-
1 focus
fŏcus, i, m. [root bha-, to be bright, Gr. pha- (cf. for, fari), strengthened, fac-, fax, facies, etc., Corss. Ausspr. 1, 423, who refers even facio to this root].I.A fire-place, hearth (syn.: clibanus, furnus, fornax, caminus): Varro focos ait dictos, quod foveat ignes, nam ignis ipsa flamma est: quicquid autem ignem fovet, focus vocatur, seu ara sit seu quid aliud, in quo ignis fovetur, Varr. ap. Isid. Orig. 20, 10, 1:B.at focus a flammis, et quod fovet omnia, dictus,
Ov. F. 6, 301; Paul. ex Fest. p. 85 Müll.; Serv. Verg. A. 12, 118; Plaut. Aul. prol. 7; Plin. 19, 1, 4, § 19:dum meus assiduo luceat igne focus,
Tib. 1, 1, 6:jam dudum splendet focus,
Hor. Ep. 1, 5, 7:ligna super foco Large reponens,
id. C. 1, 9, 5:Curio ad focum sedenti magnum auri pondus Samnites, cum attulissent,
Cic. de Sen. 16, 55; cf. id. Fragm. ap. Non. 522, 28 (Rep. 3, 28 ed. Mos.);68, 17: ad focum angues nundinari solent,
Cic. Div. 2, 31, 66:exstruere lignis focum,
to pile on wood, Hor. Epod. 2, 43.— Poet. of a funeral-pile, Verg. A. 11, 212; of an altar, Prop. 2, 19 (3, 12), 14; 4, 5, 64 (5, 5, 66 M.); Tib. 1, 2, 82; Ov. M. 4, 753 al.—On the hearths of Roman houses were placed, in little niches, the household gods (Lares), and for them a fire was kept up:haec imponentur in foco nostro Lari,
Plaut. Aul. 2, 8, 16; cf.:focus Larium, quo familia convenit,
Plin. 28, 20, 81, § 267.—Hence,Transf.: focus, like our hearth, serves to denote the house or family:II.domi focique fac vicissim ut memineris,
Ter. Eun. 4, 7, 45; cf.:nudum ejicit domo atque focis patriis disque penatibus praecipitem Sextum exturbat,
Cic. Rosc. Am. 8, 23:agellus, quem tu fastidis, habitatum quinque focis,
by five houses, families, Hor. Ep. 1, 14, 2.—Esp. freq.: arae et foci, pro aris et focis pugnare, to signify one's dearest possessions; v. ara. —A fire-pan, coal-pan, brazier:panem in foco caldo sub testu coquito leniter,
Cato, R. R. 75; 76, 2; Sen. Ep. 78 fin. -
2 focus
focus ī, m [1 FAC-], a fire-place, hearth: ligna super foco reponens, H.: ad focum sedens: exstruere lignis focum, pile on wood, H.: cinerem et confusa ruebant Ossa focis, the funeral-pile, V.: Dis tribus focos ponit, altars, O.: Crateresque focosque ferunt, i. e. fire-pans, V.: vivi foci, fires, Pr. — A hearth, home, family: domi focique ut memineris, T.: patrii: agellus, habitatus quinque focis, families, H.* * *hearth, fireplace; altar; home, household, family; cook stove (Cal) -
3 sacer
săcer, sā̆cra, sā̆crum (ante-class. collat. form sacer, sacris, sacre; plur.:I.sacres porci,
Plaut. Men. 2, 2, 16; id. Rud. 4, 6, 4; Varr. R. R. 2, 1, 20; 4, 16; sing. acc.: sacrem porcum, Fest. s. h. v. p. 318 Müll.), adj. [root sa-; Gr. saos, sôos, safe; whence Lat. sānus], dedicated or consecrated to a divinity, holy, sacred, = hieros (cf.: sanctus, augustus): Gallus Aelius ait, sacrum esse quocumque modo atque instituto civitatis consecratum sit, sive aedis, sive ara, sive signum, sive locus, sive pecunia, sive quid aliud quod dis dedicatum atque consecratum sit, Fest. s. v. sacer mons, p. 318 Müll.; cf.:quicquid destinatum est diis, sacrum vocatur,
Macr. S. 3, 7:sacrae (res) sunt quae diis superis consecratae sunt: religiosae quae diis manibus relictae sunt,
Gai. Inst. 2, 3.In gen.(α).Absol.:(β).quicquam (opp. profanum),
Plaut. Merc. 2, 3, 27; id. Trin. 2, 2, 8; cf.:aedificiis omnibus, publicis privatis sacris profanis, sic pepercit, etc.,
Cic. Verr. 2, 4, 54, § 129; so,locus sacer et profanus,
id. Inv. 1, 26, 38; Auct. Her. 2, 4, 7; Quint. 5, 10, 38:miscebis sacra profanis,
Hor. Ep. 1, 16, 54; id. A. P. 397; Nep. Them. 6, 5; Sall. C. 11, 6:villae signis et tabulis refertae partim publicis partim etiam sacris et religiosis,
Cic. Leg. 3, 13, 31; so (with religiosus) id. Verr. 2, 4, 57, § 127; Suet. Tib. 61:mores autem rapere properant quā sacrum quā puplicum,
Plaut. Trin. 4, 3, 37:(legum) genera sunt tria, sacri, publici, privati juris,
Quint. 2, 4, 33; cf. in the sup.:deprecor hoc unum per jura sacerrima lecti,
Ov. H. 9, 159:aedes,
Plaut. Am. 4, 1, 5; Cic. Fam. 13, 11, 1; Quint. 4, 2, 8; Ov. M. 14, 315:lucus late sacer,
Verg. A. 5, 761:arvum Martis,
Ov. M. 7, 101:ara,
Plaut. Aul. 4, 1, 20:aurum,
Liv. 5, 50; cf.pecunia (opp. privata),
Quint. 4, 2, 8:arma,
Liv. 24, 21:tus,
Ov. M. 14, 130:sanguis (of the sacrificial victim),
Cat. 68, 75:ales (so called from its use in augury),
Verg. A. 11, 721:luces (with profestae),
Hor. C. 4, 15, 25; cf.dies (with religiosus),
Suet. Tib. 61:tempus,
Hor. C. S. 4:commissum,
a crime against religion, Cic. Leg. 2, 9 et saep.— Poet.: vitis (as sacred to Bacchus), Enn. ap. Charis. p. 214 P. (Trag. v. 149 Vahl.); Hor. C. 1, 18, 1; so,laurus,
id. ib. 3, 4, 18; Verg. A. 7, 60:robur,
Ov. M. 8, 752:aqua,
