-
1 Graecia capta ferum victorem cepit
• Captive Greece conquered her savage victor. (Horace)Latin Quotes (Latin to English) > Graecia capta ferum victorem cepit
-
2 Victor
1.victor, ōris, m. [vinco].I. A.Prop.1.Absol.:2.quod (sc. stipendium) victores victis imponere consuērint,
Caes. B. G. 1, 44:multa victori, eorum arbitrio, per quos vicit, etiam invito facienda sunt,
Cic. Fam. 4, 9, 3.—With gen.:3.omnium gentium victor,
Cic. Pis. 7, 16:ille exercitus tot divitissimarum gentium victor,
Curt. 10, 2, 11:Atheniensium,
id. 3, 10, 4; 3, 10, 7; 6, 6, 4;7, 10, 6.—Esp., with belli or bellorum: ut meus victor vir belli clueat,
Plaut. Am. 2, 2, 15:cujus belli (i. e. cum Antiocho) victor L. Scipio laudem adsumpsit, etc.,
Cic. Mur. 14, 31:victores bellorum civilium vincere,
id. Marcell. 4, 12; Tac. A. 1, 19:Camillus trium simul bellorum victor,
Liv. 6, 4, 1:Paulum tanti belli victorem,
id. 45, 36, 7; Vell. 2, 55, 2; Stat. Th. 9, 625:Macedones, tot bellorum in Europā victores,
Curt. 3, 10, 4; Tac. H. 2, 28; 4, 58; cf.:omnis generis certaminum (Hercules),
Vell. 1, 8, 2:pancratii,
Plin. 34, 8, 19, § 79.—With abl.:B.cum civili bello victor iratus respondit, etc.,
Cic. Tusc. 5, 19, 56:bello civili victores victosque numquam coalescere,
Tac. H. 2, 7 Halm (Ritter, belli civilis).—Fig. (rare;II.not in Cic.): animus libidinis et divitiarum victor,
master of, Sall. J. 63, 2:victor propositi,
successful in, Hor. Ep. 1, 13, 11.—Esp.A.Victor, the Conquering, the Victorious, an epithet of Jupiter, Inscr. Grut. 23, 8 sq.—Of Hercules, Macr. S. 8, 6.—B.In appos., = vincens, superior.1.Prop., victorious, conquering (cf. Zumpt, § 102, n. 2; Madv. § 60, obs. 2).a.Of living beings:b.tantum exercitum victorem,
Caes. B. G. 7, 20 fin.:pejus victoribus Sequanis, quam Aeduis victis accidisse,
id. ib. 1, 31:galli (aves) victi silere solent, canere victores,
Cic. Div. 2, 26, 56:victores Graii,
Ov. M. 13, 414:equus,
Verg. G. 3, 499:taurus,
Luc. 2, 605; cf. Verg. A. 2, 329; 10, 409; 11, 565; Ov. M. 2, 437.—Esp., with discedo, abeo, redeo, revertor, etc. (= the more freq. superior discedo, etc.):victores victis hostibus legiones reveniunt domum,
Plaut. Am. 1, 1, 33:meminerant ad Alesiam magnam se inopiam perpessos... maximarum gentium victores discessisse,
Caes. B. C. 3, 47:ita certe inde abiere Romani ut victores, Etrusci pro victis,
Liv. 2, 7, 3; 34, 19, 2:nisi victores se redituros ex hac pugnā jurant,
id. 2, 45, 13:victores reverterunt,
id. 7, 17, 5; Suet. Aug. 1; 29; Val. Max. 1, 8, 5; 8, 7, 1.—With abl.:2.victor virtute fuisset,
Sall. J. 55, 1.—Of things:B.abstulit has (sc. naves)... Aestus, et obnixum victor detrusit in Austrum,
Luc. 9, 334.—Meton., of or belonging to a conqueror, triumphal:2.in curru, Caesar, victore veheris,
Ov. Tr. 4, 2, 47.Victor, ōris, m.: S. Aurelius, a Roman historian of the fourth century A.D., Amm. 21, 10, 6. -
3 victor
1.victor, ōris, m. [vinco].I. A.Prop.1.Absol.:2.quod (sc. stipendium) victores victis imponere consuērint,
Caes. B. G. 1, 44:multa victori, eorum arbitrio, per quos vicit, etiam invito facienda sunt,
Cic. Fam. 4, 9, 3.—With gen.:3.omnium gentium victor,
Cic. Pis. 7, 16:ille exercitus tot divitissimarum gentium victor,
Curt. 10, 2, 11:Atheniensium,
id. 3, 10, 4; 3, 10, 7; 6, 6, 4;7, 10, 6.—Esp., with belli or bellorum: ut meus victor vir belli clueat,
Plaut. Am. 2, 2, 15:cujus belli (i. e. cum Antiocho) victor L. Scipio laudem adsumpsit, etc.,
Cic. Mur. 14, 31:victores bellorum civilium vincere,
id. Marcell. 4, 12; Tac. A. 1, 19:Camillus trium simul bellorum victor,
Liv. 6, 4, 1:Paulum tanti belli victorem,
id. 45, 36, 7; Vell. 2, 55, 2; Stat. Th. 9, 625:Macedones, tot bellorum in Europā victores,
Curt. 3, 10, 4; Tac. H. 2, 28; 4, 58; cf.:omnis generis certaminum (Hercules),
Vell. 1, 8, 2:pancratii,
Plin. 34, 8, 19, § 79.—With abl.:B.cum civili bello victor iratus respondit, etc.,
Cic. Tusc. 5, 19, 56:bello civili victores victosque numquam coalescere,
Tac. H. 2, 7 Halm (Ritter, belli civilis).—Fig. (rare;II.not in Cic.): animus libidinis et divitiarum victor,
master of, Sall. J. 63, 2:victor propositi,
successful in, Hor. Ep. 1, 13, 11.—Esp.A.Victor, the Conquering, the Victorious, an epithet of Jupiter, Inscr. Grut. 23, 8 sq.—Of Hercules, Macr. S. 8, 6.—B.In appos., = vincens, superior.1.Prop., victorious, conquering (cf. Zumpt, § 102, n. 2; Madv. § 60, obs. 2).a.Of living beings:b.tantum exercitum victorem,
Caes. B. G. 7, 20 fin.:pejus victoribus Sequanis, quam Aeduis victis accidisse,
id. ib. 1, 31:galli (aves) victi silere solent, canere victores,
Cic. Div. 2, 26, 56:victores Graii,
Ov. M. 13, 414:equus,
Verg. G. 3, 499:taurus,
Luc. 2, 605; cf. Verg. A. 2, 329; 10, 409; 11, 565; Ov. M. 2, 437.—Esp., with discedo, abeo, redeo, revertor, etc. (= the more freq. superior discedo, etc.):victores victis hostibus legiones reveniunt domum,
Plaut. Am. 1, 1, 33:meminerant ad Alesiam magnam se inopiam perpessos... maximarum gentium victores discessisse,
Caes. B. C. 3, 47:ita certe inde abiere Romani ut victores, Etrusci pro victis,
Liv. 2, 7, 3; 34, 19, 2:nisi victores se redituros ex hac pugnā jurant,
id. 2, 45, 13:victores reverterunt,
id. 7, 17, 5; Suet. Aug. 1; 29; Val. Max. 1, 8, 5; 8, 7, 1.—With abl.:2.victor virtute fuisset,
Sall. J. 55, 1.—Of things:B.abstulit has (sc. naves)... Aestus, et obnixum victor detrusit in Austrum,
Luc. 9, 334.—Meton., of or belonging to a conqueror, triumphal:2.in curru, Caesar, victore veheris,
Ov. Tr. 4, 2, 47.Victor, ōris, m.: S. Aurelius, a Roman historian of the fourth century A.D., Amm. 21, 10, 6. -
4 appellō (adp-)
appellō (adp-) āvī (perf. subj. appellāssis for appellāveris, T.), ātus, āre, to address, speak to, apply to, accost: patrem, T.: virum, O.: milites alius alium laeti appellant, S.: a Viridomaro appellatus, Cs.: ne appellato quidem eo, without speaking to him, Ta.: nomine sponsum, L.: hominem verbo graviore: crebris nos litteris, write to often: legatos superbius: centuriones nominatim, Cs. — To call upon, apply to, entreat, request, beg, advise: vos: qui deus appellandus est?: quem appellet, habebat neminem: quos appellem? S.: de proditione alqm, approach, tamper with, L.: appellatus est a Flavio, ut... vellet, N.—In law, to call upon, appeal to: a praetore tribunos: regem, L.: praetor appellatur: de aestimatione appellare, Cs.—To make a demand upon, dun, press: me ut sponsorem: appellatus es de pecuniā: mercedem, claim, Iu.—To sue, complain of, accuse, summon: ne alii plectantur, alii ne appellentur quidem. — To call by name, term, name, entitle: me istoc nomine, T.: multi appellandi, called by name: alquos hoc loco, mention: te patrem, T.: unum te sapientem: quem nautae adpellant Lichan, O.: victorem Achaten, V.: id ab re interregnum appellatum, L.: rex ab suis appellatur, Cs.: appellata est ex viro virtus.—To utter, pronounce: nomen: litteras. -
5 citō
citō āvī, ātus, āre, intens. [cieo], to put in quick motion, rouse, excite, only in P. perf.; see citatus.—To urge, call, summon: patres in curiam citari, L.: centuriatim populum, L.: iudices: citari nominatim unum ex iis, etc. (for enrolment), L.— In law, to call, summon: citat reum: citat accusatorem... citatus accusator non respondit: omnes abs te rei capitis citantur.—To call to witness, call upon, appeal to: quos ego testīs citaturus fui, L.: numina, O. — Fig., to call forth, excite: motus (animi) opinione citetur. — To appeal to, quote, cite: quamvis citetur Salamis testis victoriae: quos (libros) auctores, L.—To mention by name, name, mention, proclaim, announce: Graeci, qui hoc anapaesto citantur: victorem Olympiae citari, N.: paeanem, to reiterate: io Bacche, call out, H.: citarier ad suum munus, invoked, Ct.* * *Icitare, citavi, citatus V TRANSurge on, encourage; promote, excite; summon; set in motion; move (bowels); citeIIcitius, citissime ADVquickly/fast/speedily, with speed; soon, before long; readily; easily -
6 dē-clārō
dē-clārō āvī, ātus, āre, to disclose, make evident, reveal: praesentiam saepe divi suam declarant: ducis nave declaratā suis, N.—To announce, proclaim, declare (as chosen to office): hominis voce declaratus consul: ad bellum Gallicum alquos consules, L.: declaratus rex Numa, L.: tribunatum militarem, S.: Victorem magnā praeconis voce Cloanthum, V.—Fig., to make clear, manifest, demonstrate, reveal, disclose, prove, show, explain: ut declarat cicatrix: tot signis quid velit: volatibus avium declarari res futuras putant: gaudia voltu, Ct.: omnia per nuntios consuli, S.: se non terrorem inferre: quoiusque ingenium ut sit, T.: his lacrimis quā sit pietate: utrum, etc., Cs.: quanti fecerit pericula mea, S.—Of language, to express, mean, signify: verbum quod satis declararet utrasque res: propriam cuiusque (generis) vim definitione: alqd Latine. -
7 dē-portō
dē-portō āvī, ātus, āre, to carry down, carry off, take away: frumentum in castra, Cs.: ex Siciliā litteras in Verrem: ossa eius ad matrem, N.: partem exercitūs eo, Cs.: omnem exercitum ex Hispaniā, evacuate, L.—To transport, banish for life, exile: in insulam deportari, Ta.: Italiā, Ta.—Of magistrates quitting a province, to bring home, take along, carry away: signa ex urbibus: victorem exercitum: nihil domum.—Fig., to carry off, bring home, bring away, derive, acquire: triumphum tertium: crimen Romam ex provinciā: ex Asiā dedecus. -
8 dūcō
dūcō ūxī (dūxtī, Ct., Pr.), uctus, ere [DVC-], to lead, conduct, guide, direct, draw, bring, fetch, escort: secum mulierculas: vix quā singuli carri ducerentur, Cs.: Curru Victorem, H.: ducente deo, under the conduct of, V.: mucronem, from the scabbard, V.: ferrum vaginā, O.: bracchia (of the bow), bend, V.: sors ducitur: ductus Neptuno sorte sacerdos, for Neptune, V.: pondus aratri, draw, O.: remos, row, O.: lanas, spin, O.: ubera, milk, O.: frena manu, govern, O.: ilia, i. e. be broken-winded, H.: os, make wry faces: te magna inter praemia, to great glory, V.: sibi quisque ducere, trahere, appropriate, S. — Of a road or path, to lead, conduct: quā te ducit via, V.: iter ad urbem, O.: via quae sublicio ponte ducit ad laniculum, L. — With se, to betake oneself, go: se duxit foras, T.—Of offenders, to take, arrest, lead away, drag, carry off: in ius debitorem, L.: duci in carcerem: ad mortem: Fuficium duci iussit, to be imprisoned: ductum se ab creditore in ergastulum, Cs.—Of a wife, to lead home, take, marry: inopem (uxorem) domum. T.: uxorem filiam Scipionis: filiam Orgetorigis in matrimonium, Cs.: ex quā domo in matrimonium, L.: tibi ducitur uxor, V.: qui ducat abest, the bridegroom, O.: Conlegam Lepidum, wedded, H.—Of a commander, to lead, guide, cause to move, march: locis apertis exercitum, Cs.: cohortīs ad eam partem, etc., Cs.: sex legiones expeditas, led forward, Cs.: navem contra praedones: per triumphum alquem ante currum (of a prisoner): quam in partem aut quo consilio ducerentur, march, Cs.: ducit quam proxime ad hostem potest, moves, L. — To lead, command, be commander of: quā in legatione duxit exercitum: primum pilum ad Caesarem, in Caesar's army, Cs.: exercitūs partem ipse ducebat, S.: agmina, V.— To lead, be leader of, be the head of, be first in: familiam: ordines: toros, O.— To take in, inhale, drink, quaff, imbibe: spiritum: tura naribus, H.: pocula, H.: somnos, V.: ab ipso animum ferro, H. — To produce, form, construct, make, fashion, shape, mould, cast, dispose: parietem per vestibulum sororis, to erect: muros, H.: vallum ex castris ad aquam, Cs.: voltūs de marmore, V.: aera, H.: (litteram) in pulvere, draw, O.: mores, Iu.: alapam sibi gravem, Ph.: epos, spin out, H.: carmen, O.: Pocula ducentia somnos, H.— Of processions, etc., to conduct, marshal, lead, accompany: funus: triumphos, V.: choros, H.: ludos et inania honoris, Ta. — To receive, admit, take, get, assume: ubi primum ducta cicatrix (i. e. obducta), L.: rimam, O.: colorem, V.: pallorem, to grow pale, O.: Cānentem senectam, V.: nomina, H. — Fig., to lead, guide, draw, conduct: quo te sapientia duceret, H.: Ad strepitum citharae cessatum ducere curam (i. e. ut cessat), H.: Triste per augurium pectora, i. e. fill with forebodings, V.: totum poëma, carries off, i. e. makes acceptable, H.: series rerum ducta ab origine gentis, followed, V.— To draw, deduce, derive: ab aliquā re totius vitae exordium: ab dis inmortalibus principia: genus Olympo, V.: utrumque (amor et amicitia) ductum est ab amando.— To lead, move, incite, induce, allure, charm: me ad credendum: ducit te species, H.: Quo ducit gula, H.: lumina in errorem, O.: si quis earum (statuarum) honore ducitur. — To mislead, cheat, deceive: me istis dictis, T.: lino et hamis piscīs, O.—In time, to draw out, extend, protract, prolong, spend: bellum, Cs.: in ducendo bello tempus terere, L.: longas in fletum voces, V.: rem prope in noctem, Cs.: ut ita tempus duceretur, ut, etc.: vitam, live long, V.: ubi se diutius duci intellexit, put off, Cs.: aetatem in litteris, spend. — To calculate, compute, reckon: quoniam XC medimnūm duximus. — To reckon, consider, hold, account, esteem, regard: eum hominem, T.: filium adsistere turpe ducunt, Cs.: pericula parvi esse ducenda: ea pro falsis ducit, S.: si quis despicatui ducitur: deorum numero eos ducunt Cs.: modestiam in conscientiam, construe as, S.: nil rectum nisi quod placuit sibi, H.: Sic equidem ducebam animo futurum, V.: omnia tua in te posita esse: quae mox usu fore ducebat, expected, S.— To regard, care for, have respect to (only with rationem): suam quoque rationem ducere, one's own advantage: non ullius rationem sui commodi.* * *Iducere, additional forms Vlead, command; think, consider, regard; prolongIIducere, duxi, ductus Vlead, command; think, consider, regard; prolong -
9 suprā
suprā adv. with comp. superius [for superā (sc. parte) abl. of superus].—Of place, on the upper side, on the top, above: omnia haec, quae supra et subter, unum esse dixerunt: numero iumentorum in flumine supra atque infra constituto, Cs.: toto vertice supra est, i. e. is taller, V.: vidit Victorem supra hostem, i. e. stretched over them, O.: stupet inscia supra, V.—In speech or writing, above, before, formerly, previously: quae supra dixi: quae supra scripsi: demonstravimus, Cs.: Quantum valerent litterae, Dixi superius, Ph. —Fig., of time, before, formerly: supra repetere, from past times, S.—Of number or measure, beyond, over, more: supra adiecit Aeschrio, offered more: ita accurate, ut nihil posset supra: nihil supra Deos lacesso, H.: saepe supra feret, quam fieri possit, more than: corpus patiens inediae, supra quam cuiquam credibile est, S.* * *Ion top; more; above; before, formerlyIIabove, beyond; over; more than; in charge of, in authority over -
10 tunc
