-
1 timidē
timidē adv. with comp. [timidus], fearfully, timidly: de se cogitare: de felicitate dicere: non timide pugnari, bravely, Cs.: res omnīs ministrat, hesitatingly, H.: timidius dicere: timidius agere, Cs.* * *timidius, timidissime ADVtimidly, fearfully, apprehensively, nervously; cautiously, with hesitation -
2 timide
tĭmĭdē, adv., v. timidus fin. -
3 timidus
tĭmĭdus, a, um, adj. [timeo], fearful, afraid, faint-hearted, cowardly, timid (opp. audax; cf.: pavidus, trepidus, iners, ignavus): timido metu refugere, Enn. ap. Cic. de Or. 3, 58, 218; id. ap. Fin. 5, 11, 31 (Trag. v. 46 Vahl.); cf.:(β).nimium me timidum fuisse confiteor,
Cic. Sest. 16, 36:se timidum atque ignavum judicari,
id. Fam. 11, 18, 1:timidus ac tremens,
id. Pis. 30, 74:imbelles timidique,
id. Off. 1, 24, 83:timidus imperitusque,
id. Caecin. 7, 18:timidus in labore militari,
id. Fam. 1, 17, 1:non timidus ad mortem,
id. Fin. 2, 20, 63 et saep.:timidus animus, humilis, demissus fractusque,
id. Off. 3, 32, 115:spes,
Ov. H. 16, 375:amor,
id. ib. 18 (19), 172:fides,
id. M. 9, 792:manus,
id. Tr. 2, 228:tergum,
Hor. C. 3, 2, 16:navis,
Ov. F. 1, 4:timido cursu Fugit,
id. M. 1, 525:preces,
id. Tr. 5, 8, 28:pro cauto timidus accipitur,
Sen. Ep. 45, 7:in bello fortis, in foro timidus,
id. ib. 120, 9.— In a good sense = cautus, cautious:mater timidi non solet flere,
Nep. Thras. 2, 3.— Comp.:adversis mediocribus timidiores,
Hirt. B. G. 8, 13:nihil timidius columbā,
Varr. R. R. 3, 7, 3:timidiora mandata videbantur, quam, etc.,
Cic. Fam. 11, 18, 1. — Sup.:timidissime Phineu,
Ov. M. 5, 224:turba, columbae,
id. A. A. 1, 117.—With inf. ( poet.):(γ).Codrus pro patriā non timidus mori,
Hor. C. 3, 19, 2:non timidus pro patriā perire,
id. ib. 4, 9, 52:agitare aprum,
Sil. 16, 575.—With gen. ( poet. and in postAug. prose):timidus procellae,
Hor. A. P. 28; so,deorum,
Ov. M. 5, 100: animalia timida lucis, that shun the light, i. e. remote from the light, dark, Sen. Vit. Beat. 20, 6:timidum doloris ac mortis,
Lact. 3, 26. — Hence, adv.: tĭmĭdē, fearfully, timidly:timide (opp. fidenter),
Cic. Div. 2, 31, 67:timide aliquid facere,
id. Tusc. 2, 23, 55:dicere,
id. Planc. 10, 24:timide vel potius verecunde,
id. Fin. 5, 2, 6; id. Quint. 16, 51; id. Sull. 29, 80; Caecin. ap. Cic. Fam. 6, 7, 3; Caes. B. G. 3, 25; id. B. C. 1, 19; Hor. A. P. 171; Ov. M. 1, 746; Plin. Ep. 1, 8, 2; Sen. Hippol. 393.— Comp.:timidius dicere,
Cic. Caecin. 27, 77:cum omnia trepidantius timidiusque ageret,
Caes. B. C. 1, 19.— Sup.:quod timidissime dicendum est,
Quint. 11, 1, 77. -
4 ministrō
ministrō āvī, ātus, āre [minister], to attend, wait upon, serve: servi sordidati ministrant: cum maximis poculis ministraretur: tibi.— To take care of, manage, govern, direct: res omnīs timide, H.— To provide, furnish, supply, give, afford, serve, attend: velis, V.: Bacchum, serve wine, V.: iussa medicorum, execute, O.: (naves) velis, Ta.: Cena ministratur pueris, H.: faces furiis Clodianis: Iovi bibere: (vinum) verba ministrat, H.: furor arma ministrat, V.: caelo sol ministrat, Pr.* * *ministrare, ministravi, ministratus V DATattend (to), serve, furnish; supply -
5 abicio
ăbĭcĭo or abjĭc- (in the best MSS. abicio; cf.I.ăbĭci,
Ov. P. 2, 3, 37;ăbĭcit,
Juv. 15, 17), ĕre, jēci, jectum, 3, v. a. [ab-jacio], to cast away, to throw away, throw down.Lit.:II.in sepulcrum ejus abjecta gleba non est,
Varr. L. L. 5, § 23 Müll.:scutum,
Cic. Tusc. 2, 23:insigne regium de capite,
id. Sest. 27:socer ad pedes abjectus,
id. ib. 34; so,se ad pedes,
id. Phil. 2, 34, 86:se e muro in mare,
id. Tusc. 1, 34; so,corpus in mare,
id. Phil. 11, 2, 5:impelluntur, feriuntur, abiciuntur, cadunt,
id. Tusc. 2, 15, 36:se abjecit exanimatus,
he threw himself down as if lifeless, id. Sest. 37.— Absol.:si te uret sarcina, abicito,
throw it down, Hor. Ep. 1, 13, 7.—Also with in and abl., when the place from which a thing is thrown is designated:anulum in mari,
Cic. Fin. 5, 30, 92 Madv. N. cr.; so, ut se abiceret in herba, id. de Or. 1, 7, 28:statuas in propatulo domi,
Nep. Hann. 9, 3:cadaver in viā,
Suet. Ner. 48; cf.:ubi cadaver abjeceris,
Tac. A. 1, 22.Fig.A.In gen., to cast off, throw away, give up, etc.:B.ut primum tenebris abjectis inalbabat,
as soon as the day, having dispelled the darkness, was beginning to brighten, Enn. Ann. v. 219 Vahl.: nusquam ego vidi abjectas aedīs, nisi modo hasce, thrown away, i.e. sold too low, Plaut. Most. 3, 3, 3: psaltria aliquo abiciendast, must be got rid off ( il faut se defaire d'elle, Dacier), Ter. Ad. 4, 7, 26:vitam,
Cic. Att. 3, 19:salutem pro aliquo,
id. Planc. 33:memoriam beneficiorum,
id. Phil. 8, 11:versum,
to declaim it carelessly, id. de Or. 3, 26 (cf. with id. ib. 3, 59: ponendus est ille ambitus, non abiciendus, the period must be brought gradually to a close, not broken off abruptly).In partic.1.To throw off, cast aside care for, remembrance of, etc., to give up, abandon:2.abicimus ista,
we let that go, Cic. Att. 13, 3:fama ingenii mihi est abicienda,
I must renounce, id. ib. 9, 16: domum Sullanam desperabam jam... sed tamen non abjeci, but yet I have not abandoned it, i. e. its purchase, id. Fam. 9, 15:abjectis nugis,
nonsense apart, Hor. Ep. 2, 2, 141 (cf. amoto ludo, id. S. 1, 1, 27).To cast down to a lower grade, to degrade, humble, Cic. Leg. 1, 9: hic annus senatus auctoritatem abjecit, degraded or lowered the authority of the Senate, id. Att. 1, 18; so also id. Tusc. 5, 18; id. de Or. 3, 26, 104.—Hence, abjectae res, reduced circumstances (opp. florentes), Nep. Att. 8; Cic. Quint. 30; Tac. A. 4, 68.3.Abicere se, to throw one's self away, degrade one's self, v. Cic. Tusc. 2, 23: ut enim fit, etc.—Hence, abjectus, a, um, P. a., downcast, disheartened, désponding; low, mean, abject, worthless, unprincipled.A.Quo me miser conferam? An domum? matremne ut miseram lamentantem videam et abjectam? Gracch. ap. Cic. de Or. 3, 56, 214:B.plura scribere non possum, ita sum animo perculso et abjecto,
Cic. Att. 3, 2.—Nihil abjectum, nihil humile cogitare, Cic. Fin. 5, 20:1.contemptum atque abjectum,
id. Agr. 2, 34:verbis nec inops nec abjectus,
id. Brut. 62, 222 al. — Comp.:animus abjectior,
Cic. Lael. 16; Liv. 9, 6.— Sup.:animus abjectissimus,
Quint. 11, 1, 13 al. — Adv.: abjectē.Dispiritedly, despondingly:2.in dolore est providendum, ne quid abjecte, ne quid timide, ne quid ignave faciamus,
Cic. Tusc. 2, 23, 55; id. Phil. 3, 11, 28.—Low, meanly:quo sordidius et abjectius nati sunt,
Tac. Or. 8:incuriose et abjecte verbum positum,
improperly, Gell. 2, 6, 1. -
6 adpello
1.ap-pello ( adp-, Fleck., Halm (in Tac.); app-, Merk., B. and K., Rib., Weissenb., Halm (in Nep.), pŭli, pulsum, 3, v. a. and n., to drive, move or bring a person or thing to or toward.I.In gen.A. a.With ad:b.ad ignotum arbitrum me adpellis,
Plaut. Rud. 4, 3, 104:armentum ad aquam,
Varr. R. R. 2, 5, 15; cf. id. ib. 2, 2, 11:ad litora juvencos,
Ov. M. 11, 353: visum in somnis pastorem ad me appellere, to drive toward me, i. e. the herd, the flock, Att. ap. Cic. Div. 1, 22:turres ad opera appellebat,
Caes. B. C. 1, 26.—With in:c.in flumen,
Dig. 43, 13, 1.—With dat.:d.Hinc me digressum vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715.—With quo: quo numquam pennis appellunt Corpora saucae Cornices, * Lucr. 6, 752.—e.Absol.: dant operam, ut quam primum appellant, Lucil. ap. Non. p. 238, 28: postquam paulo appulit unda (corpus), drove a little toward me, brought near, Ov. M. 11, 717 al.—B.Trop.: animum ad aliquid, to turn, direct, apply:II.animum ad scribendum adpulit,
Ter. And. prol. 1; so id. ib. 2, 6, 15.—Also to bring into any condition:argenti viginti minae me ad mortem adpulerunt,
drove me to destruction, Plaut. As. 3, 3, 43; id. Bacch. 3, 1, 11.—A.. Esp. freq. as a nautical t. t., to bring or conduct a ship somewhere, to land (in Cic. only in this signif.); constr.: appellere navem, nave, or absol. in act. and pass.; also navis appellit, or appellitur (cf. applico, II.).a.With navem. [p. 141] abitu appellant huc ad molem nostram naviculam, Afran. ap. Non. p. 238, 24:b.cum Persae classem ad Delum appulissent,
Cic. Verr. 2, 1, 18:si ille ad eam ripam naves appulisset,
id. Phil. 2, 11, 26 Wernsd.:cum ad villam nostram navis appelleretur,
id. Att. 13, 21:Alexandrum in Italiam classem appulisse constat,
Liv. 8, 3; so id. 28, 42:naves appulsae ad muros,
id. 30, 10; 44, 44; 45, 5 al.—With nave:c.cum Rhegium onerariā nave appulisset,
Suet. Tit. 5; cf. Gron. ad Liv. 30, 10.—Act. absol.: huc appelle, * Hor. S. 1, 5, 12:d.ad insulam appulerunt,
Liv. 37, 21:cum ad litus appulisset,
Quint. 7, 3, 31:cum ad Rhodum appulisset,
Suet. Tib. 11; so id. Ner. 27.—Pass. absol.:e.alios ad Siciliam appulsos esse,
Cic. Verr. 2, 5, 28:ripae suorum appulsus est,
Vell. 2, 107.—Seldom in a neutr. sense:B.navis adpellit,
comes to land, arrives at, Tac. A. 4, 27:Germanici triremis Chaucorum terram adpulit,
id. ib. 2, 24; Suet. Aug. 98:Alexandrina navis Dertosam appulit,
id. Galb. 10. — Poet.:appellere aliquem: me vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715; so id. ib. 1, 377 (cf. id. ib. 1, 616: quae vis te immanibus applicat oris).—Trop.:2.timide, tamquam ad aliquem libidinis scopulum, sic tuam mentem ad philosophiam appulisti,
Cic. de Or. 2, 37:nec tuas umquam rationes ad eos scopulos appulisses,
id. Rab. Perd. 9, 25.appello ( adp-, Ritschl), āvi, ātum, 1 ( subj. perf. appellāssis = appellaveris, Ter. Phorm. 5, 1, 15), orig. v. n., as a secondary form of the preced. (cf.: jungere, jugare), to drive to or toward, to go to in order to accost, make a request, admonish, etc.; like adire, aggredi; hence like these constr. as v. a. with acc., to accost, address, to speak to, call upon (very freq. and class.).I.In gen. adgrediar hominem, adpellabo, Plaut. Most. 5, 1, 26:II.accedam atque adpellabo,
id. Am. 1, 3, 17:adeamus, adpellemus,
id. Mil. 2, 5, 10; cf. id. Poen. 5, 2, 22, 5, 2, 30; 5, 2, 32:te volo adpellare,
id. Aul. 2, 2, 23; id. Bacch. 5, 2, 50:quo ore appellabo patrem?
Ter. Heaut. 4, 3, 22; id. Phorm. 5, 8 (9), 22: Lucil. ap. Non. p. 238, 23 aliquem hilari vultu, Cic. Clu. 26, 72:hominem verbo graviore,
id. Verr. 2, 3, 58:legatos superbius,
id. Imp. Pomp. 5:homines asperius,
id. Agr. 2, 24:ibi a Virdumaro appellatus,
accosted, Caes. B. G. 7, 54:Adherbalis appellandi copia non fuit,
Sall. J. 22, 5 milites alius alium laeti appellant, id. ib. 53, 8, Tac. Agr. 40: senatu coram appellato, Suet Ner. 41; id. Tib. 29 al.:nec audet Appellare virum virgo,
Ov. M. 4, 682 al. —Also to address by letter:crebris nos litteris appellato,
Cic. Fam. 15, 20.—EspA.1.. Freq. with the access. idea of entreating, soliciting, to approach with a request, entreaty, etc., to apply to, to entreat, implore, beseech, invoke, etc.:2.vos etiam atque etiam imploro et appello,
Cic. Verr. 2, 5, 72, § 188 quem enim alium appellem? quem obtester? quem implorem? id. Fl. 2:quem praeter te appellet, habebat neminem,
id. Quint. 31; id. Fam. 12, 28:quo accedam aut quos appellem?
