-
41 Sine prole
• (sp) -
42 educo
to draw out, lead out, march out/ bring up, rear/ issue. -
43 eventus
eventumconsequence, issue, result, occurrence, experience -
44 exorior
to rise, spring up, issue, appear, come forward. -
45 proventus
a growing up, increase, crop, yield, or issue. -
46 constitutio
constĭtūtĭo, ōnis, f. [constituo].I.In gen., a constitution, disposition, nature:II.firma corporis,
Cic. Off. 3, 33, 117 (as transl. of the Gr. eustatheia tês sarkos); so Sen. Ep. 121, 10 and 14:prima naturae,
Cic. Fin. 4, 6, 15.—In partic.A.A definition:B.ea constitutio summi boni, quae est proposita,
Cic. Fin. 5, 16, 45.—In rhet., the issue in a cause, the point in dispute:C.constitutio est prima conflictio causarum ex depulsione intentionis profecta, hoc modo: Fecisti: Non feci, aut: Jure feci, etc.,
Cic. Inv. 1, 8, 10; Auct. Her. 1, 11, 18 and 19; cf. Quint. 3, 6, 2 sq.—A regulation, order, arrangement:2.nec temporis unius nec hominis esse constitutionem rei publicae,
Cic. Rep. 2, 21, 37, cf. id. ib. 1, 45, 69;2, 31, 53: constitutio est in lege, more, judicato, pacto,
Quint. 7, 4, 6; cf. id. 7, 4, 5; 5, 2, 5:religionum,
Cic. Leg. 2, 10, 23:senatus,
Liv. 39, 53, 10; Plin. 34, 9, 21, § 99 al.—Esp., an imperial regulation, order: quodcumque ergo imperator per epistulam promulgavit, vel cognoscens decrevit, vel edicto praecepit, legem esse constat;hae sunt quae constitutiones appellantur,
Just. Inst. 1, 2, 6; Gai Inst. 2, 5, § 3 al. -
47 effluo
ef-flŭo, xi, 3, v. n. (and very rarely a.), to flow or run out, to flow forth (class.; esp. freq. in the trop. sense).I.Lit.:B.facit effluere imbres,
Lucr. 6, 512:una cum sanguine vita,
Cic. Tusc. 2, 24 fin.:umor e cavis populi nigrae,
Plin. 24, 8, 32, § 47:sucina petris,
id. 37, 2, 11, § 35:amnis in oceanum,
id. ib.:ne qua levis effluat aura,
escape, Ov. M. 6, 233.— Poet.:ambrosiae et nectari' linctus,
Lucr. 6, 971, v. Lachm. ad h. l.—Act.:C.ne (amphorae) effluant vinum,
Petr. 71, 11; cf. Claud. Prob. et Olyb. [p. 631] 52.—Transf., of non-fluid bodies, to go out, issue forth ( poet. and in post-Aug. prose):2. * Suet.Epicuri figurae, quas e summis corporibus dicit effluere,
Quint. 10, 2, 15 Spald.; cf. Gell. 5, 16, 3: effluit effuso cui toga laxa sinu, *Tib. 1, 6, 40 (dub.—Müll. et fluit); cf. Claud. IV. Cons. Honor. 208:manibus opus effluit,
slips from, drops from, Lucr. 6, 795; cf. Ov. M. 3, 39; Curt. 8, 14.—Aug. 97; Plin. 27, 13, 111, § 138.—II.Trop.: utrumque hoc falsum est: effluet, i. e. it will go abroad, become known = emanabit, * Ter. Eun. 1, 2, 41; cf.2.Auct. Or. pro Domo, 46, 121: impropria interim effluunt,
slip out, Quint. 10, 3, 20:tanta est intimorum multitudo, ut ex iis aliquis potius effluat, quam novo sit aditus,
Cic. Fam. 6, 19, 2:ne effluant haec ab oculis tuis,
Vulg. Prov. 3, 21.—To pass away, disappear, vanish (cf. I. B. 2.):praeterita aetas quamvis longa cum effluxisset,
Cic. de Sen. 2, 4; cf. id. ib. 19, 69; id. Att. 12, 43 fin.; Quint. 11, 2, 44:viso mens aegra effluxit hiatu,
Sil. 6, 245; cf.:effluet in lacrimas,
to melt, dissolve, Luc. 9, 106.—So esp. to escape from the memory:ut istuc veniam ante quam plane ex animo tuo effluo,
am forgotten, Cic. Fam. 7, 14, 1; cf. id. Fin. 1, 12, 41; id. Brut. 61, 219; id. Verr. 2, 4, 26; Ov. R. Am. 646. -
48 enascor
ē-nascor, -nātus, 3, v. dep. n., to issue forth, to sprout or spring up, to arise, to be born (not freq. till after the Aug. per.;in Plaut., Ter., and Cic. not at all): quod enasci colicoli vix queunt,
Varr. R. R. 1, 41, 4;so of plants,
Col. 5, 4, 2; 11, 3, 48; Liv. 32, 1 fin.; 43, 13; Quint. 6, 3, 77; Suet. Aug. 94 al.; also: rami enati, shot out, * Caes. B. G. 2, 17, 4;v. G. Long ad h. l.: dentes ex mento,
Varr. R. R. 2, 9, 3; cf.:cornua (cervorum) cutibus,
Plin. 11, 37, 45, § 128: aliquid, * Lucr. 1, 171:capillus,
Liv. 32, 1:gibba pone cervicem,
Suet. Dom. 23:insula medio alveo,
Curt. 2, 8 fin.; cf. Plin. Ep. 6, 31, 17; Dig. 41, 1, 56; 41, 2, 1.— Transf.:inde quasi enata subito classis erupit,
Flor. 2, 15, 14:molestias in facie enascentes tollere,
Plin. 28, 8, 28, § 109. -
49 evado
ē-vādo, si, sum, 3 ( perf. sync. evasti, Hor. S. 2, 7, 68; Sil. 15, 796; perf. evadi. Treb. Poll. Trig. Tyr. 5, 6), v. n. and a.I. A.Lit.1.In gen.:b.si (apes) ex alvo minus frequentes evadunt,
Varr. R. R. 3, 16, 36:ex aqua,
Plaut. Rud. 1, 2, 86:ex balineis,
Cic. Cael. 27, 65:oppido,
Sall. J. 56, 5:undis,
Verg. A. 9, 99:puteo,
Phaedr. 4, 9, 11:abiit, excessit, evasit, erupit,
Cic. Cat. 2, 1:per praeruptum saxum in Capitolium,
Liv. 5, 46:in terram,
to disembark, to land, id. 29, 27 fin. —In an upward direction:2.ex abditis sedibus evadere atque exire,
Cic. N. D. 2, 37, 95:evado ad summi fastigia culminis,
mount up, ascend, Verg. A. 2, 458:ad parietem,
Suet. Ner. 48:in murum, muros, moenia,
Liv. 2, 17; 4, 34; 10, 17:in jugum,
id. 33, 8:in cacumen,
Curt. 7, 11:super capita hostium,
id. 5, 3 et saep.—In partic., to get away, escape:B.aut e morbo evasurum aegrotum, aut e periculo navem, aut ex insidiis exercitum,
Cic. Div. 2, 5, 13: ex fuga, * Caes. B. G. 3, 19, 4:e manibus hostium,
Liv. 22, 49:ex judicio,
Cic. Verr. 2, 1, 5:e tanto periculo,
Liv. 42, 18:periculo,
id. 21, 33:adverso colle, sicuti praeceptum fuerat, evadunt,
Sall. J. 52, 3; cf. id. ib. 50 fin.; Liv. 1, 12 fin.; 10, 1 et saep.—Trop.1.In gen., to go or come out, pass out, escape:b.accedit, ut eo facilius animus evadat ex hoc aëre eumque perrumpat, quod, etc.,
Cic. Tusc. 1, 19; cf.:ex corpore (animus),
id. de Sen. 22, 80; and:cum ab iis... evaseris, id Tusc. 1, 41, 98: ad conjecturam,
to arrive at, Plaut. Rud. 3, 1, 20:ne in infinitum quaestio evadat,
Quint. 2, 17, 16. —In an upward direction:2.nitamur semper ad optima: quod facientes aut evademus in summum, aut certe multos infra nos videbimus,
Quint. 12, 11, 30.—In partic., to turn out, fall out, end in some manner, to have an issue of some kind, to result, to turn to or become something:b.ex communibus proprii, ex fucosis firmi suffragatores evadunt,
Q. Cic. Pet. Cons. 9, 35; cf. Cic. Or. 27, 95; id. Fin. 4, 25, 69:quos judicabat non posse oratores evadere,
id. de Or. 1, 28, 126:fuit autem Athenis adulescens, perfectus Epicureus evaserat,
id. Brut. 35, 131; 87, 299; id. Fin. 4, 28, 78:ita molles mentes evadunt civium,
id. Rep. 1, 43, 67; cf.:juvenis evasit vere indolis regiae,
Liv. 1, 39:quod tu ejusmodi evasisti,
Cic. Verr. 2, 3, 69:nimis saepe secus videmus evadere,
id. Leg. 2, 17, 43.—Of abstract subjects:ut ita fastidiosae mollesque mentes evadant civium, ut, etc.,
id. Rep. 1, 43 fin.:si quando aliquod somnium verum evaserit,
id. Div. 2, 53:vereor ne haec quoque laetitia vana evadat,
Liv. 23, 12:quoniam primum vanum inceptum evasisset,
id. 35, 47 et saep.:intellego hercle: sed quo evadas nescio,
what you are driving at, Plaut. Poen. 1, 1, 44: quam timeo, quorsum evadas, where you are coming out in your story, Ter. And. 1, 1, 100; 1, 2, 5:nimia illaec licentia Profecto evadet in aliquod magnum malum,
id. Ad. 3, 4, 64:demiror quid sit, et quo evadat, sum in metu,
Plaut. As. 1, 1, 68; cf. Cic. Att. 14, 19 fin.:videamus, hoc quorsum evadat,
id. ib. 9, 18, 4; Nep. Dion. 8, 1:huccine (beneficia),
to end in this, Sall. J. 14, 9:in morbos longos,
Liv. 27, 33, 6.—Pregn., to come to pass, be fulfilled:II.aliquando id, quod somniarimus, evadere,
Cic. Div. 2, 59;for which: si somnium verum evasit aliquod,
id. ib. 2, 71, 146.Act. (mostly poet. and post-Aug.; not in Cic.), to pass over or pass a thing, to get over, pass beyond, leave behind.A.Lit.1.In gen.:b.omnem videbar evasisse viam,
Verg. A. 2, 730:tot urbes,
id. ib. 3, 282:vada, arva,
Ov. M. 3, 19:amnem,
Tac. A. 12, 35:limen harae,
Col. 7, 9, 13:vestibulum (apes),
