really!

* * *

* * *

1. ( zabić) finish off; dobić kogoś put sb out of his l. her l. their misery.

2. pot. (= doprowadzać do szału) dobijać kogoś get sb's goat; oni mnie dobijają they really get my goat.

3. (= załamać) kill, devastate.

4. ( gwóźdź) hit l. strike home.

5. (= docierać) reach; dobić do celu reach one's destination.

6. sport finish; dobić piłkę score a follow-up shot; ( nogą) kick the ball home.

7. żegl. reach; przybić do portu/brzegu reach port/the shore.

8. druk. (= dodrukować) print ( additional copies).

9. dobić targu (z kimś) close l. strike a deal l. bargain (with sb).

1. (= stukać) bang; dobijać się do drzwi bang on the door.

2. (= walczyć) fight; dobijać się o kogoś/coś fight for sb/sth.

- wyjeżdżam dopiero jutro I’m not leaving till tomorrow

- dopiero wczoraj/w zeszłym tygodniu only yesterday/last week

- dopiero teraz/wtedy only now/then

- dopiero wtedy zrozumiałam it was only then that I understood

- dopiero wtedy, gdy only when

- zauważył, że zgubił parasol dopiero wtedy, gdy dotarł na dworzec only when he got to the station did he notice that he’d lost his umbrella

- wróci dopiero za dwa tygodnie he won’t be back for (another) two weeks

- dopiero co only just

- dopiero co wstała she’s only just got up

- dopiero co kupiony płaszcz a newly bought coat

- dopiero ojciec pożyczył jej pieniądze no one but her father lent her money

- ona ma dopiero dwa lata she’s only two

- woda jest dopiero letnia the water’s just lukewarm

- to dopiero pech! that really is bad luck!

- a to ci dopiero historia! what a turn-up (for the books)! GB pot.

- poczekaj, wróci ojciec, dopiero ci się dostanie you just wait till father gets back, you’ll be (in) for it GB pot.

- jest za słaba, żeby stanąć, a co dopiero chodzić she’s too weak to stand, let alone walk

- w październiku bywa już zimno, a co dopiero w grudniu it gets cold enough in October, let alone December

* * *

* * *

only; not... until; wrócę dopiero po północy I won't be back until after midnight; dopiero co just now, a moment ago; Br. only just; dopiero teraz/niedawno/wtedy only now/recently/then; dopiero wtedy zrozumiałem only then did I understand, it was only then that I understood; nabożeństwo dopiero się zaczęło, gdy... the service had hardly begun when...; najgorsze dopiero będzie the worst is yet to come; przeczytałem dopiero połowę książki I've only read half of the book; przyjadę dopiero za tydzień I'm not coming for another week; przyjechałem dopiero wczoraj wieczorem I only got here last night, I got here just last night; znaleziono ją dopiero następnego dnia she wasn't found until the following l. next day; koleje znacjonalizowano dopiero po wojnie the railways were not nationalized until after the war; to dopiero druga it's only two o'clock.

a co dopiero let alone, not to mention; dobrze jest mieć samochód, a co dopiero mercedesa it's great to have a car, let alone a Mercedes, it's great to have a car, not to mention a Mercedes; a to dopiero! goodness me!, well I never!; Br. blimey!

* * *

* * *

supply, provide ( coś komuś sb with sth l. sth to sb); form. furnish ( coś komuś sb with sth); handl. deliver, purvey; przedstawienie dostarczyło nam wielu wzruszeń we were really moved by the show; dostarczyć dowodów/przykładów/satysfakcji provide evidence/examples/satisfaction.

- dotąd wystawiał swoje obrazy jedynie w Polsce up until now/then he has only shown his work in Poland

- czuł się jeszcze bardziej niż dotąd samotny he felt even more lonely than before

- jak dotąd so far; (w przeszłości) until a. till then

- ciecz o nie ustalonym jak dotąd składzie a liquid whose composition has not yet been a. has so far not been established

- jak dotąd powodziło im się całkiem dobrze so far they were doing/had been doing really well

- wszystkie przeprowadzone dotąd doświadczenia all (the) experiments carried out to date a. thus far książk.