Hor. C. 1, 1, 22:fontes,
Ov. M. 2, 464; Verg. E. 1, 53:focus,
Hor. Epod. 2, 43:Tarentum,
id. C. 1, 28, 29:fines,
Sil. 3, 501; cf.montes (the Alps, because not to be ascended by men),
id. 4, 70;vates (because dedicated to Apollo),
Hor. C. 4, 9, 28; Tib. 2, 5, 113; cf.:sacer interpresque deorum Orpheus,
Hor. A. P. 391;and (for sanctus) of the divinity itself: Vesta,
Prop. 3, 4 (4, 3), 11; so,Cybebe,
id. 3 (4), 22, 3 (but in Liv. 3, 19: ut sacrosancti habeantur, quibus ipsi dii neque sacri neque sancti sunt, so used only on account of the lusus verbb. with sacrosancti;v. the context).—Sacer Mons,
a hill about three miles from Rome, beyond the Anio, and on the right of the Via Nomentana, to which the Roman people retired during their controversy with the Senate, Liv. 2, 32; 3, 52; Cic. Rep. 2, 37, 63; id. Brut. 14, 54:os sacrum, quod imum ventrem sustinet,
Cael. Aur. Tard. 1, 4: Sacra Via, or ( poet.) Sacer Clivus, a street in Rome leading from the Forum to the Capitol, Cic. Planc. 7, 17; id. Att. 4, 3, 3; Hor. S. 1, 9, 1; id. C. 4, 2, 35; Mart. 1, 70, 5;v. also via, I. A. 2.: sacer morbus,
the epilepsy, Cael. Aur. Tard. 1, 4:sacer lapis,
a stone landmark, a mere-stone, Liv. 41, 13: os sacrum, anatom. t. t., = Gr. hieron osteon, the lowest bone of the spine, Cael. Aur. Tard. 1, 4, 24:litterae sacrae (eccl. Lat.),
the Scriptures, Vulg. 2 Tim. 3, 15.—For its combinations with ignis, via, etc., v. those words.—With gen. (class.):(γ).ego te sacram coronam surripuisse scio Jovis,
Plaut. Men. 5, 5, 38; so,urna Veneris,
id. Rud. 2, 5, 16 (for which:urna Veneria,
id. ib. 2, 5, 18):Dianae celebris dies,
Hor. C. 2, 12, 20:sepulcrum Batti veteris,
Cat. 7, 6; cf. Plin. 8, 21, 31, § 76.—As a predicate: terra, ut focus domiciliorum, sacra deorum omnium est (a transl. of the Platon. Gê hiera pantôn theôn), Cic. Leg. 2, 18, 45:illa insula (sc. Delos) eorum deorum sacra putatur,
id. Verr. 2, 1, 18, § 48.—With dat. (mostly poet. and in post-Aug. prose; cf.B.infra, II. A.): sacra Jovi quercus,
Ov. M. 7, 623:esculus Jovi sacra,
Plin. 16, 4, 5, § 11:Nymphis cervus,
Ov. M. 10, 109:Cereri Polyphoetes (as a priest),
Verg. A. 6, 484:pugionem templo Salutis detraxerat gestabatque velut magno operi sacrum,
Tac. A. 15, 53:cupressus Diti sacra,
Plin. 16, 33, 60, § 139:aesculus Jovi,
id. 16, 4, 5, § 11.—As a predicate:Jani mensis, Qui sacer est imis Manibus,
Ov. F. 2, 52, quercus antiqua, quae erat Marti sacra, Suet. Vesp. 5 (al. sacrata).—Transf., in gen., holy, sacred, awful, venerable (not till after the Aug. per., and very rare):II.silentium,
Hor. C. 2, 13, 29:laedere amantes,
Prop. 3, 16 (4, 15), 11:lingua (Ciceronis),
Mart. 5, 69, 7:Maro,
id. 8. 56, 3:quaedam patris memoria,
Quint. 11, 1, 59:O sacer et magnus vatum labor,
Luc. 9, 983:heu sacri vatum errores,
Sil. 8, 100.—So used of the emperors;disapproved of by Tiberius: (Tiberius) alium dicentem sacras ejus occupationes verba mutare et pro sacris laboriosas dicere coëgit,
Suet. Tib. 27.—But soon after Tiberius in general use:auris Caesaris,
Mart. 7, 99, 4:sacri lateris custos,
id. 6, 76, 1:apud aures sacras mentitus est,
Amm. 28, 6, 26 (cf.:se Imperatori mentitum,
id. 28, 6, 26, § 21); and hence, for ecclesiastical: domus, comitatus, scrinia, largitiones, etc., in the law books et saep.In partic., with a bad accessory signif., devoted to a divinity for destruction, forfeited; and absol., accursed, criminal, impious, wicked.(α).With dat.: si quisquam aliuta faxit, ipsos Jovi sacer esto, Lex Numae ap. Fest. p. 6 Müll.; cf.: ut caput ejus Jovi sacrum esset, an ancient plebiscitum ap. Liv. 3, 55, 7:(β).non alienum videtur, de condicione eorum hominum referre, quos leges sacros esse certis diis jubent, quod, cum cetera sacra violari nefas sit, hominem sacrum jus fuerit occidi, etc.,
Macr. S. 3, 7.—Absol.: homo sacer is est, quem populus judicavit ob maleficium; neque fas est eum immolari; sed qui occidit, parricidii non damnatur. Nam lege tribuniciā primā cavetur: si quis eum, qui eo plebei scito sacer sit, occiderit, parricida ne sit. Ex quo quivis homo malus atque improbus sacer appellari solet, Fest. s. v. sacer mons, p. 318 Müll.: PATRONVS SI CLIENTI FRAVDEM FECERIT SACER ESTO, LEX XII. Tab. ap. Serv. Verg. A. 6, 609;B.in imitation: uter aedilis fuerit, etc.... is intestabilis et sacer esto,
Hor. S. 2, 3, 181:eum, qui cuiquam nocuerit, sacrum sanciri,
Liv. 3, 55.—Transf., in gen., accursed, execrable, detestable, horrible, infamous, etc. (only poet. and in post-Aug. prose).a.Of persons:b.ego sum malus, Ego sum sacer, scelestus,
Plaut. Bacch. 4, 6, 14; Afran. ap. Non. 397, 22 (with malus); Lucil. ib. 397, 27.— Sup., Plaut. Most. 4, 2, 67:homo sacerrimus,