Sall. J. 14, 17:appellatus est a C. Flavio, ut, etc.,
Nep. Att. 8, 3:appellatis de re publicā Patribus,
Suet. Caes. 34.—Aliquem de aliquā re, to address one in order to incite him to something ( bad):3.aliquem de proditione, Liv 26, 38, 4: de stupro,
Quint. 4, 2, 98.—Also without de:aliquem,
Sen. Contr. 2, 15; Dig. 47, 10, 15, § 15.—In judic. language, t. t., to appeal to one, i. e. to call upon him for assistance (in the class. period always with acc.; also in Pandect. Lat. constr. with ad):B.procurator a praetore tribunos appellare ausus,
Cic. Quint. 20, 64:tribuni igitur appellabantur,
id. ib. 20, 63; so,praetor appellabatur,
id. Verr. 2, 4, 65; Liv. 9, 26:Volero appellat tribunos,
id. 2, 55; Plin. 1, praef. 10: mox et ipse appellato demum collegio ( after he had appealed to the college of the tribunes), obtinuit, etc., Suet. Caes. 23:adversarii ad imperatorem appellārunt,
Dig. 4, 4, 39 et saep.—To address in order to demand something, esp. the payment of money, to dun:C.Tulliola tuum munusculum flagitat et me ut sponsorem appellat,
Cic. Att. 1, 8 fin.; id. Quint. 12;with de pecuniā: appellatus es de pecuniā,
id. Phil. 2, 29; and without de: magnā pecuniā appellabaris a creditoribus, Quint. 5, 13, 12; Alphius ap. Col. 1, 7, 2.— Trop.:cupressus in Cretā gignitur etiam non appellato solo,
Plin. 16, 33, 60, § 142.—Later also appellare rem, to demand, claim something:mercedem appellas?
Juv. 7, 158.—To sue, inform against, complain of, accuse, to summon before a court:D.ne alii plectantur, alii ne appellentur quidem,
Cic. Off. 1, 25, 89; so,aliquem stupri causā,
Val. Max. 6, 1, 11 al. —To accost by any appellation (cf.:* E.centurionibus nominatim appellatis,
Caes. B. G. 2, 25); hence, to call by name, or to call, to term, entitle, to declare or announce as something (cf. prosagoreuô, and in Heb., to call, and also to name; appellare gives a new predicate to the subject, while nominare only designates it by name, without a qualifying word; cf. Hab. Syn. 958; Herz. ad Caes. B. G. 7, 4):vir ego tuus sim? ne me adpella falso nomine,
Plaut. Am. 2, 2, 181; so id. Mil. 2, 5, 26; Ter. Phorm. 5, 1, 15:aliquem patrem,
id. Hec. 4, 4, 30, pater a gnatis ne dulcibus umquam Appelletur, Lucr. 4, 1235; 1, 60; 5, 10:O Spartace, quem enim te potius appellem?
Cic. Phil. 13, 10:unum te sapientem appellant et existimant,
id. Am. 2, 6:hos viros bonos, ut habiti sunt, sic appellandos putemus,
id. ib. 5, 19:cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Bacchum,
id. N D 2, 23, 60 suo quamque rem nomine appellare, id. Fam. 9, 22 al.:rex ab suis appellatur,
Caes. B. G 7, 4:me subditum et ex pellice genitum appellant,
Liv. 40, 9. quem nautae appellant Lichan, Ov. M. 9, 229 victorem appellat Acesten, declares him victor, Verg. A. 5, 540 al.—Hence, to call by name:quos non appello hoc loco,
Cic. Sest 50, 108: multi appellandi laedendique sunt, id Verr 2, 1, 60; id. Caecin. 19; so,appellare auctores,
to declare, name, Plin. 28, 1, 1, § 2.— Trop.:quos saepe nutu significationeque appello,
make known, Cic. Fam. 1, 9 fin. —Appellare litteras, to pronounce, Cic. Brut. 35, 133 (v. appellatio). -
7 aecus
aequus ( aecus, Pac. 32 Rib.; Lucr. 5, 1023 Lachm. and Munro; AIQVOS, S. C. de Bacch. 1. 26), a, um, adj. [formerly referred to EIKÔ, eoika, but Pott connects it with Sanscr. ēka = one, as if properly, one and uniform; others consider it as akin to aemulor, q. v.].I.A.. Of place, that extends or lies in a horizontal direction, plain, even, level, flat (esp. freq. in the strategic descriptions of the histt.;B. 1.syn.: planus, aequalis, aequabilis, par, similis, justus): locus ad libellam aequus,
level, Varr. R. R. 1, 6 fin.:aequus et planus locus,
Cic. Caec. 17 fin.:in aequum locum se demittere,
Caes. B. G. 7, 28: legio, quae paulo aequiore loco constiterat, id. ib. 7, 51:in aequum locum deducere,
Sall. J. 42 (cf. in Gr. eis to isoW katabainein, Xen. Anab. 4, 6, 18).— Trop.:sive loquitur ex inferiore loco sive aequo sive ex superiore,
i. e. before the judges, sitting on raised seats, or in the Senate, or in the assembly of the people from the rostra, Cic. de Or. 3, 6, 23:meos multos et ex superiore et ex aequo loco sermones habitos cum tuā summā laude,
from the tribune, and on private matters, id. Fam. 3, 8.—In the histt., sometimes subst.: aequum, i, n., with a gen., level ground, a plain:facilem in aequo campi victoriam fore,
Liv. 5, 38:ut primum agmen aequo, ceteri per acclive jugum insurgerent,
Tac. Agr. 35:in aequum digredi,
id. ib. 18:in aequo obstare,
id. ib. 36; id. H. 4, 23.—Also, an eminence, if it rises without inequalities:dum Romanae cohortes in aequum eniterentur,
up the slope, Tac. A. 2, 80.—As a level place is more favorable for military operations than an uneven one, aequus has the signif.,Of place:2.locum se aequum ad dimicandum dedisse,
Caes. B. C. 3, 73:etsi non aequum locum videbat suis,
Nep. Milt. 5, 4:non hic silvas nec paludes, sed aequis locis aequos deos,
Tac. A. 1, 68. —Of time: judicium aequiore tempore fieri oportere, more propitious, Cic. Corn. Fragm. ap. Ascon. p. 72:3.et tempore et loco aequo,
Liv. 26, 3:tempore aequo,
Suet. Caes. 35.—In gen., of persons or things (freq. and class.), favorable, kind, friendly, benevolent, etc.; constr. absol. with dat., or in and acc. (in poets in with abl.).(α).Absol.:(β).consequeris, ut eos ipsos, quos contra statuas, aequos placatosque dimittas,
Cic. Or. 10, 34:nobilitate inimica, non aequo senatu,
id. Q. Fr. 2, 3 med.:meis aequissimis utuntur auribus,
id. Fam. 7, 33:oculis aspicere aequis,
Verg. A. 4, 372:O dominum aequum et bonum,
Suet. Aug. 53:boni et aequi et faciles domini,
id. Tib. 29.—With dat.:(γ).aequa Venus Teucris, Pallas iniqua fuit,
Ov. Tr. 1, 2, 6; id. A. A. 2, 310.—With in and acc.:(δ).quis hoc statuit, quod aequum sit in Quintium, id iniquum esse in Maevium,
Cic. Quint. 14.—With in and abl.:4.victor erat quamvis, aequus in hoste fuit,
Prop. 4, 18, 28.—Hence,aequus, i, m. subst., a friend:II.ego ut me tibi amicissimum esse et aequi et iniqui intellegant, curabo,
both friends and enemies, Cic. Fam. 3, 6 fin.:aequis iniquisque persuasum erat,
Liv. 5, 45.That is equal to another in any quality, equal, like; and of things divided into two equal parts, a half:1.aequo censu censeri,
Plaut. Trin. 2, 4, 92:partīs,
Lucr. 3, 125; so Aur. Vict. Orig. 19, 1; and Vulg. 1 Reg. 30, 24:aequa erit mensura sagorum,
ib. Exod. 26, 8:pondera,
ib. Lev. 19, 36:portio,
ib. 2 Mach. 8, 30:aequa dementia,
Lucr. 1, 705 al.:aequā manu discedere,
to come off with equal advantage, Sall. C. 39; so,aequo Marte pugnare,
with equal success, Liv. 2, 6; Curt. 4, 15, 29; Flor. 4, 2, 48 al.:urbs erat in summo nubibus aequa jugo,
Ov. P. 4, 7, 24:aequum vulnus utrique tulit,
id. M. 9, 719 (cf. id. ib. 7, 803:aequales urebant pectora flammae): sequiturque patrem non passibus aequis,
Verg. A. 2, 724:pars aequa mundi,
Plin. 2, 19, 17, § 81:utinam esset mihi pars aequa amoris tecum, i. e. aeque vicissim amaremus,
Ter. Eun. 1, 2, 12:non tertiam portionem, verum aequam,
Plin. 3, 1, 1, § 5 al. —Hence the adverbial phrases,Ex aequo, in like manner, in an equal degree, equally ( = ex isou, Hdt., Dem.), Lucr. 1, 854:2.dixit et ex aequo donis formaque probata, etc.,
Ov. H. 16, 87; 20, 123; id. Am. 1, 10, 33; id. A. A. 2, 682; id. M. 3, 145; 4, 62; Liv. 36, 37:adversarum rerum ex aequo socii sunt (Fosi Cheruscis), cum in secundis minores fuissent,
Tac. G. 36 fin. —In aequo esse or stare, to be equal:B.qui cogit mori nolentem, in aequo est, quique properantem impedit,
Sen. Phoen. 98:ut naturam oderint, quod infra deos sumus, quod non in aequo illis stetimus,
id. Ben. 2, 29: in aequo ponere aliquem alicui, to make equal, to put on an equality, to compare:in aequo eum (Philopoemenem) summis imperatoribus posuerunt,
Liv. 39, 50 fin. —Morally.1.Of persons, fair, equitable, impartial in conduct toward others (diff. from justus, just; v. aequitas, II.); constr. absol., with dat.; more rarely with gen.:2.praetor aequus et sapiens,
Cic. Verr. 2, 4, 65; 2, 5, 59:aequissimus aestimator et judex,
id. Fin. 3, 2:praebere se aequum alicui,
id. Fam. 2, 1:absentium aequi, praesentibus mobiles,
benevolent toward, Tac. A. 6, 36.—Of things, fair, right, equitable, reasonable: ITA. SENATVS. AIQVOM. CENSVIT., S. C. de Bach. 1. 26: et aecum et rectum est, Pac. ap. Non. 261, 13 (Trag. Rel. p. 81 Rib.):3.aequa et honesta postulatio,
Cic. Rosc. Am. 2:quod justum est et aequum, servis praestate,
just and fair, Vulg. Col. 4, 1:postulo primum id, quod aequissimum est, ut, etc.,
Cic. Clu. 2:aequa lex et omnibus utilis,
id. Balb. 27:aequissimis legibus monere,
Aur. Vict. Caes. 9, 5:aequae conditiones,
Vell. 2, 25; see Fischer, Gr. II. 611.—Hence,ae-quum, i, n. subst., what is fair, equitable, or just; fairness, equity, or justice, etc.: jus atque aequum, Enn. ap. Non. p. 399, 10 (Trag. v. 224 Vahl.):4.utilitas justi prope mater et aequi,
Hor. S. 1, 3, 98:aequi studium,
Aur. Vict. Caes. 24, 6.—Often with comparatives, more than is right, proper, reasonable:lamentari amplius aequo,
Lucr. 3, 966:injurias gravius aequo habere,
to feel too deeply, Sall. C. 50:potus largius aequo,
Hor. Ep. 2, 2, 215.—Hence, aequum est, it is reasonable, proper, right, etc.; constr. with acc. and inf., in good prose also with dat. pers. and ut, Rudd. II. p. 235, n. 21: nos quiescere aequom est, Enn. ap. Diom. p. 382 P. (Trag. v. 199 Vahl.):quae liberum scire aequom est adulescentem,
Ter. Eun. 3, 2, 25:significant Imbecillorum esse aecum misererier omnīs,
Lucr. 5, 1023:non est aequum nos derelinquere verbum Dei,
Vulg. Act. 6, 2:aequius est mori quam auctoritatem imperii foedare,
Aur. Vict. Epit. 12, 7:ut peritis? Ut piscatorem aequomst (sc. perire), fame sitique speque,
Plaut. Rud. 2, 2, 7; so,sicut aequum est homini de potestate deorum timide et pauca dicamus,
Cic. Imp. Pomp. 16, 47.—In Plaut., with abl.:plus vidissem quam med atque illo aequom foret,
would be becoming in me and him, Plaut. Bacch. 3, 3, 84; id. Rud. prol. 47.—Aequum as subst. very freq. with bonum = aequitas, equitable conduct toward others, fairness, equity, etc.:C.neque quidquam queo aequi bonique ab eo impetrare,
what is right and just, Plaut. Curc. 1, 1, 65:cum de jure civili, cum de aequo et bono disputaretur,
Cic. Brut. 38:ex aequo et bono, non ex callido versutoque jure rem judicari oportere,
id. Caecin. 23:fit reus magis ex aequo bonoque quam ex jure gentium,
