-
1 acerbus
acerbus adj. with comp. and sup. [2 AC-].—In taste, harsh, bitter, unripe: uva, Ph. — Meton., to the senses, harsh, sharp, bitter: frigus, H.: recitator, of harsh voice, H. — Neut. plur. As adv.: acerba sonans, V. — Fig., of character and conduct, rough, harsh, violent, rigorous, crabbed, severe, repulsive, hard, morose: acerbus odistis et fugis, H.: occupat speciem taciturnus acerbi, morose, H.: convicium, Ph. — Neut. plur. As adv.: acerba fremens, chafing with rage, V. — Of things, events, etc., premature, crude, unripe: virginis aures, O.: funus, V.: mors, O. — Grievous, bitter, severe, oppressive, burdensome, distressing: dilectus, a rigid conscription, L.: acerba fata Romanos agunt, H.: volnus, V.: imperium acerbius, N.: luctus: mors acerbissima.— Subst: quidquid acerbi est, all the bitterness (of death), V.: tot acerba, V.* * *acerba -um, acerbior -or -us, acerbissimus -a -um ADJharsh, strident, bitter, sour; unripe, green, unfinished; grievous; gloomy -
2 Avarus animus nullo satiatur lucro
Latin Quotes (Latin to English) > Avarus animus nullo satiatur lucro
-
3 ancilla
maidservant, also used by nuns to decribe themselves. -
4 Cliuis
see Cliuiae -
5 Abrameus
II.Hence derivv.A.Abrāhămĭdes, ae, m., a descendant of Abraham (eccl. Lat.).—B. -
6 Acrocephalus griseldis
ENG Basra reed-warbler -
7 deorsum
dĕorsum (dissyll. per synaeresin, Lucr. 1, 362; 2, 205 al.; cf.I., on the contrary, trisyll.,
id. 2, 202.—Also deorsus, like prorsus, quorsus, rursus, adversus, Cic. N. D. 1, 25, 69; Ap. M. 8, p. 207, 18; id. ib. 9, p. 236, 40; id. de Deo Socr. p. 47, 35; id. Flor. no. 15), adv. [contr. from devorsum, turned down], downwards, katô, opp. to sursum (class.).To indicate motion: ego me deorsum duco de arbore, Plaut. Aul. 4, 8, 8:b.deorsum cuncta feruntur (opp. flammae expressae sursum),
Lucr. 2, 202; 205; 6, 335; Cic. N. D. 1, 25, 69; id. Fin. 1, 6, 18; Cels. 5, 26, 31:reliqui (gestus) ante nos et dextra laevaque et sursum et deorsum aliquid ostendunt,
Quint. 11, 3, 105:deorsum cadit,
Plaut. Rud. 1, 2, 89; cf.: ut isto gladio deorsus ad meum Tlepolemum viam quaeram, i. e. in orcum, Ap. M. 8, p. 207, 18.—Pleonast. with versus (versum):c.ubi deorsum versus ibit,
Cato R. R. 156, 4; Varr. R. R. 2, 7, 5; Quadrig. ap. Gell. 9, 1, 1:ubi eo veneris, clivos deorsum vorsum est,
right down before you, Ter. Ad. 4, 2, 35.—With sursum, up and down, anô katô:II.ne sursum deorsum cursites,
Ter. Eun. 2, 2, 47; cf.:naturis sursum deorsum, ultro citro commeantibus,
Cic. N. D. 2, 33, 84:si sanguis sursum deorsumve erupit,
Cels. 2, 8:cum terra quatitur et sursum ac deorsum movetur,
Sen. Q. N. 6, 21.—To indicate position, locality, down, below:qui colunt deorsum, magis aestate laborant: qui sursum, magis hieme... nec non sursum quam deorsum tardius seruntur ac metuntur,
Varr. R. R. 1, 6, 3; Plaut. Aul. 2, 7, 5; Ter. Ad. 4, 2, 34 sq.; Vulg. Deut. 4, 39 al.—Cf. on this art. Hand, Turs. II. p. 280- 282. -
8 excito
excĭto, āvi, ātum, 1, v. freq. a. [excio], to call out or forth, to bring or send out, to wake or rouse up (freq. and class.; cf.: provoco, evoco; irrito, lacesso, invito).I.Lit.: unde (Acherunte) animae excitantur obscura umbra, Poëta ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37:B.aliquem a portu,
Plaut. Am. 1, 1, 10:aliquem huc foras,
id. Rud. 1, 5, 2:si excitatus fuerit de spectaculis,
turned out, expelled, Quint. 3, 6, 19:dormientes spectatores e somno,
to wake up, Plaut. Merc. 1, 2, 48; cf.:quaeso, ne me e somno excitetis,
Cic. Rep. 6, 12:velut dormitantes eos excitari,
Quint. 4, 1, 73:patre excitato (opp. dormiente),
id. 4, 2, 72:scuto offenso excitatus vigil,
Liv. 7, 36, 2:aliquem ab inferis,
to summon up, Cic. Font. 12, 26; id. Cat. 2, 10, 20; id. Verr. 2, 5, 49, 129:aliquem a mortuis,
id. de Or. 1, 57, 245:non dubitavit excitare reum consularem,
to call upon to stand up, to call up, id. ib. 2, 28, 124:reos,
id. ib. 2, 47, 195; Quint. 11, 3, 174; cf. Liv. 9, 8, 3:testes,
Cic. Rab. Post. 17, 47: judicem, Cels. ap. Quint. 9, 2, 104 et saep.: feras, to rouse or scare up, Cic. Off. 3, 17, 68:cervum nemorosis latibulis,
Phaedr. 2, 8, 1.—Prov.:aliis leporem,
Petr. 1, 31, 7.—Transf., of inanim. and abstr. things, to raise, erect:2.vapores, qui a sole ex aquis excitantur,
Cic. N. D. 2, 46, 118:caput altius,
Cels. 8, 4 med. —In partic., with the accessory notion of making, forming, to raise, erect, build, construct:II.exstrui vetat (Plato) sepulcrum altius, quam, etc.... nec e lapide excitari amplius,
Cic. Leg. 2, 27, 68:turres,
Caes. B. G. 5, 40, 2; id. B. C. 1, 25 fin.:tumulum alicui,
Suet. Claud. 1:aedificium,
Sen. Ep. 52:urbem,
Flor. 1, 1:nova sarmenta cultura excitantur,
are produced, Cic. de Or. 2, 21, 88:pascua in novalibus,
Pall. Nov. 13, 3:ignem,
to kindle up, excite, Caes. B. G. 7, 24, 4; Lucr. 6, 308:incendium,
Cic. Phil. 7, 1, 3:invalidas flammas admoto fomite,
Luc. 8, 776.— Poet. transf.:aras,
Verg. G. 4, 549:foculum bucca,
Juv. 3, 262:siser stomachum,
Plin. 20, 5, 17, § 34:uvae os, stomachum,
id. 23, 1, 7, § 12.Trop.A.In gen., to raise up, comfort; to arouse, awaken, excite, incite, stimulate, enliven:B.qui ab excitata fortuna ad inclinatam et prope jacentem desciscerem,
erected, established, Cic. Fam. 2, 16, 1; cf.:amici jacentem animum excitare,
id. Lael. 16, 59; and with this cf. id. Att. 1, 16, 8; and:animos excitare atque inflammare ad persequendi studium,
id. de Imp. Pomp. 2, 5:animos omnium ad laetitiam,
Caes. B. G. 7, 79, 3:aliquem ad laborem et ad laudem,
Cic. Planc. 24, 59; cf. id. Top. 2, 5:languentem labentemque populum ad decus,
id. de Or. 1, 46, 202:aliquem ad bellum,
Caes. B. G. 3, 10, 3:aliquem ad virtutem,
id. ib. 6, 14, 5:aliquem ad audiendum,
Quint. 4, 1, 34:gallos alacritate ad canendum,
Cic. Div. 2, 26, 56 et saep.:alicujus memoriam alicui excitans,
reviving, renewing, Cic. Or. 10, 35:hominum studia ad utilitates nostras allicere atque excitare,
id. Off. 2, 6, 20:hominum studia,
Caes. B. C. 3, 21, 1:salsum excitat et a taedio defendit orationem,
enlivens, Quint. 6, 3, 19:fictiones personarum mire orationem excitant,
id. 9, 2, 29; cf. id. 6, 1, 2:hi soni cum augenda intentione excitandi (opp. temperandi),
to sharpen, pronounce strongly, id. 11, 3, 42:syllabam acutam,
id. 12, 10, 33. —In partic.1.To appeal to, call upon, cite:2.ut nos ex annalium monimentis testis excitamus eos, etc.,
