memory+management+program

Abort - ndërprerje e operacionit, procesit ose procedures gjatë kryerjes së tij.

Accept - pranon.

Access time - koha e arritjes së të dhënave.

Accessories - veglat ndihmëse në Windows.

Adapter - kartelë për zgjerim e cila instalohet në kompjuter.

Adress register - numër hemksadecimal i cili e tregon adresën e lokacionit të caktuar të memorjes.

Algorithm - zgjidhja e një problemi hap pas hapi.

allocate - ndarje të resurseve të kompjuterit, si për shembull në disk, shtypës ose memorje të çdo skedari, shfrytëzuesi ose procesi.

alpha numeric characters - shenja alfanu-merike. Të gjitha shenjat që i shfrytëzon kompjuteri, përfshirë këtu edhe shkronjat, shifrat, shenjat për interpunksion dhe shenjat speciale, siç janë: \$, \@ i \#

ANSI (American National Standar Institute) - Instituti Nacional Amerikan për Standarde.

ASCII ( American Standard Code for Information Interchange) - Kodi amerikan për këmbim të informacioneve. Renditje standarde e shtatë shifrave binare (shifra e shtatë mund të jepet për kontroll të çiftësisë) e cila aplikohet për paraqitjen e shenjave në kompjuter.

Animation - animacion - Iluzion i lëvizjes me paraqitje të shpejtë të fotografive të njëpasnjëshme, e cila arrihet me përdorim të harduerit dhe softuerit përkatës. Programet më të njohura për animacion janë: 3 D Studio, Autodesk Chaos, Imagine etj.

Application - program i cili është i dedikuar për shfrytëzuesit e rëndomtë, i cili është i projektuar për kryerje të ndonjë pune të caktuar. Për shembull aplikacioni për kontabilitet financiar.

Application development tools - vegla për krijim të programeve aplikative.

ALU ( Arithmetic-Logic Unit) - njësi aritmetiko-logjike. Është pjesë e njësisë qendrore (çip i mikroprocesorit) e cila kryen operacione kryesore aritmetike dhe logjike me të dhënat.

Artificial Intelligence - intelegjencë artificiale. Emër i sistemeve të kompjuterit që duhet të shfaqin inteligjencë njerëzore, si kuptim për fjalën e thënë, si reagim ndaj ambientit të tyre fizik dhe adaptimit ndaj kushteve të tilla.

Ascending order - rendi i radhitjes së elementeve sipas rendit të rritjes, prej vlerave më të vogla kah më të mëdhatë (a, b, c...)

Assembler - përkthyes programor. Program i projektuar që t'i transformojë instruksionet simbolike në formë më të qëlluar për t'i kryer në kompjuter.

Assign - dhënie vlerë diçkaje që është shfrytëzuar në programim.

Asterisk - shenja * (yll). Përdoret si shenjë xhoker që mundëson specifikim të disa skedarëve përnjëherë.

Auto CAD - program aplikativ për projektim kompjuterik dhe disenjim.

Backbone - niveli më i lartë në një rrjet kierarkik kompjuterik.

Backslash - shenja \\ ( ASCII kodi 92). Përdoret në specifikimin e rrugës së diskut ku gjendet skedari i kërkuar.

Backspace - zhvendosje e kursorit për një vend prapa.

Backup - kopje rezerve. Bëhet kopje e përmbajtjes së diskut të kompjuterit dhe atë në mënyrë periodike, ndërsa vendoset në shirit magnetik ose në CD.

Bad sector - sektori jo në rregull. Pjesë e disketës ose diskut ku nuk nuk mund dhe ku nuk është e sigurt të shkruhen informacione

Bad trac table - tabelë e shtigjeve që nuk janë në rregull. Listë e pjesëve të çrregulluara fabrikisht dhe të pasigurta për shkruarje, e cila është e ngjitur në pjesën e prapme të diksut.

Bandwidth - njësi matëse për sasinë e të dhënave të cilat mund të transmetohen përmes ndonjë rrjeti të komunikimit në një sekondë.

Bar chart - diagram në formë të shiritave.

Bar code - paraqitje e shenjave alfanu-merike me ndihmën e vijave vertikale me gjatësi të ndryshme. Përdoret si mënyrë për shifrim universal të prodhimeve.

Bar code reader - lexues bar cod. Pajisje optike për lexim të shenjave bar cod.

BIOS (Basic Input Output System) - grup i programeve më të vogla detyra e të cilave është të shfaqë test rutinor kur kyçet kompjuteri, si dhe ta startojë sistemin operativ të kompjuterit.

BASIC - gjuhë programore e cila është e lehtë për mësim.

Batch - pako. Bashkësi e elementeve ose dokumeneteve të cilat përpunohen si tërësi.

Batch processing - përpunim paketor. Teknikë që përdor vetëm një inkuadrim të programit në memorjen kryesore për shkak të përpunimit të më tepër detyrave të veçanta njëra pas tjetrës.

Baud - bod. Kapacitet maksimal për transmetim të informacioneve në një kanal të komunikimit, i cili është njësi matëse e numrit të ndryshimeve të niveleve në sekondë.

Benchmark - krahasim. Program standard i cili shërben për përcaktimin e performansave të kompjuterëve të ndryshëm.

Beta version - version prove i softuerit para daljes së tij zyrtare në treg.

BIT ( Binary digiT) - shifra binare janë 0 dhe 1. Kompjuterët digjital procesojnë informacione në formë digjitale, ndërsa zbatojnë vetëm shifra të sistemit binar. Ato zakonisht paraqiten me tension prej 5 V për numrin 1, gjegjësisht 0 V për numrin O.

Binary file - skedar binar i cili përbëhet prej disa bitave, por i cili nuk është skedar tekstual. Zakonisht ato janë programe me fotografi.

Binary system - sistem binar. Sistem numërimi për shkruarje të numrave në kompjuter. Aty ka vetëm dy shifra 0 dhe 1.

Bps (Bits per second) - bit në sekondë. Masë për shpejtësinë e transmetimit të rrjetave kompjuterike

Blank - i zbrazët, i pashkruar. Shenjë që i përdoret për paraqitjen e vendit të zbrazët ndërmjet shenjave të shtypura.

Bold - shkronja me kontura më të trasha dhe më të errëta

Bookmark - reference e cila na drejton kah ndonjë dokument i caktuar hipertekstual i Internetit.

Boot - startimi i kompjuterit, gjatë së cilës fillon puna e sistemit operativ.

Boot block - pjesë e diskut ku gjendet softueri i cili i mundëson kompjuterit ta fillojë punën.

Boot disk - disk ose disketë prej së cilës startohet sistemi operativ.

Break - ndërpren. Sinjal special i cili e ndërpet punën e ndonjë programi. Shpesh fitohet me shtypje të tasteve Ctrl dhe C përnjëherë.

Browser - fletëkërkues. Program i cili është i dedikuar për shikimin e dokumenteve hipertekstuale të Internetit. Me ndihmën e tij shrytëzohet servisi më i dobishëm i Internetit WWW (W orld W ide W eb). Fletëkërkuesit më të njohur janë Microsoft Internet Explorer dhe Netscape Navigator.

Buffer - bafer. Vend në kujtesën kryesore të kompjuterit për ruajtje të përkohshme të të dhënave.

Bug - gabim, defekt. Gabim i paqëllimtë në program, për shkak të të cilit programi nuk punon si duhet. Në përkthimin më tekstual nënkupton bubë dhe mendohet se rrjedh prej ngjarjes kur mola është kapur për ndonjë relej të kompjuterëve të parë dhe e ka pamundësuar punën e tij.

Bullet - shenjë për renditje e cila përdoret në programet për përpunim të tekstit.

BBS (Bulletin Board System) - tabelë elektronike për shpallje. Shërbim telekomunikues përmes të të cilit konsumatorët komunikojnë, këmbejnë informata etj.

Bus - mbledhëse. E lidh pllakën amë të kompjuterit me procesorin, kujtesën, diskun dhe elementet tjera kompjuterike.

Byte - bajt. Tetë bita. Shpesh është numër binar tetëshifror i cili paraqet një shkronjë.

Cache - kesh. Pjesë e kujtesën e rezervuar për ruajtje të të dhënave që përdoren shpesh, te të cilat procesori ka qasje shumë më të shpejtë sesa në hard disk. Kujtesën kesh mund të gjendet në memorjen RAM ose në hard disk.

Cancel button - tast për shfuqizimin e funksionit të zgjedhur. Te numri më i madh i programeve tasti për shfuqizim aktivizohet me shtypjen e tastit Esc.

Case sensitive - dallimi i shkronjave të mëdha dhe të vogla. Me shpesh gjatë krahasimit të dy fjalëve apo teksteve.

CRT (cathode ray tube) - gypi katodik i ekranit.

CPU (C entral P rocessing U nit) - njësi qendrore e procesuimit. Zemër e kompju­terit personal. Udhëheq dhe drejton me të gjitha operacionet për përpunim të të dhënave.

Centronics port - portë e kompjuterit në të cilën shpesh lidhet shtypësi.

Chanel - kanal. Rrugë në të cilën transmetohet informacioni digjital në kompjuter.

Character - shenjë; karakter. Cilado shkronjë, shenjë e interpunksionit, ose ndonjë nga njëqind shenjat tjera që mund të vërehen në ekran, gjegjësisht të cilat mund të shtypen.

CPI (character per inch) - numër i shenjave në një inç. Njësi matëse për matjen e dendësisë së shkrimit. Shprehet me numër të shenjave në një inç.

Check box - kuti katrore për dialog e cila mund të jetë e kyçur ose e çkyçur, gjegjësisht të jetë e zgjedhur ose jo, ndonjë opcion në kornizën për dialog.

Checksum - shumë për kontroll. Shuma e numrave që përdoren për kontrollim të mbledhjes.

Click - klik. Shtypje dhe lëshim i tastit të minakut, pa mos e lëvizur.

Client - klient. Sistem i cili mund të punojë i pavarur, edhe pse në një masë edhe ky është i varur prej ndonjë sisitemi tjetër. Për kompjuterin që është i lidhur në rrjet kompjuterik shpesh thuhet se është klient.

Client-server network - rrjet i tipit klient-server.

Clip art - bashkësi e vizatimeve grafike dhe fotografive të shkruara në skedar të veçantë i cili është i arritshëm për përdorim të ndonjë aplikacioni, për shembull, për përpunim të tekstit ose të grafikës.

Clipboard - kohësisht, skladim i fshehur për tekst ose fotografi të cilat priten ose kopjohen.

Clock speed - shpejtësi e ores. Shpejtësia e punës së procesorit në kompjuter matet me megahercë (MHz) ose me gigahercë (GHz).Sa më e shpejtë është shpejtësia e procesorit, aq më tepër urdhëra mund të kryejë kompjuteri.

Clone - klon. Kompjuter i cili paraqet kopje të suksesshme të kompjuterit tjetër të (standardizuar). Më shpesh kjo u dedikohet atyre kompjuterëve të cilët janë kompatibil me kompjuterët e kompanisë IBM.

Cod - kod. Diçka që është shkruar me gjuhën kompjuterike, në letër ose në kompjuter.

Code page - faqe e koduar. Tabelë e cila tregon se cili karakter i përgjigjet shenjës në ekran dhe me shtypjen e tasterit a përfitohet e njëjta shenjë.

CGA (Color Graphics Adapter) -videokartelë e cila është më e vjetëruar.

COM port - portë seriale. Më shpesh në kompjuterët ekzistojnë dy porta seriale të shënuara si C0M1 dhe COM2.

Command interperter - program i cili i integron dhe i përpunon urdhërat e dhënë në kompjuter. Në sistemin operativ DOS është programi C0MAND.COM, ndërsa në WINDOWS është WIN.INI

COBOL (Common Business Orientated Language) - gjuhë progamore nga gjeneratat më të vjetra të cilat përdoren për aplikacione financiare.

