somnus, * Tib. 2, 1, 89:ad talos stola demissa et circumdata palla,
Hor. S. 1, 2, 99:circumdedit se zonā,
Suet. Vit. 16:circumdata corpus amictu,
Ov. M. 4, 313; cf. id. ib. 3, 666:tempora vittis,
id. ib. 13, 643:Sidoniam picto chlamydem circumdata limbo,
Verg. A. 4, 137.—Esp. of a hostile surrounding, to surround, encompass, invest, besiege, etc.:B.oppidum vallo et fossā,
Cic. Fam. 15, 4, 10:oppidum quinis castris,
Caes. B. C. 3, 9:cum legati... multitudine domum ejus circumdedissent,
Nep. Hann. 12, 4:vallo atque fossā moenia circumdat,
Sall. J. 23, 1:oppidum coronā,
Liv. 4, 47, 5:quos (hostes) primo Camillus vallo circumdare est adortus,
id. 6, 8, 9:fossā valloque urbem,
id. 25, 22, 8:fossā duplicique vallo circumdatā urbe,
id. 28, 3, 5:hostes exercitu toto,
Curt. 3, 8, 4. —Trop.:omni autem totam figuram mundi levitate circumdedit,
Cic. Univ. 6 init.:exiguis quibusdam finibus oratoris munus circumdedisti,
have confined, circumscribed, id. de Or. 1, 62, 264; cf.:minus octoginta annis circumdatum aevum,
Vell. 1, 17, 2:pueritiam robore,
Tac. A. 12, 25:fraude,
Sil. 7, 134; cf. id. 12, 477:monstrorum novitate,
Quint. Decl. 18, 1. -
11 erumpo
ē-rumpo, rūpi, ruptum, 3, v. a. and n.I. A.Lit.:B.(brassica) tumida concoquit, eadem erumpit,
Cato, R. R. 157, 3:ignes,
Lucr. 1, 725; cf. id. 6, 583; Cic. Arat. 111:Achates et Aeneas erumpere nubem ardebant,
Verg. A. 1, 580:cum sanguis eruptus est,
Scrib. Comp. 84: se erumpere, in the neuter signif., to break or burst forth, Lucr. 4, 1111; cf.:portis se foras erumpunt,
Caes. B. C. 2, 14, 1:et caput, unde altus primum se erumpit Enipeus,
Verg. G. 4, 368.—Trop.:II. A.gaudium,
Ter. Eun. 3, 5, 2:ne in me stomachum erumpant, cum sint tibi irati,
Cic. Att. 16, 3, 1; Caes. B. C. 3, 8, 3; cf.:iram in hostes,
Liv. 36, 7, 13: sic illi invidiosa conjunctio ad bellum se erupit, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 14, 2; Tib. 4, 1, 88.—Far more frequent and class.,Lit.1.In gen.:2.ex castris,
Caes. B. G. 3, 5 fin.; cf.:ignes ex Aetnae vertice,
Cic. Verr. 2, 4, 48; and:ex stagno amnes,
Plin. 6, 22, 24, § 86:tempestates,
Hirt. B. G. 8, 5, 2:ne quo loco erumperent Pompeiani,
Caes. B. C. 3, 44, 4; cf.portis,
Sall. J. 99, 1:a porta,
Liv. 34, 26:sive noctu, sive interdiu erumperent,
Caes. B. C. 1, 81, 2; so absol., Liv. 9, 37; 29, 33 al.; cf.:abiit, excessit, evasit, erupit,
Cic. Cat. 2, 1:per hostes,
to break through, Liv. 22, 50, 8; cf.:inter tela hostium,
Sall. J. 101, 9:ad Catilinam,
id. Cat. 43, 2; Curt. 6, 3, 5 et saep.—In partic., to burst forth in growing, to shoot up, sprout out:B.folium e latere,
Plin. 15, 14, 15, § 52:lentor cortice,
id. 13, 6, 12, § 54:hordeum,
id. 18, 7, 10, § 51:dentes,
id. 11, 37, 64, § 170.—Trop., to break out, to burst forth:cum illa conjuratio ex latebris atque ex tenebris erupisset,
Cic. Sest. 4, 9:si illustrantur, si erumpunt omnia?