Cic. Fin. 2, 21, 67:multos testis liberalitatis tuae,
id. Rab. Post. 17, 47.—With the accessory idea of producing (acc. to I. B. 2.), to found, cause, occasion, excite, kindle:priusquam docuero, quibus initiis ac fundamentis hae tantae summis in rebus laudes excitatae sint,
Cic. Sest. 2, 5; cf. id. Fin. 4, 7, 18:in animis hominum motum dicendo vel excitare vel sedare,
id. de Or. 1, 46, 202:risus,
id. Phil. 3, 9, 21:plausum,
id. Sest. 58, 124:fletum etiam inimicis,
id. ib. 57, 121:amores,
id. Off. 1, 5, 14:iras,
Verg. A. 2, 594:suspicionem alicui,
Cic. Sest. 18, 41: varios sermones, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 10, 2:quantas tragoedias,
Cic. Mil. 7, 18:vim ac dolorem bonorum omnium,
id. Planc. 18, 45 et saep. —Hence, excĭtātus, a, um, P. a. (lit. excited, kindled; hence), animated, lively, vigorous, vehement, strong, loud (rare but class.):acutus et excitatus sonus,
Cic. Rep. 6, 18.— Comp.:clamor,
Liv. 4, 37, 9:haec lumina,
Quint. 12, 10, 49:schema,
id. 9, 3, 10.— Sup.:odor,
Plin. 20, 17, 71, § 182. — Adv.: excĭtāte, vigorously, briskly, brightly, vehemently. —In the comp.:fulgent gemmae,
Plin. 37, 7, 31, § 106:clamitantes,
Amm. 18, 8. -
9 profundo
prō̆-fundo, fūdi, fūsum, 3, v. a., to pour out or forth, to shed copiously, to cause to flow (class.).I.Lit.:B.sanguinem suum profundere omnem cupit, dummodo profusum hujus ante videat,
Cic. Clu. 6, 18:sanguinem pro patriā,
id. Fin. 2, 19, 60; 2, 30, 97:vim lacrimarum,
id. Rep. 6, 14, 14:lacrimas oculis,
Verg. A. 12, 154; Ov. M. 9, 679; 7, 91; Sen. Med. 541:sanguinem ex oculis,
Plin. 10, 60, 79, § 164:aquam,
Plaut. Aul. 2, 4, 29:vinum,
id. Curc. 1, 1, 92:vina deo tamquam sitienti,
Lact. 2, 4, 13; 6, 1, 5:aquas sub mensas,
Plin. 28, 2, 5, § 26. —With se, to burst or gush forth:lacrimae se subito profuderunt,
Cic. Ac. 11, 7, 6.—Transf.1.To stretch at full length, to prostrate ( poet.):2.cum somnus membra profudit,
Lucr. 4, 757:praecipites profusae in terram,
id. 6, 744.—Mid.: profusus, abjectus jacens. Pacuvius: profusus gemitu, murmure, stretched at full length, Paul. ex Fest. p. 228 Müll. (Trag. Rel. v. 321 Rib.). —To pour or cast out, bring forth, produce (class.): posticā parte profudit, Lucil. ap. Non. 217, 16:3.(puerum) ex alvo matris natura profudit,
Lucr. 5, 225:sonitus,
id. 6, 401:ignes,
id. 6, 210:omnia ex ore,
id. 6, 6:pectore voces,
to pour forth, utter, Cat. 64, 202:vocem,
Cic. Tusc. 2, 23, 56:clamorem,
id. Fl. 6, 15; id. Leg. 1, 8, 25:voces,
Cat. 64, 202:vitia,
Suet. Tib. 42:dolorem,
Vop. Aur. 1:palmites,
Col. 5, 5, 17.—With se, to pour forth, rush forth or out; of bees:II.cum se nova profundent examina,
Col. 9, 3;of archers: omnis multitudo sagittariorum se profudit,
Caes. B. C. 3, 93;of luxuriant plants: ea, quae se nimium profuderunt,
have shot out, sent out shoots, Cic. de Or. 2, 21, 88:profundit se supra modum numerus palmitum,
Col. 7, 24, 4.—Trop., to cast or throw away:B.ventis verba profundere,
Lucr. 4, 931:quae si non profundere ac perdere videbor,
Cic. Fam. 5, 5, 17.—In partic.1.To throw away.a.In a bad sense, spend uselessly; to lavish, dissipate, squander:b.profundat, perdat, pereat,
Ter. Ad. 1, 2, 54; Cic. Verr. 2, 3, 67, § 155:patrimonia,
id. Cat. 2, 5, 10:pecunias in res,
id. Off. 2, 16, 55.—In a good sense, to spend, sacrifice:c.non modo pecuniam, sed vitam etiam profundere pro patriā,
Cic. Off. 1, 24, 84.—Esp., of life, to yield, give up:2.animam,
Cic. Marc. 10, 32:si pateretur natura, vel denas animas profundere praestabat in pugnā, quam, etc.,
Amm. 26, 10, 13:spiritum in acie,
Val. Max. 6, 3, 3.—To pour out, vent; to expend, exert, employ; to set forth, show, explain:3.odium in aliquem,
Cic. Pis. 7, 16:omnes profudi vires animi atque ingenii mei,
id. Att. 1, 18, 2:res universas,
to set forth, explain, id. Ac. 2, 27, 87.—With se, to pour itself forth, i. e. to rush forth, break out:A.voluptates cum inclusae diutius, subito se nonnumquam profundunt atque eiciunt universae,
Cic. Cael. 31, 75:si totum se ille in me profudisset,
had wholly poured himself out to me, had been liberal, id. Att. 7, 3, 3:in questus flebiles sese in vestibulo curiae profuderunt,
Liv. 23, 20, 5.—Hence, prŏ-fūsus, a, um, P. a.Lit., spread out, extended, hanging down (ante- and postclass.):B.cauda profusa usque ad calces,
Varr. R. R. 2, 5.— Comp.:equi coma et cauda profusior,
longer, Pall. 4, 13.—Trop.1.Lavish, extravagant, profuse (class.; cf.2. 3. 4.prodigus): perditus ac profusus nepos,
Cic. Quint. 12, 40:reus,
id. Verr. 2, 1, 7, § 20.—With gen.:alieni appetens, sui profusus,
lavish of his own, Sall. C. 5, 4.—With in and abl.:simul ad jacturam temporis ventum est, profusissimi in eo, cujus unius honesta avaritia est,
Sen. Brev. Vit. 3, 2.—Of things abstr. and concr.:profusis sumptibus vivere,
Cic. Quint. 30, 93:profusa luxuria in aedificiis,
Vell. 2, 33, 4.—Immoderate, excessive, extravagant:1.profusa hilaritas,
Cic. Tusc. 4, 7, 15:genus jocandi,
id. Off. 1, 29, 103:cupido,
Tac. H. 1, 52.— Sup.:profusissima libido,
Suet. Claud. 53.— Adv.: prŏfūsē.Lit., lavishly, extravagantly, profusely (post-Aug.):2.aedes profuse exstructa,
at an immoderate expense, Suet. Aug. 72.— Sup.:festos et solemnes dies profusissime celebrabat,
Suet. Aug. 75.—Trop.a. b.Immoderately, excessively:profuse prolixeque laudare,
Gell. 5, 1, 2.— Comp.:eo profusius sumptui deditus erat,
Sall. C. 13, 5. -
10 profundum
I.Lit.:2. a.mare profundum et immensum,
Cic. Planc. 6, 15; Curt. 9, 4, 18:per inane profundum,
Lucr. 1, 1108:pontus,
Verg. A. 5, 614:Acheron,
Lucr. 3, 978:Danubius,
Hor. C. 4, 15, 21:fornax,
Ov. M. 2, 229:valles,
Stat. Th. 10, 95:terrae foramen,
Just. 24, 6, 9:atque hiavit humus multa, vasta, et profunda,
Sall. H. 4, 37 Dietsch:vulnera,
Eum. Pan. Constant. 14.— Sup.:profundissimus libidinum gurges,
Cic. Sest. 43, 93.—In gen.:b.esse in profundo (aquae),
Cic. Fin. 3, 14, 48 [p. 1460] 4, 23, 64:maris,
Suet. Tib. 40; Ov. Hal. 84:immensa ac profunda camporum,
Just. 41, 1, 11.—In partic.(α).The depths of the sea, the deep, the sea (class.): ex profundo molem ad caelum erigit, Att. ap. Cic. N. D. 2, 35, 89:(β).jecissem ipse me potius in profundum, ut ceteros conservarem, quam, etc.,
Cic. Sest. 20, 45:profundo Vela dabit,
Verg. A. 12, 263:vastum,
Val. Fl. 8, 314; Sil. 4, 246:summum,
Ov. M. 2, 267:indomitum,
id. Tr. 1, 11, 39:pater ipse profundi,