Communication protocol - përmbledhje e programeve e cila mundëson transmetim dhe këmbim të të dhënave ndërmjet dy ose më tepër kompjuterëve.

CD (Compact Disc) - kompakt disk. Medium për memorim të të dhënave digjitale dhe audio. Në kompakt disk mund të vendoset muzikë prej 72 minutave ose të dhëna prej 650 MB.

CD ROM (Comapct Disc Read Only Memory) - njësi harduerike për leximin e kompakt disqeve. Me këtë njësi mund vetëm të lexojmë e jo edhe të shlyejmë ose të regjistrojmë të dhëna të reja.

COMPAQ (COMPAtibility Quality) - shenjë e prodhimeve cilësore të kompjuterëve desktop dhe laptop.

Compiler - kompajler; përkthyes. Program i cili i përkthen disa gjuhë të larta programesh në ndonjë gjuhë makinerike.

CompuServe - njëra ndër rrjetat më të mëdha të Internetit në botë. Klientëve të tyre ju ofron këmbim të skedarëve, të të dhënave, të postës elektronike etj.

CAD (Computer Aided Design) - shfrytëzim i kompjuterit për krijime të vizatimeve ose për projektime të ndonjë objekti ose sistemi. Programet më të njohura nga kjo sferë janë Auto Cad, Auto Sketch, Design CAD, Lab View etj.

CAM (Computer Aided Manifacture) - prodhim me ndihmën e kompjuterit.

CASE (Computer Aided Software Engineering) - vegël softuerike për programerët. Shfrytëzohen për planifikim, analizim si dhe projektim të dokumentacionit në softuerin kompjuterik.

Computer analyst - analitik kompjuteristik. Person i cili i definon problemet dhe saktësisht i pëcakton hapat për zgjidhjen e tyre me anë të kompjuterit.

Configuration - konfiguracion. Mënyrë e lidhshmërisë së kompjuterit me njësitë tjera periferike në një sistem të përbashkët.

Controller - vegël teknike e cila i mundëson veglës tjetër të komunikojë me kompjuterin.

Conversion - konverzion. Proces i transformimit të të dhënave (tekst, grafik) nga një format në tjetër.

Cooki file - skedar në të cilin ruhen skedarët e shfrytëzuar (cookies). Zakonisht gjendet në emërtuesin bashk me fletëkërkuesin (shembull në emërtuesin Internet Explorer).

Corel DRAW- Pako programore e dedikuar për vizatim dhe punim me fotografi.

Corrupted file - skedar i dëmtuar. Dëmtimi mund të jetë për shkak të ektorëve të diskut që nuk janë në rregull, prishjes fizike ose gabimeve të shkaktuara nga programi.

Crash - gjendje kur kompjuteri bie prej funksionimit të tij dhe më tutje nuk mund të përdoret. Pas kësaj kompjuteri zakonisht përseri startohet.

Current drive - disk me të cilin shfrytëzuesi punon momentalisht.

Cursor - kursori. Tregues i pozicionimit. Vijë vertikale e lëvizshme që dridhet dhe vezullon e që paraqitet në ekran si indikator vizuel e cila mund të dislokohet edhe vertikalisht edhe horizontalisht me anë të urdhërave prej tastierës.

Cyberphobia - kiberfobia. Frikë nga kompjuteri.

CRC (Cyclic Redundancy Check) - metodë e testimit për të dhënat dalëse nga disku për shkak të sigurisë prej gabimeve.

Data - të dhënat. Nocion i përgjithshëm për numrat, simbolet dhe madhësitë analoge të cilat shfrytëzohen si madhësi dalëse për përpunimin e kompjuterit.

Database - baza e të dhënave. Bashkësi e të dhënave të lidhura ndërmjet vete dhe të organizuara paraprakisht. Programet më të njohura për udhëheqjen e bazave të të dhënave janë: Oracle, MS SQL Server, Informix, Sybase etj.

Data security - mbrojtje e të dhënave nga ndërhyrjet e qëllimta ose të rastësishme nga njerëz jo të autorizuar.

Data type - tip i të dhënave. Mund të jenë: tekstuale, numerike, logjike, dhe të dhëna të datave.

Dead lock - ndërprerje; bllokim. Situatë kur ndonjë program nuk mund të realizohet në kompjuter, për shkak se e pret rastin që faktikisht kurrë nuk do të ndodh.

Debug - testim i programit të kompjuterit me korrigjim të gabimeve të paraqitura në te.

Default value - ndonjë vlerë që nënkuptohet. Vlerë që programi automatikisht e zgjedh po qe se shfrytëzuesi nuk jep ndonjë vlerë tjetër. Për shembull ngjyrat që i jep WIND0WS-i janë default vetëm po qe se shfrytëzuesi nuk i përdor.

Defragmentation - defragmentim. Proces i bashkangjitjes i të dhënave të një programi në disk, që të mund të shpejtohet puna e tij. Është e preferueshme që defragmenting të bëhet një herë në javë, për të shpejtuar punën e diskut.

Density - dendësi. Njësi matëse për numrin e të dhënave të cilat mund të shkruhen në ndonjë medium (disketë, shirit magnetik etj).

Decsending sort - renditje me radhitje të kundërt.

Desktop - sipërfaqja aktive e ekranit gjatë punës me Windows, e cila përmban dritare dhe ikona.

Desktop computer - kompjuter i cili pozicionohet horizontalisht në tavolinën punës.

DTP (Desktop Publishing) - Pako e softuerit me të cilën kompjuteri mund të përdoret për disenj të dokumenteve, duke përfshirë fotografi, tekst dhe kontroll të pamjes së dokumenteve dhe shtypjen e tyre.

Destination file - skedar që pranon.

Device - vegël, mjet, përbërje, njësi. Nocion i përgjithshëm i cili shfrytëzohet për të identifikuar ndonjë komponentë të kompjuterit (disk, tastaturë, minak, etj).

Device driver - softuer i cili i mundëson kompjuterit të komunikojë me njësitë periferike.

DAT (Digital Audio Tape) - shirit magnetik në të cilin memorizohen të dhënat me sasi shumë të mëdha.

DVD (Digital Video Disk) - teknologji e harduerit e cila mundëson shiqimin e filmave, spoteve muzikore etj.

DMA (Direct Memory Access) - proces i transmetimit të një sasie të madhe të të dhënave ndërmjet diskut dhe kujtesës punuese të kompjuterit.

DirectX - varg i programeve standarde për aplikacione të Microsfti-t, i dedikuar për lojra dhe aplikacione multimediale.

Disk controller - kartelë e cila e lidh kompjuterin me diskun; zakonisht gjendet në pjesën e poshtme të diskut.

Disk drive - njësi fizike e cila e pranon dhe e kthen diskun magnetik dhe mundëson lexim dhe shkrim të të dhënave.

DOS (Disk Operating System) - njëri ndër sistemet më të njohura operative i cili është shumë përfshirës dhe shfrytëzohet nga kompjuterët personal. I prodhuar nga kompania Microsft në vitin 1982.

Domain - grup i kompjuterëve emrat e të cilëve e ndajnë të njëjtën prapashtesë. Shembull: com (firmë komerciale), org (organizatë pa përfitim), gov (qeveri), edu (institucion arsimor), net (provajder i Internetit). Njësoj ekzistojnë edhe prapashtesa të cilat i identifikojnë shtetet p.sh. mk prapashtesë për Maqedoninë.

Dpi (dots per inch) - pika në inç. Njësi për matjen e rezolutës së shtypjes në shtypës. Rezoluta te shtypësit amë sillet rreth 300 dpi, ndërsa te shtypësit lezër arrin deri në 1200 dpi.

Double click - klikim; shtypje e dyfishtë. Klikim i shpejtë dhe lëshim i tastit të minakut dy here pa lëvizjen e minakut ndërmjet dy klikimeve.

Double precision - precizitet i dyfishtë. Teknikë me të cilën paraqiten numrat me gjatësi të dyfishuar.

Download - kopjim i ndonjë programi ose skedari prej ndonjë kompjuteri kryesor në kompjuterin personal.

Draft quality - kualitet i shtypit, i cili është i lexueshëm, por nuk duket aq mirë për përdorim që ai dokument të botohet në ndonjë revistë ose libër. Zakonisht shfrytëzohet për nxjerrjen e kopjeve që të shkojë në korrekturë.

Drag-and-drop - tërheqje dhe lëshim i tastit të minakut.

Drop-down meni - Lista e urdhërave të menysë së aktivizuar, të radhitura njëra pas tjetrës.

DLL (Dynamic Link Library) - grup e funksioneve të cilat shfrytëzohen gjatë programimit në Windows.

EPROM (E lectrically P rogrammable R ead O nly M emory) - çip memorizues përmbajtja e të cilit nuk mund të ndryshohet.

E-mail (electronic mail) - postë elektron­ike. Njëri nga shërbimet më të njohura të Internetit me të cilin porositë dërgohen prej një kompjuteri në kompjuter tjetër.

Embedded object - objekt i ndërvënë.

EMM386.EXE - program i cili mundëson vendosjen e drajverave dhe programeve në hapësirën e lartë të memories.

Emulator - emulator. Program cili i mundëson kompjuterit të zbatojë programe të shkruara për kompjuter tjetër.

Encryption - shifrim. Kodim i porosisë me çka nuk mundësohet hyrje e palejuar deri te ajo.

EOF (end of file) - fund i skedarit. Shenjë për fundin e skedarit, e cila shfrytëzohet si indikator se këtu kryhen të dhënat.

Ethernet - rrjet lokal kompjuterik i konstruktuar prej llojit të kabllove me mundësi të bartjes deri më 10 Mbit/sec.

Event - rast; paraqitje. Moment kur paraqitet ndryshimi specifik i ndonjë gjendjeje.

Exchange - këmbim i informatave ndërmjet dy lokacioneve.

Exchengeable disk - disk transmetues. Tip i diskut i cili montohet në shtëpizë të posaçme dhe është i transmetueshëm.

Executable file - program zbatues. Skedar i cili mund të aplikohet në kompjuter.

Expression - shprehje matematikore ose logjike e shkruar në gjuhën programore

EBCDIC (Extended Binary Decimal Interchange Code) - kod i cili i përdorë tetë shifra binare të krijuara nga IBM, ndërsa i paraqet shenjat (shkronjat, numrat etj.) nga kompjuteri i cili i proceson.

External modem - modem i jashtëm. Modem në kuti të veçantë, kabllo dhe mbushës i cili më së shpeshti aktivizohet në portën seriale të kompjuterit.

Extranet - intranet i cili u është lënë në disponim klientëve dhe blerësve të jashtëm me qëllim që t'i shohin të dhënat. Më shpesh ata janë të siguruara me shifra që të ruhet siguria e blerësve.

Fan ventilator - ventilator i cili mundëson cirkulimin e ajrit nëpërmjet pjesëve kompjuterike dhe e pamundëson nxehjen e tyre.

Fatal error - gabim në programin kom­pjuterik i cili e ndalon funksionimin e tij.

Fault tolerance - tolerim i gabimeve. Aftësi e ndonjë sisitemi që ta vazhdojë funksionimin normal edhe pse ekziston problem në harduer ose softuer.

Fax modem - faks modem. Modem i aftësuar të pranojë dhe të dërgojë fakse. Në këtë rast fakset janë elektronike.

Fiber optics - fije optike. Mundëson shpejtësi të madhe të bartjes së të dhënave në rrjetat kompjuterike.

File - skedar; fajll; datotekë. Pa marrë parasysh çfarë informate, të grumbulluar dhe të inçizuar nën një emër. Skedari mund të përmban tekst, grafikon, program etj.

FAT (File Allocation Table) - tabelë e cila shërben për renditjen e skedarëve e cila gjendet në fillim të diskut dhe përmban informata për ata pjesë të diskut të cilat shfrytëzohen, pjesë të diskut të cilat nuk shfrytëzohen dhe ato të cilat nuk mund të shfrytëzohen për shkak të dëmtimit të blloqeve në disk.