tunc adv. demonstr., of time [tum+ce].—Of time past, then, at that time, just then, on that occasion: ubi tunc eras?: tunc duces Nerviorum... conloqui sese velle dicunt, Cs.: iam Horatius secundam pugnam petebat. tunc clamore... adiuvant militem suum, just then, L.: urbs (Corinthus) erat tunc praeclara ante excidium, L.— Opposed to present time: eā lege quae tunc erat Sempronia, nunc est Cornelia: cur privati non damus remiges, sicut tunc dedimus? L.—Of time present, now, at this time (only in nar. obliq. for nunc): quod si consulatūs tanta dulcedo sit, iam tunc ita in animum inducant, consulatum captum ab tribuniciā potestate esse, L.—Of time future, then, at that time, in that event: tunc illud vexillum... coloniae Capuae inferetur; tunc contra hanc Romam illa altera Roma quaeretur: Tunc piger ad nandum, tunc ego cautus ero, O.—Of succession in time, then, thereupon, forthwith, just afterwards, accordingly, consequently: Herodotus cum Romā revertitur, offendit eum mensem qui consequitur mensem comitialem. tunc Cephaloeditani decrerunt intercalarium XXXV dies longum: is finis pugnae equestris fuit. tunc adorti peditum aciem, nuntios mittunt, L.: animadversum est, extra consuetudinem longius a vallo esse aciem Pompei progressum. tunc Caesar apud suos ‘Di<*> ferendum est’ inquit ‘iter,’ etc., Cs.: ipse quoque longinquo morbo est inplicatus, tunc adeo fracti simul cum corpore sunt spiritūs illi feroces ut, etc., L.—Fig., of succession in thought, cum... tunc (cf. cum... tum), while... in particular, both... and above all: Vivendum recte est cum propter plurima, tunc est Idcirco, etc., Iu.—Esp., referring to a temporal clause, with cum.—Of coincidence of definite time, tunc... cum, or cum... tunc, just at the time when, just when, then... when: quo damnato tunc, cum iudicia fiebant, HS IV milibus lis aestimata est: ille eo tempore paruit cum necesse erat; vos tunc paruistis cum paruit nemo, etc.: Infelix Dido, nunc te facta impia tangunt? Tunc decuit cum sceptra dabas, V. (Rib. tum): cum iam adpropinquantium forma lemborum haud dubia esset... tunc iniecta trepidatio, L.—Of indefinite time, tunc... cum, at a time when, only when, whenever: ‘arbitror,’ quo nos etiam tunc utimur cum ea dicimus iurati, etc.— With ubi, then, at once, forthwith, thereupon: ad quod bellum ubi consules dilectum habere occipiunt, obstare tunc enixe tribuni, L.—With quando, whenever (rare), C.—With an abl absol., then, thereupon, forthwith: legatis auditis, tunc de bello referre sese Aemilius dixit, L.—Fig., in a conclusion after si, then, therefore, consequently, in that case: si se exstinxisset, tunc victorem ausurum, etc., L.—In particular phrases, iam tunc, even at that time, as soon as that: nisi iam tunc omnia negotia diligentissime confecissem.—Tunc demum, not until then, then only, then at last, as late as that: tunc demum nuntius missus ad tertiam legionem revocandam, L.: tunc demum pectora plangi Contigit, O.—Tunc primum, then for the first time, then first, not till then: quia tunc primum superbiae nobilitatis obviam itum est, S.: tunc primum circo, qui nunc maximus dicitur, designatus locus est, L.—Tunc vero, then indeed, just then, at that crisis: in perturbatos iam hostīs equos inmittunt. tunc vero Celtiberi omnes in fugam effunduntur, L.—Tunc quidem, at that time: et tunc quidem Perseus copias reduxit; postero die, etc., L.—Tunc cum maxime, just then, precisely at that time: hospitem tunc cum maxime utilia suadentem abstrahi iussit, Cu.—Tunc quoque, also then, then too, then likewise, then once morc, even then: Saepe legit flores; et tunc quoque forte legebat, O.: quin nisi... ingens accipienda clades fuerit. tunc quoque ad extremum periculi ventum est, even as it was, L.* * *then, thereupon, at that time -
11 adfligo
I.Lit., to strike or beat a thing to some point, to cast or throw down or against, to dash, somewhere by striking; esp. of ships which are driven or cast away by the wind. —Constr. with ad or dat.:II.te ad terram, scelus, adfligam,
I will dash thee to the earth, Plaut. Pers. 5, 2, 15, and id. Rud. 4, 3, 71:nolo equidem te adfligi,
id. Most. 1, 4, 19:statuam,
to throw down, overthrow, Cic. Pis. 38; so,monumentum,
id. Cael. 32: domum, id. pro Dom. 40: (alces) si quo adflictae casu conciderint, Caes. B. G. 6, 27:infirmas arbores pondere adfligunt,
id. ib.:tempestas naves Rhodias adflixit, ita ut, etc.,
dashed them about, shattered them, id. B. C. 3, 27.—So in descriptions of a battle:equi atque viri adflicti, etc.,
Sall. J.101,11:ubi scalae comminutae, qui supersteterant, adflicti sunt,
were thrown down, id. ib. 60, 7:ubi Mars communis et victum saepe erigeret et adfligeret victorem,
Liv. 28, 19:imaginem solo,
Tac. H. 1, 41:caput saxo,
to dash against, id. A. 4, 45:aquila duos corvos adflixit et ad terram dedit,
Suet. Aug. 96 Ruhnk.; so id. Dom. 23.— Poet., Ov. M. 12, 139; 14, 206; Sil. 9, 631.—Fig.A.To ruin, weaken, cast down, prostrate: cum prospero flatu ejus (fortunae) utimur, ad exitus pervehimur optatos;B.et cum reflavit, adfligimur,
Cic. Off. 2, 6:virtus nostra nos adflixit,
has ruined, id. Fam. 14, 4; id. Sest. 7:Pompeius ipse se adflixit,
id. Att. 2, 19:senectus enervat et adfligit homines,
id. Sen. 70:opes hostium,
Liv. 2, 16:aliquem bello,
id. 28, 39:Othonianas partes,
Tac. H. 2, 33:amicitias,
Suet. Tib. 51; so id. Aug. 66 et saep.—To reduce, lower, or lessen in value (syn. minuo):C.hoc oratoris esse maxime proprium, rem augere posse laudando, vituperandoque rursus adfligere,
to bring down, Cic. Brut. 12.— Trop., of courage, to cast down, dishearten, to diminish, lessen, impair:animos adfligere et debilitare metu,
Cic. Tusc. 4, 15, 34.—Adfligere causam susceptam, to let a lawsuit which has been undertaken fall through, to give up, abandon, Cic. Sest. 41, 89.—Hence, afflictus ( adf-), a, um, P. a.A.Cast down, ill used, wretched, miserable, unfortunate, distressed; lit. and trop.:B.naves,
damaged, shattered, Caes. B. G. 4, 31:Graecia perculsa et adflicta et perdita,
Cic. Fl. 7:ab adflictā amicitiā transfugere et ad florentem aliam devolare,
id. Quint. 30:non integra fortuna, at adflicta,
id. Sull. 31:adflictum erigere,
id. Imp. Pomp. 29.— Comp.:adflictiore condicione esse,
id. Fam. 6,1;hence: res adflictae (like accisae and adfectae),
disordered, embarrassed, ruined circumstances, affairs in a bad state, ill condition, Sall. J. 76, 6; so Luc. 1, 496; Just. 4, 5:copiae,
Suet. Oth. 9.—Fig.1.Of the mind: cast down, dejected, discouraged, desponding:2.aegritudine adflictus, debilitatus, jacens,
Cic. Tusc. 4, 16:luctu,
id. Phil. 9, 5:maerore,
id. Cat. 2, 1:adflictus vitam in tenebris luctuque trahebam,
Verg. A. 2, 92; Suet. Oth. 9.— -
12 adpello
1.ap-pello ( adp-, Fleck., Halm (in Tac.); app-, Merk., B. and K., Rib., Weissenb., Halm (in Nep.), pŭli, pulsum, 3, v. a. and n., to drive, move or bring a person or thing to or toward.I.In gen.A. a.With ad:b.ad ignotum arbitrum me adpellis,
Plaut. Rud. 4, 3, 104:armentum ad aquam,
Varr. R. R. 2, 5, 15; cf. id. ib. 2, 2, 11:ad litora juvencos,
Ov. M. 11, 353: visum in somnis pastorem ad me appellere, to drive toward me, i. e. the herd, the flock, Att. ap. Cic. Div. 1, 22:turres ad opera appellebat,
Caes. B. C. 1, 26.—With in:c.in flumen,
Dig. 43, 13, 1.—With dat.:d.Hinc me digressum vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715.—With quo: quo numquam pennis appellunt Corpora saucae Cornices, * Lucr. 6, 752.—e.Absol.: dant operam, ut quam primum appellant, Lucil. ap. Non. p. 238, 28: postquam paulo appulit unda (corpus), drove a little toward me, brought near, Ov. M. 11, 717 al.—B.Trop.: animum ad aliquid, to turn, direct, apply:II.animum ad scribendum adpulit,
Ter. And. prol. 1; so id. ib. 2, 6, 15.—Also to bring into any condition:argenti viginti minae me ad mortem adpulerunt,
drove me to destruction, Plaut. As. 3, 3, 43; id. Bacch. 3, 1, 11.—A.. Esp. freq. as a nautical t. t., to bring or conduct a ship somewhere, to land (in Cic. only in this signif.); constr.: appellere navem, nave, or absol. in act. and pass.; also navis appellit, or appellitur (cf. applico, II.).a.With navem. [p. 141] abitu appellant huc ad molem nostram naviculam, Afran. ap. Non. p. 238, 24:b.cum Persae classem ad Delum appulissent,
Cic. Verr. 2, 1, 18:si ille ad eam ripam naves appulisset,
id. Phil. 2, 11, 26 Wernsd.:cum ad villam nostram navis appelleretur,
id. Att. 13, 21:Alexandrum in Italiam classem appulisse constat,
Liv. 8, 3; so id. 28, 42:naves appulsae ad muros,
id. 30, 10; 44, 44; 45, 5 al.—With nave:c.cum Rhegium onerariā nave appulisset,
Suet. Tit. 5; cf. Gron. ad Liv. 30, 10.—Act. absol.: huc appelle, * Hor. S. 1, 5, 12:d.ad insulam appulerunt,
Liv. 37, 21:cum ad litus appulisset,
Quint. 7, 3, 31:cum ad Rhodum appulisset,
Suet. Tib. 11; so id. Ner. 27.—Pass. absol.:e.alios ad Siciliam appulsos esse,
Cic. Verr. 2, 5, 28:ripae suorum appulsus est,
Vell. 2, 107.—Seldom in a neutr. sense:B.navis adpellit,
comes to land, arrives at, Tac. A. 4, 27:Germanici triremis Chaucorum terram adpulit,
id. ib. 2, 24; Suet. Aug. 98:Alexandrina navis Dertosam appulit,
id. Galb. 10. — Poet.:appellere aliquem: me vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715; so id. ib. 1, 377 (cf. id. ib. 1, 616: quae vis te immanibus applicat oris).—Trop.:2.timide, tamquam ad aliquem libidinis scopulum, sic tuam mentem ad philosophiam appulisti,
Cic. de Or. 2, 37:nec tuas umquam rationes ad eos scopulos appulisses,
id. Rab. Perd. 9, 25.appello ( adp-, Ritschl), āvi, ātum, 1 ( subj. perf. appellāssis = appellaveris, Ter. Phorm. 5, 1, 15), orig. v. n., as a secondary form of the preced. (cf.: jungere, jugare), to drive to or toward, to go to in order to accost, make a request, admonish, etc.; like adire, aggredi; hence like these constr. as v. a. with acc., to accost, address, to speak to, call upon (very freq. and class.).I.In gen. adgrediar hominem, adpellabo, Plaut. Most. 5, 1, 26:II.accedam atque adpellabo,
id. Am. 1, 3, 17:adeamus, adpellemus,
id. Mil. 2, 5, 10; cf. id. Poen. 5, 2, 22, 5, 2, 30; 5, 2, 32:te volo adpellare,
id. Aul. 2, 2, 23; id. Bacch. 5, 2, 50:quo ore appellabo patrem?
Ter. Heaut. 4, 3, 22; id. Phorm. 5, 8 (9), 22: Lucil. ap. Non. p. 238, 23 aliquem hilari vultu, Cic. Clu. 26, 72:hominem verbo graviore,
id. Verr. 2, 3, 58:legatos superbius,
id. Imp. Pomp. 5:homines asperius,
id. Agr. 2, 24:ibi a Virdumaro appellatus,
accosted, Caes. B. G. 7, 54:Adherbalis appellandi copia non fuit,
Sall. J. 22, 5 milites alius alium laeti appellant, id. ib. 53, 8, Tac. Agr. 40: senatu coram appellato, Suet Ner. 41; id. Tib. 29 al.:nec audet Appellare virum virgo,
Ov. M. 4, 682 al. —Also to address by letter:crebris nos litteris appellato,
Cic. Fam. 15, 20.—EspA.1.. Freq. with the access. idea of entreating, soliciting, to approach with a request, entreaty, etc., to apply to, to entreat, implore, beseech, invoke, etc.:2.vos etiam atque etiam imploro et appello,
Cic. Verr. 2, 5, 72, § 188 quem enim alium appellem? quem obtester? quem implorem? id. Fl. 2:quem praeter te appellet, habebat neminem,
id. Quint. 31; id. Fam. 12, 28:quo accedam aut quos appellem?
Sall. J. 14, 17:appellatus est a C. Flavio, ut, etc.,
Nep. Att. 8, 3:appellatis de re publicā Patribus,
Suet. Caes. 34.—Aliquem de aliquā re, to address one in order to incite him to something ( bad):3.aliquem de proditione, Liv 26, 38, 4: de stupro,
Quint. 4, 2, 98.—Also without de:aliquem,
Sen. Contr. 2, 15; Dig. 47, 10, 15, § 15.—In judic. language, t. t., to appeal to one, i. e. to call upon him for assistance (in the class. period always with acc.; also in Pandect. Lat. constr. with ad):B.procurator a praetore tribunos appellare ausus,
Cic. Quint. 20, 64:tribuni igitur appellabantur,
id. ib. 20, 63; so,praetor appellabatur,
id. Verr. 2, 4, 65; Liv. 9, 26:Volero appellat tribunos,
id. 2, 55; Plin. 1, praef. 10: mox et ipse appellato demum collegio ( after he had appealed to the college of the tribunes), obtinuit, etc., Suet. Caes. 23:adversarii ad imperatorem appellārunt,
Dig. 4, 4, 39 et saep.—To address in order to demand something, esp. the payment of money, to dun:C.Tulliola tuum munusculum flagitat et me ut sponsorem appellat,
Cic. Att. 1, 8 fin.; id. Quint. 12;with de pecuniā: appellatus es de pecuniā,
id. Phil. 2, 29; and without de: magnā pecuniā appellabaris a creditoribus, Quint. 5, 13, 12; Alphius ap. Col. 1, 7, 2.— Trop.:cupressus in Cretā gignitur etiam non appellato solo,
Plin. 16, 33, 60, § 142.—Later also appellare rem, to demand, claim something:mercedem appellas?
Juv. 7, 158.—To sue, inform against, complain of, accuse, to summon before a court:D.ne alii plectantur, alii ne appellentur quidem,
Cic. Off. 1, 25, 89; so,aliquem stupri causā,
Val. Max. 6, 1, 11 al. —To accost by any appellation (cf.:* E.centurionibus nominatim appellatis,
Caes. B. G. 2, 25); hence, to call by name, or to call, to term, entitle, to declare or announce as something (cf. prosagoreuô, and in Heb., to call, and also to name; appellare gives a new predicate to the subject, while nominare only designates it by name, without a qualifying word; cf. Hab. Syn. 958; Herz. ad Caes. B. G. 7, 4):vir ego tuus sim? ne me adpella falso nomine,
Plaut. Am. 2, 2, 181; so id. Mil. 2, 5, 26; Ter. Phorm. 5, 1, 15:aliquem patrem,
id. Hec. 4, 4, 30, pater a gnatis ne dulcibus umquam Appelletur, Lucr. 4, 1235; 1, 60; 5, 10:O Spartace, quem enim te potius appellem?
Cic. Phil. 13, 10:unum te sapientem appellant et existimant,
id. Am. 2, 6:hos viros bonos, ut habiti sunt, sic appellandos putemus,
id. ib. 5, 19:cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Bacchum,
id. N D 2, 23, 60 suo quamque rem nomine appellare, id. Fam. 9, 22 al.:rex ab suis appellatur,
Caes. B. G 7, 4:me subditum et ex pellice genitum appellant,
Liv. 40, 9. quem nautae appellant Lichan, Ov. M. 9, 229 victorem appellat Acesten, declares him victor, Verg. A. 5, 540 al.—Hence, to call by name:quos non appello hoc loco,
Cic. Sest 50, 108: multi appellandi laedendique sunt, id Verr 2, 1, 60; id. Caecin. 19; so,appellare auctores,
to declare, name, Plin. 28, 1, 1, § 2.— Trop.:quos saepe nutu significationeque appello,
make known, Cic. Fam. 1, 9 fin. —Appellare litteras, to pronounce, Cic. Brut. 35, 133 (v. appellatio). -
13 affligo
I.Lit., to strike or beat a thing to some point, to cast or throw down or against, to dash, somewhere by striking; esp. of ships which are driven or cast away by the wind. —Constr. with ad or dat.:II.te ad terram, scelus, adfligam,
I will dash thee to the earth, Plaut. Pers. 5, 2, 15, and id. Rud. 4, 3, 71:nolo equidem te adfligi,
id. Most. 1, 4, 19:statuam,
to throw down, overthrow, Cic. Pis. 38; so,monumentum,
id. Cael. 32: domum, id. pro Dom. 40: (alces) si quo adflictae casu conciderint, Caes. B. G. 6, 27:infirmas arbores pondere adfligunt,
id. ib.:tempestas naves Rhodias adflixit, ita ut, etc.,
dashed them about, shattered them, id. B. C. 3, 27.—So in descriptions of a battle:equi atque viri adflicti, etc.,
Sall. J.101,11:ubi scalae comminutae, qui supersteterant, adflicti sunt,
were thrown down, id. ib. 60, 7:ubi Mars communis et victum saepe erigeret et adfligeret victorem,
Liv. 28, 19:imaginem solo,
Tac. H. 1, 41:caput saxo,
to dash against, id. A. 4, 45:aquila duos corvos adflixit et ad terram dedit,
Suet. Aug. 96 Ruhnk.; so id. Dom. 23.— Poet., Ov. M. 12, 139; 14, 206; Sil. 9, 631.—Fig.A.To ruin, weaken, cast down, prostrate: cum prospero flatu ejus (fortunae) utimur, ad exitus pervehimur optatos;B.et cum reflavit, adfligimur,
Cic. Off. 2, 6:virtus nostra nos adflixit,
has ruined, id. Fam. 14, 4; id. Sest. 7:Pompeius ipse se adflixit,
id. Att. 2, 19:senectus enervat et adfligit homines,
id. Sen. 70:opes hostium,
Liv. 2, 16:aliquem bello,
id. 28, 39:Othonianas partes,
Tac. H. 2, 33:amicitias,
Suet. Tib. 51; so id. Aug. 66 et saep.—To reduce, lower, or lessen in value (syn. minuo):C.hoc oratoris esse maxime proprium, rem augere posse laudando, vituperandoque rursus adfligere,
to bring down, Cic. Brut. 12.— Trop., of courage, to cast down, dishearten, to diminish, lessen, impair:animos adfligere et debilitare metu,
Cic. Tusc. 4, 15, 34.—Adfligere causam susceptam, to let a lawsuit which has been undertaken fall through, to give up, abandon, Cic. Sest. 41, 89.—Hence, afflictus ( adf-), a, um, P. a.A.Cast down, ill used, wretched, miserable, unfortunate, distressed; lit. and trop.:B.naves,
damaged, shattered, Caes. B. G. 4, 31:Graecia perculsa et adflicta et perdita,
Cic. Fl. 7:ab adflictā amicitiā transfugere et ad florentem aliam devolare,
id. Quint. 30:non integra fortuna, at adflicta,
id. Sull. 31:adflictum erigere,
id. Imp. Pomp. 29.— Comp.:adflictiore condicione esse,
id. Fam. 6,1;hence: res adflictae (like accisae and adfectae),
disordered, embarrassed, ruined circumstances, affairs in a bad state, ill condition, Sall. J. 76, 6; so Luc. 1, 496; Just. 4, 5:copiae,
Suet. Oth. 9.—Fig.1.Of the mind: cast down, dejected, discouraged, desponding:2.aegritudine adflictus, debilitatus, jacens,
Cic. Tusc. 4, 16:luctu,
id. Phil. 9, 5:maerore,
id. Cat. 2, 1:adflictus vitam in tenebris luctuque trahebam,
Verg. A. 2, 92; Suet. Oth. 9.— -
14 alter
alter, tĕra, tĕrum, adj. (the measure of the gen. sing. āltĕrĭŭs as paeon primus is supported in good Latin only by examples from dactylic verse (but see alterĭus in trochaic measure, Plaut. Capt. 2, 2, 56), in which īpsĭŭs, īllĭŭs, īstĭŭs, ūnĭŭs, etc., are used as dactyls; on the contr., the regular measure āltĕrīŭs, as ditrochaeus, is sufficiently confirmed by the foll. verses of Enn., Ter., and Ter. Maur.: mox cum alterīus abligurias bona, Enn. ap. Donat. ad Ter. Phorm. 2, 2, 25 (Sat. 29 Vahl.):I.alterīus sua comparent commoda? ah!
