-
21 num
num adv. [1 NV-]. I. Of time, now (correl. of tum), only in the phrase, etiam num, see etiam. — II. As interrog particle. A. Introducing a direct question, usu. expecting a negative answer, then, now (often only rendered by the interrogative form of the sentence): num videntur convenire haec nuptiis? does this look like a wedding? T.: num expectatis, dum Metellus testimonium dicat? are you waiting then for Metellus to give evidence?: num est ferendum?: num non vis audire, cur? etc., will you not, then, hear? —With -ne (rare): numne, si habuit amicos, ferre contra patriam arma debuerunt?—Followed by an: Num furis, an prudens ludis me? are you mad, or? etc., H.: num iratum timemus Iovem?... an ne turpiter faceret.—With quis, quid (indefinite; often written numquis, numquid): numquis hic est? nemo est, T.: num quae trepidatio? num qui tumultus?: num quid vis? have you any commands? (usu. a form of taking leave), T.—With nam, in eager or anxious questioning (old): Num nam perimus? are we ruined then? T.— B. In an indirect question, whether: videte, num dubitandum vobis sit, etc.: speculari, num sollicitati animi essent, L.: quaero, num permittas.* * *if, whether; now, surely not, really, then (asking question expecting neg) -
22 pol
pol interj. [Pollux], by Pollux! indeed! truly! Enn. ap. C.; T., H.: certo pol, most assuredly, T.: sane pol, T.: pol vero, T.* * *by Pollux; truly; really -
23 profectō
profectō adv. [pro+facto], actually, indeed, really, truly, assuredly, certainly: non est ita, iudices, non est profecto: negare.* * *surely, certainly -
24 quidem
quidem adv. [2 qui+demonst. ending -dem]. Expressing emphasis or assurance, assuredly, certainly, in fact, indeed: istaec quidem contumelia est, an affront indeed, T.: decipere hoc quidem est, non iudicare: et poscit quidem? really, T.: sibi quidem persuaderi, eum, etc., Cs.: post solstitium, et quidem aliquot diebus: quod quidem perinlustre fuit, N.—In answers, certainly, of course: visne sermoni demus operam sedentes? sane quidem, by all means. si quidem dicimus, etc., since. —In antithesis, but, however, yet: utebatur hominibus improbis multis, et quidem optimis se viris deditum esse simulabat: re quidem verā, but in fact, N.—Introducing an example, for instance, for example: Dicaearchus quidem et Aristoxenus nullum omnino animum esse dixerunt.—Restrictive, at least, certainly, in truth: nihil ex me quidem audire potuisses: nunc quidem profecto Romae es: vestrae quidem certe vitae prospiciam, Cs.—In the phrase, ne... quidem, not even: ne obsidibus quidem datis pacem redimere potuisse, Cs.: ac ne illud quidem vobis neglegendum est. —For et ne... quidem, nec... quidem is rare, and not indeed, and that not: nec eius quidem rei finem video.* * *indeed (postpositive), certainly, even, at least; ne...quidem -- not...even -
25 quīn
quīn conj. [2 qui+-ne]. I. In a principal clause, interrog., why not? wherefore not? (only in exhortation or remonstrance; not in asking for information): quid stas, lapis? Quin accipis? T.: quin taces? T.: quin continetis vocem?: quin potius pacem aeternam Exercemus? V.: quin conscendimus equos? why not mount our horses? L.: Quin uno verbo dic, quid est, quod me velis, just say in one word! T.: quin tu hoc crimen obice ubi licet agere, i. e. you had better: quin illi congrederentur acie inclinandamque semel fortunae rem darent, L.—Corroborative, but, indeed, really, verily, of a truth, nay, in fact: credo; neque id iniuriā; quin Mihi molestum est, T.: nihil ea res animum militaris viri imminuit, quin contra plus spei nactus, L.: non potest dici satis quantum in illo sceleris fuerit, Quin sic attendite, iudices, etc, nay, rather, etc.—In a climax, with etiam or et, yea indeed, nay even: quin etiam necesse erit cupere et optare, ut, etc.: quin etiam voces iactare, V.: quin et Atridas Priamus fefellit, H.— II. In a dependent clause, so that... not, but that, but, without: ut nullo modo Introire possem, quin viderent me, T.: facere non possum, quin ad te mittam, I cannot forbear sending to you: nihil abest, quin sim miserrimus: repertus est nemo quin mori diceret satius esse: nihil praetermisi, quin enucleate ad te perscriberem: nulli ex itinere excedere licebat quin ab equitatu Caesaris exciperetur, without being cut off, Cs.: qui recusare potest, quin et socii sibi consulant? L.: non quin ipse dissentiam, sed quod, etc., not but that.—Esp., representing the nom. of a pron relat. with a negative, who... not, but: nulla fuit civitas quin partem senatūs Cordubam mitteret, Cs.: nulla (natura), quin suam vim retineat: quis templum adspexit, quin testis esset?: Nihil tam difficilest quin investigari possiet, T.: Messanam nemo venit, quin viserit.—After words expressing hesitation, doubt or uncertainty, but that, that: non dubitaturum, quin cederet: et vos non dubitatis, quin: hoc non dubium est, quin Chremes non det, etc., T.: cave dubites, quin: non esse dubium, quin... possent, no doubt that, Cs.: neque abest suspicio, quin, a suspicion that, Cs.* * *Iwhy not, in factIIso that not, without; that not; but that; that -
26 rēs
rēs reī, f [RA-], a thing, object, matter, affair, business, event, fact, circumstance, occurrence, deed, condition, case: divinarum humanarumque rerum cognitio: te ut ulla res frangat?: relictis rebus suis omnibus: rem omnibus narrare: si res postulabit, the case: re bene gestā: scriptor rerum suarum, annalist: neque est ulla res, in quā, etc.: magna res principio statim belli, a great advantage, L.: Nil admirari prope res est una, quae, etc., the only thing, H.: rerum, facta est pulcherrima Roma, the most beautiful thing in the world, V.: fortissima rerum animalia, O.: dulcissime rerum, H.— A circumstance, condition: In' in malam rem, go to the bad, T.: mala res, a wretched condition, S.: res secundae, good-fortune, H.: prosperae res, N.: in secundissimis rebus: adversa belli res, L.: dubiae res, S.—In phrases with e or pro: E re natā melius fieri haud potuit, after what has happened, T.: pro re natā, according to circumstances: consilium pro tempore et pro re capere, as circumstances should require, Cs.: pro re pauca loquar, V.: ex re et ex tempore.