in accordance with justice and equity, Sall. J. 35.— Also without et:illi dolum malum, illi fidem bonam, illi aequum bonum tradiderunt,
Cic. Top. 17.—So also, aequius melius, according to greater equily, Cic. Off. 3, 15; id. Top. 17.—Of a state of mind, even, unruffled, calm, composed, tranquil, patient, enduring (cf. aequitas, II. B.);1.esp. freq. with animus or mens: animus aequos optumum est aerumnae condimentum,
Plaut. Rud. 2, 3, 71:concedo et quod animus aequus est et quia necesse est,
Cic. Rosc. Am. 50:quodadest memento Componere aequus,
Hor. C. 3, 29, 32:tentantem majora, fere praesentibus aequum,
id. Ep. 1, 17, 24;and so, aequam memento rebus in arduis Servare mentem, etc.,
id. C. 2, 3, 1.—Esp. freq. in the adv. abl.: aequo (aequiore, aequissimo) animo, with even mind, with equanimity, patiently, calmly, quietly, with forbearance: ego, nisi Bibulus adniteretur de triumpho, aequo animo essem, nunc vero aischron siôpan, Cic. Att. 6, 8:carere aequo animo aliquā re,
id. Brut. 6:ferre aliquid,
Nep. Dion. 6, 7; Aur. Vict. Orig. 6, 3:accipere,
Sall. C. 3, 2:tolerare,
id. J. 31:quo aequiore animo Germanicus celerem successionem operiretur,
Suet. Tib. 25:testem se in judiciis interrogari aequissimo animo patiebatur,
id. Aug. 56.—In eccl. Lat. = bono animo:aequo animo esto,
be of good cheer, Vulg. 3 Reg. 21, 7:aequo animo (aliquis) est? Psallat,
ib. Jacob. 5, 13.—Hence: aequi bonique facere aliquid, to regard as fair and reasonable (prop., a gen. of value, Roby, § 1191), to put up with, be content with, submit to, acquiesce in, etc.:istuc aequi bonique facio,
Ter. Heaut. 4, 5, 40: tranquillissimus animus meus totum istuc aequi boni [p. 59] facit, Cic. Att. 7, 7; Liv. 34, 22 fin.:aequi istuc faciam,
it will be all the same to me, Plaut. Mil. 3, 1, 189.—So also:aequi bonique dicere,
to propose any thing reasonable, Ter. Phorm. 4, 3, 32.—Hence, aequē, adv., in like manner, equally, just as = ex aequo, pariter, Gr. isôs, omoiôs (indicating the entire equality of two objects compared, while similiter denotes only likeness):eā (benevolentiā) non pariter omnes egemus... honore et gloriā fortasse non aeque omnes egent,
Cic. Off. 2, 8, 30:non possum ego non aut proxime atque ille aut etiam aeque laborare,
id. Fam. 9, 13, 2:universa aeque eveniunt justo et impio,
Vulg. Eccl. 9, 2.In the comic poets with cum or the comp. abl. (cf. adaeque); in Cic. and good class. authors gen. with et, atque, ac, ac si; less class. with quam, ut, quam ut; in Petr. with tamquam.(α).Aeque—cum:(β).animum advorte, ut aeque mecum haec scias,
Plaut. As. 2, 2, 66, id. Poen. prol. 47: novi aeque omnia tecum, Ter Phorm. 5, 9, 43. But in Plaut. As. 4, 1, 26, tecum una postea aeque pocla potitet, una belongs with tecum to potitet, and aeque is put absol. (sc. ut tu).—Aeque with comp. abl.:(γ).nullus est hoc meticulosus aeque,
as this person, Plaut. Am. 1, 1, 137:qui me in terrā aeque fortunatus erit,
id. Curc. 1, 2, 51.—Aeque—et or aeque— que (as in Gr. ison kai, isa kai, Soph. Oed. Tyr. 611;(δ).Thuc. 3, 14). nisi aeque amicos et nosmet ipsos diligamus,
equally as ourselves, Cic. Fin. 1, 20, 67. versūs aeque prima et media et extrema pars attenditur, id. de Or. 3, 50, 192; id. Rosc. Com. 1, 2; so id. Mur. 13, 28; id. Clu. 69, 195, id. Tusc. 2, 26, 62 al.:quod Aeque neglectum pueris senibusque nocebit,
Hor. Ep. 1, 1, 26.—Aeque—atque, —ac, —ac si, as... as; as much as, as: vide ne, quem tu esse hebetem deputes aeque ac pecus, is, etc., Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 45: pumex non aeque aridus atque hic est senex, Plaut Aul. 2, 4, 18; Ter. Phorm 1, 2, 43; Varr. R. R. 3, 8, 2:(ε).nisi haberes, qui illis aeque ac tu ipse gauderet,
Cic. Lael. 6, 22:sed me colit et observat aeque atque patronum suum,
id. Fam. 13, 69; 2, 2; so id. Brut. 71, 248; id. Rosc. Am. 40, 116; Cels. 6, 15; Tac. H. 4, 5; Suet. Caes. 12 al.: aeque ac si. with the subj., just as if. altogether as if:Egnatii absentis rem ut tueare, aeque a te peto ac si mea negotia essent,
Cic. Fam. 13, 43, 3; Auct Her 2, 13, 19: quo factum est, ut jumenta aeque nitida ex castellis educeret ac si in campestribus ea locis habuisset, Nep Eum. 5. 6; Liv. 10, 7, 4; 44, 22, 5 al.—Aeque— quam (only in Plaut. and prose writers from the Aug. per.;(ζ).neither in Cic. nor in Cæs.),
as... as, in the same manner as, as well... as, like, Plaut. Mil. 2, 5, 55;nullum esse agrum aeque feracem quam hic est,
id. Epid. 2, 3, 1:nihil aeque eos terruit quam robur et color imperatoris,
Liv. 28, 26, 14, 5, 6, 11; so 5, 3, 4; 31, 1, 3;in navibus posita aeque quam in aedificiis,
Plin. 2, 81, 83, § 196; so 2, 70, 72, § 180; Tac. A. 14, 38; id. H. 2, 10; 4, 52; Suet. Aug. 64, 89; id. Galb. 4 al.—Aeque—ut, a rare combination, and unworthy of imitation (in authors of the class. per. its reception rests, for the most part, upon false readings for aeque et or aeque ac), as much as, like, cui nihil aeque in causis agendis ut brevitas placet, Plin. Ep. 1, 20, 1 Keil. accinctus aeque ut discinctus, Vulg. 3 Reg. 20, 11. Possidebitis eam (terram) singuli aeque ut frater suus, ib. Ezech. 47, 14:(η).idemque proficeret aeque ut rosaceum,
Plin. 23, 4, 45, § 89, where Jan reads proficeret quod rosaceum. —In Plaut. once aeque—quasi for the class. aeque ac. quem videam aeque esse maestum quasi dies si dicta sit, Plaut. As. 5, 1, 11 Fleck.—Sometimes aeque—aeque, as well as, as much as. aeque pauperibus prodest, locupletibus aeque, Hor. Ep. 1, 1, 25:2.aeque discordiam praepositorum, aeque concordiam subjectis exitiosam,
Tac. Agr. 15.—The comparison is often to be supplied from the whole sentence or context; hence, aeque stands absol. for aeque ac, etc. (ante-class. freq.; also in Cic. and Liv.), equally, as much as, as: eadem oratio non aeque valet, Enn. ap. Gell. 11, 4 (from Eurip. Hec. 295: logos... ou tauton sthenei):3.satin habes, si feminarum nullast quam aeque diligam?
Plaut. Am. 1, 3, 11: Aetna mons non aeque altus, id. Mil. 4, 2, 73; 4, 7, 10; id. Most. 1, 3, 85, etc.; Ter. Phorm. 3, 3, 32; Cic. Fam. 4, 6, 1; so id. ib. 5, 21; id. Fin. 4, 33, 62:aeque sons,
Liv. 29, 19, 2;so 29, 19, 4 al.: aeque non est dubium,
it is as little doubtful, Plin. 2, 15, 13, § 68.—With omnes, uterque, and definite numerals, to indicate that a thing applies equally to all the objects designated, equally:4.non omnia eadem aeque omnibus suavia esse scito,
Plaut. As. 3, 3, 51; Ter. Hec. 2, 1, 2; so Cic. Off. 2, 8, 31; id. Fin. 4, 27, 75 al.:etsi utrique nostrum prope aeque gratae erant (litterae),
id. Fam. 13, 18; so id. Quint. 28, 86; Verg. G. 3, 118; Ov. Tr. 3, 8, 33; id. Fast. 1, 226:aeque ambo pares,
Plaut. Men. 5, 9, 60:duae trabes aeque longae,
Caes. B. C. 2, 10; Suet. Aug. 101. —Sometimes absol., with several substantives, alike, equally:5.Tragici et comici Numquam aeque sunt meditati,
Plaut. Pers. 4, 2, 4. imperium bonus ignavus aeque sibi exoptant, Sall. C. 11.—In Plaut. Capt. 3, 5, 42, nec est mihi quisquam, melius aeque cui velim, melius velle is, perhaps, to be taken together as a phrase, and the comp. considered as used in a restricted sense, as in melius est. Others consider the comp. as used for the simple positive; cf. adaeque.—B.Justly, with equity:► An old adverb.mihi id aeque factum arbitror,
Plaut. Mil. 5, 22 dub. (Ritschl: jureque id factum arbitror).— Comp.: ferro quam fame aequius perituros, more willingly, Sall. H. Fragm.— Sup.:aequissime jus dicere,
Aur. Vict. Epit. 11, 2:judicas ut qui aequissime,
Sid. 15, Ep. 11.form, aequĭter, also occurs: praeda per participes aequiter partita est, Liv. Andr. ap. Non. 512, 31; so Pac. ib., Att. ib., and Plaut. acc. to Prisc. 1010 P. -
8 aequum
aequus ( aecus, Pac. 32 Rib.; Lucr. 5, 1023 Lachm. and Munro; AIQVOS, S. C. de Bacch. 1. 26), a, um, adj. [formerly referred to EIKÔ, eoika, but Pott connects it with Sanscr. ēka = one, as if properly, one and uniform; others consider it as akin to aemulor, q. v.].I.A.. Of place, that extends or lies in a horizontal direction, plain, even, level, flat (esp. freq. in the strategic descriptions of the histt.;B. 1.syn.: planus, aequalis, aequabilis, par, similis, justus): locus ad libellam aequus,
level, Varr. R. R. 1, 6 fin.:aequus et planus locus,
Cic. Caec. 17 fin.:in aequum locum se demittere,
Caes. B. G. 7, 28: legio, quae paulo aequiore loco constiterat, id. ib. 7, 51:in aequum locum deducere,
Sall. J. 42 (cf. in Gr. eis to isoW katabainein, Xen. Anab. 4, 6, 18).— Trop.:sive loquitur ex inferiore loco sive aequo sive ex superiore,
i. e. before the judges, sitting on raised seats, or in the Senate, or in the assembly of the people from the rostra, Cic. de Or. 3, 6, 23:meos multos et ex superiore et ex aequo loco sermones habitos cum tuā summā laude,
from the tribune, and on private matters, id. Fam. 3, 8.—In the histt., sometimes subst.: aequum, i, n., with a gen., level ground, a plain:facilem in aequo campi victoriam fore,
Liv. 5, 38:ut primum agmen aequo, ceteri per acclive jugum insurgerent,
Tac. Agr. 35:in aequum digredi,
id. ib. 18:in aequo obstare,
id. ib. 36; id. H. 4, 23.—Also, an eminence, if it rises without inequalities:dum Romanae cohortes in aequum eniterentur,
up the slope, Tac. A. 2, 80.—As a level place is more favorable for military operations than an uneven one, aequus has the signif.,Of place:2.locum se aequum ad dimicandum dedisse,
Caes. B. C. 3, 73:etsi non aequum locum videbat suis,
Nep. Milt. 5, 4:non hic silvas nec paludes, sed aequis locis aequos deos,
Tac. A. 1, 68. —Of time: judicium aequiore tempore fieri oportere, more propitious, Cic. Corn. Fragm. ap. Ascon. p. 72:3.et tempore et loco aequo,
Liv. 26, 3:tempore aequo,
Suet. Caes. 35.—In gen., of persons or things (freq. and class.), favorable, kind, friendly, benevolent, etc.; constr. absol. with dat., or in and acc. (in poets in with abl.).(α).Absol.:(β).consequeris, ut eos ipsos, quos contra statuas, aequos placatosque dimittas,
Cic. Or. 10, 34:nobilitate inimica, non aequo senatu,
id. Q. Fr. 2, 3 med.:meis aequissimis utuntur auribus,
id. Fam. 7, 33:oculis aspicere aequis,
Verg. A. 4, 372:O dominum aequum et bonum,
Suet. Aug. 53:boni et aequi et faciles domini,
id. Tib. 29.—With dat.:(γ).aequa Venus Teucris, Pallas iniqua fuit,
Ov. Tr. 1, 2, 6; id. A. A. 2, 310.—With in and acc.:(δ).quis hoc statuit, quod aequum sit in Quintium, id iniquum esse in Maevium,
Cic. Quint. 14.—With in and abl.:4.victor erat quamvis, aequus in hoste fuit,