id. 9, 12, 1 et saep.—In an upward direction:2.sic fata gradus evaserat altos,
had mounted the steps, Verg. A. 4, 685:ardua,
to climb, ascend, Liv. 2, 65. —In partic., to get away, flee, escape from, = effugere:B.alicujus manus,
Verg. A. 9, 560:loca mortis,
Ov. M. 14, 126:flammam,
Verg. A. 5, 689:angustias,
Liv. 21, 32; 38, 2:nocturnas insidias,
Suet. Caes. 74: aliquem, Tiber. ap. Suet. Tib. 61.—Trop.1.In gen.: vitam, to depart from, i. e. to die, App. M. 4, p. 140.—b.In an upward direction:2.si haec quoque jam lenius supina perseverantibus studiis evaseris,
hast climbed, ascended, Quint. 12, 10, 79.—In partic., to escape, get rid of: aegritudinem, Lucil. ap. Non. 294, 7:necem,
Phaedr. 4, 6, 4:gravem casum,
Tac. A. 14, 6:sermones malignorum,
Plin. Ep. 7, 24, 3 et saep. -
50 excurro
ex-curro, cŭcurri (Plaut. Most. 2, 1, 12; Liv. 1, 15 et saep.;I. A.less freq. curri,
Liv. 25, 30), cursum, 3, v. n. and a.Lit.:b.cum se excucurrisse illuc frustra sciverit,
Plaut. Bacch. 2, 3, 125:excurrat aliquis, qui hoc tantum mali filio suo nuntiet,
Cic. Verr. 2, 1, 26, § 67:mandavi utrique eorum, ut ante ad me excurrerent, ut tibi obviam prodire possem,
id. Fam. 3, 7, 4: excurristi a Neapoli, Caes. ap. Prisc. p. 901 P.:dum panes et cetera in navem parantur, excurro in Pompeianum,
make an excursion, Cic. Att. 10, 15, 4;so of a long journey: in Graeciam,
id. ib. 14, 16, 3;of eagerness in applauding a speaker: proni atque succincti ad omnem clausulam non exsurgunt modo, verum etiam excurrunt,
Quint. 2, 2, 12:in crucem,
to go to destruction, go to the devil, Plaut. Most. 2, 1, 12:ad hominem Dei,
Vulg. 4 Reg. 4, 22.—In partic., milit. t. t., to sally forth, to make an excursion or irruption:2.sine signis omnibus portis,
Liv. 29, 34, 11:in fines Romanos excucurrerunt populandi magis quam justi more belli,
id. 1, 15, 1 Drak. N. cr.:Carthago excurrere ex Africa videbatur,
Cic. Agr. 2, 32, 87:excursurus cum valida manu fuerat,
Just. 13, 5.—Transf., of inanim. or abstr. things.a.In gen., to go forth, issue forth:b.fons ex summo montis cacumine excurrens,
Curt. 3, 1, 3; Pall. Nov. 15, 1:nec recisis qui a lateribus excurrant pampinis,
shoot forth, Plin. 17, 23, 35, § 212:quorum animi spretis corporibus evolant atque excurrunt foras,
Cic. Div. 1, 50, 114.—In partic.(α).Of localities, to run out, project, extend:(β).ab intimo sinu paeninsula excurrit,
Liv. 26, 42, 8:Sicania tribus excurrit in aequora linguis,
Ov. M. 13, 724:promontorium in altum,
Liv. 32, 23, 10 Drak.:dorsum montis in Persidem,
Curt. 5, 3:promontorium per Creticum mare,
Plin. 5, 5, 5, § 32.—In specifications of measure, to be over and above, to exceed (late Lat.; cf.B.Krebs, Antibarb. p. 435): decem (auri pondo) et quod excurrit,
and something over, Dig. 16, 3, 26:viginti et quod excurrit annorum pax,
of twenty years and upwards, Veg. Mil. 1, 28. —Trop., to run or spread out, to extend, display itself:(β). II.campus, in quo excurrere virtus posset,
Cic. Mur. 8, 18: quid est, cur insistere orationem malint quam cum sententia pariter excurrere? qs. to keep pace with, id. Or. 51, 170:ne oratio excurrat longius,
to run out to too great length, be prolix, id. de Or. 3, 49, 190:extra ordinem excurrens tractatio,
Quint. 4, 3, 14:paeone dochmioque, quorum prior in quatuor, secundus in quinque (syllabas) excurrit,
id. 9, 4, 79:praecoces germinationes,
Plin. 17, 2, 2, § 16: in hos quoque studiorum secessus excurrit, qs. makes excursions, Quint. 10, 5, 16:in pericula,
Sen. Ben. 2, 34 fin.:quia in hoc tempus excurrit donationis eventus, quo,
extends, Dig. 24, 1, 10: quaedam (in periodo) quasi decurtata... productiora alia et quasi immoderatius excurrentia, running out, stretched out (the figure being taken from places which run out or project, v. above), Cic. Or. 53, 178.—Act. (very rare).A.To run through a place;B.trop.: prope jam excurso spatio,
Ter. Ad. 5, 4, 6; cf. Lachm. ad Lucr. p. 210.—To pass over, omit something in speaking:a quo multa improbe sed venuste dicta, ne modum excedam, excurro,
Sen. Contr. 5, 34 med., p. 374 Bip. -
51 exeo
ex-ĕo, ĭi (rarely īvi, Gell. 12, 12, 3; Plaut. Rud. 2, 6, 50; perf. exit, for exiit, id. Ps. 2, 4, 40; Verg. A. 2, 497), ĭtum, īre ( fut. [p. 683] exibo, but exies, exiet, Sen. Ep. 113, 20; id. Apocol. 3, 1 al.;I. A.exiet for exibit,
Tert. adv. Jud. 13; Vulg. Matt. 2, 6; 5, 26 al.; perh. also in Hor. C. 4, 4, 65; acc. to some MSS. al. evenit; v. Orell. ad h. l.), v. n. and a.Lit.1.In gen.:2.dum intro eo atque exeo,
Plaut. Ep. 5, 1, 43:jam ad te exeo,
id. Bacch. 4, 6, 24; 4, 9, 129:foras,
id. Cas. 5, 2, 51; cf. id. Rud. 2, 2, 2:ex urbe,
id. Am. 1, 3, 35:ex urbe, oppido,
Cic. Fam. 4, 1, 2; Caes. B. G. 2, 33, 1:e patria,
Cic. Pis. 14, 33:e finibus suis,
Caes. B. G. 1, 5, 1:clam ex castris,
id. ib. 7, 20, 10:ab aliquo,
from one's house, Ter. Eun. 3, 4, 7 (v. ab, I. a.):ab urbe,
away from, Liv. 10, 37, 6 Weissenb. ad loc.; 21, 13, 7; 23, 18, 14;al. a villa sua,
Quint. 6, 3, 49:de triclinio, de cubiculo,
Cic. de Or. 2, 65, 263:de balneis,
id. de Or. 2, 55, 223:de navi,
id. Att. 2, 7, 4:(cornix) a cauda de ovo,
tail first, Plin. 10, 16, 18, § 38:portā,
Plaut. Mil. 5, 39:domo,
Cic. Rep. 1, 12; cf.:erant omnino itinera duo, quibus itineribus domo exire possent,
i. e. withdraw from, leave their country, Caes. B. G. 1, 6, 1; so,domo,
id. ib. 1, 12, 5;1, 29, 1: castris,
id. B. C. 1, 69, 3:in solitudinem,
to withdraw, Cic. Off. 1, 32, 118:in alias domos tamquam in colonias,
id. ib. 1, 17, 54:in provinciam,
Caes. B. G. 1, 33, 4:in terram,
i. e. to land, Cic. Verr. 2, 5, 51, § 433:in luminis oras,
i. e. to be born, Lucr. 1, 170:ad aliquem,
i. e. to go from home to visit a person, Ter. Hec. 4, 1, 6 et saep.—Prov.:exeat aulā, qui vult esse pius,
Luc. 8, 493.— Poet., with inf.:exierant dare veris opes,
Stat. Ach. 1, 288.—Of inanim. or abstr. subjects:cum de consularibus mea prima sors exisset,
Cic. Att. 1, 19, 3; so,sors,
Hor. C. 2, 3, 27; cf.:cujus nomen exisset,
Cic. Verr. 2, 2, 51, § 127:nummi, qui per simulationem ab isto exierant,
id. ib. 2, 2, 25, §61: per septem portus in maris exit aquas (Nilus),
flows out, empties, Ov. Am. 2, 13, 10:septem aquis (Ister),
Val. Fl. 8, 187:populo albae folia vetustiora in angulos exeunt,
terminate, Plin. 16, 23, 35, § 86:color in florem heliotropii,
id. 37, 6, 22, § 83; cf.:masculina nomina in A atque S litteras,
to end, terminate, Quint. 1, 5, 61.— Pass. impers.:uti inde exiri possit,
Cato, R. R. 1, 2:crepuit ostium: exitur foras,
Plaut. Cas. 4, 3, 15:in Velabro, qua in Novam viam exitur,
Varr. L. L. 6, § 24 Müll.—In partic.a.In milit. lang., to move out, march out:b.milites, qui de tertia vigilia exissent,
Caes. B. C. 1, 64 fin.:ut paludati (praetores) exeant,
depart for the battle-field, id. ib. 1, 6, 6:ad pugnam,
Liv. 44, 39, 2; Verg. G. 4, 67:ex Italia ad bellum civile,
Cic. Fam. 2, 16, 3 et saep.— Pass. impers.:non posse clam exiri,
Caes. B. C. 1, 67, 2:postquam exitum est maximā copiā,
Plaut. Am. 1, 1, 64.—In jurid. Lat.: potestate, de or a potestate alicujus, to get out of any one's power (potestas), to be emancipated, become free, Dig. 37, 4, 1, § 6; 62; 28, 6, 3 et saep. (cf. B. 1. infra).—c.De vita, to depart from life, decease, die (for the usual excedere or decedere de vita):d.quem (me) fuerat aequius ut prius introieram, sic prius exire de vita,
Cic. Cael. 4, 15; so,de vita,
Plin. Ep. 3, 9, 5; cf.:e vita tamquam e theatro,
Cic. Fin. 1, 15, 49:vitā exire,
Val. Max. 9, 12, ext. 1.—To go out or forth in any manner, to issue, escape (very rare):e.cujus (Isocratis) e ludo tamquam ex equo Trojano meri principes exierunt,
Cic. de Or. 2, 22, 94:hanc tamen Antonius fugam suam, quia vivus exierat, victoriam vocabat,
Vell. 2, 82, 3.—Of inanimate subjects:currente rota cur urceus exit?