- dotąd jest za granicą he is still abroad

- dotąd pociąg już nie dojeżdża the train doesn’t go this/that far

- obetniemy rękawy dotąd we’ll cut the sleeves up to here

- przeczytaj dotąd read up to here

- mam tego dotąd! I’ve had it up to here! pot.

- mam go/jej dotąd! I’ve had it (up to here) with him/her! pot.

- stąd a. odtąd dotąd from here to here/there

- odległość stąd dotąd wynosi 10 kilometrów the distance from there to here is ten kilometres

- nauczcie się wiersza na pamięć stąd dotąd learn the poem by heart from here up to here

- problem będzie trwał dotąd, dokąd go nie rozwiążemy the problem will persist until we solve it

- dotąd prosił, aż się zgodziła pójść z nim do kina he kept on asking her until she agreed to go to the cinema with him

* * *

* * *

1. (= potąd) so l. this far l. high; up to here; sięgasz mi dotąd you reach up to here; mieć czegoś dotąd przen. be fed up with sth.

2. (= dotychczas) so far, up to now; form. hitherto, heretofore; jak dotąd nie miałem okazji so far I haven't had an l. the opportunity; jego spojrzenie, dotąd gniewne, złagodniało his expression, hitherto so angry, softened.

long enough; dotąd pisał, aż skończył rozdział he kept on writing until he finished the chapter.

* * *

1. ( przedmiot) knick-knack, trinket, gew-gaw; gustowna drobnostka tasteful trinket.

2. (= nic ważnego) trifle, bagatelle, nothing; to doprawdy drobnostka it's really nothing; nie kłóćmy się o drobnostki let's not argue over trifles; nie przejmuj się drobnostkami do not worry l. bother about trifles.

* * *

1. (= godność osobista) pride, self-respect, self-esteem; urażona duma hurt pride; wbijać kogoś w dumę puff sb up, make sb proud of sth; to zwycięstwo napawa mnie dumą this victory makes me (really) proud; Polacy mają poczucie dumy narodowej Poles have a sense of national pride; zapomnieć o swojej dumie pocket one's pride, swallow one's pride.

2. (= chluba, ozdoba) pride, boast; czyjaś duma sb's pride and joy; syn jest moją dumą my son is my pride and joy; patrzeć na swoje dzieci z dumą look at one's children with pride; ten most to duma naszego miasta this bridge is the pride of our city.

teor.lit. elegy; recytować dumę romantyczną recite a Romantic elegy.

polit. Duma Państwowa State Duma ( parlament rosyjski).

* * *

dzieje się happen, occur, take place; co się dzieje? what's going on l. happening?; działo się to miesiąc temu it happened a month ago; nic się nie dzieje nothing's going on; dzieje mi się krzywda I'm being wronged; ostatnio dobrze mi się dzieje recently I've been doing really well; co się z tobą dzieje? what's the matter with you?; dzieje się ze mną coś niezwykłego something strange's happening to me; niech się dzieje, co chce come what may; niech się dzieje wola boża l. nieba God's will be done.

- dzień powszedni (roboczy) weekday; (zwykły) ordinary day

- pociąg kursuje wyłącznie w dni powszednie the train only runs on weekdays

- tak wygląda nasz dzień powszedni that’s what a typical day is like

- dzień pracy a. roboczy a working day GB, a workday US

- dzień wolny od pracy a holiday

- autobus nie kursuje w święta i dni wolne od pracy the bus does not run on Sundays or holidays

- dzień świąteczny a holiday

- wziąć dzień urlopu to take a day off

- tego dnia było pochmurno it was a cloudy day

- pewnego dnia one day

- pewnego dnia się o tym dowiecie you’ll get to know about it one day

- pewnego dnia obudzisz się i… one day you’ll wake up and…

- na drugi/trzeci dzień a. drugiego/trzeciego dnia on the second/third day

- trzeciego dnia poczuła się lepiej she felt better on the third day

- cztery dni później four days later

- co drugi/co trzeci dzień every second/third day

- lada dzień any day now

- wydarzenie/temat/bohater dnia an event/topic/hero of the day

- mieć swój dzień to have ones day

- to był mój wielki dzień it was my big day

- mam dziś dobry dzień today is my lucky day

- dziś mam zły dzień, robota mi się nie klei this really isn’t my day, work is heavy going