Prop. 4, 18, 28.—Hence,aequus, i, m. subst., a friend:II.ego ut me tibi amicissimum esse et aequi et iniqui intellegant, curabo,
both friends and enemies, Cic. Fam. 3, 6 fin.:aequis iniquisque persuasum erat,
Liv. 5, 45.That is equal to another in any quality, equal, like; and of things divided into two equal parts, a half:1.aequo censu censeri,
Plaut. Trin. 2, 4, 92:partīs,
Lucr. 3, 125; so Aur. Vict. Orig. 19, 1; and Vulg. 1 Reg. 30, 24:aequa erit mensura sagorum,
ib. Exod. 26, 8:pondera,
ib. Lev. 19, 36:portio,
ib. 2 Mach. 8, 30:aequa dementia,
Lucr. 1, 705 al.:aequā manu discedere,
to come off with equal advantage, Sall. C. 39; so,aequo Marte pugnare,
with equal success, Liv. 2, 6; Curt. 4, 15, 29; Flor. 4, 2, 48 al.:urbs erat in summo nubibus aequa jugo,
Ov. P. 4, 7, 24:aequum vulnus utrique tulit,
id. M. 9, 719 (cf. id. ib. 7, 803:aequales urebant pectora flammae): sequiturque patrem non passibus aequis,
Verg. A. 2, 724:pars aequa mundi,
Plin. 2, 19, 17, § 81:utinam esset mihi pars aequa amoris tecum, i. e. aeque vicissim amaremus,
Ter. Eun. 1, 2, 12:non tertiam portionem, verum aequam,
Plin. 3, 1, 1, § 5 al. —Hence the adverbial phrases,Ex aequo, in like manner, in an equal degree, equally ( = ex isou, Hdt., Dem.), Lucr. 1, 854:2.dixit et ex aequo donis formaque probata, etc.,
Ov. H. 16, 87; 20, 123; id. Am. 1, 10, 33; id. A. A. 2, 682; id. M. 3, 145; 4, 62; Liv. 36, 37:adversarum rerum ex aequo socii sunt (Fosi Cheruscis), cum in secundis minores fuissent,
Tac. G. 36 fin. —In aequo esse or stare, to be equal:B.qui cogit mori nolentem, in aequo est, quique properantem impedit,
Sen. Phoen. 98:ut naturam oderint, quod infra deos sumus, quod non in aequo illis stetimus,
id. Ben. 2, 29: in aequo ponere aliquem alicui, to make equal, to put on an equality, to compare:in aequo eum (Philopoemenem) summis imperatoribus posuerunt,
Liv. 39, 50 fin. —Morally.1.Of persons, fair, equitable, impartial in conduct toward others (diff. from justus, just; v. aequitas, II.); constr. absol., with dat.; more rarely with gen.:2.praetor aequus et sapiens,
Cic. Verr. 2, 4, 65; 2, 5, 59:aequissimus aestimator et judex,
id. Fin. 3, 2:praebere se aequum alicui,
id. Fam. 2, 1:absentium aequi, praesentibus mobiles,
benevolent toward, Tac. A. 6, 36.—Of things, fair, right, equitable, reasonable: ITA. SENATVS. AIQVOM. CENSVIT., S. C. de Bach. 1. 26: et aecum et rectum est, Pac. ap. Non. 261, 13 (Trag. Rel. p. 81 Rib.):3.aequa et honesta postulatio,
Cic. Rosc. Am. 2:quod justum est et aequum, servis praestate,
just and fair, Vulg. Col. 4, 1:postulo primum id, quod aequissimum est, ut, etc.,
Cic. Clu. 2:aequa lex et omnibus utilis,
id. Balb. 27:aequissimis legibus monere,
Aur. Vict. Caes. 9, 5:aequae conditiones,
Vell. 2, 25; see Fischer, Gr. II. 611.—Hence,ae-quum, i, n. subst., what is fair, equitable, or just; fairness, equity, or justice, etc.: jus atque aequum, Enn. ap. Non. p. 399, 10 (Trag. v. 224 Vahl.):4.utilitas justi prope mater et aequi,
Hor. S. 1, 3, 98:aequi studium,
Aur. Vict. Caes. 24, 6.—Often with comparatives, more than is right, proper, reasonable:lamentari amplius aequo,
Lucr. 3, 966:injurias gravius aequo habere,
to feel too deeply, Sall. C. 50:potus largius aequo,
Hor. Ep. 2, 2, 215.—Hence, aequum est, it is reasonable, proper, right, etc.; constr. with acc. and inf., in good prose also with dat. pers. and ut, Rudd. II. p. 235, n. 21: nos quiescere aequom est, Enn. ap. Diom. p. 382 P. (Trag. v. 199 Vahl.):quae liberum scire aequom est adulescentem,
Ter. Eun. 3, 2, 25:significant Imbecillorum esse aecum misererier omnīs,
Lucr. 5, 1023:non est aequum nos derelinquere verbum Dei,
Vulg. Act. 6, 2:aequius est mori quam auctoritatem imperii foedare,
Aur. Vict. Epit. 12, 7:ut peritis? Ut piscatorem aequomst (sc. perire), fame sitique speque,
Plaut. Rud. 2, 2, 7; so,sicut aequum est homini de potestate deorum timide et pauca dicamus,
Cic. Imp. Pomp. 16, 47.—In Plaut., with abl.:plus vidissem quam med atque illo aequom foret,
would be becoming in me and him, Plaut. Bacch. 3, 3, 84; id. Rud. prol. 47.—Aequum as subst. very freq. with bonum = aequitas, equitable conduct toward others, fairness, equity, etc.:C.neque quidquam queo aequi bonique ab eo impetrare,
what is right and just, Plaut. Curc. 1, 1, 65:cum de jure civili, cum de aequo et bono disputaretur,
Cic. Brut. 38:ex aequo et bono, non ex callido versutoque jure rem judicari oportere,
id. Caecin. 23:fit reus magis ex aequo bonoque quam ex jure gentium,
in accordance with justice and equity, Sall. J. 35.— Also without et:illi dolum malum, illi fidem bonam, illi aequum bonum tradiderunt,
Cic. Top. 17.—So also, aequius melius, according to greater equily, Cic. Off. 3, 15; id. Top. 17.—Of a state of mind, even, unruffled, calm, composed, tranquil, patient, enduring (cf. aequitas, II. B.);1.esp. freq. with animus or mens: animus aequos optumum est aerumnae condimentum,
Plaut. Rud. 2, 3, 71:concedo et quod animus aequus est et quia necesse est,
Cic. Rosc. Am. 50:quodadest memento Componere aequus,
Hor. C. 3, 29, 32:tentantem majora, fere praesentibus aequum,
id. Ep. 1, 17, 24;and so, aequam memento rebus in arduis Servare mentem, etc.,
id. C. 2, 3, 1.—Esp. freq. in the adv. abl.: aequo (aequiore, aequissimo) animo, with even mind, with equanimity, patiently, calmly, quietly, with forbearance: ego, nisi Bibulus adniteretur de triumpho, aequo animo essem, nunc vero aischron siôpan, Cic. Att. 6, 8:carere aequo animo aliquā re,
id. Brut. 6:ferre aliquid,
Nep. Dion. 6, 7; Aur. Vict. Orig. 6, 3:accipere,
Sall. C. 3, 2:tolerare,
id. J. 31:quo aequiore animo Germanicus celerem successionem operiretur,
Suet. Tib. 25:testem se in judiciis interrogari aequissimo animo patiebatur,
id. Aug. 56.—In eccl. Lat. = bono animo:aequo animo esto,
be of good cheer, Vulg. 3 Reg. 21, 7:aequo animo (aliquis) est? Psallat,
ib. Jacob. 5, 13.—Hence: aequi bonique facere aliquid, to regard as fair and reasonable (prop., a gen. of value, Roby, § 1191), to put up with, be content with, submit to, acquiesce in, etc.:istuc aequi bonique facio,
Ter. Heaut. 4, 5, 40: tranquillissimus animus meus totum istuc aequi boni [p. 59] facit, Cic. Att. 7, 7; Liv. 34, 22 fin.:aequi istuc faciam,
it will be all the same to me, Plaut. Mil. 3, 1, 189.—So also:aequi bonique dicere,
to propose any thing reasonable, Ter. Phorm. 4, 3, 32.—Hence, aequē, adv., in like manner, equally, just as = ex aequo, pariter, Gr. isôs, omoiôs (indicating the entire equality of two objects compared, while similiter denotes only likeness):eā (benevolentiā) non pariter omnes egemus... honore et gloriā fortasse non aeque omnes egent,
Cic. Off. 2, 8, 30:non possum ego non aut proxime atque ille aut etiam aeque laborare,
id. Fam. 9, 13, 2:universa aeque eveniunt justo et impio,
Vulg. Eccl. 9, 2.In the comic poets with cum or the comp. abl. (cf. adaeque); in Cic. and good class. authors gen. with et, atque, ac, ac si; less class. with quam, ut, quam ut; in Petr. with tamquam.(α).Aeque—cum:(β).animum advorte, ut aeque mecum haec scias,
Plaut. As. 2, 2, 66, id. Poen. prol. 47: novi aeque omnia tecum, Ter Phorm. 5, 9, 43. But in Plaut. As. 4, 1, 26, tecum una postea aeque pocla potitet, una belongs with tecum to potitet, and aeque is put absol. (sc. ut tu).—Aeque with comp. abl.:(γ).nullus est hoc meticulosus aeque,
as this person, Plaut. Am. 1, 1, 137:qui me in terrā aeque fortunatus erit,
id. Curc. 1, 2, 51.—Aeque—et or aeque— que (as in Gr. ison kai, isa kai, Soph. Oed. Tyr. 611;(δ).Thuc. 3, 14). nisi aeque amicos et nosmet ipsos diligamus,
equally as ourselves, Cic. Fin. 1, 20, 67. versūs aeque prima et media et extrema pars attenditur, id. de Or. 3, 50, 192; id. Rosc. Com. 1, 2; so id. Mur. 13, 28; id. Clu. 69, 195, id. Tusc. 2, 26, 62 al.:quod Aeque neglectum pueris senibusque nocebit,
Hor. Ep. 1, 1, 26.—Aeque—atque, —ac, —ac si, as... as; as much as, as: vide ne, quem tu esse hebetem deputes aeque ac pecus, is, etc., Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 45: pumex non aeque aridus atque hic est senex, Plaut Aul. 2, 4, 18; Ter. Phorm 1, 2, 43; Varr. R. R. 3, 8, 2:(ε).nisi haberes, qui illis aeque ac tu ipse gauderet,
Cic. Lael. 6, 22:sed me colit et observat aeque atque patronum suum,
id. Fam. 13, 69; 2, 2; so id. Brut. 71, 248; id. Rosc. Am. 40, 116; Cels. 6, 15; Tac. H. 4, 5; Suet. Caes. 12 al.: aeque ac si. with the subj., just as if. altogether as if:Egnatii absentis rem ut tueare, aeque a te peto ac si mea negotia essent,
Cic. Fam. 13, 43, 3; Auct Her 2, 13, 19: quo factum est, ut jumenta aeque nitida ex castellis educeret ac si in campestribus ea locis habuisset, Nep Eum. 5. 6; Liv. 10, 7, 4; 44, 22, 5 al.—Aeque— quam (only in Plaut. and prose writers from the Aug. per.;(ζ).neither in Cic. nor in Cæs.),
as... as, in the same manner as, as well... as, like, Plaut. Mil. 2, 5, 55;nullum esse agrum aeque feracem quam hic est,
id. Epid. 2, 3, 1:nihil aeque eos terruit quam robur et color imperatoris,
Liv. 28, 26, 14, 5, 6, 11; so 5, 3, 4; 31, 1, 3;in navibus posita aeque quam in aedificiis,
Plin. 2, 81, 83, § 196; so 2, 70, 72, § 180; Tac. A. 14, 38; id. H. 2, 10; 4, 52; Suet. Aug. 64, 89; id. Galb. 4 al.—Aeque—ut, a rare combination, and unworthy of imitation (in authors of the class. per. its reception rests, for the most part, upon false readings for aeque et or aeque ac), as much as, like, cui nihil aeque in causis agendis ut brevitas placet, Plin. Ep. 1, 20, 1 Keil. accinctus aeque ut discinctus, Vulg. 3 Reg. 20, 11. Possidebitis eam (terram) singuli aeque ut frater suus, ib. Ezech. 47, 14:(η).idemque proficeret aeque ut rosaceum,
Plin. 23, 4, 45, § 89, where Jan reads proficeret quod rosaceum. —In Plaut. once aeque—quasi for the class. aeque ac. quem videam aeque esse maestum quasi dies si dicta sit, Plaut. As. 5, 1, 11 Fleck.—Sometimes aeque—aeque, as well as, as much as. aeque pauperibus prodest, locupletibus aeque, Hor. Ep. 1, 1, 25:2.aeque discordiam praepositorum, aeque concordiam subjectis exitiosam,
Tac. Agr. 15.—The comparison is often to be supplied from the whole sentence or context; hence, aeque stands absol. for aeque ac, etc. (ante-class. freq.; also in Cic. and Liv.), equally, as much as, as: eadem oratio non aeque valet, Enn. ap. Gell. 11, 4 (from Eurip. Hec. 295: logos... ou tauton sthenei):3.satin habes, si feminarum nullast quam aeque diligam?
