-
41 assipondium
as-sĭmŭlo ( adsĭmŭlo, Ritschl, Lachmann, Fleck., B. and K., Rib., Halm in Tac.; assĭmŭlo, Merk.; adsĭmĭlo, Halm in Quint., Tisch.), āvi, ātum, 1, v. a. and n.I.Lit., to make one thing like another, to consider as similar, to compare (in the class. period rare):II.Linquitur, ut totis animalibus adsimulentur,
that they are like complete animals, Lucr. 2, 914:nolite ergo adsimulari iis,
be like them, Vulg. Matt. 6, 8; 7, 24:simile ex specie comparabili aut ex conferundā atque adsimulandā naturā judicatur,
Cic. Inv. 1, 28, 42:pictor, perceptā semel imitandi ratione, adsimulabit quidquid acceperit,
Quint. 7, 10, 9:nec cohibere parietibus deos neque in ullam humani oris speciem adsimulare,
Tac. G. 9:convivia assimulare freto,
Ov. M. 5, 6:formam totius Britanniae bipenni adsimulavere,
Tac. Agr. 10; so id. A. 1, 28; 15, 39:os longius illi adsimulat porcum,
Claud. Eid. 2, 6:cui adsimilāstis me,
Vulg. Isa. 46, 5; ib. Marc. 4, 30:quam (naturam) Gadareus primus adsimulāsse aptissime visus est,
to have designated by very suitable comparisons, Suet. Tib. 57. —To represent something that is not, as real, to imitate, counterfeit, to pretend, to feign, simulate; constr. usu. with acc.; ante - class. with inf., acc. and inf., or with quasi; v. assimilis (mostly poet. or in post - Aug. prose).(α).With acc.:(β).has bene ut adsimules nuptias,
Ter. And. 1, 1, 141:clipeumque jubasque Divini adsimulat capitis,
Verg. A. 10, 639:Assimulavit anum,
Ov. M. 14, 656:odium cum conjuge falsum Phasias assimulat,
id. ib. 7, 298:fictos timores,
Sil. 7, 136:sermonem humanum,
Plin. 8, 30, 44, § 106:me sic adsimulabam, quasi stolidum,
Plaut. Ep. 3, 3, 40:se laetum,
Ter. Heaut. 5, 1, 15:amicum me,
id. Phorm. 1, 2, 78.—With simple inf.: furere adsimulavit, Pac. ap. Cic. Off. 3, 26, 98:(γ).amare,
Plaut. Cist. 1, 1, 98.—With acc. and inf.:(δ).ego me adsimulem insanire,
Plaut. Men. 5, 2, 79:adsimulet se Tuam esse uxorem,
id. Mil. 3, 1, 195:Nempe ut adsimulem me amore istius differri,
id. ib. 4, 4, 27; id. Poen. 3, 1, 57; id. Truc. 2, 4, 36; 2, 5, 11; 2, 5, 19:venire me adsimulabo,
Ter. And. 4, 3, 20; id. Phorm. 5, 6, 53 al.—With quasi:► The much-discussed question, whether adsimilo or adsimulo is the best orthog.adsimulato quasi hominem quaesiveris,
Plaut. Ep. 2, 2, 11: Ad. Ita nos adsimulabimus. Co. Sed ita adsimulatote, quasi ego sim peregrinus, id. Poen. 3, 2, 23; id. Stich. 1, 2, 27:adsimulabo quasi nunc exeam,
Ter. Eun. 3, 2, 8.—And absol.:Obsecro, Quid si adsimulo, satin est?
Ter. Phorm. 1, 4, 33.—(cf. Gron. Diatr. Stat. c. 6, p. 72 sq., and Hand ad h. l.; Quint. 7, 10, 9 Spald.; id. 10, 2, 11 Frotscher; Suet. Tib. 57 Bremi; Tac. G. 9 Passow; id. Agr. 10 Walch; Bessel, Misc. Phil. Crit. 1, 5 al.), is perh. solved in the foll. remarks: Such is the affinity of the sound of ŭ and ĭ in Lat., that when they stand in two successive syllables, separated by the semivowel l, the u is accommodated to the i. Thus, from consŭl arises consĭlĭum; from exsŭl, exsĭlĭum; from famŭl, famĭlĭa; so the terminations ĭlis and ŭlus, not ŭlis and ĭlus (these few, mutĭlus, nubĭlus, pumĭlus, [p. 181] rutĭlus, appear to be founded in the u of the first syllable; but for the heteroclites gracila, sterila, etc., a nom. sing. gracilus, sterilus, etc., is no more needed than for Bacchanal orum, a nom. Bacchanalium, and for carioras, Manil. ap. Varr. L. L. 7, § 28 MSS., a form cariorus, a, um); and so it is also explained, that from the orig. facul and difficul arose faculter, facultas; difficulter, difficultas; not facŭlis, facŭliter, facŭlītas; difficŭlis, difficŭlĭter, difficŭlĭtas; but facilis, faciliter, facilitas; difficilis, difficiliter, difficilitas. This principle, applied to the derivatives of simul, shows the correctness of the orthography simulo, simulatio, simulator, with similis, similitudo, similitas; adsimulo, adsimulatio, adsimulator, with adsimilis; dissimulo, dissimulatio, dissimulator, with dissimilis and dissimilitudo, etc.; cf. Diom. p. 362 P.: Similo non dicimus, sed similis est. Sane dixerunt auctores simulat per u, hoc est homoiazei. But since the copyists knew that the more rare signif. of making like was not generically connected in the words simulare and adsimulare with the more usual one of imitating, dissembling, they wrote, where the former was required, sim i lo, adsim i lo, and gave occasion thereby to the entirely unfounded supposition that the ancients wrote, for the signif. making like, similo, adsimilo; for that of imitating, feigning, simulo, adsimulo Fr.—Hence, assĭmŭlātus ( ads-), a, um, P. a.A.Made similar, similar, like:B.totis mortalibus adsimulata Ipsa quoque ex aliis debent constare elementis,
Lucr. 2, 980:montibus adsimulata Nubila,
id. 6, 189:litterae lituraeque omnes adsimulatae,
Cic. Verr. 2, 2, 77:Italia folio querno adsimulata,
Plin. 3, 5, 6, § 43:phloginos ochrae Atticae adsimulata,
id. 37, 10, 66, § 179:favillae adsimilatus,
Vulg. Job, 30, 19:adsimilatus Filio Dei,
ib. Heb. 7, 3.—Imitated, i. e. feigned, pretended, dissembled:familiaritas adsimulata,
Cic. Clu. 13:virtus,
id. Cael. 6, 14:adsimulatā castrorum consuetudine,
Nep. Eum. 9, 4:alia vera, alia adsimulata,
Liv. 26, 19:minus sanguinis ac virium declamationes habent quam orationes, quod in illis vera, in his adsimilata materia est,
Quint. 10, 2, 12; 9, 2, 31 al.— Comp., sup., and adv. not in use.—* assĭmŭlanter ( ads-), adv. (qs. from the P. a. assimulans, which is not found), in a similar manner: dicta haec, Nigid. ap. Non. p. 40, 25. ‡ * assĭpondĭum, ii, n. [as-pondus], the weight of one as, a pound weight, Varr. L. L. 5, § 169 Müll. -
42 consilior
consĭlĭor, ātus, 1, v. dep. [consilium].I.To take counsel, to consult (rare but class.):* II.consiliandi causā colloqui,
Caes. B. C. 1, 19:difficilis ad consiliandum legatio,
Cic. Att. 15, 9, 2; Liv. Epit. 125; Hor. C. 3, 3, 17; Tac. H. 2, 53.—Alicui (prop. to take counsel for one, in one's favor; hence), to impart counsel, to counsel, advise:amice,
Hor. A. P. 196. -
43 credo
crēdo, dĭdi, dĭtum, 3 ( pres. subj. creduam, Plaut. Poen. 3, 5, 2:I.creduas,
id. Bacch. 3, 3, 72; id. Trin. 3, 1, 5:creduat,
id. Bacch. 3, 4, 5; 4, 7, 6:creduis,
id. Am. 2, 2, 49; id. Capt. 3, 4, 73:creduit,
id. Truc. 2, 2, 52; inf. credier, id. Poen. 2, 43;crevi for credidi,
id. Cist. 1, 1, 1), v. a. [Sanscr. crat, crad, trust, and dha-; v. 2. do].Orig. belonging to the lang. of business, to give as a loan, to loan, lend, make or loan to any one: (vilicus) injussu domini credat nemini;B.quod dominus crediderit, exigat,
Cato, R. R. 5, 4:quibus credas male,
Plaut. Curc. 4, 1, 20; cf.populis,
Cic. Rab. Post. 2, 4:alicui grandem pecuniam,
id. ib. 2, 4; so,pecunias ei,
id. Fam. 1, 7, 6; and:pecuniae creditae,
id. Prov. Cons. 4, 7:centum talenta,
Quint. 5, 10, 111:solutio rerum creditarum,
Cic. Off. 2, 24, 84 et saep.—Hence,crēdĭtum, i, n., a loan, Sall. C. 25, 4; Liv. 6, 15, 5; 6, 27, 3; 8, 28, 3; Sen. Ben. 2, 34, 1; Quint. 5, 10, 105; 5, 10, 117; Dig. 12, 1, 19 sq. et saep.—II.Transf. beyond the circle of business (very freq. in every period and species of composition).A.With the prevailing idea of intended protection, to commit or consign something to one for preservation, protection, etc., to intrust to one, = committo, commendo (cf. concredo):B.ubi is obiit mortem, qui mihi id aurum credidit,
Plaut. Aul. prol. 15 (credere est servandum commendare, Non. p. 275, 9); so,nummum,
Plaut. Trin. 4, 2, 112 (for which id. ib. 4, 2, 115, concredere):alicujus fidei potestatique (with committere),
Cic. Q. Fr. 1, 1, 9, § 27; cf. id. ib. 1, 1, 4, § 14: vitam ac fortunas meas, Lucil. ap. Non. p. 275, 8; cf. Ter. And. 1, 5, 37:militi arma,
Liv. 2, 45, 10:se suaque omnia alienissimis,
Caes. B. G. 6, 31:se ponto,
Ov. M. 14, 222:se perfidis hostibus,
Hor. C. 3, 5, 33:se ventis,
Quint. 12, prooem. §2: pennis se caelo,
Verg. A. 6, 15; cf. Ov. M. 2, 378:se pugnae,
Verg. A. 5, 383 et saep.:crede audacter quid lubet,
Plaut. Trin. 2, 4, 118:facinus magnum timido pectori,
id. Ps. 2, 1, 3:illi consilia omnia,
Ter. Ad. 5, 4, 18:arcanos sensus tibi,
Verg. A. 4, 422; cf.:arcana libris,
Hor. S. 2, 1, 31:aliquid cerae,
Plaut. Pers. 4, 3, 67.— Poet., with in and acc.:inque novos soles audent se germina tuto Credere,
Verg. G. 2, 333.—With the prevailing idea of bestowing confidence, to trust to or confide in a person or thing, to have confidence in, to trust.1.With dat.:2.virtuti suorum satis credere,
Sall. J. 106, 3; cf. id. ib. 72, 2:praesenti fortunae,
Liv. 45, 8, 6:consules magis non confidere quam non credere suis militibus,
rather mistrusted their intentions than their valor, id. 2, 45, 4:nec jam amplius hastae,
Verg. A. 11, 808:ne nimium colori,
id. E. 2, 17:bibulis talaribus,
Ov. M. 4, 731.—Freq. in eccl. Lat.:Moysi et mihi,
Vulg. Johan. 5, 46:verbis meis,
id. Luc. 1, 20.—Esp., with in and acc. of pers., to believe in, trust in (eccl. Lat.):C.hoc est ergo credere in Deum, credendo adhaerere ad bene coöperandum bona operanti Deo,
Aug. Enarr. in Psa. 77, 8:qui fidem habet sine spe ac dilectione, Christum esse credit, non in Christum credit,
id. Serm. 144, 2:qui credit in Filium habet vitam aeternam,
Vulg. Johan. 3, 36 et saep.—To trust one in his declarations, assertions, etc., i. e. to give him credence, to believe:b.injurato, scio, plus credet mihi, quam jurato tibi,
Plaut. Am. 1, 1, 284 sq.:vin' me istuc tibi, etsi incredibile'st, credere?
Ter. Heaut. 4, 1, 11:credit jam tibi de isto,
Plaut. Men. 4, 2, 53:cui omnium rerum ipsus semper credit,
in every thing, id. As. 2, 4, 59; cf. id. Truc. 2, 2, 52:diu deliberandum et concoquendum est, utrum potius Chaereae injurato in suā lite, an Manilio et Luscio juratis in alieno judicio credatis,
Cic. Rosc. Com. 15, 45.—Mihi crede, beliere me, confide in my words, upon my word, emoi pithou, an expression of confirmation, Plaut. Ep. 3, 2, 4; Cic. Cat. 1, 3, 6; id. Mur. 19, 40; 38, 82; id. de Or. 2, 17, 72; id. Off. 3, 19, 75; id. Tusc. 1, 31, 75; 1, 43, 103; id. Fin. 2, 21, 68 et saep.; Hor. S. 1, 7, 35; 2, 6, 93 al.; cf.: mihi credite, Cic. Cat. 2, 7, 15; id. Agr. 3, 4, 16; Liv. 24, 22, 17; Ov. M. 15, 254 al.—In the same sense (but more rare in Cic.):c.crede mihi,
Cic. Att. 6, 6, 1; 14, 15, 2; 11, 6, 1; id. Verr. 2, 4, 59, § 133; Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 4; Ov. A. A. 1, 66; id. M. 1, 361; id. Tr. 3, 4, 25:crede igitur mihi,
Cic. Fam. 10, 6, 2:credite mihi,
Curt. 6, 11, 25.—Credor in poets several times equivalent to creditur mihi:d.certe credemur, ait, si verba sequatur Exitus,
Ov. F. 3, 351; so id. Tr. 3, 10, 35:creditus accepit cantatas protinus herbas, etc.,
id. M. 7, 98; so in part., id. H. 17, 129; cf.:(Cassandra) non umquam credita Teucris,
Verg. A. 2, 247.—Sibi, to believe one's self, trust one's own convictions, be fully convinced:2.cum multa dicta sunt sapienter et graviter, tum vel in primis, crede nobis, crede tibi,
Plin. Pan. 74:fieri malunt alieni erroris accessio, quam sibi credere,
Min. Fel. 24, 2: non satis sibi ipsi credebant, Auct. B. Alex. 6:—With simple reference to the object mentioned or asserted, to believe a thing, hold or admit as true: velim te id quod verum est credere, Lucil. ap. Non. p. 275, 6; cf.: credo et verum est, Afer ap. Quint. 6, 3, 94:b.me miseram! quid jam credas? aut cur credas?