Hor. A. P. 22: libri quidem ita exierunt, ut, etc., turned out (the figure being borrowed from works of art which are cast and turned out of the mould), Cic. Att. 13, 13, 1.—Of plants, to come up, spring forth, sprout out:f.plerumque e terra exit hordeum diebus VII.,
Varr. R. R. 1, 45, 1:ne semina in frugem exeant e terra,
Plin. 11, 30, 36, § 109:folia a radice,
id. 25, 4, 9, § 28:lupinus agro limoso,
Col. 2, 10, 3:fabae in folia,
Plin. 18, 7, 10, § 57; and absol.:ut vix ulla herba exeat,
Col. 2, 11, 3; so,lens sata (with grandescere),
Pall. Febr. 4;and, messis,
Val. Fl. 7, 549.—To mount upwards, ascend, rise ( poet. and postAug. prose):B.in auras (ignis),
Lucr. 6, 886:ad caelum (arbor),
Verg. G. 2, 81:in altitudinem (comae palmarum),
Plin. 13, 4, 8, § 37.—Trop.1.In gen.:2.exisse ex potestate dicimus eos, qui effrenati feruntur aut libidine aut iracundia, etc.... Qui igitur exisse ex potestate dicuntur, idcirco dicuntur, quia non sunt in potestate mentis,
Cic. Tusc. 3, 5, 11; cf.:itaque iratos proprie dicimus exisse de potestate, id est de consilio, de ratione, de mente,
id. ib. 4, 36, 77;for which: a se,
Petr. 90: ex hac aerumna, Lucil. ap. Non. 296, 16; cf.:exire aere alieno,
Cic. Phil. 11, 6, 13 (dub. al. se exserere):quam nihil non consideratum exibat ex ore!
id. Brut. 76, 265; id. de Or. 2, 22 fin.:nequaquam similiter oratio mea exire atque in vulgus emanare poterit,
id. Rosc. Am. 1, 3; Plin. Pan. 75, 3:ea res prodita est et in vulgus exivit,
Gell. 12, 12, 3; cf. with object-clause:exiit opinio, descensurum eum ad Olympia inter athletas,
Suet. Ner. 53; for which also with a subject-clause:quod ante paucos dies exierat in vulgus, laudanti cuidam formam suam, respondisse eum, etc.,
id. Galb. 20:ob hoc exivit proverbium, etc.,
became current, Vulg. Gen. 10, 9.—In partic.a.Of time, to run out, end, expire:b.quinto anno exeunte,
Cic. Div. 1, 25, 53:indutiarum dies exierat,
Liv. 4, 30, 14; 30, 25, 1; 42, 47, 10:dies censurae, stipendii,
id. 9, 34, 22; 22, 33, 5:nullus mihi per otium dies exit,
Sen. Ep. 8; Plin. Pan. 68, 2 et saep.—To extend beyond a certain measure or limit (mostly post-Aug.):c.extra aliquid,
Varr. R. R. 2, 1, 25:vestra vita, licet supra mille annos exeat,
run out, extend, Sen. Brev. Vit. 6:probationes in tertium diem exierunt,
Plin. Ep. 2, 11, 18:digressus in laudes Castoris ac Pollucis exierat,
Quint. 11, 2, 11; cf.:continuus (translationis usus) in allegorias et aenigmata exit,
id. 8, 6, 14:in longum exierit ordo rerum,
id. 4, 2, 51.—To pass away, perish:II. A.opus laudabile, numquam a memoria hominum exiturum,
Sen. Ben. 3, 38; so with a subjectclause:an jam memoriā exisse, neminem ex plebe tribunum militum creatum esse?
Liv. 6, 37, 5.—Lit.1.In gen.:2.limen,
Ter. Hec. 3, 3, 18:Avernas valles,
Ov. M. 10, 52:flumen,
Val. Fl. 4, 698:quantum diurni itineris miliariorum numero in reda possit exiri,
Vitr. 10, 9, 3:donec minor filius lubricum juventae exiret,
Tac. A. 6, 49 (55) fin. —Pregn., to avoid, evade, ward off:B.corpore tela atque oculis vigilantibus exit,
avoids the blows, Verg. A. 5, 438; cf.:feros exibant dentis adactus (jumenta),
Lucr. 5, 1330; Stat. Th. 6, 802:procul absiliebat, ut acrem exiret odorem,
Lucr. 6, 1217:profluvium sanguinis,
id. 6, 1206:vim viribus,
Verg. A. 11, 750 et saep.—Trop.1.To exceed:2.modum,
Ov. M. 9, 632.—Of time: ad exitam aetatem = ad ultimam aetatem, Paul. ex Fest. p. 28, 5 Müll. -
52 exitus
1.exĭtus, a, um, Part., from exeo, II.2. I.Lit.:B.reditum mihi gloriosum injuria tua dedit, non exitum calamitosum,
Cic. Par. 4, 29:omni exitu et pabulatione interclusi,
Caes. B. G. 7, 44 fin.:exitum sibi parere,
id. B. C. 3, 69, 3.—In plur.:singulorum hominum occultos exitus asservare,
Caes. B. C. 1, 21, 4; 1, 25, 4. —Of things:introitusque elementis redditus exstat,
Lucr. 6, 494:exitus ut classi felix faustusque daretur,
a setting sail, departure, id. 1, 100:amnis,
a flowing out, discharge, id. 6, 727: animaï (i. e. venti), a bursting or rushing out, id. 6, 586; cf. Quint. 1, 11, 7.—Transf., concr., way of egress, outlet, passage:II.exitum non habent, ac pervium non est,
Varr. L. L. 5, § 145 Müll.:cum angusto portarum exitu se ipsi premerent,
Caes. B. G. 7, 28, 3:in exitu paludis,
mouth, Plin. 2, 103, 106, § 226:cibi,
vent, id. 11, 34, 40, § 116 et saep.:si de multis nullus placet exitus,
Juv. 6, 33.—In plur.:insula undique exitus maritimos habet,
Cic. Verr. 2, 2, 75, § 185:septem exitus e domo fecerat,
Liv. 39, 51, 5; Col. 6, 30, 8:alvorum,
Plin. 21, 14, 48, § 82 et saep.Trop.A. 1.In gen.:2.hujus orationis difficilius est exitum quam principium invenire,
end, close, Cic. de Imp. Pomp. 1, 3; cf.: quemadmodum expediam exitum hujus institutae orationis, non reperio, id. Fam. 3, 12, 2:exitus fuit orationis,
Caes. B. G. 4, 8, 1:ut tragici poëtae, cum explicare argumenti exitum non potestis, confugitis ad deum,
Cic. N. D. 1, 20, 53:adducta ad exitum quaestio est,
id. Tusc. 5, 6, 15; cf.:ad exitum pervenire,
id. Fam. 10, 22, 2; id. Or. 33, 116:ita magnarum initia rerum celerem et facilem exitum habuerunt,
Caes. B. C. 3, 22 fin.:verba quae casus habent in exitu similes,
at the end, Cic. Or. 49, 164; cf.in the foll.: fugam quaerebamus omnes, quae ipsa exitum non habebat,
end, aim, id. Phil. 5, 16, 42:hinc omne principium, huc refer exitum,
Hor. C. 3, 6, 6 et saep.:in exitu est meus consulatus,
Cic. Mur. 37, 80; cf.: in exitu jam annus erat Liv. 35, 10, 1:superioris anni,
id. 30, 26, 2:veris,
Plin. 17, 22, 35, § 170:oppugnationis,
Caes. B. C. 3, 9, 8:mimi, fabulae,
the catastrophe, conclusion, Cic. Cael. 27, 65:vitae,
end of life, latter end, Nep. Eum. 13; cf.:vitae mortisque,
Vell. 2, 7, 1.—In plur.:tristes exitus habuit consulatus,
Cic. Brut. 34, 128: eae causae sunt plenissimae, quae plurimos exitus dant ad ejusmodi degressionem, outlets, i. e. opportunities, id. de Or. 2, 77, 312: habent exitus aut in a aut in e, etc., Varr. L. L. 10, § 62 Müll.—In partic., end of life, end, death:3.natura ad humanum exitum (Romulum) abripuit,
Cic. Rep. 1, 16 fin.:duravere usque ad Sejani exitum,
Plin. 8, 58, 74, § 197; Amm. 14, 11:exitus in dubio est,
Ov. M. 12, 522:Thrasymachi,
Juv. 7, 204:saevus et illum exitus eripuit,
id. 10, 127; 271.—In plur.:nonnumquam bonos exitus habent boni,
Cic. N. D. 3, 37, 89:non igitur fatales exitus habuerunt,
id. Div. 2, 9, 24.—A means, method, way, device, solution of a difficulty:B.cum autem exitus ab utroque datur conturbato errantique regi,
Cic. Fin. 5, 22, 63:non solum viam quaestus invenerunt, verum etiam exitum ac rationem defensionis,
id. Verr. 2, 3, 82, § 190:jam nullum fortunis communibus exitum reperietis,
id. Dom. 47, 123.—Issue, result, event, i. q. eventus:si mihi alterutrum de eventu atque exitu rerum promittendum est,
Cic. Fam. 6, 1, 5:in unum exitum spectare,
id. de Or. 1, 20, 92:videtur ad exitum venisse quaestio,
id. Tusc. 5, 7, 18; id. Fin. 2, 1, 3:neque exitum legis esse in meretrice publicanda,
i. e. the law would be without proper effect, id. Inv. 2, 40, 118, v. the context:de exitu rerum sentire,
Caes. B. G. 7, 52 fin.:incerto etiam nunc exitu victoriae,