are disclosed, Cic. Cat. 1, 3:qui ex media (oratione) erumpit,
breaks away, digresses, Quint. 4, 3, 17:risus quo pacto ita repente erumpat,
id. de Or. 2, 58, 235; cf.:aliquando vera vox,
id. Phil. 10, 9, 19:affectus,
Quint. 9, 3, 54; cf.lacrimae,
id. 11, 3, 75:verba vi quadam veritatis,
id. 9, 2, 76 et saep.:furor,
Cic. Sull. 24; cf.:curae privatae in certaminibus publicis erumpebant,
Liv. 7, 21:seditio,
id. 28, 24, 12; Tac. H. 1, 26:lumen dicendi per obstantia,
Quint. 12, 9, 5:ut odia occulta civium in fortunas optimi cujusque erumperent,
Cic. Mur. 23, 47; cf. id. ib. 38, 81; id. Cat. 1, 13, 31; so, vitia in amicos, id. Lael [p. 659] 21:iracundia in naves,
Caes. B. C. 3, 8, 3:conspirationes in rempublicam,
Quint. 12, 7, 2 et saep.:vereor ne istaec fortitudo in nervum erumpat,
i. e. may end in bringing you to the stocks, Ter. Phorm. 2, 2, 11 Ruhnk.; cf.:aliquid in omnium perniciem,
Liv. 34, 61:omnia, quae per hoc triennium agitata sunt, in hos dies, in hos menses, in hoc tempus erumpunt,
Cic. Mur. 38:elisa (vox) in illum sonum erumpit,
Quint. 11, 3, 51:in aliquem voluptatis affectum,
id. 8, 3, 4; 11, 3, 51; Tac. A. 11, 35; cf.:in omne genus crudelitatis,
Suet. Tib. 61; id. Cal. 6:rem ad ultimum seditionis erupturam,
Liv. 2, 45; cf.:ad majora vitia,
Suet. Ner. 27:quorsus (dominatio) eruptura sit horremus,
Cic. Att. 2, 21; cf.:huc ejus affectus, ut, etc.,
Quint. 9, 2, 64. -
12 exspiro
ex-spīro ( expīro), āvi, ātum, 1, v. a. and n. (mostly poet. and in post-Aug. prose; not in Cic. and Caes.).I.Act., to breathe out, to emit, to blow out, to exhale, give out: animam pulmonibus, Lucil. ap. Non. 38, 27:B.animam medios in ignes,
Ov. M. 5, 106:auras,
id. ib. 3, 121:flumen sanguinis de pectore,
Lucr. 2, 354; cf.:flammas pectore,
Verg. A. 1, 44:odorem de corpore,
Lucr. 4, 124:sonos per saxa (unda),
Sil. 9, 285:colorem (uniones),
Plin. 9, 35, 56, § 115.—Poet. transf.:C. II.cadavera vermes,
i. e. send forth, produce, Lucr. 3, 720:silva comas tollit fructumque exspirat in umbras,
i. e. spreads out into foliage, Stat. S. 5, 2, 70.—Neutr.A. 1.Lit.:* 2.per fauces montis ut Aetnae Exspirent ignes,
Lucr. 6, 640:ignis foras (with exire in auras),
id. 6, 886:vis fera ventorum,
Ov. M. 15, 300:halitus Averni,
Val. Fl. 4, 493:unguenta,
evaporate, Plin. 13, 3, 4, § 20: vis, Lucil. ap. Non. 38, 30.—Trop.:B.irae pectoris exspirantes,
Cat. 64, 194.—To breathe one's last, to expire.I.Lit.:2.ut per singulos artus exspiraret,
Sall. H. 1, 30 Dietsch.:atram tundit humum exspirans,
Verg. A. 10, 731:ubi perire jussus exspiravero,
Hor. Epod. 5, 91:inter primam curationem exspiravit,
Liv. 2, 20, 9:inter verbera et vincula,
id. 28, 19, 12:extremus exspirantis hiatus,
Quint. 6, 2, 31; 9, 2, 73; Sen. Ep. 99, 27; Curt. 3, 5, 4; Suet. Tib. 21; id. Claud. 23; Val. Max. 4, 5, 6; Plin. 7, 36, 36, § 122.— Pass. impers.:quoniam membranā cerebri incisā statim exspiretur,
Plin. 11, 37, 67, § 178:exspiravit aper dentibus apri,
Juv. 15, 162.—Trop., to expire, perish, come to an end, cease:si ego morerer, mecum exspiratura res publica erat,