Ter. And. 4, 1, 4:nec alter[imacracute]us indigéns opís veni,
Ter. Maur. p. 2432 P.;and sescupló vel una víncet alter[imacracute]us singulum,
id. ib. p. 2412 ib.; Prisc. p. 695 ib.; alterius is also commonly used as the gen. of alius, as alīus is little used (v. h. v. fin.).— Dat. sing. f.:alterae,
Plaut. Rud. 3, 4, 45; Ter. Heaut. 2, 3, 30; Caes. B. G. 5, 27; Nep. Eum. 1, 6; Col. 5, 11, 10) [a comp. form of al-ius; cf. Sanscr. antara = alius; Goth. anthar; Lith. antras = secundus; Germ. ander; Gr. heteros; Engl. either, other; also Sanscr. itara = alius], the other of two, one of two, the other, ho heteros.Lit.A.In gen.:B.nam huic alterae patria quae sit, profecto nescio,
Plaut. Rud. 3, 4, 45:necesse est enim sit alterum de duobus,
Cic. Tusc. 1, 41, 97:altera ex duabus legionibus,
Caes. B. C. 2, 20: mihi cum viris ambobus est amicitia;cum altero vero magnus usus,
Cic. Clu. 42, 117:alter consulum,
Liv. 40, 59:alter ex censoribus,
id. 40, 52:in alterā parte fluminis legatum reliquit,
on the other side, Caes. B. G. 2, 5; id. B. C. 3, 54:si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, praebe illi et alteram,
Vulg. Matt. 5, 39; 28, 1.—Hence: alter ambove, one or both; commonly in the abbreviation:A. A. S. E. V. = alter ambove si eis videretur: utique C. Pansa, A. Hirtius consules alter ambove S. E. V. rationem agri habeant,
Cic. Phil. 5 fin. Wernsd.; cf. id. ib. 8, 11; 9, 7 fin.; 14, 14 fin.; cf.Brison. Form. pp. 218 and 219: absente consulum altero ambobusve,
Liv. 30, 23: ambo alterve, S. C. ap. Front. Aquaed. 100 fin. —Esp.1.a.. In distributive clauses: alter... alter, the one... the other (cf. alius, II. A.): ho heteros... ho heteros:b.Si duobus praefurniis coques, lacunā nihil opus erit. Cum cinere eruto opus erit, altero praefurnio eruito, in altero ignis erit,
Cato, R. R. 38, 9:alteram ille amat sororem, ego alteram,
Plaut. Bacch. 4, 4, 68; id. Am. 1, 2, 19; 1, 2, 20; Ter. Ad. 1, 2, 50:quorum alter exercitum perdidit, alter vendidit,
Cic. Planc. 35; so id. Rosc. Am. 6, 16: namque alterā ex parte Bellovaci instabant;alteram Camulogenus tenebat,
Caes. B. G. 7, 59 Herz.:conjunxit alteram (cortinam) alteri,
Vulg. Exod. 36, 10; 36, 22; ib. Joan. 13, 14; ib. Rom. 12, 5.—In same sense, unus... alter, one... the other, as in later Gr. heis men... heteros de: vitis insitio una est per ver, altera est cum uva floret;c.ea optima est,
Cato, R. R. 41, 1: Phorm. Una injuria est tecum. Chrem. Lege agito ergo. Phorm. Altera est tecum, Ter. Phorm. 5, 8, 90: uni epistolae respondi;venio ad alteram,
Cic. Fam. 2, 17, 6:nomen uni Ada, et nomen alteri Sella,
Vulg. Gen. 4, 19; ib. Matt. 6, 24:Erant duae factiones, quarum una populi causam agebat, altera optimatium,
Nep. Phoc. 3, 1; Liv. 31, 21:consules coepere duo creari, ut si unus malus esse voluisset, alter eum coërceret,
Eutr. 1, 8:Duo homines ascenderunt in templum, unus pharisaeus et alter publicanus,
Vulg. Luc. 18, 10 al. —Sometimes a subst., or hic, ille, etc., stands in the place of the second alter:(α).Epaminondas... Leonidas: quorum alter, etc... Leonidas autem, etc.,
Cic. Fin. 2, 30, 97; so Vell. 2, 71, 3:alter gladiator habetur, hic autem, etc.,
Cic. Rosc. Am. 6, 17:quorum alteri Capitoni cognomen est, iste, qui adest, magnus vocatur,
id. ib.:alterum corporis aegritudo, illum, etc.,
Flor. 4, 7.—Sometimesone alter is entirely omitted (cf. alius, II. A.; heteros, L. and S. I. 2.):(β).duae turmae haesere: altera metu dedita hosti, pertinacior (sc. altera), etc.,
Liv. 29, 33:hujus lateris alter angulus ad orientem solem, inferior ad meridiem spectat,
Caes. B. G. 5, 13; orthe form changed:d.dialecticam adjungunt et physicam, alteram quod habeat rationem.... Physicae quoque etc.,
Cic. Fin. 3, 21, 72, and 3, 22, 73. —Sometimes a further distributive word is added:alter adulescens decessit, alter senex, aliquis praeter hos infans,
Sen. Ep. 66, 39:alter in vincula ducitur, alter insperatae praeficitur potestati, alius etc.,
Amm. 14, 11.—In plur.: nec ad vivos pertineat, nec ad mortuos;e.alteri nulli sunt, alteros non attinget,
Cic. Tusc. 1, 38, 91:alteri dimicant, alteri victorem timent,
id. Fam. 6, 3: binas a te accepi litteras; quarum alteris mihi gratulabare... alteris dicebas etc., in one of which,... in the other, id. ib. 4, 14:quorum alteri adjuvabant, alteri etc.,
Caes. B. G. 7, 17: duplices similitudines, unae rerum, alterae verborum, Auct. ad Her. 3, 20. —The second alter in a different case:2.alter alterius ova frangit,
Cic. N. D. 2, 49:uterque numerus plenus, alter alterā de causā habetur,
Macr. Somn. Scip. 2:qui noxii ambo, alter in alterum causam conferant,
Liv. 5, 11:alteri alteros aliquantum attriverant,
Sall. J. 79, 4; so id. ib. 42, 4;53, 7 al. —Also with alteruter: ne alteruter alterum praeoccuparet,
Nep. Dion. 4, 1.—With unus:quom inter nos sorderemus unus alteri,
Plaut. Truc. 2, 4, 30:dicunt unus ad alterum,
Vulg. Ez. 33, 30:ne unus adversus alterum infletur pro alio,
ib. 1 Cor. 4, 6.—With uterque:uterque suo studio delectatus contempsit alterum,
Cic. Off. 1, 1, 4:utrique alteris freti finitimos sub imperium suum coëgere,
Sall. J. 18, 12.—With nemo, nullus, neuter:ut nemo sit alteri similis,
Quint. 2, 9, 2:cum tot saeculis nulla referta sit causa, quae esset tota alteri similis,
id. 7, prooem. 4:neutrum eorum contra alterum juvare,
Caes. B. C. 1, 1, 3:ut neutra alteri officiat,
Quint. 1, 1, 3.—After two substt., the first alter generally refers to the first subst., and the second to the second:Philippum rebus gestis superatum a filio, facilitate video superiorem fuisse. Itaque alter semper magnus, alter saepe turpissimus,
Cic. Off. 1, 26; cf. Plaut. Am. 1, 2, 21; Brem. ad Suet. Claud. 20.—Sometimes the order is reversed: contra nos (summa gratia et eloquentia) raciunt in hoc tempore;quarum alteram (i. e. eloquentiam) vereor, alteram (i. e. gratiam) metuo,
Cic. Quinct. 1; so id. Off. 3, 18; 1, 12; cf. Spald. ad Quint. 9, 2, 6.—As a numeral = secundus, the second, the next, o heteros:b.primo die, alter dies, tertius dies, deinde reliquis diebus etc.,
Cic. Verr. 2, 1, 7:proximo, altero, tertio, reliquis consecutis diebus non intermittebas etc.,
id. Phil. 1, 13 Wernsd.:quadriennio post alterum consulatum,
id. Sen. 9:die altero,
Vulg. Jos. 10, 32: alteris Te mensis adhibet deum, i. e. at the dessert (= mensā secundā), Hor. C. 4, 5, 31.—So, alterā die, the next day, têi allêi hêmerai, têi heterai:se alterā die ad conloquium venturum,
Caes. B. C. 3, 19; Vulg. Gen. 19, 34; ib. Matt. 27, 62:die altero,
ib. Num. 11, 32; ib. Jos. 5, 11 al.—So in comparative sense:alterā die quam a Brindisio solvit, in Macedoniam trajecit,
Liv. 31, 14; Suet. Vit. 3:intermittere diem alterum quemque oportet,
every other day, Cels. 3, 23; 3, 13; 4, 12:Olea non continuis annis, sed fere altero quoque fructum adfert,
Col. R. R. 5, 8.—With prepp.:qui (Ptolemaeus) tum regnabat alter post Alexandream conditam,
next after, Cic. Off. 2, 23, 82; so, fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo, the second or next after him, Verg. E. 5, 49:alter ab undecimo jam tum me ceperat annus,
id. ib. 8, 39.—Hence,Also with tens, hundreds, etc.:c.accepi tuas litteras, quas mihi Cornificius altero vicesimo die reddidit,
on the twenty-second day, Cic. Fam. 12, 25 Manut.:anno trecentesimo altero quam condita Roma erat,
in the three hundred and second year, Liv. 3, 33:vicesima et altera laedit,
Manil. 4, 466.—So of a number collectively:d.remissarios pedum XII., alteros pedum X.,
a second ten, Cato, R. R. 19, 2:ad Brutum hos libros alteros quinque mittemus,
Cic. Tusc. 5, 41, 121:basia mille, deinde centum, dein mille altera, dein secunda centum,
Cat. 5, 7.—So with the numeral understood: aurea mala decem misi;cras altera (sc. decem) mittam,
a second ten, Verg. E. 3, 71.—Hence,Unus et alter, unus atque alter, unus alterque, the one and the other.(α).For two (as in Gr. heis kai heteros):(β).unus et alter dies intercesserat,
Cic. Clu. 26:adductus sum tuis unis et alteris litteris,
id. Att. 14, 18:et sub eā versus unus et alter erunt,
Ov. H. 15, 182; so Suet. Tib. 63; id. Calig. 56; id. Claud. 12 (cf. id. Gram. 24: unum vel alterum, vel, cum plurimos, tres aut quattuor admittere).—More freq. of an indef. number, one and another; and: unusalterve, one or two:e.Unus et item alter,
Ter. And. 1, 1, 50:mora si quem tibi item unum alterumve diem abstulerit,
Cic. Fam. 3, 9; so id. Clu. 13, 38; 13, 26:versus paulo concinnior unus et alter,
Hor. Ep. 2, 1, 74; so id. S. 1, 6, 102; 2, 5, 24; id. A. P. 15:ex illis unus et alter ait,
Ov. F. 2, 394; id. Am. 2, 5, 22; Petr. 108; Plin. Pan. 45 Schwarz; cf. id. ib. 52, 2; Suet. Caes. 20; id. Galb. 14 al.:paucis loricae, vix uni alterive cassis aut galea,
Tac. G. 6.—Alterum tantum, as much more or again, twice as much (cf. Gr. heteron tosouton or hetera tosauta):f.etiamsi alterum tantum perdundum est, perdam potius quam sinam, etc.,
Plaut. Ep. 3, 4, 81; so id. Bacch. 5, 2, 65:altero tanto aut sesqui major,
Cic. Or. 56, 188:altero tanto longior,
Nep. Eum. 8, 5; so Dig. 28, 2, 13:numero tantum alterum adjecit,
Liv. 1, 36; so id. 10, 46; Auct. B. Hisp. 30; Dig. 49, 14, 3 al.—Alteri totidem, as many more:g.de alteris totidem scribere incipiamus,
Varr. L. L. 8, 24 Müll. —To mark the similarity of one object to another in qualities, etc., a second, another (as in English, a second father, my second self, and the like). So,(α).With a proper name, used as an appellative (cf. alius, II. G.):(β).Verres, alter Orcus,
Cic. Verr. 2, 4, 50:alterum se Verrem putabat,
id. ib. 5, 33 fin.:Hamilcar, Mars alter,
Liv. 21, 10.—With a com. noun:(γ).me sicut alterum parentem observat,
Cic. Fam. 5, 8:altera patria,
Flor. 2, 6, 42 al. —Alter ego, a second self, of very intimate friends (in the class. per. perh. only in Cic. Ep.; cf. ho hetairos, heteros egô, Clem. Al. 450):(δ).vide quam mihi persuaserim te me esse alterum,
Cic. Fam. 7, 5:me alterum se fore dixit,
id. Att. 4, 1:quoniam alterum me reliquissem,
id. Fam. 2, 15; Aus. praef. 2, 15.—Alter idem, a second self, like heteroi hautoi, Arist. Eth. M. 8, 12, 3 (on account of the singularity of the expression, introduced by tamquam):3.amicus est tamquam alter idem,
Cic. Lael. 21, 82.—The one of two, either of two, without a more precise designation, for alteruter:II.non uterque sed alter,
Cic. Ac. 2, 43, 132:fortasse utrumque, alterum certe,
id. Att. 11, 18:melius peribimus quam sine alteris vestrūm vivemus,
Liv. 1, 13:nec rogarem, ut mea de vobis altera amica foret,
Ov. A. A. 3, 520:ex duobus, quorum alterum petis, etc.,
Plin. Ep. 1, 7, 3:ex duobus (quorum necesse est alterum verum), etc.,
Quint. 5, 10, 69:ac si necesse est in alteram errare partem, maluerim etc.,
id. 10, 1, 26; 1, 4, 24; 9, 3, 6 al.—Once also with a negative, neither of two: hos, tamquam medios, [p. 98] nec in alterius favorem inclinatos, miserat rex, Liv. 40, 20, 4.—Transf.A.Another of a class = alius (as opp. to one's self, to another); subst., another, a neighbor, a fellow-creature, ho pelas (so sometimes heteros, Xen. Cyr. 2, 3, 17); cf. Ochsn. Eclog. 90 and 458 (alter designates the similarity of two objects; alius a difference in the objects contrasted): SI. INIVRIAM. FAXIT. ALTERI., Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1:B.qui alterum incusat probri, eum ipsum se intueri oportet,
Plaut. Truc. 1, 2, 58; id. Am. prol. 84: mox dum alterius abligurias bona, quid censes dominis esse animi? Enn. ap. Don. ad Ter. Phorm. 2, 2, 25:ut malis gaudeant atque ex incommodis Alterius sua ut comparent commoda,
Ter. And. 4, 1, 3: qui alteris exitium paret, etc., Att. ap. Cic. Tusc. 2, 17, 39:qui nihil alterius causā facit et metitur suis commodis omnia,
Cic. Leg. 1, 14:ut aeque quisque altero delectetur ac se ipso,
id. Off. 1, 17, 56; 1, 2, 4:scientem in errorem alterum inducere,
id. ib. 3, 13, 55 et saep.:cave ne portus occupet alter,
Hor. Ep. 1, 6, 32 Schmid.:nil obstet tibi, dum ne sit te ditior alter,
id. S. 1, 1, 40; 1, 5, 33:canis parturiens cum rogāsset alteram, ut etc.,
Phaedr. 1, 19:nec patientem sessoris alterius (equum) primus ascendit,
Suet. Caes. 61; id. Tib. 58:in quo judicas alterum, te ipsum condemnas,
Vulg. Rom. 2, 1:nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius,
ib. 1 Cor. 10, 24;14, 17: sic in semet ipso tantum gloriam habebit et non in altero,
ib. Gal. 6, 4 al. —Hence, alter with a neg., or neg. question and comp., as an emphatic expression (mostly ante-class.; cf.alius, II. H.): scelestiorem nullum illuxere alterum,
Plaut. Bacch. 2, 3, 22:scelestiorem in terrā nullam esse alteram,
id. Cist. 4, 1, 8:qui me alter audacior est homo?
id. Am. 1, 1, 1; id. Ep. 1, 1, 24.—The other, the opposite:C.alterius factionis principes,
the leaders of the opposite party, Nep. Pelop. 1, 4 (cf. id. ib. 1, 2:adversariae factioni): studiosiorem partis alterius,
Suet. Tib. 11. —In gen., different:D.quotiens te speculo videris alterum,
Hor. C. 4, 10, 6: abeuntes post carnem alteram (Gr. heteros, q. v. L. and S. III.), Vulg. Jud. 7.—In the lang. of augury, euphem. for infaustus, unfavorable, unpropitious, Fest. p. 6 (v. L. and S. Gr. Lex. s. v. heteros, III. 2.).► The gen.alterius commonly serves as gen. of alius instead of alīus, Cic. Fam. 15, 1, 1; id. Att. 1, 5, 1; 1, 20, 2; Caes. B. G. 1, 36, 1; Sall. C. 52, 8; Liv. 21, 13, 3; 22, 14, 4; 26, 8, 2; 28, 37, 6 al.; Col. 8, 17, 2; 11, 2, 87; 12, 22, 2; Sen. Ep. 72, 10; 102, 3; id. Ben. 4, 3, 1; id. Ot. Sap. 4, 1; id. Brev. Vit. 16, 2; id. Q. N. 2, 34, 1 al.; Quint. 7, 9, 8; 8, 3, 73 al.; Tac. A. 15, 25; id. H. 2, 90; Plin. Ep. 10, 114, 2; Suet. Caes. 61; id. Tib. 58 al.; Gell. 2, 28 al.—It also stands as correlative to alius:► ‡ altĕras, adv.alius inter cenandum solutus est, alterius continuata mors somno est,
Sen. Ep. 66, 39:cum inventum sit ex veris (gemmis) generis alterius in aliud falsas traducere,
Plin. 37, 12, 75, § 197; Plin. Pan. 2, 6 (Neue, Formenl. II. p. 216).[alter], for alias, acc. to Paul. ex. Fest. p. 27 Müll. -
15 alteras
alter, tĕra, tĕrum, adj. (the measure of the gen. sing. āltĕrĭŭs as paeon primus is supported in good Latin only by examples from dactylic verse (but see alterĭus in trochaic measure, Plaut. Capt. 2, 2, 56), in which īpsĭŭs, īllĭŭs, īstĭŭs, ūnĭŭs, etc., are used as dactyls; on the contr., the regular measure āltĕrīŭs, as ditrochaeus, is sufficiently confirmed by the foll. verses of Enn., Ter., and Ter. Maur.: mox cum alterīus abligurias bona, Enn. ap. Donat. ad Ter. Phorm. 2, 2, 25 (Sat. 29 Vahl.):I.alterīus sua comparent commoda? ah!