—With an adj. in circumlocution: abhorrens ab re uxoriā<*> matrimony, T.: in arbitrio rei uxoriae, dowry: belhcam rem administrari, a battle: pecuaria res et rustica, cattle: liber de rebus rusticis, agriculture: res frumentaria, forage, Cs.: res iudiciaria, the administration of justice: res ludicra, play, H.: Veneris res, O.— A subject, story, events, facts, history: cui lecta potenter erit res, H.: agitur res in scaenis, H.: res populi R. perscribere, L.: res Persicae, history, N.— An actual thing, reality, verity, truth, fact: ipsam rem loqui, T.: nihil est aliud in re, in fact, L.: se ipsa res aperit, N.: quantum distet argumentatio tua ab re ipsā.— Abl adverb., in fact, in truth, really, actually: eos deos non re, sed opinione esse dicunt: verbo permittere, re hortari: hoc verbo ac simulatione Apronio, re verā tibi obiectum: haec ille, si verbis non audet, re quidem verā palam loquitur: venit, specie ut indutiae essent, re verā ad petendum veniam, L.— Effects, substance, property, possessions, estate: et re salvā et perditā, T.: talentūm rem decem, T.: res eos iampridem, fides nuper deficere coepit: in tenui re, in narrow circumstances, H.: quantis opibus, quibus de rebus: privatae res.— A benefit, profit, advantage, interest, weal: Quasi istic mea res minor agatur quam tua, is concerned, T.: Si in remst utrique, ut fiant, if it is a good thing for both, T.: in rem fore credens universos adpellare, useful, S.: imperat quae in rem sunt, L.: Non ex re istius, not for his good, T.: contra rem suam me venisse questus est: minime, dum ob rem, to the purpose, T.: ob rem facere, advantageously, S.: haec haud ab re duxi referre, irrelevant, L.: non ab re esse, useless, L.— A cause, reason, ground, account.—In the phrase, eā re, therefore: illud eā re a se esse concessum, quod, etc.; see also quā re, quam ob rem.— An affair, matter of business, business: multa inter se communicare et de re Gallicanā: tecum mihi res est, my business is: erat res ei cum exercitu, he had to deal: cum his mihi res sit, let me attend to, Cs.: quocum tum uno rem habebam, had relations, T.— A case in law, lawsuit, cause, suit, action: utrum rem an litem dici oporteret: quarum rerum litium causarum condixit pater patratus, L. (old form.): capere pecunias ob rem iudicandam.— An affair, battle, campaign, military operation: res gesta virtute: ut res gesta est narrabo ordine, T.: his rebus gestis, Cs.: bene rem gerere, H.: res gestae, military achievements, H.—Of the state, in the phrase, res publica (often written respublica, res p.), the common weal, a commonwealth, state, republic: dum modo calamitas a rei p. periculis seiungatur: si re p. non possis frui, stultum nolle privatā, public life: egestates tot egentissimorum hominum nec privatas posse res nec rem p. sustinere: auguratum est, rem Romanam p. summam fore: paene victā re p.: rem p. delere.—In the phrase, e re publicā, for the good of the state, for the common weal, in the public interests: senatūs consultis bene et e re p. factis: uti e re p. fideque suā videretur. — Plur: hoc loquor de tribus his generibus rerum p.: utiliores rebus suis publicis esse.—Without publica, the state, commonwealth, government: Unus homo nobis cunctando restituit rem, Enn. ap. C.: Hic (Marcellus) rem Romanam Sistet, V.: nec rem Romanam tam desidem umquam fuisse, L.: res Asiae evertere, V.: Custode rerum Caesare, H.—In the phrase, rerum potiri, to obtain the sovereignty, control the government: qui rerum potiri volunt: dum ea (civitas) rerum potita est, become supreme.—In the phrase, res novae, political change, revolution.* * *Ithing; event, business; fact; cause; propertyIIres; (20th letter of Hebrew alphabet); (transliterate as R) -
27 semel
semel adv. num. [3 SA-], once, a single time: attendant, semel bisne signum canat, L.: consulem miles semel fefellit, L.: non semel, sed bis: neque semel sed saepius: non plus quam semel eloqui. —Indef., in phrases with iterum or saepius, once and again, time and again, repeatedly, more than once, several times: semel atque iterum ac saepius dare: cum his semel atque iterum armis contendisse, Cs.: semel aut iterum, once or twice.—Once and no more, but once, but a single time, once for all: animus ubi semel se cupiditate devinxit, T.: quibus semel ignotum a te esse oportet: aut vitam semel aut ignominiam finire, L.: humum semel ore memordit, once for all, V.: virtus cum semel excidit, H.—In counting, once, first, the first time: bis rem p. servavi, semel gloriā, iterum aerumnā meā: Rufum bis pervenisse... semel ad Corfinium, iterum in Hispaniā, Cs.: ter, semel... iterum... tertio, L.— Indef, once, ever, at some time, at any time: verebamini Ne non id facerem quod recepissem semel? T.: ut semel eloquentia evecta est: quando in apertum semel discrimen evasura esset res, sooner or later, L.: quoniam quidem semel suscepi: Si semel datis... Dividite, if you are really giving, O.: semel emissum volat inrevocabile verbum, H. -
28 certim
surely, certainly, without doubt, really -
29 realiter
-
30 veraciter
truely; in truth, truthfully; really -
31 Non vereor ne illam me amare hic potuerit resciscere; quippe haud etiam quicquam inepte feci
• I don't think anyone knows I love the girl; I haven't done anything really silly yetLatin Quotes (Latin to English) > Non vereor ne illam me amare hic potuerit resciscere; quippe haud etiam quicquam inepte feci
-
32 Revera linguam latinam vix cognovi
Latin Quotes (Latin to English) > Revera linguam latinam vix cognovi
-
33 etiam
I.(asking a question)actually? really? in truth?II.(answering a question) yes, certainlyIII.(+ comparative) still [etiam maior = still greater, yet greaterIV.as yet, still / even, also, besides -
34 profecto
truly, really, indeed. -
35 vere
I.in fact, real, true.II.truly, really, actually, rightly. -
36 -ne
1.nē (old forms nei and ni; v. the foll.), adv. and conj., the primitive Latin negative particle, no, not; whereas the negative particle non is a derivative (v. non init.) [prob. of pronominal origin; cf. the Anglo-Saxon na and ne (Engl. no), whence naht (Engl. not) is derived; Sanscr. na, not].I.Adv., with a single word of a proposition (in early Latin): NE MINVS TRINVM NOVNDINVM, not less than, etc., S. C. de Bacch.; cf. with DVM NE MINVS SENATORIBVS C. ADESENT, twice in the same S. C.;2.and in the form ni: DVM NI MINVS VIGINTI ADSIENT,