Liv. 28, 28, 11:libertate jam exspirante,
Plin. Pan. 57, 4:ne res publica exspiraret,
Val. Max. 3, 2, 18:criminis causa exspirat,
becomes extinct, ceases, Dig. 48, 17, 1 fin.; 24, 3, 19:prior obligatio,
ib. 45, 1, 58. -
13 per
per, prep. with acc. (by solecism with abl. PER QVO, = whereby, Inscr. Miseni Repert. ex a. p. Chr. n. 159; Inscr. Orell. 3300) [kindr. with Gr. para; Sanscr. pāra, ulterior; Lith. pèr; cf.: parumper, paulisper; v. Curt. Griech. Etym. p. 269], denotes, like the Gr. dia, motion through a space, or extension over it.I.Lit., of space, through, through the midst of, throughout, all over, all along: per amoena salicta raptare aliquem, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 40 Vahl.): inde Fert sese (equus) campi per caerula laetaque prata, id. ap. Macr. S. 6, 3 (id. v. 505 ib.): per amoenam urbem leni fluit agmine flumen, id. ap. id. ib. 6, 4 (id. v. 177 ib.):II.per membranas oculorum cernere,
Cic. N. D. 2, 57, 142:coronam auream per forum ferre,
id. Att. 14, 16, 2:iit hasta per tempus utrumque,
Verg. A. 9, 418:se per munitiones deicere,
Caes. B. G. 3, 26:per mare pauperiem fugiens, per saxa, per ignes,
Hor. Ep. 1, 1, 46:per ignes,
Ov. M. 8, 76:per Averna,
id. ib. 14, 105:per caelum,
Verg. A. 4, 700:per vias fabulari,
in all the streets, Plaut. Cist. 5, 1:per totam urbem,
id. Ep. 2, 2, 11:qui per provincias atque imperium tuum pecunias ei credidissent,
in the provinces, Cic. Fam. 1, 7, 6:invitati hospitaliter per domos,
Liv. 1, 9:via secta per ambas (zonas),
Verg. G. 1, 238; 245:nascuntur copiosissime in Balearibus ac per Hispanias,
in, Plin. 19, 5, 30, § 94:per illas gentes celebratur,
throughout, Tac. A. 12, 12:gustūs elementa per omnia quaerunt,
Juv. 11, 14.—Placed after the noun: viam per,
Lucr. 6, 1264:transtra per et remos et pictas abiete puppes,
Verg. A. 5, 663; 6, 692.Transf.A.Of time, through, throughout, during, for:B.quod des bubus per hiemem,
the winter through, during the winter, Cato, R. R. 25:nulla res per triennium, nisi ad nutum istius, judicata est,
Cic. Verr. 1, 5, 13:nulla abs te per hos dies epistula... venerat,
during these days, id. Att. 2, 8, 1:per decem dies ludi facti sunt,
id. Cat. 3, 8, 20:per idem tempus,
during, at, in the course of, id. Brut. 83, 286; Suet. Galb. 10:per noctem cernuntur sidera,
during the night, in the night-time, Plin. 2, 10, 7, § 48:per inducias,
during, Liv. 38, 2: per multa bella, id. 8, 13:per ludos,
id. 2, 18:per comitia,
Suet. Caes. 80:per somnum,
id. ib. 45: per tempus, during, i. e. at the right time, = in tempore, Plaut. Poen. 1, 1, 6; Ter. And. 4, 4, 44; id. Hec. 4, 3, 16.—So distr.:per singulas noctes,
Suet. Caes. 1; id. Calig. 22; cf.:per haec,
meanwhile, id. Claud. 27:per quae,
id. Tib. 52.—To indicate the agent, instrument, or means, through, by, by means of:C.statuerunt injurias per vos ulcisci,
Cic. Verr. 2, 2, 3, § 9:detrimenta publicis rebus per homines eloquentissimos importata,
id. de Or. 1, 9, 38:quid ais? vulgo occidebantur? Per quos? et a quibus?