Ter. And. 4, 1, 4:nec alter[imacracute]us indigéns opís veni,
Ter. Maur. p. 2432 P.;and sescupló vel una víncet alter[imacracute]us singulum,
id. ib. p. 2412 ib.; Prisc. p. 695 ib.; alterius is also commonly used as the gen. of alius, as alīus is little used (v. h. v. fin.).— Dat. sing. f.:alterae,
Plaut. Rud. 3, 4, 45; Ter. Heaut. 2, 3, 30; Caes. B. G. 5, 27; Nep. Eum. 1, 6; Col. 5, 11, 10) [a comp. form of al-ius; cf. Sanscr. antara = alius; Goth. anthar; Lith. antras = secundus; Germ. ander; Gr. heteros; Engl. either, other; also Sanscr. itara = alius], the other of two, one of two, the other, ho heteros.Lit.A.In gen.:B.nam huic alterae patria quae sit, profecto nescio,
Plaut. Rud. 3, 4, 45:necesse est enim sit alterum de duobus,
Cic. Tusc. 1, 41, 97:altera ex duabus legionibus,
Caes. B. C. 2, 20: mihi cum viris ambobus est amicitia;cum altero vero magnus usus,
Cic. Clu. 42, 117:alter consulum,
Liv. 40, 59:alter ex censoribus,
id. 40, 52:in alterā parte fluminis legatum reliquit,
on the other side, Caes. B. G. 2, 5; id. B. C. 3, 54:si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, praebe illi et alteram,
Vulg. Matt. 5, 39; 28, 1.—Hence: alter ambove, one or both; commonly in the abbreviation:A. A. S. E. V. = alter ambove si eis videretur: utique C. Pansa, A. Hirtius consules alter ambove S. E. V. rationem agri habeant,
Cic. Phil. 5 fin. Wernsd.; cf. id. ib. 8, 11; 9, 7 fin.; 14, 14 fin.; cf.Brison. Form. pp. 218 and 219: absente consulum altero ambobusve,
Liv. 30, 23: ambo alterve, S. C. ap. Front. Aquaed. 100 fin. —Esp.1.a.. In distributive clauses: alter... alter, the one... the other (cf. alius, II. A.): ho heteros... ho heteros:b.Si duobus praefurniis coques, lacunā nihil opus erit. Cum cinere eruto opus erit, altero praefurnio eruito, in altero ignis erit,
Cato, R. R. 38, 9:alteram ille amat sororem, ego alteram,
Plaut. Bacch. 4, 4, 68; id. Am. 1, 2, 19; 1, 2, 20; Ter. Ad. 1, 2, 50:quorum alter exercitum perdidit, alter vendidit,
Cic. Planc. 35; so id. Rosc. Am. 6, 16: namque alterā ex parte Bellovaci instabant;alteram Camulogenus tenebat,
Caes. B. G. 7, 59 Herz.:conjunxit alteram (cortinam) alteri,
Vulg. Exod. 36, 10; 36, 22; ib. Joan. 13, 14; ib. Rom. 12, 5.—In same sense, unus... alter, one... the other, as in later Gr. heis men... heteros de: vitis insitio una est per ver, altera est cum uva floret;c.ea optima est,
Cato, R. R. 41, 1: Phorm. Una injuria est tecum. Chrem. Lege agito ergo. Phorm. Altera est tecum, Ter. Phorm. 5, 8, 90: uni epistolae respondi;venio ad alteram,
Cic. Fam. 2, 17, 6:nomen uni Ada, et nomen alteri Sella,
Vulg. Gen. 4, 19; ib. Matt. 6, 24:Erant duae factiones, quarum una populi causam agebat, altera optimatium,
Nep. Phoc. 3, 1; Liv. 31, 21:consules coepere duo creari, ut si unus malus esse voluisset, alter eum coërceret,
Eutr. 1, 8:Duo homines ascenderunt in templum, unus pharisaeus et alter publicanus,
Vulg. Luc. 18, 10 al. —Sometimes a subst., or hic, ille, etc., stands in the place of the second alter:(α).Epaminondas... Leonidas: quorum alter, etc... Leonidas autem, etc.,
Cic. Fin. 2, 30, 97; so Vell. 2, 71, 3:alter gladiator habetur, hic autem, etc.,
Cic. Rosc. Am. 6, 17:quorum alteri Capitoni cognomen est, iste, qui adest, magnus vocatur,
id. ib.:alterum corporis aegritudo, illum, etc.,
Flor. 4, 7.—Sometimesone alter is entirely omitted (cf. alius, II. A.; heteros, L. and S. I. 2.):(β).duae turmae haesere: altera metu dedita hosti, pertinacior (sc. altera), etc.,
Liv. 29, 33:hujus lateris alter angulus ad orientem solem, inferior ad meridiem spectat,
Caes. B. G. 5, 13; orthe form changed:d.dialecticam adjungunt et physicam, alteram quod habeat rationem.... Physicae quoque etc.,
Cic. Fin. 3, 21, 72, and 3, 22, 73. —Sometimes a further distributive word is added:alter adulescens decessit, alter senex, aliquis praeter hos infans,
Sen. Ep. 66, 39:alter in vincula ducitur, alter insperatae praeficitur potestati, alius etc.,
Amm. 14, 11.—In plur.: nec ad vivos pertineat, nec ad mortuos;e.alteri nulli sunt, alteros non attinget,
Cic. Tusc. 1, 38, 91:alteri dimicant, alteri victorem timent,
id. Fam. 6, 3: binas a te accepi litteras; quarum alteris mihi gratulabare... alteris dicebas etc., in one of which,... in the other, id. ib. 4, 14:quorum alteri adjuvabant, alteri etc.,
Caes. B. G. 7, 17: duplices similitudines, unae rerum, alterae verborum, Auct. ad Her. 3, 20. —The second alter in a different case:2.alter alterius ova frangit,
Cic. N. D. 2, 49:uterque numerus plenus, alter alterā de causā habetur,
Macr. Somn. Scip. 2:qui noxii ambo, alter in alterum causam conferant,
Liv. 5, 11:alteri alteros aliquantum attriverant,
Sall. J. 79, 4; so id. ib. 42, 4;53, 7 al. —Also with alteruter: ne alteruter alterum praeoccuparet,
Nep. Dion. 4, 1.—With unus:quom inter nos sorderemus unus alteri,
Plaut. Truc. 2, 4, 30:dicunt unus ad alterum,
Vulg. Ez. 33, 30:ne unus adversus alterum infletur pro alio,
ib. 1 Cor. 4, 6.—With uterque:uterque suo studio delectatus contempsit alterum,
Cic. Off. 1, 1, 4:utrique alteris freti finitimos sub imperium suum coëgere,
Sall. J. 18, 12.—With nemo, nullus, neuter:ut nemo sit alteri similis,
Quint. 2, 9, 2:cum tot saeculis nulla referta sit causa, quae esset tota alteri similis,
id. 7, prooem. 4:neutrum eorum contra alterum juvare,
Caes. B. C. 1, 1, 3:ut neutra alteri officiat,
Quint. 1, 1, 3.—After two substt., the first alter generally refers to the first subst., and the second to the second:Philippum rebus gestis superatum a filio, facilitate video superiorem fuisse. Itaque alter semper magnus, alter saepe turpissimus,
Cic. Off. 1, 26; cf. Plaut. Am. 1, 2, 21; Brem. ad Suet. Claud. 20.—Sometimes the order is reversed: contra nos (summa gratia et eloquentia) raciunt in hoc tempore;quarum alteram (i. e. eloquentiam) vereor, alteram (i. e. gratiam) metuo,
Cic. Quinct. 1; so id. Off. 3, 18; 1, 12; cf. Spald. ad Quint. 9, 2, 6.—As a numeral = secundus, the second, the next, o heteros:b.primo die, alter dies, tertius dies, deinde reliquis diebus etc.,
Cic. Verr. 2, 1, 7:proximo, altero, tertio, reliquis consecutis diebus non intermittebas etc.,
id. Phil. 1, 13 Wernsd.:quadriennio post alterum consulatum,
id. Sen. 9:die altero,
Vulg. Jos. 10, 32: alteris Te mensis adhibet deum, i. e. at the dessert (= mensā secundā), Hor. C. 4, 5, 31.—So, alterā die, the next day, têi allêi hêmerai, têi heterai:se alterā die ad conloquium venturum,
Caes. B. C. 3, 19; Vulg. Gen. 19, 34; ib. Matt. 27, 62:die altero,
ib. Num. 11, 32; ib. Jos. 5, 11 al.—So in comparative sense:alterā die quam a Brindisio solvit, in Macedoniam trajecit,
Liv. 31, 14; Suet. Vit. 3:intermittere diem alterum quemque oportet,
every other day, Cels. 3, 23; 3, 13; 4, 12:Olea non continuis annis, sed fere altero quoque fructum adfert,
Col. R. R. 5, 8.—With prepp.:qui (Ptolemaeus) tum regnabat alter post Alexandream conditam,
next after, Cic. Off. 2, 23, 82; so, fortunate puer, tu nunc eris alter ab illo, the second or next after him, Verg. E. 5, 49:alter ab undecimo jam tum me ceperat annus,
id. ib. 8, 39.—Hence,Also with tens, hundreds, etc.:c.accepi tuas litteras, quas mihi Cornificius altero vicesimo die reddidit,
on the twenty-second day, Cic. Fam. 12, 25 Manut.:anno trecentesimo altero quam condita Roma erat,
in the three hundred and second year, Liv. 3, 33:vicesima et altera laedit,
Manil. 4, 466.—So of a number collectively:d.remissarios pedum XII., alteros pedum X.,
a second ten, Cato, R. R. 19, 2:ad Brutum hos libros alteros quinque mittemus,
Cic. Tusc. 5, 41, 121:basia mille, deinde centum, dein mille altera, dein secunda centum,
Cat. 5, 7.—So with the numeral understood: aurea mala decem misi;cras altera (sc. decem) mittam,
a second ten, Verg. E. 3, 71.—Hence,Unus et alter, unus atque alter, unus alterque, the one and the other.(α).For two (as in Gr. heis kai heteros):(β).unus et alter dies intercesserat,
Cic. Clu. 26:adductus sum tuis unis et alteris litteris,
id. Att. 14, 18:et sub eā versus unus et alter erunt,
Ov. H. 15, 182; so Suet. Tib. 63; id. Calig. 56; id. Claud. 12 (cf. id. Gram. 24: unum vel alterum, vel, cum plurimos, tres aut quattuor admittere).—More freq. of an indef. number, one and another; and: unusalterve, one or two:e.Unus et item alter,
Ter. And. 1, 1, 50:mora si quem tibi item unum alterumve diem abstulerit,
Cic. Fam. 3, 9; so id. Clu. 13, 38; 13, 26:versus paulo concinnior unus et alter,
Hor. Ep. 2, 1, 74; so id. S. 1, 6, 102; 2, 5, 24; id. A. P. 15:ex illis unus et alter ait,
Ov. F. 2, 394; id. Am. 2, 5, 22; Petr. 108; Plin. Pan. 45 Schwarz; cf. id. ib. 52, 2; Suet. Caes. 20; id. Galb. 14 al.:paucis loricae, vix uni alterive cassis aut galea,
Tac. G. 6.—Alterum tantum, as much more or again, twice as much (cf. Gr. heteron tosouton or hetera tosauta):f.etiamsi alterum tantum perdundum est, perdam potius quam sinam, etc.,
Plaut. Ep. 3, 4, 81; so id. Bacch. 5, 2, 65:altero tanto aut sesqui major,
Cic. Or. 56, 188:altero tanto longior,
Nep. Eum. 8, 5; so Dig. 28, 2, 13:numero tantum alterum adjecit,
Liv. 1, 36; so id. 10, 46; Auct. B. Hisp. 30; Dig. 49, 14, 3 al.—Alteri totidem, as many more:g.de alteris totidem scribere incipiamus,
Varr. L. L. 8, 24 Müll. —To mark the similarity of one object to another in qualities, etc., a second, another (as in English, a second father, my second self, and the like). So,(α).With a proper name, used as an appellative (cf. alius, II. G.):(β).Verres, alter Orcus,
Cic. Verr. 2, 4, 50:alterum se Verrem putabat,
id. ib. 5, 33 fin.:Hamilcar, Mars alter,
Liv. 21, 10.—With a com. noun:(γ).me sicut alterum parentem observat,
Cic. Fam. 5, 8:altera patria,
Flor. 2, 6, 42 al. —Alter ego, a second self, of very intimate friends (in the class. per. perh. only in Cic. Ep.; cf. ho hetairos, heteros egô, Clem. Al. 450):(δ).vide quam mihi persuaserim te me esse alterum,
Cic. Fam. 7, 5:me alterum se fore dixit,
id. Att. 4, 1:quoniam alterum me reliquissem,
id. Fam. 2, 15; Aus. praef. 2, 15.—Alter idem, a second self, like heteroi hautoi, Arist. Eth. M. 8, 12, 3 (on account of the singularity of the expression, introduced by tamquam):3.amicus est tamquam alter idem,
Cic. Lael. 21, 82.—The one of two, either of two, without a more precise designation, for alteruter:II.non uterque sed alter,
Cic. Ac. 2, 43, 132:fortasse utrumque, alterum certe,
id. Att. 11, 18:melius peribimus quam sine alteris vestrūm vivemus,
Liv. 1, 13:nec rogarem, ut mea de vobis altera amica foret,
Ov. A. A. 3, 520:ex duobus, quorum alterum petis, etc.,
Plin. Ep. 1, 7, 3:ex duobus (quorum necesse est alterum verum), etc.,
Quint. 5, 10, 69:ac si necesse est in alteram errare partem, maluerim etc.,
id. 10, 1, 26; 1, 4, 24; 9, 3, 6 al.—Once also with a negative, neither of two: hos, tamquam medios, [p. 98] nec in alterius favorem inclinatos, miserat rex, Liv. 40, 20, 4.—Transf.A.Another of a class = alius (as opp. to one's self, to another); subst., another, a neighbor, a fellow-creature, ho pelas (so sometimes heteros, Xen. Cyr. 2, 3, 17); cf. Ochsn. Eclog. 90 and 458 (alter designates the similarity of two objects; alius a difference in the objects contrasted): SI. INIVRIAM. FAXIT. ALTERI., Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1:B.qui alterum incusat probri, eum ipsum se intueri oportet,
Plaut. Truc. 1, 2, 58; id. Am. prol. 84: mox dum alterius abligurias bona, quid censes dominis esse animi? Enn. ap. Don. ad Ter. Phorm. 2, 2, 25:ut malis gaudeant atque ex incommodis Alterius sua ut comparent commoda,
Ter. And. 4, 1, 3: qui alteris exitium paret, etc., Att. ap. Cic. Tusc. 2, 17, 39:qui nihil alterius causā facit et metitur suis commodis omnia,
Cic. Leg. 1, 14:ut aeque quisque altero delectetur ac se ipso,
id. Off. 1, 17, 56; 1, 2, 4:scientem in errorem alterum inducere,
id. ib. 3, 13, 55 et saep.:cave ne portus occupet alter,
Hor. Ep. 1, 6, 32 Schmid.:nil obstet tibi, dum ne sit te ditior alter,
id. S. 1, 1, 40; 1, 5, 33:canis parturiens cum rogāsset alteram, ut etc.,
Phaedr. 1, 19:nec patientem sessoris alterius (equum) primus ascendit,
Suet. Caes. 61; id. Tib. 58:in quo judicas alterum, te ipsum condemnas,
Vulg. Rom. 2, 1:nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius,
ib. 1 Cor. 10, 24;14, 17: sic in semet ipso tantum gloriam habebit et non in altero,
ib. Gal. 6, 4 al. —Hence, alter with a neg., or neg. question and comp., as an emphatic expression (mostly ante-class.; cf.alius, II. H.): scelestiorem nullum illuxere alterum,
Plaut. Bacch. 2, 3, 22:scelestiorem in terrā nullam esse alteram,
id. Cist. 4, 1, 8:qui me alter audacior est homo?
id. Am. 1, 1, 1; id. Ep. 1, 1, 24.—The other, the opposite:C.alterius factionis principes,
the leaders of the opposite party, Nep. Pelop. 1, 4 (cf. id. ib. 1, 2:adversariae factioni): studiosiorem partis alterius,
Suet. Tib. 11. —In gen., different:D.quotiens te speculo videris alterum,
Hor. C. 4, 10, 6: abeuntes post carnem alteram (Gr. heteros, q. v. L. and S. III.), Vulg. Jud. 7.—In the lang. of augury, euphem. for infaustus, unfavorable, unpropitious, Fest. p. 6 (v. L. and S. Gr. Lex. s. v. heteros, III. 2.).► The gen.alterius commonly serves as gen. of alius instead of alīus, Cic. Fam. 15, 1, 1; id. Att. 1, 5, 1; 1, 20, 2; Caes. B. G. 1, 36, 1; Sall. C. 52, 8; Liv. 21, 13, 3; 22, 14, 4; 26, 8, 2; 28, 37, 6 al.; Col. 8, 17, 2; 11, 2, 87; 12, 22, 2; Sen. Ep. 72, 10; 102, 3; id. Ben. 4, 3, 1; id. Ot. Sap. 4, 1; id. Brev. Vit. 16, 2; id. Q. N. 2, 34, 1 al.; Quint. 7, 9, 8; 8, 3, 73 al.; Tac. A. 15, 25; id. H. 2, 90; Plin. Ep. 10, 114, 2; Suet. Caes. 61; id. Tib. 58 al.; Gell. 2, 28 al.—It also stands as correlative to alius:► ‡ altĕras, adv.alius inter cenandum solutus est, alterius continuata mors somno est,
Sen. Ep. 66, 39:cum inventum sit ex veris (gemmis) generis alterius in aliud falsas traducere,
Plin. 37, 12, 75, § 197; Plin. Pan. 2, 6 (Neue, Formenl. II. p. 216).[alter], for alias, acc. to Paul. ex. Fest. p. 27 Müll. -
16 appello
1.ap-pello ( adp-, Fleck., Halm (in Tac.); app-, Merk., B. and K., Rib., Weissenb., Halm (in Nep.), pŭli, pulsum, 3, v. a. and n., to drive, move or bring a person or thing to or toward.I.In gen.A. a.With ad:b.ad ignotum arbitrum me adpellis,
Plaut. Rud. 4, 3, 104:armentum ad aquam,
Varr. R. R. 2, 5, 15; cf. id. ib. 2, 2, 11:ad litora juvencos,
Ov. M. 11, 353: visum in somnis pastorem ad me appellere, to drive toward me, i. e. the herd, the flock, Att. ap. Cic. Div. 1, 22:turres ad opera appellebat,
Caes. B. C. 1, 26.—With in:c.in flumen,
Dig. 43, 13, 1.—With dat.:d.Hinc me digressum vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715.—With quo: quo numquam pennis appellunt Corpora saucae Cornices, * Lucr. 6, 752.—e.Absol.: dant operam, ut quam primum appellant, Lucil. ap. Non. p. 238, 28: postquam paulo appulit unda (corpus), drove a little toward me, brought near, Ov. M. 11, 717 al.—B.Trop.: animum ad aliquid, to turn, direct, apply:II.animum ad scribendum adpulit,
Ter. And. prol. 1; so id. ib. 2, 6, 15.—Also to bring into any condition:argenti viginti minae me ad mortem adpulerunt,
drove me to destruction, Plaut. As. 3, 3, 43; id. Bacch. 3, 1, 11.—A.. Esp. freq. as a nautical t. t., to bring or conduct a ship somewhere, to land (in Cic. only in this signif.); constr.: appellere navem, nave, or absol. in act. and pass.; also navis appellit, or appellitur (cf. applico, II.).a.With navem. [p. 141] abitu appellant huc ad molem nostram naviculam, Afran. ap. Non. p. 238, 24:b.cum Persae classem ad Delum appulissent,
Cic. Verr. 2, 1, 18:si ille ad eam ripam naves appulisset,
id. Phil. 2, 11, 26 Wernsd.:cum ad villam nostram navis appelleretur,
id. Att. 13, 21:Alexandrum in Italiam classem appulisse constat,
Liv. 8, 3; so id. 28, 42:naves appulsae ad muros,
id. 30, 10; 44, 44; 45, 5 al.—With nave:c.cum Rhegium onerariā nave appulisset,
Suet. Tit. 5; cf. Gron. ad Liv. 30, 10.—Act. absol.: huc appelle, * Hor. S. 1, 5, 12:d.ad insulam appulerunt,
Liv. 37, 21:cum ad litus appulisset,
Quint. 7, 3, 31:cum ad Rhodum appulisset,
Suet. Tib. 11; so id. Ner. 27.—Pass. absol.:e.alios ad Siciliam appulsos esse,
Cic. Verr. 2, 5, 28:ripae suorum appulsus est,
Vell. 2, 107.—Seldom in a neutr. sense:B.navis adpellit,
comes to land, arrives at, Tac. A. 4, 27:Germanici triremis Chaucorum terram adpulit,
id. ib. 2, 24; Suet. Aug. 98:Alexandrina navis Dertosam appulit,
id. Galb. 10. — Poet.:appellere aliquem: me vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715; so id. ib. 1, 377 (cf. id. ib. 1, 616: quae vis te immanibus applicat oris).—Trop.:2.timide, tamquam ad aliquem libidinis scopulum, sic tuam mentem ad philosophiam appulisti,
Cic. de Or. 2, 37:nec tuas umquam rationes ad eos scopulos appulisses,
id. Rab. Perd. 9, 25.appello ( adp-, Ritschl), āvi, ātum, 1 ( subj. perf. appellāssis = appellaveris, Ter. Phorm. 5, 1, 15), orig. v. n., as a secondary form of the preced. (cf.: jungere, jugare), to drive to or toward, to go to in order to accost, make a request, admonish, etc.; like adire, aggredi; hence like these constr. as v. a. with acc., to accost, address, to speak to, call upon (very freq. and class.).I.In gen. adgrediar hominem, adpellabo, Plaut. Most. 5, 1, 26:II.accedam atque adpellabo,
id. Am. 1, 3, 17:adeamus, adpellemus,
id. Mil. 2, 5, 10; cf. id. Poen. 5, 2, 22, 5, 2, 30; 5, 2, 32:te volo adpellare,
id. Aul. 2, 2, 23; id. Bacch. 5, 2, 50:quo ore appellabo patrem?