Inscr. Grut. 207, 3. So too:DVM NE AMPLIOREM MODVM PRATORVM HABEANT QVAM, etc.,
Inscr. Orell. 3121 (Sententia de finibus inter Genuates et Viturios regundis lata A. U. C. 637). So, ne minores (verres) quam semestres, Varr. R. R. 2, 4, 21. In the time of Plautus the usage was unsettled, non and ne being used indifferently for simple negation; cf. Lorenz ad Plaut. Most. 105; Brix ad Plaut. Trin. 1156.—To this is allied the adverbial use of ne in all periods of the language.a.Ne... quidem, applies the negation with emphasis to the word between them, not even:b.ne sues quidem id velint, non modo ipse,
Cic. Tusc. 1, 38, 92:ne in oppidis quidem... ne in fanis quidem,
id. Verr. 2, 4, 1, § 2:Philippus non item: itaque ne nos quidem,
id. Att. 14, 12, 2:nulla ne minima quidem aura fluctus commovente,
id. Tusc. 5, 6, 16:non potest dici satis, ne cogitari quidem, quantum, etc.,
id. Mil. 29, 78:vita beata, quam ne in deo quidem esse censes, nisi, etc.,
id. N. D. 1, 24, 67:ut in foro et in judicio... ne non timere quidem sine aliquo timore possimus,
id. Mil. 1, 2:ne tondere quidem Vellera possunt,
Verg. G. 3, 561;so after a negative, repeating it with emphasis: non enim praetereundum est ne id quidem,
Cic. Verr. 2, 1, 60, § 155:nulla species ne excogitari quidem potest ornatior,
id. de Or. 3, 45, 179:non praetermittam ne illud quidem,
id. Q. Fr. 2, 5, 2:Caesar negat se ne Graeca quidem meliora legisse,
id. ib. 2, 16, 5:numquam illum ne minima quidem re offendi,
id. Lael. 27, 103; Liv. 28, 42, 16; but when ne... quidem precedes, the negative of the principal verb is omitted:sine quā ne intellegi quidem ulla virtus potest,
Cic. Tusc. 2, 13, 31:neque enim ipsius quidem regis abhorrebat animus,
Liv. 29, 12, 10: ne quidem (with no intervening word), not even (late Lat.), Gai Inst. 1, 67; id. ib. 3, 93.—In composition, to make an absolute negation of the principal idea. So in neque and nequiquam; also in nescio and nevolo; and in nefas, nefandus, nepus (for non purus), nequeo, neuter, neutiquam; in nemo, nego, nihil, nullus, numquam, and nusquam; and, lastly, with a paragogic c before o: necopinans and neglego; negotium (i. e. nec-lego; nec-otium). —B.With a proposition (in all periods of the language, and exclusively),1.In imperative sentences, to signify that something must not be done.(α).With imper.: SI HOMINEM FVLMEN IOVIS OCCISIT, NE SVPRA GENVA TOLLITOR, let him not be raised, Leg. Reg.: HOMINEM MORTVVM IN VRBE NE SEPELITO NEVE VRITO, Fragm. XII. Tab. ap. Cic. Leg. 2, 23; cf.: MVLIERES GENAS NE RADVNTO NEVE LESSVM FVNERIS ERGO HABENTO, ib.: SI NOLET, ARCERAM NE STERNITO, let him not spread, he need not spread, ib. (cf. Gell. 20, 1, 25):(β).VECTIGAL INVITEI DARE NEI DEBENTO,
Inscr. Orell. 3121; cf.art. ni, II.: abi, ne jura: satis credo,
Plaut. Pers. 4, 3, 20; 4, 5, 5:ah, ne saevi tantopere,
Ter. And. 5, 2, 27:impius ne audeto placare donis iram deorum,
Cic. Leg. 2, 9, 22:ne, pueri, ne tanta animis assuescite bella,
Verg. A. 6, 832.—With subj.:2.ne me moveatis,
Plaut. Mil. 4, 9, 1:si certum est facere, facias: verum ne post conferas Culpam in me,
Ter. Eun. 2, 3, 96:si denique veritas extorquebit, ne repugnetis,
Cic. Clu. 2, 6:ne pudori Sit tibi Musa lyrae sollers,
Hor. A. P. 406.—In wishes and asseverations: ne id Juppiter Opt. Max. sineret, etc., might Jupiter forbid it! etc., Liv. 4, 2; cf.:3.ne istuc Juppiter Opt. Max. sirit, etc.,
id. 28, 28.—With utinam: utinam ne in nemore Pelio securibus Caesa accedisset abiegna ad terram trabes, would that not, Enn. ap. Cic. Top. 16, 61 (Trag. v. 280 Vahl.): utinam ne umquam, Mede Colchis cupido corde pedem extulisses, Enn ap. Non. 297, 18 (Trag. v. 311 ib.):illud utinam ne vere scriberem!
Cic. Fam. 5, 17, 3; v. utinam.—With si:ne vivam, si scio,
may I not live, may I die, if I know, Cic. Att. 4, 16, 8:sed ne vivam, si tibi concedo,
id. Fam. 7, 23, 19:ne sim salvus, si aliter scribo ac sentio,
id. ib. 16, 13, 1.—In concessive and restrictive clauses (conceived as softened commands; cf. II. init.).(α).In concessions, nemo is, inquies, umquam fuit. Ne fuerit:(β).ego enim, etc.,
there may not have been; suppose there was not, Cic. Or. 29, 101; cf.:pugnes omnino, sed cum adversario facili. Ne sit sane: videri certe potest,
id. Ac. 2, 26, 85; 2, 32, 102:ne sit sane summum malum dolor: malum certe est,
id. Tusc. 2, 5, 14:ne sint in senectute vires: ne postulantur quidem vires a senectute,
id. Sen. 11, 34:ne sit igitur sol, ne luna, ne stellae, quoniam nihil esse potest, nisi quod attigimus aut vidimus,
id. N. D. 1, 31, 88; Liv. 31, 7:nec porro malum, quo aut oppressus jaceas, aut, ne opprimare, mente vix constes?
though you be not crushed; supposing you are not crushed, Cic. Tusc. 4, 17, 39.—In restrictive clauses:4.sint sane liberales ex sociorum fortunis, sint misericordes in furibus aerarii, ne illi sanguinem nostrum largiantur, etc.,
only let them not; if they only will not, Sall. C. 52, 12. So, dum ne, dummodo ne, modo ne, and dum quidem ne; v. dum and modo: me vero nihil istorum ne juvenem quidem movit umquam: ne nunc senem, much less now I am old = nedum, Cic. Fam. 9, 26, 2; cf.:vix incedo inanis, ne ire posse cum onere existumes,
Plaut. Am. 1, 1, 174: scuta si homines inviti dant, etsi ad salutem communem dari sentiunt: ne quem putetis sine maximo dolore argentum caelatum domo protulisse, much less can you suppose, etc., Cic. Verr. 2, 4, 23, § 52; Liv. 3, 52.—In clauses which denote a purpose or result.a.Ut ne, that not, lest, so that not (very rare after the August. period; in Livy only in a few doubtful passages; in Cæsar, Seneca, and Tacitus not at all; v. under II.): quos ego ope meā Pro incertis certos... Dimitto, ut ne res temere tractent turbidas, Enn. ap. Cic. de Or. 1, 45, 199 (Trag v. 189 Vahl.): vestem ut ne inquinet, Plaut. Capt. 2, 2, 17. pergunt turbare usque, ut ne quid possit conquiescere, id. Most. 5, 1, 12:b.haec mihi nunc cura est maxima, ut ne cui meae Longinquitas aetatis obstet,
Ter. Hec. 4, 2, 19:ego, pol, te ulciscar, ut ne impune nos illuseris,
id. Eun. 5, 4, 19:excitandam esse animadversionem et diligentiam, ut ne quid inconsiderate negligenterque agamus,
Cic. Off. 1, 29, 103:equidem soleo dare operam, ut de suā quisque re me ipse doceat, et, ut ne quis alius assit, quo, etc.,