id. ib. 7, 62, 6:de exitu fortunarum suarum consultabant,
id. ib. 7, 77, 1; cf. id. ib. 3, 8, 3; and:prudens futuri temporis exitum Caliginosa nocte premit deus,
events, Hor. C. 3, 29, 29: ut quae rei publicae polliceremur, exitu praestaremus, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 8, 3:exitum rei imponere,
Liv. 37, 19, 1:quaestiones ad exitum perductae,
id. 40, 19, 10:ad exitum spei pervenire,
accomplishment, id. 5, 12, 4; so,serae exitum spei exspectare,
id. 5, 6, 2:sine exitu esse,
without result, id. 32, 40, 3.—In plur.:fortasse haec omnia meliores habebunt exitus,
Cic. Fam. 2, 16, 6:quae (responsa haruspicum) aut nullos habuerint exitus aut contrarios,
id. Div. 2, 24, 52:Liber vota bonos ducit ad exitus,
Hor. C. 4, 8, 34; cf.:(fortuna) Belli secundos reddidit exitus,
id. ib. 4, 14, 38.—Prov.:exitus acta probat,
the event justifies the deed, Ov. H. 2, 85. -
53 Mars
Mars (archaic and poet. Māvors, q. v.), Martis (collat. reduplic. form Marmar, in the Song of the Arval Brothers; v. the following, and Mamers), m. [root mar-, gleam; Sanscr. marīkis, beam of light; hence Mars, the bright god; cf.: marmor, mare], Mars, who, as father of Romulus, was the primogenitor of the Roman people, the god of war, of husbandry, of shepherds and seers. For him was named the month of Martius, March, the beginning of the Roman year, Ov. F. 3, 73 sqq.:II.legio Martia... ab eo deo, a quo populum Romanum generatum accepimus,
Cic. Phil. 4, 2, 5:Mars pater te precor quaesoque, uti sies volens propitius mihi, etc.,... ut tu morbos visos invisosque viduertatem vastitudinemque, calamitates intemperiasque prohibessis, etc.,
Cato, R. R. 141, 2; cf., in the Song of the Arval Brothers, NEVE LVERVE MARMAR SINS INCVRRERE IN PLEORIS;for Mars pater, the forms Marspiter, gen. Marspitris, or -tĕris, and Maspiter were also employed,
Gell. 5, 12, 5; Macr. S. 1, 12; 19; Varr. L. L. 8, § 33 Müll.; 9, § 75; 10, § 65; Prisc. p. 695:Mars Gradivus, Quirinus, Silvanus, Ultor, v. under h. vv.: Mars durus,
Verg. E 10, 44:torvus,
Hor. C. 1, 28, 17:cruentus,
id. ib. 2, 14, 13:ferus,
Ov. H. 7, 160; id. F. 4, 25:ferox,
id. M. 13, 11:bellicus,
id. F. 3, 1:fortibus sane oculis Cassius (Martem spirare dicens) se in Siciliam non iturum,
Cic. Att. 15, 11. The Salii were destined for his service, Liv. 1, 20, 4; horses and bulls were offered to him, Paul. ex Fest. p. 61 Müll.; Ov. H. 6, 10; Macr. S. 3, 10, 4:per Martem, a soldier's oath,
Plaut. Mil. 5, 21. He was often appealed to in oaths, etc., esp. by soldiers:Nam neque Duellona mi umquam neque Mars creduat, ni, etc.,
Plaut. Bacch. 4, 8, 8; id. Mil. 1, 1, 11; id. Truc. 3, 1, 11.—Transf.A.War, battle, a conflict, engagement, contest, etc.; also the art of war: cum veter occubuit Priamus sub Marte Pelasgo, Enn. ap. Prisc. p. 607 P. (Ann. v. 17 Vahl.):B.Martem accendere cantu,
to incite to battle, Verg. A. 6, 165:apertus,
fighting in the open field, Ov. M. 13, 27: equitem suo alienoque Marte pugnare, i. e. to fight both in their own fashion (on horseback) and in one which was strange to them (on foot), Liv. 3, 62, 9:pugna jam in manus, jam in gladios, ubi Mars est atrocissimus, venerat,
id. 2, 46, 3:terribili Marte ululare,
Plin. 26, 4, 9, § 19:captam sine Marte,
Stat. Ach. 1, 401:quos amisimus cives, eos Martis vis perculit, non ira victoriae,
Cic. Marcell. 6, 17.— Poet.:Mars forensis,
a contest in the forum, legal contest, Ov. P. 4, 6, 29; cf.:et fora Marte suo litigiosa vacent,
id. F. 4, 188.—Hence, prov.: suo (nostro, vestro) Marte, by one's own exertions, without the assistance of others:rex ipse suo Marte res suas recuperavit,
Cic. Phil. 2, 37, 95; id. Off. 3, 7, 34:cum vos vestro Marte his rebus omnibus abundetis,
id. Verr. 2, 3, 4, § 9.—The issue of a war or a battle, the fortune of war:C.cum omnis belli Mars communis, et cum semper incerti exitus proeliorum sint,
Cic. Fam. 6, 4, 1: communis adhuc Mars belli erat, Liv. 10, 28:aequo Marte,
with equal advantage, on equal terms, Caes. B. G. 7, 19, 3; 8, 19, 2; Curt. 4, 1, 8:pari Marte,
Hirt. B. G. 8, 19:aequato Marte,
Liv. 1, 25:verso Marte ( = versā fortunā),
id. 29, 3, 11:vario Marte pugnatum est,
Quint. 8, 6, 24:incerto Marte,
Tac. H. 4, 35:anceps,
Liv. 7, 29, 2; 21, 1, 2:dubius,
Vell. 2, 55, 3.—The planet Mars: Jovis stellae proximum inferiorem orbem tenet puroeis, quae stella Martis appellatur, Cic. N. D. 2, 20, 53; 2, 46, 119; Plin. 2, 8, 6, § 34; 2, 15, 12, § 60; Hyg. Astr. 2, 42:III. a.Martis sidus,
Cassiod. Var. 11, 36.—Hence,Of or belonging to Mars:b.lupus,
sacred to Mars, Verg. A. 9, 566; cf.: Martius lupus, integer et intactus, gentis nos Martiae et conditoris nostri admonuit, descended from Mars (since Mars is the father of Romulus and Remus), Liv. 10, 27:legio,
Cic. Phil. 3, 3, 6; 4, 2, 5:miles,
Ov. M. 14, 798:proles,
i. e. Romulus and Remus, id. F. 3, 59:anguis,
sacred to Mars, id. M. 3, 32:judicium,
i. e. of the Areopagus at Athens, App. M. 10, p. 718 Oud.: Campus;v. campus: harena,
a place in the Circus where the gladiators fought, Ov. Tr. 2, 282; Mart. 2, 75, 8:gramen,
i. e. the Field of Mars, Hor. C. 3, 7, 26: Martius mensis, the month of March, formerly the first month of the year, Plin. 15, 3, 4, § 13:Martii Calendis,
Hor. C. 3, 8, 1: Idus Martiae, the Ides of March, famous as the day on which Julius Cæsar was killed, Cic. Att. 14, 4, 2; cf. 14, 20, 1 sq.; id. Phil. 2, 35, 88; id. Fam. 10, 28, 1.— In the form Mavortius ( poet.):moenia,
i. e. Rome, Verg. A. 1, 276:tellus,
i. e. Thrace, id. G. 4, 462:conjux,
i. e. Venus, Val. Fl. 2, 208:proles,
i. e. the Thebans, Ov. M. 3, 531; cf.:seges belli (because sprung from the dragon's teeth),
Claud. III. Cons. Hon. 135.—Transf.1.Warlike, martial:2.Martia Penthesilea,
Verg. A. 11, 661:Martia saeculi voluptas,
Mart. 5, 24, 1:Martius aeris rauci canor,
Verg. G. 4, 71:vulnera,
id. A. 7, 182:Thebe,
i. e. where many wars were carried on, Ov. Am. 3, 6, 33.—Of or belonging to the planet Mars:IV.ille fulgor rutilus, horribilisque terris, quem Martium dicitis,
Cic. Rep. 6, 17, 17.—As subst.: Mar-tĭus, ii, m. (sc. mensis), March, the month of March:Mensium nomina fere aperta sunt, si a Martio, ut antiqui constituerunt, numeres, Nam primus a Marte,
Varr. L. L. 6, 4, § 33.—Martĭālis, e, adj.A.Of or belonging to Mars: Flamen, Varr L. L. 5, § 84 Müll.;B.7, § 45 ib.: lupus,
sacred to Mars, Hor. C. 1, 17, 9:ludi,
in honor of Mars, Suet. Claud. 1: Martialis collis, near the temple of Deus Fidius, Varr. L. L. 5, § 52 Müll.— Subst.: Martĭālis, is, m., a priest of Mars:Martiales quidam Larini appellabantur, ministri publici Martis,
Cic. Clu. 15, 43.—Belonging to the legio Martia; hence, Martĭāles, the soldiers of the legio Martia, Cic. Phil. 4, 2, 5. -
54 Martiales
Mars (archaic and poet. Māvors, q. v.), Martis (collat. reduplic. form Marmar, in the Song of the Arval Brothers; v. the following, and Mamers), m. [root mar-, gleam; Sanscr. marīkis, beam of light; hence Mars, the bright god; cf.: marmor, mare], Mars, who, as father of Romulus, was the primogenitor of the Roman people, the god of war, of husbandry, of shepherds and seers. For him was named the month of Martius, March, the beginning of the Roman year, Ov. F. 3, 73 sqq.:II.legio Martia... ab eo deo, a quo populum Romanum generatum accepimus,