Ter. Heaut. 4, 3, 22; id. Phorm. 5, 8 (9), 22: Lucil. ap. Non. p. 238, 23 aliquem hilari vultu, Cic. Clu. 26, 72:hominem verbo graviore,
id. Verr. 2, 3, 58:legatos superbius,
id. Imp. Pomp. 5:homines asperius,
id. Agr. 2, 24:ibi a Virdumaro appellatus,
accosted, Caes. B. G. 7, 54:Adherbalis appellandi copia non fuit,
Sall. J. 22, 5 milites alius alium laeti appellant, id. ib. 53, 8, Tac. Agr. 40: senatu coram appellato, Suet Ner. 41; id. Tib. 29 al.:nec audet Appellare virum virgo,
Ov. M. 4, 682 al. —Also to address by letter:crebris nos litteris appellato,
Cic. Fam. 15, 20.—EspA.1.. Freq. with the access. idea of entreating, soliciting, to approach with a request, entreaty, etc., to apply to, to entreat, implore, beseech, invoke, etc.:2.vos etiam atque etiam imploro et appello,
Cic. Verr. 2, 5, 72, § 188 quem enim alium appellem? quem obtester? quem implorem? id. Fl. 2:quem praeter te appellet, habebat neminem,
id. Quint. 31; id. Fam. 12, 28:quo accedam aut quos appellem?
Sall. J. 14, 17:appellatus est a C. Flavio, ut, etc.,
Nep. Att. 8, 3:appellatis de re publicā Patribus,
Suet. Caes. 34.—Aliquem de aliquā re, to address one in order to incite him to something ( bad):3.aliquem de proditione, Liv 26, 38, 4: de stupro,
Quint. 4, 2, 98.—Also without de:aliquem,
Sen. Contr. 2, 15; Dig. 47, 10, 15, § 15.—In judic. language, t. t., to appeal to one, i. e. to call upon him for assistance (in the class. period always with acc.; also in Pandect. Lat. constr. with ad):B.procurator a praetore tribunos appellare ausus,
Cic. Quint. 20, 64:tribuni igitur appellabantur,
id. ib. 20, 63; so,praetor appellabatur,
id. Verr. 2, 4, 65; Liv. 9, 26:Volero appellat tribunos,
id. 2, 55; Plin. 1, praef. 10: mox et ipse appellato demum collegio ( after he had appealed to the college of the tribunes), obtinuit, etc., Suet. Caes. 23:adversarii ad imperatorem appellārunt,
Dig. 4, 4, 39 et saep.—To address in order to demand something, esp. the payment of money, to dun:C.Tulliola tuum munusculum flagitat et me ut sponsorem appellat,
Cic. Att. 1, 8 fin.; id. Quint. 12;with de pecuniā: appellatus es de pecuniā,
id. Phil. 2, 29; and without de: magnā pecuniā appellabaris a creditoribus, Quint. 5, 13, 12; Alphius ap. Col. 1, 7, 2.— Trop.:cupressus in Cretā gignitur etiam non appellato solo,
Plin. 16, 33, 60, § 142.—Later also appellare rem, to demand, claim something:mercedem appellas?
Juv. 7, 158.—To sue, inform against, complain of, accuse, to summon before a court:D.ne alii plectantur, alii ne appellentur quidem,
Cic. Off. 1, 25, 89; so,aliquem stupri causā,
Val. Max. 6, 1, 11 al. —To accost by any appellation (cf.:* E.centurionibus nominatim appellatis,
Caes. B. G. 2, 25); hence, to call by name, or to call, to term, entitle, to declare or announce as something (cf. prosagoreuô, and in Heb., to call, and also to name; appellare gives a new predicate to the subject, while nominare only designates it by name, without a qualifying word; cf. Hab. Syn. 958; Herz. ad Caes. B. G. 7, 4):vir ego tuus sim? ne me adpella falso nomine,
Plaut. Am. 2, 2, 181; so id. Mil. 2, 5, 26; Ter. Phorm. 5, 1, 15:aliquem patrem,
id. Hec. 4, 4, 30, pater a gnatis ne dulcibus umquam Appelletur, Lucr. 4, 1235; 1, 60; 5, 10:O Spartace, quem enim te potius appellem?
Cic. Phil. 13, 10:unum te sapientem appellant et existimant,
id. Am. 2, 6:hos viros bonos, ut habiti sunt, sic appellandos putemus,
id. ib. 5, 19:cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Bacchum,
id. N D 2, 23, 60 suo quamque rem nomine appellare, id. Fam. 9, 22 al.:rex ab suis appellatur,
Caes. B. G 7, 4:me subditum et ex pellice genitum appellant,
Liv. 40, 9. quem nautae appellant Lichan, Ov. M. 9, 229 victorem appellat Acesten, declares him victor, Verg. A. 5, 540 al.—Hence, to call by name:quos non appello hoc loco,
Cic. Sest 50, 108: multi appellandi laedendique sunt, id Verr 2, 1, 60; id. Caecin. 19; so,appellare auctores,
to declare, name, Plin. 28, 1, 1, § 2.— Trop.:quos saepe nutu significationeque appello,
make known, Cic. Fam. 1, 9 fin. —Appellare litteras, to pronounce, Cic. Brut. 35, 133 (v. appellatio). -
17 censeo
1.cēnseo (on the long e, v. Corss. Ausspr. 1, p. 257 sq.), ui, censum (late Lat. censitum, Cod. Just. 11, 47 tit.; 11, 49 tit.; 11, 47, 4 al.; but not in Monum. Ancyr.; cf. Neue, Formenl. 2, 557), 2, v. a. [etym. dub.; often referred to root cas-, whence carmen, camoenus; but prob. from centum, orig. centere, to hundred or number the people; cf. Fischer, Gram. 1, p. 373].I. A.In reference to the census (v. census).1.Of the censor (v. censor).(α).Rarely act. with acc. of the persons or objects assessed or rated; but usu. pass., with subj. -nom.:(β).censores populi aevitates, suboles, familias, pecuniasque censento,
Cic. Leg. 3, 3, 7:census quom sum, juratori recte rationem dedi,
Plaut. Trin. 4, 2, 30:censor ad quojus censionem, id est arbitrium, populus censeretur,
Varr. L. L. 5, § 81 Mull.:census... indicat eum qui sit census se jam tum gessisse pro cive,
Cic. Arch. 5, 11: absentis censere jubere, P. Scipio ap. Gell. 5, 19, 16: ne absens censeare. Cic. Att. 1, 18, 8:sub lustrum censeri,
id. ib.:milia octoginta eo lustro civium censa dicuntur,
Liv. 1, 44, 2:censa civium capita centum septendecim milia trecenta undeviginti,
id. 3, 24, 10; id. Epit. lib. 11; 13; 14:censebantur ejus aetatis lustris ducena quinquagena milia capitum,
id. 9, 19, 2:cum capitum liberorum censa essent CLII. milia,
Plin. 33, 1, 5, § 16: quid se vivere, quid in parte civium censeri, si... id obtinere universi non possint? Liv 7, 18, 5.—With the amount at which the property was rated, in the acc.: or abl.:(γ).praesertim census equestrem Summam nummorum,
being assessed with the estate necessary to a Roman knight, Hor. A. P. 383:primae classis homines quicentum et viginti quinque milia aeris ampliusve censi erant... Ceterarumque omnium classium qui minore summa aeris censebantur,
Gell. 7 (6), 13, 1 sq.—Hence, capite censi, those who were assessed ac cording to their ability to labor: qui nullo [p. 312] aut perquam parvo aere censebantur capite censi vocabantur. Extremus autem census capite censorum aeris fuit trecentis septuaginta quinque, Jul. Paul. ap. Gell. 16, 10, 10; Sall. J. 86, 2; Gell. 16, 10, 11; 16, 10, 14; Val. Max. 2, 3, 1; 7, 6, 1;and in the finite verb: omnia illius (i. e. sapientis) esse dicimus, cum... capite censebitur,
Sen. Ben. 7, 8, 1. —Absol. in gerund.: censendi, censendo, ad censendum = census agendi, censui agendo, etc.: haec frequentia quae convenit ludorum censendique causa (i.e. census agendi causa, for the sake of the census), Cic. Verr. 1, 18, 54:(δ).mentio inlata apud senatum est, rem operosam... suo proprio magistratu egere... cui arbitrium formulae censendi subiceretur,
the scheme for taking the census, Liv. 4, 8, 4:quia is censendo finis factus est,
id. 1, 44, 2:civis Romanos ad censendum ex provinciis in Italiam revocarunt,
Vell. 2, 15:aetatem in censendo significare necesse est... aetas autem spectatur censendi tempore,
Dig. 50, 15, 3.—Censum censere = censum agere, only in the gerundial dat.:2.illud quaero, sintne illa praedia censui censendo, habeant jus civile,
are they subject to the census, Cic. Fl. 32, 80: censores... edixerunt, legem censui censendo dicturos esse ut, etc., that he would add a rule for the taking of the census, according to which, etc., Liv. 43, 14, 5: censui censendo agri proprie appellantur qui et emi et venire jure civili possunt, Paul. ex Fest. p. 58, 5 Mull.—Of the assessment of the provinces under provincial officers (censores, and, under the later emperors, censitores).(α).Pass., with the territory as subject-nom.: quinto quoque anno Sicilia tota censetur;(β).erat censa praetore Paeducaeo... quintus annus cum in te praetorem incidisset, censa denuo est,
Cic. Verr. 2, 2, 56, § 139:omne territorium censeatur quoties, etc.,
Cod. Just. 11, 58 (57), 4.—The persons assessed as subject:(γ).ubi (coloni) censiti atque educati natique sunt,
Cod. Just. 11, 48 (47), 6:quos in locis eisdem censitos esse constabit,
ib. 11, 48 (47), 4.—With part. as attribute:rusticos censitosque servos vendi,
Cod. Just. 11, 48 (47), 7.—To determine by the census:(δ).cum antea per singulos viros, per binas vero mulieres capitis norma sit censa,
Cod. Just. 11, 48 (47), 10:nisi forte privilegio aliquo materna origo censeatur,
Dig. 50, 1, 1, § 2.—Act. with acc.:3. (α).vos terras vestras levari censitione vultis, ego vero etiam aerem vestrum censere vellem,
Spart. Pescen. Nig. 7.—Act. with acc.:(β).in qua tribu ista praedia censuisti?
Cic. Fl. 32, 80.—Censeri, as dep. with acc.:4.census es praeterea numeratae pecuniae CXXX. Census es mancipia Amyntae... Cum te audisset servos suos esse censum, constabat inter omnes, si aliena censendo Decianus sua facere posset, etc.,
Cic. Fl. 32, 80; cf. Ov. P. 1, 2, 140; v. B. 2. c.—Hence, subst.: cēnsum, i, n.: quorum luxuries fortunata censa peperit, i.e. high estimates of property in the census, Cic. ap. Non. 202, 23 (Fragm. vol. xi. p. 134 B. and K.).B. 1.By a figure directly referring to the Roman census: aequo mendicus atque ille opulentissimus Censetur censu ad Acheruntem mortuus, will be rated by an equal census, i.e. in the same class, without considering their property, Plaut. Trin. 2, 4, 93: vos qui potestis ope vostra censerier, referring to a part of the audience, you, who may be rated according to your intelligence, analog. to capite censi (v. I. A. 1. b), id. Capt. prol. 15:2.nam argumentum hoc hic censebitur,
will be rated, its census-class will be determined here, id. Poen. prol. 56: id in quoque optimum esse debet cui nascitur, quo censetur, according to which he is rated, i.e. his worth is determined, Sen. Ep. 76, 8.—And with two acc.: quintus Phosphorus, Junonia, immo Veneris stella censetur, is ranked as the fifth, App. de Mundo, p. 710.—With direct reference to the census.a. (α).With gen. of price:(β).dic ergo quanti censes?
Plaut. Rud. 4, 8, 8.—In the pass.: si censenda nobis atque aestimanda res sit, utrum tandem pluris aestimemus pecuniam Pyrrhi? etc., if we have to weigh and estimate a thing, etc., Cic. Par. 6, 2, 48:b.anule... In quo censendum nil nisi dantis amor,
Ov. Am. 2, 15, 2:interim autem facta sola censenda dicit atque in judicium vocanda,
Gell. 7 (6), 3, 47.—= honorari, celebrari, with de aliquo, = for the sake of somebody (in Ovid):c.pro quibus ut maneat, de quo censeris, amicus, Comprecor, etc.,
the friend for the sake of whom you are celebrated, who is the cause of your renown, Ov. P. 2, 5, 73:hoc domui debes de qua censeris,
id. ib. 3, 1, 75.—Censeri, dep., = to distinguish, with acc. only once or twice in Ovid (v. I. A. 3. b):d.hanc semper... Est inter comites Marcia censa suas,
has always distinguished her, Ov. P. 1, 2, 140.—Censeri aliqua re.(α).= to be appreciated, distinguished, celebrated for some quality, as if the quality were a standard determining the census, analog. to capite censeri (v. I. A. 1. b), very freq. in post-class. writings:(β).Democritus cum divitiis censeri posset,
when he might have been celebrated for his wealth, Val. Max. 8, 7, ext. 4:Aristides quo totius Graeciae justitia censetur (quo = cujus justitia),
id. 5, 3, ext. 3 med.: te custode matronalis stola censetur ( = tua, i.e. pudicitiae, custodia), the stola, etc., is appreciated for thy custody, id. 6, 1 prooem.:una adhuc victoria Carius Metius censebatur,
Tac. Agr. 45:ut ipsi quoque qui egerunt non aliis magis orationibus censeantur,
id. Dial. 39 fin.: non vitibus tantum censeri Chium, sed et operibus Anthermi filiorum, is celebrated not only for its grapes, but, etc., Plin. 36, 5, 2, § 12:et Galliae censentur hoc reditu,
id. 19, 1, 2, § 7:quisquis paulo vetustior miles, hic te commilitone censetur,
is distinguished for the fact that you were his fellow-soldier, Plin. Pan. 15 fin.:multiplici variaque doctrina censebatur,
Suet. Gram. 10:felix quae tali censetur munere tellus,
Mart. 9, 16, 5: censetur Apona Livio suo tellus, = for the fact that Livy was born there, id. 1, 61, 3:hi duo longaevo censentur Nestore fundi,
for the fact that Nestor used them, id. 8, 6, 9:nec laude virorum censeri contenta fuit (Iberia),
Claud. Laud. Seren. 67:libri mei non alia laude carius censentur, quam quod judicio vestro comprobantur,
App. Flor. 4, 18, 3.—Hence,= to be known by something (Appuleian):(γ).hoc nomine censebatur jam meus dominus,
App. M. 8, p. 171:nomen quo tu censeris aiebat,
id. ib. 5, p. 106: pro studio bibendi quo solo censetur, either known by, or distinguished for, id. Mag. p. 499:globorum caelestium supremum esse eum qui inerrabili meatu censetur,
which is known by its unerring course, id. Phil. Nat. 1, p. 582.— And,As gram. t. t., to be marked by some peculiarity, according to which a word is classified: neque de armis et moeniis infitias eo quin figura multitudinis perpetua censeantur, that they are marked by the form of constant plurality, i. e. that they are pluralia tantum, Gell. 19, 8, 5; 10, 20, 8; 19, 13, 3.II.Of transactions in and by the Senate, to judge (in the meanings II. and III. the passive voice is not in class. use, while in I. the passive voice is by far the most freq.).A.To be of opinion, to propose, to vote, to move, referring to the votes of the senators when asked for their opinions (sententiam dicere).1.With a (passive) inf.-clause, denoting what should be decreed by the Senate (esse usu. omitted): rex his ferme verbis patres consulebat... Dic, inquit ei, quid censes? tum ille Puro pioque duello quaerendas (res) censeo, I am of the opinion ( I move, propose) that satisfaction should be sought, etc., ancient formula ap. Liv. 1, 32, 11 sq.:2.primum igitur acta Caesaris servanda censeo,
Cic. Phil. 1, 7, 16:hoc autem tempore ita censeo decernendum,
id. ib. 5, 17, 45; 5, 6, 16; 5, 12, 31; 5, 12, 34; 5, 13, 36; 5, 14, 38; 5, 19, 53; 6, 1, 2; 9, 6, 14; 11, 15, 40; 12, 7, 17; 14, 1, 1; 14, 13, 35; cf.Regulus's advice in the Senate, being represented as a vote: captivos in senatu reddendos non censuit,
Cic. Off. 1, 13, 39; 3, 31, 111:quare ita ego censeo... de confessis more majorum supplicium sumendum,
Sall. C. 52, 36; 51, 8; 52, 14:Appius imperio consulari rem agendam censebat,
Liv. 2, 23, 15:ut multi (senatores) delendam urbem censerent,
id. 9, 26, 3; 2, 29, 7; 3, 40, 13; 10, 12, 1; 34, 4, 20; 38, 54, 6: cum ejus diei senatus consulta aureis litteris figenda in curia censuisset, Tac. A. 3, 57:ut nonnulli dedendum eum hostibus censuerint,
Suet. Caes. 24; so id. ib. 14; id. Aug. 100; id. Tib. 4; id. Calig. 60; id. Claud. 26; id. Ner. 2; id. Vesp. 2. Of the emperor's vote in the Senate:commutandam censuit vocem, et pro peregrina nostratem requirendam,
Suet. Tib. 71; so id. ib. 34; id. Aug. 55.—And with the copula expressed (very rare):qui censet eos... morte esse multandos,
Cic. Cat. 4, 4, 7.—Sometimes referring to sententia as subject:sententia quae censebat reddenda bona (inst. of eorum qui censebant),
Liv. 2, 4, 3.—Sometimes with oportere for the gerundial predic. inf.:quibusdam censentibus (eum) Romulum appellari oportere,
Suet. Aug. 7.—With pres. inf., inst. of a gerundial:hac corona civica L. Gellius in senatu Ciceronem consulem donari a re publica censuit,
Gell. 5, 6, 15 (cf. II. B. 1. b.).—If the opinion of the senator does not refer to the chief question, but to incidental points, the predic. inf. may have any form:eas leges quas M. Antonius tulisse dicitur omnes censeo per vim et contra auspicia latas, eisque legibus populum non teneri,
Cic. Phil. 5, 4, 10:cum magna pars senatus... cum tyrannis bellum gerendum fuisse censerent... et urbem recipi, non capi, etc.,
Liv. 26, 32, 2.—With ut, and negatively, ut ne or ne, generally when the clause has an active predicate, but also with passives instead of the gerundial inf.-clause:3.de ea re ita censeo uti consules designati dent operam uti senatus Kal. Jan. tuto haberi possit,
Cic. Phil. 3, 15, 37:censeo ut iis qui in exercitu Antonii sunt, ne sit ea res fraudi, si, etc.,
id. ib. 5, 12, 34:censebant omnes fere (senatores) ut in Italia supplementum meis et Bibuli legionibus scriberetur,
id. Fam. 3, 3, 1:Cn. Pompeius (in senatu) dixit, sese... censere ut ad senatus auctoritatem populi quoque Romani beneficium erga me adjungeretur,
id. Sest. 34, 74:quas ob res ita censeo: eorum qui cum M. Antonio sunt, etc.... iis fraudi ne sit quod cum M. Antonio fuerint,
id. Phil. 8, 11, 33:Calidius, qui censebat ut Pompeius in suas provincias proficisceretur,
Caes. B. C. 1, 2:censuerunt quidam (senatores) ut Pannonicus, alii ut Invictus cognominaretur,
Suet. Tib. 17:iterum censente ut Trebianis... concederetur (of the emperor's vote in the Senate),
id. ib. 31.—And an inf.-clause, with neu or ut:sed ita censeo: publicandas eorum pecunias, etc.: neu quis postea de his ad senatum referat, etc.,
Sall. C. 51, 43:qui partem bonorum publicandam, pars ut liberis relinqueretur, censuerat,
Tac. A. 4, 20.—With a subj.-clause, without ut (rare in this connection;4.v. III. C. 3.): K. Fabius censuit... occuparent patres ipsi suum munus facere, captivum agrum plebi quam maxime aequaliter darent,
Liv. 2, 48, 2.— And ironically with regard to incidental points: vereamini censeo ne... nimis aliquid severe statuisse videamini, I propose you should be afraid of having decreed too severe a punishment = of course, you will not be afraid, etc., Cic. Cat. 4, 6, 13: misereamini censeo—deliquere homines adulescentuli per ambitionem—atque etiam armatos dimittatis, I propose that you pity them, etc., or I advise you to be merciful, Sall. C. 52, 26.—Ellipt., with a gerundial clause understood:5. (α).dic quid censes (i. e. decernendum),
Liv. 1, 32, 11: quod ego mea sententia censebam (i.e. decernendum), Cato ap. Cic. Fam. 15, 5, 2:senati decretum fit, sicut ille censuerat,
Sall. C. 53, 1:quas ob res ita censeo... senatui placere, etc. ( = ita decernendum censeo, etc.),
Cic. Phil. 9, 7, 15, § 17 sq.; 10, 11, 25 sq.; 11, 12, 29 sq.; 14, 14, 36 sq.—Absol.: Priscus Helvidius.. contra studium ejus (sc. Vitellii) censuerat, had voted, or had expressed an opinion against his wishes, Tac. H. 2, 91:(β).cum parum sit, in senatu breviter censere, nisi, etc.,
id. Dial. 36 fin.:sententias... prout libuisset perrogabat... ac si censendum magis quam adsentiendum esset,
Suet. Aug. 35:igitur Cn. Piso, quo, inquit, loco censebis, Caesar? si primus, etc.,
Tac. A. 1, 74.—With adjectives in the neuter, substantively used: nec quoquam reperto (in senatu) qui... referre aut censere aliquid auderet, who dared to express an opinion on any [p. 313] thing, Suet. Caes. 20:(γ).per dissensionem diversa censentium,
of the senators who expressed different opinions, id. Claud. 10.—With interrog. or rel.-clause:B.deinde ageret senatorem et censeret quid corrigi aut mutari vellet,
Tac. A. 16, 28:cum censeat aliquis (in senatu) quod ex parte mihi placeat,
Sen. Ep. 21, 9.Of the decrees or resolutions of the Senate, = decernere, placere, to resolve, decree.1.With inf.-clause.a.With gerund, without copula (v. II. A. 1.):b.eum, cujus supplicio senatus sollennes religiones expiandas saepe censuit,
Cic. Mil. 27, 73:eos senatus non censuit redimendos,