id. de Or. 2, 24, 102.—Ut... ne separated:c.quam plurimis de rebus ad me velim scribas, ut prorsus ne quid ignorem,
Cic. Att. 3, 10, 3:ut causae communi salutique ne deessent,
id. Verr. 2, 4, 63, § 140:lata lex est, ne auspicia valerent, ut omnibus fastis diebus legem ferri liceret: ut lex Aelia, lex Fufia ne valeret,
id. Sest. 15, 33; id. N. D. 1, 7, 17:vos orant atque obsecrant, judices, ut in actore causae suae deligendo vestrum judicium ab suo judicio ne discrepet,
id. Div. in Caecil. 4, 14.—Qui ne, quo ne, and quomodo ne (ante- and post-class. for ut ne):II.ego id agam, mihi qui ne detur,
Ter. And. 2, 1, 35:moxque ad aram, quo ne hostis dolum persentisceret, aversusque a duce assistit,
Dict. Cret. 4, 11: quaeritis maximis sumptibus faciendis, quomodo ne tributa conferatis, Gr. hôs mê, Rutil. Lup. 1, 9.In the several uses of the adv. ne, described above, the transition to its use to connect clauses is clearly seen (v. esp. I. B. 3. and 4.). In intentional clauses, and after verbs of fearing and avoiding, ne becomes a conjunction.A.In intentional clauses for ut ne, that not, lest: nolite, hospites, ad me adire: ilico isti! Ne contagio mea bonis umbrave obsit, approach me not; let not my presence harm you, i. e. lest my presence should harm you, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 12, 26 (Trag. v. 405 Vahl.):B.omitto innumerabiles viros, quorum singuli saluti huic civitati fuerunt... ne quis se aut suorum aliquem praetermissum queratur,
Cic. Rep. 1, 1, 1; 1, 7, 12; 1, 5, 9:Caesarem complexus obsecrare coepit, ne quid gravius in fratrem statueret,
Caes. B. G. 1, 20.—Esp. after verbs expressing forethought, care, etc.:vide sis, ne quid imprudens ruas,
Ter. Heaut. 2, 3, 128:considera, ne in alienissimum tempus cadat adventus tuus,
Cic. Fam. 15, 14, 4:Cocceius, vide, ne frustretur,
Cic. Att. 12, 18, 3 et saep.—After verbs signifying to fear, frighten, etc. (esp. metuo, timeo, vereor, horreo, paveo, terreo, conterreo; also, timor est, metus est, spes est, periculum est), to express the wish that something may not take place; represented in English by that (because in English the particle depends on the idea of fearing, not of wishing):b.metuo et timeo, ne hoc tandem propalam flat,
that it will be discovered, Plaut. Mil. 4, 8, 38:timeo ne malefacta mea sint inventa omnia,
id. Truc. 4, 2, 61:vereor ne quid Andria apportet mali,
Ter. And. 1, 1, 46:metuebat ne indicarent,
Cic. Mil. 21, 57:mater cruciatur et sollicita est, ne filium spoliatum omni dignitate conspiciat,
id. Mur. 41, 88:hic ne quid mihi prorogetur, horreo,
id. Att. 5, 21, 3:id paves, ne ducas tu illam, tu autem ut ducas,
Ter. And. 2, 2, 12:esse metus coepit, ne, etc.,
Ov. M. 7, 715:terruit gentīs, grave ne rediret Saeculum Pyrrhae,
Hor. C. 1, 2, 5:non periclumst, nequid recte monstres,
Plaut. Ps. 1, 3, 55:pavor ceperat milites, ne mortiferum esset vulnus,
Liv. 24, 42 —When the dependent clause is negative, with non or nihil, that not:c.vereor ne exercitum firmum habere non possit,
Cic. Att. 7, 12, 2:unum vereor ne senatus Pompeium nolit dimittere,
id. ib. 5, 18, 1:timeo ne non impetrem,
id. ib. 9, 6, 6; id. Tusc. 1, 31, 76.—With the negative before the verb:C.non vereor, ne quid temere facias,
Cic. Fam. 2, 7, 1; 2, 1, 4:timere non debeo, ne non iste illā cruce dignus judicetur,
id. Verr. 2, 5, 67, § 171.—After verbs signifying to avoid, warn, hinder, forbid, refuse (caveo, impedio, resisto, interdico, refuto, rarely veto), instead of the simple object, that not, lest:2.qui cavet, ne decipiatur, etc.,
Plaut. Capt. 2, 2, 5:cavete, judices, ne nova proscriptio instaurata esse videatur,
Cic. Rosc. Am. 53, 153; id. Fam. 3, 12, 4;v. caveo: casus quidam ne facerem impedivit,
Cic. Fat. 1, 1:unus ne caperetur urbs causa fuit,
Liv. 34, 39. [p. 1194]- nĕ (also apocopated n' and only n), interrog. and enclit. part. [weakened from nē]. It simply inquires, without implying either that a negative or an affirmative reply is expected (cf. num, nonne), and emphasizes the word to which it is joined;(α).which is always, in classic Latin, the first word of the clause (ante- class. after other words: sine dote uxoremne?
Plaut. Trin. 2, 2, 94; 1, 2, 141; id. As. 5, 2, 78; id. Mil. 3, 1, 92). In direct questions it is translated by giving an interrogative form to the sentence; in indirect interrogations by whether.In direct interrogations, with indic.:(β).meministine me in senatu dicere? etc.,
Cic. Cat. 1, 3, 7:potestne rerum major esse dissensio?
id. Fin. 3, 13, 44:tune id veritus es?
id. Q. Fr. 1, 3, 1:jamne vides, belua, jamne sentis? etc.,
id. Pis. 1, 1:quid, si etiam falsum illud omnino est? tamenne ista tam absurda defendes?
id. N. D. 1, 29, 81; cf. id. Rosc. Am. 15, 44:quiane auxilio juvat ante levatos?
Verg. A. 4, 538:tun' te audes Sosiam esse dicere?
Plaut. Am. 1, 1, 217:valuistin?
id. Trin. 1, 2, 12.—After an elided s:satin habes, si feminarum nulla'st: quam aeque diligam?
Plaut. Am. 1, 3, 11:pergin autem?
id. ib. 1, 3, 41:vin commutemus?
id. Trin. 1, 2, 21 al. —Esp. with rel. pron.; ellipt.: quemne ego servavi? i. e. do you mean the one whom? etc., Plaut. Mil. 1, 1, 13: quodne vobis placeat, displiceat mihi? can it be that what pleases? etc., id. ib. 3, 1, 19; id. Merc. 3, 3, 12; id. Am. 2, 2, 65;(γ).so quin for quine,
id. Trin. 2, 2, 79 Brix ad loc.; id. Bacch. 2, 3, 98; id. Most. 3, 2, 50 al.—So with ut and si:utine adveniens vomitum excutias mulieri?
Plaut. Merc. 3, 3, 15; id. Rud. 4, 4, 19:sin, saluti quod tibi esse censeo, id. consuadeo,
id. Merc. 1, 2, 32.—In indirect interrogations, with subj., whether:(δ).ut videamus, satisne ista sit justa defectio,
Cic. Ac. 1, 12, 43:Publilius iturusne sit in Africam et quando, ex Aledio scire poteris,
id. Att. 12, 24, 1:videto vasa, multane sient,
Cato, R. R. 1:quem imitari possimusne, ipse liber erit indicio,
Varr. L. L. 7, § 4 Müll.; cf. id. ib. 10, § 9.—Sometimes affixed to an interrogative pronoun, Plaut. Cist. 4, 1, 2:(ε).quone malo mentem concussa? Timore deorum,
Hor. S. 2, 3, 295; cf.:uterne Ad casus dubios fidet sibi certius?
id. ib. 2, 2, 107; and:illa rogare: Quantane?
id. ib. 2, 3, 317.—-ne is sometimes used for nonne, where an affirmative reply is expected:(ζ).misine ego ad te epistulam?