Cic. Phil. 4, 2, 5:Mars pater te precor quaesoque, uti sies volens propitius mihi, etc.,... ut tu morbos visos invisosque viduertatem vastitudinemque, calamitates intemperiasque prohibessis, etc.,
Cato, R. R. 141, 2; cf., in the Song of the Arval Brothers, NEVE LVERVE MARMAR SINS INCVRRERE IN PLEORIS;for Mars pater, the forms Marspiter, gen. Marspitris, or -tĕris, and Maspiter were also employed,
Gell. 5, 12, 5; Macr. S. 1, 12; 19; Varr. L. L. 8, § 33 Müll.; 9, § 75; 10, § 65; Prisc. p. 695:Mars Gradivus, Quirinus, Silvanus, Ultor, v. under h. vv.: Mars durus,
Verg. E 10, 44:torvus,
Hor. C. 1, 28, 17:cruentus,
id. ib. 2, 14, 13:ferus,
Ov. H. 7, 160; id. F. 4, 25:ferox,
id. M. 13, 11:bellicus,
id. F. 3, 1:fortibus sane oculis Cassius (Martem spirare dicens) se in Siciliam non iturum,
Cic. Att. 15, 11. The Salii were destined for his service, Liv. 1, 20, 4; horses and bulls were offered to him, Paul. ex Fest. p. 61 Müll.; Ov. H. 6, 10; Macr. S. 3, 10, 4:per Martem, a soldier's oath,
Plaut. Mil. 5, 21. He was often appealed to in oaths, etc., esp. by soldiers:Nam neque Duellona mi umquam neque Mars creduat, ni, etc.,
Plaut. Bacch. 4, 8, 8; id. Mil. 1, 1, 11; id. Truc. 3, 1, 11.—Transf.A.War, battle, a conflict, engagement, contest, etc.; also the art of war: cum veter occubuit Priamus sub Marte Pelasgo, Enn. ap. Prisc. p. 607 P. (Ann. v. 17 Vahl.):B.Martem accendere cantu,
to incite to battle, Verg. A. 6, 165:apertus,
fighting in the open field, Ov. M. 13, 27: equitem suo alienoque Marte pugnare, i. e. to fight both in their own fashion (on horseback) and in one which was strange to them (on foot), Liv. 3, 62, 9:pugna jam in manus, jam in gladios, ubi Mars est atrocissimus, venerat,
id. 2, 46, 3:terribili Marte ululare,
Plin. 26, 4, 9, § 19:captam sine Marte,
Stat. Ach. 1, 401:quos amisimus cives, eos Martis vis perculit, non ira victoriae,
Cic. Marcell. 6, 17.— Poet.:Mars forensis,
a contest in the forum, legal contest, Ov. P. 4, 6, 29; cf.:et fora Marte suo litigiosa vacent,
id. F. 4, 188.—Hence, prov.: suo (nostro, vestro) Marte, by one's own exertions, without the assistance of others:rex ipse suo Marte res suas recuperavit,
Cic. Phil. 2, 37, 95; id. Off. 3, 7, 34:cum vos vestro Marte his rebus omnibus abundetis,
id. Verr. 2, 3, 4, § 9.—The issue of a war or a battle, the fortune of war:C.cum omnis belli Mars communis, et cum semper incerti exitus proeliorum sint,
Cic. Fam. 6, 4, 1: communis adhuc Mars belli erat, Liv. 10, 28:aequo Marte,
with equal advantage, on equal terms, Caes. B. G. 7, 19, 3; 8, 19, 2; Curt. 4, 1, 8:pari Marte,
Hirt. B. G. 8, 19:aequato Marte,
Liv. 1, 25:verso Marte ( = versā fortunā),
id. 29, 3, 11:vario Marte pugnatum est,
Quint. 8, 6, 24:incerto Marte,
Tac. H. 4, 35:anceps,
Liv. 7, 29, 2; 21, 1, 2:dubius,
Vell. 2, 55, 3.—The planet Mars: Jovis stellae proximum inferiorem orbem tenet puroeis, quae stella Martis appellatur, Cic. N. D. 2, 20, 53; 2, 46, 119; Plin. 2, 8, 6, § 34; 2, 15, 12, § 60; Hyg. Astr. 2, 42:III. a.Martis sidus,
Cassiod. Var. 11, 36.—Hence,Of or belonging to Mars:b.lupus,
sacred to Mars, Verg. A. 9, 566; cf.: Martius lupus, integer et intactus, gentis nos Martiae et conditoris nostri admonuit, descended from Mars (since Mars is the father of Romulus and Remus), Liv. 10, 27:legio,
Cic. Phil. 3, 3, 6; 4, 2, 5:miles,
Ov. M. 14, 798:proles,
i. e. Romulus and Remus, id. F. 3, 59:anguis,
sacred to Mars, id. M. 3, 32:judicium,
i. e. of the Areopagus at Athens, App. M. 10, p. 718 Oud.: Campus;v. campus: harena,
a place in the Circus where the gladiators fought, Ov. Tr. 2, 282; Mart. 2, 75, 8:gramen,
i. e. the Field of Mars, Hor. C. 3, 7, 26: Martius mensis, the month of March, formerly the first month of the year, Plin. 15, 3, 4, § 13:Martii Calendis,
Hor. C. 3, 8, 1: Idus Martiae, the Ides of March, famous as the day on which Julius Cæsar was killed, Cic. Att. 14, 4, 2; cf. 14, 20, 1 sq.; id. Phil. 2, 35, 88; id. Fam. 10, 28, 1.— In the form Mavortius ( poet.):moenia,
i. e. Rome, Verg. A. 1, 276:tellus,
i. e. Thrace, id. G. 4, 462:conjux,
i. e. Venus, Val. Fl. 2, 208:proles,
i. e. the Thebans, Ov. M. 3, 531; cf.:seges belli (because sprung from the dragon's teeth),
Claud. III. Cons. Hon. 135.—Transf.1.Warlike, martial:2.Martia Penthesilea,
Verg. A. 11, 661:Martia saeculi voluptas,
Mart. 5, 24, 1:Martius aeris rauci canor,
Verg. G. 4, 71:vulnera,
id. A. 7, 182:Thebe,
i. e. where many wars were carried on, Ov. Am. 3, 6, 33.—Of or belonging to the planet Mars:IV.ille fulgor rutilus, horribilisque terris, quem Martium dicitis,
Cic. Rep. 6, 17, 17.—As subst.: Mar-tĭus, ii, m. (sc. mensis), March, the month of March:Mensium nomina fere aperta sunt, si a Martio, ut antiqui constituerunt, numeres, Nam primus a Marte,
Varr. L. L. 6, 4, § 33.—Martĭālis, e, adj.A.Of or belonging to Mars: Flamen, Varr L. L. 5, § 84 Müll.;B.7, § 45 ib.: lupus,
sacred to Mars, Hor. C. 1, 17, 9:ludi,
in honor of Mars, Suet. Claud. 1: Martialis collis, near the temple of Deus Fidius, Varr. L. L. 5, § 52 Müll.— Subst.: Martĭālis, is, m., a priest of Mars:Martiales quidam Larini appellabantur, ministri publici Martis,
Cic. Clu. 15, 43.—Belonging to the legio Martia; hence, Martĭāles, the soldiers of the legio Martia, Cic. Phil. 4, 2, 5. -
55 pignus
pignus, ŏris and ĕris (old form in plur.:I.pignosa pignora eodem modo quo valesii, auselii... dicebantur,
Fest. p. 213 Müll.), n. [root pac-, of pango; cf. paciscor], a pledge, gage, pawn, security, mortgage (of persons as well as things).Lit.:2.opponere se pigneri,
Plaut. Ps. 1, 1, 85:ager oppositus est pignori,
Ter. Phorm. 4, 3, 56:servus, quem hic reliqueram Pignus pro me,
Plaut. Capt. 5, 1, 19:quo facto pignore animos centurionum devinxit,
Caes. B. C. 1, 39:rem alicujus pignori accipere,
Tac. H. 3, 65:pignora apud se deposita persequi et vindicare,
Paul. Sent. 5, 26, 4:sub pignoribus mutuas pecunias accipere,
Dig. 13, 7, 12:habere aliquid pignori,
ib. 20, 4, 2:liberare pignus a creditore,
ib. 20, 4, 4:pignoribus cavere alicui,
ib. 43, 3, 2: aurum [p. 1376] pignori apud aliquem ponere, ib. 13, 7, 27:viginti milia faenus pignoribus positis,
income from mortgages, Juv. 9, 141.—Esp., of the security for the payment of his fine, which was taken by the consul of a senator who failed to attend in the Senate:pignus auferre,
Cic. de Or. 3, 1, 4: pignoribus terreri, Crass. ib.; so,senatores pignoribus cogere,
Cic. Phil. 1, 5, 12:pignora capere,
Liv. 3, 38, 12;of hostages,
id. 33, 22:marium pignora,
male hostages, Suet. Aug. 21: pignus praetorium, the security which the prœtor took as a guarantee for the preservation of a thing when he put it in the possession of a creditor, or fidei commissarius, Dig. 13, 7, 26; 41, 5, 12.—Esp., in phrases.(α).Pignus capere, to take a pledge or security for payment:(β).certis verbis pignus capiebatur,