by whom? and by whose command? id. Rosc. Am. 29, 80:quae domi gerenda sunt, ea per Caeciliam transiguntur,
id. ib. 51, 149:quod nefarium stuprum non per illum factum est,
id. Cat. 2, 4, 7.—Placed after its case:Exerce vocem, quam per vivis et colis,
Plaut. Poen. prol. 13.—Esp.: per fidem decipere, fallere, etc. (= datā fide): per fidem deceptus sum, through confidence, i. e. in my host who betrayed me, Plaut. Most. 2, 2, 69; Cic. Inv. 1, 39, 71; Caes. B. G. 1, 46, 3.—So, per se, per te, through himself, by himself, of himself, etc.:homo per se cognitus, sine ullā commendatione majorum,
Cic. Brut. 25, 96:per me tibi obstiti, = solus,
by myself, id. Cat. 1, 5, 11:satis per te tibi consulis,
Hor. Ep. 1, 17, 1:per se solus,
Liv. 1, 49.—With ipse:nihil ipsos per se sine P. Sullā facere potuisse,
Cic. Sull. 24, 67:ipsum per se, suā vi, sua naturā, sua sponte laudabile,
id. Fin. 2, 15, 50.—To form an adverb. expression, in, by, through, etc.:non dubitavi id a te per litteras petere,
by letter, Cic. Fam. 2, 6, 2:per summum dedecus vitam amittere,
in the most infamous manner, most infamously, id. Rosc. Am. 11, 30:per iram facere aliquid,
in anger, id. Tusc. 4, 37, 79:per commodum,
Liv. 30, 29, 3 (cf. II. A. supra):per commodum rei publicae,
id. 10, 25, 17; 22, 57, 1; 31, 11, 2:per ludum et jocum,
sporting and jesting, in sport and jest, Cic. Verr. 2, 1, 60, § 155; cf. id. ib. 2, 5, 70, §181: per vim,
forcibly, Sall. J. 23, 1:per dolum,
id. ib. 11, 8:per otium,
at leisure, Liv. 4, 58, 12:ceteris copiis per otium trajectis,
id. 21, 28, 4:cibo per otium capto,
id. 21, 55, 1:per tumultum = tumultuose,
id. 44, 45, 14. —To designate the reason, cause, inducement, etc., through, for, by, on account of, for the sake of:D.per metum mussari,
Plaut. Aul. 2, 1, 12:qui per virtutem perit, at non interit,
id. Capt. 3, 5, 32:cum antea per aetatem nondum hujus auctoritatem loci attingere auderem,
Cic. Imp. Pomp. 1, 1:per aetatem,
Caes. B. G. 2, 16 fin.:Druso propinquanti quasi per officium obviae fuere legiones,
Tac. A. 1, 24:ut nihil eum delectaret, quod aut per naturam fas esset aut per leges liceret,
Cic. Mil. 16, 43:cum per valetudinem posses, venire tamen noluisti,
id. Fam. 7, 1, 1: per me, per te, etc., as far as concerns me, you, etc.:si per vos licet,
Plaut. As. prol. 12:per me vel stertas licet,
Cic. Ac. 2, 29, 93; cf.:sin hoc non licet per Cratippum,
id. Off. 3, 7, 33:fides publica per sese inviolata,
Sall. J. 33, 3:per me ista pedibus trahantur,
Cic. Att. 4, 16, 10:per me stetisse, quo minus hae fierent nuptiae,
Ter. And. 4, 2, 16:si per suos esset licitum,
Nep. Eum. 10, 3:inspicere vitia nec per magistros nec per aetatem licebat,
Macr. S. 1, 24. —Hence, in oaths, entreaties, asseverations, etc., by a god, by men, or by inanimate or abstract things, by:IOVRANTO PER IOVEM, etc., Tab. Bant. lin. 15: per pol saepe peccas,
Plaut. Cas. 2, 6, 18; cf.:si per plures deos juret,
Cic. Rab. Post. 13, 36:quid est enim, per deos, optabilius sapientiā?
id. Off. 2, 2, 5:per deos atque homines,
id. Div. 2, 55, 116:per dexteram te istam oro,
id. Deiot. 3, 8; cf.:per tuam fidem Te obtestor,
Ter. And. 1, 5, 55:nunc te per amicitiam et per amorem obsecro,
id. ib. 2, 1, 26:per pietatem!