id. Poen. prol. 90; id. Rud. 1, 2, 69; Turp. ap. Non. 397, 29 (with pessimus). —Of things: sacerrimum domicilium, Turp. ap. Non. 397, 30:A.di magni, horribilem et sacrum libellum,
Cat. 14, 12:hircus alarum,
id. 71, 1:auri fames,
Verg. A. 3, 57 (for which:aurum fame,
Plin. 33, 1, 3, § 6:venenum (Medeae),
Val. Fl. 7, 165:nox,
id. 8, 25:arma metu,
id. 4, 185; cf.pavor,
id. 1, 798:insania,
Stat. Th. 10, 804:morbus,
i. e. epilepsy, Cael. Aur. Tard. 1, 4.—With dat.:ut immerentis fluxit in terram Remi Sacer nepotibus cruor,
Hor. Epod. 7, 20.— Comp. and adv. do not appear (as for the comp. v. Varr. L. L. 8, § 77 Müll.).—Hence, subst.: sā̆crum, i, n., something consecrated; a holy or sacred thing, a sacred vessel or utensil; a sanctuary, a temple; a religious act, a sacrifice, etc.; in plur. in gen., sacred rites, religious worship, religion (both of the State and of single races and families; and even of individuals; v. infra, b; class.; most freq. in plur.).Lit.(α).Sing.:(β).sacrum sacrove commendatum qui cleperit rapsitque parricida esto,
Cic. Leg. 2, 9, 22:ubi sacro manus sis admolitus,
Plaut. As. 3, 2, 24:omne sacrum rapiente dextrā,
Hor. C. 3, 3, 52:metuens velut contingere sacrum,
id. S. 2, 3, 110:apud Cluacinae sacrum,
Plaut. Curc. 4, 1, 10; Quint. 1, 4, 6:Minervae,
Dict. Cret. 5, 12 fin.:theatrum veluti quoddam illius sacri templum vocabimus,
Quint. 3, 8, 29: [p. 1611] quae (sacerdos Cereris) Graecum illud sacrum monstraret et faceret, Cic. Balb. 24, 55:sacrum Herculi facere,
Liv. 1, 7:facere Junoni,
Prop. 4 (5), 9, 43:facto per Magos sacro,
Suet. Ner. 34:sollemne sacrum conficere,
Flor. 1, 13, 16:ita se habet sacrum (Suovetaurilia),
Quint. 1, 5, 67:arma lecta conici in acervum jussit consul sacrumque id Vulcano cremavit,
Liv. 41, 12:sacrum piaculare fieri,
id. 29, 19:sollemne Apollinis sacrum,
Suet. Aug. 94; Ov. M. 12, 33:pyrā sacri sub imagine factā,
id. ib. 14, 80:nec de lucernā fas est accendi sacrum,
Phaedr. 4, 11, 13:neve initianto, nisi ut assolet, Cereri, Graeco sacro,
according to the Grecian rites, Cic. Leg. 2, 9, 21; cf.:vetabo, qui Cereris sacrum Vulgarit arcanae,
Hor. C. 3, 2, 26:morientibus operire (oculos) rursusque in rogo patefacere, Quiritium ritu sacrum est,
Plin. 11, 37, 55, § 150:in sacro est,
id. 18, 12, 30, § 118.—Plur.: sacra deosque penates.. ex aedibus suis eripuisse dixit, sacred vessels or utensils, holy things, Cic. Verr. 2, 2, 5, § 13; cf. Liv. 5, 40:a.sacra omnia proferre, Auct. B. Alex. 32, 3: portabant canistris,
Ov. M. 2, 713:Troïa,
Tib. 2, 5, 40:velut qui Junonis sacra ferret,
Hor. S. 1, 3, 11; cf.of the same,
Verg. A. 2, 293; 2, 717 Heyne; Ov. F. 1, 527; id. H. 7, 80; 7, 158:cumque suis penetralia sacris,
i. e. the images of the gods, Penates, id. M. 1, 287:jactata aequoribus sacra,
Hor. C.4,4,54:pueri Sacra canunt,
sacred songs, Verg. A. 2, 239; cf. Ov. Tr. 4, 10, 19:sacra ordine in mensā Penatium deorum Ponuntur,
sacred gifts, offerings, Naev. B. Pun. 1, 11:neve ulla vitiorum sacra sollemnia obeunto,
Cic. Leg. 2, 8, 19:sicut in sollemnibus sacris fieri consuevit,
Sall. C. 22, 2:qui (Mercurius) sacris anniversariis coleretur,
Cic. Verr. 2, 4, 39, § 84 (for which:sacrificiis anniversariis colebatur,
id. ib. 2, 4, 57, §128: sacris e principum numero pontifices quinque praefecit,
id. Rep. 2, 14, 26:(Romulus) sacra diis aliis Albano ritu, Graeco Herculi facit,
Liv. 1, 7; cf.:sacra Jovi facturus erat,
Ov. M. 3, 26:sacra Jovi Stygio Perficere,
Verg. A. 4, 638:ipse (Numa) plurima sacra obibat,
Liv. 1, 20:densi circumstant sacra ministri,
Ov. M. 2, 717:arcana sacra,
Hor. Epod. 5, 52; Ov. M. 10, 436:fera,
id. ib. 13, 454:nefanda,
id. ib. 10, 228:mystica,
id. H. 2, 42:horrida,
Sil. 3, 140:veneranda,
id. 7, 382:casta,
Stat. Achill. 1, 370.Divine worship or religion in gen.: publica sacra, quae publico sumptu pro populo fiunt, quaeque pro montibus, pagis, curiis, sacellis: at privata, quae pro singulis hominibus, familiis, gentibus fiunt, Fest. pp. 244 and 245 Müll.; Liv. 5, 52:b.quo foedere (Romulus) et Sabinos in civitatem ascivit, sacris communicatis,
Cic. Rep. 2, 7, 13:quod per populum errari fas non erat propter religionem sacrorum,
id. Agr. 2, 7, 18; so,religio sacrorum,
id. Fl. 28, 69:sacra Cereris conficere,
id. Balb. 24, 55; so,Cereris,
Hor. S. 2, 8, 14 (cf. supra, a fin.):Eleusina,
Suet. Claud. 23:Junonis,
Hor. S. 1, 3, 11:Orphica,
rites, solemnity, festival, Cic. N. D. 3, 23, 58:Bacchia,
Ov. M. 3, 518:trieterica Bacchi,
id. ib. 6, 587:Dianae,
id. ib. 7, 94;15, 489: Isidis,
Suet. Oth. 12 et saep.—The private religious rites of a gens, a family, etc. (observed by the Romans with the greatest care):c.sacra privata perpetua manento,
Cic. Leg. 2, 9, 22; cf. id. ib. 2, 19, 47:an gentilicia sacra ne in bello quidem intermitti, publica sacra et Romanos deos etiam in pace deseri placet?