Plaut. Bacch. 3, 6, 22; id. Trin. 1, 2, 92; 99; id. Most. 2, 1, 15:rectene interpretor sententiam tuam,
Cic. Tusc. 3, 17, 37; id. Fin. 2, 32, 104.—Rarely = num:b.potestne virtus servire?
Cic. de Or. 1, 52, 226:potesne dicere?
id. Tusc. 1, 27, 67; id. Sen. 16, 56.—With an, annon, or anne, in the second interrogation, v. an.—With necne, v. neque.—Sometimes pleonastic with utrum, followed by an (mostly anteclass.):3.est etiam illa distinctio, utrum illudne non videatur aegre ferendum... an, etc.,
Cic. Tusc. 4, 27, 59:sed utrum strictimne attonsurum dicam esse an per pectinem, nescio,
Plaut. Capt. 2, 2, 18 Brix ad loc.; id. Most. 3, 1, 151; id. Bacch. 1, 1, 42; cf. Madv. Gram. § 452, obs. 1.—Sometimes, in the second interrogation, ne for an (mostly poet.):Smyrna quid et Colophon? Majora minorane fama?
Hor. Ep. 1, 11, 3:ut in incerto fuerit, vicissent victine essent,
Liv. 5, 28, 5:cum interrogaretur, utrum pluris patrem matremne faceret,
Nep. Iphicr. 3, 4.nē, interj. (incorrectly written nae), = nai, nê, truly, verily, really, indeed (only joined with pers. pron. ego, tu, and with the demonstratives ille, iste, hic, and their advv.; in class, prose usually with a conditional clause).I.In gen.:II.ne ego homo infelix fui, Qui non alas intervelli,
Plaut. Am. 1, 1, 169; cf.:ne ego haud paulo hunc animum malim quam, etc.,
Cic. Tusc. 1, 42, 99:ne ego, inquam, si ita est, velim tibi eum placere quam maxime,
id. Brut. 71, 249. So, ne tu, etc., id. Phil. 2, 2, 3; Ter. Eun. 2, 2, 54; Liv. 26, 6, 15: ne ille, Naev. ap. Non. 73, 18 (Trag. Rel. p. 9 v. 40 Rib.); Plaut. Ps. 3, 1, 3; Cic. Cat. 2, 3, 6:ne iste,
Ter. And. 2, 1, 24; id. Heaut. 4, 1, 8 al.—Connected with other affirmative particles, as hercle, edepol, mecastor, medius fidius:ne tu hercle,
Plaut. As. 2, 4, 6; id. Curc. 1, 3, 38: ne ille hercle, id. Bacch. 2, 3, 76:edepol ne ego,
id. Men. 5, 5, 10:edepol ne tu,
id. ib. 1, 2, 50:ne ista edepol,
id. Am. 2, 2, 213:ne istuc mecastor,
id. Men. 5, 1, 34 (729 Ritschl):ne ille, medius fidius,
Cic. Tusc. 1, 30, 74; cf.:medius fidius ne tu,
id. Att. 4, 4, 6, § 2.— Rarely with a pron. poss.:edepol ne meam operam, etc.,
Ter. Hec. 5, 3, 1. (All passages in which ne stands in classic prose without a pronoun are probably corrupt; cf. Haase in Reisig's Vorles. p. 379 sq.; v. Liv. 26, 31, 10; 34, 4, 16 Weissenb.) -
37 adstringo
a-stringo ( ads-, Ritschl, Baiter, Halm, Jahn, Keil; as-, Fleck., Merk., Kayser), inxi, ictum, 3, v. a., to draw close, to draw, bind, or tie together, to bind, to tighten, contract (syn.: constringo, stringo, alligo, obligo, vincio).I.Lit.:II.(hunc) adstringite ad columnam fortiter,
Plaut. Bacch. 4, 7, 25:ad statuam astrictus est,
Cic. Verr. 2, 4, 42:manus,
Plaut. Capt. 3, 5, 9:vinculorum, id est aptissimum... quod ex se atque de iis, quae adstringit quam maxume, unum efficit,
Cic. Tim. 4 fin.:astringit vincula motu,
Ov. M. 11, 75:laqueos,
Sen. Ira, 3, 16:artius atque hederā procera adstringitur ilex,
is twined around with ivy, Hor. Epod. 15, 5:adstringi funibus,
Vulg. Ezech. 27, 24:aliquem adstringere loris,
ib. Act. 22, 25:pavidum in jus Cervice adstrictā dominum trahat,
with a halter round his neck, Juv. 10, 88 (Jahn, obstrictā): aspice... Quam non adstricto percurrat pulpita socco, not drawn close, loose; poet. for a negligent style of writing, Hor. Ep. 2, 1, 174:Ipse rotam adstringit multo sufflamine consul,
checks, Juv. 8, 148:balteus haud fluxos gemmis adstrinxit amictus,
Luc. 2, 362:frontem,
to contract, knit, Mart. 11, 40; Sen. Ep. 106:labra porriguntur et scinduntur et adstringuntur,
Quint. 11, 3, 81:frondem ferro,
to cut off, clip, Col. 5, 6, 17 al.; so, alvum, to make costive (opp. solvere, q. v.), Cels. 1, 3; 2, 30.—Of the contraction produced by cold:nivibus quoque molle rotatis astringi corpus,
Ov. M. 9, 222; so id. Tr. 3, 4, 48; id. P. 3, 3, 26:ventis glacies astricta pependit,
id. M. 1, 120:Sic stat iners Scythicas adstringens Bosporus undas,
Luc. 5, 436:vis frigoris (corpora) ita adstringebat,
Curt. 7, 3, 13; 8, 4, 6.—Hence, also, to make colder, to cool, refresh:ex quo (puteo) possis rursus adstringere,
Plin. Ep. 5, 6, 25: corpus astringes brevi Salone, Mart. 1, 49, 11 (acc. to Varr. in a pass. sense in the perf., adstrinxi for adstrictus sum, Varr. L. L. Fragm. ap. Gell. 2, 25, 7).—Of colors, to deaden:ita permixtis viribus alterum altero excitatur aut adstringitur,
Plin. 9, 38, 62, § 134 (diff. from alligare, which precedes;v. alligo, I. B.).—Also of an astringent, harsh taste: radix gustu adstringit,
Plin. 27, 10, 60, § 85.—Trop., to draw together, draw closer, circumscribe; to bind, put under obligation, oblige, necessitate:A.ubi adfinitatem inter nos nostram adstrinxeris,
Plaut. Trin. 3, 2, 73: vellem, suscepisses juvenem regendum;pater enim nimis indulgens, quicquid ego adstrinxi, relaxat,
Cic. Att. 10, 6; so,mores disciplinae severitate,
Quint. 2, 2, 4 Spald.:ad adstringendam fidem,
Cic. Off. 3, 31, 111:hac lege tibi meam astringo fidem,
Ter. Eun. 1, 2, 22:quo (jure jurando) se cuncti astrinxerant,
Suet. Caes. 84:hujus tanti officii servitutem astringebam testimonio sempiterno,
to confirm, secure, Cic. Planc. 30 fin. Wund.:religione devinctum astrictumque,
id. Verr. 2, 4, 42:disciplina astricta legibus,
id. Brut. 10, 40; id. ad Q. Fr. 1, 1, 3:lege et quaestione,
id. Clu. 155:suis condicionibus,
id. Quinct. 5:auditor nullā ejus modi adstrictus necessitate,
id. N. D. 1, 7, 17:orationem numeris astringere,
id. de Or. 3, 44, 173 et saep.:adstringi sacris,
to be bound to maintain, id. Leg. 2, 19:inops regio, quae parsimoniā astringeret milites,