Plaut. Am. 1, 3, 11: Aetna mons non aeque altus, id. Mil. 4, 2, 73; 4, 7, 10; id. Most. 1, 3, 85, etc.; Ter. Phorm. 3, 3, 32; Cic. Fam. 4, 6, 1; so id. ib. 5, 21; id. Fin. 4, 33, 62:aeque sons,
Liv. 29, 19, 2;so 29, 19, 4 al.: aeque non est dubium,
it is as little doubtful, Plin. 2, 15, 13, § 68.—With omnes, uterque, and definite numerals, to indicate that a thing applies equally to all the objects designated, equally:4.non omnia eadem aeque omnibus suavia esse scito,
Plaut. As. 3, 3, 51; Ter. Hec. 2, 1, 2; so Cic. Off. 2, 8, 31; id. Fin. 4, 27, 75 al.:etsi utrique nostrum prope aeque gratae erant (litterae),
id. Fam. 13, 18; so id. Quint. 28, 86; Verg. G. 3, 118; Ov. Tr. 3, 8, 33; id. Fast. 1, 226:aeque ambo pares,
Plaut. Men. 5, 9, 60:duae trabes aeque longae,
Caes. B. C. 2, 10; Suet. Aug. 101. —Sometimes absol., with several substantives, alike, equally:5.Tragici et comici Numquam aeque sunt meditati,
Plaut. Pers. 4, 2, 4. imperium bonus ignavus aeque sibi exoptant, Sall. C. 11.—In Plaut. Capt. 3, 5, 42, nec est mihi quisquam, melius aeque cui velim, melius velle is, perhaps, to be taken together as a phrase, and the comp. considered as used in a restricted sense, as in melius est. Others consider the comp. as used for the simple positive; cf. adaeque.—B.Justly, with equity:► An old adverb.mihi id aeque factum arbitror,
Plaut. Mil. 5, 22 dub. (Ritschl: jureque id factum arbitror).— Comp.: ferro quam fame aequius perituros, more willingly, Sall. H. Fragm.— Sup.:aequissime jus dicere,
Aur. Vict. Epit. 11, 2:judicas ut qui aequissime,
Sid. 15, Ep. 11.form, aequĭter, also occurs: praeda per participes aequiter partita est, Liv. Andr. ap. Non. 512, 31; so Pac. ib., Att. ib., and Plaut. acc. to Prisc. 1010 P. -
9 aequus
aequus ( aecus, Pac. 32 Rib.; Lucr. 5, 1023 Lachm. and Munro; AIQVOS, S. C. de Bacch. 1. 26), a, um, adj. [formerly referred to EIKÔ, eoika, but Pott connects it with Sanscr. ēka = one, as if properly, one and uniform; others consider it as akin to aemulor, q. v.].I.A.. Of place, that extends or lies in a horizontal direction, plain, even, level, flat (esp. freq. in the strategic descriptions of the histt.;B. 1.syn.: planus, aequalis, aequabilis, par, similis, justus): locus ad libellam aequus,
level, Varr. R. R. 1, 6 fin.:aequus et planus locus,
Cic. Caec. 17 fin.:in aequum locum se demittere,
Caes. B. G. 7, 28: legio, quae paulo aequiore loco constiterat, id. ib. 7, 51:in aequum locum deducere,
Sall. J. 42 (cf. in Gr. eis to isoW katabainein, Xen. Anab. 4, 6, 18).— Trop.:sive loquitur ex inferiore loco sive aequo sive ex superiore,
i. e. before the judges, sitting on raised seats, or in the Senate, or in the assembly of the people from the rostra, Cic. de Or. 3, 6, 23:meos multos et ex superiore et ex aequo loco sermones habitos cum tuā summā laude,
from the tribune, and on private matters, id. Fam. 3, 8.—In the histt., sometimes subst.: aequum, i, n., with a gen., level ground, a plain:facilem in aequo campi victoriam fore,
Liv. 5, 38:ut primum agmen aequo, ceteri per acclive jugum insurgerent,
Tac. Agr. 35:in aequum digredi,
id. ib. 18:in aequo obstare,
id. ib. 36; id. H. 4, 23.—Also, an eminence, if it rises without inequalities:dum Romanae cohortes in aequum eniterentur,
up the slope, Tac. A. 2, 80.—As a level place is more favorable for military operations than an uneven one, aequus has the signif.,Of place:2.locum se aequum ad dimicandum dedisse,
Caes. B. C. 3, 73:etsi non aequum locum videbat suis,
Nep. Milt. 5, 4:non hic silvas nec paludes, sed aequis locis aequos deos,
Tac. A. 1, 68. —Of time: judicium aequiore tempore fieri oportere, more propitious, Cic. Corn. Fragm. ap. Ascon. p. 72:3.et tempore et loco aequo,
Liv. 26, 3:tempore aequo,
Suet. Caes. 35.—In gen., of persons or things (freq. and class.), favorable, kind, friendly, benevolent, etc.; constr. absol. with dat., or in and acc. (in poets in with abl.).(α).Absol.:(β).consequeris, ut eos ipsos, quos contra statuas, aequos placatosque dimittas,
Cic. Or. 10, 34:nobilitate inimica, non aequo senatu,
id. Q. Fr. 2, 3 med.:meis aequissimis utuntur auribus,
id. Fam. 7, 33:oculis aspicere aequis,
Verg. A. 4, 372:O dominum aequum et bonum,
Suet. Aug. 53:boni et aequi et faciles domini,
id. Tib. 29.—With dat.:(γ).aequa Venus Teucris, Pallas iniqua fuit,
Ov. Tr. 1, 2, 6; id. A. A. 2, 310.—With in and acc.:(δ).quis hoc statuit, quod aequum sit in Quintium, id iniquum esse in Maevium,
Cic. Quint. 14.—With in and abl.:4.victor erat quamvis, aequus in hoste fuit,
Prop. 4, 18, 28.—Hence,aequus, i, m. subst., a friend:II.ego ut me tibi amicissimum esse et aequi et iniqui intellegant, curabo,
both friends and enemies, Cic. Fam. 3, 6 fin.:aequis iniquisque persuasum erat,
Liv. 5, 45.That is equal to another in any quality, equal, like; and of things divided into two equal parts, a half:1.aequo censu censeri,
Plaut. Trin. 2, 4, 92:partīs,
Lucr. 3, 125; so Aur. Vict. Orig. 19, 1; and Vulg. 1 Reg. 30, 24:aequa erit mensura sagorum,
ib. Exod. 26, 8:pondera,
ib. Lev. 19, 36:portio,
ib. 2 Mach. 8, 30:aequa dementia,
Lucr. 1, 705 al.:aequā manu discedere,
to come off with equal advantage, Sall. C. 39; so,aequo Marte pugnare,
with equal success, Liv. 2, 6; Curt. 4, 15, 29; Flor. 4, 2, 48 al.:urbs erat in summo nubibus aequa jugo,
Ov. P. 4, 7, 24:aequum vulnus utrique tulit,
id. M. 9, 719 (cf. id. ib. 7, 803:aequales urebant pectora flammae): sequiturque patrem non passibus aequis,
Verg. A. 2, 724:pars aequa mundi,
Plin. 2, 19, 17, § 81:utinam esset mihi pars aequa amoris tecum, i. e. aeque vicissim amaremus,
Ter. Eun. 1, 2, 12:non tertiam portionem, verum aequam,
Plin. 3, 1, 1, § 5 al. —Hence the adverbial phrases,Ex aequo, in like manner, in an equal degree, equally ( = ex isou, Hdt., Dem.), Lucr. 1, 854:2.dixit et ex aequo donis formaque probata, etc.,
Ov. H. 16, 87; 20, 123; id. Am. 1, 10, 33; id. A. A. 2, 682; id. M. 3, 145; 4, 62; Liv. 36, 37:adversarum rerum ex aequo socii sunt (Fosi Cheruscis), cum in secundis minores fuissent,
Tac. G. 36 fin. —In aequo esse or stare, to be equal:B.qui cogit mori nolentem, in aequo est, quique properantem impedit,
Sen. Phoen. 98:ut naturam oderint, quod infra deos sumus, quod non in aequo illis stetimus,
id. Ben. 2, 29: in aequo ponere aliquem alicui, to make equal, to put on an equality, to compare:in aequo eum (Philopoemenem) summis imperatoribus posuerunt,
Liv. 39, 50 fin. —Morally.1.Of persons, fair, equitable, impartial in conduct toward others (diff. from justus, just; v. aequitas, II.); constr. absol., with dat.; more rarely with gen.:2.praetor aequus et sapiens,
Cic. Verr. 2, 4, 65; 2, 5, 59:aequissimus aestimator et judex,
id. Fin. 3, 2:praebere se aequum alicui,
id. Fam. 2, 1:absentium aequi, praesentibus mobiles,
benevolent toward, Tac. A. 6, 36.—Of things, fair, right, equitable, reasonable: ITA. SENATVS. AIQVOM. CENSVIT., S. C. de Bach. 1. 26: et aecum et rectum est, Pac. ap. Non. 261, 13 (Trag. Rel. p. 81 Rib.):3.aequa et honesta postulatio,
Cic. Rosc. Am. 2:quod justum est et aequum, servis praestate,
just and fair, Vulg. Col. 4, 1:postulo primum id, quod aequissimum est, ut, etc.,
Cic. Clu. 2:aequa lex et omnibus utilis,
id. Balb. 27:aequissimis legibus monere,
Aur. Vict. Caes. 9, 5:aequae conditiones,
Vell. 2, 25; see Fischer, Gr. II. 611.—Hence,ae-quum, i, n. subst., what is fair, equitable, or just; fairness, equity, or justice, etc.: jus atque aequum, Enn. ap. Non. p. 399, 10 (Trag. v. 224 Vahl.):4.utilitas justi prope mater et aequi,
Hor. S. 1, 3, 98:aequi studium,
Aur. Vict. Caes. 24, 6.—Often with comparatives, more than is right, proper, reasonable:lamentari amplius aequo,
Lucr. 3, 966:injurias gravius aequo habere,
to feel too deeply, Sall. C. 50:potus largius aequo,
Hor. Ep. 2, 2, 215.—Hence, aequum est, it is reasonable, proper, right, etc.; constr. with acc. and inf., in good prose also with dat. pers. and ut, Rudd. II. p. 235, n. 21: nos quiescere aequom est, Enn. ap. Diom. p. 382 P. (Trag. v. 199 Vahl.):quae liberum scire aequom est adulescentem,
Ter. Eun. 3, 2, 25:significant Imbecillorum esse aecum misererier omnīs,
Lucr. 5, 1023:non est aequum nos derelinquere verbum Dei,
Vulg. Act. 6, 2:aequius est mori quam auctoritatem imperii foedare,
Aur. Vict. Epit. 12, 7:ut peritis? Ut piscatorem aequomst (sc. perire), fame sitique speque,
Plaut. Rud. 2, 2, 7; so,sicut aequum est homini de potestate deorum timide et pauca dicamus,
Cic. Imp. Pomp. 16, 47.—In Plaut., with abl.:plus vidissem quam med atque illo aequom foret,
would be becoming in me and him, Plaut. Bacch. 3, 3, 84; id. Rud. prol. 47.—Aequum as subst. very freq. with bonum = aequitas, equitable conduct toward others, fairness, equity, etc.:C.neque quidquam queo aequi bonique ab eo impetrare,
what is right and just, Plaut. Curc. 1, 1, 65:cum de jure civili, cum de aequo et bono disputaretur,
Cic. Brut. 38:ex aequo et bono, non ex callido versutoque jure rem judicari oportere,
id. Caecin. 23:fit reus magis ex aequo bonoque quam ex jure gentium,
in accordance with justice and equity, Sall. J. 35.— Also without et:illi dolum malum, illi fidem bonam, illi aequum bonum tradiderunt,
Cic. Top. 17.—So also, aequius melius, according to greater equily, Cic. Off. 3, 15; id. Top. 17.—Of a state of mind, even, unruffled, calm, composed, tranquil, patient, enduring (cf. aequitas, II. B.);1.esp. freq. with animus or mens: animus aequos optumum est aerumnae condimentum,
Plaut. Rud. 2, 3, 71:concedo et quod animus aequus est et quia necesse est,
Cic. Rosc. Am. 50:quodadest memento Componere aequus,
Hor. C. 3, 29, 32:tentantem majora, fere praesentibus aequum,
id. Ep. 1, 17, 24;and so, aequam memento rebus in arduis Servare mentem, etc.,
id. C. 2, 3, 1.—Esp. freq. in the adv. abl.: aequo (aequiore, aequissimo) animo, with even mind, with equanimity, patiently, calmly, quietly, with forbearance: ego, nisi Bibulus adniteretur de triumpho, aequo animo essem, nunc vero aischron siôpan, Cic. Att. 6, 8:carere aequo animo aliquā re,
id. Brut. 6:ferre aliquid,
Nep. Dion. 6, 7; Aur. Vict. Orig. 6, 3:accipere,
Sall. C. 3, 2:tolerare,
id. J. 31:quo aequiore animo Germanicus celerem successionem operiretur,
Suet. Tib. 25:testem se in judiciis interrogari aequissimo animo patiebatur,
id. Aug. 56.—In eccl. Lat. = bono animo:aequo animo esto,
be of good cheer, Vulg. 3 Reg. 21, 7:aequo animo (aliquis) est? Psallat,
ib. Jacob. 5, 13.—Hence: aequi bonique facere aliquid, to regard as fair and reasonable (prop., a gen. of value, Roby, § 1191), to put up with, be content with, submit to, acquiesce in, etc.:istuc aequi bonique facio,
Ter. Heaut. 4, 5, 40: tranquillissimus animus meus totum istuc aequi boni [p. 59] facit, Cic. Att. 7, 7; Liv. 34, 22 fin.:aequi istuc faciam,
it will be all the same to me, Plaut. Mil. 3, 1, 189.—So also:aequi bonique dicere,
to propose any thing reasonable, Ter. Phorm. 4, 3, 32.—Hence, aequē, adv., in like manner, equally, just as = ex aequo, pariter, Gr. isôs, omoiôs (indicating the entire equality of two objects compared, while similiter denotes only likeness):eā (benevolentiā) non pariter omnes egemus... honore et gloriā fortasse non aeque omnes egent,
Cic. Off. 2, 8, 30:non possum ego non aut proxime atque ille aut etiam aeque laborare,
id. Fam. 9, 13, 2:universa aeque eveniunt justo et impio,
Vulg. Eccl. 9, 2.In the comic poets with cum or the comp. abl. (cf. adaeque); in Cic. and good class. authors gen. with et, atque, ac, ac si; less class. with quam, ut, quam ut; in Petr. with tamquam.(α).Aeque—cum:(β).animum advorte, ut aeque mecum haec scias,
Plaut. As. 2, 2, 66, id. Poen. prol. 47: novi aeque omnia tecum, Ter Phorm. 5, 9, 43. But in Plaut. As. 4, 1, 26, tecum una postea aeque pocla potitet, una belongs with tecum to potitet, and aeque is put absol. (sc. ut tu).—Aeque with comp. abl.:(γ).nullus est hoc meticulosus aeque,
as this person, Plaut. Am. 1, 1, 137:qui me in terrā aeque fortunatus erit,
id. Curc. 1, 2, 51.—Aeque—et or aeque— que (as in Gr. ison kai, isa kai, Soph. Oed. Tyr. 611;(δ).Thuc. 3, 14). nisi aeque amicos et nosmet ipsos diligamus,
equally as ourselves, Cic. Fin. 1, 20, 67. versūs aeque prima et media et extrema pars attenditur, id. de Or. 3, 50, 192; id. Rosc. Com. 1, 2; so id. Mur. 13, 28; id. Clu. 69, 195, id. Tusc. 2, 26, 62 al.:quod Aeque neglectum pueris senibusque nocebit,
Hor. Ep. 1, 1, 26.—Aeque—atque, —ac, —ac si, as... as; as much as, as: vide ne, quem tu esse hebetem deputes aeque ac pecus, is, etc., Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 45: pumex non aeque aridus atque hic est senex, Plaut Aul. 2, 4, 18; Ter. Phorm 1, 2, 43; Varr. R. R. 3, 8, 2:(ε).nisi haberes, qui illis aeque ac tu ipse gauderet,
Cic. Lael. 6, 22:sed me colit et observat aeque atque patronum suum,
id. Fam. 13, 69; 2, 2; so id. Brut. 71, 248; id. Rosc. Am. 40, 116; Cels. 6, 15; Tac. H. 4, 5; Suet. Caes. 12 al.: aeque ac si. with the subj., just as if. altogether as if:Egnatii absentis rem ut tueare, aeque a te peto ac si mea negotia essent,
Cic. Fam. 13, 43, 3; Auct Her 2, 13, 19: quo factum est, ut jumenta aeque nitida ex castellis educeret ac si in campestribus ea locis habuisset, Nep Eum. 5. 6; Liv. 10, 7, 4; 44, 22, 5 al.—Aeque— quam (only in Plaut. and prose writers from the Aug. per.;(ζ).neither in Cic. nor in Cæs.),
as... as, in the same manner as, as well... as, like, Plaut. Mil. 2, 5, 55;nullum esse agrum aeque feracem quam hic est,
id. Epid. 2, 3, 1:nihil aeque eos terruit quam robur et color imperatoris,
Liv. 28, 26, 14, 5, 6, 11; so 5, 3, 4; 31, 1, 3;in navibus posita aeque quam in aedificiis,
Plin. 2, 81, 83, § 196; so 2, 70, 72, § 180; Tac. A. 14, 38; id. H. 2, 10; 4, 52; Suet. Aug. 64, 89; id. Galb. 4 al.—Aeque—ut, a rare combination, and unworthy of imitation (in authors of the class. per. its reception rests, for the most part, upon false readings for aeque et or aeque ac), as much as, like, cui nihil aeque in causis agendis ut brevitas placet, Plin. Ep. 1, 20, 1 Keil. accinctus aeque ut discinctus, Vulg. 3 Reg. 20, 11. Possidebitis eam (terram) singuli aeque ut frater suus, ib. Ezech. 47, 14:(η).idemque proficeret aeque ut rosaceum,
Plin. 23, 4, 45, § 89, where Jan reads proficeret quod rosaceum. —In Plaut. once aeque—quasi for the class. aeque ac. quem videam aeque esse maestum quasi dies si dicta sit, Plaut. As. 5, 1, 11 Fleck.—Sometimes aeque—aeque, as well as, as much as. aeque pauperibus prodest, locupletibus aeque, Hor. Ep. 1, 1, 25:2.aeque discordiam praepositorum, aeque concordiam subjectis exitiosam,
Tac. Agr. 15.—The comparison is often to be supplied from the whole sentence or context; hence, aeque stands absol. for aeque ac, etc. (ante-class. freq.; also in Cic. and Liv.), equally, as much as, as: eadem oratio non aeque valet, Enn. ap. Gell. 11, 4 (from Eurip. Hec. 295: logos... ou tauton sthenei):3.satin habes, si feminarum nullast quam aeque diligam?