File control system - program i cili udhëheq me bartjen e të dhënave nga ciladoqoftë pajisje deri në ndonjë pajisje tjetër.

File locking - përmbyllje e skedarit. Ndalesë që më tepër se një shfrytëzues ta ndërrojë përmbajtjen e skedarit.

File protection - mbrojtje e skedarit. Komandë e kompjuterit e cila e ndalon shkruarjen dhe fshirjen e të dhënave në skedar, por e lejon leximin e tyre.

Firewall - sistem rrjetor për sigurim i cili ndihmon në ndërprerjen e hyrjes së paautorizuar në sistemin kompjuterik; thjesht ky është kompjuter i lidhur në Internet dhe me të cilin zhvillohet i gjith komunikimi në Internet.

Floppy disk - disk i butë, disketë

Footer - tekst i cili paraqitet në pjesën e poshtme në secilën faqe.

FF (Form Feed) - urdhër i cili shfrytëzohet i që ta lëviz letrën në printer në faqe të re. Zakonisht në tabelën kontrolluese të printerit gjendet një tast i cili mundëson kryerjen e funksionit përkatës.

FORTRAN (FORmula TRANslation) - gjuhë programore e krijuar në kompaninë IBM e cila shfrytëzohej për programimin e aplikacioneve tekniko shkencore.

Freeware - programe pa pagesë, por të mbrojtura me ligj për autorizim

FAQ (Frequently Asked Question) - pyetje ose lista me pyetje dhe përgjigje të cilat janë shumë të shpeshta dhe shumë shfrytëzues ballafaqohen me këto të dhëna. Këto lista janë shumë frytdhënëse për shkak të këmbimit të informatave.

GIGO (Garbage In, Garbage Out) - princip në të cilën po qe se hyjnë të dhëna jokor-rekte dhe jovalide në kompjuter, ai do të japë rezultate jokorrekte dhe të pakuptimta.

GUI (graphical user interface) - interfejs grafik i shfrytëzuar për sisteme opera­tive. Komunikimi ndërmjet shfrytëzuesit dhe programit zhviliohet me anë të shfrytëzimit të ikonave, dritareve dhe të ngjashme. Një shembull për një iterfejs të tillë që e shfrytëzojmë është Windows-i.

Guru - Njeri me kapacitet të lartë i cili dëshiron t'u ndihmojë të tjerëve në zgjedhjen e problemeve të tyre.

Hacker - haker. Person për të cilin kompjuteri është hobi. Sot shumë njerëz termin haker e identifikojnë me person i cili në mënyrë të paligjshme hy në kompjuter të huaj.

Halt - ndalesë. Ndalje e realizimit të operacioneve të renditura në programet kompjuterike.

Hand-held computer - kompjuter i vogël që mund të mbahet edhe në dorë.

Hang - rri varur. Mosfunksionim i kompjuterit. Kur kompjuteri rinë varur, i ekrani duket normal, por çfarëdo pune tjetër është e pamundur të futet në funksion.

Hard copy - rezultatet e shtypura në letër.

Hardware - hardueri, gjërat fizike apo të prekshme të kompjuterit.

Help - ndihmë. Funksion i cili është i pranishëm në shumë programe, i cili shërben si ndihmë e shfrytëzuesit për përdorimin e programit.

Hertz (Hz) - herc. Cikël në sekondë me të cilin matet shpejtësia e procesorit në kompjuter.

HEX (Hexadecimal) - Sisitem numëror në matematik, në të cilin si bazë e numërimit është numri 16. Për shfaqjen e numrave përdoren shifrat 0-9 dhe shkronjat A-F. Është shumë i qëlluar për përdorimin e kalkulimeve kompjuterike.

Hidden file - skedar i fshehur. Skedar i cili përmban atribute të cilat nuk lejojnë që emri i skedarit të kopjohet, të fshihet ose të shfletohet.

High tech - teknologji e lartë

Host computer - kompjuter kryesor me të cilin lidhen kompjuterët tjerë.

Hot key - tast ose kombinim i tasteve i cili zbaton instruksion të përcaktuar pa marrë parasysh se çka punon procesori në momentin e dhënë.

HTML (Hyper Text Markup Language) - format hipertekstual për punë me dokumente. Shërben për krijimin e dokumenteve WEB në internet.

Hub - hab. Paisje në të cilën kyçen kompjuterët të cilët janë të lidhur në rrjet.

Hyphenation - ndarje e fjalëve

Illegal - jolegal. Parametra hyrëse të cilët janë të papranuara, për shkak se nuk i përmbushin specifikacionet e vendosura në programe.

Image processing - përpunim i grafikonëve

Imaging - proces i shkrimit të grafikës në ndonjë medium, për shembull në shirit.

Implementation - implementim. Instalim i sitemit kompjuterik.

Infrared - teknologji e cila shfrytëzon ndriçimin për lidhjen të kompjuterëve pa kabëll.

Initialization - inicializim. Operacion për formatim të diskut ose disketës, si dhe përgatitje për shkruarjen dhe përdorimin e të dhënave.

Ink-jet printer - shtypës pështyes që hedh ngjyrën në letër.

Input data - të dhënat hyrëse.

Insert mod - rregull për futjen e të dhënave.

Install - instalim, futja fillestare e ndonjë programi në kompjuter.

Instruction - instruksion. Urdhër i destinuar për mikroprocesorin.

Integer - numër i plotë pa presje decimale

Line printer - shtypës i cili shtyp përnjëherë një rresht tekst.

Link- lidhje; lidhshmëri.

Load - mbushje, futje e programit në memorje.

LAN (Local Area Network) - rrjet lokal në kuadër të një hapësire ose ndërtese. Lidhje e dy ose më tepër kompjuterëve me kabllo me qëllim të këmbimit të informatave.

Local printer - shtypës i cili është i lidhur drejtpërdrejt me një stacion punues, i cili nuk është në disponim të shfrytëzuesve tjerë të rrjetit.

Login - Paraqitje në kompjuter. Në këtë rast kompjuteri kërkon nga shfrytëzuesi që të identifikohet me emrin dhe shifrën.

Logoff- çlajmërim. Largim nga puna me kompjuter.

Loop - cikël. Renditje të instruksioneve kompjuterike të cilat praktikohen me anë të përsëritjeve, gjersa nuk përmbushet ndonjë kusht.

Machine code - kod makine. Përmbledhje e instruksioneve kompjuterike në ndonjë kompjuter të posaçëm i cili niund ta kryejë urdhërin.

Macro - makro. Serial i urdhërave të cilat kryhen me shtypjen e një tasti ose me ndonjë urdhër. Në të shumtën e rasteve i shkruan vetë shfrytëzuesi për ta lehtësuar punën gjatë përsëritjeve të një morie urdhërash.

Mailbox - sandëku postar.

Main program - pjesë kryesore e pro­gramit e cila i kontrollon nënprogramet.

Mass storage - pajisje në të cilën mund të vendoset një numër i madh i të dhënave.

Medium - medium. Bartës i të dhënave, shpesh mendohet në disketë, CD-ROM dhe të ngjashme.

MMU (Memory Management Unit) - pajisje e cila udhëheq kujtesën.

Merge - bashkim, kombinim i dy ose më tepër skedarëve.

Message - porosi nga kompjuteri e cila informon për diçka.

MIDI file - skedarë me përshkrime muzikore.

MIPS (Million Instruction Per Second) -milion instuksione në sekondë. Njësi matëse për shpejtësinë me të cilën procesori i kryen instruksionet. Për shembull, procesori Pentium i cili punon në 100 MHz kryen 100 milionë instruksione në sekondë, pra 100 MIPS-a.

Millisecond (ms) - milisekondë. Kohë e barabartë me pjesën e njëmijtë të sekondës. Shfrytëzohet për shprehjen e shpejtësisë te hard disqet.

Mode - regjim i punës; mënyrë e punës. Njëra nga gjendjet alternative të punës së kompjuterit.

MODEM (MOdulator/DEModulator) - modem. Regullator i cili të dhënat e dërguara i shndërron në sinjal telefonik, të qëlluara për lidhje të drejtpërdrejtë telefonike.

Motherboard - pllaka amë e kompjuterit në të cilën janë të lidhura të gjitha elementet e harduerit.

Multimedia - kombinim i tekstit me fotografi dhe zë, videoanimacion.

MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions) - standard për bashkangjitjen e skedarëve në porositë elektronike.

Multitasking - aftësi e sistemit operativ që njëkohësisht të ushtrojë më shumë programe.

Network - rrjet i kompjuterit.

NetWare - sistem operativ rrjetor i shpikur nga kompania Novell.

Network adapter - adapter i rrjetit. Kartelë e cila instalohet në kompjuter përmes të cilës ai lidhet në rrjet.

Network administrator - njeriu i cili e mbikëqyrë punën e rrjetit kompjuterik dhe që udhëheqë me të.

Network protocol - protokoll rrjetor. Bashkësi e standardeve kompjuterike në një rrjet.

Node - nyje, pika ngjitëse në rrjein kompjuterik

Non-interlaced - sa i përket disa monitorëve te të cilët topi elektronik pas një kohe e kalon ekranin pa mos lëshuar asnjë vijë.

Notebook computer - kompjuter i vogël me format sa një faqe e letrës.

Numeric keypad - tastierë numerike.

OLE (Object Linking and Embedding) -mënyrë e këmbimit të informatave ndërmjet dy skedarëve me aplikim të njëjtë ose të ndryshëm në Windows.

Off-line - i çkyçur

On-line - i kyçur

ODBC (Open Data Base Connectivity) - standard i cili mundëson hyrje në sisteme të ndryshme të bazave të të dhënave.

Operating System - sistem operativ. Softuer i cili është lidhje ndërmjet shfrytëzuesit dhe kompjuterit.

Optical cable - kabëll optik për lidhje rrjetore të kompjuterëve me të cilin arihet shpejtësi e madhe në përcjelljen e të dhënave.

OCR (Optical Character Recognition) - njohje e simboleve optike. Program i cili identifikon shenjat e shkruara dhe ato të shtypura dhe pastaj krijon skedar tekstual.

OEM (Original Equipment Manifacturer) - prodhues i komponenteve të ndryshëm, të cilët pastaj lidhen me klientin, e emri i tij figuron në kompjuter.

Overflow - tejkalim. Gjendje e cila paraqitet si rezultat i operacionit aritmetik; e tejkalon kapacitetin e kujtesës për ruajtjen e rezultatit.

Overload - ngarkim i tepërt. Ngarkim më i j madh sesa pajisja; mund ta mban atë për të cilën është konstruktuar.

Overstrike - nënvizim.

Overtype - shkrim përmbi tekst.

Overwrite - mbulim i informatës e cila më parë ka qenë në atë vend.

Page break - ndërprerje e faqes. Vend ku mbaron një faqe dhe fillon faqja tjetër.

Page layout - pamje e faqes

Ppm (pages per minute) - faqe në minute. Njësi matëse e shpejtësisë së shtypësit gjatë shtypjes.

Pagination - operacion automatik te programet për përpunimin e tekstit, i cili shërben për renditjen e tekstit nëpër faqe me numerimin e tyre.

Palmtop computer - kompjuter i vogël i cili mund të mbahet në një dorë.

PASCAL - Paskali. Gjuhë kompjuterike.

Password - Fjalë e fshehur e cila përdoret për hyrje në sistemin kompjuterik.

Patch - arnim. Ndryshim i kodit programor, i cili zakonisht bëhet pas mbarimit të softuerit me qëllim që të përmirësohen disa gabime.

Path name - emri i datotekës së bashku me rrugën me të cilën arihet deti tek ajo.

Pause - pauzë. Tast ose urdhër i cili përkohësisht e ndërpren punën e ndonjë programi.

Peer-to-peer - rrjet lokal ku çdo kompjuter i kyçur është i barabartë. Në rrjet nuk ekziston server.

Peripheral device - pajisje e harduerit e cila kyçet në kompjuter.