- pechowy/szczęśliwy dzień unlucky a. bad/lucky day

- co dzień every day, daily

- ubranie na co dzień clothes for everyday use

- na co dzień chodziła w spodniach she normally a. usually wore trousers

- wstał jak co dzień przed piątą as usual he got up before five o’clock

- tak na co dzień pusto tu i ciemnawo usually, it’s an empty and dark place

- co dnia książk. every day, daily

- spotykał ją co dnia he met her every day

- dzień w dzień day in day out, day by a. after day

- matka wydzwania do nas dzień w dzień mother phones us every single day

- w tych dniach one of these days, any day now

- wyjeżdża w tych dniach he’s leaving any day now

- na dniach pot. any day now

- powinien wrócić na dniach he should return any day now

- z dnia na dzień (nagle) from one day to the next; (stopniowo) day by day

- odkładać coś z dnia na dzień to delay doing sth

- żyć z dnia na dzień to live from hand to mouth a. a hand-to-mouth existence

- z dnia na dzień nabierają wprawy they are becoming more proficient by the day

- z dnia na dzień musiał zmienić mieszkanie he had to move unexpectedly

- ciężki/pracowity dzień a hard/busy day

- spędzić dzień na zakupach/na plaży to spend the day shopping/on the beach

- dobrze rozpocząć/zakończyć dzień to begin the day/end the day well

- było jeszcze ciemno, kiedy w szpitalu zaczął się dzień it was still dark outside when the day began at the hospital

- przez cały dzień the whole day

- przez cały dzień przygotowywała się do przyjęcia it took her the whole day to get ready for the party

- uszycie sukienki zajęło jej cały dzień it took her the whole day to sew the dress

- cały (boży) dzień the whole day long

- siedzą cały dzień za biurkami i nic nie robią they sit at their desks all day long doing nothing

- cały dzień spędził w łóżku/przed telewizorem he spent the whole day in bed/watching television

- całymi dniami a. po całych dniach all day (long)

- całymi dniami a. po całych dniach nie ma go w domu he’s never at home

- dzień i noc a. dniem i nocą a. dniami i nocami day and night

- pracował dniami i nocami he worked day and night

- krem na dzień a day cream

- dzień dobry good day; (rano) good morning; (po południu) good afternoon

- na dzień dobry (na powitanie) in salutation; pot., przen. (na początek) for a start

- ukłonić się komuś/pocałować kogoś na dzień dobry to greet sb/to greet sb with a kiss

- na dzień dobry dostał służbowy samochód for starters he was given a company car

- już na dzień dobry przegraliśmy dwa mecze we immediately lost two matches

- słoneczny/deszczowy dzień a sunny/rainy day

- najkrótszy/najdłuższy dzień w roku the shortest/longest day of the year

- dzień się wydłuża the days are getting longer

- w listopadzie dnia ubywa in November the days begin to draw in

- dzień wstaje a. wschodzi a. budzi się dawn a. the day is breaking

- za dnia by day, in a. during the daytime

- wrócimy jeszcze za dnia we’ll be back before nightfall

- za dnia wszystko lepiej widać it’s easier to see everything in the daylight

- skończymy do dnia a. przed dniem we’ll finish early in the morning

- wrócili nade a. przede dniem he got back early in the morning

- dzień kalendarzowy calendar day

- jaki dziś dzień? what day is it today?