Plaut. Am. 1, 3, 11: Aetna mons non aeque altus, id. Mil. 4, 2, 73; 4, 7, 10; id. Most. 1, 3, 85, etc.; Ter. Phorm. 3, 3, 32; Cic. Fam. 4, 6, 1; so id. ib. 5, 21; id. Fin. 4, 33, 62:aeque sons,
Liv. 29, 19, 2;so 29, 19, 4 al.: aeque non est dubium,
it is as little doubtful, Plin. 2, 15, 13, § 68.—With omnes, uterque, and definite numerals, to indicate that a thing applies equally to all the objects designated, equally:4.non omnia eadem aeque omnibus suavia esse scito,
Plaut. As. 3, 3, 51; Ter. Hec. 2, 1, 2; so Cic. Off. 2, 8, 31; id. Fin. 4, 27, 75 al.:etsi utrique nostrum prope aeque gratae erant (litterae),
id. Fam. 13, 18; so id. Quint. 28, 86; Verg. G. 3, 118; Ov. Tr. 3, 8, 33; id. Fast. 1, 226:aeque ambo pares,
Plaut. Men. 5, 9, 60:duae trabes aeque longae,
Caes. B. C. 2, 10; Suet. Aug. 101. —Sometimes absol., with several substantives, alike, equally:5.Tragici et comici Numquam aeque sunt meditati,
Plaut. Pers. 4, 2, 4. imperium bonus ignavus aeque sibi exoptant, Sall. C. 11.—In Plaut. Capt. 3, 5, 42, nec est mihi quisquam, melius aeque cui velim, melius velle is, perhaps, to be taken together as a phrase, and the comp. considered as used in a restricted sense, as in melius est. Others consider the comp. as used for the simple positive; cf. adaeque.—B.Justly, with equity:► An old adverb.mihi id aeque factum arbitror,
Plaut. Mil. 5, 22 dub. (Ritschl: jureque id factum arbitror).— Comp.: ferro quam fame aequius perituros, more willingly, Sall. H. Fragm.— Sup.:aequissime jus dicere,
Aur. Vict. Epit. 11, 2:judicas ut qui aequissime,
Sid. 15, Ep. 11.form, aequĭter, also occurs: praeda per participes aequiter partita est, Liv. Andr. ap. Non. 512, 31; so Pac. ib., Att. ib., and Plaut. acc. to Prisc. 1010 P. -
10 appello
1.ap-pello ( adp-, Fleck., Halm (in Tac.); app-, Merk., B. and K., Rib., Weissenb., Halm (in Nep.), pŭli, pulsum, 3, v. a. and n., to drive, move or bring a person or thing to or toward.I.In gen.A. a.With ad:b.ad ignotum arbitrum me adpellis,
Plaut. Rud. 4, 3, 104:armentum ad aquam,
Varr. R. R. 2, 5, 15; cf. id. ib. 2, 2, 11:ad litora juvencos,
Ov. M. 11, 353: visum in somnis pastorem ad me appellere, to drive toward me, i. e. the herd, the flock, Att. ap. Cic. Div. 1, 22:turres ad opera appellebat,
Caes. B. C. 1, 26.—With in:c.in flumen,
Dig. 43, 13, 1.—With dat.:d.Hinc me digressum vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715.—With quo: quo numquam pennis appellunt Corpora saucae Cornices, * Lucr. 6, 752.—e.Absol.: dant operam, ut quam primum appellant, Lucil. ap. Non. p. 238, 28: postquam paulo appulit unda (corpus), drove a little toward me, brought near, Ov. M. 11, 717 al.—B.Trop.: animum ad aliquid, to turn, direct, apply:II.animum ad scribendum adpulit,
Ter. And. prol. 1; so id. ib. 2, 6, 15.—Also to bring into any condition:argenti viginti minae me ad mortem adpulerunt,
drove me to destruction, Plaut. As. 3, 3, 43; id. Bacch. 3, 1, 11.—A.. Esp. freq. as a nautical t. t., to bring or conduct a ship somewhere, to land (in Cic. only in this signif.); constr.: appellere navem, nave, or absol. in act. and pass.; also navis appellit, or appellitur (cf. applico, II.).a.With navem. [p. 141] abitu appellant huc ad molem nostram naviculam, Afran. ap. Non. p. 238, 24:b.cum Persae classem ad Delum appulissent,
Cic. Verr. 2, 1, 18:si ille ad eam ripam naves appulisset,
id. Phil. 2, 11, 26 Wernsd.:cum ad villam nostram navis appelleretur,
id. Att. 13, 21:Alexandrum in Italiam classem appulisse constat,
Liv. 8, 3; so id. 28, 42:naves appulsae ad muros,
id. 30, 10; 44, 44; 45, 5 al.—With nave:c.cum Rhegium onerariā nave appulisset,
Suet. Tit. 5; cf. Gron. ad Liv. 30, 10.—Act. absol.: huc appelle, * Hor. S. 1, 5, 12:d.ad insulam appulerunt,
Liv. 37, 21:cum ad litus appulisset,
Quint. 7, 3, 31:cum ad Rhodum appulisset,
Suet. Tib. 11; so id. Ner. 27.—Pass. absol.:e.alios ad Siciliam appulsos esse,
Cic. Verr. 2, 5, 28:ripae suorum appulsus est,
Vell. 2, 107.—Seldom in a neutr. sense:B.navis adpellit,
comes to land, arrives at, Tac. A. 4, 27:Germanici triremis Chaucorum terram adpulit,
id. ib. 2, 24; Suet. Aug. 98:Alexandrina navis Dertosam appulit,
id. Galb. 10. — Poet.:appellere aliquem: me vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715; so id. ib. 1, 377 (cf. id. ib. 1, 616: quae vis te immanibus applicat oris).—Trop.:2.timide, tamquam ad aliquem libidinis scopulum, sic tuam mentem ad philosophiam appulisti,
Cic. de Or. 2, 37:nec tuas umquam rationes ad eos scopulos appulisses,
id. Rab. Perd. 9, 25.appello ( adp-, Ritschl), āvi, ātum, 1 ( subj. perf. appellāssis = appellaveris, Ter. Phorm. 5, 1, 15), orig. v. n., as a secondary form of the preced. (cf.: jungere, jugare), to drive to or toward, to go to in order to accost, make a request, admonish, etc.; like adire, aggredi; hence like these constr. as v. a. with acc., to accost, address, to speak to, call upon (very freq. and class.).I.In gen. adgrediar hominem, adpellabo, Plaut. Most. 5, 1, 26:II.accedam atque adpellabo,
id. Am. 1, 3, 17:adeamus, adpellemus,
id. Mil. 2, 5, 10; cf. id. Poen. 5, 2, 22, 5, 2, 30; 5, 2, 32:te volo adpellare,
id. Aul. 2, 2, 23; id. Bacch. 5, 2, 50:quo ore appellabo patrem?
Ter. Heaut. 4, 3, 22; id. Phorm. 5, 8 (9), 22: Lucil. ap. Non. p. 238, 23 aliquem hilari vultu, Cic. Clu. 26, 72:hominem verbo graviore,
id. Verr. 2, 3, 58:legatos superbius,
id. Imp. Pomp. 5:homines asperius,
id. Agr. 2, 24:ibi a Virdumaro appellatus,
accosted, Caes. B. G. 7, 54:Adherbalis appellandi copia non fuit,
Sall. J. 22, 5 milites alius alium laeti appellant, id. ib. 53, 8, Tac. Agr. 40: senatu coram appellato, Suet Ner. 41; id. Tib. 29 al.:nec audet Appellare virum virgo,
Ov. M. 4, 682 al. —Also to address by letter:crebris nos litteris appellato,
Cic. Fam. 15, 20.—EspA.1.. Freq. with the access. idea of entreating, soliciting, to approach with a request, entreaty, etc., to apply to, to entreat, implore, beseech, invoke, etc.:2.vos etiam atque etiam imploro et appello,
Cic. Verr. 2, 5, 72, § 188 quem enim alium appellem? quem obtester? quem implorem? id. Fl. 2:quem praeter te appellet, habebat neminem,
id. Quint. 31; id. Fam. 12, 28:quo accedam aut quos appellem?
Sall. J. 14, 17:appellatus est a C. Flavio, ut, etc.,
Nep. Att. 8, 3:appellatis de re publicā Patribus,
Suet. Caes. 34.—Aliquem de aliquā re, to address one in order to incite him to something ( bad):3.aliquem de proditione, Liv 26, 38, 4: de stupro,
Quint. 4, 2, 98.—Also without de:aliquem,
Sen. Contr. 2, 15; Dig. 47, 10, 15, § 15.—In judic. language, t. t., to appeal to one, i. e. to call upon him for assistance (in the class. period always with acc.; also in Pandect. Lat. constr. with ad):B.procurator a praetore tribunos appellare ausus,
Cic. Quint. 20, 64:tribuni igitur appellabantur,
id. ib. 20, 63; so,praetor appellabatur,
id. Verr. 2, 4, 65; Liv. 9, 26:Volero appellat tribunos,
id. 2, 55; Plin. 1, praef. 10: mox et ipse appellato demum collegio ( after he had appealed to the college of the tribunes), obtinuit, etc., Suet. Caes. 23:adversarii ad imperatorem appellārunt,
Dig. 4, 4, 39 et saep.—To address in order to demand something, esp. the payment of money, to dun:C.Tulliola tuum munusculum flagitat et me ut sponsorem appellat,
Cic. Att. 1, 8 fin.; id. Quint. 12;with de pecuniā: appellatus es de pecuniā,
id. Phil. 2, 29; and without de: magnā pecuniā appellabaris a creditoribus, Quint. 5, 13, 12; Alphius ap. Col. 1, 7, 2.— Trop.:cupressus in Cretā gignitur etiam non appellato solo,
Plin. 16, 33, 60, § 142.—Later also appellare rem, to demand, claim something:mercedem appellas?
Juv. 7, 158.—To sue, inform against, complain of, accuse, to summon before a court:D.ne alii plectantur, alii ne appellentur quidem,
Cic. Off. 1, 25, 89; so,aliquem stupri causā,
Val. Max. 6, 1, 11 al. —To accost by any appellation (cf.:* E.centurionibus nominatim appellatis,
Caes. B. G. 2, 25); hence, to call by name, or to call, to term, entitle, to declare or announce as something (cf. prosagoreuô, and in Heb., to call, and also to name; appellare gives a new predicate to the subject, while nominare only designates it by name, without a qualifying word; cf. Hab. Syn. 958; Herz. ad Caes. B. G. 7, 4):vir ego tuus sim? ne me adpella falso nomine,
Plaut. Am. 2, 2, 181; so id. Mil. 2, 5, 26; Ter. Phorm. 5, 1, 15:aliquem patrem,
id. Hec. 4, 4, 30, pater a gnatis ne dulcibus umquam Appelletur, Lucr. 4, 1235; 1, 60; 5, 10:O Spartace, quem enim te potius appellem?