Permanent SWAP file - skedar i përhershëm në Windows me të cilin shtresohen të dhënat dhe instruksionet programore kur nuk mund të vendosen në kujtesën RAM.

PCMCIA (Personal Computer Memory Card International Association) - komitet i cili krijoj standarde për memorje me kapacitet më të madh e aplikuar te kompjuterët laptop.

PIXEL (Picture Element) - Element më i vogël i monitorit kompjuterik i cili mundë të kontroliohet. Sa më i madh të jetë numri i pikselave, aq më e mirë është rezoluta.

Pirate - person i cili merret me formën ilegale të kopjimit të softuerave.

Plasma display - teknologji e përdorur për konstruimin e ekranit te kompjuterët laptop.

Plotter - vizatues. Pajisje e cila shërben për vizatimin e rezultateve të përfituara nga kompjuteri.

Plug and play - kyçe dhe puno. Pajisje të cilat kompjuteri automatikisht i detekton dhe i instalon drajverat e nevojshëm në të.

Pointer - tregues. Fotografi e vogël në ekran, zakonisht në formë të shigjetës; lëvizjet e saja kontrollohen nëpërmjet minakut.

Port - portë; lidhje; hyrje.

Portability - përcjellshmëri. Cilësi e programave kompjuterike që të mund të adaptohen në lloj-lloj tipash të kompjuterëve.

Power supply - furnizues i rrymes te kompjuteri.

Print queue - pritje, rend për shtyp.

Print server - zakonisht njëri prej kompjuterëve në rrjet i cili dirigjon me të gjitha kërkesat për shtyp dhe me të gjithë shtypësit që janë të lidhura në rrjet.

Printer driver - softuer i cili i mundëson kompjuterit që të punojë me shtypësin.

Procedure - rradhitje e instruksioneve kompjuterike të cilat bashkarisht veprojnë për një nevojë dhe detyrë të caktuar.

Processing - përpunim i të dhënave.

Programming language - gjuhë programore me të cilën programeri e shkruan programin kompjuterik.

Prompt - shenjë për thirrje; shërben për shkruarjen e urdhërave.

Purge - shlyerje pas së cilës të dhënat e shlyera nuk mund të kthehen më.

Query - pyetje. Instruksion kompjuterik i cili i parashtron pyejte bazës së të dhënave.

Quit - ndalje. Urdhër me të cilën para kohe ndalet ekzekutimi i programit.

QWERTY - tastier në të cilën rreshti më i lartë i saj fillon me shkronjat Q, W, E, R, T, Y. Ekzistojnë edhe lloje tjera të tastierëve si per shembull QWERTZ.

Radio button - radio sustë. Mund të zgjedhim vetëm një sustë të këtij lloji në program.

RAM (Random Access Memory) - kujtesa kryesore kompjuterike në të cilën janë të vendosura të dhënat të cilat përpunohen.

Read-only - vetëm lexim. Të dhënat mund të lexohen, por jo edhe të ndryshohen.

ROM (Read Only Memory) - kujtesa e pashlyeshme nga e cila mund të lexohen të dhënat.

RTC (Real Time Clock) - Çip kompjuterik i cili ka funksion të orës që ta informojë kompjuterin për kohën e saktë, datën dhe vitin.

Reboot - përsëri startim të kompjuterit, zakonisht për shkak të rënies së sistemit.

Record - grup i të dhënave të cilat i takojnë një grupacioni. Për shembull, emri i ndonjërit, mbiemri, adresa dhe numri i telefonit.

Recover - kthim në gjendjen normale të punës pas paraqitjes së gabimit në sistem.

RAID (Redundant Array of Inexpensive Drives) - kombinim i më shumë disqeve me qëllim që të rritet siguria e të dhënave nga ndonjë humbje e paparashikuar.

Refresh rate - shpejtësi për freski. Numër maksimal i fotografive që mund të shfaqen në ndonjë monitor për një sekondë. Paraqitet me herc.

RDBMS (Relational Data Base Management System) - sistem për udhëheqjen e bazave të të dhënave.

Remote computer - kompjuter i larguar.

Remote control program - program me komandim prej së largu.

Repeat delay - koha e nevojshme që të shtypet një tast e që të paraqitet karakteri i cli përgatitet që të dale në ekran.

Reset button - sustë për resetim. Sustë në pjesën e përparme të shtëpizës së kompjuterit e cila shërben për vënien e sistemit në gjendjen fillestare të saj.

Resolution - qartësi e përshkruarjes në ekran apo në shtypës.

Response time - kohë për përgjigje nga ana e kompjuterit për ndonjë kërkesë përkatëse.

Restart - startim i përsëritur i kompjuterit.

Retreive - gjetje dhe ndarje në veçanti e ndonjë informate të përcaktuar.

Retry - orvatje e sërishme për të kryer ndonjë instruksion të programit.

Ring network - rrjet unazor.

RJ-45 - konektor i cili i ngjan lidhjes telefonike, por ka 8 tela në vend që të ketë 4.

Root directory - direktoriumi kryesor i një disku.

Router - udhërëfyes. Pajisje rrjetore e cila i dërgon të dhënat në rrjet duke e zgjedhur rrugën më të mirë.

Safe mode - gjendje në të cilën startohet Windows-i kur paraqitet ndonjë konflikt në harduer.

Save - shkrim i të dhënave në disk, ku nuk mund të humben pas mbylljes së kompjuterit.

Scanner - skener. Mjet i cili në mënyrë optike lexon ndonjë dokument dhe e shndërron në skedar grafiko-digjital.

Screen - ekran.

Scroll - lëvizje e tekstit lart-poshtë.

Search engine - program për kërkimin e të dhënave. Makina më të njohura për kërkim në internet janë: Yahoo, Altavista, Google etj.

Server - kompjuter në rrjet i cili disa nga resurset e veta i vë në disponim të ndonjë kompjuteri tjetër.

Session - koha në të cilën një shfrytëzues e kalon në rrjet.

Set up - një sistem të vihet në gjendje pune.

Shared file - skedar i përbashkët.

Shut down - kryerje e punës së një sistemi operativ të kompjuterit ose çkyçje e kompjuterit.

SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) - protokoll i cili shfrytëzohet për udhëheqjen e këmbimit të postës elektronike ndërmjet dy kompjuterëve.

Slave - i nënshtruar. Kompjuter i cili është i kontrolluar nga një kompjuter tjetër.

Software - të gjitha programet të cilat mund të shfrytëzohen në një kompjuter.

Software development tool - vegla për zhvillimin e programeve.

Sort - renditje e të dhënave me radhitje të re.

Sound card - kartë për zërim.

Storage - kujtesë.

String - varg i shenjave.

SQL (Structured Query Language) - pako e programeve për udhëheqjen e bazave të të dhënave.

Switch - ndërprerës.

System software - softuer sistemor (p.sh. MS-DOS, Windows etj).

1) Общая лексика: hum. сокр. Post Mortem, (Project manager) Руководитель проекта

2) Компьютерная техника: Partial Match, Pattern Match, Personal Mainframe, Physical Memory, Power Mac, Private Mail, Product Manual, Production Metadata, Protected Mode, Управление производительностью (Performance Management)

3) Американизм: Planning Meeting, Pollution Minimum, Priority Mail

4) Ботаника: Paul Martin

5) Спорт: Penalty Minutes, Proper Motion

6) Латинский язык: Post Meridiem, Pro Memoria

7) Военный термин: Peacemaking, Planning Module, Powder Maggots, Preventative Maintenance, Prime Mover, Production Manager, Provost, Provost Marshal, Provost Marshall, Pulse Modulated, periodic maintenance, personnel management, policy memorandum, postmaster, practice message, prepared message, preventive medicine, primary munition, prime depot, procurement and material, program management, program manager, program memorandum, program monitoring, propellant management, purchase memorandum, Post Meridian (after noon)

8) Техника: Plumbing Mechanical, passenger module, payload management, payload manager, payload module, performance monitor, permanent memory, personnel management analyst, planned maintenance, plant manager, plate modulation, polymethylmethacrylate, portable magnetometer, power module, predictive maintenance, product acquisition manager, promille, proposal manager, propulsion module, protective measure, prototype matrix, preventive maintenance

9) Сельское хозяйство: parent material

10) Шутливое выражение: Party Mode, Perl Monger, Project Mayhem

11) Математика: Plus And Minus, Plus or Minus, Polygonal Map, Power Matrix, Power Method, Pseudo Manifold, вероятностная мера (probability measure), на тысячу (promille), промилле (promille)

12) Юридический термин: Premeditated Murderer

13) Лингвистика: показатель

14) Автомобильный термин: твёрдые частицы

15) Ветеринария: Pesky Mouse, Prime Moose

16) Оптика: polarization modulation

17) Политика: Panama

18) Телекоммуникации: Performance Monitoring, Peripheral Modules, Physical Medium

19) Сокращение: Pacific Meridian, Passive Matrix, Past Morning, Permanent Magnet, Permanent Magnet motor, Personal Messages, Phase Modulation, Photomultiplier, Pistolet Makarova (Pistol (Russia)), Plastic Manoeuvre, Point-to-Multipoint, Police Magistrate, Porte Mortier (Mortar carrier (France)), Post Meridiem (after noon), PostMortem, Pressurized Module, Prime Minister, Private Messages, Procurement Manual, Programme Manager, Project Manager (UK), Provost-Marshal, Pulse Modulation, Saint Pierre and Miquelon, paymaster, pounds per minute, push money

20) Физика: Particle Multiplication, Particulate Material

21) Физиология: Pain Management, Perceptual And Motor, Perceptual Motor, Petit Mal, Power Meditation, Pre Menstrual, Protein Metabolite, Pubococcygeal Muscle

22) Электроника: Prototype Model

23) Вычислительная техника: Performance Management, Peripheral Module, presentation manager, procedure manual, processing module, управление презентацией, Personal Message (BBS), Privileged Mode (HP, MPE), Protected Mode (Intel, CPU), Presentation Manager (OS/2), Pressurized Module (Space), Post Meridiem (after noon)

24) Нефть: particulate matter, профилактическое техническое обслуживание (preventive maintenance)

25) Биохимия: Plasma Membrane

26) Космонавтика: фм

27) Транспорт: Post Maritime

28) Фирменный знак: Preserve Manufacturer

29) Целлюлозно-бумажная промышленность: (paper machine) БДМ (бумагоделательная машина)

30) СМИ: Performance Media, Place Marker, Preservation Magazine

31) Деловая лексика: People Motivation, Power Management, Problems Major, Production Management

32) SAP. техническое обслуживание и ремонт оборудования (Plant Maintenance)

33) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: заводской манифольд (Plant Manifold)

34) Сетевые технологии: Palm Mute, Php Mime, фазовая модуляция

35) Полимеры: porous by macromolecular material, powder metallurgy, purpose-made, precious metals

36) Автоматика: part motor, powder metal, powdered metal

37) Сахалин Р: Plant Manifold, Project Management

38) Океанография: Process Manager

39) Химическое оружие: potassium mercaptide, potassium mercaptide MK, tassium mercaptide

40) Расширение файла: Perl, Personal Mobility, Presentation Manager Bitmap graphics file, Presentation Manager (IBM)

41) Имена и фамилии: Patrick Madrid, Paul Mccartney, Paul Murray

42) Hi-Fi. обозначение в электронных часах с 12-часовым режимом времени после полудня

43) Общественная организация: Prospective Member

44) Должность: Pay Me, Perfect Man, Periodically Missing, Piranha Manager, Porch Monkey, Post Man, Project Manager, Property Manager

45) Чат: Personal Message

46) НАСА: Planetary Mapper, Processor Module

47) Программное обеспечение: Pattern Matching, Perl Module, Plot Manager, Program Module

48) Единицы измерений: Particle Measure, Past Master, Per Metre, Post Mile, Presidents Meeting