Ter. Ad. 3, 2, 32:quod fere libenter homines id quod volunt credunt,
Caes. B. G. 3, 18; cf. Quint. 6, 2, 5:audivi ista... sed numquam sum addictus ut crederem,
Cic. Brut. 26, 100:ne quid de se temere crederent,
Sall. C. 31, 7:res Difficilis ad credundum,
Lucr. 2, 1027; cf. Caes. B. G. 5, 28 et saep.— Pass.:res tam scelesta... credi non potest,
Cic. Rosc. Am. 22, 62.— Pass. impers.:in quo scelere, etiam cum multae causae convenisse unum in locum atque inter se congruere videntur, tamen non temere creditur,
Cic. Rosc. Am. 22, 62.—In gen. = opinor, arbitror, to be of opinion, to think, believe, suppose.(α).With acc.:(β).timeo ne aliud credam atque aliud nunties,
Ter. Hec. 5, 4, 4:quae deserta et inhospita tesqua credis,
Hor. Ep. 1, 14, 20:fortem crede bonumque,
id. ib. 1, 9, 13:quos gravissimos sapientiae magistros aetas vetus credidit,
Quint. 12, 1, 36.— Pass.:potest... falsum aliquid pro vero credi,
Sall. C. 51, 36:origo animi caelestis creditur,
Quint. 1, 1, 1; 8, prooem. §24: Evander venerabilior divinitate creditā Carmentae matris,
Liv. 1, 7, 8.—With acc. and inf. (so most freq.):(γ).jam ego vos novisse credo, ut sit pater meus,
Plaut. Am. prol. 104:cum reliquum exercitum subsequi crederet,
Caes. B. G. 6, 31: caelo tonantem credidimus Jovem Regnare. Hor. C. 3, 5, 1 et saep.:victos crederes,
one would have thought, one might have imagined, Liv. 2, 43, 9; so Curt. 4, 10, 23; cf. Zumpt, Lat. Gr. § 528.— Pass.:navis praeter creditur ire,
Lucr. 4, 389:quem (Athin) peperisse Limnate creditur,
Ov. M. 5, 49:creditus est optime dixisse,
Quint. 3, 1, 11; cf. id. 10, 2, 125 al.— Impers.:credetur abesse ab eo culpam,
Quint. 11, 1, 64:neque sine causā creditum est, stilum non minus agere cum delet,
id. 10, 4, 1 al. — So in the abl. part. pass. credito, with acc. and inf., Tac. A. 3, 14; 6, 34.—Absol.: credo inserted, like opinor, puto, etc., and the Gr. oimai, as a considerate, polite, or ironical expression of one's opinion, I believe, as I think, I suppose, I dare say, etc.:credo, misericors est,
Plaut. Am. 1, 1, 144;so placed first,
id. Cas. 2, 6, 3; Ter. And. 2, 1, 13; Cic. Cat. 1, 2, 5; id. Sull. 4, 11; Caes. B. C. 3, 70; Sall. C. 52, 13; Liv. 4, 17, 7; Hor. S. 2, 2, 90:Mulciber, credo, arma fecit,
Plaut. Ep. 1, 1, 32; so id. Truc. 2, 5, 27; Caes. B. C. 2, 31; Cic. Fin. 1, 3, 7; id. Tusc. 1, 22, 52; Verg. A. 6, 368 et saep.:aut jam hic aderit, credo hercle, aut jam adest,
Plaut. Ep. 2, 2, 74. -
44 cura
I.Trouble (physical or mental), bestowed on something; solicitude, care, attention, pains (syn.: diligentia, opera, studium, labor, etc.; opp. neglegentia, etc.; v. the foll.; very freq. in every per. and species of composition).A.Lit.1.In gen.(α).Ab. sol.: curantes magnā cum curā, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107:(β).magnā cum curā ego illum curari volo,
Plaut. Men. 5, 4, 7; cf. id. ib. 5, 4, 9:in aliquā re curam ponere (just before: magnum studi um multamque operam, etc.),
Cic. Off. 1, 6, 19:haec tam acrem curam diligentiamque desiderant,
id. de Or. 3, 48, 184;so with diligentia,
Quint. 10, 1, 86:si utrumque cum curā et studio fecerimus,
id. 10, 7, 29:aliquid cum curā exsequi,
Liv. 39, 41, 6:plus laboris et curae,
Quint. 8, prooem. § 13;so with labor,
id. 2, 2, 10 al.:cura et industria,
Suet. Gram. 21:ut in rem publicam omni cogitatione curāque incumberes,
Cic. Fam. 10, 1, 2;so with cogitatio,
id. ib. 10, 3, 3; id. de Or. 2, 44, 186; and in plur., id. Off. 2, 1, 2;opp. neglegentia,
Quint. 11, 3, 137; 11, 3, 19:non naturam defecisse sed curam,
id. 1, 1, 2;so opp. natura,
id. 1, 2, 4; 2, 8, 5:omni curā vestigare,
Curt. 4, 6, 5:omni curā in aliquid incumbere,
Cic. Fam. 12, 24, 2:omnem curam in siderum cognitione ponere,
id. Div. 1, 42, 93:cura et meditatio accessit,
Tac. Or. 16; cf. id. Agr. 10 et saep.:eo majore curā illam (rem publicam) administrari,
Sall. J. 85, 2:curam praestare,
Suet. Tib. 18:in re unā consumere curam (for which, in foll. verse, laborare),
Hor. S. 2, 4, 48 et saep.: esse cura alicui, to be an object of one's care:cura pii diis sunt et qui coluere coluntur,
Ov. M. 8, 724.—With gen., care, attention, management, administration, charge, a guardianship, concern for a person or thing, etc.:(γ).difficilis rerum alienarum,
Cic. Off. 1, 9, 30; cf.:rerum domesticarum,
Quint. 3, 3, 9:maxima belli,
Cic. Att. 6, 5, 3:agrorum,
Quint. 12, 1, 6:corporis,
id. 1, 11, 15:capillorum,
Suet. Dom. 18:funeris sui,
id. Tib. 51 et saep.:deorum,
Liv. 6, 41, 9:civium,
id. 6, 15, 11:nepotum,
Quint. 4, prooem. §2: magni Caesaris,
Hor. C. 1, 12, 50; Ov. Tr. 5, 7, 37; Sen. Ep. 14, 2 et saep.—With de and abl.:(δ).omnis cura de re publicā,
Cic. Brut. 3, 10:quocum mihi conjuncta cura de publicā re et privatā fuit,
id. Lael. 4, 15:si qua de Pompejo nostro tuendo... cura te attigit,
id. Att. 9, 11, 2, A:gratissima est mihi tua cura de illo mandato,
id. ib. 5, 4, 1.—So with de:curam habere, agere, etc.: de vitā communi omnium curam habere,
Vitr. 1, 2, init.:Romani tamquam de Samnitibus non de se curam agerent,
Liv. 8, 3, 8.—With pro:(ε).omnium non tam pro Aetolis cura erat, quam ne, etc.,
Liv. 27, 30, 5:curam habere pro aliquo,
Veg. 2, 20:curam pro nobis hospitis, uxor, agas,
Ov. H. 15 (16), 302.—Curae (alicui) esse, to be an object of care or attention; to have a care for, take care of, attend to, to be anxious about, bestow pains upon, etc.:(ζ).Caesar pollicitus est, sibi eam rem curae futuram, etc.,
Caes. B. G. 1, 33:haec sibi esse curae,
id. ib. 1, 40:rati sese diis curae esse,
Sall. J. 75, 9:cui salus mea fuit curae,
Cic. Fam. 1, 9, 22; 15, 2, 8; Quint. 3, 8, 45 et saep.:ea tantae mihi curae sunt, ut, etc.,
Cic. Fam. 1, 9, 24:pollicetur sibi magnae curae fore, ut omnia restituerentur,
id. Verr. 2, 4, 33, § 73; cf.:si tibi curae Quantae conveniat,
Hor. Ep. 1, 3, 30:ipsis doctoribus hoc esse curae velim, ut, etc.,
Quint. 2, 4, 5:dumque amor est curae,
Ov. M. 2, 683:ceterum magis vis morbi ingravescens curae erat, terroresque ac prodigia,
Liv. 4, 21, 5:ceterum eo tempore minus ea bella... curae patribus erant, quam expectatio, etc.,
id. 35, 23, 1:in eorum periculis non secus absentes quam praesentes amicos Attico esse curae,
Nep. Att. 12, 5.—With a subject-clause:nonnulli, quibus non fuit curae caelestem inveterare aquam, etc.,
Col. 12, 12, 3; Quint. 7, 1, 4; 9, 3, 74:eligere modo curae sit,
id. 10, 1, 31:mihi erit curae explorare provinciae voluntatem,
Plin. Ep. 7, 10, 2.—With de: de mandatis quod tibi curae fuit, est mihi gratum, Cic. Fil. ap. Cic. Fam. 16, 21, 8:sic recipiunt, Caesari... de augendā meā dignitate curae fore,
Cic. Att. 11, 6, 3; cf. id. Fam. 10, 1, 1, and II. A. fin. infra:de ceteris senatui curae fore,
Sall. J. 26, 1.—In the same sense also,Curae aliquid habere:(η).cohortatus, ut petitionem suam curae haberent,
Sall. C. 21 fin.; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 10;Quint. prooem. § 16: habebo itaque curae, ut te meliorem reddam,
Sen. Ben. 1, 8, 2:ut ille... quid ageret, curae sibi haberet certiorem facere Atticum,
Nep. Att. 20, 4.—Cura est, with subject-clause, solicitude, care, anxiety to do any thing ( poet. and in post-Aug. prose):2.curaque finitimos vincere major erat,
Ov. F. 1, 30:talis amor teneat, nec sit mihi cura mederi,
Verg. E. 8, 89:cura comere capillum fuit,
Sen. Q. N. 1, 17, 7.—In partic., t. t.a.In political lang. (esp. of the post-Aug. per.), the management of state affairs, administration, charge, oversight, command, office:b.magistratus et imperia, postremo omnis cura rerum publicarum minime mihi hac tempestate cupiunda videntur,
Sall. J. 3, 1; so,legionis armandae,
Tac. H. 1, 80:aerarii,
Suet. Aug. 36:annonae,
id. Tib. 8:operum publicorum, viarum, aquarum, etc. (preceded by nova officia),
id. Aug. 37 al. —In the jurists, the management of business for a minor, guardianship, trusteeship (for the more usu. curatio), Dig. 3, 1, 1; 5, 1, 19 et saep.—c.In medic., medical attendance, healing (for curatio), cure:d.aquae, quae sub cutem est,
Cels. 2, 10; Vell. 2, 123; Sil. 6, 551 Drak. et saep.— Plur.:curae aegrescentium,
Macr. S. 7, 4, 6.—Hence, poet.:illa fuit lacrimis ultima cura meis (sc. somnus),
Prop. 1, 3, 46; cf. Cic. Fam. 5, 16, 5.—In agriculture, care, culture, rearing:B.Pelusiacae lentis,
Verg. G. 1, 228:boum,
id. ib. 1, 3.—Meton. (abstr. pro concr.).1.Like the Gr. meletê, a written work, writing (several times in Tac.;2.elsewhere rare): quorum in manus cura nostra venerit,
Tac. A. 4, 11; id. Or. 3; Ov. P. 4, 16, 39. —In plur., Tac. A. 3, 24.—An attendant, guardian, overseer (very rare):II.tertius immundae cura fidelis harae,
i. e. the swine - herd Eumæus, Ov. H. 1, 104: praetorii, Treb. Claud. 14; cf. Ov. Tr. 4, 6, 45; 2, 1.—Anxiety, solicitude, concern, disquiet, trouble, grief, sorrow; syn.: sollicitudo, metus, etc.; cf. phrontis (very freq. in every per. and species of composition).A.In gen.: si quid ego adjuro curamve levasso, quae nunc te coquit, Enn. ap. Cic. Sen. 1, 1:B.animus lassus, curā confectus,
Ter. And. 2, 1, 4:cottidianā curā angere ani mum,
id. Phorm. 1, 3, 8:curae metusque,
Cic. Div. 2, 72, 150: cura et sollicitudo. id. Att. 15, 14, 3; Quint. 8, prooem. § 20;11, 1, 44 et saep.: curas cordis manis,
Lucr. 3, 116:acres cuppedinis,
id. 5, 46:gravi saucia curā (Dido),
Verg. A. 4, 1:atra, Hor C. 3, 1, 40: edaces,
id. ib. 2, 11, 18:vitiosa,
id. ib. 2, 16, 22:sine curā esse,
Cic. Att. 12, 6, 4; 15, 12, 2:quid facerem, curā cruciabar miser,
Plaut. Merc. 2, 1, 23:cura est, negoti quid sit aut quid nuntiet,
I am anxious, my concern is, id. ib. 1, 2, 10; cf.: amica mea quid agat, Cura est, ut valeat, id. Stich. [p. 501] 5, 2, 4:mihi maximae curae est, non de meā quidem vitā, sed me patria sollicitat, etc.,
Cic. Fam. 10, 1, 1.—With pro:quam pro me curam geris,
Verg. A. 12, 48.—With in:nullā in posterum curā,
Tac. H. 3, 55.— Plur.:cur eam rem tam studiose curas, quae tibi multas dabit curas,
Auct. Her. 4, 14, 21:at tibi curarum milia quanta dabit!