- poznaliśmy się w dniu jego urodzin we met on his birthday

- umowa z dnia 31 marca 1994 a contract dated a. of 31March 1994

- dzień wczorajszy/dzisiejszy/jutrzejszy książk. yesterday/today/tomorrow

- na dzień dzisiejszy książk. as of today

- żyć dniem dzisiejszymprzen. to live a day-to-day existence

- wspomnienia o dniu wczorajszym przen. memories of the past

- o dzień jazdy stąd jest oaza there’s an oasis one-day’s ride away from here

- miasteczko leży dwa dni drogi stąd the town is two days’ journey away from here

- dożywać ostatnich dni to live out the rest of one’s days

- pragnął zapomnieć o dniach poniewierki he wanted to forget his days of misery

- □ dzień polarny Astron. polar day

- dzień rektorski Uniw. a day free from classes

- Dzień Dziecka Children’s Day

- Dzień Matki Mother’s Day

- Dzień Kobiet Women’s Day

- Dzień Pański Relig. Day of the Lord

- Dzień Pojednania a. Przebłagania Relig. Day of Atonement, Yom Kippur

- dzień skupienia Relig. day of retreat

■ nie znać a. nie być pewnym dnia ani godziny to be (living) on borrowed time książk.; to know neither the day nor the hour

- podobny jak dzień do nocy as different as chalk and cheese

* * *

* * *

dni- Gen. -a pl. -e l. dni

1. ( od wschodu do zachodu słońca) day; dzień dobry (= powitanie) ( przed południem) good morning; ( po południu) good afternoon; dzień wolny (od pracy) day off; dzień pracy l. roboczy weekday; dzień powszedni weekday; dzień świąteczny holiday; dzień polarny astron. polar day; przesilenie dnia z nocą solstice; do białego dnia till dawn; w biały l. jasny dzień in broad daylight; rośliny krótkiego dnia bot. short-day plants; cały boży dzień all day long, the whole day; dniem i nocą day and night; przede l. nade dniem just before dawn; podobny jak dzień do nocy like night and day.

2. (= doba) day and night; dzień po dniu day after day; dzień w dzień day in, day out; dzień wczorajszy (= wczoraj) yesterday; (= przeszłość) yesterday, past; dzień dzisiejszy (= dzisiaj) today; (= teraźniejszość) today, present; dzień jutrzejszy (= jutro) tomorrow; (= przyszłość) tomorrow, future; szukać wczorajszego dnia hang around; do dnia dzisiejszego until now; temat dnia headline; bohater dnia hero of the day; nie znasz dnia ani godziny you never know the day; żyć z dnia na dzień live from day to day, live from hand to mouth; odkładać coś z dnia na dzień put sth off from day to day; co dzień every day; mieć dobry dzień have one's lucky day, have a good day; mieć zły dzień have a lousy l. bad day; dzień drogi dzieli nas od Warszawy we are a day's journey from Warsaw; trzy dni zwolnienia lekarskiego three days' sick leave; opłata za dzień day's rate.

3. (= wyznaczony termin) date; dzień ślubu wedding day; dzień tygodnia week day; dzień imienin nameday; dzień urodzin birthday; lada dzień any day, any time now; po dziś dzień till now; do sądnego dnia forever; Dzień Kobiet Women's Day; Sądny Dzień rel. Doomsday; Dzień Zaduszny rz.-kat. All Souls' Day.

4. (= jakiś okres) days; twoje dni są policzone your days are numbered.

- dziwić się

* * *

surprise; bardzo mnie to dziwi I'm quite surprised l. astonished (with that).

be surprised; czemu się dziwisz? why are you surprised?; nie ma się co dziwić no wonder; nie można się jej dziwić you can't really blame her, I/you/we, etc. can't say I/you/we, etc. blame her.

- książka jest istotnie bardzo ciekawa the book is indeed very interesting

- podejrzewałem, że się spóźni na pociąg i istotnie spóźnił się I thought he’d miss the train and indeed a. sure enough he did

- istotnie, masz rację quite so, you’re perfectly right

- zmienić się/wzrosnąć istotnie to change/grow significantly a. substantially

* * *

* * *

1. (= całkowicie, zasadniczo) crucially, vitally, essentially.

2. (= naprawdę, rzeczywiście) indeed, really, in fact, actually, truly.

3. (= znacząco) significantly, considerably.

* * *

1. (tożsamość, t. w zdaniach podrzędnych) what, which; jaka książka? what book?; jakim prawem? by what right?; wiesz, na jakiej półkuli leży Australia? do you know which hemisphere Australia is in?