Gai. Inst. 4, 29; 26 al.—Pignora capere, to issue execution, make seizure of property:(γ).Vettium, pignoribus captis, cojecit in carcerem,
Suet. Caes. 17:eorum, qui debita confessi sunt, pignora capi et distrahi possunt,
Paul. Sent. 5, 5 A, 4:per vim debitoris sui pignora, cum non haberet obligata, capere,
id. ib. 5, 26, 4.—Pignoris capio, a proceeding by which the summary collection of certain debts was secured, Gai. Inst. 4, 26 (v. Sandars ad Just. Inst. introd. § 96).—B.Transf.1.The object of a wager, a wager, stake:2.da pignus, ni ea sit filia,
lay a wager, bet, Plaut. Ep. 5, 2, 34; so id. ib. 36:cum illo dare,
id. Bacch. 4, 9, 133:pignore certare cum aliquo,
Verg. E. 3, 31:quovis pignore contendere,
to lay any wager, bet any thing, Cat. 44, 4:et quaerit posito pignore vincat uter,
Ov. A. A. 1, 168:in quodvis pignus vocare, ni, etc.,
Gell. 5, 4, 2:ponere pignus cum aliquo de re aliquā,
Val. Max. 4, 3, 3.—A contract in which security is given, Dig. 13, 7, 1; 20, 6, 3.—II.Trop.A.A pledge, token, assurance, proof:B.magnum pignus ab eo rei publicae datum, se, etc.,
Cic. Phil. 1, 2, 4:pignora voluntatis,
id. Cael. 32, 78:injuriae,
id. Phil. 13, 3, 6:societatis,
Tac. H. 4, 61:sceleris,
id. ib. 4, 57:imperii,
id. ib. 3, 72:reconciliatae gratiae pignus,
Curt. 6, 7, 35:pignora da, genitor, per quae tua vera propago Credar,
sure tokens, Ov. M. 2, 38; 5, 247; 7, 497:in vultu pignora mentis habet,
id. A. A. 2, 378:digito pignus fortasse dedisti,
i. e. a ring, Juv. 6, 27.—Concr.1.Children, parents, brothers and sisters, relatives, as pledges of love (only after the Aug. period):2. 3.nunc tibi commendo communia pignora, natos,
Prop. 4 (5), 11, 73; Ov. M. 11, 543:prolemque gemellam Pignora bina dedi,
id. H. 6, 121:tot natos natasque et pignora cara nepotes,
id. M. 3, 134:ascita pignora,
Stat. S. 2, 1, 86:pignora conjugum ac liberorum,
Liv. 2, 1, 5:obsecratio illa judicum, per carissima pignora, utique, si et reo sint liberi, conjux, parentes, utilis erit,
Quint. 6, 1, 33:habens filiam, uxorem, nepotem, sorores, interque tot pignora veros amicos,
Plin. Ep. 1, 12, 3; Tac. A. 12, 2:proxima pignora,
id. ib. 15, 36:ne in conjugem, in familiam, in cetera pignora ejus saeviret,
id. ib. 16, 26; id. G. 7:frangi aspectu pignorum suorum,
id. Agr. 38.—Hence, in gen., -
56 profluo
I.Lit.:B.Mosa profluit ex monte Vogeso,
Caes. B. G. 4, 10:si lacrimae ab oculis et pituita a naribus profluent,
Col. 6, 7, 11:umor profluit,
Verg. G. 4, 25: sanguis profluens, Enn. ap. Cic. Tusc. 2, 16, 38:sudor,
Just. 15, 4, 17:per fossas,
Plin. 33, 4, 21, § 76:ad mare,
Cic. Div. 1, 44, 100.—Transf.1. 2.To be relaxed:II.videndum est an adstrictum corpus sit, an profluat,
Cels. 3, 6:si venter profluit,
id. 3, 6.—Trop., to flow forth, issue, proceed (class.):A.quae ab hoc fonte profluant,
Varr. L. L. 8, § 62 Müll.:cujus ore sermo melle dulcior profluebat,
Auct. Her. 4, 33, 44:equidem ab his fontibus profluxi ad hominum famam,
Cic. Cael. 3, 6: ad incognitas artes, to proceed to, to fall or hit upon, Tac. A. 11, 26.— Hence, prōflŭens, entis, P. a., flowing along (class.).Lit.:2.aqua profluens,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 2.—Subst.: prōflŭens, entis, f. (sc. aqua), running water (class.):B.in profluentem deferri,
Cic. Inv. 2, 50, 149; cf. Auct. Her. 1, 13, 23; Flor. 1, 1, 2; 4, 12, 9.—Trop., of speech, flowing, fluent:genus sermonis affert non liquidum, non fusum ac profluens, sed exile, aridum, concisum,
Cic. de Or. 2, 38, 159:profluens et perennis loquacitas,
id. ib. 3, 48, 185:profluens atque expedita celeritas,
id. Brut. 61, 220:profluens quiddam habuit Carbo et canorum,
id. de Or. 3, 7, 28:eloquentia,
Tac. A. 13, 3.— Sup.:manuum suarum profluentissima largitas,
Arn. in Psa. 104.— Hence, adv.: prōflŭenter, flowingly; trop., easily (class.):ergo omnia profluenter, absolute, prospere,
Cic. Tusc. 5, 18, 53. — Comp., of speech, more fluently (postclass.):profluentius exsequi,
Gell. 14, 1, 32. -
57 quaestio
quaestĭo, ōnis, f. [quaero], a seeking.I.In gen. (Plautin.):II.cave, fuas mi in quaestione,
lest you suffer yourself to be to seek, lest I have to look after you, Plaut. Pers. 1, 1, 52:tibi ne in quaestione essemus,
id. Capt. 2, 2, 3; id. Ps. 2, 2, 68.—In partic., an inquiry, investigation, a questioning, question, subject of inquiry:2.quaestio est appetitio cognitionis, quaestionisque finis inventio,
Cic. Ac. 2, 8, 26; 2, 36, 115:quae veri simillima (sententia sit), magna quaestio est,
id. Tusc. 1, 11, 23; id. Fin. 2, 11, 34:rem in disceptationem quaestionemque vocare,
to investigate, id. de Or. 3, 32, 129:res in quaestione versatur,
is under investigation, id. Clu. 58, 159:de moribus ultima fiet quaestio,
Juv. 3, 141:res in quaestionem venit,
comes under investigation, Quint. 5, 14, 16:modo aliquam quaestionem poëticam ei proponeret,
Nep. Att. 20, 2; cf. Cic. Att. 7, 19 fin.; Sen. Ben. 5, 8, 6; id. Ep. 48, 1; Suet. Tib. 56:quaestionem instituere,
to institute an investigation, Quint. 7, 1, 6:quaestionem solvere,
Sen. Ep. 48, 11; Quint. 5, 10, 26.—A public judicial investigation, examination by torture, a criminal inquiry, inquisition; the crime is usu. constr. with de:B.cum praetor quaestionem inter sicarios exercuisset,
instituted a trial for assassination, Cic. Fin. 2, 16, 54:verberibus ac tormentis quaestionem habuit pecuniae publicae,
id. Phil. 11, 2, 5:quaestionem mortis paternae de servis paternis habere,
id. Rosc. Am. 28, 78:quaestionem fugitare,
id. ib. 28, 78:servos in quaestionem polliceri,
id. ib. 28, 77:quaestionem ferre in aliquem,
to appoint, institute, make a motion for, id. de Or. 1, 53, 227:habere ex aliquo,
Liv. 33, 28:facere alicui,
against any one, Dig. 34, 3, 20:quaestionem de furto constituere,
Cic. Clu. 64, 181:quaestionem instituere de morte alicujus,
id. ib. 64, 181:quaestionem de morte viri habere,
id. ib. 65, 182;63, 176: quaestionem habere de servis in caput filii,
id. ib. 63, 176:ad quaestionem abripi,
to examination by torture, id. ib. 33, 89:alicui servum in quaestionem ferre,
id. ib. 64, 181:postulare servum in quaestionem,
id. ib. 64, 181:quaestiones severius exercere,
Liv. 9, 34:quaestioni praeesse,
to conduct a trial as judge, Cic. Rosc. Am. 4, 11: quaestiones perpetuae, the inquisitions concerning certain crimes (repetundarum, majestatis, de falso, de sicariis, de injuriis, etc.), conducted annually, after 605 A. U. C., by a standing commission, and presided over by the prætor, Cic. Brut. 27, 106:judex quaestionis,
the director of the criminal court under the presidency of the prætor, id. Clu. 54, 148; 33, 89; id. Brut. 76, 264:quaestiones extraordinariae,
trials out of the common course, held under a special commission, Liv. 39, 14; so,quaestio nova,
Cic. Mil. 5, 13:A QVAESTIONIBVS,
an attendant in examinations, a torturer, inquisitor, Inscr. Grut. 545, 6; 560, 1. —Transf.1.The court, the judges:2.dimittere eo tempore quaestionem,
Cic. Verr. 2, 2, 30, § 74:totam quaestionem a severitate ad clementiam transtulit,
Val. Max. 8, 1, 6.—The subject of investigation, the matter, case, question:b.perdifficilis et perobscura quaestio est de naturā deorum,