id. Off. 3, 32, 114; so id. N. D. 2, 4, 10; id. Verr. 2, 3, 6, § 15:senatus Caelium ab republica removendum censuit,
Caes. B. C. 3, 21:senatus censuit frequens coloniam Labicos deducendam,
Liv. 4, 47, 6; 5, 24, 4:cum bello persequendos Tusculanos patres censuissent,
id. 6, 25, 5; 3, 42, 6; 3, 49, 8; 7, 19, 7 et saep.—With pres. inf. pass. or act., with the force of a gerundial:2.de bonis regiis quae reddi antea censuerant ( = reddenda),
Liv. 2, 5, 1:munera mitti legatis ex binis milibus aeris censuerunt (i.e. patres),
id. 43, 5, 8; so id. 45, 44, 15 (v. 2. b.):eundem jus dicere Romae... patres censuerant,
id. 45, 12, 13:cum senatus unum consulem, nominatimque Gnaeum Pompeium fieri censuisset,
Suet. Caes. 26.—With both act. and pass. inf.:censuere patres, duas provincias Hispaniam rursus fieri... et Macedoniam Illyricumque eosdem... obtinere,
Liv. 45, 16, 1.—With both pres. pass. and gerund. inff.:haec ita movere senatum, ut non expectanda comitia consuli censerent, sed dictatorem... dici,
Liv. 27, 5, 14.—And with velle: senatus verbis nuntient, velle et censere eos ab armis discedere, etc.,
Sall. J. 21, 4.—With ut or ne.a.In the words of the Senate, according to formula: quod L. Opimius verba fecit de re publica, de ea re ita censuerunt uti L. Opimius consul rem publicam defenderet, etc., ancient S. C. ap. Cic. Phil. 8, 4, 14: quod, etc., de ea re ita censuerunt ut M. Pomponius praetor animadverteret curaretque ut si, etc., S. C. ap. Suet. Rhet. 1; Gell. 15, 4, 1.—And with gerundial inf.-clause: quod C. Julius pontifex... de ea re ita censuerunt, uti M. Antonius consul hostiis majoribus... procuraret... Ibus uti procurasset satis habendum censuerunt, S. C. ap. Gell. 4, 6, 2.—b.As related by the historians, etc.:3.quoniam senatus censuisset, uti quicunque Galliam provinciam obtineret... Aeduos defenderet,
Caes. B. G. 1, 35:patres censuerunt uti consules provincias inter se compararent,
Liv. 30, 40, 12:senatus censuit ut domus ei... publica impensa restitueretur,
Suet. Claud. 6;so with reference to the civil law,
Dig. 49, 14, 15 quater. —With ne:senatum censuisse, ne quis illo anno genitus educaretur,
Suet. Aug. 94.—And with inf -clause:filio regis Nicomedi ex ea summa munera dari censuerunt, et ut victimae... praeberentur,
Liv. 45, 44, 15.—With a subj.-clause (very rare):4.senatus consulto quo censeretur, darent operam consules, etc.,
Aur. Vict. Vir. Ill. 73, 10.—With neutr. acc. pron. in place of a clause:5.cum vero id senatus frequens censuisset (sc. faciendum),
Cic. Pis. 8, 18:ite in suffragium, et quae patres censuerunt vos jubete,
Liv. 31, 7, 14:quodcunque vos censueritis,
id. 34, 7, 15:quodpatres censuissent,
id. 28, 45, 2.—With accusative of a noun, or a noun as passive subject, to decree or vote a thing (postclass.):6.nec tamen repertum nisi ut effigies principum, aras deum, templa et arcus aliaque solita... censuere,
Tac. A. 3, 57:aram Clementiae, aram Amicitiae, effigiesque... censuere,
id. ib. 4, 74: cum censeretur clipeus auro et magnitudine insignis inter auctores eloquentiae ( to be placed among, etc.), id. ib. 2, 83.—With both acc. and dat.(α).The dat. = against:(β).bellum Samnitibus et patres censuerunt et populus jussit,
Liv. 10, 12, 3.—The dat. = in behalf of:III.censentur Ostorio triumphi insignia,
Tac. A. 12, 38.—And with ut:sententiis eorum qui supplicationes et... vestem Principi triumphalem, utque ovans urbem iniret, effigiesque ejus... censuere,
id. ib. 13, 8.Transf.A.Of the opinions and resolutions of other deliberating bodies, or of their members, to resolve, or to be of opinion.1.With inf.-clause.a.Gerundial:b.erant qui censerent de tertia vigilia in castra Cornelia recedendum (council of war),
Caes. B. C. 2, 30:erant sententiae quae conandum omnibus modis castraque Vari oppugnanda censerent,
id. ib.; so id. ib. 2, 31; id. B. G. 2, 31 fin.; 7, 21; 7, 77:pontifices, consules, patres conscripti mihi... pecunia publica aedificandam domum censuerunt,
Cic. Pis. 22, 52: nunc surgendum censeo, I move we adjourn (in a literary meeting), id. de Or. 2, 90, 367:cum... pontifices solvendum religione populum censerent,
Liv. 5, 23, 9:nunc has ruinas relinquendas non censerem (in an assembly of the people),
id. 5, 53, 3:ego ita censeo, legatos extemplo Romam mittendos (in the Carthaginian Senate),
id. 21, 10, 13:ante omnia Philippum et Macedonas in societatem belli... censeo deducendos esse (Hannibal in a council of war),
id. 36, 7, 3; 5, 36, 8; Curt. 10, 6, 22; 10, 8, 12:cum septem judices cognovissent, duo censuerunt, reum exilio multandum, duo alii pecunia, tres reliqui capite puniendum,
Gell. 9, 15, 7.—And with oportere inst. of a gerundial clause (referring to duty):neque sine gravi causa eum locum quem ceperant, dimitti censuerant oportere,
Caes. B. C. 1, 44.—With opus esse ( = expediency):Parmenio furto, non proelio opus esse censebat,
Curt. 10, 8, 12.—With ordinary pres. inf.(α).In place of a gerundial:(β).Antenor censet belli praecidere = praecidendam causam (in a council of war),
Hor. Ep. 1, 2, 9.—Denoting opinion about an existing state:2.Hasdrubal ultimam Hispaniae oram... ignaram adhuc Romanorum esse, eoque Carthaginiensibus satis fidam censebat,
Liv. 27, 20, 6:Parmenio non alium locum proelio aptiorem esse censebat,
Curt. 3, 7, 8.—With ut or ne:3.censeo ut satis diu te putes requiesse et iter reliquum conficere pergas (in a literary meeting),
Cic. de Or. 2, 71, 290:plerique censebant ut noctu iter facerent (council of war),
Caes. B. C. 1, 67:et nunc magnopere censere, ut unam anum... triginta milibus talentum auri permutet (council of war),
Curt. 4, 11, 12:censeout D. Claudius ex hac die deus fiat (council of the gods),
Sen. Lud. Mort. Claud. 9, 5: antiquos audio censuisse, ne (praenomina) cui ejusdem gentis patricio inderentur, resolved (family council), Gell. 9, 2, 11 (cf. Liv. 6, 20, 14).—With subj.-clause:4.nunc quoque arcessas censeo omnes navalis terrestrisque copias (Hannibal in council of war),
Liv. 36, 7, 17: censeo relinquamus nebulonem hunc, eamus hinc protinus Jovi Optimo Maximo gratulatum (assembly of the people), Scipio Afric. ap. Gell. 4, 18, 3.—With acc. neutr. of a pron. or adj. substantively used:5.ego pro sententia mea hoc censeo: quandoquidem, etc.,
Sen. Lud. Mort. Claud. 11, 4:nec dubitavere quin vera censeret,
that his opinion was correct, Curt. 10, 6, 18.—Ellipt.:B.sententiis quarum pars deditionem, pars eruptionem censebat (i.e. faciendam),
Caes. B. G. 7, 77 init.:ita uti censuerant Italici deditionem facit,
Sall. J. 26, 2; so Caes. B. G. 7, 75.Of the orders of persons in authority (cf. II. B.).1.Of commanders, etc., by courtesy, inst. of velle, imperare, or a direct imperative sentence.(α).With gerundial inf. - clause: non tam imperavi quam censui sumptus legatis quam maxime ad legem Corneliam decernendos, I said, not strictly as an order, but as an opinion that, etc. (Cicero as proconsul), Cic. Fam. 3, 10, 6.—(β).With subj.-clause: arma quae ad me missuri eratis, iis censeo armetis milites quos vobiscum habetis, you had better, etc., Pomp. ap. Cic. Att. 8, 12, A, 4. —2.Of an order by the people (rare;3.gen. populus jubet): ita id (foedus) ratum fore si populus censuisset (i. e. confirmandum esse),
Liv. 21, 19, 3.—Of the later emperors, in their ordinances (censemus = placet nobis, sancimus, imperamus, from the custom of the earlier emperors, who conveyed their commands in the form of an opinion in the senate; v. II. A. 1.).—With inf.clause, ut, ne, and subj.-clause:C.sex mensium spatium censemus debere servari,
Cod. Just. 11, 48 (47), 7:censemus ut, etc.,
ib. 12, 37 (38), 13:censemus ne, etc.,
ib. 12, 44 (45), 1: censemus vindicet, remaneat, ib. 11, 48 (47), 23:in commune jubes si quid censesve tenendum, Primus jussa subi,
Claud. IV. Cons. Hon. 296.Of advice, given by one person to another (further development of III. A.).1.Ante-class. formula: faciundum censeo = I advise, with ut-clause, with quid, sic, etc.: censeo faciundum ut quadringentos aliquos milites ad verrucam illam ire jubeas, etc., I advise you to order, etc., Cato ap. Gell. 3, 7, 6:2.ego Tiresiam... consulam, Quid faciundum censeat,
consult Tiresias as to what he advises, for his advice, Plaut. Am. 5, 1, 80:consulam hanc rem amicos quid faciundum censeant,
id. Men. 4, 3, 26; id. Most. 3, 1, 23:sic faciundum censeo: Da isti cistellam, etc.,
id. Cist. 4, 2, 104:ego sic faciundum censeo: me honestiu'st Quam te, etc.,
id. As. 4, 2, 11; id. Ep. 2, 2, 91:sane faciundum censeo,
id. Stich. 4, 2, 38.—With ordinary gerundial inf.-clauses:3.narrandum ego istuc militi censebo,
I advise you to let the soldier know that, Plaut. Mil. 2, 4, 42:exorando sumendam operam censeo,
id. Stich. 1, 2, 22:quid nunc consili captandum censes?
id. As. 2, 2, 91; id. Mil. 5, 25; id. Most. 1, 3, 115:idem tibi censeo faciendum,
Cic. Off. 10, 1, 3:quos quidem tibi studiose et diligenter tractandos magno opere censeo,
id. Fin. 4, 28, 79; id. Fam. 12, 28, 2.—Sometimes by aequum censere with an inf.-clause (in the comic poets):amicos consulam quo me modo Suspendere aequom censeant potissumum,
Plaut. Poen. 3, 5, 50: qui homo cum animo... depugnat suo, Utrum ita se esse mavelit ut eum animus aequom censeat, An ita potius ut parentes... velint i. e. as his mind prompts him, id. Trin. 2, 2, 29; cf. E. 1. b. 8.—With a subj.clause (so esp. with censeo in 1 st pers.): censen' hominem interrogem? do you advise me to ask the man? etc., Plaut. Poen. 3, 4, 20:4.tu, si videbitur, ita censeo facias ut... supersedeas hoc labore itineris (cf.: faciundum censeo ut, 1. supra),
Cic. Fam. 4, 2, 4:immo plane, inquam, Brute, legas (Gracchum) censeo,
id. Brut. 33, 125:tu, si forte quid erit molestiae te ad Crassum et Calidium conferas censeo,
id. Q. Fr. 1, 3, 7:tu, censeo, tamen adhibeas Vettium,
id. Att. 2, 4, 7:quae disputari de amicitia possunt, ab iis censeo petatis qui ista profitentur,
id. Lael. 5, 17: tu, censeo, Luceriam venias: nusquam eris tutius, Pomp. ap. Cic. Att. 8, 1, 1; 8, 11, A:censeo Via Appia iter facias, et celeriter Brundusium venias,
id. ib. 8, 11, C: ad Caesarem mittas censeo, et ab eo hoc petas, Anton. ib. 10, 10, 2: sed hos tamen numeros censeo videas hodou parergon, Gell. 17, 20, 5:quam scit uterque, libens censebo exerceat artem,
Hor. Ep. 1, 14, 44 (cf. Liv. 36, 7, 17, and Gell. 4, 18, 3, quoted III. A. 3.).—Of an advice given to an adversary, with irony:cetera si qua putes te occultius facere posse... magnopere censeo desistas,
I strongly advise you to give up that idea, Cic. Verr. 2, 5, 68, § 174:sed tu, Acci, consideres censeo diligenter, utrum censorum judicium grave esse velis an Egnatii,
id. Clu. 48, 135:postulant ut excipiantur haec inexplicabilia. Tribunum censeant: aliquem adeant: a me... numquam impetrabunt,
id. Ac. 2, 30, 97:ibi quaeratis socios censeo, ubi Saguntina clades ignota est,
Liv. 21, 19, 10:solvas censeo, Sexte, creditori,
Mart. 2, 13, 2.—And in jest:Treviros vites censeo, audio capitalis esse,
Cic. Fam. 7, 13, 2:hi Plebei fuerunt, quos contemnas censeo... qua re ad patres censeo revertare,
id. ib. 9, 21, 3:vites censeo porticum Philippi: si te viderit Hercules, peristi,
Mart. 5, 49, 13; so id. ib. 11, 99, 8; 12, 61, 7.—For ironical senatorial advice, by which the contrary is meant, v. Cic. Cat. 4, 6, 13; Sall. C. 52, 26, quoted II. A. 3.—With an ut-clause (with monere;5.very rare): illud tamen vel tu me monuisse vel censuisse puta... ut tu quoque animum inducas, etc.,
Cic. Fam. 4, 8, 2.—With a clause understood: quo me vortam nescio: Pa. Si deos salutas, dextrovorsum censeo (i.e. id facias or faciundum censeo), Plaut. Curc. 1, 1, 70: quo redeam? Pe. Equidem ad phrygionem censeo (i. e. redeas), id. Men. 4, 2, 53:D.quid nunc censes, Chrysale? (i. e. faciundum),
id. Bacch. 4, 8, 112:ita faciam ut frater censuit,
Ter. Phorm. 5, 2, 11:tibi igitur hoc censeo (i. e. faciendum): latendum tantisper ibidem, etc.,
Cic. Fam. 9, 2, 4: tu [p. 314] potes Kalendis spectare gladiatores, et ita censeo, id. ib. 16, 20:quid censes igitur? Ecquidnam est tui consilii ad? etc.,
id. Att. 9, 12, 4: quid igitur censet (sapientia)? What is wisdom ' s advice? id. Phil. 13, 3, 6:scribi quid placeat, quid censeas,
id. Att. 9, 19,4:ibitur igitur, et ita quidem ut censes,
id. ib. 10, 15, 3:disce, docendus adhuc, quae censet amiculus,
Hor. Ep. 1, 17, 3.Of opinions and views on general questions, to be of opinion, think, believe, hold (cf.: statuo, existimo, puto, aio, dico; freq. in class. prose; very rare in post-class. writers except Gellius; never with ut, ne, or subj.-clause).1.With inf.-clause:2.Plato mundum esse factum censet a deo sempiternum,
Cic. Ac. 2, 37, 118:Cyrenaici non omni malo aegritudinem effici censent, sed insperato,
id. Tusc. 3, 13, 28:(Hieronymus) censet summum bonum esse sine ulla molestia vivere,
id. Fin. 2, 5, 16:Aristoteles eos qui valetudinis causa furerent, censebat habere aliquid in animis praesagiens,
id. Div. 1, 38, 81:Pythagoras censuit animum esse per naturam rerum omnem intentum et commeantem,
id. ib. 1, 11, 27; so id. Ac. 1, 11, 40; 2, 42, 131; id. Fin. 1, 6, 20; 3, 15, 49; 3, 19, 64; 3, 21, 70; 4, 7, 17; 5, 7, 17; id. N. D. 1, 2, 3; 1, 2, 4; 1, 12, 29; 1, 13, 35 and 37; 1, 43, 120; 1, 44, 121; 2, 22, 57; 2, 16, 44; id. Sen. 12, 41; id. Leg. 1, 13, 36; id. Tusc. 1, 9, 18; 1, 10, 22; 1, 30, 72; 1, 45, 108; 3, 5, 11; 3, 22, 52; 4, 7, 14; id. Off. 1, 25, 88:Plato in civitate communis esse mulieres censuit,
Gell. 18, 2, 8; 14, 5, 2; 18, 1, 4; 19, 12, 6.—If the opinion refers to what should be observed, oportere or debere is used, or a gerundial predicate with esse (so in Cic., but in Gell. 7, 15, 3, without esse):oportere delubra esse in urbibus censeo,
Cic. Leg. 2, 10, 26:M. Varro aeditumum dici oportere censet,
Gell. 12, 10, 4; 14, 5, 2;so with debere,
id. 17, 5, 5; 13, 8, 4:Cyrenaici... virtutem censuerunt ob eam rem esse laudandam,
Cic. Off. 3, 33, 116:(Ennius) non censet lugendam esse mortem quam immortalitas consequatur,
id. Sen. 20, 73.—An inf.-clause understood:3.(dissensio est), a quibus temporibus scribendi capiatur initium. Ego enim ab ultimis censeo (i. e. exordiendum esse),
Cic. Leg. 1, 3, 8:si, Mimnermus uti censet, sine amore jocisque Nil est jucundum,
Hor. Ep. 1, 6, 65:sic enim censuit,
Cic. Off. 3, 33, 117.—With neutr. acc. of a pron.: hoc amplius censeo, in addition to the opinions mentioned I hold, etc., Sen. Vit. Beat. 3, 2:4.nullo (medico) idem censente,
Plin. 29, 1, 5, § 11.—With a rel.-clause:5.Aesopus quae utilia... erant, non severe neque imperiose praecepit et censuit,
he imparted his teachings and views, Gell. 2, 29, 1.—Absol.:E.non adligo me ad unum aliquem ex Stoicis proceribus. Est et mihi censendi jus,
the right to impart my opinions, Sen. Vit. Beat. 3, 2.In gen., = arbitror, puto, existimo, judico (cf.: idem enim valet censere et arbitrari, Varr. ap. Non. p. 519, 29: censere nunc significat putare, nunc suadere, nunc decernere, Paul. ex Fest. p. 54, 11 Mull.).1.To judge, think, believe, suppose (freq. in ante-class. writings; very rare in Cic. except in the particular meanings, a.—ironically—and d.; always with inf.-clause expressed or understood).a.In gen.:b.atque ego censui abs te posse hoc me impetrare,
Plaut. Cas. 2, 6, 12 sq.:satis jam delusam censeo: rem, ut est, nunc eloquamur,
id. As. 3, 3, 141:nam si honeste censeam te facere posse, suadeam,
id. Mil. 4, 8, 60:neque ego hac noctem longiorem me vidisse censeo,
id. Am. 1, 1, 126:saluti quod tibi esse censeo,
id. Merc. 1, 35; so id. Am. 4, 3, 2; id. Most. 1, 3, 127; id. Pers. 1, 1, 9; 2, 2, 8; 2, 3, 75 sq.; id. Truc. 2, 2, 60; id. As. 2, 2, 33; id. Aul. 2, 4, 30; 2, 4, 36; id. Cas. 2, 8, 38; Ter. Heaut. 3, 1, 53; id. Phorm. 2, 2, 13: aut domino, cujum id censebis esse, reddes, Cincius, Re Mil. l. iii., de ap. Gell. 16, 4, 2:eo namque omnem belli molem inclinaturam censebant (consules),
Liv. 7, 32, 3:nec facturum aequa Samnitium populum censebant, si... oppugnarent,
id. 7, 31, 7:quaeso ut ea quae dicam non a militibus imperatori dicta censeas,
id. 7, 13, 8:at illa purgare se, quod quae utilia esse censebat... suasisset,
Curt. 8, 3, 7: Alexander, tam memorabili victoria laetus, qua sibi Orientis fines apertos esse censebat, id. 9, 1, 1; so id. 10, 8, 22.—With reference to an erroneous opinion, to imagine, suppose, falsely believe:c.censebam me effugisse a vita marituma Ne navigarem, etc.,
Plaut. Bacch. 2, 3, 108:omnes eum (sc. Jovem) esse (Amphitruonem) censent servi,
id. Am. prol. 122, 134:jam hic ero, quom illic censebis esse me,
id. ib. 3, 3, 14:ardere censui aedes,
id. ib. 5, 1, 15:ego hunc censebam esse te,
id. Men. 5, 9, 13; so id. As. 5, 2, 20; id. Aul. 3, 5, 55; id. Bacch. 1, 2, 14; id. Men. 3, 3, 32; 5, 9, 76; id. Merc. 1, 2, 87; id. Poen. 1, 1, 54; 3, 1, 60; 3, 4, 25; id. Rud. 2, 4, 31; 4, 7, 35; id. Stich. 4, 2, 24; id. Truc. 1, 1, 72 et saep.: censuit se regem Porsenam occidere, Cass. Hem. ap. Non. p. 4, 88:non ipsa saxa magis sensu omni vacabant quam ille... cui se hic cruciatum censet optare,
Cic. Tusc. 1, 44, 107.—And ironically:nisi forte Diagoram aut Theodorum... censes superstitiosos fuisse,
Cic. N. D. 1, 42, 117:nisi forte etiam illi Semproniano senatus consulto me censes adfuisse, qui ne Romae quidem fui,
id. Fam. 12, 29, 2:neminem me fortiorem esse censebam,
Curt. 8, 14, 42.—Referring to what should take place.(α).With gerundial inf.-clause:(β).navis praedatoria, Abs qua cavendum nobis sane censeo,
Plaut. Men. 2, 2, 70:soli gerundum censeo morem,
id. Most. 1, 3, 69:neque vendundam censeo Quae libera est,
Ter. Ad. 2, 1, 39; so id. Eun. 4, 4, 53; 5, 8, 42; id. Hec. 4, 4, 94; id. Phorm. 2, 4, 17:ceterum ei qui consilium adferret opem quoque in eam rem adferendam censebant esse,
Liv. 25, 11, 14.—With oportere, debere, or an ordinary inf.-clause:(γ).solam illi me soli censeo esse oportere obedientem,
Plaut. Most. 1, 3, 47:quibus declaraveram, quo te animo censerem esse oportere, et quid tibi faciendum arbitrarer,
Cic. Fam. 4, 9, 1:rursus interrogatus quid ipse victorem statuere debere censeret,
Curt. 8, 14, 43: impudens postulatio visa est, censere... ipsos id (bellum) advertere in se, agrosque suos pro alienis populandos obicere, to entertain the idea that they should direct that war against themselves and their own lands, etc., Liv. 21, 20, 4:munere eum fungi prioris censet amici = eum fungi oportere,
Hor. Ep. 1, 9, 5:quae nos quoque sustinere censebat,
App. M. 11, p. 253.—By aequum censere with ordinary inf.clause, expressed or understood, either = it is fair ( right) to do something, or something ought or should be done (so very freq. in the comic poets and Livy; rare in other writers): non ego istunc me potius quam te metuere aequom censeo, I do not think it right to fear him, etc., Plaut. Capt. 2, 2, 51: quid me aequom censes pro illa tibi dare? What do you think I should give as a fair price? etc., id. As. 1, 3, 76: meum animum tibi servitutem servire aequom censui, I thought it my duty that my mind should, etc., id. Trin. 2, 2, 27: ecquis est tandem qui vestrorum... aequom censeat poenas dare ob eam rem quod arguatur male facere voluisse? Cato ap. Gell. 6 (7), 3, 36:d.quis aequum censeret... receptos in fidem non defendi?