Liv. 5, 52:ut ne morte patris familias sacrorum memoria occideret,
Cic. Leg. 2, 19, 48:docebant (antiqui) tribus modis sacris adstringi,
id. ib. 2, 20, 49:magnum est eadem habere monumenta majorum, eisdem uti sacris, sepulcra habere communia,
id. Off. 1, 17, 55; cf.:ut qui natus sit, ignoret, cujus sanguinis, quorum sacrorum sit,
Liv. 4,2:sacra interire illi (majores) noluerunt,
Cic. Mur. 12, 27:sacrorum alienatio,
id. Or. 42, 144 (v. alienatio); cf. sing.:sacrum familiare,
Macr. S. 1, 16:nuptialia,
marriage solemnities, Quint. 1, 7, 28;called also jugalia,
Ov. M. 7, 700; cf. respecting the sacra privata of the Romans, Savigny, in his Zeitschr. 2, p. 397 sq.—Poet., poems (as sacred to the Muses):2.mihi jam puero caelestia sacra placebant, Inque suum furtim Musa trahebat opus,
Ov. Tr. 4, 10, 19:vatum,
Pers. prol. 7:Maronis,
Mart. 7, 63, 5. —Prov.a.Inter sacrum saxumque stare, to stand between the victim and the knife, i. e. to be between the door and the wall, to be in great straits, Plaut. Capt. 3, 4, 84; cf.:b.inter sacrum et saxum positus,
App. M. 11, p. 271 fin. —Hereditas sine sacris, i. e. a great profit without trouble, = a rose without thorns, meat without bone, etc. (because the keeping up of the sacra privata was attended with great expense), Plaut. Capt. 4, 1, 8, and id. Trin. 2, 4, 83; cf. Fest. p. 290 Müll.—B.Transf., in gen. (the figure being borrowed from secret religious rites), in plur.: sacra, secrets, mysteries (not till after the Aug. period, and very rare):sacra tori coitusque novos referebam,
Ov. M. 7, 709:peregisse mihi videor sacra tradentium artes,
Quint. 5, 14, 27 (cf.:omnes fere, qui legem dicendi, quasi quaedam mysteria, tradiderunt,
id. 5, 13, 60):litterarum colere,
id. 10, 1, 92:studiorum profanare,
Tac. Or. 11. -
4 āra
āra ae, f [AS-], a structure for sacrifice, altar: ex arā sume verbenas, T.: dicata, L. — Esp., of altars to the Penates, in the impluvia, while the Lares had a focus in the atrium; hence, arae et foci, hearth and home, altars and fires: regis arae focique: de vestris aris ac focis decernite: pro aris atque focis suis cernere, S.—Supplicants fled to the altars for protection: cum in aram confugisset: eo ille confugit in arāque consedit, N. — An oath was confirmed by laying the hand on the altar: qui si aram tenens iuraret, crederet nemo: iurandae tuum per nomen arae, H.: Tango aras, et numina testor, V. — Fig., protection, refuge, shelter: aram tibi parare, T.: ad aram legum tonfugere: ara sepulchri, a funeral pile, V.: sepulchrales arae, O. — The Altar (a constellation): pressa, i. e. low in the south, O. — A monument: ara virtutis.* * *altar, structure for sacrifice, pyre; sanctuary; home; refuge, shelter -
5 foculus
-
6 virgineus
virgineus adj. [virgo], of a maiden, of a virgin, maidenly, virgin: forma, O.: rubor, V.: pudor, Tb.: favilla, i. e. a virgin's funeral pile, O.: ara, of Vesta, O.: focus, Pr.: sagittā, i. e. of Diana, H.: Helicon, i. e. the Muses' home, O.: volucres, i. e. the Harpies, O.* * *virginea, virgineum ADJ -
7 defigo
defigere, defixi, defixus V TRANSsink/bury/stick/thrust (weapon); fasten, fix, plant, embed; attach/affix; focus (thoughts/eyes); dumbfound, astonish/stupefy, fix w/glance; censure; declare firmly/unalterably; bewitch/enchant/curse (stick pin in wax) -
8 ara
āra, ae, f. (Osc. form aasa; Umbr. asa: PELLEX. ASAM. IVNONIS. NE. TAGITO., Lex Numae ap. Gell. 4, 3, 3; cf. Serv. ad Verg. A. 4, 219; Macr. S. 3, 2) [perh. Sanscr. ās, Gr. hêmai, Dor. hêsmai = to sit, as the seat or resting-place of the victim or offering; v. Curt. p. 381 sq.], an altar.I.Lit.: Jovis aram sanguine turpari, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 35, 85 (Trag. v. 125 Vahl.):II.Inde ignem in aram, ut Ephesiae Dianae laeta laudes,
Plaut. Mil. 2, 5, 1:omnīs accedere ad aras... aras sanguine multo Spargere,
Lucr. 5, 1199 sq.; so id. 1, 84:turicremas aras,
id. 2, 353 (adopted by Verg. A. 4, 453);2, 417: multo sanguine maesti Conspergunt aras adolentque altaria donis,
id. 4, 1237 al.:ara Aio Loquenti consecrata,
Cic. Div. 1, 45, 101:ara condita atque dicata,
Liv. 1, 7; cf. Suet. Claud. 2:ara sacrata,
Liv. 40, 22; cf. Suet. Tib. 14:exstruere,
id. Aug. 15; so Vulg. 4 Reg. 21, 4:construere,
ib. 2 Par. 33, 3:facere,