Plaut. Trin. 2, 2, 4:per comitatem edepol, pater, etc.,
id. ib. 2, 2, 52.—In this signif. often separated from its object:per ego vobis deos atque homines dies, ut, etc.,
Plaut. Men. 5, 7, 1:per ego te deos oro,
Ter. And. 3, 3, 6; 5, 1, 15:per ego te, fili... precor quaesoque, etc.,
Liv. 23, 9, 2:per ego has lacrimas... te Oro,
Verg. A. 4, 314; 12, 56; Tib. 4, 5, 7; Ov. F. 2, 841:per vos Tyrrhena faventum Stagna deum, per ego et Trebiam cineresque Sagunti Obtestor,
Sil. 12, 79 sq.; 1, 658; Stat. Th. 11, 367.—With ellips. of object:per, si qua est... Intemerata fides, oro, i. e. per eam,
Verg. A. 2, 142; 10, 903:per, si quid merui de te bene, perque manentem amorem, Ne, etc.,
Ov. M. 7, 854.—Sometimes to indicate an apparent or pretended cause or inducement, under the show or pretext of, under color of:qui per tutelam aut societatem aut rem mandatam aut fiduciae rationem fraudavit quempiam,
Cic. Caecin. 3, 7:naves triremes per causam exercendorum remigum ad fauces portus prodire jussit,
under pretext of, Caes. B. C. 3, 24;v. causa: per speciem alienae fungendae vicis suas opes firmavit,
Liv. 1, 41 fin.:per simulationem officii,
Tac. H. 1, 74.—In composition, it usually adds intensity to the signif., thoroughly, perfectly, completely, exceedingly, very much, very (very often in Cicero's epistolary style, and in new-formed words, as perbenevolus, percautus, percupidus, perbelle, perofficiose, pergaudeo; see these articles): pervelle, perfacilis, peramanter; sometimes it denotes the completion of an action, e. g. perorare, peragere;sometimes it is repeated: perdifficilis et perobscura quaestio,
Cic. N. D. 1, 1, 1; so id. Rep. 1, 12, 18; id. Brut. 43, 158; id. Cael. 20 fin.; id. Fam. 9, 20, 3 al.;but also: perexiguā et minuta,
id. Tusc. 2, 13, 30:percautus et diligens,
id. Q. Fr. 1, 1, 6, § 18 al.; cf. Madv. ad Cic. Fin. p. 410.—It frequently occurs in tmesi:nobis ista sunt pergrata perque jucunda,
Cic. de Or. 1, 47, 205:per mihi mirum visum est,
id. ib. 49, 214:per enim magni aestimo,
id. Att. 10, 1, 1:ibi te quam primum per videre velim, = videre pervelim,
id. ib. 15, 4, 2:Platoni per fuit familiaris,
Gell. 2, 18, 1:per, inquit, magister optime, exoptatus mihi nunc venis,
id. 18, 4, 2.—Per quam (also perquam), very, exceedingly, extremely:per quam breviter perstrinxi,
Cic. de Or. 2, 49, 201:per quam modica civium merita,
Plin. Pan. 60:per quam velim scire,
very much indeed, id. Ep. 7, 27, 1:PARENTES PER QVAM INFELICISSIMI,
Inscr. Murat. 953, 2.—As one word:illorum mores perquam meditate tenes,
Plaut. Bacch. 3, 6, 16:propulit perquam indignis modis,
id. Rud. 3, 3, 9:erat perquam onerosum,
Plin. Ep. 2, 11, 13:perquam honorificum,
id. ib. 3, 4, 3.—Separated by an intervening word:per pol quam paucos reperias,
Ter. Hec. 1, 1, 1.—Placed after the word it governs; v. supra, I. fin. and II. B. -
14 sidereus
sīdĕrĕus, a, um, adj. [sidus].I.Of or belonging to the constellations or to the stars, starry ( poet.;II.esp. freq. in Ov.): caelum,
Ov. M. 10, 140;for which: arx mundi,
id. Am. 3, 10, 21:sedes,
id. A. A. 2, 39; Verg. A. 10, 3:caput (Noctis),
Ov. M. 15, 31:dea,
i. e. the moon, Prop. 3 (4), 20, 18:aethra,
Verg. A. 3, 586:ignes,
i. e. the stars, Ov. M. 15, 665; cf.Canis,
id. F. 4, 941: conjux, i. e. Ceyx (as the son of Lucifer), id. M. 11, 445:Pedo,
who discoursed of the stars, id. P. 4, 16, 6:artes,
Stat. S. 2, 2, 112:sidereā qui temperat omnia luce (sol),