Prop. 1, 5, 10.—In partic., the care, pain, or anxiety of love, love ( poet.):2.crescit enim assidue spectando cura puellae,
Prop. 3 (4), 21, 3; cf. Ov. R. Am. 311:tua sub nostro pectore cura,
Prop. 1, 15, 31:et juvenum curas et libera vina referre,
Hor. A. P. 85: hinc illaec primum Veneris dulcedinis in cor Stillavit gutta et successit frigida cura, chilling anxiety for one loved, Lucr. 4, 1060.—Hence,Meton. (abstr. pro concr.), the loved object, the mistress:tua cura, Lycoris,
Verg. E. 10, 22; Prop. 2 (3), 25, 1; 2 (3), 34, 9; Hor. C. 2, 8, 8; Verg. Cir. 75; cf.:puer, mea maxima cura,
id. A. 1, 678; 10, 132:cura deum,
id. ib. 3, 46:raucae, tua cura, palumbes,
id. E. 1, 57 Forbig. ad loc. -
45 descensus
1.dēscensus, a, um, Part., v. descendo fin.► . 2. I.In gen.:B.qua illi descensus erat,
Sall. C. 57, 3.—Concr., a descending way, a descent:* II.difficilis et praeruptus,
Hirt. B. G. 8, 40, 4 and 5; cf.:facilis descensus Averno,
Verg. A. 6, 126:ipso descensu Jovis speluncae,
Plin. 16, 26, 46, § 110:montis,
Vulg. Luc. 19, 37.—In partic. (acc. to descendo, no. I. B. 5), obscene, a lying down, Varr. R. R. 2, 5, 13. -
46 difficiliter
diffĭcĭlĭter, adv., with difficulty; v. difficilis fin., no. g. -
47 difficul
diffĭcul, v. difficilis init. -
48 difficulter
diffĭculter, adv., with difficulty; v. difficilis fin., no. b. -
49 fastidiosus
I. A.Lit.:B.vaccae fastidiosae fiunt,
Varr. R. R. 2, 5, 15:aurium sensus fastidiosissimus,
Auct. Her. 4, 23, 32:quod ille fastidiosus est,
Plaut. Mil. 4, 6, 18. —Trop.:II.quamvis fastidiosus aedilis est,
Plaut. Rud. 2, 3, 42:in superiores contumax, in aequos et pares fastidiosus, in inferiores crudelis, etc.,
Auct. Her. 4, 40, 52:ex hac infinita licentia haec summa cogitur, ut ita fastidiosae, mollesque mentes evadant civium, ut, etc.,
Cic. Rep. 1, 43 fin.:Antonius facilis in causis recipiendis erat, fastidiosior Crassus,
Cic. Brut. 57, 207.— With gen.:C. Memmius perfectus Iitteris, sed Graecis: fastidiosus sane Latinarum,
id. ib. 70, 247:dominus terrae Fastidiosus,
Hor. C. 3, 1, 37:aestimator,
i. e. that rates altogether too high, Sen. Ben. 1, 11:fastidiosissimum mancipium,
i. e. excessively haughty, proud, Plin. Ep. 8, 6, 14:est res difficilis, ardua, fastidiosa,
id. ib. 6, 17, 5.—Act., that creates disgust, disgusting, loathsome, disagreeable (very rare;not in Cic.): fastidiosam desere copiam,
Hor. C. 3, 29, 9:fastidiosā tristis aegrimoniā,
id. Epod. 17, 73. —Hence, fastīdĭōse, adv., squeamishly, scornfully, disdainfully, fastidiously (freq. in Cic.;elsewh. very rare): huic ego jam stomachans fastidiose, Immo ex Sicilia, inquam,
Cic. Planc. 27, 65:spectare,
id. de Or. 1, 61, 258; cf.:diligenter et prope fastidiose judicare,
id. ib. 1, 26, 118:lente ac fastidiose probare,
id. Att. 2, 1, 1:recipior in coetum,
Phaedr. 3 prol. 23:venditare aliquid,
Petr. 13.— Comp.:fastidiosius ad hoc genus sermonis accedere,
Cic. de Or. 2, 89, 364. -
50 ferreus
I.Lit.:B.Britanni utuntur aut aere aut taleis ferreis... pro nummo,
Caes. B. G. 5, 12, 4:vomer,
Lucr. 1, 314:ensis,
id. 5, 1293:furcae,
Varr. R. R. 1, 22, 3; for which absol.:ferreae,
Cato, R. R. 10, 3:clavi,
Caes. B. G. 3, 13, 4:hami,
id. ib. 7, 73 fin.:manus,
id. B. C. 1, 57, 2; 1, 58, 4; 2, 6, 2:clathri,
Plin. 8, 7, 7, § 21:fibula,
Quint. 6, 3, 58:anulus,
id. 7, 6, 8; cf. Plin. 33, 1, 4, § 9; Suet. Aug. 100:litterae imagunculae,
id. ib. 7:Hercules,
an iron statue of Hercules, Plin. 34, 14, 40, § 141.— Poet.: hastati spargunt hastas, fit ferreus imber, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 287 ed. Vahl.);imitated: imber,
Verg. A. 12, 284; cf.:seges telorum,
id. ib. 3, 45:ager,
i. e. glistening with weapons, id. ib. 11, 601.—Transf., like or pertaining to iron:II.color,
iron-color, Plin. 37, 10, 61, § 170:fabrica,
the art of working iron, id. 7, 56, 57, § 198.—Trop.A.Hard, unfeeling, hard-hearted, cruel:B.qui virtutem duram et quasi ferream esse quandam volunt (opp. tenera atque tractabilis),
Cic. Lael. 13, 48; cf.:quis tam fuit durus et ferreus, quis tam inhumanus, qui? etc.,
id. Verr. 2, 5, 46, § 121; and:ferreus essem, si te non amarem,
id. Fam. 15, 21, 4:ferus et ferreus,
id. Q. Fr. 1, 3, 3:ferus et vere ferreus,
Tib. 1, 10, 2:quis tam esset ferreus, qui, etc.,
Cic. Lael. 23, 87:o te ferreum, qui illius periculis non moveris!
id. Att. 13, 30, 2:illa (carmina) tamen numquam ferrea dixit Amo,
Prop. 2, 8, 12; Tib. 2, 3, 2; 3, 2, 2:praecordia,
Ov. H. 12, 183:bella,
id. ib. 13, 64:sors vitae (with difficilis),
id. Tr. 5, 3, 28:os ferreum,
shameless, impudent, Cic. Pis. 26, 63: ferrea tum vero proles exorta repente est, i. e. the iron age, Cic. poët. N. D. 2, 63, 159; cf.saecula,
Tib. 2, 3, 35.—With the idea of firmness, fixedness predominating, firm, fixed, rigid, unyielding, immovable:(Cato) in parsimonia, in patientia laboris periculique, ferrei prope corporis animique,
Liv. 39, 40, 11:vox,
Verg. G. 2, 44; id. A. 6, 626; cf.: scriptor (Atilius), Licin. poët. ap. Cic. Fin. 1, 2, 5:jura,
Verg. G. 2, 501: olli dura quies oculos et ferreus urget Somnus, ironsleep, i. e. death (a transl. of the Homeric chalkeos hupnos), Verg. A. 10, 745; 12, 309:decreta Sororum,
Ov. M. 15, 781. -
51 gravis
grăvis, e, adj. [Sanscr. gurus (root gar-); Gr. barus, heavy; gravis, for gar-uis; cf. also Brutus]. With respect to weight, heavy, weighty, ponderous, burdensome; or pass., loaded, laden, burdened (opp. levis, light; in most of its significations corresp. to the Gr. barus; cf. onerosus, onerarius).I.Lit. Absol. or with abl.1.In gen.: imber et ignis, spiritus et gravis terra, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 37 Müll.; so,2.tellus,
Ov. M. 7, 355:corpora,
Lucr. 2, 225 sq.; cf. id. 5, 450 sq.:limus,
id. 5, 496:in eo etiam cavillatus est, aestate grave esse aureum amiculum, hieme frigidum,
Cic. N. D. 3, 34, 83:navigia,
Caes. B. G. 5, 8, 4; cf.:tot ora navium gravi Rostrata duci pondere,
Hor. Epod. 4, 17:cum gravius dorso (aselli) subiit onus,
id. S. 1, 9, 21:sarcina,
id. Ep. 1, 13, 6: inflexi grave robur aratri, Verg. G. 1, 162:cujus (tibicinae) Ad strepitum salias terrae gravis,
Hor. Ep. 1, 14, 26: terra, burdened (by the heavy body), Ov. M. 12, 118:naves hostilibus spoliis graves,
heavily laden, Liv. 29, 35, 5; cf.:agmen grave praedā,
id. 21, 5, 8;for which also simply: grave agmen,
id. 31, 39, 2:miles,
heavy-armed, Tac. A. 12, 35:gravis aere dextra,
Verg. E. 1, 36:cum fatalis equus saltu super ardua venit Pergama et armatum peditem gravis attulit alvo,
i. e. filled, full, id. A. 6, 516 (an imitation of Maximo saltu superavit Gravidus armatis equus, Enn. ap. Macr. S. 6, 2; v. gravidus, II. b):graves imbre nubes,
Liv. 28, 15, 11:graves fructu vites,
Quint. 8, 3, 8:gravis vinculis,
Plin. Ep. 7, 27, 10.—In partic.a.With respect to value or number, heavy, great. So, aes grave, heavy money, money of the oldest standard, in which an as weighed a full pound: grave aes dictum a pondere, quia deni asses, singuli pondo libras, efficiebant denarium, etc., Paul. ex Fest. p. 98 Müll.:b.et quia nondum argentum signatum erat, aes grave plaustris quidam (ex patribus) ad aerarium convehentes, etc.,
Liv. 4, 60, 6; 10, 46, 5; 22, 33, 2 et saep.:populus Romanus ne argento quidem signato ante Pyrrhum regem devictum usus est: librales appendebantur asses. Quare aeris gravis poena dicta,
Plin. 33, 3, 13, § 42: argentum, i. e. uncoined = rude:placet argentum grave rustici patris sine ullo opere et nomine artificis,
Sen. Tranq. 1, 4:notavit aliquos, quod pecunias levioribus usuris mutuati graviore fenore collocassent,
at a higher rate, Suet. Aug. 39; cf.:in graviore annona,
id. ib. 25: grave pretium, a high price, Sall. Fragm. ap. Non. 314, 25.—With respect to number: graves pavonum greges, great or numerous flocks, Varr. ap. Non. 314, 31. —For the usual gravidus, with young, pregnant ( poet. and in post-Aug. prose):B.regina sacerdos Marte gravis,
Verg. A. 1, 274; cf.uterus (shortly after: gravidus tumet venter),
Ov. M. 10, 495:balaenae utero graves (shortly before, gravidae),
Plin. 9, 6, 5, § 13.—Transf.1.Of hearing or sound, deep, grave, low, bass (opp. acutus, treble):2.vocem ab acutissimo sono usque ad gravissimum sonum recipiunt,
Cic. de Or. 1, 59, 251; cf. id. ib. 3, 57, 216:qui (sonus) acuta cum gravibus temperans, varios aequabiliter concentus efficit,
id. Rep. 6, 18:vox,
Quint. 11, 3, 17; 42: sonus, 2, 8, 15; 5, 10, 125; 11, 3, 41; Ov. M. 12, 203:tenor,
Quint. 1, 5, 26:syllaba,
i. e. unaccented, id. 1, 5, 22 sq.; 12, 10, 33.—Of smell or flavor, strong, unpleasant, offensive:3.an gravis hirsutis cubet hircus in alis,
rank, Hor. Epod. 12, 5:chelydri,
Verg. G. 3, 415:ellebori,
id. ib. 3, 451:odor calthae,
strong, Plin. 21, 6, 15, § 28; cf.:herba odore suaviter gravi,
id. 25, 9, 70, § 118; cf.117: habrotonum odore jucunde gravi floret,
id. 21, 10, 34, § 60: absynthium ut bibam gravem, i. e. bitter, Varr. ap. Non. 19, 27, and 314, 14.—Of the state of the body or health, gross, indigestible, unwholesome, noxious, severe; sick:II.(Cleanthes) negat ullum esse cibum tam gravem, quin is die et nocte concoquatur,
Cic. N. D. 2, 9, 24; so,genera cibi graviora,
Cels. 2, 18:gravissima bubula (caro),
id. ib.:pisces gravissimi,
id. ib.:neque ex salubri loco in gravem, neque ex gravi in salubrem transitus satis tutus est,
id. 1, 3; cf.:solum caelumque juxta grave,
Tac. H. 5, 7:solet esse gravis cantantibus umbra,
Verg. E. 10, 75:anni tempore gravissimo et caloribus maximis,
Cic. Q. Fr. 2, 16, 1; cf.:gravis auctumnus in Apulia circumque Brundisium ex saluberrimis Galliae et Hispaniae regionibus, omnem exercitum valetudine tentaverat,
Caes. B. C. 3, 2 fin.:grave tempus et forte annus pestilens erat urbi agrisque,
Liv. 3, 6, 1; cf. also id. 3, 8, 1:aestas,
Verg. G. 2, 377:morbo gravis,
sick, id. ib. 3, 95; cf.:gravis vulnere,
Liv. 21, 48, 4:aetate et viribus gravior,
id. 2, 19, 6:gravior de vulnere,
Val. Fl. 6, 65:non insueta graves tentabunt pabula fetas,
sick, feeble, Verg. E. 1, 50; so absol.:aut abit in somnum gravis,
heavy, languid, Lucr. 3, 1066.Trop.A.In a bad sense, heavy, burdensome, oppressive, troublesome, grievous, painful, hard, harsh, severe, disagreeable, unpleasant (syn.: molestus, difficilis, arduus): qui labores morte finisset graves, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 48, 115:B.quod numquam tibi senectutem gravem esse senserim... quibus nihil est in ipsis opis ad bene beateque vivendum, iis omnis aetas gravis est,
Cic. de Sen. 2, 4; cf.:onus officii,
id. Rosc. Am. 38, 112; id. Rep. 1, 23:et facilior et minus aliis gravis aut molesta vita est otiosorum,
id. Off. 1, 21, 70; id. Rep. 1, 4:miserior graviorque fortuna,
Caes. B. G. 1, 32, 4:haec si gravia aut acerba videantur, multo illa gravius aestimare debere, etc.,
id. ib. 7, 14 fin.:velim si tibi grave non erit, me certiorem facias,
Cic. Fam. 13, 73, 2:grave est homini pudenti petere aliquid magnum,
id. Fam. 2, 6, 1; id. Att. 1, 5, 4:est in populum Romanum grave, non posse, etc.,
id. Balb. 7, 24:verbum gravius,
id. Verr. 2, 3, 58, § 134:ne quid gravius in fratrem statueret... quod si quid ei a Caesare gravius accidisset, etc.,
Caes. B. G. 1, 20, 1 and 4:gravissimum supplicium,
id. ib. 1, 31, 15:habemus senatusconsultum in te, Catilina, vehemens et grave,
Cic. Cat. 1, 1, 3:edictum,
Liv. 29, 21, 5:gravioribus bellis,
Cic. Rep. 1, 40:gravis esse alicui,
id. Fam. 13, 76, 2; cf.:adversarius imperii,
id. Off. 3, 22, 86:gravior hostis,
Liv. 10, 18, 6:senes ad ludum adolescentium descendant, ne sint iis odiosi et graves,
Cic. Rep. 1, 43:gravis popularibus esse coepit,
Liv. 44, 30, 5.—Prov.:gravis malae conscientiae lux est,
Sen. Ep. 122.—In a good sense, weighty, important, grave; with respect to character, of weight or authority, eminent, venerable, great:1.numquam erit alienis gravis, qui suis se concinnat levem,
Plaut. Trin. 3, 2, 58:quod apud omnes leve et infirmum est, id apud judicem grave et sanctum esse ducetur?