2. (cechy, t. w zdaniach podrzędnych) what... like; jaki on jest? what is l. what's he like?; jaka tam jest pogoda? what is l. what's the weather like over there?; nie wiem, jaki jest ten film I don't know what this movie is like.

3. ( zdziwienie z zaprzeczeniem) jakie pieniądze? what money, who said anything about money?

4. ( w wykrzyknieniach) ( z rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej) what a; (z rzeczownikiem niepoliczalnym l. policzalnym w liczbie mnogiej) what; ( z przymiotnikiem) how; jaki miły piesek! what a nice doggie!; jaka ładna pogoda! what nice weather!; jaka ona jest miła! how nice she is!

5. ( wyraża lekceważenie) jaki tam z niego specjalista some expert!, he's not much of an expert.

6. byle jaki (= kiepski) crummy, tacky, poor; (= dowolny) any; nie byle jaki... not just your ordinary..., some...; coś jest nie byle jakie sth is really something.

7. ( w innych zwrotach) jaki taki so-so; jaki pan, taki kram like master, like man; po jakiemu on mówi? what language is he speaking?; po jaką cholerę...? ( także po jakie licho...?) why the hell...?

- kiedy wrócisz? when will you be back?

- kiedy jest koncert? when is the concert?

- kiedy kupiłeś ten samochód? when did you buy the car?

- nie pamiętam, kiedy go ostatni raz widziałem I don’t remember when I last saw him

- nie zauważyłem, kiedy wszedł I didn’t notice when he came in

- od kiedy since when, (for) how long

- wiem, że on mnie zdradza, ale nie wiem, od kiedy I know he’s unfaithful to me, but I don’t know since when

- od kiedy to z ciebie taki znawca? iron. since when have you been such an expert? iron.

- „od kiedy się znacie?” – „od roku” ‘how long have you known each other?’ – ‘for a year’

- od kiedy ci mówię, żebyś się ustatkował! how long have I been telling you to settle down!

- do kiedy until when, by when

- do kiedy obowiązywał ten zakaz? until when was this ban in force?, how long was this ban in force (for)?

- „biorę urlop” – „od kiedy do kiedy?” ‘I’m taking some leave’ – ‘from when until when?’

- do kiedy skończysz tłumaczenie? when will you finish the translation (by)?

- na kiedy to ma być gotowe? when does it have to be ready (by)?

- nie wiem, na kiedy są te bilety I don’t know when a. which day these tickets are for

- kiedy to się wraca do domu! już prawie północ what time do you call this for getting in? – it’s almost midnight pot.

- kula dosięgnęła go w chwili, kiedy wsiadał do samochodu the bullet hit him as a. when he was getting into the car

- kiedy oglądali mecz, ktoś zadzwonił do drzwi as a. while they were watching the match, someone rang the bell

- przyjdę po ciebie, kiedy skończę pracę I’ll call for you when I finish work

- od kiedy go poznała, wiele zmieniło się w jej życiu her life has changed a great deal since she met him

- kiedy się porówna programy obu partii, to... if a. when you compare the programmes of the two parties...

- wtedy, kiedy when

- zawsze włącza radio wtedy, kiedy chcę sobie poczytać he always turns the radio on when I want to read

- w dniu, kiedy... on the day when...

- zimą, kiedy jest mróz in winter, when there are sub-zero temperatures

- teraz, kiedy... now that...

- teraz, kiedy najgorsze jest już za nami now that the worst is behind us

- kiedy tylko (zaraz jak) as soon as; (kiedykolwiek) whenever

- kiedy tylko przyszedł, zabrał się do sprzątania as soon as he came, he started cleaning

- kiedy tylko mam czas, chodzę na spacery whenever I have (the) time, I go for walks

- zabierz mnie kiedy ze sobą take me with you some time a. one day

- widziałeś go kiedy? have you ever seen him?

- dyskutują, kiedy tu trzeba szybko podjąć decyzję they’re talking all the time, when what we need is a quick decision

- dużo zarabia, cóż, kiedy wszystko przepuszcza he earns a lot, but what of it if a. when he blows it all? pot.

- kiedy jesteś taki ciekawy, to... if you really want to know,... iron.