id. ib. 4, 169; so, kat exochên, of the sun:ignes,
id. ib. 1, 779:aestus,
id. ib. 6, 341:deus,
i. e. the sun, Mart. 12, 60, 2:colossus,
dedicated to the sun, id. Spect. 2, 1:polus,
Val. Fl. 4, 643.—Transf.A. B.In gen., bright, glittering, shining, excellent, etc. (freq.):Venus sidereos diffusa sinus,
Val. Fl. 2, 104:artus (Veneris),
Stat. S. 1, 2, 141:ore (Pollux),
Val. Fl. 4, 490:vultus (Bacchi),
Sen. Oedip. 409 et saep.: (Aeneas) Sidereo [p. 1695] dagrans clipeo et caelestibus armis, Verg. A. 12, 167:jubae (cassidis),
Claud. in Eutrop. 1, 351:ministri,
Mart. 10, 66, 7; cf.mares,
id. 9, 37, 10:vates Maro,
brilliant, divine, Col. 10, 434. -
15 ab-rumpō
ab-rumpō rūpī, ruptus, ere, to break off, break away, tear, rend, burst, sever: angues crinibus, O.: sua quaeque puppes abrumpunt vincula ripis, break off their hawsers from the bank, V.: ingeminant abruptis nubibus ignes, from the rent clouds, V.: abruptis procellis, by the sudden outbreak of storms, V.: ad terras abrupto sidere nimbus It, i. e. breaks through the sky, V.—Fig.: (legio Martia) se prima latrocinio Antoni abrupit, first freed itself: vitam, to break the thread of life, V.: fas, to violate, V.: medium sermonem, to interrupt, V.: omnibus inter victoriam mortemve abruptis, since all but victory or death was excluded, L.: dissimulationem, to throw off the mask, Ta. -
16 aeternus
aeternus adj. [for * aeviternus], of an age, lasting, enduring, permanent, endless: inter nos gratia, T.: hostes, L.: sollicitudo, S.: vincula: audaciae monumentum: ignis, the vestal fire.—Of all time, everlasting, eternal, perpetual, immortal: deus: rerum Potestas, V.: mentes: supplicia: ignes, i. e. the heavenly bodies, V.: puer, Bacchus, O.: Te ex aeterno patientem mortis efficere, from immortal make mortal, O.: urbs, i. e. Rome, Tb. — Neut. as subst, perpetuity: urbs in aeternum condita, L. — Adverb.: aeternum salve, forever, V.: vivere, O.: latrans, perpetually, V.: servire, H.: aeterno, O.* * *aeterna -um, aeternior -or -us, aeternissimus -a -um ADJeternal/everlasting/imperishable; perpetual, w/out start/end -
17 anhēlō
anhēlō āvī, ātus, āre [anhelus].— Intrans, to breathe with difficulty, gasp, pant, puff: confugere anhelantem domum, T.: anhelabat sub vomere taurus, O.—Meton., of fire, to roar, crash: fornacibus ignis anhelat, V.— Trans, to breathe out, exhale, breathe forth: anhelati ignes, O.: verba... anhelata gravius.—Fig., to breathe out, pant after: scelus: crudelitatem ex pectore, Her.* * *anhelare, anhelavi, anhelatus Vpant, gasp; breathe/gasp out, belch forth, exhale; utter breathlessly -
18 anima
anima ae, f [AN-], air, a current of air, breeze, breath, wind: impellunt animae lintea, H.: ignes animaeque, V. — Esp., the air utrum (animus) sit ignis, an anima: semina terrarum animaeque, V.— Breath: animam compressi, T.: animam recipe, take breath, T.: animam puram conservare: animas fovent illo, correct their breath, V.: inspirant graves animas, O.: anima amphorae, the fumes of wine, Ph.—Meton., life: animam exstinguere, T.: deponere, N.: vomere, V.: de liberorum animā iudicandum est: anima nostra in dubio est, S.: Mortalīs animas sortiri, H.: et animam agere, et efflare dicimus, to give up the ghost: non eodem tempore et gestum et animam ageres, i. e. exert yourself in gesturing to the point of death. —Prov.: quid, si animam debet? is in debt for his life? i. e. for everything, T.—Poet., of a dear friend: animae dimidium meae, H.: animae pars, H. — A life, living being, soul, person: egregias animas, quae, etc., V.: animae quales nec candidiores, etc., H.: magnae animae, Ta.—The shades, departed spirits, manes: tu pias laetis animas reponis Sedibus, H.: animam sepulcro Condimus, V.—The rational soul, mind: rationis consilique particeps: docent non interire animas, Cs.* * *soul, spirit, vital principle; life; breathing; wind, breeze; air (element) -