i.e. Neptune, Val. Fl. 2, 606:genitor profundi,
Ov. M. 11, 202:Pamphylium,
Col. 8, 16, 9:profundi imperium,
Juv. 13, 49; Hor. C. 4, 4, 65; Ov. H. 18, 89; id. M. 5, 439; 11, 197.—In comic. lang., an abyss, meaning the stomach, in a lusus verbb. with fundus, Plaut. Capt. 1, 2, 79.—B.Transf.1.Thick, dense ( poet. and in post - class. prose):2.Erebi nox,
Verg. A. 4, 26:silvae,
Lucr. 5, 41; Curt. 7, 7, 4:ursi villis profundioribus,
Sol. 26.—Like altus, high ( poet.):b. 3. 4.caelum profundum,
Verg. G. 4, 222:caelum,
id. E. 4, 51; id. A. 1, 58; Val. Fl. 7, 478:altitudo,
Liv. 38, 23; Tac. A. 2, 61.—Of the underworld, infernal ( poet.):II.Manes,
Verg. G. 1, 243:Chaos,
Val. Fl. 7, 401:Juppiter, i. e. Pluto,
Stat. Th. 1, 615:Juno, = Proserpina,
Claud. Rapt. Pros. 1, 2.—Trop.A.Deep, bottomless, profound, boundless, immoderate (class.):B. C.profundae libidines,
Cic. Pis. 21, 48:avaritia,
Sall. J. 81, 1:cupido imperii et divitiarum,
id. H. 4, 61, 5:vitia animi,
Plin. 30, 2, 5, § 14:cupiditas confundendi omnia,
Vell. 2, 125, 2:securitas,
Gell. 1, 15, 2:otium,
Nazar. Pan. Constant. 35:profundissimā pace florere (=summā),
Mamert. Pan. Maxim. 14:caedes,
Stat. Th. 10, 831:tempestas,
id. Achill. 1, 45:gula,
Suet. Vit. 13:venter,
Curt. 10, 2, 26:immensusque ruit profundo Pindarus ore,
i.e. with inexhaustible copiousness of expression, Hor. C. 4, 2, 7:scientia,
Macr. S. 3, 2, 7:cum me somnus profundus in imum barathrum demergit,
App. M. 2, p. 125 fin.:in profundam ruinam cupidinis se praecipitare,
id. ib. 8, p. 202, 1.—Subst.: prŏfun-dum, i, n., a depth, abyss (class.):in profundo veritatem penitus abstrudere,
Cic. Ac. 2, 10, 32:Democritus (dixit) in profundo veritatem esse demersam,
id. ib. 1, 12, 44:in profundum ultimarum miseriarum abjectus,
Val. Max. 2, 10, 6:immergere aliquem miserabiliter profundo cladium,
id. 2, 6, 9, ext. 7:in profundum injuriarum et turpitudinis decidere,
id. 2, 9, 1, ext. 2; cf.:de profundis clamavi ad te,
Vulg. Psa. 129, 1.—Hence, adv.: prŏfun-dē, deeply (post-Aug.):in bibendo profundius nares mergere,
Plin. 8, 42, 66, § 165; Vulg. Osee, 9, 9. -
11 profundus
I.Lit.:2. a.mare profundum et immensum,
Cic. Planc. 6, 15; Curt. 9, 4, 18:per inane profundum,
Lucr. 1, 1108:pontus,
Verg. A. 5, 614:Acheron,
Lucr. 3, 978:Danubius,
Hor. C. 4, 15, 21:fornax,
Ov. M. 2, 229:valles,
Stat. Th. 10, 95:terrae foramen,
Just. 24, 6, 9:atque hiavit humus multa, vasta, et profunda,
Sall. H. 4, 37 Dietsch:vulnera,
Eum. Pan. Constant. 14.— Sup.:profundissimus libidinum gurges,
Cic. Sest. 43, 93.—In gen.:b.esse in profundo (aquae),
Cic. Fin. 3, 14, 48 [p. 1460] 4, 23, 64:maris,
Suet. Tib. 40; Ov. Hal. 84:immensa ac profunda camporum,
Just. 41, 1, 11.—In partic.(α).The depths of the sea, the deep, the sea (class.): ex profundo molem ad caelum erigit, Att. ap. Cic. N. D. 2, 35, 89:(β).jecissem ipse me potius in profundum, ut ceteros conservarem, quam, etc.,
Cic. Sest. 20, 45:profundo Vela dabit,
Verg. A. 12, 263:vastum,
Val. Fl. 8, 314; Sil. 4, 246:summum,
Ov. M. 2, 267:indomitum,
id. Tr. 1, 11, 39:pater ipse profundi,
i.e. Neptune, Val. Fl. 2, 606:genitor profundi,
Ov. M. 11, 202:Pamphylium,
Col. 8, 16, 9:profundi imperium,
Juv. 13, 49; Hor. C. 4, 4, 65; Ov. H. 18, 89; id. M. 5, 439; 11, 197.—In comic. lang., an abyss, meaning the stomach, in a lusus verbb. with fundus, Plaut. Capt. 1, 2, 79.—B.Transf.1.Thick, dense ( poet. and in post - class. prose):2.Erebi nox,
Verg. A. 4, 26:silvae,
Lucr. 5, 41; Curt. 7, 7, 4:ursi villis profundioribus,
Sol. 26.—Like altus, high ( poet.):b. 3. 4.caelum profundum,
Verg. G. 4, 222:caelum,
id. E. 4, 51; id. A. 1, 58; Val. Fl. 7, 478:altitudo,
Liv. 38, 23; Tac. A. 2, 61.—Of the underworld, infernal ( poet.):II.Manes,
Verg. G. 1, 243:Chaos,
Val. Fl. 7, 401:Juppiter, i. e. Pluto,
Stat. Th. 1, 615:Juno, = Proserpina,
Claud. Rapt. Pros. 1, 2.—Trop.A.Deep, bottomless, profound, boundless, immoderate (class.):B. C.profundae libidines,
Cic. Pis. 21, 48:avaritia,
Sall. J. 81, 1:cupido imperii et divitiarum,
id. H. 4, 61, 5:vitia animi,
Plin. 30, 2, 5, § 14:cupiditas confundendi omnia,
Vell. 2, 125, 2:securitas,
Gell. 1, 15, 2:otium,
Nazar. Pan. Constant. 35:profundissimā pace florere (=summā),
Mamert. Pan. Maxim. 14:caedes,
Stat. Th. 10, 831:tempestas,
id. Achill. 1, 45:gula,
Suet. Vit. 13:venter,
Curt. 10, 2, 26:immensusque ruit profundo Pindarus ore,
i.e. with inexhaustible copiousness of expression, Hor. C. 4, 2, 7:scientia,
Macr. S. 3, 2, 7:cum me somnus profundus in imum barathrum demergit,
App. M. 2, p. 125 fin.:in profundam ruinam cupidinis se praecipitare,
id. ib. 8, p. 202, 1.—Subst.: prŏfun-dum, i, n., a depth, abyss (class.):in profundo veritatem penitus abstrudere,
Cic. Ac. 2, 10, 32:Democritus (dixit) in profundo veritatem esse demersam,
id. ib. 1, 12, 44:in profundum ultimarum miseriarum abjectus,
Val. Max. 2, 10, 6:immergere aliquem miserabiliter profundo cladium,
id. 2, 6, 9, ext. 7:in profundum injuriarum et turpitudinis decidere,
id. 2, 9, 1, ext. 2; cf.:de profundis clamavi ad te,
Vulg. Psa. 129, 1.—Hence, adv.: prŏfun-dē, deeply (post-Aug.):in bibendo profundius nares mergere,
Plin. 8, 42, 66, § 165; Vulg. Osee, 9, 9. -
12 remitto
rĕ-mitto, mīsi, missum, 3, v. a. and n.I.Act., to let go back, send back, despatch back, drive back, cause to return (class. and very freq.; cf. reddo).A.Lit.1.In gen.: Al. Redde mihi illam (filiam)... Non remissura es mihi illam?... non remittes? Me. Non remittam! Plaut. Cist. 2, 1, 29 sq.:b.a legione omnes remissi sunt domum Thebis,
id. Ep. 2, 2, 22:aliquem domum,
Caes. B. G. 1, 43 fin.; 4, 21; 7, 4 fin.; id. B. C. 3, 27 fin.:mulieres Romam,
Cic. Att. 7, 23, 2:paucos in regnum,
Caes. B. C. 2, 44:Fabium cum legione in sua hiberna,
id. B. G. 5, 53:partem legionum in sua castra,
id. B. C. 3, 97:ad parentes aliquem nuntium,
Plaut. Capt. 2, 3, 15:aliquem ad aliquem,
id. Cas. 2, 8, 1; Cic. Fam. 16, 5, 1; Caes. B. C. 1, 24; 26:obsides alicui,
id. B. G. 3, 8 fin.; Lucil. ap. Lact. 5, 14:is argentum huc remisit,
Plaut. As. 2, 2, 69:librum tibi remisi,
Cic. Att. 9, 9, 2: pila intercepta, to cast or hurl back, Caes. B. G. 2, 27; so,tractum de corpore telum,
Ov. M. 5, 95:epistulam ad aliquem,
Plaut. Truc. 2, 4, 43:litteras Caesari,
Caes. B. G. 5, 47; cf.:scripta ad eum mandata per eos,
id. B. C. 1, 10:naves ad aliquem,
id. B. G. 5, 23; so,naves,