- jak mam się uczyć, kiedy nie mam tej książki how am I to study when a. if I haven’t got the book?

- „miałeś posprzątać w swoim pokoju” – „kiedy już posprzątałem” ‘you were supposed to tidy up your room’ – ‘but I’ve already done it’

■ kiedy indziej some other time

- kiedy niekiedy now and then, from time to time

- mało a. rzadko kiedy rarely, hardly ever

- rzadko kiedy są tu takie tłumy it’s rare for there to be such a crowd here

- (on) rzadko kiedy pisze he hardly ever writes

* * *

* * *

when; kiedy się zobaczymy? when do we meet next?; kiedy bądź whenever, any time; kiedy indziej some other time; kiedy tylko as soon as; rzadko kiedy hardly ever; od kiedy? since when?; do kiedy? till when?; na kiedy? by when?

1. (= gdy) when; kiedy już byłem gotowy when I was (finally) ready, once ready; spałem już, kiedy zadzwonił telefon I was sleeping, when the phone rang.

2. (= skoro) as, since; kiedy już zdecydowałeś się na ten wyjazd, nie zapomnij o ubezpieczeniu as you decided to take this trip, don't forget about the insurance.

3. (= podczas gdy) while.

- mocować elementy drewniane na kliny to join the wooden parts with tenons

- rajstopy z klinem/bez klina tights with/without a gusset GB, pantyhose with/without a (reinforced) panel US

- spódnica z klinów a. w kliny a gored skirt

- wszyć a. wstawić klin to sew in a gore

- klin wysokiego ciśnienia a ridge of high pressure

■ klin klinem pot. one nail drives out another przysł.

- najlepiej klin klinem – zakochać się w kimś innym one nail drives out another – fall in love with someone else

- wbić klin a. klina między nas/nichpot. to drive a wedge between us/them

- zabiłeś mi klina tą propozycją pot. your offer really gave me something to think about

- zabiłeś mi klina tym pytaniem I was baffled by your question

* * *

* * *

Gen. -a (przedmiot l. kształt)

1. wedge.

2. (podkładany pod koło l. beczkę) chock; wbijać się klinem wedge in (między l. pomiędzy... between...).

3. zabić komuś klina przen. put sb on the spot; wbić klin między... (= poróżnić, podzielić) drive a wedge between...; wybijać klin klinem fight fire with fire; (= wypijać klina) drink the hair of the dog; start the day with a drink.

4. druk. quoin.

5. meteor. wedge; klin wysokiego ciśnienia high-pressure wedge.

6. lotn. vee formation.

7. wojsk. wedge.

8. (= trójkąt tkaniny l. skóry) wedge, gore; spódnica w kliny gored skirt.

9. Gen. i Acc. -a pot. (= kieliszek wódki jako sposób na kaca) hair of the dog (that bit you).

10. ( wstawka wzmacniająca szwy) gusset.

- koniecznie musisz zobaczyć ten film you absolutely a. really have to see this film

- koniecznie trzeba zobaczyć ten film the film’s an absolute must a. a must-see

- koniecznie muszę wyjechać na urlop I’m badly in need of a holiday, I badly need a holiday

- nie musimy koniecznie tam iść we don’t necessarily have to go there

- koniecznie daj mi znać be sure to a. do let me know

- „muszę zrobić dziś pranie” – „koniecznie”! ‘I must do the laundry today’ – ‘I should say so! a. absolutely!’

* * *

* * *

necessarily, absolutely; koniecznie musisz przyjść! you simply must come!

* * *

kto- decl. zob. kto, -ś indecl.

1. somebody, someone; ( w pytaniach) anybody, anyone; ktoś wypił moją kawę someone drank my coffee; czy jest ktoś w domu? is there anybody l. anyone home?

2. (= ważna osoba) somebody; on myśli, że jest kimś he thinks he's somebody.

Gen.pl. -ów żart. (= osoba nienazwana po imieniu) somebody; chciałbym poznać tego ktosia I'd like to meet that somebody.