19 argūtō
argūtō —, —, āre, to prattle, prate: mihi ignes, Pr.* * *argutare, argutavi, argutatus V INTRANSbabble, say childishly/foolishly -
20 caecus
caecus adj. with (once in H.) comp. [SCA-], not seeing, blind: qui caecus annos multos fuit: corpus, the blind part, back, S. — Prov.: ut si Caecus iter monstrare velit, H.: apparet id quidem etiam caeco, a blind man can see that, L.— Fig., of persons, mentally or morally blind, blinded: non solum ipsa Fortuna caeca est, sed eos efficit caecos, etc.: mater caeca crudelitate: cupidine, S.: amentiā: quem mala stultitia Caecum agit, H.: mens, Ta.: ad has belli artes, L.: Hypsaeā caecior, H.—Of wolves: quos ventris Exegit caecos rabies, blind to danger, V.—Meton., of passions: avaritia: praedae cupido, O.: amor sui, H.: festinatio, L.: timor, Ph. — Praegn., blind, at random, vague, indiscriminate, aimless: caecae suspitionis tormentum: caeca regens filo vestigia, V.: consilium, rash: casus.—Not seen, not discernible, invisible, concealed, hidden, obscure, dark: vallum, Cs.: fores, private, V.: tabes, O.: volnus, in the back, V.: domūs scelus, V.: viae, blind ways, Tb.: res caecae et ab aspectūs iudicio remotae: fata, H.: eventus, V.: tumultus, secret conspiracies, V.: stimuli in pectore, O.: murmur, muffled, V. — Obstructing the sight, dark, gloomy, thick, dense, obscure: nox, Ct.: caligo, V.: in nubibus ignes, i. e. deepening the gloom, V.: domus, without windows: pulvis, V.: acervus, chaotic, O.: quantum mortalia pectora caecae Noctis habent! i. e. dissimulation, O.: exspectatio, i. e. of an uncertain result: crimen, that cannot be proved, L.* * *Icaeca -um, caecior -or -us, caecissimus -a -um ADJblind; unseeing; dark, gloomy, hidden, secret; aimless, confused, random; rashII
См. также в других словарях:
IGNES Nuntii — vide Cursores … Hofmann J. Lexicon universale
Ignes fatui — Ignis fatuus Ig nis fat u*us; pl. {Ignes fatui}. [L. ignis fire + fatuus foolish. So called in allusion to its tendency to mislead travelers.] 1. A phosphorescent light that appears, in the night, over marshy ground, supposed to be occasioned by… … The Collaborative International Dictionary of English
ignes — ceignes empreignes enceignes oignes reteignes étreignes … Dictionnaire des rimes
ignes — n. fire … English contemporary dictionary
ungescaðignes — see ungeseððignes … Old to modern English dictionary
Incedis per ignes… — См. Под пеплом искра … Большой толково-фразеологический словарь Михельсона (оригинальная орфография)
Per undas et ignes fluctuat nec mergitur. — См. Сквозь огонь и воду … Большой толково-фразеологический словарь Михельсона (оригинальная орфография)
Saint-Ignes-Castanie — Ginals Ginals Pays France … Wikipédia en Français
sceaðignes — f ( se/ sa) injury, harm … Old to modern English dictionary
unandcýðignes — f ( se/ sa) ignorance … Old to modern English dictionary
ungesceððignes — f ( se/ sa) innocence … Old to modern English dictionary