id. B. C. 1, 27:obsides,
id. B. G. 3, 8; 3, 29:nonne vides etiam, quantā vi tigna trabesque Respuat umor aquae?.. Tam cupide sursum revomit magis atque remittit,
drives back, Lucr. 2, 199; so,aquas longe (cautes),
Sen. Hippol. 583:calces (equi),
i. e. kick out behind, Nep. Eum. 5, 5.—To send forth from itself, give out, yield:2.ut melius muriā, quam testa marina remittit,
gives forth, yields, Hor. S. 2, 8, 53:muriam,
Col. 12, 9 init.:minimum seri,
id. 12, 13:umorem (humus),
id. 12, 15 init.:aeruginem (vasa aenea),
id. 12, 20, 2:nec umenti sensit tellure remitti (nebulas),
Ov. M. 1, 604:umorem ex se ipsa remittit,
Verg. G. 2, 218:quod baca remisit olivae,
Hor. S. 2, 4, 69:sanguinem e pulmone,
Ov. P. 1, 3, 19.—In partic.a.To let go back, to loosen, slacken, relax any thing strained, bound, rigid, etc. (syn. relaxo;b. c.opp. intendo, adduco): in agro ambulanti ramulum adductum, ut remissus esset, in oculum suum recidisse,
Cic. Div. 1, 54, 123; cf.:habenas vel adducere vel remittere,
id. Lael. 13, 45:frena,
Ov. M. 2, 191 (opp. retinere);6, 228: lora,
id. ib. 2, 200; id. Am. 3, 2, 14; cf.:vela pennarum,
Lucr. 6, 743:ira contractis, hilaritas remissis (superciliis) ostenditur,
Quint. 11, 3, 79:quattuor remissis (digitis) magis quam tensis,
id. 11, 3, 99:digitis,
Ov. H. 19, 197:remissis,
id. M. 4, 229: junctasque manus remisit;vinclis remissis, etc.,
i. e. to loose, id. ib. 9, 314 sq.:digitum contrahens ac remittens,
Plin. 11, 26, 32, § 94: bracchia, i. e. to let sink or fall down, Verg. G. 1, 202: remissas manus, sinking or failing, Vulg. Heb. 12, 12:frigore mella Cogit hiems eademque calor liquefacta remittit,
dissolves again, melts, Verg. G. 4, 36; cf.:cum se purpureo vere remittit humus,
opens again, thaws, Tib. 3, 5, 4:vere remissus ager,
Ov. F. 4, 126. —Jurid. t. t.: remittere nuntium or repudium, to send a bill of divorce, to dissolve a marriage or betrothal; v. nuntius and repudium.—B.Trop.1.In gen., to send back, give back, return, restore, dismiss, remove, etc.:2.(specula) simulacra remittunt,
Lucr. 4, 337 Lachm.:vocem late nemora alta remittunt,
Verg. A. 12, 929; cf.:totidemque remisit Verba locus,
Ov. M. 3, 500:chorda sonum... remittit acutum (with reddere),
Hor. A. P. 349:vos me imperatoris nomine appellavistis: cujus si vos paenitet, vestrum vobis beneficium remitto, mihi meum restituite nomen,
Caes. B. C. 2, 32 fin.:quin etiam ipsis (imperium) remittere,
id. B. G. 7, 20: integram causam ad senatum remittit, refers, Tac. A. 3, 10:a quibus appellatum erit, si forte ad eosdem remittemur,
Quint. 11, 1, 76; 12, 10, 21:veniam,
to return, repay, Verg. A. 4, 436:quae nisi respuis ex animo longeque remittis,
Lucr. 6, 68; cf.:opinionem animo,
to dismiss, reject, cast off, Cic. Clu. 2, 6:si quid ab omnibus conceditur, id reddo ac remitto,
resign it, id. Sull. 30, 84:utramque provinciam remitto, exercitum depono,
id. Phil. 8, 8, 25:Galliam togatam,
id. ib. 8, 9, 27.—In partic.a.(Acc. to I A. 2. a.) To slacken, relax, relieve, release, abate, remit (freq. and class.):(β).omnes sonorum tum intendens tum remittens persequetur gradus,
Cic. Or. 18, 59; cf.:(sonorum vis) tum remittit animos, tum contrahit,
id. Leg. 2, 15, 38: quaero enim non quibus intendam rebus animum, sed quibus relaxem ac remittam, relieve, recreate, refresh, id. Fragm. ap. Non. 383, 23:ut requiescerem curamque animi remitterem,
id. Verr. 2, 4, 61, § 137:animum per dies festos licentius,
Liv. 27, 31; and in a like sense with se, Nep. Alcib. 1 fin.;and mid.: mirum est, ut opusculis animus intendatur remittaturque,
Plin. Ep. 7, 9, 13:animos a contentione pugnae,
Liv. 5, 41:animos a certamine,
id. 9, 12:animos a religione,
id. 5, 25; cf.:nihil apud milites remittitur a summo certamine,
id. 6, 24, 10:superioris temporis contentionem,
Caes. B. C. 2, 14 fin.; cf. Cic. Brut. 55, 202:diligentiam in perdiscendo ac memoriam,
Caes. B. G. 6, 14; cf.:curam et diligentiam remittunt,
id. B. C. 2, 13:summum illud suum studium remisit,
Cic. Brut. 93, 320:ea studia remissa temporibus revocavi,
id. Tusc. 1, 1, 1:belli opera,
Liv. 30, 3:bellum,
id. 30, 23:pugnam,
Sall. J. 60, 3 al.:urguent tamen et nihil remittunt,
Cic. Fin. 4, 28, 77: equites petere ut sibi laxaret aliquid laboris;quibus ille, ne nihil remissum dicatis, remitto, etc.,
Liv. 9, 16:cottidie aliquid iracundiae remittebat,
Cic. Phil. 8, 6, 19; cf. id. Att. 10, 4, 2:aliquid de suo,
id. Rab. Post. 11, 31:horam de meis legitimis horis,
id. Verr. 2, 1, 9, § 25:aliquid de severitate cogendi,
id. Phil. 1, 5, 12; 13, 17, 36:nihil de saevitiā,
Tac. A. 6, 25 al.; cf. Caes. B. C. 3, 17:ex eo, quod ipse potest in dicendo, aliquantum remittet,
Cic. Div. in Caecil. 15, 48:aliquid ex pristinā virtute,
Caes. B. C. 3, 28:aliquid ex curā verborum,
Quint. 10, 7, 22; 7, 1, 22.—With ellipsis of aliquid, etc.:illum viris fortissimis remittere de summā non potuisse, te mulieri deterrimae recte remississe, etc.,
Cic. Verr. 2, 3, 35, § 82; Liv. 4, 43, 11:de voluntate nihil,
Cic. Brut. 5, 17:nihil e solito luxu,
Tac. H. 3, 55:nihil ex arrogantiā,
id. Agr. 27 al. — Impers.:tum aequo animo remittendum de celeritate existumabat,
Caes. B. G. 5, 49.—With inf., to cease, leave off, omit to do any thing (rare;(γ).not in Cic. or Cæs.): si cogites, remittas jam me onerare injuriis,
Ter. And. 5, 1, 8:neque remittit quid ubique hostis ageret explorare,
Sall. J. 52, 5; cf.:quid bellicosus Cantaber cogitet, remittas Quaerere,
Hor. C. 2, 11, 3.—With se, or mid., to relax, abate:(δ).ubi dolor et inflammatio se remiserunt,
Cels. 4, 24 fin.; cf.:cum se furor ille remisit,
Ov. H. 4, 51:quae (febres) certum habent circuitum et ex toto remittuntur,
Cels. 3, 12; cf. under II.—Mid., to recreate one ' s self:(ε).eundem, cum scripsi, eundem etiam cum remittor, lego,
Plin. Ep. 1, 16, 7; cf.:fas est et carmine remitti,
id. ib. 7, 9, 9; cf.supra: animus remittatur,
id. ib. 7, 9, 13.—To give free course to (opp. continere):b.animi appetitus, qui tum remitterentur, tum continerentur,
Cic. N. D. 2, 12, 34.—With respect to a person, to free one from any thing; to give up, grant, forgive, yield, resign, concede, surrender, sacrifice a thing to any one (= concedere, condonare); with acc. of the offence:(β).Tranioni remitte quaeso hanc noxiam causā meā,
Plaut. Most. 5, 2, 47:injuriam,
Sall. H. 3, 61, 2 Dietsch:quare tum cito senex ille remisit injuriam?