Cic. Phil. 13, 10:unum te sapientem appellant et existimant,
id. Am. 2, 6:hos viros bonos, ut habiti sunt, sic appellandos putemus,
id. ib. 5, 19:cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Bacchum,
id. N D 2, 23, 60 suo quamque rem nomine appellare, id. Fam. 9, 22 al.:rex ab suis appellatur,
Caes. B. G 7, 4:me subditum et ex pellice genitum appellant,
Liv. 40, 9. quem nautae appellant Lichan, Ov. M. 9, 229 victorem appellat Acesten, declares him victor, Verg. A. 5, 540 al.—Hence, to call by name:quos non appello hoc loco,
Cic. Sest 50, 108: multi appellandi laedendique sunt, id Verr 2, 1, 60; id. Caecin. 19; so,appellare auctores,
to declare, name, Plin. 28, 1, 1, § 2.— Trop.:quos saepe nutu significationeque appello,
make known, Cic. Fam. 1, 9 fin. —Appellare litteras, to pronounce, Cic. Brut. 35, 133 (v. appellatio). -
11 diffido
dif-fīdo, fīsus (post-class. perf. diffidi), 3, v. n., to distrust; to be diffident or distrustful, to despair (freq. and class.).(α).With dat. (so most freq.):(β).eum potius (corrupisse), qui sibi aliqua ratione diffideret, quam eum, qui omni ratione confideret,
Cic. Clu. 23, 63:sibi,
Plaut. Rud. prol. 82; Cic. Prov. Cons. 16, 38:memoriae alicujus,
id. Part. Or. 17, 59:sibi patriaeque,
Sall. C. 31, 3:suis rebus,
Caes. B. G. 5, 41, 5:veteri exercitui,
Sall. J. 52, 6; 32, 5; 46, 1;75, 1: suae atque omnium saluti,
Caes. B. G. 6, 38, 2:summae rei,
id. B. C. 3, 94 fin.:perpetuitati bonorum,
Cic. Fin. 2, 27, 86:ingenio meo,
id. Mur. 30, 63:huic sententiae,
id. Tusc. 5, 1, 3: prudentiae tuae, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 6:rei publicae,
Cic. Fam. 5, 13, 3:illis (viris),
Ov. H. 10, 97:caelestibus monitis,
id. M. 1, 397 et saep.— Pass. impers.:cur M. Valerio non diffideretur,
Liv. 24, 8; so Tac. A. 15, 4.—With a dependent clause:* (γ).antiquissimi invenire se posse, quod cuperent, diffisi sint,
Cic. Ac. 2, 3; id. Quint. 24, 77; id. Or. 1, 3; 28, 97; Caes. B. G. 6, 36; Quint. 10, 1, 126 al.; cf.:quos diffidas sanos facere, facies,
Cato R. R. 157, 13:quem manu superare posse diffiderent,
Nep. Alcib. 10, 4.—With ne:(δ).ne terras aeterna teneret,
Lucr. 5, 980.—Rarely with abl. (after the analogy of fido and confido):(ε).diffisus occasione,
Suet. Caes. 3 Burm. and Oud.; so,paucitate suorum,
Front. Strat. 1, 8, 5 Oud.:paucitate cohortium (al. paucitati),
Tac. H. 2, 23:potestate,
Lact. 5, 20 (also Caes. B. C. 1, 12, 2, several good MSS. have voluntate; and id. ib. 3, 97, 2: eo loco, v. Oud. on the former pass.).—Absol.:(facis) ex confidente actutum diffidentem denuo,
Plaut. Merc. 5, 2, 15:jacet, diffidit, abjecit hastas,
Cic. Mur. 21, 45:ita graviter aeger, ut omnes medici diffiderent. id, Div. 1, 25, 53: de Othone, diffido,
id. Att. 12, 43, 2 al. —Hence, diffīdens, entis, P. a., without self-confidence, diffident, anxious, Suet. Claud. 35; id. Tib. 65. — Adv.: diffīdenter, without self-confidence, diffidently (very rare): timide et diffidenter attingere aliquid, * Cic. Clu. 1, 1:agere,
Liv. 32, 21, 8:incedere,
Amm. 26, 7, 13.— Comp.:timidius ac diffidentius bella ingredi,
Just. 38, 7, 4. -
12 fido
fīdo, fīsus sum (ante-class. form of the fut. fidebo, Nov. ap. Non. 509, 4), 3, v. n. [root in Sanscr. bandh, unite; Gr. peithô, persuade, peisma, cable; Lat. fidus, Deus Fidius, foedus; cf.: fascis, fascia; Curt. Gr. Etym. p. 262; but Fick refers fido to root bhidh; Goth. beidan; Engl. bide, to expect; Vergl. Wört. p. 380], to trust, confide, put confidence in, rely upon a person or thing (rare; in the verb. finit. mostly poet.; but class. in the part. praes. and P. a.).(α).With dat.:(β).fidere nocti,
Verg. A. 9, 378:fugae fidens,
id. ib. 11, 351:pestilentiae fidens (with societate fretus),
Liv. 8, 22, 7:taedae non bene fisa,
Ov. M. 15, 827:qui sibi fidit,
Hor. Ep. 1, 19, 22; id. S. 2, 2, 108:puer bene sibi fidens,
Cic. Att. 6, 6, 4.—With abl.: hac (Cynosurā) fidunt duce nocturnā Phoenices in alto, Cic. poët. N. D. 2, 41, 106; id. Ac. 2, 20, 66:(γ).arcu fisi Getae,
Ov. P. 4, 9, 78:cursu,
id. M. 7, 545:ope equinā,
id. ib. 9, 125:pecuniā,
Nep. Lys. 3 fin.:prudentiā consilioque fidens,
Cic. Off. 1, 23, 81.—Doubtful, whether dat. or abl. (v. Zumpt, Gr. § 413; cf.confido): nec nitido fidit adultero,
Hor. C. 3, 24, 20:pictis puppibus,
id. ib. 1, 14, 15:(Jugurtham) Mario parum fidere,
Sall. J. 112, 2:ingenio,
Quint. 10, 7, 18; cf.:ingenio suo,
Plin. Ep. 4, 13 fin.:suis rebus,
Cic. Att. 10, 8, 2.—With inf.:(δ).fidis enim manare poëtica mella Te solum,
Hor. Ep. 1, 19, 44; Sil. 1, 432:parum fidens pedibus contingere matrem,
Luc. 4, 615:fisus cuncta sibi cessura pericula, Caesar,
id. 5, 577.—Absol.: ubi fidentem fraudaveris, i. e. who trusts (you), Plaut. As. 3, 2, 15.—Hence, fīdens, entis, P.a. (lit., trusting to one's self, self-confident; hence), confident, courageous, bold:qui fortis est, idem est fidens, qui autem est fidens, is profecto non extimescit: discrepat enim a timendo confidere,
Cic. Tusc. 3, 7, 14:fidenti animo gradietur ad mortem,
id. ib. 1, 46, 110; cf.:tum Calchas haec est fidenti voce locutus, id. poët. Div. 2, 30, 64: fidens animi,
Verg. A. 2, 61; Tac. A. 4, 59 fin.; so,fidens armorum,
Luc. 9, 373.— Comp.:Romanus, fidentior,
Amm. 16, 12 al. — Sup.: fidentissimo [p. 748] impetu acies motae, Amm. 27, 10, 12.— Adv.: fīdenter, confidently, fearlessly, boldly:timide fortasse signifer evellebat, quod fidenter infixerat,
Cic. Div. 2, 31, 67:agere,
id. Ac. 2, 8, 24:confirmare,
id. de Or. 1, 56, 240; cf. id. N. D. 1, 8, 18.— Comp.:paulo vellem fidentius te illi respondisse,
Cic. Att. 6, 1, 21.— Sup.:accedere fidentissime,
Amm. 17, 1, 9; August. Ver. Rel. 3. -
13 gelida
gĕlĭdus, a, um (archaic gen. fem. sing. gelidaïI.aquaï,
Lucr. 3, 693), adj. [gelu], icy cold, very cold, icy, frosty (a higher degree than frigidus; cf. also: algidus, rigidus, glacialis).Lit.:B.(Fibrenus) statim praecipitat in Lirem... eumque multo gelidiorem facit,
Cic. Leg. 2, 3, 6:caelum est hieme frigidum et gelidum,
cold and frosty, Plin. Ep. 5, 6, 4:aqua,
Lucr. 3, 693:aquam gelidam bibere,
Cic. Cat. 1, 13, 31; cf.:gelidissimae aquae,
Plin. 31, 2, 6, § 10:fontium gelidae perennitates,
Cic. N. D. 2, 39, 98:fluvii,
Lucr. 6, 1172:nives,
id. 6, 107:pruina,
id. 2, 431; 515; Verg. G. 2, 263:loca gelida propinquitate Tauri montis,
Liv. 38, 27, 9:nemus,
Hor. C. 1, 1, 30:valles,
Verg. G. 2, 488:rupes,
id. A. 8, 343:Haemus,
Hor. C. 1, 12, 6:Algidus,
id. ib. 1, 21, 6: Scythes, id. ib. 4, 5, 25:saxum,
Lucr. 3, 892:umbrae frigoris,
id. 5, 641:nox,
Verg. G. 1, 287; Hor. Ep. 2, 2, 169:aether,
Verg. A. 8, 28:December,
Ov. Tr. 1, 11, 3:foci,
i. e. never kindled, id. F. 3, 28:tyrannus (i. e. Boreas),
id. M. 6, 711.—Subst.: gĕlĭda, ae, f. (sc. aqua), water cold as ice (like frigida; cf.II.calida or calda, warm water): foribusque repulsum Perfundit gelida,
Hor. S. 2, 7, 91: calidae gelidaeque minister; Juv. 5, 63.—In partic., icy cold, cold, stiff with death, old age, or fright ( poet., like frigidus):(Niobe) corporibus gelidis incumbit,
Ov. M. 6, 277:artus,
id. ib. 4, 247;6, 249: vultus,
id. ib. 4, 141:gelidus tardante senecta Sanguis hebet,
Verg. A. 5, 395:et gelidum subito frigore pectus erat,
Ov. F. 1, 98; so,pavidus gelidusque,
id. M. 3, 688; cf. id. ib. 10, 423.—Hence also transf., of death, fright, etc.:gelidi vestigia leti,
Lucr. 3, 530:mors,
Hor. C. 2, 8, 11; Ov. M. 15, 153:metus,
id. H. 11, 82; cf.formido,
id. M. 2, 200:horror,
id. H. 16, 67:terror,
id. M. 3, 100:tremor,
Verg. A. 2, 120:pallor,
Ov. Tr. 1, 4, 11.— Adv.: gĕlĭde (like frigide, I.), coldly, faintly, indolently, psuchrôs:quod res omnes timide gelideque ministrat,
Hor. A. P. 171. -
14 gelidus
gĕlĭdus, a, um (archaic gen. fem. sing. gelidaïI.aquaï,
Lucr. 3, 693), adj. [gelu], icy cold, very cold, icy, frosty (a higher degree than frigidus; cf. also: algidus, rigidus, glacialis).Lit.:B.(Fibrenus) statim praecipitat in Lirem... eumque multo gelidiorem facit,
Cic. Leg. 2, 3, 6:caelum est hieme frigidum et gelidum,
cold and frosty, Plin. Ep. 5, 6, 4:aqua,
Lucr. 3, 693:aquam gelidam bibere,
Cic. Cat. 1, 13, 31; cf.:gelidissimae aquae,
Plin. 31, 2, 6, § 10:fontium gelidae perennitates,
Cic. N. D. 2, 39, 98:fluvii,
Lucr. 6, 1172:nives,
id. 6, 107:pruina,
id. 2, 431; 515; Verg. G. 2, 263:loca gelida propinquitate Tauri montis,
Liv. 38, 27, 9:nemus,
Hor. C. 1, 1, 30:valles,
Verg. G. 2, 488:rupes,
id. A. 8, 343:Haemus,
Hor. C. 1, 12, 6:Algidus,
id. ib. 1, 21, 6: Scythes, id. ib. 4, 5, 25:saxum,
Lucr. 3, 892:umbrae frigoris,
id. 5, 641:nox,
Verg. G. 1, 287; Hor. Ep. 2, 2, 169:aether,
Verg. A. 8, 28:December,
Ov. Tr. 1, 11, 3:foci,
i. e. never kindled, id. F. 3, 28:tyrannus (i. e. Boreas),
id. M. 6, 711.—Subst.: gĕlĭda, ae, f. (sc. aqua), water cold as ice (like frigida; cf.II.calida or calda, warm water): foribusque repulsum Perfundit gelida,
Hor. S. 2, 7, 91: calidae gelidaeque minister; Juv. 5, 63.—In partic., icy cold, cold, stiff with death, old age, or fright ( poet., like frigidus):(Niobe) corporibus gelidis incumbit,
Ov. M. 6, 277:artus,
id. ib. 4, 247;6, 249: vultus,
id. ib. 4, 141:gelidus tardante senecta Sanguis hebet,
Verg. A. 5, 395:et gelidum subito frigore pectus erat,
Ov. F. 1, 98; so,pavidus gelidusque,
id. M. 3, 688; cf. id. ib. 10, 423.—Hence also transf., of death, fright, etc.:gelidi vestigia leti,
Lucr. 3, 530:mors,
Hor. C. 2, 8, 11; Ov. M. 15, 153:metus,
id. H. 11, 82; cf.formido,
id. M. 2, 200:horror,
id. H. 16, 67:terror,
id. M. 3, 100:tremor,
Verg. A. 2, 120:pallor,
Ov. Tr. 1, 4, 11.— Adv.: gĕlĭde (like frigide, I.), coldly, faintly, indolently, psuchrôs:quod res omnes timide gelideque ministrat,
Hor. A. P. 171. -
15 ignavus
ignāvus, a, um, adj. [in-gnavus, navus], inactive, lazy, slothful, idle, sluggish, listless, without spirit, cowardly, dastardly (syn.: iners, socors; opp.: strenuus, alacer, fortis).I.Lit., of living beings (freq. and class.):(β).homines,
Plaut. Rud. 3, 5, 49:si non fecero Ei male aliquo pacto, me esse dicito ignavissimum,
id. Bacch. 3, 6, 27:quid ergo ille ignavissumus mi latitabat?