ib. ib. 33, 15:erigere,
ib. Num. 23, 4:aedificare,
ib. 3 Reg. 14, 23:ponere,
ib. ib. 16, 32:destruere,
ib. Exod. 34, 13, and ib. Jud. 6, 25:subvertere,
ib. Deut. 7, 5:dissipare,
ib. ib. 12, 3:suffodere,
ib. Jud. 31, 32:demolire,
ib. Ezech. 6, 4:depopulari, ib. Osee, 10, 2: interibunt arae vestrae,
ib. Ezech. 6, 6 et saep.—Altars were erected not only in the temples, but also in the streets and highways, in the open air, Plaut. Aul. 4, 1, 20.—Esp. were altars erected in the courts of houses (impluvia), for the family gods (Penates), while the household gods (Lares) received offerings upon a small hearth (focus) in the family hall (atrium); hence, arae et foci, meton. for home, or hearth and home, and pro aris et focis pugnare, to fight for altars and fires, for one's dearest possessions:urbem, agrum, aras, focos seque dedere,
Plaut. Am. 1, 1, 71:te amicum Deiotari regis arae focique viderunt,
Cic. Deiot. 3:de vestris conjugibus ac liberis, de aris ac focis, decernite,
id. Cat. 4, 11, 24; id. Sest. 42:nos domicilia, sedesque populi Romani, Penates, aras, focos, sepulcra majorum defendimus,
id. Phil. 8, 3:patriae, parentibus, aris atque focis bellum parare,
Sall. C. 52, 3:pro patriā, pro liberis, pro aris atque focis suis cernere,
id. ib. 59, 5:sibi pro aris focisque et deūm templis ac solo, in quo nati essent, dimicandum fore,
Liv. 5, 30 et saep.—Criminals fled to the altars for protection, Don. ad Ter. Heaut. 5, 2, 22:interim hanc aram occupabo,
Plaut. Most. 5, 1, 45:Priamum cum in aram confugisset, hostilis manus interemit,
Cic. Tusc. 1, 35, 85:eo ille confugit in arāque consedit,
Nep. Paus. 4, 4:Veneris sanctae considam vinctus ad aras: haec supplicibus favet,
Tib. 4, 13, 23.—Hence, trop., protection, refuge, shelter:tamquam in aram confugitis ad deum,
Cic. N. D. 3, 10, 25:ad aram legum confugere,
id. Verr. 2, 2, 3:hic portus, haec ara sociorum,
id. ib. 2, 5, 48; Ov. Tr. 4, 5, 2; 5, 6, 14; id. H. 1, 110; id. P. 2, 8, 68.—One who took an oath was accustomed to lay hold of the altar, in confirmation of it, Plaut. Rud. 5, 2, 46:qui si aram tenens juraret, crederet nemo,
Cic. Fl. 36, 90; Nep. Hann. 2, 4 (cf. Liv. 21, 1):tango aras, medios ignes et numina testor,
Verg. A. 12, 201; 4, 219: ara sepulcri, a funeral pile, regarded as an altar, Verg. A. 6, 177; Sil. 15, 388.—Meton.A.The Altar, a constellation in the southern sky, Gr. Thutêrion (Arat. 403 al.): Aram, quam flatu permulcet spiritus austri, poët. ap. Cic. N. D. 2, 44, 114; so Cic. Arat. 202; 213 Orell.; Hyg. Astr. 2, 39, and id. ib. 3, 38:B.pressa,
i. e. low in the south, Ov. M. 2, 139. —Arae, The Altars.a.Rocky cliffs in the Mediterranean Sea, between Sicily Sardinia and Africa, so called from their shape, Varr. ap. Serv. ad Verg. A. 1, 108;b.Quadrig. Ann. ib.: saxa vocant Itali, mediis quae in fluctibus, Aras,
Verg. A. 1, 109.—Arae Philaenorum, v. Philaeni.—III.Transf., in gen., a monument of stone:ara virtutis,
Cic. Phil. 14, 13:Lunensis ara,
of Lunensian marble, Suet. Ner. 50 fin. —Also [p. 150] a tombstone:ARAM D. S. P. R. (de suā pecuniā restituit),
Inscr. Orell. 4521; so ib. 4522; 4826. -
9 familiaris
fămĭlĭāris, e ( abl. sing. regularly familiari; familiare, Varr. and P. Rutil. ap. Charis. p. 105 P.), adj. [familia].I.Of or belonging to servants (rare; only as subst.): fămĭlĭāris, is, m., a servant:II.majores nostri servos (quod etiam in mimis adhuc durat) familiares appellaverunt,
Sen. Ep. 47 med.:hujus familiae familiarem,
Plaut. Am. 1, 1, 203; id. Ep. 1, 1, 2.—Of or belonging to a house, household, or family; household, domestic, family, private (freq. and class.):B.fundus,
Plaut. As. 5, 2, 24; cf.focus,
Col. 11, 1, 19:filius,
Plaut. Capt. 2, 2, 23:negotiis familiaribus impediti,
Auct. Her. 1, 1, 1; cf.:res domesticae ac familiares,
Cic. Tusc. 1, 1, 2; so,res,
the household, family affairs, property, Plaut. Stich. 1, 2, 88; Caes. B. G. 1, 18, 4; Quint. 12, 1, 6; 12, 7, 9:ab domo ab re familiari, diutius abesse,
Liv. 5, 4, 6 al.; cf.copiae,
Liv. 2, 16, 7:pecuniae,
Tac. A. 4, 15:rationes,
id. ib. 6, 16:curae,
id. ib. 11, 7:referam nunc interiorem ac familiarem ejus vitam,
Suet. Aug. 61:vita,
Plaut. Pers. 1, 3, 46:quis umquam in luctu domestico, quis in funere familiari cenavit cum toga pulla?