Cic. Rosc. Com. 2, 6:ea (honestas) certe omni pondere gravior habenda est quam reliqua omnia,
id. Off. 3, 8, 35; id. Deiot. 2, 5:cum gravibus seriisque rebus satisfecerimus,
id. ib. 1, 29, 103:auctoritas clarissimi viri et in rei publicae maximis gravissimisque causis cogniti,
id. Fam. 5, 12, 7; cf. causa, Lucil. ap. Non. 315, 31; Quint. 1, 2, 3; Caes. B. C. 1, 44, 4:gravius erit tuum unum verbum ad eam rem, quam centum mea,
Plaut. Trin. 2, 2, 107:ut potentia senatus atque auctoritas minueretur: quae tamen gravis et magna remanebat,
Cic. Rep. 2, 34:sententiis non tam gravibus et severis quam concinnis et venustis,
id. Brut. 95, 325:gravior oratio,
id. de Or. 2, 56, 227:nihil sibi gravius esse faciendum, quam ut, etc.,
id. Clu. 6, 16:inceptis gravibus et magna professis,
Hor. A. P. 14:exemplum grave praebet ales, etc.,
id. C. 4, 11, 26:non tulit ullos haec civitas aut gloria clariores, aut auctoritate graviores, aut humanitate politiores,
Cic. de Or. 2, 37, 154:et esse et videri omnium gravissimus et severissimus,
id. ib. 2, 56, 228:homo prudens et gravis,
id. ib. 1, 9, 38:neque oratio abhorrens a persona hominis gravissimi,
id. Rep. 1, 15 fin.:auctor,
id. Pis. 6, 14:testis,
id. Fam. 2, 2:non idem apud graves viros, quod leviores (decet),
Quint. 11, 1, 45:vir bonus et gravis,
id. 11, 3, 184:gravissimi sapientiae magistri,
id. 12, 1, 36:tum pietate gravem ac meritis si forte virum quem Conspexere,
Verg. A. 1, 151:gravissima civitas,
Cic. Rep. 1, 3:gravem atque opulentam civitatem vineis et pluteis cepit,
an important city, Liv. 34, 17, 12.— Hence, adv.: grăvĭter.Weightily, heavily, ponderously (very rare):b.aëra per purum graviter simulacra feruntur,
Lucr. 4, 302; cf.:graviter cadere,
id. 1, 741; Ov. P. 1, 7, 49.—Transf.(α).Of tones, deeply:(β).natura fert, ut extrema ex altera parte graviter, ex altera autem acute sonent,
Cic. Rep. 6, 18; Lucr. 4, 543.—Far more freq.,Vehemently, strongly, violently:2.graviter crepuerunt fores,
Ter. Heaut. 3, 3, 52; so,spirantibus flabris,
Lucr. 6, 428; Ter. Ad. 5, 3, 2:pertentat tremor terras,
Lucr. 6, 287:ferire aliquem,
Verg. A. 12, 295:conquassari omnia,
Lucr. 5, 105; cf.:quae gravissime afflictae erant naves,
Caes. B. G. 4, 31, 2.—Trop.a.Vehemently, violently, deeply, severely; harshly, unpleasantly, disagreeably:b.graviter aegrotare,
Cic. Off. 1, 10, 32:se habere,
id. Att. 7, 2, 3:neque is sum, qui gravissime ex vobis mortis periculo terrear,
Caes. B. G. 5, 30, 2:gravissime dolere,
id. ib. 5, 54 fin.:quem ego amarem graviter,
Plaut. Cist. 1, 1, 87; cf.: placere occoepit graviter, postquam est mortua, [p. 829] Caecil. ap. Non. 314, 19:tibi edepol iratus sum graviter,
Ter. Hec. 4, 4, 2:cives gravissime dissentientes,
Cic. Phil. 12, 11, 27:si me meis civibus injuria suspectum tam graviter atque offensum viderem,
id. Cat. 1, 7, 17:graviter angi,
id. Lael. 3, 10:tulit hoc commune dedecus jam familiae graviter filius,
with chagrin, vexation, id. Clu. 6, 16; cf.:graviter et acerbe aliquid ferre,
id. Verr. 2, 1, 58, § 152:graviter accipere aliquid,
id. de Or. 2, 52, 211; Tac. A. 13, 36; cf.:adolescentulus saepe eadem et graviter audiendo victus est,
Ter. Heaut. 1, 1, 62:nolo in illum gravius dicere,
more harshly, id. Ad. 1, 2, 60; cf.:de amplissimis viris gravissime acerbissimeque decernitur,
Caes. B. C. 1, 5, 4; id. B. G. 3, 16, 4; cf.also: severe et graviter et prisce agere,
Cic. Cael. 14, 33:ut non gravius accepturi viderentur, si nuntiarentur omnibus eo loco mortem oppetendam esse,
more sorrowfully, Liv. 9, 4, 6.—In an impressive or dignified manner, impressively, gravely, seriously, with propriety or dignity:his de rebus tantis tamque atrocibus neque satis me commode dicere neque satis graviter conqueri neque satis libere vociferari posse intelligo. Nam commoditati ingenium, gravitati aetas, libertati tempora sunt impedimento,
Cic. Rosc. Am. 4, 9:(Scipio) utrumque egit graviter,
with dignity, id. Lael. 21, 77:res gestas narrare graviter,
id. Or. 9, 30; cf.:locum graviter et copiose tractare,
id. Fin. 4, 2, 5. -
52 illepidus
illĕpĭdus ( inl-), a, um, adj. [in-lepidus], impolite, unmannerly, rude, unpleasant, disagreeable (rare but class.):inamabilis, inlepidus vivo, Malevolente ingenio natus,
Plaut. Bacch. 4, 3, 3:parens avarus, illepidus, in liberos difficilis,
Cic. N. D. 3, 29, 72:homines,
Gell. 18, 4, 10:deliciae illepidae atque inelegantes,
Cat. 6, 2:votum (with invenustum),
id. 36, 17:verba durae et illepidae novitatis,
Gell. 11, 7, 1.— Adv.: illĕpĭdē ( inl-), impolitely, rudely, inelegantly:qui istoc pacto tam lepidam inlepide appelles,
Plaut. Bacch. 5, 2, 50; Hor. Ep. 2, 1, 77; Plin. 8, 51, 77, § 207; Gell. 18, 13, 5. -
53 initium
I.A beginning, commencement (syn.: principium, exordium).A.Lit.:B.bonis initiis orsus tribunatus, tristes exitus habuit consulatus,
id. Brut. 34, 128:initio accusationis,
id. de Or. 1, 26, 121:initium capere,
Caes. B. G. 1, 1:dicendi initium sumere,
Cic. Leg. 2, 1, 1:facere initium confligendi,
id. Phil. 14, 14, 36:caedis initium ab aliquo facere,
id. ib. 5, 7, 20:male ponere initia,
id. Att. 10, 18, 2:ducere ab aliqua re,
id. ib. 9, 9, 2:ab initio res quem ad modum facta sint, exponemus,
Cic. Rosc. Am. 5, 14: ab ultimo initio [p. 956] repetere, Auct. Her. 1, 9, 14:seditionem ab altiore initio repetam,
Tac. H. 2, 27:quia initio caedis orto difficilis modus,
id. ib. 1, 39.— Pleon.: querellae ab initio tantae ordiendae rei absint, Liv. praef. § 12; cf.:prima initia incohare,
id. 3, 54, 9:primum initium certaminis,
id. 6, 12, 10. — The abl. sing. is used adverbially, in the beginning, at first:quemadmodum senatus initio censuit,
Cic. Fam. 1, 7, 4:redeo ad illud quod initio scripsi,
id. ib. 1, 7, 5; Nep. Thras. 1, 5; id. Tim. 3, 1; id. Alc. 5, 3; Curt. 3, 8, 17 al.; cf. Zumpt, Gram. § 475. —Transf.1.Constituent parts, elements:2.inde est indagatio nata initiorum, et tamquam seminum, unde essent omnia orta, generata, concreta,
Cic. Tusc. 5, 24, 69: illa initia, et, ut e Graeco vertam, elementa dicuntur ( = stoicheia), id. Ac. 1, 7, 26;so of death: Augustus in sua resolutus initia,
Vell. 2, 123, 3. —First principles, elements cf a science:3.illa initia mathematicorum, quibus non concessis digitum progredi non possunt,
Cic. Ac. 2, 36, 116.—Beginning, origin:4.quomodo initium nobis rerum omnium ortus noster adferat, sic exitum mors, etc.,
Cic. Tusc. 1, 38, 91:natus obscurissimis initiis,
Vell. 2, 761; cf.: pauca ab initio causisque talium facinorum non absurda, which relate to the origin, etc., Tac. H. 4, 48.—Auspices, because with them everything was begun; hence, the beginning of a reign:II.novis initiis et ominibus opus est,
i. e. of a new king, Curt. 5, 9, 4.—Secret sacred rites, sacred mysteries, to which only the initiated were admitted:B.initia vocantur potissimum ea, quae Cereri fiunt sacra,
Varr. R. R. 3, 1, 5:initia Cereris,
Liv. 31, 47, 2; cf.39, 8, 5: nihil melius illis mysteriis, quibus ex agresti immanique vita exculti ad humanitatem et mitigati sumus, initiaque ut appellantur, ita re vera principia vitae cognovimus,
Cic. Leg. 2, 14, 36; Just. 2, 6:initia Samothracum,
Curt. 8, 1, 12:initiis pacis, foedus cum feritur,
Varr. R. R. 2, 4, 9.—Things ( musical instruments) used in celebrating these mysteries:Typanum, tubam, Cybele, tua, mater, initia,
Cat. 63, 9. -
54 inlepide
illĕpĭdus ( inl-), a, um, adj. [in-lepidus], impolite, unmannerly, rude, unpleasant, disagreeable (rare but class.):inamabilis, inlepidus vivo, Malevolente ingenio natus,
Plaut. Bacch. 4, 3, 3:parens avarus, illepidus, in liberos difficilis,
Cic. N. D. 3, 29, 72:homines,
Gell. 18, 4, 10:deliciae illepidae atque inelegantes,
Cat. 6, 2:votum (with invenustum),
id. 36, 17:verba durae et illepidae novitatis,
Gell. 11, 7, 1.— Adv.: illĕpĭdē ( inl-), impolitely, rudely, inelegantly:qui istoc pacto tam lepidam inlepide appelles,
Plaut. Bacch. 5, 2, 50; Hor. Ep. 2, 1, 77; Plin. 8, 51, 77, § 207; Gell. 18, 13, 5. -
55 inlepidus
illĕpĭdus ( inl-), a, um, adj. [in-lepidus], impolite, unmannerly, rude, unpleasant, disagreeable (rare but class.):inamabilis, inlepidus vivo, Malevolente ingenio natus,
Plaut. Bacch. 4, 3, 3:parens avarus, illepidus, in liberos difficilis,
Cic. N. D. 3, 29, 72:homines,
Gell. 18, 4, 10:deliciae illepidae atque inelegantes,
Cat. 6, 2:votum (with invenustum),
id. 36, 17:verba durae et illepidae novitatis,
Gell. 11, 7, 1.— Adv.: illĕpĭdē ( inl-), impolitely, rudely, inelegantly:qui istoc pacto tam lepidam inlepide appelles,
Plaut. Bacch. 5, 2, 50; Hor. Ep. 2, 1, 77; Plin. 8, 51, 77, § 207; Gell. 18, 13, 5. -
56 intellegentia
intellĕgentĭa ( intellĭg-), ae, f. [intellego], the power of discerning or understanding, discernment, understanding, intelligence.I.Lit.:II.Deus intellegentiam in animo inclusit,
Cic. Univ. 3:intellegentia est, per quam animus ea perspicit, quae sunt,
id. Inv. 2, 53:pars animi, rationis atque intellegentiae particeps,
id. de Div. 1, 32, 70:infixam nostram intellegentiam capere, etc.,
id. N. D. 1, 19, 49 fin.:fretus intellegentia vestra dissero brevius,
id. ib. 1, 19, 49:quod in nostram intellegentiam cadit,
id. Off. 3, 4; 2, 9 fin.:ratione et intellegentia tenere aliquid,
id. ib. 3, 17 al.—Transf.A.Understanding, knowledge:(β).quia difficilis erat animi, quid, aut qualis esset, intellegentia, nullum omnino animum esse dixerunt,
Cic. Tusc. 1, 22:quae nos magis ad cognitionem intellegentiamque convertant,
id. ib. 5, 24:juris,
id. Phil. 9, 5: somniorum, the knowledge of dreams, i. e. the art of interpreting dreams, Just. 36, 2:eam calamitatem vestra intellegentia sedabit,
discrimination, Ter. Hec. prol. 23. —Plur.:B.rerum omnium quasi adumbratas intellegentias animo ac mente concipere,
Cic. Leg. 1, 22.—In partic.1.Art, skill, taste, connoisseurship: intellegentia in rusticis rebus, Cic. Rosc. Am. 17:2.in homine intellegentiam esse, non avaritiam,
id. Verr. 2, 4, 21, § 46:pecuniae quaerendae,
id. Inv. 1, 29.— -
57 intelligentia
intellĕgentĭa ( intellĭg-), ae, f. [intellego], the power of discerning or understanding, discernment, understanding, intelligence.I.Lit.:II.Deus intellegentiam in animo inclusit,
Cic. Univ. 3:intellegentia est, per quam animus ea perspicit, quae sunt,
id. Inv. 2, 53:pars animi, rationis atque intellegentiae particeps,
id. de Div. 1, 32, 70:infixam nostram intellegentiam capere, etc.,
id. N. D. 1, 19, 49 fin.:fretus intellegentia vestra dissero brevius,
id. ib. 1, 19, 49:quod in nostram intellegentiam cadit,
id. Off. 3, 4; 2, 9 fin.:ratione et intellegentia tenere aliquid,