Sen. Contr. 2, 11, 1:ut ex animo tibi volens omne delictum remittam,
App. M. 3, p. 137, 29; so freq. in late Lat., to remit, forgive a sin or offence:peccata,
Vulg. Matt. 9, 2:blasphemia,
id. ib. 12, 31:cogitationem,
id. Act. 8, 22. — Freq. with acc. of the penalty:multam,
Cic. Phil. 11, 8, 18:poenam alicui,
Liv. 40, 10, 9: ipso remittente Verginio ultimam poenam, id. 3, 59, 10; 8, 35, 1:omnia tibi ista concedam et remittam,
Cic. Verr. 2, 5, 9, § 22; cf. id. Ac. 2, 33, 106; and:alicui remittere atque concedere, ut, etc.,
id. Planc. 30, 73: meam animadversionem et suppli cium... remitto tibi et condono, Vatin. ap. Cic. Fam. 5, 10, 2:quod natura remittit, Invida jura negant,
Ov. M. 10, 330:si per populum Romanum stipendium remittatur,
Caes. B. G. 1, 44:pecunias, quas erant in publicum Varroni cives Romani polliciti, remittit,
id. B. C. 2, 21; cf. Liv. 42, 53: aedes (venditas) alicui, to give up, resign a purchase, Plaut. Most. 3, 2, 111:tempus vobis,
Cic. Verr. 2, 1, 11, § 30:ut patria tantum nobis in nostrum privatum usum, quantum ipsi superesse posset, remitteret,
id. Rep. 1, 4, 8:navem imperare debuisti ex foedere: remisisti in triennium: militem nullum umquam poposcisti per tot annos,
id. Verr. 2, 4, 9, § 21:tibi remittunt omnes istam voluptatem et eā se carere patiuntur,
resign that pleasure to you, id. de Or. 1, 58, 246:ut memoriam simultatium patriae remitteret,
sacrifice to his country, Liv. 9, 38; cf.:privata odia publicis utilitatibus remittere,
Tac. A. 1, 10:ut sibi poenam magistri equitum remitteret (dictator),
that he would remit for their sake, Liv. 8, 35:dictator consulibus in senatu magnifice conlaudatis et suarum quoque rerum illis remisso honore, dictaturā se abdicavit,
having been resigned in their favor, id. 7, 11:jus ipsi remittent,
will abandon their claim, id. 6, 18, 7.— Absol.:remittentibus tribunis plebis comitia per interregem sunt habita,
withdrawing their opposition, Liv. 6, 36, 3:de tributo remiserunt,
id. 5, 12, 13; cf. Tac. A. 1, 8:si hoc ipsi remitti vellent, remitterent ipsi de maritumis custodiis,
Caes. B. C. 3, 17.—Poet., with inf., to allow, permit:II.sed mora damnosa est nec res dubitare remittit,
Ov. M. 11, 376; cf.:(Fides) occulte saevire vetat, prodesse remittit,
Claud. Laud. Stil. 2, 37. —Neutr., to decrease, abate (very rare, but class.):A.si forte ventus remisisset,
Caes. B. C. 3, 26:imbres,
Liv. 40, 33, 4:pestilentia,
id. 2, 34, 6:cum remiserant dolores pedum,
Cic. Brut. 34, 130; cf.:si remittent quippiam Philumenae dolores,
Ter. Hec. 3, 2, 14:tumor remittens,
Cels. 7, 18:vapor calidus primo non remittit propter levitatem,
does not sink, Vitr. 8, 2.— Hence, rĕmissus, a, um, P. a. (acc. to I. A. 2. a.), slack, loose, relaxed, languid (opp. contentus, contendere):membra,
Lucr. 5, 852.Lit.:B. 1.ut onera contentis corporibus facilius feruntur, remissis opprimunt,
Cic. Tusc. 2, 23, 54; cf.:vox, ut nervi, quo remissior, hoc gravior et plenior,
Quint. 11, 3, 42:ridens Venus et remisso Filius arcu,
Hor. C. 3, 27, 67:ammoniacum,
i. e. liquid, Pall. 1, 41, 2; cf.adeps,
Veg. 1, 11, 4. —Mild, gentle, soft, indulgent, cheerful, good-humored, gay, etc. (syn.:2.lenis, mitis, dulcis): remissior ventus,
Caes. B. C. 3, 26:remissiora frigora,
id. B. G. 5, 12 fin.:cantūs remissiores,
Cic. de Or. 1, 60, 254; cf.:tum intentis tum remissis modis,
Quint. 11, 3, 17:si me non improbissime Dolabella tractasset, dubitassem fortasse, utrum remissior essem, an summo jure contenderem,
Cic. Att. 16, 15, 1:in eo sermone non remissi sumus,
id. Fin. 3, 1, 2:remissus et subridens,
Tac. Or. 11 init.:nisi magistratus valde lenes et remissi sint,
Cic. Rep. 1, 43, 66:in ulciscendo remissior,
id. Red. ad Quir. 7, 23:animus (with lenis),
id. de Or. 2, 46, 193; cf.:remississimo ad otium et ad omnem comitatem animo,
i. e. most prone, Suet. Aug. 98:remissus et mitis,
Plin. Ep. 3, 14, 5:cum tristibus severe, cum remissis jucunde vivere,
Cic. Cael. 6, 13; cf. Suet. Galb. 14; id. Claud. 21:decorus est sermo senis quietus et remissus,
Cic. Sen. 9, 28:remissius genus dicendi,
id. Sest. 54, 115:amicitia remissior esse debet et liberior et dulcior,
id. Lael. 18, 66; cf.affectus,
Quint. 10, 1, 73:egressiones dulces et remissae,
id. 11, 3, 164: joci, gay, merry (opp. curae graves), Ov. M. 3, 319; cf.:remissiores hilarioresque sermones,
Suet. Tib. 21:opus,
Ov. Tr. 2, 547. —Slack, negligent, remiss (syn. languidus):b.esse remisso ac languido animo,
Caes. B. C. 1, 21; cf.:nostris languentibus atque animo remissis,
id. ib. 2, 14: dolus Numidarum [p. 1563] nihil languidi neque remissi patiebatur, i. e. no negligence, Sall. J. 53, 6; 88, 2:in labore,
Nep. Iphic. 3, 1:oderunt agilem gnavumque remissi,
Hor. Ep. 1, 18, 90:remissior in petendo,
Cic. Mur. 26, 52:vita remissior,
Suet. Tib. 52.—Lower, cheaper:remissior aliquanto ejus fuit aestimatio quam annona,
below the market price, Cic. Verr. 2, 3, 92, § 214. — Hence, adv.: rĕ-missē (acc. to B. 1.), gently, mildly (with leniter, urbane;opp. severe, graviter, vehementer, etc.),
Cic. de Or. 3, 26, 102; id. Cael. 14, 33; Col. 1, 8, 10; Quint. 10, 2, 23; 12, 10, 71; Suet. Claud. 30.— Comp., Cic. de Or. 1, 60, 255; id. Verr. 2, 4, 34, § 76; Quint. 9, 2, 91.— Sup. is not found. -
13 siremps
sĭremps ( sĭrempse, Plaut. Am. prol. 73), adj. [acc. to Fest. pp. 344 and 345 Müll., contr. from similis re ipsā, qs. simrepsa, simrepse, and by transposition, sirempse; but prob. from si-, loc. form from pronom. stem sa-, cf. sic; rem is acc. of reference, cf. prope-diem, pri-dem; -pe is the intens. part., as in nem-pe, etc., and becomes pse, with enclit. se, as in ipse, etc., v. Corss. Ausspr. 2, 846 sq.]; publicists' t. t., of a like application of laws, like, the same:sirempse legem jussit esse Juppiter,
Plaut. Am. prol. 73: siremps lex, S. C. ap. Front. Aquaed. 129; so Tab. Bantina, C. I. L. 197, 13; cf. id. 198, 73; 200, 27; 202, 1; 202, 38; 205, 2 al.; Lex ap. Grut. 508, 21; 628 fin.; 629, 1; Cato ap. Fest. 1. 1.:omnium quae terram premunt, siremps, lex esto,
Sen. Ep. 91, 16; cf. Marin. Fratr. Arval. p. 568. -
14 sirempse
sĭremps ( sĭrempse, Plaut. Am. prol. 73), adj. [acc. to Fest. pp. 344 and 345 Müll., contr. from similis re ipsā, qs. simrepsa, simrepse, and by transposition, sirempse; but prob. from si-, loc. form from pronom. stem sa-, cf. sic; rem is acc. of reference, cf. prope-diem, pri-dem; -pe is the intens. part., as in nem-pe, etc., and becomes pse, with enclit. se, as in ipse, etc., v. Corss. Ausspr. 2, 846 sq.]; publicists' t. t., of a like application of laws, like, the same:sirempse legem jussit esse Juppiter,
Plaut. Am. prol. 73: siremps lex, S. C. ap. Front. Aquaed. 129; so Tab. Bantina, C. I. L. 197, 13; cf. id. 198, 73; 200, 27; 202, 1; 202, 38; 205, 2 al.; Lex ap. Grut. 508, 21; 628 fin.; 629, 1; Cato ap. Fest. 1. 1.:omnium quae terram premunt, siremps, lex esto,
Sen. Ep. 91, 16; cf. Marin. Fratr. Arval. p. 568. -
15 spatium
spătĭum, ii, n. [root spa-, to draw; Gr. spaô; span-, to stretch; Gr. spanis, want; cf.: penomai, penês; Germ. spannen; Dor. spadion (=stadion), race-course; cf. Lat. penuria], room, a space (very freq. and class.).I.Lit.A.In gen.: est natura loci spatiumque profundi, Quod neque percurrere flumina possint, Nec, etc.... Usque adeo passim patet ingens copia rebus;B.Finibus exemptis,
Lucr. 1, 1002; 5, 370; 1, 389:locus ac spatium, quod inane vocamus,
id. 1, 426; cf. id. 1, 523:per totum caeli spatium diffundere sese (solis lux),
id. 4, 202; cf.:tres pateat caeli spatium non amplius ulnas,
Verg. E. 3, 105:flumen Dubis paene totum oppidum cingit: reliquum spatium, quā flumen intermittit, mons continet,
Caes. B. G. 1, 38:temporibus rerum et spatiis locorum animadversis,
id. B. C. 3, 61 fin.:quod spatium non esset agitandi,
Nep. Eum. 5, 4:spatium loci,
Quint. 8, 3, 84:spatio distante,
Ov. M. 11, 715.—In partic.1.A (limited) space, distance, interval (syn. intervallum):b.siderum genus spatiis immutabilibus ab ortu ad occasum commeans,
Cic. N. D. 2, 19, 49:magno spatio paucis diebus confecto,
Caes. B. G. 3, 29:itineris spatium,
id. B. C. 1, 24 fin.:viae spatium,
the distance, length, Ov. M. 8, 794:trabes paribus intermissae spatiis (shortly before: paribus intervallis),
Caes. B. G. 7, 23; cf.:alios ineunt cursus aliosque recursus Adversi spatiis,
Verg. A. 5, 584 Coningt. ad loc.:hic locus aequo fere spatio ab castris utrisque aberat,
Caes. B. G. 1, 43:inter duas acies tantum erat relictum spatii, ut, etc.,
id. B. C. 3, 92:cum Viridorix contra eum duum milium spatio consedisset,
id. B. G. 3, 17:magnum spatium abesse,
id. ib. 2, 17:quo tanta machinatio ab tanto spatio institueretur?