49) СМС: Pocket Message, Private Messaging

1) Общая лексика: hum. сокр. Post Mortem, (Project manager) Руководитель проекта

2) Компьютерная техника: Partial Match, Pattern Match, Personal Mainframe, Physical Memory, Power Mac, Private Mail, Product Manual, Production Metadata, Protected Mode, Управление производительностью (Performance Management)

3) Американизм: Planning Meeting, Pollution Minimum, Priority Mail

4) Ботаника: Paul Martin

5) Спорт: Penalty Minutes, Proper Motion

6) Латинский язык: Post Meridiem, Pro Memoria

7) Военный термин: Peacemaking, Planning Module, Powder Maggots, Preventative Maintenance, Prime Mover, Production Manager, Provost, Provost Marshal, Provost Marshall, Pulse Modulated, periodic maintenance, personnel management, policy memorandum, postmaster, practice message, prepared message, preventive medicine, primary munition, prime depot, procurement and material, program management, program manager, program memorandum, program monitoring, propellant management, purchase memorandum, Post Meridian (after noon)

8) Техника: Plumbing Mechanical, passenger module, payload management, payload manager, payload module, performance monitor, permanent memory, personnel management analyst, planned maintenance, plant manager, plate modulation, polymethylmethacrylate, portable magnetometer, power module, predictive maintenance, product acquisition manager, promille, proposal manager, propulsion module, protective measure, prototype matrix, preventive maintenance

9) Сельское хозяйство: parent material

10) Шутливое выражение: Party Mode, Perl Monger, Project Mayhem

11) Математика: Plus And Minus, Plus or Minus, Polygonal Map, Power Matrix, Power Method, Pseudo Manifold, вероятностная мера (probability measure), на тысячу (promille), промилле (promille)

12) Юридический термин: Premeditated Murderer

13) Лингвистика: показатель

14) Автомобильный термин: твёрдые частицы

15) Ветеринария: Pesky Mouse, Prime Moose

16) Оптика: polarization modulation

17) Политика: Panama

18) Телекоммуникации: Performance Monitoring, Peripheral Modules, Physical Medium

19) Сокращение: Pacific Meridian, Passive Matrix, Past Morning, Permanent Magnet, Permanent Magnet motor, Personal Messages, Phase Modulation, Photomultiplier, Pistolet Makarova (Pistol (Russia)), Plastic Manoeuvre, Point-to-Multipoint, Police Magistrate, Porte Mortier (Mortar carrier (France)), Post Meridiem (after noon), PostMortem, Pressurized Module, Prime Minister, Private Messages, Procurement Manual, Programme Manager, Project Manager (UK), Provost-Marshal, Pulse Modulation, Saint Pierre and Miquelon, paymaster, pounds per minute, push money

20) Физика: Particle Multiplication, Particulate Material

21) Физиология: Pain Management, Perceptual And Motor, Perceptual Motor, Petit Mal, Power Meditation, Pre Menstrual, Protein Metabolite, Pubococcygeal Muscle

22) Электроника: Prototype Model

23) Вычислительная техника: Performance Management, Peripheral Module, presentation manager, procedure manual, processing module, управление презентацией, Personal Message (BBS), Privileged Mode (HP, MPE), Protected Mode (Intel, CPU), Presentation Manager (OS/2), Pressurized Module (Space), Post Meridiem (after noon)

24) Нефть: particulate matter, профилактическое техническое обслуживание (preventive maintenance)

25) Биохимия: Plasma Membrane

26) Космонавтика: фм

27) Транспорт: Post Maritime

28) Фирменный знак: Preserve Manufacturer

29) Целлюлозно-бумажная промышленность: (paper machine) БДМ (бумагоделательная машина)

30) СМИ: Performance Media, Place Marker, Preservation Magazine

31) Деловая лексика: People Motivation, Power Management, Problems Major, Production Management

32) SAP. техническое обслуживание и ремонт оборудования (Plant Maintenance)

33) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: заводской манифольд (Plant Manifold)

34) Сетевые технологии: Palm Mute, Php Mime, фазовая модуляция

35) Полимеры: porous by macromolecular material, powder metallurgy, purpose-made, precious metals

36) Автоматика: part motor, powder metal, powdered metal

37) Сахалин Р: Plant Manifold, Project Management

38) Океанография: Process Manager

39) Химическое оружие: potassium mercaptide, potassium mercaptide MK, tassium mercaptide

40) Расширение файла: Perl, Personal Mobility, Presentation Manager Bitmap graphics file, Presentation Manager (IBM)

41) Имена и фамилии: Patrick Madrid, Paul Mccartney, Paul Murray

42) Hi-Fi. обозначение в электронных часах с 12-часовым режимом времени после полудня

43) Общественная организация: Prospective Member

44) Должность: Pay Me, Perfect Man, Periodically Missing, Piranha Manager, Porch Monkey, Post Man, Project Manager, Property Manager

45) Чат: Personal Message

46) НАСА: Planetary Mapper, Processor Module

47) Программное обеспечение: Pattern Matching, Perl Module, Plot Manager, Program Module

48) Единицы измерений: Particle Measure, Past Master, Per Metre, Post Mile, Presidents Meeting

49) СМС: Pocket Message, Private Messaging

1) Общая лексика: hum. сокр. Post Mortem, (Project manager) Руководитель проекта

2) Компьютерная техника: Partial Match, Pattern Match, Personal Mainframe, Physical Memory, Power Mac, Private Mail, Product Manual, Production Metadata, Protected Mode, Управление производительностью (Performance Management)

3) Американизм: Planning Meeting, Pollution Minimum, Priority Mail

4) Ботаника: Paul Martin

5) Спорт: Penalty Minutes, Proper Motion

6) Латинский язык: Post Meridiem, Pro Memoria

7) Военный термин: Peacemaking, Planning Module, Powder Maggots, Preventative Maintenance, Prime Mover, Production Manager, Provost, Provost Marshal, Provost Marshall, Pulse Modulated, periodic maintenance, personnel management, policy memorandum, postmaster, practice message, prepared message, preventive medicine, primary munition, prime depot, procurement and material, program management, program manager, program memorandum, program monitoring, propellant management, purchase memorandum, Post Meridian (after noon)

8) Техника: Plumbing Mechanical, passenger module, payload management, payload manager, payload module, performance monitor, permanent memory, personnel management analyst, planned maintenance, plant manager, plate modulation, polymethylmethacrylate, portable magnetometer, power module, predictive maintenance, product acquisition manager, promille, proposal manager, propulsion module, protective measure, prototype matrix, preventive maintenance

9) Сельское хозяйство: parent material

10) Шутливое выражение: Party Mode, Perl Monger, Project Mayhem

11) Математика: Plus And Minus, Plus or Minus, Polygonal Map, Power Matrix, Power Method, Pseudo Manifold, вероятностная мера (probability measure), на тысячу (promille), промилле (promille)

12) Юридический термин: Premeditated Murderer

13) Лингвистика: показатель

14) Автомобильный термин: твёрдые частицы

15) Ветеринария: Pesky Mouse, Prime Moose

16) Оптика: polarization modulation

17) Политика: Panama

18) Телекоммуникации: Performance Monitoring, Peripheral Modules, Physical Medium

19) Сокращение: Pacific Meridian, Passive Matrix, Past Morning, Permanent Magnet, Permanent Magnet motor, Personal Messages, Phase Modulation, Photomultiplier, Pistolet Makarova (Pistol (Russia)), Plastic Manoeuvre, Point-to-Multipoint, Police Magistrate, Porte Mortier (Mortar carrier (France)), Post Meridiem (after noon), PostMortem, Pressurized Module, Prime Minister, Private Messages, Procurement Manual, Programme Manager, Project Manager (UK), Provost-Marshal, Pulse Modulation, Saint Pierre and Miquelon, paymaster, pounds per minute, push money

20) Физика: Particle Multiplication, Particulate Material

21) Физиология: Pain Management, Perceptual And Motor, Perceptual Motor, Petit Mal, Power Meditation, Pre Menstrual, Protein Metabolite, Pubococcygeal Muscle

22) Электроника: Prototype Model

23) Вычислительная техника: Performance Management, Peripheral Module, presentation manager, procedure manual, processing module, управление презентацией, Personal Message (BBS), Privileged Mode (HP, MPE), Protected Mode (Intel, CPU), Presentation Manager (OS/2), Pressurized Module (Space), Post Meridiem (after noon)

24) Нефть: particulate matter, профилактическое техническое обслуживание (preventive maintenance)

25) Биохимия: Plasma Membrane

26) Космонавтика: фм

27) Транспорт: Post Maritime

28) Фирменный знак: Preserve Manufacturer

29) Целлюлозно-бумажная промышленность: (paper machine) БДМ (бумагоделательная машина)

30) СМИ: Performance Media, Place Marker, Preservation Magazine

31) Деловая лексика: People Motivation, Power Management, Problems Major, Production Management

32) SAP. техническое обслуживание и ремонт оборудования (Plant Maintenance)

33) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: заводской манифольд (Plant Manifold)

34) Сетевые технологии: Palm Mute, Php Mime, фазовая модуляция

35) Полимеры: porous by macromolecular material, powder metallurgy, purpose-made, precious metals

36) Автоматика: part motor, powder metal, powdered metal

37) Сахалин Р: Plant Manifold, Project Management

38) Океанография: Process Manager

39) Химическое оружие: potassium mercaptide, potassium mercaptide MK, tassium mercaptide

40) Расширение файла: Perl, Personal Mobility, Presentation Manager Bitmap graphics file, Presentation Manager (IBM)

41) Имена и фамилии: Patrick Madrid, Paul Mccartney, Paul Murray

42) Hi-Fi. обозначение в электронных часах с 12-часовым режимом времени после полудня

43) Общественная организация: Prospective Member

44) Должность: Pay Me, Perfect Man, Periodically Missing, Piranha Manager, Porch Monkey, Post Man, Project Manager, Property Manager

45) Чат: Personal Message

46) НАСА: Planetary Mapper, Processor Module

47) Программное обеспечение: Pattern Matching, Perl Module, Plot Manager, Program Module

48) Единицы измерений: Particle Measure, Past Master, Per Metre, Post Mile, Presidents Meeting

49) СМС: Pocket Message, Private Messaging

1) Авиация: engine management program

2) Военный термин: Experimentation Master Plan, electromagnetic pulse, engineering modification proposal, ЭМИ, электромагнитный импульс

3) Техника: electromagnetic pulse detection, electromagnetic pulse immunity, electromagnetic pulse protection, electron microprobe, electronic multiplying punches, employment, equipment mounting plate, erasable memory program, ethyl mercuric phosphate, Evaluation of Measurement Process

4) Юридический термин: Escaped Mental Patient

5) Сокращение: Electro-Magnetic Pulse, Electromechanical Power, Engineering Mine Plough, empennage, Electromagnetic Prospecting, Electromagnetic Wave Propagation

6) Вычислительная техника: Excessive Multiple Posting (Usenet, ECP, Spam)

7) Нефть: environmental management plan, план мониторинга окружающей среды, план управления окружающей средой, электромагнитный метод разведки (electromagnetic prospecting), emergency management plan

8) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: environmental management

9) Образование: Experience Music Project

10) Инвестиции: end-of-month payment

11) Полимеры: ethylene glycol methacrylate phthalate

12) Океанография: Environmental Monitoring and Prediction

13) Электротехника: electromagnetic protection

14) Фантастика Eye Mommy Planet

15) Должность: Ethical Massage Practitioner, Executive Masters Program

16) AMEX. Empire of Carolina, Inc.