id. ib. 3, 17 al.—Transf.A.Understanding, knowledge:(β).quia difficilis erat animi, quid, aut qualis esset, intellegentia, nullum omnino animum esse dixerunt,
Cic. Tusc. 1, 22:quae nos magis ad cognitionem intellegentiamque convertant,
id. ib. 5, 24:juris,
id. Phil. 9, 5: somniorum, the knowledge of dreams, i. e. the art of interpreting dreams, Just. 36, 2:eam calamitatem vestra intellegentia sedabit,
discrimination, Ter. Hec. prol. 23. —Plur.:B.rerum omnium quasi adumbratas intellegentias animo ac mente concipere,
Cic. Leg. 1, 22.—In partic.1.Art, skill, taste, connoisseurship: intellegentia in rusticis rebus, Cic. Rosc. Am. 17:2.in homine intellegentiam esse, non avaritiam,
id. Verr. 2, 4, 21, § 46:pecuniae quaerendae,
id. Inv. 1, 29.— -
58 lectio
lectĭo, ōnis, f. [lego].I.A gathering, collecting.A.In gen. (post-Aug. and rare):* B.lectio lapidum,
Col. 2, 2, 12:florum,
Arn. 5, 173.—In partic., a picking out, selecting:II.judicum,
Cic. Phil. 5, 6, 16. —A reading, perusal; a reading out, reading aloud.A.Lit.1.In gen.:2.delectabatur lectione librorum,
Cic. Ac. 2, 2, 4:lectio sine ulla delectatione,
id. Tusc. 2, 3, 7:versuum,
Quint. 1, 8, 2:non cruda, sed multa iteratione mollita et velut confecta,
id. 10, 1, 19:continua,
id. 11, 2, 34; cf. id. 1, cap. 8 and 10, cap. 1 passim.—In partic.: lectio senatūs, a reading off or calling over the names of the senators;B.this was done by the censor, who at the same time struck the unworthy ones from the list: infamis atque invidiosa senatus lectio,
Liv. 9, 29; 27, 11; Suet. Aug. 35.—Transf. (abstr. pro contr.), that which is read, reading, text (post-class.):lectio tamen docet, eo tempore solitos, etc.,
Macr. S. 7, 7, 5:haec sunt quae lectio pontificalis habet,
id. ib. 7, 13, 11 fin.:juris lectiones,
passages of the laws, Cod. Just. 6, 61, 5:ubi lectio aliqua falsitate notata est,
Isid. 1, 20, 3; so,pervulgati juris,
Amm. 30, 4, 18:datā lectione quae non sit intellectu difficilis,
Cael. Aur. Tard. 1, 5, 163: quia Moyses prius hoc statuit, sicut lectio manifestat, Mos. et Rom. Leg. Coll. 7, 1 prooem. -
59 longus
longus, a, um, adj. [cf. langazô, longazô], long.I.Lit.A.In gen.:B.longo interjecto intervallo,
Cic. Off. 1, 9, 30:longissima epistula,
id. Att. 16, 11:Rhenus longo spatio citatus fertur,
Caes. B. G. 4, 9:proficisci longissimo agmine,
id. ib. 5, 31:stant longis annixi hastis,
Verg. A. 9, 229:umbilicus septem pedes longus,
Plin. 6, 34, 39, § 212:longa folia habet fere ad tres digitos,
id. 27, 12, 86, § 110:ferrum autem tres longum habebat pedes,
in length, Liv. 21, 8:scrobes faciemus tribus pedibus longas,
Pall. 2, 10: longa navis, a war-ship, manof-war, on account of its shape, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 11, 326 (Ann. v. 468 Vahl.); [p. 1077] Lentul. ap. Cic. Fam. 12, 15, 5: longus versus, the heroic hexameter, Enn. ap. Cic. Leg. 2, 27, 68; Diom. p. 493 P.; Isid. Orig. 1, 38:longa atque insignis honorum pagina,
Juv. 10, 57:sesquipede est quam tu longior,
taller, Plaut. Trin. 4, 2, 58:longus homo, i. q. longurio,
a tall fellow, long-shanks, Cat. 67, 47; so,Maura,
Juv. 10, 223: longa manus, a long, far-reaching, mighty hand:an nescis longas regibus esse manus,
Ov. H. 17, 166;on the contrary: attulimus longas in freta vestra manus,
unmutilated, uninjured, Prop. 3, 5, 14 (4, 6, 60).—In partic., far off, remote, distant, = longinquus (post-Aug. and very rare):C.remeans longis oris,
Sil. 6, 628:longa a domo militia,
Just. 18, 1: longas terras peragrare, Auct. Decl. Quint. 320.—Great, vast, spacious ( poet.):II.pontus,
Hor. C. 3, 3, 37; 3, 27, 43:Olympus,
Verg. G. 3, 223:classemque ex aethere longo prospexit,
id. A. 7, 288:caelum,
Ov. M. 6, 64.—Transf., of time, long, of long duration or continuance, tedious:A.in tam longa aetate,
Cic. de Sen. 19, 66:vita longior,
id. Tusc. 1, 39, 94:horae quibus exspectabam longae videbantur,
id. Att. 12, 5, 4:uno die longior mensis,
id. Verr. 2, 2, 52, § 129:longa interjecta mora,
Caes. B. C. 3, 69:post longum tempus,
Sen. Contr. 7, 17, 2; 9, 28, 12:per longum tempus,
Suet. Ner. 57:vita,
Liv. 2, 40, 6; 9, 17, 6:spatium (sc. temporis),
id. 9, 18, 10:error,
protracted, id. 5, 33:caedes,
id. 6, 8, 7:longi aliorum principatus,
Tac. H. 2, 55:longae pacis mala,
Juv. 6, 292:bellum,
Quint. 3, 8, 56:memoriam nostri longam efficere,
Sall. C. 1, 3:morbus,
Liv. 27, 23, 6; Cels. 3, 1, 1:longo tempore,
after a long interval, Verg. A. 3, 309; cf.:longo post tempore,
id. E. 1, 29:longa dies,
length of days, a long life, Juv. 10, 265:longa syllaba,
Cic. de Or. 3, 47, 183:littera,
id. Or. 48, 159:syllabae,
Quint. 9, 4, 36:vocalis,
id. 9, 4, 85:longae pretium virtutis,
Luc. 2, 258:longa Lethe,
id. 6, 769: in rebus apertissimis nimis longi sumus; Cic. Fin. 2, 27, 85:exordium nimis longum,
Auct. Her. 1, 7, 11:longior quam oportet sermo,
Quint. 8, 3, 53:nulla de morte hominis cunctatio longa est,
Juv. 6, 221:quantis longa senectus plena malis,
id. 10, 190; 14, 251.—Hence:longum est,
it would take long, it would be tedious, Cic. Verr. 2, 1, 60, § 156:longum est ea dicere, sed hoc breve dicam,
id. Sest. 5, 12: experire;non est longum,
id. Phil. 3, 2, 10:arcessere tormenta longum videbatur,
Tac. H. 3, 71. —Ellipt., without inf., Cic. N. D. 1, 8, 19: ne longum sit, ne longum faciam, not to be tedious, to speak briefly:ac, ne longum sit, Quirites, tabellas proferri jussimus,
id. Cat. 3, 5, 10:ac ne longum fiat, videte,
id. Leg. 2, 10, 24:ne longum faciam: dum tu quadrante lavatum Rex ibis,
Hor. S. 1, 3, 137: longius facere, to defer or put off any longer:nihil opus est exemplis id facere longius,
Cic. Fin. 5, 6, 16; id. Leg. 1, 7, 22: nihil est mihi longius, nothing makes time seem longer to me than, i. e. I am full of impatience, can hardly wait for:respondit, nihil sibi longius fuisse, quam ut me viderit,
id. Fam. 11, 27, 1; id. Verr. 2, 4, 18, § 39;but: nec mihi longius quicquam est quam videre hominum voltus,
nothing is more tedious, id. Rab. Post. 12, 35: in longum, long, for a long time:nec in longum dilata res,
Liv. 5, 16:in longum dilata conclusio,
drawn out tediously, Quint. 8, 2, 22:causando nostros in longum ducis amores,
Verg. E. 9, 56:otium ejus rei haud in longum paravit,
Tac. A. 3, 27; 11, 20:in longum sufficere,
id. H. 4, 22:odia in longum jaciens, ia. A. 1, 69: nec in longius consultans,
id. H. 2, 95: per longum, for a long time:per longum celata fames,
Sil. 2, 465: ex longo, for a long time back:collecta fatigat edendi Ex longo rabies,
Verg. A. 9, 64: longa spes, that looks far ahead, reaching far into futurity:vitae summa brevis spem nos vetat inchoare longam,
Hor. C. 1, 4, 15; Stat. Th. 1, 322.—Of persons, prolix, tedious:nolo esse longus,
Cic. N. D. 1, 36, 101:in verbis nimius et compositione nonnumquam longior,
Quint. 10, 1, 118:(testis) longus protrahi potest,
id. 5, 7, 26:longus spe ( = tardus et difficilis ad sperandum),
slow to hope, Hor. A. P. 172.— Hence, adv., in three forms.Form longē, long, in length.1.Lit., a long way off, far, far off, at a distance, Plaut. Rud. 4, 3, 95: ab eo oppido non longe fanum est Junonis, Cic. Verr. 2, 4, 46, § 103:2.longe absum, audio sero,
id. Fam. 2, 7, 1:quam longe est hinc in saltum Gallicanum,
id. Quint. 25, 79:longe mihi obviam processerunt,
id. Verr. 2, 2, 27, § 65: longe lateque collucere, in length and breadth, i. e. far and wide, everywhere, id. N D. 2, 15, 40:Di vim suam longe lateque dmundunt,
id. Div. 1, 36, 79:longe gradi,
to take long steps, Verg. A. 10, 572:Vercingetorix locum castris delegit ab Avarico longe millia passuum XVI.,
Caes. B. G. 7, 16:Rhenum non longe a mari transire,
id. ib. 4, 1, 1:tu autem abes longe gentium,
Cic. Att. 6, 3, 1; cf. id. Fam. 12, 22, 2.— Comp.:fontes longius a praesidiis aberant,
Caes. B. C. 3, 49, 5:longius non discedam,
Cic. Fam. 14, 2 fin.:longius meare,
Col. 9, 8, 9.—Trop.a.Of time, long, for a long period (but, acc. to some, not in positive; and the foll. passages are to be understood locally; v. Forbig. ad Verg. A. 5, 406; 10, 317):b.longe prospicere futuros casus,
Cic. Lael. 12, 40:stupet Dares, longeque recusat,
Verg. A. 5, 406:nec longe,
id. ib. 10, 317:quae venientia longe ante videris,
Cic. Tusc. 3, 14, 29.— Comp.:Varro vitam Naevii producit longius,
Cic. Brut. 15, 60:paulo longius tolerare,
Caes. B. G. 7, 71, 4:longius anno remanere,
id. ib. 4, 1, 7; Nep. Att. 2, 4; Sall. C. 29, 1.— Sup.: quamdudum in portum venis huc? Ep. Longissime, Plaut. Stich. 4, 1, 24:quid longissime meministi in patria tua,
id. Men. 5, 9, 52:quoad longissime potest mens mea respicere,
Cic. Arch. 1, 1.—Of speech, long, at length, diffusely:c.haec dixi longius quam instituta ratio postulabat,
Cic. Or. 48, 162:longius aliquid circumducere,
Quint. 10, 2, 17.—Longe esse, abesse.(α).To be far away, i. e. to be of no assistance, of no avail:(β).longe iis fraternum nomen populi Romani afuturum,
Caes. B. G. 1, 36:longe illi dea mater erit,
Verg. A. 12, 52:quam tibi nunc longe regnum dotale Creusae,
Ov. H. 12, 53:longe conjugia, ac longe Tyrios hymenaeos Inter Dardanias acies fore,
Sil. 17, 80; Petr. 58.—Longe esse ab aliqua re, to be far from, i. e. destitute of a thing:d.ut ab eloquentia longissime fuerint,
Quint. 8 prooem. § 3.—Widely, greatly, much, very much, by far; esp. with sup. and ( poet. and post-Aug. = multo) comp.:e.errat longe,
Ter. Ad. 1, 1, 40:longe ante videre,
Cic. Tusc. 3, 14; Liv. 1, 19, 12:longe melior,
Verg. A. 9, 556:minor,
Liv. 24, 28, 5:longe acrius,
Tac. A. 4, 40:praestantior,
Curt. 10, 3, 10; Suet. Calig. 5; Quint. 10, 1, 67:tumultuosior,
Vell. 2, 74:proelium longe magis prosperum,
id. 2, 51:longe omnium longissima est,
Plaut. Most. 8, 3, 8:longe nobilissimus,
Caes. B. G. 1, 2:longe doctissimus,
Hor. S. 1, 5, 3:longe plurimum ingenio valuisse videtur,
Cic. Brut. 14, 35:longe princeps,
id. Fam. 13, 13:longe praestare,
id. Brut. 64, 230:ceteris antecellere,
id. Verr. 2, 4, 53, § 118:anteponere alicui rei aliquid,
id. de Or. 1, 21, 98:dissentire,
id. Lael. 9, 32 init.:quod longe secus est,
id. ib. 9, 29 fin.:longe aliter se habet ac,
id. Ac. 2, 31, 101:longe dissimilis contentio,
id. Sull. 17, 49:longe ante alias specie insignis,
Liv. 1, 9:sciunt longe aliud esse virgines rapere, aliud pugnare cum viris,
id. 1, 12, 8:longe mihi alia mens est,
Sall. C. 52, 2:a quo mea longissime ratio... abhorrebat,
Cic. Verr. 2, 2, 4, § 10:longissime diversa ratio est,
id. Phil. 5, 18, 49:(istae facultates) longe sunt diversae,
id. de Or. 1, 49, 215:longe omnes multumque superare,