Cic. N. D. 1, 1, 1:dividere totam de dis immortalibus quaestionem in partis quattuor,
id. ib. 2, 1, 3:quaestio proposita,
Quint. 9, 2, 39.—In partic., in rhet.(α).The rhetorical subject of debate: quaestionum duo sunt genera: alterum infinitum, alterum definitum. Definitum est, quod hupothesin Graeci, nos causam: infinitum, quod thesin illi appellant, nos propositum possumus nominare, Cic. Top. 21, 79. —(β).The main point in a disputed matter, the issue in a cause: quaestio est quae ex conflictione causarum gignitur controversia, hoc modo: Non jure fecisti: jure feci. Causarum autem haec est conflictio, in quā constitutio constat;(γ).ex eā igitur nascitur controversia, quam quaestionem dicimus, hoc modo: jurene fecerit,
Cic. Inv. 1, 13, 18; cf. id. ib. 1, 6, 8.—A question, a disputed point, quaestio est, it is doubtful, may be disputed:sapientia efficit sapientis sola per se: beatos efficiat necne sola per se quaestio est,
Cic. Top. 15, 60; id. Tusc. 4, 13, 29; id. Inv. 2, 20, 60:quaestio est, an, etc.,
Quint. 7, 3, 22; cf.:nulla quaestio est,
Aug. Retract. 1, 19, 6; cf.also: in quaestione est,
Plin. 11, 17, 18, § 57; 10, 22, 27, § 52:quaestionis est immensae,
id. 7, 28, 29, § 101; 28, 2, 3, § 10. -
58 secundo
1.sĕcundō, adv. [secundus].A.Secondly, in the second place (rare): equidem primum, ut honore dignus essem, maxime semper laboravi; secundo, ut existimarer;B.tertium mihi fuit illud quod, etc.,
Cic. Planc. 20, 50; so,primo... secundo,
Phaedr. 4, 11, 16 sq. (acc. to Charis. p. 195 P., also used by Cato).—For the second time: Pontica legio cum fossam circumire secundo conata esset, Auct. B. Alex. 40; Eutr. 2, 19; 4, 17 al.; Lact. 4, 17, 9.—C.Twice: lavit ad diem septimo aestate vel sexto, hieme secundo vel tertio, Treb. Gall. 17.2.sĕcundo, āre, v. a. [id.].* I.To direct favorably, to adjust, adapt, accommodate:II.tempus ei rei secundas,
Plaut. Truc. 4, 2, 3 dub.—To favor, further, second ( poet. and in post-Aug. prose;syn.: faveo, adjuvo): jam liquidum nautis aura secundat iter,
Prop. 3 (4), 21, 14:aura aquas,
Ov. H. 13, 136.— Absol.:secundante vento,
the wind being favorable, Tac. A. 2, 24:cum secundante vento celeriter advolare,
Just. 26, 3, 4:di nostra incepta secundent,
Verg. A. 7, 259:votum (deus),
Sen. Herc. Fur. 645:cursum (Fortuna),
Aus. Prof. 18, 9:eventus,
Verg. G. 4, 397: rite secundarent visus, that they would prosper well the tokens, i. e. secure them a favorable issue, id. A. 3, 36; so,visa,
Luc. 1, 635; Sil. 8, 125. -
59 sollicito
sollĭcĭto ( sōlĭ-), āvi, ātum, 1, v. a. [sollicitus], to disturb, stir, agitate, move; to distress, harass, make uneasy, vex, solicit, tempt, seduce, attract, induce.I.Lit., to stir, put in lively motion, move violently, disturb, shake, exercise ( poet. and in post-Aug. prose).A.Histri tela manu jacientes sollicitabant, Enn. ap. Macr. S. 6, 3 (Ann. v. 438 Vahl.): myropolas omnes sollicito;B.ubicumque unguentum est, ungor,
keep them busy, Plaut. Cas. 2, 3, 10:nec fas esse, quod sit fundatum perpetuo aevo, sollicitare suis.. ex sedibus,
Lucr. 5, 162:pinnisque repente sollicitant divum nocturno tempore lucos,
id. 4, 1008; 2, 965: teneram ferro sollicitavit humum, stirred, i. e. by the plough, Tib. 1, 7, 30; so,tellurem,
Verg. G. 2, 418:herbae, Quas tellus, nullo sollicitante (i. e. eam) dabat,
Ov. F. 4, 396:remis freta,
Verg. G. 2, 503:spicula dextrā,
id. A. 12, 404:totum tremoribus orbem,
Ov. M. 6, 699:stamina docto Pollice, pregn.,
excite by handling, id. ib. 11, 169 (v. II. B. 1. infra):stomachum vomitu, alvum purgatione,
to move, Cels. 1 praef. fin.: mox, velut aurā sollicitante, provecti longius, as if a breeze were moving us on, Quint. 12, prooem. 2:hic (spiritus naturae), quamdiu non... pellitur, jacet innoxius... ubi illum extrinsecus superveniens causa sollicitat, compellitque et in artum agit, etc.,
stirs up, Sen. Q. N. 6, 18, 2:sollicitavit aquas remis,
Claud. Rapt. Pros. 1, 2:lucus, qui primus anhelis sollicitatur equis,
id. Idyll. 1, 3:seu remige Medo sollicitatur Athos,
id. Ruf. 1, 336:Maenalias feras,
to hunt, Ov. Am. 1, 7, 14:ne salebris sollicitentur apes,
Col. 9, 8, 3.—Of a river:cum Danubius non jam radices nec media montium stringit, sed juga ipsa sollicitat,
Sen. Q. N. 3, 27, 9.—In mal. part., Ov. Am. 3, 7, 74; Mart. 11, 22, 4; 11, 46, 4; Petr. 20, 2.—To produce by stirring, excite, cause to come forth, to arouse, draw out (rare): radices in ipsā arbore sollicitando, by starting roots from the tree (cf. the context), Plin. 17, 13, 21, § 98; cf.:II.sollicitatur id in nobis quod diximus ante semen,
Lucr. 4, 1037.—Trop., = sollicitum facere.A. 1.Of the body (very rare and poet.):2.mala copia Aegrum sollicitat stomachum,
distresses, Hor. S. 2, 2, 43. —Of the mind; constr. with acc. of person, with animum, etc.(α).To fill with apprehension, cause fear, suspense of the mind, and anxiety for the future; and pass., = sollicitum esse, to be distressed, to torment one's self:(β).nunc ibo ut visam, estne id aurum ut condidi, quod me sollicitat miserum plurimis modis,
Plaut. Aul. 1, 1, 26: certo scio, non ut Flamininum sollicitari te, Tite, sic noctesque diesque, Enn. ap. Cic. Sen. 1, 1:jamdudum equidem sentio, suspicio quae te sollicitet,
Plaut. Bacch. 4, 7, 50:sicine me atque illam operā tuā nunc miseros sollicitarier?
Ter. And. 4, 2, 6: egon' id timeo? Ph. Quid te ergo aliud sollicitat? id. Eun. 1, 2, 82; so id. Heaut. 2, 3, 10:aut quid sit id quod sollicitere ad hunc modum?
id. Hec. 4, 4, 54:me autem jam et mare istuc et terra sollicitat,
Cic. Q. Fr. 3, 3, 1:an dubitas quin ea me cura (pro genero et filio) vehementissime sollicitet?
id. Fam. 2, 16, 5:multa sunt quae me sollicitant anguntque,
id. Att. 1, 18, 1:ne cujus metu sollicitaret animos sociorum,
Liv. 45, 28 med.:cum Scipionem exspectatio successoris sollicitaret,
id. 30, 36 fin.:desiderantem quod satis est neque Tumultuosum sollicitat mare, Nec, etc.,
Hor. C. 3, 1, 26; cf. Mart. 7, 54, 2.—With de:de posteris nostris et de illā immortalitate rei publicae sollicitor, quae, etc.,
Cic. Rep. 3, 29, 41.— Hence, like verbs of fearing, with ne, that ( lest):et Quibus nunc sollicitor rebus! ne aut ille alserit, Aut uspiam ceciderit, etc.,
Ter. Ad. 1, 1, 11:sollicitari se simulans, ne in ejus perniciem conspirarent,
Amm. 14, 7, 9.—Also with quod, like verbs of emotion:me illa cura sollicitat angitque vehementer, quod... nihil a te, nihil ex istis locis... affluxit,
Cic. Q. Fr. 3, 3, 1.—More rarely, to grieve, afflict, make wretched:(γ).istuc facinus quod tuom sollicitat animum, id ego feci,
Plaut. Aul. 4, 10, 8:sed erile scelus me sollicitat,
id. Rud. 1, 3, 19: cur meam senectutem hujus sollicito amentiā? why do I make my old age miserable by, etc., Ter. And. 5, 3, 16:haec cura (ob miserum statum rei publicae) sollicitat et hunc meum socium,
Cic. Brut. 97, 331.—With subject-clause:nihil me magis sollicitat quam... non me ridere tecum,
Cic. Fam. 2, 12, 1.—To disturb the rest or repose of a person or community, to trouble, harass, = perturbare:B.quid me quaeris? quid laboras? quid hunc sollicitas?