id. ib. 2, 30:tormentorum usum spatio propinquitatis interire,
id. B. C. 2, 16 fin.:jamque tenebat Nox medium caeli spatium,
Hor. S. 2, 6, 101:illi medio in spatio chorus Occurrit,
Verg. A. 10, 219:dimidium fere spatium confecerat, cum, etc.,
Nep. Eum. 9, 1:spatium discrimina fallit,
the distance, Ov. M. 8, 577.—Size, bulk, extent:2.dum spatium victi considerat hostis (serpentis),
Ov. M. 3, 95:elephantis,
Luc. 9, 732:oris Et colli, ov. M. 2, 672: dat spatium collo,
id. ib. 3, 195:breve lateris,
Juv. 6, 503; cf.:quod sit homini spatium a vestigio ad verticem,
Plin. 7, 17, 17, § 77:spatia montis,
id. 35, 1, 1, § 2:spatium admirabile rhombi,
very large, Juv. 4, 39:vasti corporis,
Sen. Hippol. 806:plantae Herculis,
Gell. 1, 1, 2: trahit aures in spatium, in length, i. e. lengthens them out, Ov. M. 11, 176; so,in spatium,
id. ib. 2, 197; 7, 783; Sil. 13, 562.—An open space for walking, racing, etc., in.a.A walk, promenade; a public place or square, etc. (cf. ambulatio):b.urbs delubris distincta spatiisque communibus,
Cic. Rep. 1, 26, 41:templaque et innumeris spatia interstincta columnis,
i. e. colonnades, porticos, Stat. S. 3, 5, 90:quin igitur ad illa spatia nostra sedesque pergimus, ubi cum satis erit deambulatum, requiescemus,
Cic. Leg. 1, 4, 14:spatia silvestria,
id. ib. 1, 5, 15:orator ex Academiae spatiis,
id. Or. 3, 12 (quoted by Quint. 12, 2, 23, and by Tac. Or. 32):Academiae non sine causā nobilitata spatia,
Cic. Fin. 5, 1, 1: locus planis Porrectus spatiis, in level spaces, i. e. plains, Hor. Ep. 1, 7, 42:ille actus habenā Curvatis fertur spatiis,
Verg. A. 7, 381.—A race-course, track:c.sicut fortis equus, spatio qui saepe supremo Vicit Olympia,
Enn. Ann. 18, 22:nec vero velim quasi decurso spatio a calce ad carceres revocari,
Cic. Sen. 23, 83:amat spatiis obstantia rumpere claustra,
Hor. Ep. 1, 14, 9:cum carceribus sese effudere quadrigae, Addunt in spatia,
Verg. G. 1, 513 Forbig. ad loc.:hic ad Elei metas et maxuma campi Sudabit spatia,
id. ib. 3, 202: signoque repente Corripiunt spatia [p. 1736] audito, id. A. 5, 316:tritumque relinquunt Quadrijugi spatium,
Ov. M. 2, 168; cf.:equi Pulsabant pedibus spatium declivis Olympi,
id. ib. 6, 487:abstulere me velut de spatio Graeciae res immixtae Romanis,
Liv. 35, 40, 1:nobilis equos cursus et spatia probant,
Tac. Or. 39.—Poet., in gen., room or space in a building:3.Phocus in interius spatium pulchrosque recessus Cecropidas ducit,
the inner space, the interior, Ov. M. 7, 670.—Transf., the action of walking, a walk, promenade; a turn, course:II.cum in ambulationem ventum esset, Scaevolam, duobus spatiis tribusve factis, dixisse, etc.,
Cic. de Or. 1, 7, 28; cf. id. Rep. 1, 12, 18; Suet. Aug. 83:si interdum ad forum deducimur, si uno basilicae spatio honestamur,
Cic. Mur. 34, 70:septem spatiis circo meruere coronam,
Ov. Hal. 68:(agitatores) septimo spatio palmae appropinquant,
Sen. Ep. 30, 13.—Trop.A.Of time.1.In gen., a space of time, interval, period:2.spatia omnis temporis non numero dierum sed noctium finiunt,
Caes. B. G. 6, 18:spatium praeteriti temporis,
Cic. Arch. 1, 1:quantum fuit diei spatium,
as the portion of the day allowed, Caes. B. G. 2, 11 fin.:annuum spatium,
id. B. C. 3, 3:annuum, menstruum, diurnum, nocturnum,
Cic. Inv. 1, 26, 39:dierum triginta,
id. Verr. 2, 2, 39, § 96:parvo dilexit spatio Minoida Theseus,
Prop. 2, 24, 43 (3, 19, 27):spatio brevi,
Hor. C. 1, 11, 6:in brevi spatio mutantur secla animantum,
Lucr. 2, 77; so,in brevi spatio,
Ter. Heaut. 5, 2, 2:aliquid longo spatio tenere,
Cic. Off. 2, 23, 81:me ex comparato et constituto spatio defensionis in semihorae curriculum coëgisti,
id. Rab. Perd. 2, 6:hoc interim spatio conclave illud concidisse,
id. de Or. 2, 86, 353:spatia annorum,
Prop. 3 (4), 21, 31:spatium juventae Transire,
Ov. M. 15, 225:illa dies... incerti spatium mihi finiat aevi,
id. ib. 15, 874:post sexagesimum vitae spatium,
i. e. after the sixtieth year, Plin. 7, 50, 51, § 170.—In partic.a.Of a portion of time in which to do any thing, space, time, leisure, opportunity:b.neque, ut celari posset, tempus spatium ullum dabat,
Ter. Hec. 3, 3, 14:nisi tempus et spatium datum sit,
Cic. Quint. 1, 4:irae suae spatium et consilio tempus dare,
Liv. 8, 32:ubicumque datum erat spatium solitudinis,
Ter. Hec. 1, 2, 55:quantum spatii nobis datur,
Cic. de Or. 1, 59, 252:tempus inane peto, requiem spatiumque furori,
Verg. A. 4, 433: ne properes, oro;spatium pro munere posco,
Ov. R. Am. 277:proin quicquid est, da tempus ac spatium tibi. Quod ratio non quit, saepe sanavit mora,
Sen. Agam. 2, 129.—Esp.: spatium (aliquid, nihil spatii, etc.) alicui faciendi or ad faciendum aliquid, time to do a thing:breve spatium'st perferundi quae minitas mihi,
Plaut. Capt. 3, 5, 85:ut Ne esset spatium cogitandi ad disturbandas nuptias,
Ter. And. 1, 2, 11:quam longum spatium amandi amicam tibi dedi!