Cic. Vatin. 13, 31: parricidium, i. e. committed on a member of the same family, Att. ap. Cic. N. D. 3, 26, 67:maeror,
a family grief, Plaut. Cist. 4, 2, 60:Lar,
Cic. Quint. 27, 85; id. Verr. 2, 3, 11, § 27; id. Rep. 5, 5 Mos. N. cr., v. Lar; cf.:numen Minerva,
Quint. 10, 1, 91.—Transf.1.Familiar, intimate, friendly, and (more freq.) subst., a familiar acquaintance, friend (syn.: amicus, familiaris, intimus, necessarius).(α).With substt.:(β).videmus Papum Aemilium C. Luscino familiarem fuisse, etc.,
Cic. Lael. 11, 39:biduo factus est mihi familiaris,
id. Fam. 3, 1, 2; id. Phil. 2, 32, 78; id. Rep. 2, 20; cf. id. Fam. 7, 8, 1:amici,
Plin. Ep. 9, 34, 1; 9, 37, 1:sermones,
Cic. Off. 2, 11, 39; id. Fam. 15, 15, 1; id. Att. 1, 9, 1; cf.epistolae,
Quint. 1, 1, 29:minus familiari vultu respexisse,
friendly, Suet. Caes. 78:voltus ille,
Cic. Att. 1, 11, 1:colloquium,
Liv. 25, 18, 5:jam inde a puero in omnia familiaria jura assuetus,
the rights of intimacy, id. 24, 5, 9:voluntas,
Sen. Ben. 6, 16, 1; cf.:vox auribus meis familiaris,
Petr. 100:familiaribus magis ei aetati exemplis,
Quint. 5, 10, 96:exempla,
id. 7, 2, 17; 9, 4, 44:verba regionibus quibusdam magis familiaria,
id. 8, 2, 13:litterae,
Suet. Tib. 62.— Comp.:qui familiarior nobis propter scriptorum multitudinem est,
Cic. de Or. 3, 19, 71:aditus in domum,
Liv. 24, 5, 7:frater ei (with carior),
Nep. Att. 16, 2:quo boves familiariores bubulco fiant,
Col. 6, 2, 6:color argenti militaribus signis,
Plin. 33, 3, 19, § 58. — Sup.:homo amantissimus familiarissimus, conjunctissimus officiis,
Cic. Sull. 20, 57; cf. id. Att. 16, 16, F. 17:luna terris familiarissimum sidus,
Plin. 2, 9, 6, § 41; 16, 18, 30, § 75; 16, 31, 57, § 131.—Absol.:2.est ex meis domesticis atque intimis familiaribus,
Cic. Fam. 3, 1, 3:familiaris meus,
id. Lael. 24, 89:per C. Valerium Procillum familiarem suum cum eo colloquitur,
Caes. B. G. 1, 19, 3:Caelii,
Cic. Cael. 25, 61:pauci familiares,
id. Lael. 1, 2.— Sup.:quod M. Aemulius unus est ex meis familiarissimis atque intimis maxime necessarius,
Cic. Fam. 13, 27, 2; cf.:intimus, proximus, familiarissimus quisque,
id. Q. Fr. 1, 4, 1:familiarissimus meus,
id. Fam. 13, 13, 1:familiarissimi ejus,
id. Rep. 1, 9.—Of or belonging to one's self, to one's own people or country (cf. domesticus); only in the lang. of the haruspices, of those parts of the animal which related to the party that sacrificed (opp. hostilis):3.(haruspices) fissum familiare et vitale tractant,
Cic. Div. 2, 13, 32; cf.:Decio caput jecinoris a familiari parte caesum haruspex dicitur ostendisse,
Liv. 8, 9, 1; cf.:mater procurans familiare ostentum,
Liv. 26, 6, 14.—Familiar, customary, habitual:4.mihi familiare est omnes cogitationes meas tecum communicare,
Plin. Ep. 4, 24, 7; 2, 5, 10:familiare est hominibus omnia sibi ignoscere,
Vell. 2, 30, 3:fuisse statuariam artem familiarem Italiae quoque indicant,
Plin. 34, 7, 16, § 33; 35, 7, 31, § 49.—Fitting, appropriate, adapted:* 1.quae peregrina... transferuntur, minus sunt familiaria nostro solo quam vernacula,
Col. 3, 4, 1:familiarissimum hoc platanis,
Plin. 16, 31, 57, § 131:hipposelinum sabulosis familiarissimum,
id. 19, 8, 48, § 163.—Hence, fămĭlĭārĭter, adv.By families:2.agros in montibus Romani acceperunt familiariter,
Front. de Colon. p. 119 Goes.—Familiarly, intimately, on friendly terms (freq. and class.):hominem ignotum compellare familiariter,
Plaut. Men. 2, 3, 23; cf.:nimium familiariter Me attrectas,
id. Rud. 2, 4, 6; id. Ep. 1, 1, 2:nihil turpius quam cum eo bellum gerere, quicum familiariter vixeris,
Cic. Lael. 21, 77:familiariter amicus,
Quint. 1, 2, 15:amatum a me,
id. 10, 3, 12:dilectus,
Plin. Ep. 9, 19, 5 et saep.:loqui,
Cic. Div. in Caecil. 12, 37:scribere,
id. Att. 9, 4, 1: nosse causas, i. e. to be familiarly or intimately, accurately acquainted with, Quint. 6, 4, 8; 5, 7, 7:quod ex longinquo petitur, parum familiariter nostro solo venit,
i. e. suitable, adapted, Col. Arb. 1, 3.— Comp.:licentius, liberius, familiarius cum domina vivere,
Cic. Cael. 23, 57:factum,
id. de Or. 2, 3, 14; Quint. 2, 7, 3.— Sup.:cum Verre familiarissime et amicissime vivere,
Cic. Div. in Caecil. 9, 29; Nep. Ages. 1, 1. -
10 focacius
fŏcācĭus or - tĭus, a, um, adj. [focus], of or belonging to the hearth, hearth-: panis, i. e. baked on the hearth (in the ashes), ash-cake, Isid. Orig. 20, 2, 15. -
11 focaria
I.Lit., Dig. 4, 9, 1, § 5; 33, 7, 12; 15; Paul. Sent. 3, 6, 37; Vulg. 1 Reg. 8, 13.—II. -
12 focarius
I.Lit., Dig. 4, 9, 1, § 5; 33, 7, 12; 15; Paul. Sent. 3, 6, 37; Vulg. 1 Reg. 8, 13.—II. -
13 focillo