id. Verr. 2, 5, 44, § 115:longe et multum antecellere,
id. Mur. 13, 29.—Repeated:plurimum et longe longeque plurimum tribuere honestati,
Cic. Fin. 2, 21, 68:sed longe cunctis longeque potentior illa,
Ov. M. 4, 325; so Gell. 14, 1.—In post-class. Lat. = valde:* B. C.longe gravis,
Stat. Th. 10, 140:longe opulentus,
App. M. 1, p. 112, 1:par studiis aevique modis sed robore longe (sc. impar),
far from equal, Stat. Achill. 1, 176.—Form longum, long, a long while ( poet.):nimis longum loquor,
Plaut. Ep. 3, 2, 40:nimis diu et longam loquor,
id. Ps. 2, 3, 21:nec longum laetabere,
Verg. A. 10, 740; Ov. M. 5, 65:clamare,
Hor. A. P. 459; Juv. 6, 65; Stat. Th. 7, 300; 10, 467. -
60 Magnus
1.magnus, a, um (archaic gen. magnai for magnae:I.magnai reipublicai gratia,
Plaut. Mil. 2, 1, 23), adj.; comp. mājor, us; sup. maxĭmus ( maxŭm-), a, um [root magh-; Sanscr. mahat, maba, great; Gr. megas; cf. meizôn for megiôn; cf. mêchos, majestas; also cf. root mak-; Gr. makros, and perh. makar], great, large.Lit., of physical size or quantity, great, large; of things, vast, extensive, spacious, etc.: nequam et magnus homo, a great, tall fellow, Lucil. ap. Varr. L. L. 7, § 32 Mull.; cf.B.the double meaning: tu, bis denis grandia libris Qui scribis Priami proelia, magnus homo es,
a great man, Mart. 9, 51, 4: magna ossa lacertique Apparent homini, Lucil. ap. Macr. S. 6, 1:magna ossa lacertosque Exuit,
Verg. A. 5, 422: (scarus) magnusque bonusque, Enn. ap. App. Mag. p. 299 (Heduph. v. 9 Vahl.): indu mari magno, id. ap. Macr. 6, 2 (Ann. v. 425 Vahl.); so, in mari magno, id. ap. Fest. p. 356 Mull.; cf. Lucr. 2, 554:magnus fluens Nilus,
Verg. G. 3, 28; Sen. Q. N. 4, 2, 2:magna et pulcra domus,
spacious, Cic. N. D. 2, 6, 17:montes,
Cat. 64. 280; cf. Olympum, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 20 Mull. (Ann. v. 1 Vahl.):templa caelitum,
vast, id. ib. 7, § 6 (Trag. v. 227 Vahl.): magnae quercus, great oaks, lofty oaks, id. ap. Macr. S. 6, 2 (Ann. v. 194 Vahl.):aquae,
great floods, inundations, Liv. 24, 9: saxa maxima, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37:oppidum maximum,
Caes. B. G. 1, 23.—Esp.1.Of measure, weight, quantity, great, much, abundant, considerable, etc.:2.maximum pondus auri, magnum numerum frumenti, vim mellis maximam exportasse,
Cic. Verr. 2, 2, 72, § 176:magna pecunia mutua,
id. Att. 11, 3, 3:copia pabuli,
Caes. B. G. 1, 16:multitudo peditatus,
id. ib. 4, 34:divitiae,
Nep. Dion. 1, 2:populus,
Verg. A. 1, 148.—Rarely of time, for longus, multus:3.interea magnum sol circumvolvitur annum,
Verg. A. 3, 284:magnum vocans solis (annum) comparatione lunaris,
Macr. S. 2, 11:magno post tempore,
Just. 11, 10, 14; 32, 3, 10.—Of the voice, loud, powerful, strong, mighty:II.magna voce confiteri,
Cic. Caecin. 32, 92: major pars, the majority:tribunorum,
Liv. 9, 46, 7.Trop.A.In gen., great, grand, mighty, noble, lofty, important, of great weight or importance, momentous: cum magnis dis, Enn. ap. Cic. Off. 1, 12, 38 (Ann. v. 207 Vahl.); cf.: Saturnia magna dearum, id. ap. Prisc. p. 1103 P. (Ann. v. 482 Vahl.):B.vir magnus in primis,
Cic. N. D. 1, 43, 120:nemo igitur vir magnus sine aliquo adflatu divino umquam fuit,
id. ib. 2, 66, 167:magnus hoc bello Themistocles fuit, nec minor in pace,
Nep. Them. 6, 1:Cato clarus atque magnus habetur,
Sall. C. 53, 1:amicus,
great, wealthy, Juv. 6, 312: res magnas parvasque Eloqui, Enn. ap. Gell. 12, 4 (Ann. v. 244 Vahl.):virtus,
Caes. B. G. 2, 15:infamia,
Cic. Fam. 1, 1:eloquentia, gravitas, studium, contentio,
id. ib.:multo major alacritas, studiumque pugnandi majus,
Caes. B. G. 1, 46:causa,
great, important, weighty, Cic. Dom. 1, 1:opus et arduum,
id. Or. 10, 33.— Absol. in neutr, sing. and plur.:quamquam id magnum, et arduum est,
something great, Cic. Fam. 6, 7, 6: magna Di curant ( great things, important matters), parva neglegunt, id. N. D. 2, 66, 167:magna loqui,
to say great things, speak boastfully, Tib. 2, 6, 11:magnum est efficere, ut quis intellegat, quid sit illud, etc.,
it is a great, difficult, important thing, Cic. Ac. 1, 2, 7:probitatem vel in eis, quos numquam vidimus, vel, quod majus est, in hoste etiam diligimus,
what is far greater, id. Lael. 9, 29: annus magnus, the great year, at the end of which the sun, moon, and planets were supposed to return to the same relative positions, the Piatonic year or cycle, consisting of 15000 years:quarum (stellarum) ex disparibus motionibus, magnum annum mathematici nominaverunt, etc.,
Cic. N. D. 2, 20, 52; id. Fragm. ap. Tac. Or. 16.— Posit. in comparison: Alexander orbi magnus est, Alex. andro orbis angustus, great in comparison with, i. e. too great for, Sen. Suas. 1, 3.—In partic.1.Of age, with natu, advanced in years, of great age, aged:2.jam magno natu,
Nep. Paus. 5; Liv. 3, 71, 3:homo magnus natu,
id. 10, 38, 6.—Usually in the comp. and sup., with or without natu or annis, older, the elder, the oldest or eldest:qui (Livius) fuit major natu quam Plautus et Naevius,
older than, earlier, Cic. Tusc. 1, 1, 3:audivi ex majoribus natu,
id. Off. 1, 30, 109:hic una e multis, quae maxima natu, Pyrgo,
Verg. A. 5, 644:annos natus major quadraginta,
more than, Cic. Rosc. Am. 14, 39:civis major annis viginti,
Suet. Caes. 42:cum liberis, majoribus quam quindecim annos natis,
Liv. 45, 32.— Absol.: senis nostri frater major, the elder of two, Ter. Phorm. 1, 2, 13:ex duobus filiis major, Caes B. C. 3, 108, 3: Fabii Ambusti filiae duae nuptae, Ser. Sulpicio major minor Licinio Stoloni erat,
Liv. 6, 34:Gelo maximus stirpis,
id. 23, 30:ut nubere vellet mulier viro, major juniori,
App. Mag. 27, p. 291, 28; cf.in gen.: Cyrus major,
Lact. 4, 5, 7:quaerere uter major aetate fuerit, Homerus an Hesiodus, cum minor Hecuba fuerit quam Helena,
Sen. Ep. 88, 5.—In legal lang., major (opp. minor), one who has attained his twenty-fifth year, who is of age:si minor negotiis majoris intervenerit,
Dig. 4, 4, 24.—In plur. subst.: mājō-res, um, m., adults (opp. pueri), Varr. L. L. 9, 10, § 16 Mull.—But usually majores, ancestors, forefathers:Itan tandem hanc majores famam tradiderunt tibi tui, Ut, etc.,
Plaut. Trin. 3, 2, 16:ibi mei sunt majores siti, pater, avos, proavos, abavos,
id. Mil. 2, 4, 20:L. Philippus, vir patre, avo, majoribus suis dignissimus,
Cic. Phil. 3, 10, 25:patres majoresque nostri,
id. Div. in Caecil. 21, 69:more majorum,
id. Att. 1, 1, 1:spes tamen una est, aliquando populum Romanum majorum similem fore,
id. Fam. 12, 22, 2:majores natu,
Nep. Iphicr. 1, 1:maxima virgo,
the eldest of the Vestal virgins, Ov. F. 4, 639: major erus, the old master, the master of the house, the old man (opp.: minor erus, the young master): Le. Ubinam est erus? Li. Major apud forum'st, minor hic est intus, Plaut. As. 2, 2, 63: majores natu, of the Senate:de istis rebus in patria majores natu consulemus,
Liv. 1, 32, 10.—In designating relationship, magnus denotes kindred of the fourth, major of the fifth, and maximus of the sixth degree; so, avunculus magnus, a great-uncle; amita magna, a greataunt; avunculus or amita major; avunculus maximus, amita maxima, etc.; v. h. vv., and cf. Dig. 38, 10, 10.—In specifications of value, in the neutr. absol., magni or magno, high, dear, of great value, at a high price, etc.; cf.: pretii majoris or maximi, higher, highest, very high:3.magni esse,
to be highly esteemed, Cic. Fam. 13, 72, 2:magni aestimare,
id. Tusc. 5, 7, 20:magni existimans interesse ad decus,
to be of great consequence, id. N. D. 1, 4, 7:emere agros poterunt quam volent magno,
id. Agr. 2, 13, 34:magno vendere,
id. Verr. 2, 3, 30, § 71:conducere aliquid nimium magno,
too high, too dear, id. Att. 1, 17, 9:magno illi ea cunctatio stetit,
cost him dear, Liv. 2, 36.— Comp.:ornatus muliebris majoris pretii,
Cic. Inv 1, 31, 51, rarely without pretii:multo majoris alapae mecum veneunt,
dearer, higher, Phaedr. 2, 5, 25.— Sup.: te haec solum semper fecit maxumi, most highly prized, Ter And. 1, 5, 58:senatus auctoritatem sibi maximi videri,
Cic. Att. 1, 14, 2: in majus, too greatly, too highly, greater than it is:extollere aliquid in majus,
more highly than it deserves, Tac. A. 15, 30:celebrare,
id. ib. 13, 8:nuntiare,
id. H. 3, 38:credere,
to believe a thing to be worse than it is, id. ib. 1, 18:accipere,
to take a thing to be greater than it is, id. ib. 3, 8 init.: innotescere, in an exaggerated manner, id. ib 4, 50.—Also with abl., in majus vero ferri, Liv. 21, 32, 7.—Magnum and maximum, adverbially, greatly, loudly (ante- and post-class.):A.magnum clamat,
greatly, with a loud voice, aloud, Plaut. Mil. 3, 2, 10:inclamare,
Gell. 5, 9 fin.:exclamat derepente maximum,
Plaut. Most. 2, 2, 57.—Hence, măgis, adv., only in comp. in this anomalous form (i. e. mag-ius, like pris-cus for [p. 1100] prius-cus, and pris-tinus for prius-tinus); and in sup.: maxĭmē ( maxŭmē).Comp.: magĭs (apocop. form, măgĕ, Plaut. As. 1, 1, 51; 2, 3, 14; id. Mon. 2, 3, 35; id. Poen. 1, 2, 64; 1, 2, 14; id. Trin. 4, 3, 46; id. Truc. 1, 2, 75; 3, 1, 17; 4, 4, 34; Lucr. 4, 81; 756; 5, 1203; Prop. 1, 11, 9; 3 (4), 14, 2; 4 (5), 8, 16; Verg. A. 10, 481; Sol. 22 fin.; but in Enn. ap. Cic. Fam. 7, 13, 2, magis or magi'. Acc. to Serv. Verg. A. 10, 481, Cicero in the Frumentaria wrote: mage condemnatum hominum in judicium adducere non posse), in a higher degree, more completely, more (for the difference between magis, plus, potius, and amplius, v. amplius).—B.In gen.1.With no qualifying words.a.With the addition of the second term of the comparison.(α).With verbs:(β).quae (facinora) istaec aetas fugere magis quam sectari solet,
Plaut. Mil. 3, 1, 28:saliendo sese exercebant magis, quam scorto aut saviis,
id. Bacch. 3, 3, 25; id. Pers. 4, 4, 108; 86:magis honorem tribuere quam salutem accipere,
Caes. B. G. 7, 20, 7:nisi forte magis erit parricida, si qui consularem patrem, quam si quis humilem necarit,
Cic. Mil. 7, 17:magis ut consuetudinem servem, quam quod, etc.,
id. Clu. 32, 89.—Repeated:quam magis exhausto spumaverit ubere mulctra, Laeta magis pressis manabunt flumina mammis, i. e. quo magis,... eo magis,
Verg. G. 3, 309 sq.; cf.:tam magis illa fremens... quam magis effuso crudescunt sanguine pugnae,
id. ib. 7, 787 sq.; v. Hand, Turs. III. p. 566.—Magis est, quod or ut, there is greater reason, there is more cause that, etc.:quamobrem etsi magis est, quod gratuler tibi, quam quod te rogem: tamen etiam rogo, etc.,
Cic. Att. 16, 5, 2:magis est, ut ipse moleste ferat, errasse se, quam ut, etc.,