id. Hec. 4, 4, 62:dare alicui spatium ad se colligendum,
Cic. Caecin. 2, 6:ad scribendum,
id. Fam. 15, 17, 1:pila in hostes coniciendi,
Caes. B. G. 1, 52; 4, 13; Ov. M. 10, 163:nec fuit spatium ad contrahenda castra,
Caes. B. G. 7, 40:cum erit spatium, utrumque praestabo,
Cic. Att. 5, 14, 1:si spatium ad dicendum habuissemus,
id. Verr. 1, 18, 56:spatium sumamus ad cogitandum,
id. Fin. 4, 1, 1; id. de Or. 1, 33, 150:sex dies ad eam rem conficiendam spatii postulant,
Caes. B. C. 1, 3 fin.:vix explicandi ordines spatium Etruscis fuit,
Liv. 2, 46, 3:spatium Vitellianis datum refugiendi,
Tac. H. 2, 25.—Rarely with dat.:spatium quidem tandem adparandis nuptiis, vocandi, sacruficandi dabitur paululum,
Ter. Phorm. 4, 4, 20.—A year of life:c.quosdam (morbos) post sexagesimum vitae spatium non accidere,
Plin. 7, 50, 51, § 170. —Metrical time, measure, quantity:B.trochaeus, qui est eodem spatio quo choreus,
Cic. Or. 57, 193; cf. Quint. 1, 5, 18:neu sermo subsultet imparibus spatiis ac sonis, miscens longa brevibus, etc.,
id. 11, 3, 43; cf. id. 11, 3, 40; 11, 3, 17 al.—(Acc. to I. B.) A path, course, race, track:ut eadem spatia quinque stellae dispari motu cursuque conficiant,
Cic. de Or. 3, 45, 178:quid mihi opu'st, decurso aetatis spatio, cum meis gerere bellum?
Plaut. Stich. 1, 2, 14:prope jam excurso spatio,
Ter. Ad. 5, 4, 6:te vero, mea quem spatiis propioribus aetas Insequitur,
Verg. A. 9, 275: deflexit jam aliquantulum de spatio curriculoque consuetudo majorum, Cic. Lael. 12, 40; cf.:quemadmodum simus in spatio Q. Hortensium ipsius vestigiis persecuti,
id. Brut. 90, 307:currenti spatium praemonstra,
Lucr. 6, 93:pede inoffenso spatium decurrere vitae,
Ov. Tr. 3, 4, 33; Sen. Troad. 398. -
16 sterno
sterno, strāvi, strātum, 3 ( pluperf. sync. strarat, Manil. 1, 774: strasset, Varr. ap. Non. 86, 8), v. a. [Gr. root STOR, storennumi, to spread; stratos, camp; Sanscr. star- strnāmi = sterno; cf.: strages, struo, torus, and lātus, adj., old Lat. stlatus], to spread out, spread abroad; to stretch out, extend.I.Lit. (mostly poet. and in postAug. prose; in Cic. only in the part. perf.; cf.:2.effundo, extendo, subicio, subdo): vestes,
Ov. M. 8, 658:in duro vellus solo,
id. F. 4, 654:bubulos utres ponte,
Plin. 6, 29, 34, § 176:hic glarea dura Sternitur,
Tib. 1, 7, 60:natas sub aequore virgas Sternit,
i. e. scatters, strews, Ov. M. 4, 743:harenam,
id. F. 3, 813; id. Am. 2, 14, 8:herbas,
id. M. 7, 254:poma passim,
Verg. E. 7, 54:spongeas ad lunam et pruinas,
Plin. 31, 11. [p. 1758] 47, §123: arma per flores,
Grat. Cyneg. 487:fessi sternunt corpora,
stretch out their bodies, lie down, Liv. 27, 47, 9; cf.:sternunt se somno diversae in litore phocae,
Verg. G. 4, 432.—Mid.:sternimur optatae gremio telluris,
Verg. A. 3, 509; and:in Capitolinas certatim scanditur arces Sternunturque Jovi,
Sil. 12, 340.— Part. perf.: strātus, a, um, stretched out, lying down, prostrate (syn. prostratus): strata terrae, Enn. ap. Non. 172, 20 (Trag. v. 370 Vahl.):nos humi strati,
Cic. de Or. 3, 6, 22:quidam somno etiam strati,
Liv. 37, 20, 5:ad pedes strati,
Cic. Att. 10, 4, 3:stratum jacere et genua complecti,
Quint. 6, 1, 34:nunc viridi membra sub arbuto Stratus,
Hor. C. 1, 1, 21.—Of places, to extend:B.insulae Frisiorum, Chaucorum, etc.... sternuntur inter Helium ac Flevum,
stretch out, extend, Plin. 4, 15, 29, § 101; 3, 5, 9, § 60;hence, vites stratae,
spreading, Col. 5, 4, 2 (for Nep. Milt. 5, 3, v. under rarus, II. A.).—In partic., to spread a thing out flat, i. e. to smooth, level (mostly poet.):* 2.sternere aequor aquis,
Verg. A. 8, 89; cf.:placidi straverunt aequora venti,
id. ib. 5, 763:nunc omne tibi stratum silet aequor,
id. E. 9, 57:pontum,
Ov. M. 11, 501:mare,
Plin. 2, 47, 47, § 125:stratoque super discumbitur ostro,
Verg. A. 1, 700:viam per mare,
smoothed, levelled, Lucr. 3, 1030 (acc. to the Gr. hodon storennumi):stratum militari labore iter,
Quint. 2, 13, 16; so,hoc iter Alpes, Hoc Cannae stravere tibi,
Sil. 12, 514;and trop.: praesens tibi fama benignum Stravit iter,
Stat. Th. 12, 813.—Trop. (the figure borrowed from the sea), to calm, still, moderate:II.odia militum,
Tac. H. 1, 58 (cf.:constrata ira,
Stat. S. 2, 5, 1).—Transf.A.To cover, cover over (by spreading something out; the predom. class. signif. of the word; cf. obtendo).1.Of a couch, bed, etc., to spread, prepare, arrange, make:2.lectus vestimentis stratus est,
Ter. Heaut. 5, 1, 30; cf.:strata cubilia sunt herbis,
Lucr. 5, 1417:rogatus est a Maximo, ut triclinium sterneret... Atque ille stravit pelliculis haedinis lectulos Punicanos,
Cic. Mur. 36, 75; so,lectum, lectos, biclinium, triclinia, etc.,
Plaut. Stich. 2, 2, 33; id. Most. 1, 4, 14; id. Men. 2, 3, 3; id. Bacch. 4, 4, 70; id. Ps. 1, 2, 31; Ter. Heaut. 1, 1, 73; id. Ad. 2, 4, 21; Cic. Clu. 5, 14; id. Tusc. 5, 21, 61; Hirt. B. G. 8, 51:his foliis cubitus sternere,
Plin. 24, 9, 38, § 59:torum frondibus,
Juv. 6, 5:strata cathedra,
cushioned, id. 9, 52; cf. also, ARCERAM NE STERNITO, Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 25; and absol.:jubet sterni sibi in primā domus parte (sc. lectum),
Plin. Ep. 7, 27, 7.—Esp., places, to cover; of a way, road, path, etc., to pave:3. 4.aspreta erant strata saxis,
Liv. 9, 35, 2:via strata,
id. 8, 15, 8:semitam saxo quadrato straverunt,
id. 10, 23 fin.; so,vias silice... clivum Capitolinum silice... emporium lapide,
id. 41, 27, 5 sq.; and absol.:locum illum sternendum locare,
Cic. Att. 14, 15, 2:pavimentum stratum lapide,
Vulg. Ezech. 40, 17:viam lapide,
Dig. 43, 11, 1.—In gen., to cover, spread:B.argento sternunt iter omne viarum,
Lucr. 2, 626:foliis nemus Multis et algā litus inutili tempestas Sternet,
will strew over, bestrew, Hor. C. 3, 17, 12:congeriem silvae vellere summam,
Ov. M. 9, 236:litora nive,
Val. Fl. 5, 175:harenam Circi chrysocolla,
Plin. 33, 5, 27, § 90:solum telis,
Verg. A. 9, 666:Tyrrhenas valles caedibus,
Sil. 6, 602:strati bacis silvestribus agri,
Verg. G. 2, 183:ante aras terram caesi stravere juvenci,
covered, id. A. 8, 719.—To stretch out by flinging down, to throw down, stretch on the ground, throw to the ground, overthrow, prostrate (mostly poet., esp. in Verg.; in prose not before the Aug. period; in Cic. only once in the trop. sense; v. the foll.; cf.2.profligo): cujus casus prolapsi cum proximos sterneret,
Liv. 5, 47:circa jacentem ducem sterne Gallorum catervas,
id. 7, 26, 8:turbam invadite ac sternite omnia ferro,
id. 24, 38, 7:alius sit fortis in armis, Sternat et adversos Marte favente duces,
Tib. 1, 10, 30:caede viros,
Verg. A. 10, 119:aliquem leto,