- porażenie nerwu twarzowego facial palsy

- nerw reżyserski/pisarski a bent for directing/writing

- mieć nerw do czegoś to have a bent for sth

- robić coś z nerwem to do sth with gusto a. verve

- przemawiał z nerwem he spoke with (great) gusto

- jego sztuki nie mają scenicznego nerwu his plays lack verve

- miała kompletnie rozstrojone nerwy her nerves were shattered

- mieć mocne/słabe nerwy to have strong/weak nerves

- do pracy w szkole trzeba mieć dopiero nerwy you really need strong nerves to work at school

- spokojnie, szkoda nerwów easy, easy, calm down

- panować nad nerwami to keep one’s temper

- □ nerw błędny Anat. vagus (nerve)

- nerw kulszowy Anat. sciatic nerve

- nerw obwodowy Anat. peripheral nerve

- nerw podjęzykowy Anat. fraenum GB, frenum US, frenulum

- nerw rdzeniowy Anat. spinal nerve

- nerw trójdzielny Anat. trigeminal nerve

- nerwy czuciowe Anat. sensory nerves

- nerwy ruchowe Anat. motor nerves

■ jestem/był (cały) w nerwach pot. I’m/he was all nerves, I’m/he was a bag a. bundle of nerves

- działać komuś na nerwy a. grać komuś na nerwach pot. to get on sb’s nerves pot., to get up sb’s nose pot.

- mieć nerwy na wierzchu pot. to be short-tempered, to have a short temper

- nerwy mu puściły a. nie wytrzymały a. odmówiły posłuszeństwa pot. he lost his temper

- nie mieć nerwów a. być bez nerwów to have nerves of iron a. steel

- stracić nerwy pot. to lose one’s temper

- stracić nerwy a. nie mieć nerwów do kogoś/czegoś to be fed up with sb/sth

- wyjść z nerwów pot. to lose one’s temper

- żyć nerwami pot. to live on one’s nerves a. one’s nerve ends

* * *

* * *

1. anat. nerve; nerw błędny vagus nerve; nerw kulszowy ischiadic l. sciatic nerve; nerw obwodowy peripheral nerve; nerw ruchowy motor nerve; nerw trójdzielny trigeminal nerve.

2. bot. vein; nerw główny midrib.

3. pot. (= predyspozycja) knack, talent, skill; mieć nerw pisarski have a talent l. skill for writing; robić coś z nerwem put verve into sth one does.

4. zob. nerwy.

- nic się nie zmieniło nothing has changed

- nic a. niczego nam nie brakuje we have everything we need

- nic a. niczego nie zapomniałeś? have you forgotten anything?

- nie dostał nic a. niczego do zjedzenia he wasn’t given anything to eat

- niczym się nie przejmował he didn’t worry about a thing

- nie znalazła nic, co mogłoby ją zainteresować she didn’t find anything that might be of interest to her

- nic nowego/szczególnego nothing new/special

- nic ważnego się nie stało nothing important happened

- nic podobnego nothing of the kind a. sort

- nic dziwnego, że… it’s no wonder that…, no wonder…

- nie ma nic łatwiejszego nothing could be simpler a. easier

- błagałem go, a on nic I begged him, but he didn’t say a word

- szukaliśmy cały dzień, i nic we were searching all day, all for nothing

- nic ci/mu do mnie a. do moich spraw it’s got nothing to do with you/him

- nic mi po takim starym rowerze an old bike like that is no use to me pot.

- nic tu po tobie you have no business being here

- nic innego nothing else

- to nic innego jak gra na zwłokę it’s just playing for time, it’s nothing other than playing for time

- nic takiego nothing important/serious

- to nic takiego, zwykłe przeziębienie it’s nothing serious, just an ordinary cold

- nic takiego się nie stało nothing really happened

- to nic never mind, it doesn’t matter

- to nic, nie martw się it’s nothing, don’t worry

- nic, nic, to tylko lekkie zadrapanie it’s nothing (at all), just a scratch

- mieć kogoś/coś za nic to not care about sb/sth

- zrobić coś z niczego to make something out of nothing

- on w niczym nie potrafi jej dorównać she outshines a. surpasses książk. him in any way

- Anna w niczym nie przypomina swojej siostry Anna is quite a. totally unlike her sister

- z niczym [przyjść, odejść] empty-handed

- odprawiono go z niczym he was sent back empty-handed

- nic nie lepszy/gorszy not a bit better/worse

- „boisz się?” – „nic a nic” a. „nic, ale to nic” ‘are you afraid?’ – ‘not a bit’ a. ‘not at all’

- całą noc nic nie spał he didn’t sleep at all the whole night

- czemu ty nic nie tańczysz? why aren’t you dancing at all?