id. Trin. 4, 2, 82; 1, 2, 128; id. Poen. 4, 2, 24:homo inertior, ignavior, magis vir inter mulieres proferri non potest,
Cic. Verr. 2, 2, 78, § 192:ignavus miles ac timidus,
id. Tusc. 2, 23, 54; cf.:compertum habeo, milites neque ex ignavo strenuum neque fortem ex timido exercitum oratione imperatoris fieri,
Sall. C. 58, 1:feroces et inquieti inter socios, ignavi et imbelles inter hostes,
Liv. 26, 2, 11:ignavissimus ac fugacissimus hostis,
id. 5, 28, 8:ignavissimi homines (opp.: fortissimi viri),
Sall. C. 12 fin.:canis Ignavus adversum lupos,
Hor. Epod. 6, 2:(apes) Ignavaeque fame et contracto frigore pigrae,
Verg. G. 4, 259:ignavum, fucos, pecus a praesepibus arcent,
id. A. 1, 435:genus ignavum quod lecto gaudet,
Juv. 7, 105.— Subst.:cedentibus ignavis et imbecillis,
Cic. Rep. 1, 32:in bello poena ignavis ab imperatoribus constituitur,
id. Caecin. 16, 46:in victoria vel ignavis gloriari licet, adversae res etiam bonos detractant,
Sall. J. 53 fin.; cf.:gloriam, honorem, imperium bonus ignavus aeque sibi exoptant,
id. C. 11, 2:favimus ignavo,
Ov. Am. 3, 2, 73.—With gen.:II.legiones operum et laboris ignavae,
Tac. A. 11, 18; cf.:possis ignavus haberi et subiti casus improvidus, si, etc.,
Juv. 3, 272.Transf.A.Of inanim. and abstr. things (mostly poet. and in post-Aug. prose):B.quae vitia non sunt senectutis, sed inertis, ignavae, somniculosae senectutis,
Cic. de Sen. 11, 36:nemora,
i. e. unfruitful, Verg. G. 2, 208:globus,
i. e. immovable, Plin. 2, 8, 6, § 33; cf.gravitas,
Ov. M. 2, 821:stagna jacentis aquae,
Luc. 5, 442:ignavo stupuerunt verba palato,
i. e. speechless, Ov. Am. 2, 6, 47:mora,
id. A. A. 1, 186:anni,
spent in idleness, id. Am. 1, 15, 1; cf.otia,
id. Tr. 1, 7, 25:septima lux,
i. e. the Jewish Sabbath, Juv. 14, 106: ignavum conferunt stipendium, only money, not soldiers, arms, etc., Vell. 2, 39, 1:sucus meconium vocatur, multum opio ignavior,
weaker, less efficacious, Plin. 20, 18, 76, § 202: quorundam flos tantum jucundus, reliquae partes ignavae, ut violae ac rosae, without smell, id. 21, 7, 18, § 37:cornicula ante oculos ignava,
i. e. of no use, id. 11, 28, 34, § 100:ignavum est rediturae parcere vitae,
Luc. 1, 492.—Of things that produce inactivity or indolence, that renders slothful or inactive: nec nos impediet illa ignava ratio, quae dicitur: appellatur enim quidam a philosophis argos logos, cui si pareamus, nihil omnino agamus in vita. Sic enim interrogant:(α).Si fatum tibi est, etc.... Recte genus hoc interrogationis ignavum et iners nominatum est, quod eadem ratione omnis e vita tolletur actio,
relaxing, Cic. Fat. 12, 28 sq.:frigus,
Ov. M. 2, 763:aestus,
id. ib. 7, 529:dolor,
Plin. 11, 18, 20, § 64.—Hence, adv. in two forms, ignāvē and ignā-vĭter.Ignave, sluggishly, slothfully, without spirit:(β).ne quid abjecte, ne quid timide, ne quid ignave, ne quid serviliter muliebriterve faciamus,
Cic. Tusc. 2, 23, 55:dicere multa,
flatly, tamely, Hor. Ep. 2, 1, 67.—Ignaviter, lazily, sluggishly, tardily: ignaviter quaerere, Lucil. ap. Non. 513, 14; Quadrig. ap. Prisc. p. 1010 P.; Hirt. ap. Cic. Att. 15, 6, 2.—b.Comp.:carpere ignavius herbas,
Verg. G. 3, 465. -
16 intimide
in-tĭmĭdē, adv., fearlessly; in comp.:intimidius,
Amm. 26, 6, 17. -
17 parcus
parcus, a, um, adj., = pauros [v. parco], sparing in any thing, esp. in expenditure; in a good and bad sense, frugal, thrifty, economical; niggardly, penurious, parsimonious (syn.: tenax, restrictus).I.Lit.(α).Absol.:(β).detrusisti me ad senem parcissimum,
Plaut. Aul. 2, 5, 9:patre parco ac tenaci,
Cic. Cael. 15, 36:optimus colonus, parcissimus, modestissimus, frugalissimus,
id. de Or. 2, 71, 287:parcumque genus patiensque laborum,
Ov. M. 7, 656:parcā manu offerre aliquid,
Hor. C. 3, 16, 43.—With gen.:B.veteris non parcus aceti,
Hor. S. 2, 2, 62:donandi parca juventus,
id. ib. 2, 5, 79:pecuniae,
Tac. H. 1, 49:pecuniae parcus ac tenax,
Suet. Tib. 46.—In gen., sparing, chary, moderate in any thing:II.operā haud fui parcus meā,
Plaut. Rud. 4, 2, 14:nimium parcus in largiendā civitate,
Cic. Balb. 22, 50:non tam vereor, ne me in laudibus suis parcum, quam ne nimium putet,
Plin. Pan. 3, 3:quam modica cultu, quam parca comitatu,
id. ib. 83, 7:civium sanguinis parcus,
Tac. H. 3, 75:parcissimus somni,
Luc. 9, 590:parcissimus vini,
Suet. Aug. 77:acies non parca fugae,
Sil. 10, 30:beneficiorum parcissimus aestimator,
Plin. Pan. 21, 2:parcus Deorum cultor,
Hor. C. 1, 34, 1:in libidinem projecti, in cibum parci,
Just. 41, 3, 13.—With inf.:parcusque lacessere Martem,
Sil. 1, 680:haud parci Martem coluisse,
id. 8, 464.—In gen., moderate, not rash nor self-indulgent:somnus sanitatis in homine parco,
Vulg. Ecclus. 31, 24.— Comp.:parcior somni,
Just. 11, 13, 2.— Sup.:parcissimus somni,
Luc. 9, 590.—Transf., spare, scanty, little, small, slight ( poet. and in post-Aug. prose):A.parco sale contingere,
Verg. G. 3, 403:tellus,
Stat. S. 4, 5, 13:lucerna,
Prop. 4 (5), 3, 60:vulnus,
Sil. 16, 111:merito parcior ira meo,
Ov. P. 1, 2, 98:questaque sum vento lintea parca dari,
id. H. 21, 79:optima mors parca quae venit apta die,
after a short time, Prop. 3, 3, 40 (Parcae quae venit acta die, id. 3, 4, 18 Müll.):et brevis somnus,
Plin. Pan. 49.— Adv., in two forms, parce (class.) and parciter (ante- and post-class.).Form parcē.1.Sparingly, frugally, thriftily; penuriously, parsimoniously:2.parce parcus,
Plaut. Aul. 2, 4, 35: vivere parce, continenter, severe, sobrie, Cic. Off. 1, 30, 106; cf.:parce ac duriter se habere,
Ter. Ad. 1, 1, 20:parce et duriter vitam agere,
id. And. 1, 1, 47:nimium parce facere sumptum,
id. ib. 2, 6, 19:frumentum parce et paulatim metiri,
Caes. B. G. 7, 71:cur id tam parce tamque restricte faciant,
Cic. Fin. 2, 13, 42:parce seminat,
Vulg. 2 Cor. 9, 6.— Comp.:implet manum parcius,
Juv. 6, 546.—In gen., sparingly, moderately, cautiously:B.scripsi de te parce et timide,
Cic. Fam. 6, 7, 3:parce et molliter aliquem laedere,
id. ib. 1, 9, 23:gaudere,
Phaedr. 4, 16:mirari,
Sil. 10, 474; 15, 756; Plin. Ep. 5, 16, 3; 5, 7, 4.— Comp.:parcius dicere de laude alicujus,
Cic. Mur. 13, 29:parcius ista viris tamen obicienda memento,
Verg. E. 3, 7:parcius Andromachen vexavit Achaia victrix,
Ov. H. 8, 13:parcius quatiunt fenestras,
rarely, seldom, Hor. C. 1, 25, 1; Quint. 9, 2, 69.— Sup.:civitatem Romanam parcissime dedit,
Suet. Aug. 40:ut parcissime dicam, nemo historicorum commendavit magis,
Quint. 10, 1, 101.— -
18 pedetemptim
pĕdĕtemptim or pĕdĕtentim, adv. [pes-tendo; qs. by stretching out the feet; cf. Doed. Syn. 3, p. 98; hence], step by step, slowly (syn.: paulatim, sensim).I.Lit.: expectando excrucior. Pa. Pedetemptim, Plaut. Mil. 4, 2, 32: pedetemptim et sedato nisu, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 48 (Trag. Rel. p. 91 Rib.).—Of elephants:II.quaerendis pedetentim vadis, in terram evasere,
Liv. 21, 28 fin. —Trop., by degrees, gradually, cautiously (class.): sensim et pedetemptim, Lucil. ap. Non. 29, 7; cf. Cic. Off. 1, 33, 120:pedetemptim et gradatim accessus,
id. Fam. 9, 14, 7; cf.:paulatim et ut dicitur pedetentim interrogando,
Quint. 5, 7, 20:timide et pedetemptim istuc descendunt,
Cic. Quint. 16; cf.:caute pedetemptimque omnia dicere,
id. Clu. 42: viam tentare, Cato ap. Charis. p. 190 P.:di bene vortant quod agas! pedetemptim tamen,
Ter. Phorm. 3, 3, 19.— Comp.: pedetemptius tibi consulam, M. Aur. ap. Front. Ep. ad M. Caes. 3, 2. -
19 pedetentim
pĕdĕtemptim or pĕdĕtentim, adv. [pes-tendo; qs. by stretching out the feet; cf. Doed. Syn. 3, p. 98; hence], step by step, slowly (syn.: paulatim, sensim).I.Lit.: expectando excrucior. Pa. Pedetemptim, Plaut. Mil. 4, 2, 32: pedetemptim et sedato nisu, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 48 (Trag. Rel. p. 91 Rib.).—Of elephants:II.quaerendis pedetentim vadis, in terram evasere,
Liv. 21, 28 fin. —Trop., by degrees, gradually, cautiously (class.): sensim et pedetemptim, Lucil. ap. Non. 29, 7; cf. Cic. Off. 1, 33, 120:pedetemptim et gradatim accessus,
id. Fam. 9, 14, 7; cf.:paulatim et ut dicitur pedetentim interrogando,
Quint. 5, 7, 20:timide et pedetemptim istuc descendunt,
Cic. Quint. 16; cf.:caute pedetemptimque omnia dicere,
id. Clu. 42: viam tentare, Cato ap. Charis. p. 190 P.:di bene vortant quod agas! pedetemptim tamen,
Ter. Phorm. 3, 3, 19.— Comp.: pedetemptius tibi consulam, M. Aur. ap. Front. Ep. ad M. Caes. 3, 2. -
20 retempto
1.rĕtento, āvi, ātum, 1, v. freq. a. [id.], to hold back firmly, to keep back, to hold fast (rare; not in Cic.).I.Lit.:II.cur me retentas?
Plaut. As. 3, 3, 1; id. Rud. 3, 6, 39; cf.agmen,
Liv. 10, 5:legiones,
Tac. H. 4, 13:fugientes,
id. ib. 5, 21:admissos equos,
Ov. A. A. 2, 434; cf.frena,
id. Am. 2, 9, 30:puppes,
Tac. H. 2, 35; Luc. 3, 586:vires regni,
id. 4, 723:pecuniam, calones, sarcinas,
Tac. H. 4, 60:caelum a terris,
i. e. to hold apart, Lucr. 2, 729:iste qui retentat sese tacitus, quo sit tutus,
restrains himself, Auct. Her. 4, 49, 62.—Trop.:B.iras,
i. e. to suppress, Val. Fl. 3, 97.—Transf., to hold back from destruction, preserve, maintain: (mens divina) Quae penitus sensus hominum vitasque retentat, Cic. poët. Div. 1, 11, 17.2.rĕ-tento ( - tempto), āvi, ātum, 1, v. a., to try or attempt again, to reattempt (a poet. word of the Aug. per.):timide verba intermissa retentat,
Ov. M. 1, 746:preces,
id. ib. 14, 382:fila lyrae,
id. ib. 5, 117:referoque manus iterumque retento,
id. H.10,11:viam leti,
id. M. 11, 792:studium fatale,
id. Tr. 5, 12, 51:arma,
Luc. 2, 514:memoriam meam,
Sen. Ep. 72, 1:nec audent ea retentare, quorum vitia retractando patescunt,
id. Brev. Vit. 10, 2: nec vana retentet spes Minyas, move or affect again, Val. Fl. 5, 679. —With inf.:saepe retentantem totas refringere vestes,
Ov. M. 9, 208.
- 1
- 2
См. также в других словарях:
timide — [ timid ] adj. • 1528; « craintif » 1518; lat. timidus, de timere « craindre » 1 ♦ Vieilli Qui manque d audace et de décision. ⇒ hésitant, indécis, pusillanime, timoré. « Racine, à travers lui, paraît, malgré lui, gris, timide, étriqué » (A.… … Encyclopédie Universelle
Timide — (fr., spr. Timihd), furchtsam, schüchtern, zaghaft, blöde; davon Timidität, Furchtsamkeit etc … Pierer's Universal-Lexikon
timide — et craintif, Timidus … Thresor de la langue françoyse
timide — TIMIDE. adj. de t. g. Craintif, peureux. Les femmes sont naturellement timides … Dictionnaire de l'Académie française
timide — (ti mi d ) adj. 1° Qui manque de hardiesse ou d assurance. Cet animal est fort timide. • Monsieur [le frère de Louis XIII] était timide et paresseux au souverain degré, RETZ Mém. t. II, liv. III, p. 447, dans POUGENS. • Est il possible, dis … Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré
TIMIDE — adj. des deux genres Craintif, peureux, qui manque de hardiesse ou d assurance. On le dit Des personnes, ainsi que De leurs actions, de leurs discours, etc. L enfance est timide. Cet animal est naturellement timide. Le véritable amour rend timide … Dictionnaire de l'Academie Francaise, 7eme edition (1835)
TIMIDE — adj. des deux genres Qui est craintif, qui manque de hardiesse, d’assurance. L’enfance est timide. Le véritable amour rend timide. Ce jeune homme est fort timide dans le monde. Il est timide auprès des femmes, avec les femmes. écrivain timide,… … Dictionnaire de l'Academie Francaise, 8eme edition (1935)
Timide — Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom. Sur les autres projets Wikimedia : « Timide », sur le Wiktionnaire (dictionnaire universel) Sentiment, personne éprouvant de la timidité… … Wikipédia en Français
timide — ti|mi|de 〈Adj.〉 = timid * * * ti|mid, ti|mi|de <Adj.> [frz. timide < lat. timidus] (bildungsspr.): schüchtern; ängstlich. * * * ti|mid, ti|mi|de <Adj.> [frz. timide < lat. timidus] (bildungsspr.): schüchtern; ängstlich … Universal-Lexikon
timide — temide, a timide, temide, o adj. et n. timide. voir crentós, gravotge … Diccionari Personau e Evolutiu
Timide et sans complexe — Titre original Tenspeed and Brown Shoe Genre Série policière Créateur(s) Stephen J. Cannell Musique Mike Post Pays d’origine … Wikipédia en Français