id. ib. 8, 566:morte,
id. ib. 11, 796; Liv. 31, 21, 15; Ov. M. 12, 604:adversā prensis a fronte capillis Stravit humi pronam,
id. ib. 2, 477: primosque et extremos Stravit humum, Hor. C. 4, 14, 32:sternitur volnere,
Verg. A. 10, 781:impetus per stratos caede hostes,
Liv. 4, 29, 1:aliquem morti,
Verg. A. 12, 464:irae Thyesten exitio gravi Stravere,
Hor. C. 1, 16, 18:corpore toto Sternitur in vultus,
Stat. Th. 12, 318:sternitur, et toto projectus corpore terrae,
Verg. A. 11, 87:toto praecipitem sternit,
Sil. 4, 182:hostes,
Just. 2, 11, 13:Ajax stravit ferro pecus,
Hor. S. 2, 3, 202:sternitur et procumbit humi bos,
Verg. A. 5, 481:strata belua texit humum,
Ov. H. 10, 106:rapidus torrens Sternit agros, sternit sata laeta,
Verg. A. 2, 306:moenia,
to overthrow, demolish, Ov. M. 12, 550; cf.:stratis ariete muris,
Liv. 1, 29, 2:sternit a culmine Trojam,
Verg. A. 2, 603; so,(elephanti) stabula Indorum dentibus sternunt,
Plin. 8, 9, 9, § 27.—Trop. (rare):A.deorum plagā perculsi, afflictos se et stratos esse fatentur,
cast down, prostrated, Cic. Tusc. 3, 29, 72:mortalia corda Per gentes humiles stravit pavor,
Verg. G. 1, 331:virtus populi Romani haec omnia strata humi erexit ac sustulit,
Liv. 26, 41, 12:stratā Germaniā,
subdued, Amm. 16, 1, 5.—Hence, strātus, a, um, P. a.; as substt.strāta, ae, f. (sc. via), a paved road or way (post-class.), Eutr. 9, 15:B.amplas sternite jam stratas,
Juvenc. 1, 315:in margine stratae,
id. 3, 656.—strātum, i, n. (mostly poet. and in post-Aug. prose; not in Cic.; acc. to II. A.).—1.A bed-covering, a coverlet, quilt, blanket; a pillow, bolster:b.lecti mollia strata,
Lucr. 4, 849:proripere se e strato,
Suet. Calig. 51; Ov. M. 5, 34; 10, 267.—Meton. (pars pro toto), a bed, couch:2.haud segnis strato surgit Palinurus,
Verg. A. 3, 513; cf. id. ib. 8, 415;3, 176: tale,
Nep. Ages. 8:quies neque molli strato neque silentio arcessita,
Liv. 21, 4, 7.— Plur.:strataque quae membris intepuere tuis,
Ov. H. 10, 54:dura,
id. Am. 1, 2, 2; Luc. 1, 239.—Once also (sc. lectus) in the masc., Favorin. ap. Gell. 15, 8, 2.—A horsecloth, housing, a saddle, Ov. M. 8, 33; Liv. 7, 14, 7; Sen. Ep. 80, 9; Plin. 7, 56, 57, § 202. —Prov.:3.qui asinum non potest, stratum caedit (v. asinum),
Petr. 45, 8.—A pavement:saxea viarum,
Lucr. 1, 315; 4, 415: extraneum, Petr. poët. 55, 6, 11. -
17 accolo
(α).With acc.: Histrum fluvium, Naev ap. Cic. Or. 45, 152 (Rib. Trag. Rel. p. 14): arcem, Att. ap. Non. 357, 14 (ib. p. 202): illum locum, * Cic. Rep. 6, 18 fin.:(β).viam,
Liv. 28, 13, 4:Macedoniam,
id. 39, 46, 7:Pontum,
Tac. H. 3, 47:Nilum,
Verg. G. 4, 288; cf.:Rhenum,
Tac. H. 1, 51:nives Haemi,
Ov. F. 1, 390:Capitolī saxum,
Verg. A. 9, 448 al.; hence, pass.:fluvius crebris oppidis accolitur,
Plin. 3, 1, 30, § 9.—Absol.:vicine Apollo, qui aedibus Propinquus nostris adcolis,
Plaut. Bacch. 2, 1, 4 (the dat. aedibus belongs to propinquus, not to adcolis, as Prisc. p. 1203 P. seems to have construed).— Poet.: accolere vitem, to be a cultivating neighbor of it, Cat. 62, 55 dub. (Müller reads coluere.) -
18 adcolo
(α).With acc.: Histrum fluvium, Naev ap. Cic. Or. 45, 152 (Rib. Trag. Rel. p. 14): arcem, Att. ap. Non. 357, 14 (ib. p. 202): illum locum, * Cic. Rep. 6, 18 fin.:(β).viam,
Liv. 28, 13, 4:Macedoniam,
id. 39, 46, 7:Pontum,
Tac. H. 3, 47:Nilum,
Verg. G. 4, 288; cf.:Rhenum,
Tac. H. 1, 51:nives Haemi,
Ov. F. 1, 390:Capitolī saxum,
Verg. A. 9, 448 al.; hence, pass.:fluvius crebris oppidis accolitur,
Plin. 3, 1, 30, § 9.—Absol.:vicine Apollo, qui aedibus Propinquus nostris adcolis,
Plaut. Bacch. 2, 1, 4 (the dat. aedibus belongs to propinquus, not to adcolis, as Prisc. p. 1203 P. seems to have construed).— Poet.: accolere vitem, to be a cultivating neighbor of it, Cat. 62, 55 dub. (Müller reads coluere.) -
19 adnutrio
an-nūtrĭo (better adn-), īre, v. a., to nourish or train up at or near to:arboribus vites,
Plin. 17, 23, 35, § 202. -
20 Alone
I.An island between Teos and Lebedus, Plin. 2, 87, 89, § 202. —II.An island in the Propontis, Plin. 5, 32, 44, § 151.—III.A colony of Massilia in Hisp. Tarrac., Mel. 2, 6, 6.—IV.A town in Britannia, Itin. Ant.
См. также в других словарях:
202 av. J.-C. — 202 Années : 205 204 203 202 201 200 199 Décennies : 230 220 210 200 190 180 170 Siècles : IVe siècle … Wikipédia en Français
202 TV — ist ein privater Fernsehsender in Georgien. Er hat seinen Sitz in Tiflis und hat sich auf politische Formate spezialisiert. Er kann nur im Raum Tiflis über Antenne empfangen werden. Der Sender strahlt täglich politische Talk Shows und Reportagen… … Deutsch Wikipedia
202 — Cette page concerne l année 202 du calendrier julien. Pour l année 202, voir 202. Pour le nombre 202, voir 202 (nombre). Pour la voiture, voir Peugeot 202 Années : 199 200 201 202 203 204 205 … Wikipédia en Français
202 — Portal Geschichte | Portal Biografien | Aktuelle Ereignisse | Jahreskalender ◄ | 2. Jahrhundert | 3. Jahrhundert | 4. Jahrhundert | ► ◄ | 170er | 180er | 190er | 200er | 210er | 220er | 230er | ► ◄◄ | ◄ | 198 | 199 | 200 | 201 | … Deutsch Wikipedia
-202 — Années : 205 204 203 202 201 200 199 Décennies : 230 220 210 200 190 180 170 Siècles : IVe siècle av. J.‑C. … Wikipédia en Français
202 — ГОСТ 202{ 84} Белила цинковые. Технические условия. ОКС: 87.060.10 КГС: Л18 Пигменты и краски Взамен: ГОСТ 202 76 в части марок БЦО и БЦ1 Действие: С 01.07.85 Изменен: ИУС 4/90, 7/92 Примечание: переиздание 1994 Текст документа: ГОСТ 202 «Белила… … Справочник ГОСТов
202 — РСТ РСФСР 202{ 87} Раковины металлические под умывальник. Общие технические условия. ОКС: 91.140.70 КГС: У23 Принадлежности туалета Взамен: РСТ РСФСР 202 77 Действие: С 01.04.88 Текст документа: РСТ РСФСР 202 «Раковины металлические под… … Справочник ГОСТов
202 — Años: 199 200 201 – 202 – 203 204 205 Décadas: Años 170 Años 180 Años 190 – Años 200 – Años 210 Años 220 Años 230 Siglos: Siglo II – Siglo I … Wikipedia Español
202 — For the area code, see Area code 202. NOTOC EventsBy PlaceRoman Empire*Septimus Severus returns to Rome after a five year absence. Festivals are held to celebrate his six year reign. * A Roman law bans female gladiators. *An edict bans… … Wikipedia
202 a. C. — Años: 205 a. C. 204 a. C. 203 a. C. – 202 a. C. – 201 a. C. 200 a. C. 199 a. C. Décadas: Años 230 a. C. Años 220 a. C. Años 210 a. C. – Años 200 a. C. – Años 190 a. C. Años 180 a. C. Años 170 a. C. Siglos … Wikipedia Español
202 (число) — 202 двести два 199 · 200 · 201 · 202 · 203 · 204 · 205 Факторизация: 2×101 Римская запись: CCII Двоичное: 11001010 Восьмеричное: 312 Шестнадцатеричное: CA … Википедия