1) Авиация: engine management program

2) Военный термин: Experimentation Master Plan, electromagnetic pulse, engineering modification proposal, ЭМИ, электромагнитный импульс

3) Техника: electromagnetic pulse detection, electromagnetic pulse immunity, electromagnetic pulse protection, electron microprobe, electronic multiplying punches, employment, equipment mounting plate, erasable memory program, ethyl mercuric phosphate, Evaluation of Measurement Process

4) Юридический термин: Escaped Mental Patient

5) Сокращение: Electro-Magnetic Pulse, Electromechanical Power, Engineering Mine Plough, empennage, Electromagnetic Prospecting, Electromagnetic Wave Propagation

6) Вычислительная техника: Excessive Multiple Posting (Usenet, ECP, Spam)

7) Нефть: environmental management plan, план мониторинга окружающей среды, план управления окружающей средой, электромагнитный метод разведки (electromagnetic prospecting), emergency management plan

8) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: environmental management

9) Образование: Experience Music Project

10) Инвестиции: end-of-month payment

11) Полимеры: ethylene glycol methacrylate phthalate

12) Океанография: Environmental Monitoring and Prediction

13) Электротехника: electromagnetic protection

14) Фантастика Eye Mommy Planet

15) Должность: Ethical Massage Practitioner, Executive Masters Program

16) AMEX. Empire of Carolina, Inc.

1) единица; единое целое

2) единица измерения

3) устройство; узел; блок; прибор; звено; элемент (см. тж component, device, element)

4) компонента программы, модуль

•

- actuating unit

1) Компьютерная техника: Declarative Meta Programming, Dot Matrix Printer

2) Авиация: Display Management Processor

3) Американизм: Data Management Plan

4) Латинский язык: Deontic Modus Ponens

5) Военный термин: Defense Manpower Policy, Director of Manpower Planning, Director of Military Personnel, disarmed military personnel

6) Техника: Digital Music Products, dedicated microprocessor, dimethyl phthalate, dip moveout processing, display maintenance program, display masking parameters

7) Бухгалтерия: Debt Management Plan

8) Грубое выражение: Dirty Mo Posse

9) Оптика: digital map processor, digital micromirror device

10) Сокращение: Daily Maintenance Pack, Digital Media Player

11) Вычислительная техника: desktop multimedia publishing, dynamic memory pool, динамический пул памяти

12) Стоматология: dentine matrix protein

13) Транспорт: Driver's Master Panel

14) Фирменный знак: Dark Music Productions, Dutch Music Partners

15) Сейсмология: эллиптическая развёртка отражений (dip moveout processing)

16) Сетевые технологии: Dynamic Multipathing

17) Полимеры: dimethyl phenol, dimethylol phenol

18) Автоматика: document material processed

19) Телефония: Device Management Protocol

20) Расширение файла: Dump File

21) Энергосистемы: Demand Management Program, ПУС

22) Фантастика Demon Making Plant, Demon Manufacturing Plant

1) единица, число 1 ( наименьшее положительное целое число)

2) единица (физической) величины; единица измерения ( величины)

3) элемент; компонент

4) нейрон

5) блок; узел; модуль; секция; звено

6) прибор; устройство

7) аппарат; установка

•

- unit of measure

1) Компьютерная техника: Link Manager Protocol

2) Авиация: Local Maintenance Provider

3) Медицина: Licensed Medical Provider, left mento-posterior

4) Спорт: Lack Match Practice

5) Военный термин: Logistics Modernization Program, lead, metal point, light marching pack

6) Техника: laser microprinter, licensing milestone plan

7) Математика: задача линейной минимизации (linear minimization problem), задача локальной минимизации (local minimization problem), локально наиболее мощный (критерий), отсутствие послед (loss of memory property)

8) Религия: Life Management Program

9) Астрономия: Lunar Module Pilot

10) Металлургия: Ленинградский Металлический Завод

11) Сокращение: last menstrual period

12) Физиология: Low Malignant Potential

13) Биохимия: low molecular weight protein, latent membrane protein

14) Онкология: Low Malignant Potential (context: ovarian tumours)

15) Картография: levee mile post

16) Транспорт: Le Mans Prototype

17) Фирменный знак: Limb Music Products

18) Деловая лексика: Last Minute Production, Locational Marginal Pricing

19) Бурение: Завод Буровых Растворов (Liquid Mud Plant)

20) Сетевые технологии: LAN management protocol, протокол управления локальной сетью

21) Автоматика: limited manpower production

22) Макаров: laser microprobe

23) Расширение файла: Demo for Doom (3- D computer game), Demo for Doom (computer 3d game, Doom, Doom2)

24) Энергосистемы: местное ценообразование, местное ценообразование LMP, местное ценообразование на основе предельно высоких затрат

25) Аэропорты: Lampedusa, Italy

26) Программное обеспечение: Linux Maintenance Project

1) Компьютерная техника: Operations Maintenance and Monitoring

2) Медицина: ophthalmomandibulomelic

3) Американизм: Offshore Minerals Management Program, On the Macedonian Matter, Operations and Maintenance, Marine Corps

4) Военный термин: officer messenger mail, officer messenger mail center, officers' model match, operations and maintenance manual, order of military merit

5) Техника: operation and maintenance manual, optical mass memory

6) Сокращение: Official Mail Manager (DOD)

7) Нефть: наставление по эксплуатации и техническому обслуживанию (operations and maintenance manual)

8) Биотехнология: optically manipulated microsources

9) Фирменный знак: Optical Micro Machines, Inc.

10) NYSE. OMI Corporation

- absolute language

- representation language

- requirement statement language

[ˈlæŋɡwɪdʒ]

algorithmic language вчт. алгоритмический язык algorithmical language вчт. алгоритмическый язык applicative language вчт. функциональный язык artifical language вчт. искусственный язык artificial language вчт. искусственный язык assembler language вчт. язык ассемблера assembly language вчт. язык ассемблера authoring language вчт. язык для автоматизации творческой работы block-structured language вчт. язык с блочной структурой boolean-based language вчт. язык булевых операторов command language вчт. командный язык compiled language вчт. транслируемый язык compiler language вчт. язык транслятора computer language вчт. машинный язык computer-dependent language вчт. машинно-зависимый язык computer-oriented language вчт. машинно-ориентированный язык computer-sensitive language вчт. машинно-зависимый язык constraint language вчт. декларативный язык context-free language вчт. контекстно-свободный язык conversational language вчт. диалоговый язык conversational language вчт. язык диалога data definition language вчт. язык определения данных data description language вчт. язык описания данных data description language вчт. язык определения данных data language вчт. язык описания данных data manipulation language вчт. язык манипулирования данными data-base language вчт. язык базы данных data-query language вчт. язык запросов declarative language вчт. декларативный язык design language вчт. язык проектирования end-user language вчт. язык конечного пользователя extensible language вчт. расширяемый язык language язык; речь; finger language язык жестов, язык глухонемых foreign language иностранный язык formal language формальный язык frame language вчт. фреймовый язык high-level language вчт. язык высокого уровня host language вчт. включающий язык human language естественный язык language разг. брань (тж. bad language); I won't have any language here прошу не выражаться inflected language флективный язык information retrieval language информационно- поисковый язык information retrieval language информационно-поисковый язык input language вчт. входной язык interactive language вчт. диалоговый язык interpreted language вчт. интерпретируемый язык kernel language вчт. базовый язык knowledge representation language вчт. язык представления знаний language разг. брань (тж. bad language); I won't have any language here прошу не выражаться language стиль; язык писателя; the language of Shakespeare язык Шекспира language язык language язык; речь; finger language язык жестов, язык глухонемых language стиль; язык писателя; the language of Shakespeare язык Шекспира language of the case язык судебного делопроизводства legal language юридический язык legal language язык права low-level language вчт. язык низкого уровня machine language вчт. машинный язык machine-dependent language вчт. машинно-зависимый язык machine-independent language вчт. машинно-независимый язык machine-oriented language вчт. машинно-ориентрированный язык macro language вчт. макроязык macroinstruction language вчт. язык макрокоманд memory management language вчт. язык управления памятью meta language вчт. метаязык minority language язык национального меньшинства mnemonic language вчт. символический язык national language государственный язык native language вчт. собственный язык машины natural language вчт. естественный язык nonprocedural language вчт. непроцедурный язык object language вчт. объектный язык official language официальный язык original language исходный язык parallel language вчт. язык параллельного программирования predicate language вчт. язык предикатов problem statement language вчт. язык постановки задачи problem-oriented language вчт. проблемно-ориентированный язык procedural language вчт. процедурный язык procedural language процедурный язык procedure-oriented language вчт. процедурно ориентированный язык production language вчт. продукционный язык program language вчт. язык программирования programming language вчт. язык программирования query language вчт. язык запросов register transfer language вчт. язык межрегистровых пересылок regular language вчт. регулярный язык relational language вчт. реляционный язык representation language вчт. язык представлений restricted language вчт. упрощенная версия языка rule language вчт. язык правил rule-based language вчт. язык продукционных правил rule-oriented language вчт. язык логического программирования script language вчт. язык сценариев serial language вчт. язык последовательного программирования source language вчт. исходный язык source language cmp. исходный язык specification language вчт. язык спецификаций subset language вчт. подмножество языка symbolic language вчт. символический язык symbolic language comp. символический язык system language вчт. системный язык tabular language вчт. табличный язык target language вчт. выходной язык target language выходной язык target language объектный язык threaded language вчт. язык транслируемый в шитый код typed language вчт. широко используемый язык typeless language вчт. безтиповый язык unchecked language вчт. язык без контроля типов untyped language вчт. язык без контроля типов update language вчт. язык корректирующих запросов user language вчт. язык пользователя world language международный язык

['baios] n. shkurtesë nga b asic i nput o utput s ystem ( BIOS) sistemi themelor për hyrje-dalje ( informatikë)

BIOS is an acronym for Basic Input/Output System. It is the boot firmware program on a PC, and controls the computer from the time you start it up until the operating system takes over. When you turn on a PC, the BIOS first conducts a basic hardware check, called a Power-On Self Test (POST), to determine whether all of the attachments are present and working. Then it loads the operating system into your computer's random access memory, or RAM.

The BIOS also manages data flow between the computer's operating system and attached devices such as the hard disk, video card, keyboard, mouse, and printer.

The BIOS stores the date, the time, and your system configuration information in a battery-powered, non-volatile memory chip, called a CMOS (Complementary Metal Oxide Semiconductor) after its manufacturing process.

Although the BIOS is standardized and should rarely require updating, some older BIOS chips may not accommodate new hardware devices. Before the early 1990s, you couldn't update the BIOS without removing and replacing its ROM chip. Contemporary BIOS resides on memory chips such as flash chips or EEPROM (Electrically Erasable Programmable Read-Only Memory), so that you can update the BIOS yourself if necessary.

For detailed information about BIOS updates, visit:

Firmware consists of programs installed semi-permanently into memory, using various types of programmable ROM chips, such as PROMS, EPROMs, EEPROMs, and flash chips.

Firmware is non-volatile, and will remain in memory after you turn the system off.

Often, the term firmware is used to refer specifically to boot firmware, which controls a computer from the time that it is turned on until the primary operating system has taken over. Boot firmware's main function is to initialize the hardware and then to boot (load and execute) the primary operating system. On PCs, the boot firmware is usually referred to as the BIOS.

Memory and disk storage both refer to internal storage space in a computer.

The term memory usually means RAM (Random Access Memory). To refer to hard drive storage, the terms disk space or storage are usually used.

Typically, computers have much less memory than disk space, because RAM is much more expensive per megabyte than a hard disk. Today, a typical desktop computer might come with 512MB of RAM, and a 40 gigabyte hard disk.

Virtual memory is disk space that has been designated to act like RAM.

Computers also contain a small amount of ROM, or read-only memory, containing permanent or semi-permanent (firmware) instructions for checking hardware and starting up the computer. On a PC, this is called the BIOS.

RAM stands for Random Access Memory. RAM provides space for your computer to read and write data to be accessed by the CPU (central processing unit). When people refer to a computer's memory, they usually mean its RAM.

New computers typically come with at least 256 megabytes (MB) of RAM installed, and can be upgraded to 512MB or even a gigabyte or more.

If you add more RAM to your computer, you reduce the number of times your CPU must read data from your hard disk. This usually allows your computer to work considerably faster, as RAM is many times faster than a hard disk.