fŏcillo ( fŏcĭlo), āvi, ātum, 1, v. a., and fŏcillor, ātus, 1, v. dep. [focus], to revive or refresh by warmth, to resuscitate one who is faint or nearly dead:II.ipse paucis diebus aegre focilatus decessit,
Plin. Ep. 3, 14, 4; 3, 16, 12.—Trop., to cherish (very rare):pudet me sic tecum loqui et tam levibus remediis te focillare,
Sen. Ep. 13 fin.:societatem,
Suet. Aug. 17.—In the deponent form: suum quisque diversi commodum focillantur, foster, cherish, Varr. ap. Non. 481, 15. -
14 focillor
fŏcillo ( fŏcĭlo), āvi, ātum, 1, v. a., and fŏcillor, ātus, 1, v. dep. [focus], to revive or refresh by warmth, to resuscitate one who is faint or nearly dead:II.ipse paucis diebus aegre focilatus decessit,
Plin. Ep. 3, 14, 4; 3, 16, 12.—Trop., to cherish (very rare):pudet me sic tecum loqui et tam levibus remediis te focillare,
Sen. Ep. 13 fin.:societatem,
Suet. Aug. 17.—In the deponent form: suum quisque diversi commodum focillantur, foster, cherish, Varr. ap. Non. 481, 15. -
15 focilo
fŏcillo ( fŏcĭlo), āvi, ātum, 1, v. a., and fŏcillor, ātus, 1, v. dep. [focus], to revive or refresh by warmth, to resuscitate one who is faint or nearly dead:II.ipse paucis diebus aegre focilatus decessit,
Plin. Ep. 3, 14, 4; 3, 16, 12.—Trop., to cherish (very rare):pudet me sic tecum loqui et tam levibus remediis te focillare,
Sen. Ep. 13 fin.:societatem,
Suet. Aug. 17.—In the deponent form: suum quisque diversi commodum focillantur, foster, cherish, Varr. ap. Non. 481, 15. -
16 foculus
fŏcŭlus, i, m. (in plur. also heterocl. focula, ōrum, n., Plaut. Pers. 1, 3, 24) dim. [focus], a little hearth, a fire-pan, chafing-dish, brazier.I.Lit.:* II.arrepto carbone exstincto e foculo imaginem in pariete delineavit,
Plin. 35, 10, 36, § 14; Cato, R. R. 10, 3; 11, 5:epulas foveri foculis ferventibus,
Plaut. Capt. 4, 2, 67:dextram accenso ad sacrificium foculo inicit,
Liv. 2, 12, 13; cf. Fronto Ep. ad Ver. 6 ed. Mai.—Comically:jam intus ventris fumant foculo, Calefieri jussi reliquias,
Plaut. Pers. 1, 3, 24.—Transf., fire:bucca foculum excitat,
Juv. 3, 262. -
17 for
for, fātus, 1, v. defect. (the forms in use are fatur, fantur, fabor, fabitur; part. perf. fatus; perf. fatus sum or eram; imper. fare, poet.; inf. fari; and parag. farier, Verg. A. 11, 242; gerund. fandi, fando; sup. fatu; part. praes. fans, fantis, fantem; for praes. faris, v. Diom. p. 375;I.fantur,
Varr. L. L. 6, 7, § 52; Paul. Diac. p. 88, 11; imperf. subj. farer, August. Conf. 1, 8), n. and a. [Sanscr. bhā-mi, appear; bhās, shine; bhāsh, speak; Gr. pha-, phainô, and phêmi; Lat. fama, fas, fax, facies, favilla, etc.; cf.: facetus, focus, v. Curt. Gr. Etym. p. 297 sq.; Corss. Ausspr. 1, 420 sqq.], to speak, say (mostly poet.; cf.:quaedam vetera etiam necessario interim sumuntur, ut fari,
Quint. 8, 3, 27; syn.: loquor, dico, perhibeo; inquam. aio).In gen.A.Neutr.: fatur is, qui primum homo significabilem ore mittit vocem. Ab eo ante quam id faciant, pueri dicuntur infantes;B.cum id faciant, jam fari,
Varr. L. L. 6, § 52 Müll.; cf.:filius Croesi, cum jam per aetatem fari posset, infans erat,
Gell. 5, 9, 1:non enim eram infans, qui non farer,
Aug. Conf. 1, 8:nescios fari pueros,
Hor. C. 4, 6, 18:cum primum fari coepisset,
Suet. Aug. 94:tum ad eos is deus, qui omnia genuit, fatur: haec vos, etc.,
Cic. Univ. 11; Val. Fl. 3, 616:Venulus dicto parens ita farier infit,
Verg. A. 11, 242:praetor qui tum fatus est, si, etc.,
Varr. L. L. 6, § 30 Müll.:sic fatus validis ingentem viribus hastam contorsit,
Verg. A. 2, 50:meum ingenium fans atque infans tu nondum edidicisti,
Plaut. Pers. 2, 1, 7:coram data copia fandi,
Verg. A. 1, 520: fandi doctissima Cymodocea, id. ib. 10, 225:quae mollissima fandi Tempora,
id. ib. 4, 293:quid fando tua tela manusque Demoror?
Stat. Th. 1, 655:his fando si nuntius exstitit oris,
Val. Fl. 4, 170.—Fando, for famā, rumore, report, hearsay:neque fando umquam accepit quisquam, etc.,
by report, by hearsay, Plaut. Am. 2, 1, 41; cf.:ne fando quidem auditum est, crocodilum aut ibim violatum ab Aegyptio,
Cic. N. D. 1, 29, 82; Verg. A. 2, 81; Ov. M. 15, 497, Sil. 10, 484:haud mollia fatu,
Verg. A. 12, 25:lapis fatu dignissimus,
Sol. 3: famino, dicito, Paul. ex Fest. p. 87, 10 (cf. praefor and fruor init.).—Act.(α).With acc.:(β).(animus) dementit deliraque fatur,
Lucr. 3, 464:qui sapere et fari possit, quae sentiat,
Hor. Ep. 1, 4, 9: fabitur hoc aliquis, Cic. Poët. ap. Gell. 15, 6, 3:vix ea fatus eram,
Verg. A. 2, 323:dehinc talia fatur,
id. ib. 1, 256:cui talia fanti,
id. ib. 6, 46; cf.:haec fantem,
Prop. 3, 7 (4, 6), 65:quis talia fando temperet a lacrimis?