Liv. 39, 1:ad temperantiam,
Plin. Ep. 7, 1:ad servitutem juris,
Quint. 2, 16, 9:illa servitus ad certa se verba adstringendi,
id. 7, 3, 16:milites ad certam stipendiorum formulam,
Suet. Aug. 49; id. Tib. 18:me astringam verbis in sacra jura tuis,
Ov. H. 16, 320; 20, 28:magno scelere se astringeret,
Cic. Phil. 4, 4, 9; id. Sest. 50 fin.; so id. Sull. 29, 82; perh. also id. Pis. 39 fin.; instead of this abl. of class. Latin, we sometimes find in comedy apparently the gen.:et ipsum sese et illum furti adstringeret,
made guilty of, charged himself with, Plaut. Rud. 4, 7, 34:Homo furti sese adstringet,
id. Poen. 3, 4, 27 (cf.:Audin tu? hic furti se adligat,
Ter. Eun. 4, 7, 39; Draeger, Hist. Synt. I. § 209, regards this as a vulgar extension of the use of the gen. with verbs of accusing, convicting, etc., but Klotz, s. v. astringo, regards it as really an old dative, furtoi furti; cf. quoi cui).—Of reasoning or discourse, to compress, abridge, bring into short compass:Stoici breviter adstringere solent argumenta,
Cic. Tusc. 3, 6, 13 (cf. id. ib. 3, 10, 22: Haec sic dicuntur a Stoicis, concludunturque contortius); id. Fat. 14, 32:premere tumentia, luxuriantia adstringere,
Quint. 10, 4, 1 Frotsch., Halm.—Hence, astrictus ( ads-), a, um, P. a., drawn together, tight, narrow, close.Lit.:B.limen astrictum,
shut, Ov. Am. 3, 1, 50:alvus fusior aut astrictior,
Cels. 1, 3:corpus astrictum, i. e. alvus dura,
id. 3, 6:genus morbi astrictum,
costiveness, id. 1 praef.:gustu adstricto,
of a harsh, astringent taste, Plin. 27, 12, 96, § 121.—Trop.1.Sparing, parsimonious, covetous (not before the Aug. per.):2.astrictus pater,
Prop. 3, 17, 18:adstricti moris auctor,
Tac. A. 3, 55:parsimonia,
Just. 44, 2.—Of discourse, compact, brief, concise, short (opp. remissus):dialectica quasi contracta et astricta eloquentia putanda est,
Cic. Brut. 90, 309:verborum astricta comprehensio,
id. ib. 95, 327:est enim finitimus oratori poëta, numeris astrictior paulo,
id. de Or. 1, 16, 70; 1, 16, 60.— Sup. not used.— Adv.: astrictē ( ads-), concisely, briefly (only of discourse):astricte numerosa oratio,
Cic. de Or. 3, 48, 184.— Comp.:astrictius dicere,
Sen. Ep. 8 fin., and Plin. Ep. 1, 20, 20:scribere,
id. ib. 3, 18, 10:ille concludit adstrictius, hic latius,
Quint. 10, 1, 106.— Sup. not used. -
38 astringo
a-stringo ( ads-, Ritschl, Baiter, Halm, Jahn, Keil; as-, Fleck., Merk., Kayser), inxi, ictum, 3, v. a., to draw close, to draw, bind, or tie together, to bind, to tighten, contract (syn.: constringo, stringo, alligo, obligo, vincio).I.Lit.:II.(hunc) adstringite ad columnam fortiter,
Plaut. Bacch. 4, 7, 25:ad statuam astrictus est,
Cic. Verr. 2, 4, 42:manus,
Plaut. Capt. 3, 5, 9:vinculorum, id est aptissimum... quod ex se atque de iis, quae adstringit quam maxume, unum efficit,
Cic. Tim. 4 fin.:astringit vincula motu,
Ov. M. 11, 75:laqueos,
Sen. Ira, 3, 16:artius atque hederā procera adstringitur ilex,
is twined around with ivy, Hor. Epod. 15, 5:adstringi funibus,
Vulg. Ezech. 27, 24:aliquem adstringere loris,
ib. Act. 22, 25:pavidum in jus Cervice adstrictā dominum trahat,
with a halter round his neck, Juv. 10, 88 (Jahn, obstrictā): aspice... Quam non adstricto percurrat pulpita socco, not drawn close, loose; poet. for a negligent style of writing, Hor. Ep. 2, 1, 174:Ipse rotam adstringit multo sufflamine consul,
checks, Juv. 8, 148:balteus haud fluxos gemmis adstrinxit amictus,
Luc. 2, 362:frontem,
to contract, knit, Mart. 11, 40; Sen. Ep. 106:labra porriguntur et scinduntur et adstringuntur,
Quint. 11, 3, 81:frondem ferro,
to cut off, clip, Col. 5, 6, 17 al.; so, alvum, to make costive (opp. solvere, q. v.), Cels. 1, 3; 2, 30.—Of the contraction produced by cold:nivibus quoque molle rotatis astringi corpus,
Ov. M. 9, 222; so id. Tr. 3, 4, 48; id. P. 3, 3, 26:ventis glacies astricta pependit,
id. M. 1, 120:Sic stat iners Scythicas adstringens Bosporus undas,
Luc. 5, 436:vis frigoris (corpora) ita adstringebat,
Curt. 7, 3, 13; 8, 4, 6.—Hence, also, to make colder, to cool, refresh:ex quo (puteo) possis rursus adstringere,
Plin. Ep. 5, 6, 25: corpus astringes brevi Salone, Mart. 1, 49, 11 (acc. to Varr. in a pass. sense in the perf., adstrinxi for adstrictus sum, Varr. L. L. Fragm. ap. Gell. 2, 25, 7).—Of colors, to deaden:ita permixtis viribus alterum altero excitatur aut adstringitur,
Plin. 9, 38, 62, § 134 (diff. from alligare, which precedes;v. alligo, I. B.).—Also of an astringent, harsh taste: radix gustu adstringit,
Plin. 27, 10, 60, § 85.—Trop., to draw together, draw closer, circumscribe; to bind, put under obligation, oblige, necessitate:A.ubi adfinitatem inter nos nostram adstrinxeris,
Plaut. Trin. 3, 2, 73: vellem, suscepisses juvenem regendum;pater enim nimis indulgens, quicquid ego adstrinxi, relaxat,
Cic. Att. 10, 6; so,mores disciplinae severitate,
Quint. 2, 2, 4 Spald.:ad adstringendam fidem,
Cic. Off. 3, 31, 111:hac lege tibi meam astringo fidem,
Ter. Eun. 1, 2, 22:quo (jure jurando) se cuncti astrinxerant,
Suet. Caes. 84:hujus tanti officii servitutem astringebam testimonio sempiterno,
to confirm, secure, Cic. Planc. 30 fin. Wund.:religione devinctum astrictumque,
id. Verr. 2, 4, 42:disciplina astricta legibus,
id. Brut. 10, 40; id. ad Q. Fr. 1, 1, 3:lege et quaestione,
id. Clu. 155:suis condicionibus,
id. Quinct. 5:auditor nullā ejus modi adstrictus necessitate,
id. N. D. 1, 7, 17:orationem numeris astringere,
id. de Or. 3, 44, 173 et saep.:adstringi sacris,