RAM is volatile, so data stored in RAM stays there only as long as your computer is running. As soon as you turn the computer off, the data stored in RAM disappears.

When you turn your computer on again, your computer's boot firmware (called BIOS on a PC) uses instructions stored semi-permanently in ROM chips to read your operating system and related files from the disk and load them back into RAM.

Note: On a PC, different parts of RAM may be more or less easily accessible to programs. For example, cache RAM is made up of very high-speed RAM chips which sit between the CPU and main RAM, storing (i.e., caching) memory accesses by the CPU. Cache RAM helps to alleviate the gap between the speed of a CPU's megahertz rating and the ability of RAM to respond and deliver data. It reduces how often the CPU must wait for data from main memory.

ROM is an acronym for Read-Only Memory. It refers to computer memory chips containing permanent or semi-permanent data. Unlike RAM, ROM is non-volatile; even after you turn off your computer, the contents of ROM will remain.

Almost every computer comes with a small amount of ROM containing the boot firmware. This consists of a few kilobytes of code that tell the computer what to do when it starts up, e.g., running hardware diagnostics and loading the operating system into RAM. On a PC, the boot firmware is called the BIOS.

Originally, ROM was actually read-only. To update the programs in ROM, you had to remove and physically replace your ROM chips. Contemporary versions of ROM allow some limited rewriting, so you can usually upgrade firmware such as the BIOS by using installation software. Rewritable ROM chips include PROMs (programmable read-only memory), EPROMs (erasable read-only memory), EEPROMs (electrically erasable programmable read-only memory), and a common variation of EEPROMs called flash memory.

ACPI is an acronym that stands for Advanced Configuration and Power Interface, a power management specification developed by Intel, Microsoft, and Toshiba. ACPI support is built into Windows 98 and later operating systems. ACPI is designed to allow the operating system to control the amount of power provided to each device or peripheral attached to the computer system. This provides much more stable and efficient power management and makes it possible for the operating system to turn off selected devices, such as a monitor or CD-ROM drive, when they are not in use.

ACPI should help eliminate computer lockup on entering power saving or sleep mode. This will allow for improved power management, especially in portable computer systems where reducing power consumption is critical for extending battery life. ACPI also allows for the computer to be turned on and off by external devices, so that the touch of a mouse or the press of a key will "wake up" the computer. This new feature of ACPI, called OnNow, allows a computer to enter a sleep mode that uses very little power.

In addition to providing power management, ACPI also evolves the existing Plug and Play BIOS (PnP BIOS) to make adding and configuring new hardware devices easier. This includes support for legacy non-PnP devices and improved support for combining older devices with ACPI hardware, allowing both to work in a more efficient manner in the same computer system. The end result of this is to make the BIOS more PnP compatible.

CMOS, short for Complementary Metal Oxide Semiconductor, is a low-power, low-heat semiconductor technology used in contemporary microchips, especially useful for battery-powered devices. The specific technology is explained in detail at:

http://searchsmb.techtarget.com/sDefinition/0,,sid44_gci213860,00.html

Most commonly, though, the term CMOS is used to refer to small battery-powered configuration chips on system boards of personal computers, where the BIOS stores the date, the time, and system configuration details.

Warning: Your BIOS Setup program is very powerful. An incorrect setting could cause your computer not to boot properly. You should make sure you understand what a setting does before you change it.

You can usually run Setup by pressing a special function key or key combination soon after turning on the computer, during its power-on self test (POST), before the operating system loads (or before the operating system's splash screen shows). During POST, the BIOS usually displays a prompt such as:

Press F2 to enter Setup

Many newer computers display a brief screen, usually black and white, with the computer manufacturer's logo during POST.

Entering the designated keystroke will take you into the BIOS Setup. Common keystrokes to enter the BIOS Setup are F1, F2, F10, and Del.

On some computers, such as some Gateway or Compaq computers, graphics appear during the POST, and the BIOS information is hidden. You must press Esc to make these graphics disappear. Your monitor will then display the correct keystroke to enter.

Note: If you press the key too early or too often, the BIOS may display an error message. To avoid this, wait about five seconds after turning the power on, and then press the key once or twice.

Many people use the terms BIOS (basic input/output system) and CMOS (complementary metal oxide semiconductor) to refer to the same thing. Though they are related, they are distinct and separate components of a computer. The BIOS is the program that starts a computer up, and the CMOS is where the BIOS stores the date, time, and system configuration details it needs to start the computer.

The BIOS is a small program that controls the computer from the time it powers on until the time the operating system takes over. The BIOS is firmware, which means it cannot store variable data.

CMOS is a type of memory technology, but most people use the term to refer to the chip that stores variable data for startup. A computer's BIOS will initialize and control components like the floppy and hard drive controllers and the computer's hardware clock, but the specific parameters for startup and initializing components are stored in the CMOS.