Verg. A. 2, 6.—With interrog. clauses:II.fare age, quid venias,
Verg. A. 6, 389; cf.:sed te qui vivum casus, age fare vicissim Attulerint,
id. ib. 6, 531:fare, an patriam spes ulla videndi,
Val. Fl. 5, 552.—In partic.A.To utter in prophecy, to foretell, predict: Venus quem fata docet fari, divinum pectus habere, Enn. ap. Prob. Verg. E. 6, 31 (Ann. v. 19 ed. Vahl.); cf.: fatis fandis, id. ap. Cic. Div. 1, 31, 66 (Trag. v. 80 ib.):B.fabor enim, quando haec te cura remordet, Longius et volvens fatorum arcana movebo,
Verg. A. 1, 261. Cf. also in the foll.—To sing in verse, to celebrate:► In pass.Tarpeium nemus et Tarpeiae turpe sepulcrum Fabor,
Prop. 4 (5), 4, 2.signif.: Fasti dies sunt, in quibus jus fatur, Suet. ap. Prisc. p. 793 P.— Hence, fandus, a, um, P. a., that may be spoken or uttered, right (opp. to nefandus, wrong):omnia fanda, nefanda malo permixta furore,
Cat. 64, 406:respersae fando nefandoque sanguine arae, i. e. with blood both of sacrifice and of murder,
Liv. 10, 41, 3; cf.:at sperate deos memores fandi atque nefandi,
Verg. A. 1, 543:non fanda timemus,
Luc. 1, 634:inexpleto non fanda piacula busto,
id. 2, 176. -
18 Fornax
fornax, ācis, f. [cf.: fornus and furnus, Gr. pur], a furnace, oven, kiln (cf. also:II.caminus, clibanus, focus): in ardentibus fornacibus,
Cic. N. D. 1, 37, 103:calcaria,
Cato, R. R. 38; Plin. 17, 9, 6, § 53:aeraria,
id. 11, 36, 42, § 119:calidae,
Lucr. 6, 148; cf.:recoquunt patrios fornacibus enses,
Verg. A. 7, 636:balinei,
Dig. 19, 2, 58.— Poet. transf. of Aetna:vastae Aetnae fornaces,
i. e. craters, Lucr. 6, 681:vidimus undantem ruptis fornacibus Aetnam,
Verg. G. 1, 472:quae sulfureis ardet fornacibus Aetne,
Ov. M. 15, 340.—Personified: Fornax, the goddess that presided over ovens, the ovengoddess, for whom Numa is said to have instituted an especial festival (v. fornacalis, II.), Ov. F. 2, 525 sq.; Lact. 1, 20, 35. -
19 fornax
fornax, ācis, f. [cf.: fornus and furnus, Gr. pur], a furnace, oven, kiln (cf. also:II.caminus, clibanus, focus): in ardentibus fornacibus,
Cic. N. D. 1, 37, 103:calcaria,
Cato, R. R. 38; Plin. 17, 9, 6, § 53:aeraria,
id. 11, 36, 42, § 119:calidae,
Lucr. 6, 148; cf.:recoquunt patrios fornacibus enses,
Verg. A. 7, 636:balinei,
Dig. 19, 2, 58.— Poet. transf. of Aetna:vastae Aetnae fornaces,
i. e. craters, Lucr. 6, 681:vidimus undantem ruptis fornacibus Aetnam,
Verg. G. 1, 472:quae sulfureis ardet fornacibus Aetne,
Ov. M. 15, 340.—Personified: Fornax, the goddess that presided over ovens, the ovengoddess, for whom Numa is said to have instituted an especial festival (v. fornacalis, II.), Ov. F. 2, 525 sq.; Lact. 1, 20, 35. -
20 Isis
Īsis, is, and ĭdis. f., = Isis, the Egyptian goddess Isis, Cic. N. D. 3, 19, 47; Ov. M. 9, 772; Tac. G. 9; Luc. 9, 158.—B.Hence,1.Isidis crinis, an unknown plant, Juba ap. Plin. 13, 25, 52, § 142.—2.Isidis sidus, the planet Venus, Plin. 2, 8, 6, § 37.—II.Deriv. Īsĭăcus, a, um, adj., = Isiakos, of or belonging to Isis: conjectores, Enn. ap. Cic. Div. 1, 58, 132:focus,
Ov. P. 1, 1, 52:Isiacae sacraria lenae,
Juv. 6, 488.— Subst.: Īsĭă-cus, i, m., a priest of Isis, Suet. Dom. 1; Val. Max. 7, 3, 8; Plin. 27, 7, 29, § 53 al.
- 1
- 2
См. также в других словарях:
FOCUS — Beschreibung Nachrichtenmagazin Verlag Hubert Burda Media … Deutsch Wikipedia
Focus — Saltar a navegación, búsqueda Para otros usos de este término véase Focus (desambiguación). Focus Información personal Origen Holanda Información artística … Wikipedia Español
Focus — Beschreibung Nachrichtenmagazin Sprache … Deutsch Wikipedia
Focus — may refer to:In science, mathematics or computing: *Focus (optics), a point toward which light rays are made to converge **Autofocus, a feature of some optical systems that obtains and maintains correct focus on a target **Focal length, a measure … Wikipedia
Focus II — (Moving Waves) Studio album by Focus Released October 1971 … Wikipedia
FOCUS — is a software product of Information Builders Inc. Originally developed for data handling and analysis on the IBM mainframe, as newer systems were developed and smaller computers became more powerful, the available platforms for FOCUS were… … Wikipedia
Focus — Fo cus (f[=o] k[u^]s), n.; pl. E. {Focuses} (f[=o] k[u^]s*[e^]z), L. {Foci} (f[=o] s[imac]). [L. focus hearth, fireplace; perh. akin to E. bake. Cf. {Curfew}, {Fuel}, {Fusil} the firearm.] 1. (Opt.) A point in which the rays of light meet, after… … The Collaborative International Dictionary of English
focus — fo‧cus [ˈfəʊkəs ǁ ˈfoʊ ] noun [uncountable] MARKETING when a company tries to serve particular groups of customers in a market with particular needs, rather than trying to serve the whole market focuser noun [countable] : • The focuser seeks to… … Financial and business terms
Focus TV — Produktions GmbH Rechtsform GmbH Co. KG Gründung 1995 … Deutsch Wikipedia
focus — [fō′kəs] n. pl. focuses or foci [fō′sī΄] [ModL, adopted in math. senses by KEPLER Johannes (1604) < L, fireplace, hearth < ? IE base * bhok , to flame, burn > ? Arm boc̣, flame] 1. the point where rays of light, heat, etc. or waves of… … English World dictionary
FOCUS — микропроцессор производства компании 1982 году. Стал первым коммерческим, однокристальным, полностью 32 битным ЦПУ выпущенным на рынок. В то время все 32 битные микропроцессоры конкурентов (DEC, микросхем, составлявших модульную конструкцию ЦПУ.… … Википедия