to be bound to maintain, id. Leg. 2, 19:inops regio, quae parsimoniā astringeret milites,
Liv. 39, 1:ad temperantiam,
Plin. Ep. 7, 1:ad servitutem juris,
Quint. 2, 16, 9:illa servitus ad certa se verba adstringendi,
id. 7, 3, 16:milites ad certam stipendiorum formulam,
Suet. Aug. 49; id. Tib. 18:me astringam verbis in sacra jura tuis,
Ov. H. 16, 320; 20, 28:magno scelere se astringeret,
Cic. Phil. 4, 4, 9; id. Sest. 50 fin.; so id. Sull. 29, 82; perh. also id. Pis. 39 fin.; instead of this abl. of class. Latin, we sometimes find in comedy apparently the gen.:et ipsum sese et illum furti adstringeret,
made guilty of, charged himself with, Plaut. Rud. 4, 7, 34:Homo furti sese adstringet,
id. Poen. 3, 4, 27 (cf.:Audin tu? hic furti se adligat,
Ter. Eun. 4, 7, 39; Draeger, Hist. Synt. I. § 209, regards this as a vulgar extension of the use of the gen. with verbs of accusing, convicting, etc., but Klotz, s. v. astringo, regards it as really an old dative, furtoi furti; cf. quoi cui).—Of reasoning or discourse, to compress, abridge, bring into short compass:Stoici breviter adstringere solent argumenta,
Cic. Tusc. 3, 6, 13 (cf. id. ib. 3, 10, 22: Haec sic dicuntur a Stoicis, concludunturque contortius); id. Fat. 14, 32:premere tumentia, luxuriantia adstringere,
Quint. 10, 4, 1 Frotsch., Halm.—Hence, astrictus ( ads-), a, um, P. a., drawn together, tight, narrow, close.Lit.:B.limen astrictum,
shut, Ov. Am. 3, 1, 50:alvus fusior aut astrictior,
Cels. 1, 3:corpus astrictum, i. e. alvus dura,
id. 3, 6:genus morbi astrictum,
costiveness, id. 1 praef.:gustu adstricto,
of a harsh, astringent taste, Plin. 27, 12, 96, § 121.—Trop.1.Sparing, parsimonious, covetous (not before the Aug. per.):2.astrictus pater,
Prop. 3, 17, 18:adstricti moris auctor,
Tac. A. 3, 55:parsimonia,
Just. 44, 2.—Of discourse, compact, brief, concise, short (opp. remissus):dialectica quasi contracta et astricta eloquentia putanda est,
Cic. Brut. 90, 309:verborum astricta comprehensio,
id. ib. 95, 327:est enim finitimus oratori poëta, numeris astrictior paulo,
id. de Or. 1, 16, 70; 1, 16, 60.— Sup. not used.— Adv.: astrictē ( ads-), concisely, briefly (only of discourse):astricte numerosa oratio,
Cic. de Or. 3, 48, 184.— Comp.:astrictius dicere,
Sen. Ep. 8 fin., and Plin. Ep. 1, 20, 20:scribere,
id. ib. 3, 18, 10:ille concludit adstrictius, hic latius,
Quint. 10, 1, 106.— Sup. not used. -
39 dignus
dignus, a, um, adj. [i. e. DIC-nus; root in Sanscr. daç-as, fame; Gr. dokeô, doxa; Lat.: decet, decus], worthy, deserving (in a good or ill sense), of things, suitable, fitting, becoming, proper (very freq. in all periods and kinds of writing).—Constr., in the most finished models of composition, with the abl. pretii, a relative sentence, or absol.; in the Aug. poets also freq. with the inf.; otherwise with ut, the gen., or the acc. of a neutr. pron. or adj.(α).With abl. (so most freq.):(β).dignus domino servus,
Plaut. Am. 2, 2, 227; cf.:vir patre, avo, majoribus suis dignissimus,
Cic. Phil. 3, 10, 25; id. Fam. 2, 18 fin.;juvenes patre digni,
Hor. A. P. 24 et saep.:dignus es verberibus multis,
Plaut. Mil. 2, 3, 71:amici novi digni amicitiā,
Cic. Lael. 19:summa laude digni,
id. Rep. 3, 4; 3, 17 et saep.:omnibus probris, quae improbis viris Digna sunt, dignior nullus est homo,
Plaut. Bacch. 4, 3, 9:assentatio, quae non modo amico, sed ne libero quidem digna est,
Cic. Lael. 24, 89; Quint. 11, 1, 40:dignius odio scelus,
id. 7, 2, 36:o fons, dulci digne mero,
Hor. C. 3, 13, 2:munera digna venustissima Venere,
Plaut. Poen. 5, 4, 4; for which; diem dignum Veneri (abl. v. Venus), id. ib. 1, 2, 45:ut te dignam mala malam aetatem exigas,
id. Aul. 1, 1, 4; cf. id. Trin. 1, 2, 122; id. Rud. 3, 2, 26 et saep.:dicendum dignum aliquid horum auribus,
Cic. Rep. 3, 13:aliquid memoria dignum consequi,
id. ib. 1, 8; * Caes. B. G. 7, 25, 1; Phaedr. 4, 21, 3 al.:si quid antea admisissem piaculo dignum,
Liv. 40, 13 et saep.:tribuere id cuique, quod sit quoque dignum,
Cic. Rep. 3, 11:neque enim decorum est neque dis dignum,
id. Div. 1, 52:quicquid dignum sapiente bonoque,
Hor. Ep. 1, 4, 5 et saep.:dicere Cinnā digna,
Verg. E. 9, 36.—Esp. freq. with supine in u:digna memoratu produntur,
Plin. 6, 23, 26, § 97:nihil dignum dictu,
Liv. 4, 30, 4; 9, 43, 6; 25, 1, 5; Suet. Aug. 43; Val. Max. 1, 5, 9; Sen. Ep. 94, 56; Tac. Agr. 1.—With rel. clause (freq., though not in the Aug. poets):(γ).non videre dignus, qui liber sies,
Plaut. Ps. 2, 2, 17; cf. id. Rud. 2, 6, 38; id. Mil. 4, 2, 52:qui modeste paret, videtur, qui aliquando imperet, dignus esse,
Cic. Leg. 3, 2:homines dignos, quibuscum disseratur putant,
id. Ac. 2, 6, 18; Quint. 10, 1, 131 et saep.—So with rel. adv.:sive adeo digna res est ubi tu nervos intendas tuos,
if the thing is really worth your bending your energies to it, Ter. Eun. 2, 3, 20; cf.also: dignos esse, qui armis cepissent, eorum urbem agrumque Bolanum esse, i. e. ut eorum urbs esset,
Liv. 4, 49, 11 Weissenb. (Madv. dignum, cf. d infra).—Absol. (that of which some one or something is worthy, to be supplied from the context): Mi. Quem ament igitur? Sy. Alium quemlibet;(δ).Nam nostrorum nemo dignus est (sc. amari),
Plaut. Poen. 4, 2, 39; cf. id. Curc. 4, 2, 28:ut ne nimis cito diligere incipiant neve non dignos, etc.,
Cic. Lael. 21, 78 sq.:illud exemplum ab dignis et idoneis ad indignos et non idoneos transfertur,
Sall. C. 51, 27 Kritz.:dignis ait esse paratus,
Hor. Ep. 1, 7, 22:omnes, ait, malle laudatos a se, dignos indignosque, quam, etc.,
Liv. 24, 16 et saep.:quem dices digniorem esse hominem hodie Athenis alterum?