1) система || системный

2) вычислительная система

3) вчт операционная система; программа-супервизор

4) система уравнений

5) вчт большая программа

6) метод; способ; алгоритм

•

- system for event evaluation and review

- system for interactive design

- system of demand equations

- system of units

- system on glass

- 2-2-4 system

- 4-2-4 system

- 4-4-4 system

- absolutely centralized computer system

- access control list system

- accounting system

- Accutrack 400 system

- action logic system

- action-translation system

- active array antenna system

- active night-vision system

- activity-based costing system

- adaptive control system

- adaptive neuro-fuzzy inference system

- ADE system

- adjoint system

- aerial system

- aerospace support system

- AEW system

- AGS system

- airborne early-warning system

- airborne warning and control system

- airborne weather radar system

- aircraft collision avoidance system

- airfield communication system

- air-traffic control system

- air-traffic control radar-beacon system

- airways environmental radar information system

- alignment-and-exposure system

- all-weather guidance system

- all-weather landing system

- alpha system

- alpha reinforcement system

- alternation-product block-cipher system

- analog protection system

- Andrew file system

- antenna-ground system

- antishock system

- antiskip system

- applet file system

- application control and management system

- application development system

- Armstrong frequency-modulation system

- ASR system

- asymmetric cryptographic system

- asynchronous address communication system

- asynchronous-multiplex system

- ATC system

- attached processor system

- attended system

- A-type Dolby system

- A-type professional Dolby system

- audio system

- audio noise-reduction Dolby system

- audiovisual system

- author system

- authoring system

- automated design engineering system

- automated vision system

- automatic coding system

- automatic computer-controlled electronic scanning system

- automatic control system

- automatic data processing system

- automatic degaussing system

- automatic degaussing control system

- automatic digital encoding system

- automatic gain stabilization system

- automatic intercept system

- automatic noise-reduction system

- automatic program search system

- automatic programmable logic array synthesis system

- automatic radio direction-finding system

- automatic speech-recognition system

- automatic stabilization and control system

- automatic tape calibration system

- automatic-telephone system

- automatic test system

- automatic tuning system

- automatic vacuum deposition system

- automobile navigation system

- autonomous system

- avionics system

- aware system

- balance-line system

- ballistic-missile early-warning system

- band-limited system

- bandwidth compression system

- BAR system

- bare-bones system

- base station system

- baseband radar system

- basic input/output system

- batch-processing system

- Batten system

- BCF system

- beam-current feedback system

- beam-forming system

- beam-guidance system

- beam-rider control system

- beep-only system

- beep-plus-voice system

- billing system

- binary system

- binary number system

- bit-serial system

- blind approach beacon system

- bridge duplex system

- broadcast television system

- B-type Dolby system

- B-type simplified Dolby system

- building-block CAD system

- built-in expert system

- bus system

- business information system

- cable distribution system

- cable modem termination system

- CACE system

- CAD system

- CADIC system

- CAE system

- call queuing system

- calorimeter system

- carrier system

- carrier-communication system

- carrier-telegraph system

- case-based expert system

- CATV system

- CD-4 system

- celestial coordinate system

- celestial guidance system

- cellular radio system

- central-battery system

- central-control system

- central nervous system

- centralized automatic trouble-location system

- centralized computer system

- CF system

- CGS system

- CGS electromagnetic system

- CGS electrostatic system

- chaff communication system

- Chain Home radar system

- chain rdr system

- chaotic system

- chirp radar system

- CH radar system

- ciphertext autokey system

- Civis system

- classifier system

- closed bus system

- closed-circuit television system

- closed-cycle control system

- closed-loop control system

- closed-loop servo system

- cloud and collision warning system

- clutter rejection system

- CMY system

- CMYK system

- coarse-fine system

- code addressed system

- coherent carriers system

- coherent spread-spectrum system

- collision avoidance system

- color management system

- COM system

- command system

- command and control system

- command-driven system

- command guidance system

- command-line operating system

- common system

- common carrier system

- common Internet file system

- common timing system

- communication system

- communications and tracking system

- communications switching system

- community antenna television system

- compact-disk file system

- compatible color television system

- compatible single-sideband system

- compatible stereo system

- compatible stereo-quadraphonic record system

- compatible time-sharing system

- complete residue system

- complex system

- composite guidance system

- compound interferometer system

- computer system

- computer-aided control engineering system

- computer-aided design and test system

- computer-aided engineering system

- computer-aided IC design system

- computer-aided retrieval system

- computer-aided voice wiring system

- computer-assisted radar display system

- computer-augmented oscilloscope system

- computer-based expert system

- computer-based photoelectric-counting system

- computer-controlled system

- computer-controlled electron-beam system

- computer-controlled recording system

- computer output microfilm system

- computer process control system

- computer vision system

- computing system

- configurable system

- configurable business system

- connected-speech recognition system

- connectionist system

- conservative system

- constant-frequency variable-dot system

- content scrambling system

- continuous presence system

- continuous-wave tracking system

- control system

- conversational system

- conversational program system

- Cook system

- cooling system

- cooperative system

- coordinate system

- copy generation management system

- correlated orientation tracking and range system

- correlation tracking system

- correlation tracking and triangulation system

- cotar system

- cotat system

- countermeasure system

- CPsystem

- crossband system

- crossbar system

- cross-development system

- crossed-coincident microphone system

- cryptographic system

- crystal system

- CSR system

- C-type Dolby system

- cubic crystal system

- current awareness system

- customer information control system

- data system

- data-acquisition system

- data-banking system

- database management system

- database management system for workgroups

- data-collection system

- data collection and reduction system

- data communication system

- data-compression system

- data-gathering system

- data-handling system

- data management system

- data-processing system

- data reduction system

- data-retrieval system

- data-transmission system

- dc diode sputtering system

- dc self-synchronous system

- dc triode sputter deposition system

- DDC system

- decentralized computer system

- decimal system

- decimal number system

- decision support system

- dedicated system

- deep submicron system

- defense message system

- descriptor-based protection system

- DEW system

- df antenna system

- diagnostic information system

- dial telephone switching system

- differential duplex system

- differential global positioning system

- Diffie-Hellman system

- digital system

- digital access and cross-connect system

- digital cellular system

- digital cellular system 1800 MHz

- digital data-handling system

- digital link management system

- digital private network signaling system

- Digital Research disk operating system

- digital switching system

- digital television system

- digital voice communication system

- direct-challenge system

- direct-dialing telephone system

- direct-digital control system

- direct-feedback system

- direct program search system

- direction-finder antenna system

- directory assistance system

- direct-sequence system

- direct-spread system

- disaster tolerant disk system

- discrete-address beacon system

- discrete-addressed beacon system

- discrete dynamic system

- discrete-parameter system

- discrete sound system

- discriminating-call system

- discriminating-ring system

- disk operating system

- disperse system

- display system

- dissipative system

- distant early-warning system

- distributed system

- distributed control system

- distributed data base management system

- distributed file system

- distributed information processing system

- distributed-parameter system

- distributed-processing system

- distributed software system

- document preparation system

- document viewing system

- Dolby system

- Dolby A system

- Dolby AC-3 system

- Dolby B system

- Dolby C system

- Dolby Digital system

- Dolby Headroom Extension Pro system

- Dolby HX Pro system

- Dolby Noise Reduction system

- Dolby NR system

- Dolby S system

- Dolby Spectral system

- Dolby Surround system

- Dolby Surround Pro-Logic system

- domain name system

- domestic satellite communication system

- Doppler inertial system

- dot-sequential system

- dot-sequential color-television system

- double capstan system

- dp system

- DS system

- dual fail-safe system

- duplex system

- duplicated system

- dynamic system

- early-warning system

- Earth-satellite-Earth communication system

- Edison power distribution system

- educational expert system

- effective technical and human implementation of computer-based systems

- eight-track cartridge system

- electromechanically driven projection system

- electron beam deflection system

- electron-beam exposure system

- electronic countermeasures system

- electronic data-processing system

- electronic document management system

- electronic funds transfer system

- electronic guidance system

- electronic identification system

- electronic mail system

- electronic meeting system

- electronic performance support system

- electronic-scanning system

- electronic scanning radar system

- electronic switching system

- electronic tracking system

- electron-optical system

- electrooptic light-modulation system

- e-mail system

- embedded system

- emergent system

- end system

- enhanced digital access communications system

- enhanced total access communication system

- enterprise system

- enterprise network management system

- entry-level system

- EOLM system

- equatorial satellite communication system

- equatorial-orbit satellite communication system

- equilibrium system

- equivalent four-wire system

- error-correcting reinforcement system

- error-correcting telegraph system

- error-detecting and feedback system

- European communications satellite system

- European fixed service satellite system

- European radio messaging system

- Eurovision system

- evolutionary stable system

- executive system

- executive information system

- expert system

- extended file system-2

- extra bass system

- extraterrestrial reconnaissance system

- Fabry-Perot mirror system

- facsimile system

- fail-safe system

- fail-soft system

- failure resistant disk system

- failure tolerant disk system

- FAT16 file system

- FAT32 file system

- fault resilient system

- FDM system

- FEC system

- federated system

- feed system

- feedback-control system

- feed-forward system

- fiber-optics system

- fiber optics transmission system

- field system

- field-sequential system

- field-sequential color television system

- field skip system

- file system

- file-control system

- file-oriented system

- film-based projection system

- financial expert system

- first generation wireless system

- fixed-point system

- fixer system

- flat file system

- flexible manufacturing system

- floating-point system

- forced-air cooling system

- forward error control system

- forward-loop system

- four-channel sound system

- four-level system

- fractal information system

- frame-alignment system

- freeway surveillance and control system

- frequency-carrier system

- frequency-division multiplex system

- frequency-hopping system

- frequency-reuse satellite system

- fuel-cell system

- full field system

- future public land mobile telephone system

- fuzzy system

- fuzzy control system

- fuzzy expert system

- fuzzy logic expert system

- 3Gwireless system

- gamma system

- gamma reinforcement system

- gate-array CAD system

- Gauss system

- generalized information system

- general-purpose display system

- geographical information system

- geolocation system

- Giorgi system

- global system

- global system for mobile communication

- global communication system

- global navigation satellite system

- global positioning system

- global telecommunication system

- global time-synchronization system

- graphical kernel system

- ground system

- ground-based scanning antenna system

- ground-control system

- ground-controlled approach system

- ground electrooptical deep-space surveillance system

- ground guidance system

- ground information processing system

- ground instrumentation system

- ground proximity warning system

- group decision support system

- group support system

- guidance system

- H-system

- h-system

- Hamiltonian system

- hard system

- hardware system

- Hartree system

- heat-seeking system

- helium refrigeration system

- heterogeneous agent system

- heuristic-based expert system

- hexagonal crystal system

- hierarchical database management system

- hierarchical file system

- hierarchical recognition system

- high-accuracy data transmission system

- high-density modem system

- high performance file system

- highway system

- HLS system

- holographic ice surveying system

- holographic recording and readout system

- home audio system

- homer system

- homing system

- horn-lens system

- host-based system

- HSB system

- HSV system

- hung system

- hybrid computer system

- hydrogen-air/lead battery hybrid system

- hyperbolic guidance system

- hyperbolic navigation system

- hyperbolic radar system

- hypertext authoring systems

- identification system

- image-forming system

- image information system

- image-processing system

- independent system

- inertial system

- inertial control system

- inertial instrument system

- inertial navigation system

- inertial space reference system

- infinite-dimensional system

- infinitely-fast control system

- information system

- information and control system

- information exchange system

- information-feedback system

- information management system

- information-retrieval system

- infrared heat-seeking system

- infrared search track system

- input/output control system

- inquiry and communications system

- installable file system

- instant program locating system

- instrument-landing system

- insulation system

- integrated antenna system

- intelligence system

- intelligent knowledge-base system

- interactive system

- interactive application system

- interactive design system

- interactive graphics system

- interactive pattern analysis and classification system

- interactive software system

- interactive voice system

- intercarrier sound system

- inter-city telecommunications system

- intercommunication system

- interconnection system

- interference position monitoring system

- intermediate system

- intermediate system to intermediate system

- intermittent control system

- internetwork operating system

- inter-organization system

- interphone system

- interplanetary radar system

- interpretating system

- interrupt system

- Intervision system

- intranet-extranet system

- intrusion detection system

- inverted spin system

- ionoscatter system

- isolated-word recognition system

- isometric crystal system

- isotropic system

- iterated function system

- iterative product-cipher system

- Japanese cellular system

- Java operation system

- J-carrier system

- job entry system

- joint surveillance system

- joint tactical information distribution system

- Ksystem

- K-carrier system

- keyboard-to-disk system

- keyboard-to-tape system

- knowledge system

- knowledge base system

- knowledge-based system

- knowledge-based decision support system

- knowledge-based management system

- Kolmogorov system

- Lsystem

- L*a*b* system

- laminar navigation anticollision system

- laminar air navigation anticollision system

- land mobile radio system

- laser communication system

- laser-deflection system

- laser inertial navigation system

- laser tracking system

- lasing system

- L-carrier system

- LCH system

- learning control system

- left-handed system

- left-handed coordinate system

- legacy system

- lenticular-screen projection system

- life support system

- lightning protective system

- lightwave system

- Lindenmayer system

- linear system

- linear-classifier system

- linear feedback control system

- line-of-sight system

- line-sequential system

- line-sequential color television system

- lithography system

- local area augmentation system

- local battery system

- logical input/output control system

- log-structured file system

- long base-line system

- longitudinal video recording system

- long-range-accuracy radio system

- long-range search system

- Lorenz instrumental landing system

- Lotka-Volterra system

- lossless system

- lossy system

- loudspeaker system

- low-altitude detection system

- lumped-parameter system

- LVR system

- Macintosh file system

- MADA system

- maglev system

- magnetic-levitation system

- mail abuse prevention system

- major-deflection electromagnetic system

- malfunction detection system

- management information system

- management intellectual system

- man-computer system

- man-machine system

- man-machine control system

- manned control system

- manufacturing execution system

- many-level system

- many-energy-level system

- many-particle system

- marketing information system

- maser communication system

- Massachusetts general hospital utility multiprogramming system

- mass-storage system

- master/slave computer system

- matrix sound system

- mature system

- mechanical display system

- mechanical television system

- medical expert system

- message-composition system

- message handling system

- message-rate system

- message-switched communication system

- meta class system

- meta-information system

- metallization system

- meteor-burst communication system

- meteor-scatter-system

- metric system

- microcomputer system

- microcomputer-development system

- microelectromechanical system

- microelectronic system

- microprocessor-based spatial-locating system

- microprocessor-controlled system

- microprocessor delay system

- microprocessor development system

- Microsoft disk operating system

- microwave-beam power-transfer system

- microwave-hologram recording system

- microwave landing system

- microwave relay system

- middle-side system

- military expert system

- military information system

- MIMO system

- minicomputer system

- MKS system

- MKS rationalized system

- mobile telephone system

- mode-converting system

- model-based expert system

- model reference adaptive system

- modular system

- modular breadboarding system

- monitor system

- monoclinic crystal system

- monopulse tracking system

- M-S stereo system

- multi-address asynchronous communication system

- multiagent computer system

- multichannel microwave distribution system

- multicomputer system

- multienergy-level system

- multiline digital voice-response system

- multimedia authoring systems

- multiple-access discrete-address system

- multiple-input multiple-output system

- multiple-processor system

- multiple user system

- multiplex system

- multiplexed information and computing system

- multiplicative array antenna system

- multipoint video distribution system

- multipole system

- multiprocessing system

- multiprocessor system

- multitarget sputtering system

- multitrack recording system

- multiuser system

- multivariable system

- Munsell system

- mutual broadcasting system

- national information processing system

- naval communications system

- navigation system

- near-eye system

- near instantaneous companding system

- nearest-neighbor classifier system

- negative reinforcement system

- neomorphic system

- NetWare management system

- network administration system

- network basic input/output system

- network computing system

- network control system

- network data base management system

- network file system

- network operating system

- neuro-fuzzy system

- new technology file system

- nodal switching system

- noise-reducing antenna system

- noise-reduction system

- non-attended system

- non-equilibrium system

- nonlinear system

- nonlinear feedback control system

- nonredundant system

- nonrepairable system

- nonstop system

- NT file system

- number system

- numeral system

- numerical control system

- object-oriented data base management system

- office information system

- off-line system

- OLCA system

- OLCD system

- omnidirectional speaker system

- on-demand system

- on-line system

- on-line circuit-analysis system

- on-line circuit-design system

- on-line computer system

- online fault-tolerant system

- on-line processing system

- on-off system

- on-off telegraph system

- open system

- open bus system

- open-loop system

- open-tube system

- operating system

- operation system

- operational support system

- operator services system

- optical communication system

- optical data-processing system

- optical detection and ranging system

- optical disk recording system

- optical-fiber transmission system

- optical-radar system

- optical recognition system

- optical tracking system

- optical TV communication system

- optimizing control system

- optoelectronic system

- organic system

- organizational decision support system

- orthorhombic crystal system

- p-system

- PA system

- packaged system

- packetized automatic routing integrated system

- packet-switched data transmission system

- pagemaster system

- pager-phone system

- paging system

- parallel-redundant system

- parallel software system

- parametric system

- partitioned-type memory-allocation system

- passive homing system

- passive tracking system

- pattern matching system

- pattern recognition system

- peak-holdings system

- peek-a-boo system

- peripheral-oriented microcomputer system

- personal call system

- personal computer system

- personal computer disk operating system

- personal data system

- personal handy-phone system

- personal locator system

- phased-array warning system

- phase-locked system

- phase-locked loop system

- Philips DNL system

- Philips dynamic noise-limiter system

- phonetic system

- phonocard system

- photoelectric-guidance system

- photographic projection system

- photomasking system

- photovoltaic power system

- picture coding system

- picture quality system

- pilot system

- plane parallel Fabry-Perot system

- plant automation communications system

- plasma-deposition system

- PLL system

- plug-in modular system

- portable life support system

- position control system

- positive reinforcement system

- power system

- predictive system

- predictive expert system

- priority system

- privacy system

- processing system

- production system

- production expert system

- production inventory control system

- program development system

- programmable system

- programmable airline reservation system

- projection cathode-ray tube system

- projection display system

- property management system

- pseudoquadraphony system

- pseudorandom coded system

- public-address system

- public-address reinforcement system

- public expert system

- public-key system

- public-key cryptographic system

- public telephone system

- pulsed Doppler system

- pulsed FM system

- pulse-modulation system

- QS matrix system

- quadraphonic sound system

- quadruple-diversity system

- quasi-linear feedback control system

- queuing system

- quick fax system

- RADA system

- radar augmentation system

- radar braking system

- radar cross-section instrumentation system

- radar guidance system

- radar identification system

- radar imaging system

- radio command system

- radiocommunication system

- radio data system

- radio-guidance system

- radio-inertial-guidance system

- radionavigation system

- radio-relay system

- radiosonde-radio-wind system

- random-access discrete-address system

- range rate tracking system

- range tracking system

- ranging system