Liv. 21, 19, 5; so id. 24, 37, 7; 5, 3, 8; 22, 32, 6.—And without emphasis upon the idea of fairness or right:si sunt ita ut ego aequom censeo,
as I think they ought to be, Plaut. Stich. 1, 2, 55; so id. Trin. 3, 2, 87; 2, 3, 1; id. Merc. 3, 3, 8; id. Aul. 4, 1, 11; id. Ep. 4, 1, 29; id. Stich. 2, 2, 20; 4, 1, 42:qui aequom esse censeant, nos jam a pueris ilico nasci senes,
who believe that we should be born as old men right from childhood, Ter. Heaut. 2, 1, 2; so id. ib. 5, 5, 11; id. Ad. 4, 3, 10:qui aequom censeant rem perniciosam utili praeponi,
Auct. Her. 2, 14, 22: (tribuni) intercedebant;senatum quaerere de pecunia non relata in publicum... aequum censebant,
Liv. 38, 54, 5:cives civibus parcere aequum censebat,
Nep. Thras. 2, 6.—Very freq., esp. in Cic., when a question, rhetorical or real, is addressed to a second person, often referring to erroneous opinions:e.an fores censebas nobis publicitus praeberier?
Plaut. Am. 4, 2, 7:clanculum istaec te flagitia facere censebas potesse?
id. Men. 4, 2, 47:hicine nos habitare censes?
id. Trin. 4, 3, 72:omnes cinaedos esse censes, tu quia es?
id. Men. 3, 2, 48; so id. As. 2, 4, 78; 5, 2, 37; id. Bacch. 4, 6, 41; 5, 2. 82; id. Capt. 4, 2, 66; 4, 2, 74; 5, 2, 16; id. Cas. 2, 6, 29; id. Men. 5, 5, 25: continuo dari Tibi verba censes? Ter. And. 3, 2, 25; so id. ib. 3, 3, 13; 4, 4, 55; id. Heaut. 4, 3, 38; id. Hec. 4, 1, 32; 4, 4, 53; id. Phorm. 5, 6, 35:adeone me delirare censes ut ista esse credam?
Cic. Tusc. 1, 6, 10:nam cum in Graeco sermone haec... non videbantur, quid censes in Latino fore?
id. Fin. 3, 4, 15:quid igitur censes? Apim illum nonne deum videri Aegyptiis?
id. N. D. 1, 29, 82:quis haec neget esse utilia? quem censes?
id. Off. 3, 26, 99:an censes me tantos labores... suscepturum fuisse, si, etc.,
id. Sen. 23, 82:an vos Hirtium pacem velle censetis?
id. Phil. 12, 4, 9; so id. Brut. 50, 186; 85, 294; id. Tusc. 1, 5, 10 fin.; 2, 4, 11; 3, 13, 27; id. Fin. 1, 10, 34; id. N. D. 1, 8, 20; 1, 28, 78; 1, 44, 122; id. Leg. 2, 10, 23; id. Div. in Caecil. 16, 54; id. Phil. 1, 6, 13; 4, 3, 7; 7, 4, 14; 11, 1, 3; 11, 5, 10; 12, 3, 7; 12, 6, 13; 12, 8, 21; 12, 9, 22; 13, 2, 4; 14, 4, 10; id. Att. 10, 11, 4:quid censes munera terrae?... quo spectanda modo, quo sensu credis et ore?
Hor. Ep. 1, 6, 5 sqq.; so id. ib. 2, 2, 65; Lucr. 1, 973 (with obj.inf.).—With conditional period inst. of an inf.-clause:num censes faceret, filium nisi sciret eadem haec velle,
Ter. And. 3, 3, 46.—Sometimes censemus? is used in the same way as censes?
Cic. Tusc. 1, 2, 4; id. Off. 2, 7, 25; id. Fam. 4, 9, 2.—With an inf.clause understood: itane tu censes? Pa. Quid ego ni ita censeam? Plaut. Mil. 4, 3, 27: quid ergo censes? Tr. Quod rogas, Censeo, id. Rud. 4, 8, 7 sq.: quid illum censes? (i. e. eo loco facere?) Ter. And. 5, 2, 12:2.quid illas censes? (i. e. posse dicere),
id. Ad. 4, 5, 22; so Plaut. Curc. 1, 1, 59; Ter. Heaut. 3, 3, 9; 5, 3, 21.—So, very freq. in the comic poets, censeo, absol., as an approving answer; also sic censeo, istuc censeo, ita censeo (Cic.) to be variously rendered: ego divinam rem intus faciam... So. Censeo, that will be right! Plaut. Am. 3, 3, 11: auscultemus quid agat: Ph. Sane censeo, so we will, indeed, id. Curc. 2, 2, 29: quid si recenti re aedis pultem? Ad. Censeo, do so! id. Poen. 3, 4, 18: quin eloquamur? Ag. Censeo, hercle, patrue, id. ib. 5, 4, 93: patri etiam gratulabor? Tr. Censeo, I think so (and after answering several questions with censeo): etiamne complectar ejus patrem? Tr. Non censeo. Pl. Nunc non censet quom volo, id. Rud. 4, 8, 6 sqq.; id. Ps. 2, 2, 69; id. Stich. 5, 4, 53; id. Truc. 2, 4, 73; id. Cas. 4, 3, 14; Ter. Eun. 2, 1, 11; id. Heaut. 3, 3, 27: male habeas! Mu. Sic censeo, Plaut. Men. 4, 1, 11: aliquem arripiamus, etc.: Ly. Hem, istuc censeo, id. Merc. 3, 3, 19 (cf.:prorsus ita censeo, referring to general questions, as in D.,
Cic. Leg. 2, 10, 23);once similarly censeas: Quid gravare? censeas!
Say yes, Plaut. Stich. 3, 2, 22.—To resolve, as a merely mental act, with gerundial inf.-clause (rare; cf. II. B.): quibus rebus cognitis, Caesar maturandum sibi censuit, resolved to hasten, lit., thought he must hasten ( = statuit, existimavit), Caes. B. G. 7, 56 init.:3.censuimus igitur amplius quaerendum,
Gell. 12, 14, 7.—To consider, i. e. after carefully weighing the circumstances, with inf.-clause (rare):4. a.sed cum censerem... me et periculum vitare posse, et temperatius dicere... ea causa mihi in Asiam proficiscendi fuit,
Cic. Brut. 91, 314.—With double acc.:b.quom dispicias tristem, frugi censeas (i.e. eum),
you would consider him thrifty, Plaut. Cas. 3, 2. 32:auxilio vos dignos censet senatus,
considers you worthy of help, Liv. 7, 31, 2:has... indagines cuppediarum majore detestatione dignas censebimus si, etc.,
Gell. 7 (6), 16, 6: cum Priscum nobilitas hostem patriae censuisset, judged, declared him the enemy, etc., Aur. Vict. Caes. 29, 4.—In the pass. with nom. and inf., = haberi (in Manil. and Gell.):5.praeter illas unam et viginti (comoedias) quae consensu omnium Plauti esse censebantur,
Gell. 3, 3, 3:quae terrena censentur sidera sorte (i. e. esse),
are considered as being of the terrestrial kind, Manil. 2, 226; so id. 2, 293; 2, 653; 2, 667; 3, 96; so, sub aliquo censeri, to be considered as being under one ' s influence, id. 4, 246; 4, 705; cf. id. 3, 598 (with per).—To wish, with subj.-clause or ne (in App.):2.de coma pretiosi velleris floccum mihi confestim adferas censeo,
App. M. 6. [p. 315] p. 117:censeo ne ulla cura os percolat,
id. Mag. p. 411.censeo, ēre, = succenseo, to be angry: ne vobis censeam, si, etc., Varr. ap. Non. p. 267, 24. -
18 cito
1.cĭtŏ, adv., v. cieo, P. a. fin.2.cĭto, āvi, ātum ( part. perf. gen. plur. citatūm, Att. ap. Non. p. 485; inf. pass. citarier, Cat. 61, 42), 1, v. freq. a. [cieo].I.To put into quick motion, to move or drive violently or rapidly, to hurl, shake, rouse, excite, provoke, incite, stimulate, promote, etc. (mostly post-Aug. and poet.; in earlier authors usu. only in P. a.):2.citat hastam,
Sil. 4, 583:arma,
Stat. Th. 8, 124:gradum,
Claud. VI. Cons. Hon. 510:urinam,
Cels. 2, 19:pus,
id. 5, 28, n. 13:umorem illuc,
id. 4, 6:alvum,
Col. 7, 9, 9:ubi luctandi juvenes animosa citavit gloria,
Stat. Th. 6, 834. —Of plants, to put or shoot forth:B.virgam,
Col. 3, 6, 2; 4, 15, 2:radices,
id. 5, 5, 5; id. Arb. 10, 3; Pall. Feb. 9, 6.—Trop.:II.isque motus (animi) aut boni aut mali opinione citetur,
be called forth, Cic. Tusc. 3, 11, 24 Orell. N. cr. (cf.:motus cieri,
id. ib. 1, 10, 20).—(Like cieo, 2.) With reference to the termination ad quem, to urge to, call or summon to (class.; esp. freq. in lang. of business;B.syn.: voco, adesse jubeo): patres in curiam per praeconem ad regem Tarquinium citari jussit,
Liv. 1, 47, 8; id. 3, 38, 6 and 12:senatum,
id. 9, 30, 2:in fora citatis senatoribus,
id. 27, 24, 2:tribus ad sacramentum,
Suet. Ner. 44; cf. Cat. 61, 43:judices citati in hunc reum consedistis,
Cic. Verr. 2, 1, 7, § 19:citari nominatim unum ex iis, etc., i. e. for enrollment for milit. service,
Liv. 2, 29, 2; id. Epit. libr. 14; Val. Max. 6, 3, 4.—Esp.1.In law, to call the parties, to see whether they are present (syn.:b.in jus vocare, evocare): citat reum: non respondet. Citat accusatorem... citatus accusator non respondit, non affuit,
Cic. Verr. 2, 2, 40, § 98; 2, 2, 38, § 92; id. Div. in Caecil. 13, 41;so of those accused,
id. Verr. 2, 2, 38, § 92; id. Mil. 19, 50; Suet. Tib. 11; 61.—And of the roll of a gang of slaves:mancipia ergastuli cottidie per nomina,
Col. 11, 1, 22 al. —Hence, to accuse:cum equester ordo reus a consulibus citaretur,
Cic. Sest. 15, 35; Vitr. 7 praef.;and facetiously,
Plaut. Curc. 1, 3, 6.—With gen. of the charge or penalty:omnes ii... abs te capitis C. Rabirii nomine citantur,
Cic. Rab. Perd. 11, 31; cf.:ne proditi mysterii reus a philosophis citaretur,
Lact. 3, 16, 5.—Of witnesses:in hanc rem testem totam Siciliam citabo,
Cic. Verr. 2, 2, 59, § 146; Suet. Caes. 74; Quint. 6, 4, 7.—Beyond the sphere of judicial proceedings: testem, auctorem, to call one to witness, to call upon, appeal to, quote, cite:2.quamvis citetur Salamis clarissimae testis victoriae,
Cic. Off. 1, 22, 75:quos ego testes citaturus fui rerum a me gestarum,
Liv. 38, 47, 4:poëtas ad testimonium,
Petr. 2, 5:libri, quos Macer Licinius citat identidem auctores,
Liv. 4, 20, 8.— To call for votes or opinions in the senate, haec illi, quo quisque ordine citabantur, Plin. Ep. 9, 13, 18.—Of an appeal to a god for aid, etc., Ov. F. 5, 683; Cat. 61, 42.—(Like cieo, II. C.) In gen., to mention any person or thing by name, to name, mention, call out, proclaim, announce (rare but class.;A.syn. laudo): omnes Danai reliquique Graeci, qui hoc anapaesto citantur,
Cic. Fin. 2, 6, 18: victorem Olympiae citari; cf. Nep. praef. § 5; Liv. 29, 37, 9; Stat. Th. 6, 922:paeanem,
to rehearse, recite, Cic. de Or. 1, 59, 251:io Bacche,
to call, Hor. S. 1, 3, 7 (cf.:triumphum ciere,
Liv. 45, 38, 12, infra cieo, II. C. 2.); Col. 11, 1, 22.—Hence, cĭtātus, a, um, part., driven, urged on, hastened, hurried; and P a., quick, rapid, speedy, swift (opp. tardus; class.).Prop., freq.:B.citato equo,
at full gallop, Caes. B. C. 3, 96; Liv. 1, 27, 7; 3, 46, 6; so,equis,
id. 1, 5, 8; cf. Verg. A. 12, 373 al.:jumentis,
Suet. Ner. 5:pede,
Cat. 63, 2:tripudiis,
id. 63, 26:citato gradu,
Liv. 28, 14, 17:passibus,
Sen. Hippol. 9:axe,
Juv. 1, 60:citatum agmen,
Liv. 35, 30, 1:citatiore agmine ad stativa sua pervenit,
id. 27, 50, 1; so,citatissimo agmine,
id. 22, 6, 10 al.:amnis citatior,
id. 23, 19, 11:flumen,
Sen. Herc. Fur. 178:nautae,
Prop. 1, 8, 23:rates,
Sen. Hippol. 1048; Luc. 8, 456:currus,
Sil. 8, 663:Euro citatior,
Sil. 4, 6:alvus citatior,
Plin. 7, 15, 13, § 63.—Also instead of an adv. (cf. citus, B.):Rhenus per fines Trevirorum citatus fertur,
Caes. B. G. 4, 10:ferunt citati signa,
Liv. 41, 3, 8:penna citatior ibat,
Sil. 10, 11.—Trop., quick, rapid, vehement, impetuous:argumenta acria et citata,
Quint. 9, 4, 135;and transf. to persons: in argumentis citati atque ipso etiam motu celeres sumus,
id. 9, 4, 138:Roscius citatior, Aesopus gravior fuit,
id. 11, 3, 111; 11, [p. 346] 3, 17:pronuntiatio (opp. pressa),
id. 11, 3, 111:citatior manus (opp. lenior),
id. 11, 3, 102:soni tum placidi tum citati,
Gell. 1, 11, 15.— Adv.: cĭtātē, quickly, speedily, nimbly, rapidly (perh. only in the two foll. examples):piscatores citatius moventur,
Quint. 11, 3, 112:ut versus quam citatissime volvant,
id. 1, 1, 37. -
19 concedo
con-cēdo, cessi, cessum, 3, v. n. and a. (a strengthened cedo, and corresp. with it in most of its signiff.); lit., to go, walk; hence,I.Neutr., with reference to the terminus a quo, to go or walk away from a place, to depart, retire, withdraw, remove from (in lit. signif. rare but class.).A.In gen.:B.concedite atque abscedite omnes, de viā decedite,
Plaut. Am. 3, 4, 1; so absol., Ter. Eun. 1, 2, 102; id. Hec. 4, 2, 21; cf.:ipsae concedite silvae,
farewell, Verg. E. 10, 63.—With prep.:a foribus,
Plaut. Most. 2, 1, 82:abs te,
id. Pers. 1, 1, 51:ab oculis alicujus,
Cic. Cat. 1, 7, 17:superis ab oris,
Verg. A. 2, 91:ex aedibus,
Ter. Hec. 4, 4, 57.—With abl. only:oculis,
Plaut. Ep. 5, 2, 16:caelo,
Verg. A. 10, 215:solio,
Sil. 3, 628.—With adv.:hinc,
Plaut. Ps. 1, 5, 158; Ter. Eun. 1, 2, 126; id. Heaut. 3, 3, 11.—Esp.1.Pregn. ( = cedo, II. A. 2.), to pass away, disappear, vanish, in Tac. (with and without vitā), to depart from life, die:2.tumor et irae Concessere deūm,
Verg. A. 8, 41:vitā,
to die, Tac. A. 1, 3; 3, 30; 6, 39; 12, 39; 14, 51; and absol.: quandoque concessero, id. ib. 4, 38; 13, 30;the same: concessit superis ab oris,
Verg. A. 2, 91; cf.:vitā per auras concessit ad Manes,
id. ib. 10, 820. —With dat. or absol., prop. qs. to go out of the way for one (on account of his wishes, or his superior power or excellence), i. e. to yield to, submit, give way to, adapt one's self to.a.To yield or submit to power or compulsion:b.ut magnitudini medicinae doloris magnitudo concederet,
Cic. Tusc. 4, 29, 63:certum est, concedere homini nato nemini,
Plaut. Cas. 2, 4, 15:neque nox quoquam concedit die (i. e. diei),
id. Am. 1, 1, 120 (cf. id. ib. 1, 3, 48): cedant arma togae, concedat laurea linguae, Cic. Poët. Off. 1, 22, 77 (cf. id. Pis. 30, 74, and Quint. 11, 1, 24):bellum ac tumultum paci atque otio concessurum,
id. Pis. 30, 73:voluptatem concessuram dignitati,
id. Fin. 3, 1, 1:injuriae,
Sall. J. 14, 24:obsidioni,
i. e. permit, Tac. A. 13, 40:operi meo concedite,
Ov. M. 8, 393; id. F. 1, 222:naturae,
i. e. to die, Sall. J. 14, 15; so,fato,
Plin. Pan. 11, 3:fatis magnis,
Val. Fl. 1, 554:apparebat aut hostibus aut civibus de victoriā concedendum esse,
Liv. 4, 6, 6; cf. so impers.:postquam concessum propemodum de victoriā credebant,
id. 3, 60, 4.—To give place to in excellence, dignity, rank, etc., to yield to, to give precedence:c.me amantissimum tui, nemini concedentem,
Cic. Fam. 10, 3, 2; so id. ib. 4, 3, 1;4, 3, 4: etsi de cupiditate nemini concedam,
id. Att. 12, 47, 2:sese unis Suebis concedere,
Caes. B. G. 4, 7:majestati ejus viri concedere,
Liv. 6, 6, 7:aetati,
Sall. J. 11, 4; id. H. Fragm. 1, 17; cf. so impers.:Sulla, cujus facundiae, non aetati a Manlio concessum,