id. Cael. 6, 14.—With substt., usu. with quam: tu me amoris magis quam honoris servavisti gratia, Poet. ap. Cic. Tusc. 4, 32, 69: bellipotentes sunt magi' quam sapientipotentes, Enn. ap. Cic. Div. 2, 56, 116 (Ann. v. 188 Vahl.):(γ).umbra es amantum magis quam amator,
Plaut. Mil. 3, 1, 31:magis adeo id facilitate quam alia ulla culpa mea contigit,
Cic. de Or. 2, 4, 15:aditus ad consulatum non magis nobilitati quam virtuti pateret,
id. Mur. 8, 17:magis ratione et consilio quam virtute vicisse,
Caes. B. G. 1, 40, 8; cf.:ut magis virtute quam dolo contenderent,
id. ib. 1, 13, 6:se magis consuetudine sua quam merito eorum civitatem conservaturum,
id. ib. 2, 32, 1:timori magis quam religioni consulere,
id. B. C. 1, 67, 3:jus bonumque apud eos non legibus magis quam natura valebat,
Sall. C. 9, 1:non duces magis quam milites callent (obsistere, etc.),
Curt. 3, 2, 14.—And after negatives: non magis quam, as little as:in dicendo irasci, dolere... non sunt figurae, non magis quam suadere,
Quint. 9, 1, 23:Romanos nec magis jam dolo capi quam armis vinci posse,
Liv. 10, 4, 10:pro certo habens non magis Antonio eripi se quam Caesari Brutum posse,
Sen. Suas. 6, 17:non magis Alexandri saevitiam quam Bessi parricidium ferre potuisse,
Curt. 7, 6, 15; cf.:nec magis post proelium quam in proelio caedibus temperatum est,
Liv. 2, 16, 9. —Followed by atque instead of quam (rare):non Apollinis magis verum atque hoc responsum est,
Ter. And. 4, 2, 15.— With the comp. abl. (rare):quid philosophia magis colendum?
Cic. Fin. 3, 22, 76:quanto magis Aliensi die Aliam ipsam reformidaturos?
Liv. 6, 28, 6 Weissenb. ad loc.:quam Juno fertur terris magis omnibus unam... coluisse,
Verg. A. 1, 15 (cf. B. 3. infra):Albanum sive Falernum Te magis appositis delectat,
Hor. S. 2, 8, 17.—With pronn.:(δ).quid habetis, qui mage immortales vos credam esse quam ego siem?
Plaut. Poen. 1, 2, 64:quis homo sit magis meus quam tu es?
id. Mil. 3, 1, 20:quam mage amo quam matrem meam,
id. Truc. 3, 1, 17; cf.:quem ego ecastor mage amo quam me,
id. ib. 4, 4, 34.—With utrum, followed by an:jam scibo, utrum haec me mage amet, an marsupium,
Plaut. Men. 2, 3, 35.—With the abl. instead of quam:nec magis hac infra quicquam est in corpore nostro,
Lucr. 3, 274; Verg. A. 1, 15.—With adjj. and advv., and esp. with those which do not admit the comparative termination (most freq. without adding the second term of the comparison; v. under b. d): numquam potuisti mihi Magis opportunus advenire quam advenis, Plaut. Most. 3, 1, 47:b.neque lac lacti magis est simile, quam ille ego similis est mei,
id. Am. 2, 1, 54:ars magis magna atque uber, quam difficilis et obscura,
Cic. de Or. 1, 42, 190:corpora magna magis quam firma,
Liv. 5, 44, 4:vultu pulchro magis quam venusto,
Suet. Ner. 51.—With the abl., Plaut. As. 3, 3, 114:neque ego hoc homine quemquam vidi magis malum,
id. Ps. 4, 1, 27:ab secundis rebus magis etiam solito incauti,
Liv. 5, 44, 6.—With compp. (adding to their force):ita fustibus sum mollior miser magis quam ullus cinaedus,
Plaut. Aul. 3, 2, 8. —Without the addition of the second term.(α).With verbs: ergo plusque magisque viri nunc gloria claret, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 315 Vahl.):(β).sapiunt magis,
Plaut. Bacch. 3, 3, 4:magis curae est, magisque afformido, ne, etc.,
id. ib. 4, 10, 3:magis metuant,
id. Mil. 5, 44:tum magis id diceres, Fanni, si, etc.,
Cic. Lael. 7 fin.; cf. id. Rep. 1, 40, 62:cum Pompeius ita contendisset, ut nihil umquam magis,
id. Fam. 1, 9, 20:magis velle, for malle: quod magis vellem evenire,
Ter. Eun. 5, 7, 1; Val. Fl. 3, 270.—With substt.: non ex jure manum consertum sed magi' ferro, Enn. ap. Gell. 20, 10 (Ann. v. 276 Vahl.):(γ).magis aedilis fieri non potuisset,
better, finer, Cic. Planc. 24, 60.—With pronn.:(δ).ecastor neminem hodie mage Amat corde atque animo suo,
Plaut. Truc. 1, 2, 75.—With adjj. and advv. (so most freq.).—With adjj.:2.ut quadam magis necessaria ratione recte sit vivendum,
Cic. Verr. 2, 3, 1, § 2:magis anxius,
Ov. M. 1, 182:hic magis tranquillu'st,
Plaut. Bacch. 5, 2, 55:nihil videtur mundius, nec magis compositum quicquam, nec magis elegans,
Ter. Eun. 5, 4, 12:nemo fuit magis severus nec magis continens,
id. ib. 2, 1, 21:quod est magis verisimile,
Caes. B. G. 3, 13, 6:magis admirabilis oratio,
Quint. 8, 3, 24:magis communia verba,
id. 8, 2, 24 et saep.; rare: magis quam in aliis = praeter ceteros;nescio quo pacto magis quam in aliis suum cuique pulchrum est,
Cic. Tusc. 5, 22, 63.— With advv.:magis aperte,
Ter. Ad. 4, 5, 30:magis impense,
id. ib. 5, 9, 36.—With compp. adding to their force:magis est dulcius,
Plaut. Stich. 5, 4, 22:magis majores nugae,
id. Men. prol. 55:magis modum in majorem,
id. Am. 1, 1, 145:contentiores mage erunt,
id. Poen. 2, 15.—Strengthened.a.By etiam, multo, tanto, eo, hoc, quo, tam, quam; and negatively, nihilo:b.qualis in dicendo Hierocles Alabandeus, magis etiam Menecles, frater ejus, fuit,
Cic. Brut. 95, 325; id. Off. 1, 21, 72:illud ad me, ac multo etiam magis ad vos,
id. de Or. 2, 32, 139:tanto magis Dic, quis est?
Plaut. Bacch. 3, 6, 28:ut quidque magis contemplor, tanto magis placet,
id. Most. 3, 2, 146:vicina cacumina caelo, quam sint magis, tanto magis fument,
Lucr. 6, 460:quanto ille plura miscebat, tanto hic magis in dies convalescebat,
Cic. Mil. 9, 25:sed eo magis cauto est Opus, ne huc exeat, qui, etc.,
Plaut. Most. 4, 2, 22:atque eo magis, si, etc.,
Cic. Verr. 2, 3, 1, § 1:eoque magis quod, etc.,
id. Lael. 2, 7; Caes. B. G. 1, 23; 1, 47; 3, 14;5, 1: immo vero etiam hoc magis, quam illi veteres, quod, etc.,
Cic. Agr. 2, 35, 97:hoc vero magis properare Varro, ut, etc.,
Caes. B. C. 2, 20:quo magis cogito ego cum meo animo,
Plaut. Most. 3, 2, 13; Nep. Thras. 2:magis quam id reputo, tam magis uror,
Plaut. Bacch. 5, 1, 5:tam magis illa fremens... Quam magis, etc.,
Verg. A. 7, 787:quanto mage... tam magis,
Lucr. 4, 81 sq.:quam magis in pectore meo foveo, quas meus filius turbas turbet... magis curae est magisque afformido, ne, etc.,
Plaut. Bacch. 4, 10, 1; 4, 4, 27; id. Men. 1, 1, 19:quam magis te in altum capessis, tam aestus te in portum refert,
id. As. 1, 3, 6:densior hinc suboles Quam magis, etc.,
Verg. G. 3, 309:cum Vercingetorix nihilo magis in aequum locum descenderet,
Caes. B. G. 6, 53.—By reduplication: magis magisque, magis et magis, magis ac magis; and poet. also, magis magis, more and more: ex desiderio magis magisque maceror, Afran. ap. Charis. p. 182 P.:3.cum cotidie magis magisque perditi homines tectis ac templis urbis minarentur,
Cic. Phil. 1, 2, 5; id. Fam. 2, 18, 2; 16, 21, 2; Sall. C. 5, 7; cf. Cic. Fil. Fam. 16, 21, 2:de Graecia cotidie magis et magis cogito,
Cic. Att. 14, 18, 4; 16, 3, 1; id. Brut. 90, 308; Liv. 7, 32, 6; Sall. J. 8, 6:magis deinde ac magis,
Suet. Vit. 10:post hoc magis ac magis,
id. Gram. 3;for which also: magisque ac magis deinceps,
id. Tit. 3; Tac. A. 14, 8; Sen. de Ira, 3, 1, 4; id. Ep. 114, 25; id. Ben. 2, 14, 4; Plin. Ep. 1, 12, 10; 7, 3, 4; 10, 28, 3.— Poet. also:magis atque magis,
Verg. A. 12, 239; Cat. 68, 48:post, vento crescente, magis magis increbescunt,
id. 64, 275; cf. Verg. G. 4, 311.—Pleon.a.With potius (anteclass.):b.magis decorum'st Libertum potius quam patronum onus in via portare,
Plaut. As. 3, 3, 99:mihi magis lubet cum probis potius quam cum improbis vivere,
id. Trin. 2, 1, 38.—With malle: quam cum lego, nihil malo quam has res relinquere;C.his vero auditis multo magis,
Cic. Tusc. 1, 31, 76:finge enim malle eum magis suum consequi quam, etc.,
Dig. 17, 2, 52, § 10. —In partic.: non (neque) magis quam.1.To signify perfect equality between two enunciations, no more... than; just as much... as; or neg., no more... than; just as little... as:2.domus erat non domino magis ornamento quam civitati,
i. e. just as much to the city as to its owner, Cic. Verr. 2, 4, 3, § 5; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 4, 2:non Hannibale magis victo a se quam Q. Fabio,
Liv. 22, 27, 2:conficior enim maerore, mea Terentia, nec me meae miseriae magis excruciant quam tuae vestraeque,
Cic. Fam. 13, 3, 1; Liv. 9, 22.— Neg.: qui est enim animus in aliquo morbo... non magis est sanus, quam id corpus, quod in morbo est, i. e. is just as far from being sound as a body, etc., Cic. Tusc. 3, 5, 10:si aliqua in re Verris similis fuero, non magis mihi deerit inimicus quam Verri defuit,
id. Verr. 2, 3, 69, § 162; id. Fam. 5, 12, 3; id. de Or. 2, 8, 31:non nascitur itaque ex malo bonum, non magis quam ficus ex olea,
Sen. Ep. 87, 25;Quint. prooem. § 26: non magis Gaium imperaturum, quam per Baianum sinum equis discursurum,
Suet. Calig. 19. —Ellipt.:nec eo magis lege liberi sunto,
just as little from that as from the rest, Cic. Leg. 3, 4, 11.—For restricting the idea expressed in the clause with non magis, so that not more, according to a common figure of speech, = less; in Engl. not so much... as; less... than:3.deinde credas mihi affirmanti velim, me hoc non pro Lysone magis quam pro omnibus scribere,
Cic. Fam. 13, 24; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 17:miserebat non poenae magis homines, quam sceleris, quo poenam meriti essent,
Liv. 2, 5; 1, 28.—Magis minusve, magis aut minus, or magis ac minus; post-Aug. for the usual plus minusve, more or less:4.sed istud magis minusve vitiosum est pro personis dicentium,
Quint. 11, 1, 27; Plin. 17, 24, 37, § 220:minora vero plerumque sunt talia, ut pro persona, tempore, loco, causa magis ac minus vel excusata debeant videri vel reprehendenda,
Quint. 11, 1, 14; Plin. 37, 5, 18, § 67:quaedam tamen et nationibus puto magis aut minus convenire,
Sen. Ep. 40, 11; cf.:quosdam minus aut magis osos veritatem,
id. Suas. 1, 5:aut minus, aut magis,
id. Ep. 82, 14.—With alius... alio, etc.: ceterae philosophorum disciplinae, omnino alia magis alia, sed tamen omnes, one more than another, i. e. in different degrees, Cic. Fin. 3, 3, 11 Madvig. ad loc. (al.:A.alia magis, alia minus, v. Hand, Turs. III. p. 560): mihi videntur omnes quidem illi errasse... sed alius alio magis,
Cic. Fin. 4, 16, 43:sunt omnino omnes fere similes, sed declarant communis notiones, alia magis alia,
id. Tusc. 4, 24, 53:alii aliis magis recusare,
Liv. 29, 15, 11.— Sup.: maxĭmē( maxŭmē), in the highest degree, most of all, most particularly, especially, exceedingly, very, etc.Lit.1.Alone.a.With a verb:b.haec una res in omni libero populo maximeque in pacatis tranquillisque civitatibus praecipue semper floruit,
Cic. de Or. 1, 8, 30:quid commemorem primum aut laudem maxime?