- łzy nic tu nie pomogą it’s no use crying

- być niczym to be a nobody

- takie nic, a śmie mnie pouczać a nonentity like him telling me what to do!

- twoje dochody to kompletne nic what you earn is absolutely nothing

- „co?” – „nic, nieważne” ‘what?’ – ‘nothing, it doesn’t matter a. it’s not important’

■ być do niczego pot. [osoba] (o samopoczuciu) to be under the weather pot.; (o umiejętnościach) to be hopeless a. lousy GB pot., to be useless pot.; [film, książka] to be hopeless GB pot.; [pomysł, projekt] to be half-baked pot.

- jak nic pot. (na pewno) (as) sure as anything pot.

- jak nic się spóźni he’s bound a. sure to be late

- na nic (zbędny, niepotrzebny) fit for nothing pot.

- cała robota na nic all that work for nothing a. down the drain pot.

- „smaczne, prawda?” – „nic dodać, nic ująć” ‘tasty, isn’t it?’ – ‘you’re right there’

- mieszkanie duże, jasne, nic dodać, nic ująć a large, bright flat – just right a. perfect

- wokół nic, tylko lasy there’s nothing but forest all around

- ona nic, tylko narzeka she does nothing but complain

- nic, tylko płakać it’s enough to make you weep

- nic z tego (nie uda się) it’s no use; (nie ma mowy) nothing doing! pot., no way! pot.

- nic z tego, telefon zepsuty nothing doing, the phone’s out of order

- „chcę iść do kina” – „nic z tego, musisz odrobić lekcje” ‘I want to go to the cinema’ – ‘nothing doing, you’ve got (your) homework to do’

- niczego sobie pot. not bad (at all)

- niczego sobie facet not a bad-looking guy pot.

- niczego sobie piwo not bad beer; pretty good beer pot.

- za nic not for anything

- za nic na a. w świecie not for (all) the world; not for all the tea in China pot.

* * *

* * *

Ins.pl. -mi

1. (= włókno do szycia) thread; (coś jest) szyte grubymi nićmi (sth is) perfectly obvious, (sth is) thinly disguised; trzymać nici czegoś pull the strings of sth; nici z czegoś pot. nothing will come of it, it will all go up in smoke; nić opowieści thread of the story.

2. ( wydzielina pająków) thread, cobweb.

- niedużo czyta he doesn’t read a lot a. much

- niedużo zapłaciłem za samochód I didn’t pay that much a. a great deal for the car

- niedużo z tego rozumiem I don’t really understand (it)

- teraz pracuje niedużo he doesn’t work too much these days

- niedużo ludzi/samochodów not many people/cars

- mamy niedużo czasu/miejsca/pieniędzy we don’t have a. we haven’t got much time/space/money

* * *

* * *

not much, not many.

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

- ostatecznie wyczerpany człowiek a completely a. totally exhausted man

- ostatecznie zdecydowali, że nie wyjadą they finally decided not to go

- ostatecznie poszedłem do domu in the end I went home

- o wszystkim ostatecznie decyduje los fate ultimately decides everything

- ostatecznie rzecz sprowadza się do tego, że… the long and short of it is that…

- ostatecznie mogę sprzedać samochód as a last resort, I can sell the car

- ostatecznie to jego pieniądze, może je wydać na co chce it’s his money after all: he can spend it on whatever he wants

- więc ostatecznie o co w tym wszystkim chodzi? in the end, what’s it really all about?

* * *

* * *

1. (= definitywnie) decisively, conclusively, ultimately.

2. (= w końcu) finally, in the end, at last, eventually.

3. (= w ostateczności) as a last resort; (= w końcu) after all.