id. J. 102, 4:vigenti Silio,
Tac. A. 3, 43:seniori Sentio,
id. ib. 2, 74:ut vix Apronio illi de familiaritate concedere videatur,
Cic. Verr. 2, 2, 44, § 108:Antario Varoque de gloriā,
Tac. H. 3, 64:nemini in illa causā studio et cupiditate concedere,
Cic. Deiot. 10, 28:nec amore in hanc patriam nobis concedunt,
Tac. A. 11, 24:nec, si muneribus certes, concedat Iollas,
Verg. E. 2, 57.—With acc. of quantity (cf. 3. infra):magistro tantulum de arte,
Cic. Rosc. Am. 40, 118:alicui quicquam in desperatione,
id. Att. 14, 18, 3. —To yield, submit to one's will, comply with one's wishes:d.ut tibi concedam, neque tuae libidini advorsabor,
Ter. Hec. 2, 2, 3:matri meae,
id. ib. 3, 5, 28:concessit senatus postulationi tuae,
Cic. Mur. 23, 47:jurisconsultis concedi,
id. Caecin. 24, 67.— Impers.:Caesar... concedendum non putabat,
Caes. B. G. 1, 7.—Like sunchôrein tini, to assent to, concede to:e.nunquamne hodie concedes mihi Neque intelleges, etc.,
Ter. Phorm. 5, 3, 22 (credes, consenties, Ruhnk.):stultum me fateor, liceat concedere veris,
Hor. S. 2, 3, 305 (cf. in Gr. sunchôrein têi alêtheiai).—To assent to, grant, pardon, allow, etc.:3.quos (judices) alienis peccatis concessuros putes, quo facilius ipsis peccare liceat,
Cic. Verr. 2, 3, 96, § 223:poëtae non ignoscit, nobis concedit,
id. de Or. 3, 51, 198:dicto concedi,
id. Rosc. Am. 1, 3:cui (vitio) si concedere nolis,
Hor. S. 1, 4, 140; cf. id. ib. 1, 3, 85.—Hence (cf. cedo, II. A. 3. fin.),Act., with acc. (and dat.) aliquid alicui.a.To grant, concede, allow; to consign something over to, to resign, yield, vouchsafe, confirm to, etc. (very freq. in all perr. and species of composition):(β).illum mihi aequius est quam me illi quae volo concedere,
Plaut. Cas. 2, 3, 47:si nunc de tuo jure concessisses paululum,
Ter. Ad. 2, 2, 9:partem octavam pretii,
Plin. Ep. 8, 2, 3:date hoc et concedite pudori meo, ut, etc.,
Cic. Verr. 2, 1, 12, § 32; cf. Ter. Hec. 2, 2, 16:alicui primas in dicendo partis,
Cic. Div. in Caecil. 15, 49:amicis quicquid velint,
id. Lael. 11, 38:neque quicquam illius audaciae,
id. Caecin. 35, 103:doctrinam alicui,
Quint. 11, 1, 89; cf.:artes tibi,
Cic. Quint. 30, 93:intellegentiam, prudentiam,
Quint. 12, 1, 3:principatum imperii maritimi Atheniensibus,
Nep. Timoth. 2, 2; cf. id. Dion, 6, 3; Suet. Aug. 66; id. Tib. 4; Prop. 2 (3), 15, 37; cf.:tempus quieti, aut luxuriae,
Sall. J. 61, 3:tempestivum pueris ludum,
Hor. Ep. 2, 2, 142:libertatem his,
Caes. B. G. 4, 15 fin.:vitam alicui,
Suet. Caes. 68; id. Aug. 13; 16: crimen gratiae, i. e. to accuse or inform against for the sake of favor, Cic. Rosc. Com. 6, 19:peccata alicui,
to pardon him, id. Verr. 2, 1, 49, § 128:delicta,
Suet. Ner. 29.— Pass.: Siciliam nimis celeri desperatione rerum concessam, [p. 397] had been ceded, given up, Liv. 21, 1, 5:Scaevolae concessa est facundiae virtus,
Quint. 12, 3, 9; 10, 1, 100 et saep.:acrius... Ulcisci, quam nunc concessum est legibus aequis,
Lucr. 5, 1148; cf. Nep. Them. 10 fin.; Suet. Tib. 18.— Poet., with in and acc.:concessit in iras Ipse... genitor Calydona Dianae,
gave over to be punished, Verg. A. 7, 305.—With dat. and inf.:(γ).nec nostrā dicere linguā Concedit nobis patrii sermonis egestas,
Lucr. 1, 831; so,ducere neptem,
Cat. 64, 29:esse poëtis,
Hor. A. P. 373; Suet. Aug. 44 et saep.— Impers. pass.:de re publicā nisi per concilium loqui non conceditur,
Caes. B. G. 6, 20 fin.:quo mihi fortunam, si non conceditur uti,
Hor. Ep. 1, 5, 12; Quint. 12, 1, 37; 12, 1, 42; 8, 6, 76; Suet. Ner. 12:servis quoque pueros hujus aetatis verberare concedimus,
Curt. 8, 8, 3:concedunt plangere matri,
Stat. Th. 6, 134:cum accusare etiam palam concessum sit,
Quint. 6, 3, 28; 2, 17, 27; 11, 3, 150: 8, 3, 30; 12, 3, 8 al.— Poet.:fatis numquam concessa moveri Camarina,
not allowed. forbidden to be removed, Verg. A. 3, 700; cf.also personally: haec ubi conceduntur esse facta, for conceditur haec esse facta,
Cic. Caecin. 15, 44.—With acc. and inf.:(δ).non omnia corpora vocem Mittere concedis,
you grant, Lucr. 2, 835:oculos falli,
id. 4, 380; Quint. 2, 5, 25:culpam inesse concedam,
Cic. Rosc. Am. 28, 76:poëtas legendos oratori futuro,
Quint. 1, 10, 29.— Pass. impers.:concedatur profecto verum esse, ut, etc.,
Cic. Lael. 14, 50. —With ut or ne:(ε).nec vero histrionibus oratoribusque concedendum est, ut iis haec apta sint, nobis dissoluta,
Cic. Off. 1, 35, 129:verum concedo tibi ut ea praetereas, quae, etc.,
id. Rosc. Am. 19, 54:concedant ut viri boni fuerint,
id. Lael. 5, 18; id. de Or. 1, 13, 57; Lucr. 2, 658:non concedo, ut sola sint,
Quint. 6, 2, 11 al.: cui concedi potest, ut? etc., Cic. Fragm. ap. Quint. 5, 13, 21:ut concedatur ne in conspectum veniat,
Hirt. B. G. 8, 48.—With a simple subj.:(ζ).concedo sit dives,
Cat. 114, 5; Ov. A. A. 1, 523. —Absol.:b.beatos esse deos sumpsisti: concedimus,
Cic. N. D. 1, 31, 89; id. Verr. 2, 2, 32, § 78; cf. Quint. 1, 1, 2:consules neque concedebant neque valde repugnabant,
Cic. Fam. 1, 2, 2; Caes. B. G. 1, 44.—= condono, to grant or yield something to one as a favor or from regard, to desist from, forbear, give up; forgive, pardon:II.inimicitias rei publicae,
to give up for the sake of the State, Cic. Prov. Cons. 18, 44:petitionem alicui,
from regard to, id. Phil. 2, 2, 4:peccata liberum parentum misericordiae,
id. Clu. 69, 195:cum Marcellum senatui reique publicae concessisti,
id. Marcell. 1, 3:ut concessisti illum (sc. Marcellum) senatui, sic da hunc (sc. Ligarium) populo,
as you have pardoned him in deference to the Senate, id. Lig. 12, 37; cf. Nep. Att. 7 fin.; Tac. A. 2, 55; 4, 31:Montanus patri concessus est,
id. ib. 16, 33 fin.Neutr., in respect to the terminus ad quem, to go, walk, betake one's self somewhere, to retire, withdraw to, etc.; with ad, in, or adv.:B.tantisper hic ego ad januam concessero,
Plaut. Aul. 4, 5, 6 Wagn.; cf.:ad Manes,
i. e. to die, Verg. A. 10, 820:ad victorem,
Tac. H. 2, 51:ad dexteram,
Ter. And. 4, 4, 12:caeli distributio docet unde fulmen venerit, quo concesserit,
Cic. Div. 2, 20, 45; so Lucr. 1, 380:huc,
Plaut. Capt. 2, 1, 19; id. Bacch. 4, 2, 28; id. Trin. 2, 4, 116; Ter. Heaut. 1, 1, 122; Caecil. ap. Non. p. 270, 8:istuc,
Plaut. As. 3, 3, 56; Ter. Eun. 4, 4, 39:vis animae in altum,
Lucr. 4, 919:in delubrum,
Liv. 30, 20, 6:in hiberna,
id. 26, 20, 6; cf.:Carthaginem Novam in hiberna,
id. 21, 15, 3:Argos habitatum,
Nep. Them. 8, 1:Cythnum,
Tac. A. 3, 69:Neapolin,
id. ib. 14, 10:Patavium,
id. H. 3, 11:in insulam,
id. ib. 5, 19:in turbam,
Hor. S. 1, 4, 143:trans Rhenum,
Tac. H. 5, 23:concede huc a foribus,
Plaut. Men. 1, 2, 48:hinc intro,
id. Ps. 1, 5, 158; Ter. Eun. 1, 2, 126:hinc aliquo ab ore eorum,
id. Heaut. 3, 3, 11; cf.:aliquo ab eorum oculis,
Cic. Cat. 1, 7, 17:hinc rus,
Ter. Hec. 4, 4, 7.—Trop.: in aliquid, of entering into an alliance, yielding to, etc., to agree or consent to, to assent, to submit, yield, or resign one's self, to acquiesce in, to go or pass over to any thing (freq. in the histt.):mulier, conjuncta viro, concessit in unum Conubium,
Lucr. 5, 1010; cf.:in matrimonium,
Just. 24, 2, 10: victi omnes in gentem nomenque imperantium concessere, were merged in, passed over into, Sall. J. 18, 12; so,in paucorum potentium jus atque dicionem,
id. C. 20, 7; cf.:in dicionem,
Liv. 38, 16, 9:in dominationem,
Sall. H. Fragm. 3, 22 Gerl.:in deditionem,
Liv. 28, 7, 9; 39, 2, 4; 42, 53, 7:in Tyrias leges,
Sil. 15, 6:in condiciones,
Liv. 2, 33, 1:in sententiam,
id. 32, 23, 12; 32, 36, 8; Tac. A. 1, 79 fin.; cf.: in illos, assent to, yield to them, Cic. Fragm. ap. Aug. contr. Avid. 3, 7:in partes,
Tac. H. 2, 1. -
20 declaro
dē-clāro, āvi, ātum, 1, v. a., to make clear, plain, evident (by disclosing, uncovering), to show, manifest, declare, etc., apophainô (class.; most freq. in the trop. sense). For syn. cf.: monstro, demonstro, probo, confirmo, ostendo, ostento, significo, indico, defero; exsisto, appareo, eluceo. —I.Lit.A.In gen.:B.praesentiam saepe divisuam declarant, ut et apud Regillum.... Castor et Pollux ex equis pugnare visi sunt, Cic. N: D. 2, 2, 6: dentibus (cervorum) senecta declaratur,
Plin. 8, 32, 50, § 116:ducis nave declarata suis,
Nep. Hann. 11, 2.—In pub. law lang., t. t., to announce any one in public session as elected to an office (esp. that of consul), to declare or proclaim publicly:II.ejusdem hominis voce et declaratus consul et defensus,
Cic. Mur. 1, 2 (for which shortly before, L. Murenam consulem renunciavi); cf. id. ib. 2, 3;so consulem,
id. Agr. 2, 2, 4; id. Rep. 1, 15; Sall. C. 24; id. J. 27, 4; Liv. 24, 9 et saep.:declaratus rex Numa de templo descendit,
id. 1, 18 fin.; 1, 46:consulem, praetorem,
id. 9, 40 fin.:tribunatum militarem,
Sall. J, 63, 4: Suet. Caes. 80:victorem magnā praeconis voce Cloanthum Declarat,
Verg. A. 5, 245. —Trop., to make clear to the mind, to manifest, demonstrate, prove, show, explain:(α).cum tot signis eadem natura declaret quid velit, tamen, etc.,
Cic. Lael. 24.—Constr. with acc., acc. and inf., a relat. clause, or absol.With acc.:(β).volatibus avium et cantibus declarari res futuras putant,
Cic. Div. 1, 1, 2; cf. id. ib. 1, 56; id. N. D. 2, 65, 163:ipsa consolatio litterarum tuarum declarat summam benevolentiam,
id. Fam. 5, 13, 1:declarant gaudia vultu, * Catull. 64, 34 et saep.: propriam cujusque (generis juris civilis) vim definitione,
Cic. de Or. 1, 42, 190: nullum (verbum) inveniri potest, quod magis idem declaret Latine, quod Graece hêdonê, quam declarat voluptas, id. Fin. 2, 4, 13; cf.in like manner of the meaning of words,
id. ib. 3, 4, 14; id. Or. 22, 73; id. de Or. 3, 13, 49:verba ipsa per se declarant intellectum,
Quint. 8, 3, 83:quae (litera C.) inversa mulierem declarat,
Quint. 1, 7, 28.—With acc. and inf.:(γ).hominem catum eum esse declaramus,
Plaut. Ps. 2, 3, 16; Lucr. 1, 366; 6, 468:quod plurimis locis perorationes nostrae voluisse nos atque animo contendisse declarant,
Cic. Or. 62, 210; Quint. 8 prooem. § 15 et saep.—With a relative clause:(δ).quae cujusque ingenium ut sit declarat maxume,
Ter. Heaut. 2, 3, 43:ut matres familiae eorum sortibus et vaticinationibus declararent, utrum, etc.,
Caes. B. G. 1, 50, 4:qui declaravit quanti me faceret,
Cic. Att. 6, 1, 10: cf. Sall. J. 24, 7 et saep.—Absol.:ut ratio declarat eorum, qui, etc.,
Lucr. 5, 693:declarant illae contiones,
Cic. Mil. 5, 12 al.
См. также в других словарях:
VICTOR — Victorem, Victori, Victoriae, victoriam, Victoribus, Victoris, Victorius, Victorum … Abbreviations in Latin Inscriptions
Liste de locutions latines — Cet article contient une liste de locutions latines présentée par ordre alphabétique. Pour des explications morphologiques et linguistiques générales, consulter l article : Expression latine. Sommaire A B … … Wikipédia en Français
ANNULI — originis incertae; fabulae illorum vetustatem a rupe Caucatea repetunt et Promethei vincula eo detorquent. Troianis certe temporibus usum Annuli fuisse ignoratum, Plinius affirmat, hâc ratione ductus, quod Homerus eorum nullam fecerit mentionem,… … Hofmann J. Lexicon universale
FORTUNA — Dea antiquis credita. Calva, caeca, et rotae insistens fingebatur. Apud Rom. Bona dicta, in nummo Antonini Getae, dextrâ rotae innixa, laevâ cornu copiae tenens: Aurea, in nummo Adriani, cum alis, clavo incumbens: Pacifica, in nummo Antonini Pii … Hofmann J. Lexicon universale
GALLUS Tanagroeus — vide Tanagra. Dicitur autem haec domestica volucris ita, παρὰ τὸ κάλλος, Isid. aliis a castratione, quod tales erant Galli, Cybeles Sacerdotes; vel, quod cristam habent in capite, galeae, similem: notae pugnacitatis avis domestica, e Perside… … Hofmann J. Lexicon universale
OLYMPIA — I. OLYMPIA orum, ludi ab Hercule instituti, in honrem Iovis, A. M. 2836. ante restaurationem ab Iphiro factam, An. 442. circa Olympiam Eleae regionis urbem a quâ et nomenhabent. Hercules enim, Augeâ Elidis rege superatô, eiusque stabulô repuratô … Hofmann J. Lexicon universale
POMPILUS — fabulante Apolioniô, apud Athenaeum, l. 7. c. 7. nauta fuit vel piscator Icarius, in piscem sui nominis conversus: quod commentum ex mira piscis huius erga navigantes affectione originem traxisse, docet Voss. de or. et progr. Idolol. l. 4. c. 48 … Hofmann J. Lexicon universale
SICILIA — I. SICILIA (Vide Trinacria) Tyrrheni maris insula, a Thucydide Sicania dicta. Sicilia, incolis, Italis, et Hispanis, la Sicile Gallis, insula est ampla, et formae triangularis, inter mare Thyrrhenum seu Tuscum ad Boream, mare Siculum ab ea dictum … Hofmann J. Lexicon universale
Hellenistic civilization — This article focuses on the cultural aspects of the Hellenistic age; for the historical aspects see Hellenistic period. Hellenistic civilization represents the zenith of Greek influence in the ancient world. After the conquest of the Persian… … Wikipedia
Ancient Greece — The Parthenon, a temple dedicated to Athena, located on the Acropolis in Athens, is one of the most representative symbols of the … Wikipedia
Roman and Byzantine Greece — Roman GreeceThe Greek peninsula became a Roman protectorate in 146 BC, and the Aegean islands were added to this territory in 133. Athens and other Greek cities revolted in 88, and the peninsula was crushed by the Roman general Sulla. The Roman… … Wikipedia