Ter. Eun. 5, 9, 14; 3, 1, 79:nos coluit maxime,
id. Ad. 3, 2, 54:quem convenire maxime cupiebam,
Plaut. Pers. 2, 4, 30; id. As. 3, 3, 133:de te audiebamus ea, quae maxime vellemus,
Cic. Fam. 12, 25, a, 7; cf. id. Att. 13, 1:extra quos (fines) egredi non possim, si maxime velim,
id. Quint. 10, 35:in re publica maxime conservanda sunt jura belli,
most especially, id. Off. 1, 11, 33: huic legioni Caesar propter virtutem confidebat maxime, [p. 1101] Caes. B. G. 1, 40:quem Homero crederet maxime accedere,
came nearest to, Quint. 10, 1, 86; cf.pugnare,
most violently, Plaut. Am. 1, 1, 271; 1, 1, 44:jubere,
most positively, id. Bacch. 4, 9, 80:id enim est profecto, quod constituta religione rem publicam contineat maxime,
Cic. Leg. 2, 27, 69; cf. maxime fin.:ab eo exordiri volui maxime,
id. Off. 1, 2, 4:cernere naturae vim maxime,
id. Tusc. 1, 15, 35.—With an adj.:c.res maxime necessaria,
Cic. Lael. 23, 86:loca maxime frumentaria,
Caes. B. G. 1, 10:loci ad hoc maxime idonei,
Quint. 1, 11, 13:maxime naturali carent amicitia,
Cic. Lael. 21, 80:maxime feri,
Caes. B. G. 2, 4:qui eo tempore maxime plebi acceptus erat,
id. ib. 1, 3:idem ad augendam eloquentiam maxime accommodati erunt,
Quint. 1, 11, 13:elegans maxime auctor,
id. 10, 1, 93:maxime vero commune est quaerere, an sit honesta? etc.,
id. 2, 4, 37:noto enim maxime utar exemplo,
id. 7, 3, 3.—So with supp.:quae maxime liberalissima,
Cic. Att. 12, 38, 3:maxime gravissimam omniumque (rerum),
Liv. 41, 23, 4 MS. (dub.: maxumam gravissimamque, Weissenb.). —With numerals, at most:d.puer ad annos maxime natus octo,
Gell. 17, 8, 4.—With an adv.:2.ut dicatis quam maxime ad veritatem accommodate,
Cic. de Or. 1, 33, 149 (v. infra 2).—Strengthened by unus, unus omnium, omnium, multo, vel, tam, quam, etc. (supply potest):3.qui proelium unus maxime accenderat,
Curt. 5, 2, 5:cum sua modestia unus omnium maxime floreret,
Nep. Milt. 1, 1:quae maxime omnium belli avida,
Liv. 23, 49; 4, 59; cf. Drak. ad Liv. 36, 19, 4:atque ea res multo maxime disjunxit illum ab illa,
Ter. Hec. 1, 2, 85:imperium populi Romani multo maxime miserabile visum est,
Sall. C. 36, 4:illud mihi videtur vel maxime confirmare, etc.,
Cic. N. D. 2, 65, 162:hoc enim uno praestamus vel maxime feris,
id. de Or. 1, 8, 32:quae quidem vel maxime suspicionem movent,
id. Part. Or. 33, 114:quam potes, tam verba confer maxime ad compendium,
as much as possible, Plaut. Mil. 3, 1, 186:ego jubeo quam maxime unam facere nos hanc familiam,
Ter. Ad. 5, 8, 2:ut quam maxime permaneant diuturna corpora,
Cic. Tusc. 1, 45, 108; id. de Or. 1, 34, 154:quo mihi rectius videtur, memoriam nostri quam maxime longam efficere,
Sall. C. 1, 3:ceterum illum juvenem incipere a quam maxime facili ac favorabili causa velim,
Quint. 12, 6, 6.—With the relative qui in the phrases, quam qui maxime and ut qui maxime:4.tam enim sum amicus rei publicae, quam qui maxime,
as any one whatever, Cic. Fam. 5, 2, 6:grata ea res, ut quae maxime senatui umquam fuit,
Liv. 5, 25; 7, 33.—With ut quisque... ita (maxime, potissimum or minime), the more... the more (or less):5.hoc maxime officii est, ut quisque maxime opis indigeat, ita ei potissimum opitulari,
Cic. Off. 1, 15, 49:ut quisque magnitudine animae maxime excellit, ita maxime, etc.,
id. ib. 1, 19, 64; cf., in the contrary order: colendum autem esse ita quemque maxime, ut quisque maxime virtutibus his lenioribus erit ornatus,
id. ib. 1, 15, 47:ut enim quisque maxime ad suum commodum refert, quaecumque agit, ita minime est vir bonus,
id. Leg. 1, 18, 49.—In gradations, to denote the first and most desirable, first of all, in the first place:B.hujus industriam maxime quidem vellem, ut imitarentur ii, quos oportebat: secundo autem loco, ne alterius labori inviderent,
Cic. Phil. 8, 10, 31; cf. id. Caecin. 9, 23:si per eum reductus insidiose redissem, me scilicet maxime sed proxime illum quoque fefellissem,
id. Rab. Post. 12, 33:in quo genere sunt maxime oves, deinde caprae,
Varr. R. R. 2, 9, 1:maxime... dein,
Plin. 9, 16, 23, § 56:sed vitem maxime populus videtur alere, deinde ulmus, post etiam fraxinus,
Col. 5, 6, 4:maxime... deinde... postea... minume,
Plin. 37, 12, 75, § 196:maxime... postea... ultimae,
Col. 6, 3, 6:post Chium maxime laudatur Creticum, mox Aegyptium,
Plin. 18, 7, 17, § 77.—Transf.1.Like potissimum, to give prominence to an idea, especially, particularly, principally:2.quae ratio poetas, maximeque Homerum impulit, ut, etc.,
Cic. N. D. 2, 6, 6; Varr. R. R. 1, 51, 1:scribe aliquid, et maxime, si Pompeius Italia cedit,
Cic. Att. 7, 12, 4: de Cocceio et Libone quae scribis, approbo:maxime quod de judicatu meo,
id. ib. 12, 19, 2; id. Fin. 5, 1, 1:cognoscat etiam rerum gestarum et memoriae veteris ordinem, maxime scilicet nostrae civitatis,
id. Or. 34, 120; id. Att. 13, 1, 2.—So in the connection, cum... tum maxime; tum... tum maxime; ut... tum maxime, but more especially:scio et perspexi saepe: cum antehac, tum hodie maxime,
Plaut. Mil. 4, 8, 56:plena exemplorum est nostra res publica, cum saepe, tum maxime bello Punico secundo,
Cic. Off. 3, 11, 47; id. Att. 11, 6, 1; id. Fl. 38, 94:tum exercitationibus crebris atque magnis, tum scribendo maxime persequatur,
id. de Or. 2, 23, 96:longius autem procedens, ut in ceteris eloquentiae partibus, tum maxime, etc.,
id. Brut. 93, 320.— With nunc, nuper, tum, cum, just, precisely, exactly: Me. Quid? vostrum patri Filii quot eratis? M. Su. Ut nunc maxime memini, duo, just now, Plaut. Men. 5, 9, 58:cum iis, quos nuper maxime liberaverat,
Caes. B. C. 3, 9:ipse tum maxime admoto igne refovebat artus,
Curt. 8, 4, 25; 6, 6, 10; 5, 7, 2; Liv. 27, 4, 2 Drak.:haec cum maxime loqueretur, sex lictores eum circumsistunt valentissimi,
Cic. Verr. 2, 5, 54, § 142; cf. id. ib. 2, 2, 76, § 187;2, 4, 38, § 72: totius autem injustitiae nulla capitalior, quam eorum, qui cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur,
id. Off. 1, 13, 41; Liv. 4, 3; 30, 33:tum cum maxime,
at that precise time, at that moment, Liv. 40, 13, 4; 40, 32, 1; 33, 9, 3; 43, 7, 8; so,tunc cum maxime,
Curt. 3, 2, 17:nunc cum maxime,
Cic. Clu. 5, 12; id. Sen. 11, 38; Liv. 29, 17, 7; v. 2. cum.—In colloquial lang., to denote emphatic assent, certainly, by all means, very well, yes; and with immo, to express emphatic dissent, certainly not, by no means: Ar. Jace, pater, talos, ut porro nos jaciamus. De. Maxime, Plaut. As. 5, 2, 54; id. Curc. 2, 3, 36: Th. Nisi quid magis Es occupatus, operam mihi da. Si. Maxime, id. Most. 4, 3, 17; Ter. And. 4, 5, 23: Ca. Numquid peccatum est, Simo? Si. Immo maxime, Plaut. Ps. 1, 5, 80; Ter. Hec. 2, 1, 31:2.scilicet res ipsa aspera est, sed vos non timetis eam. Immo vero maxime,
Sall. C. 52, 28 (v. immo); v. Hand, Turs. III. p. 552-607.Magnus, i, m., a Roman surname, e. g. Cn. Pompeius Magnus; v. Pompeius.
См. также в других словарях:
difficilis — index difficult, fractious, froward, intractable Burton s Legal Thesaurus. William C. Burton. 2006 … Law dictionary
difficilis — dif|fi̱cilis, ...le [aus gleichbed. lat. difficilis]: schwierig; erschwert; z. B. in der Fügung ↑Dentitio difficilis … Das Wörterbuch medizinischer Fachausdrücke
difficilis ornatus — (loc.s.m.) Nel Medioevo si viene a contrapporre al facilis ornatus. Rappresenta quel parlare ornato che si avvale dell uso di tropi (tropo metafora, metonimia, sineddoche) e che scaturisce dalla capacità e dal talento dell oratore di stabilire … Dizionario di retorica par stefano arduini & matteo damiani
Sphaerodactylus difficilis — Sphaerodactylus difficilis … Wikipédia en Français
Sphaerodactylus difficilis — Sphaerodactylus difficilis … Wikipédia en Français
Geospiza difficilis — Geospiza difficilis Estado de conservación … Wikipedia Español
Geospiza difficilis — Géospize à bec pointu Geospiza difficilis … Wikipédia en Français
Phylloscartes difficilis — Tyranneau d Ihering Tyranneau d Ihering … Wikipédia en Français
Dentitio difficilis — Klassifikation nach ICD 10 K00.6 Störungen des Zahndurchbruchs K00.7 Dentitionskrankheit … Deutsch Wikipedia
Empidonax difficilis — Atrapamoscas occidental … Wikipedia Español
Mangelia difficilis — Scientific classification Kingdom: Animalia Phylum: Mollusca Class: Ga … Wikipedia