Plaut. Ep. 1, 1, 24; cf. Suet. Aug. 54:dignus patronus,
Q. Cic. Pet. Cons. 1, 2: dignior heres, Hor. C. 2, 14, 25:digna causa,
Liv. 21, 6:dignum operae pretium,
Quint. 12, 6, 7:dignas grates persolvere,
Verg. A. 1, 600; 2, 537:digna gloria ruris,
id. G. 1, 168 et saep.:ad tuam formam illa digna est,
Plaut. Mil. 4, 1, 21; so, quod supplicium dignum libidini ejus invenias? (where the dat. depends on the verb), Cic. Verr. 2, 26, 16, § 40:id, cum ipse per se dignus putaretur, impetravit,
id. Arch. 4, 6.—So as subst.: "nulla contumelia est, quam facit dignus;" primum quid est dignus? nam etiam malo multi digni, sicut ipse (Antonius), Cic. Phil. 3, 9, 22; so, dignum est, it is fit, proper, becoming, = aequum est, decet, convenit, Plaut. Mil. 3, 1, 129; id. Merc. 1, 2, 22; Ter. Ph. 2, 3, 55; 129; Cic. Tusc. 2, 5, 14; Liv. 1, 14; Sen. de Ira, 1, 12; Verg. G. 3, 391 al.—So comp., Liv. 8, 26, 6; Cic. Clu. 53, 146.— Sup., Cic. Rosc. Am. 3, 8.—With inf. (freq. in the Aug. poets;(ε).not in Cic.): concedere,
Cat. 68, 131:unā perire,
Ov. M. 1, 241:credere,
id. ib. 3, 311:fuisse conjux,
id. ib. 14, 833:decurrere spatium vitae,
id. Tr. 3, 4, 34:ponere annos,
id. ib. 4, 8, 14 al.; and more freq. in the pass.:cantari dignus,
Verg. E. 5, 54:amari,
id. ib. 89:rapi,
Ov. M. 7, 697:describi,
Hor. S. 1, 4, 3:notari,
id. ib. 1, 3, 24:legi,
id. ib. 1, 10, 72: Quint. 10, 1, 96 et saep.:auctoribus hoc dedi, quibus dignius credi est,
Liv. 8, 26 fin.; cf.:uterque optimus erat, dignusque alter elegi, alter eligere,
Plin. Pan. 7, 4.—With ut:(ζ).non sum dignus prae te, ut figam palum in parietem,
Plaut. Mil. 4, 4, 4; Liv. 24, 16: eras dignus ut haberes integram manum; Quint. 8, 5, 12; 12, 11, 24.—With gen. (acc. to the Gr. axios tinos—so freq. in Inscr. v. Wordsworth, Fragm. p. 494):(η).dignus salutis,
Plaut. Trin. 5, 2, 29; cogitatio dignissima tuae virtutis, Balb. ap. Cic. Att. 8, 15 A.:quidquid putabit dignum esse memoriae,
Phaedr. 4, 20, 3:probae,
Ov. Tr. 4, 3, 57.—With acc. of a neutr. pron. or adj.:(θ).non me censes scire quid dignus siem?
Plaut. Capt. 5, 2, 16; Ter. Ph. 3, 2, 34:si exoptem, quantum dignus, tantum dent (di tibi), etc.,
Plaut. Ps. 4, 1, 26.—With ad (very rare):(ι).ad tuam formam illa una digna est,
Plaut. Mil. 4, 1, 21:amicus, dignus huic ad imitandum,
Cic. Rep. 1, 18, 30.—With pro:si digna poena pro factis eorum reperitur,
Sall. C. 51, 8; Cic. Div. in Caecil. 13, 42; Hor. Ep. 1, 7, 24.— Adv.: dignē, worthily, fitly, becomingly:quam digne ornata incedit, haud meretricie!
Plaut. Mil. 3, 2, 58; id. Cas. 4, 1, 14; Cic. de Sen. 1, 2; Cassius in Cic. Fam. 12, 13; Vell. 2, 67; Suet. Aug. 66; Hor. C. 1, 6, 14; id. Ep. 2, 1, 164 al.— Comp., Hor. S. 2, 7, 47.— Sup. seems not to occur. -
40 effecte
См. также в других словарях:
Really — Re al*ly (r[=e] al*l[y^]), adv. In a real manner; with or in reality; actually; in truth. [1913 Webster] Whose anger is really but a short fit of madness. Swift. [1913 Webster] Note: Really is often used familiarly as a slight corroboration of an … The Collaborative International Dictionary of English
Really — Album par J.J. Cale Sortie 30 novembre 1972 Enregistrement Avril à juillet 1972 Durée 30:55 Genre Rock Producteur Audie Ashworth … Wikipédia en Français
really — c.1400, originally in reference to the presence of Christ in the Eucharist, from REAL (Cf. real) (adj.) + LY (Cf. ly) (2). Sense of actually is from early 15c. Purely emphatic use dates from c.1600; interrogative use (oh, really?) is first… … Etymology dictionary
really — [rē′ə lē, rē′lē] adv. [ME rialliche: see REAL1 & LY2] 1. in reality; in fact; actually 2. truly or genuinely [a really hot day] interj. indeed: used to express surprise, irritation, doubt, etc … English World dictionary
Really — Re al*ly (r[=a] [aum]l*l[=e] ), adv. Royally. [Obs.] Chaucer. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
really — index purely (positively) Burton s Legal Thesaurus. William C. Burton. 2006 … Law dictionary
really — [adv] without a doubt absolutely, actually, admittedly, as a matter of fact, assuredly, authentically, beyond doubt, categorically, certainly, de facto, easily, for real*, genuinely, honestly, in actuality, indeed, indubitably, in effect, in fact … New thesaurus
really — ► ADVERB 1) in reality; in actual fact. 2) very; thoroughly. ► EXCLAMATION 1) expressing interest, surprise, doubt, or protest. 2) chiefly US expressing agreement … English terms dictionary
really — [[t]ri͟ːəli[/t]] ♦ 1) ADV: usu ADV with v (emphasis) You can use really to emphasize a statement. [SPOKEN] I m very sorry. I really am... It really is best to manage without any medication if you possibly can... I really do feel that some people… … English dictionary
really — adverb 1 THE REAL SITUATION used when you are saying what is actually the truth of a situation, rather than what people might wrongly think: What really happened? | Oliver was not really her cousin. | You are pretending to be annoyed, but you re… … Longman dictionary of contemporary English
really — real|ly W1S1 [ˈrıəli] adv ▬▬▬▬▬▬▬ 1¦(very)¦ 2¦(the real situation)¦ 3¦(definitely)¦ 4¦(not true)¦ 5 6 not really 7 should/ought really 8 really and truly ▬▬▬▬▬▬▬ 1.) ¦(VERY)¦ … Dictionary of contemporary English