Plaut. Ep. 5, 2, 15; so,quae roget, ne se sollicitare velis,
Ov. A. A. 1, 484:temeritas et libido et ignavia semper animum excruciant, et semper sollicitant,
Cic. Fin. 1, 16, 50:anxitudo, prona ad luctum et maerens, semperque ipsa se sollicitans,
id. Rep. Fragm. 2, 41, 68:quoniam rebellando saepius nos sollicitant,
Liv. 8, 13, 13:finitimi populi, qui castra, non urbem positam in medio ad sollicitandam omnium pacem crediderant,
to disturb the peace, id. 1, 21, 2:unde neque ille sollicitare quietae civitatis statum possit,
id. 21, 10, 12; so,pacem,
id. 34, 16 fin.:ira Jovis sollicitati prava religione,
id. 1, 31, 8:ea cura quietos (deos) sollicitat,
Verg. A. 4, 380:alium ambitio numquam quieta sollicitat,
Sen. Cons. Polyb. 4 (23), 2:eum non metus sollicitabit,
id. ib. 9 (28), 4: (voluptas) licet alia ex aliis admoveat, quibus totos partesque nostri sollicitet, id. Vit. Beat. 5, 4:et magnum bello sollicitare Jovem,
Ov. F. 5, 40:sollicitatque feros non aequis viribus hostes,
Luc. 4, 665:ut me nutricibus, me aviae educanti, me omnibus qui sollicitare illas aetates solent, praeferret,
Quint. 6, prooem. § 8: sollicitare manes, to disturb the dead by mentioning their names:parce, precor, manes sollicitare meos,
Ov. Tr. 3, 11, 32; cf.:cur ad mentionem defunctorum testamur, memoriam eorum a nobis non sollicitari?
Plin. 28, 2, 5, § 23.—Hence, pregn.:sollicito manes,
I disturb the dead, Ov. M. 6, 699:sollicitare umbras = ciere, citare, in necromancy,
Manil. 1, 93.—Without the idea of distress or uneasiness.1.To stir, rouse, excite, incite ( poet. and in post-Aug. prose):2.unicus est de quo sollicitamur honor,
Ov. F. 6, 10, 76:sollicitatque deas,
id. M. 4, 473:vanis maritum sollicitat precibus,
id. ib. 9, 683:quoque Musarum studium a nocte silenti Sollicitare solet, Claud. VI. Cons. Hon. praef. 12: cupidinem lentum sollicitas,
Hor. C. 4, 13, 6:labris quae poterant ipsum sollicitare Jovem,
Mart. 66, 16:me nova sollicitat, me tangit serior aetas,
Ov. Am. 2, 4, 45:deinde (luxuria) frugalitatem professos sollicitat,
Sen. Ep. 56, 10.—Hence,To attract, to tempt, to invite ( poet. and in post-Aug. prose):III.si quis dotatam uxorem habet, eum hominem sollicitat sopor,
Plaut. Most. 3, 2, 15 Lorenz:nullum sollicitant haec, Flacce, toreumata canem,
Mart. 12, 74, 5:cum, mira specie, feminarum sollicitaret oculos,
Val. Max. 4, 5, 1 ext.:non deest forma quae sollicitet oculos,
Sen. Ep. 88, 7:in his (praediis venalibus) me multa sollicitant,
Plin. Ep. 3, 19, 1:quibuscum delinimentis potest animos omnium sollicitat,
Just. 21, 1, 5:omni studio sollicitatum spe regni,
id. 8, 3, 8:in Graeciam Philippus cum venisset, sollicitatus paucarum civitatum direptione (i. e. spe diripiendi),
id. 9, 1:sollicitati praeda,
id. 23, 1, 10; 2, 13 fin.:te plaga lucida caeli... sollicitet,
Stat. Th. 1, 27:magno praemio sollicitatus,
bribed, Front. Strat. 3, 6, 4.—So, to attract the attention, occupy the mind:ut vix umquam ita sollicitari partibus earum debeamus ut non et summae meminerimus,
Quint. 11, 3, 151.—Transf., to incite one to do something.A. 1.Absol.:2.servum sollicitare verbis, spe promissisque corrumpere, contra dominum armare,
Cic. Deiot. 11, 30:non sollicitabit rursus agrarios?
id. Phil. 7, 6, 18:sollicitant homines imperitos Saxo et Cafo,
id. ib. 10, 10, 22: necare eandem voluit: quaesivit venenum;sollicitavit quos potuit,
id. Cael. 13, 31:Milo... quos ex aere alieno laborare arbitrabatur, sollicitabat,
Caes. B. C. 3, 22: quos ingenti pecuniae spe sollicitaverant vestri (sc. to murder Philip), Curt. 4, 1, 12:ipsam ingentibus sollicitare datis,
Ov. M. 6, 463:pretio sperare sollicitari animos egentium,
Cic. Cat. 4, 8, 17; Liv. 2, 42, 6; Nep. Paus. 3, 6.—So esp. milit. t. t.,= temptare (freq. in the historians), to strive to win over, tempt, instigate, incite to defection, attack, etc.:ad sollicitandas civitates,
Caes. B. G. 7, 63:Germanos Transrhenanos sollicitare dicebantur,
id. ib. 5, 2; so id. B. C. 3, 21; id. B. G. 5, 55; 6, 2; 7, 53;7, 54: servitia urbana sollicitare,
Sall. C. 24 fin.:nobilissimos Hispanos in Italiam ad sollicitandos populares... miserunt,
Liv. 24, 49, 8:vicinos populos haud ambigue sollicitari,
id. 8, 23, 2:ad continendas urbes, quas illinc Eumenes, hinc Romani sollicitabant,
id. 37, 8, 5:num sollicitati animi sociorum ab rege Perseo essent,
id. 42, 19 fin.:omnes sollicitatos legationibus Persei, sed egregie in fide permanere,
id. 42, 26 fin.; so,diu,
id. 31, 5, 8; 40, 57, 2; 41, 23, 7;45, 35, 8: interim qui Persas sollicitarent mittuntur,
Curt. 5, 10, 9; Suet. Oth. 5; id. Ner. 13; id. Tit. 9; Nep. Paus. 3, 6.—With ad and acc.:3.in servis ad hospitem necandum sollicitatis,
Cic. Cael. 21, 51:servum ad venenum dandum,
id. Clu. 16, 47:opifices et servitia ad Lentulum eripiendum,
Sall. C. 50, 1:qui ultro ad transeundum hostes vocabant sollicitabantque,
Liv. 25, 15, 5.—After in:cum milites ad proditionem, amicos ad perniciem meam pecunia sollicitet,
Curt. 4, 11, 1.—With ut: civitates sollicitant [p. 1722] ut in libertate permanere vellent, Caes. B. G. 3, 8:4.se sollicitatum esse ut regnare vellet,
Cic. Fam. 15, 2, 6:missis ad accolas Histri, ut in Italiam irrumperent sollicitandos, Liv 39, 35: Darei litterae quibus Graeci milites sollicitabantur ut regem interficerent,
Curt. 4, 10, 16.—With gen., gerund., and causa:5.comperi legatos Allobrogum tumultus Gallici excitandi causa a P. Lentulo esse sollicitatos,
Cic. Cat. 3, 2, 4.—With in and acc. (post-class.;6.the prevailing constr. in Just.): amicum in adulterium uxoris sollicitatum,
Just. 1, 7, 18:Alexander in Italiam sollicitatus,
urgently invited, id. 12, 2, 1:Iones sollicitare in partes suas statuit,
id. 2, 12, 1:qui Peloponnenses in societatem armorum sollicitaret,
id. 13, 5; so id. 13, 5, 10; 32, 4, 1; 29, 4, 5. —With acc. of abstract objects ( poet.):B.nuptae sollicitare fidem (= nuptam sollicitare ad fidem violandam),
to make attempts against, Ov. H. 16 (17), 4; cf. id. Am. 3, 1, 50; id. M. 6, 463; 7, 721; id. P. 3, 3, 50.—In gen., without implying an evil purpose, to induce, incite, stimulate, solicit, urge, invite, exhort, move ( poet. and in postAug. prose):antequam est ad hoc opus (historiam scribendi) sollicitatus,
induced to undertake this work, Quint. 10, 1, 74:quae Hecubae maritum posset ad Hectoreos sollicitare rogos,
Mart. 6, 7, 4:cum, sollicitatus ex urbe Roma (a Mithridate), praecepta pro se mitteret,
Plin. 25, 2, 3, § 6:sollicitandi (parentes) ad hunc laborem erant,
it was necessary to give inducements to the parents to undertake this labor, Sen. Ben. 3, 11, 1:cum juventutem ad imitationem sui sollicitaret,
id. Cons. Helv. 10, 10:alios Orientis regis ut idem postularent sollicitare temptavit,
Suet. Dom. 2:juvenum... corpora nunc pretio, nunc ille hortantibus ardens sollicitat dictis,
Stat. Th. 2, 485:sollicitat tunc ampla viros ad praemia cursu celeres,
id. ib. 6, 550:ut per praecones susceptores sollicitarent,
Just. 8, 3, 8:Alexander in Italiam a Tarentinis sollicitatus,
id. 12, 2, 1:avaritia sollicitatus (= permotus),
id. 32, 2, 1:sollicitatoque juvene ad colloquium,
allured him to the conference, id. 38, 1, 9:hoc maxime sollicitatus ad amicitiam,
Plin. 6, 22, 24, § 85:serpentes sollicitant ad se avis,
id. 8, 23, 35, § 85:hyaena ad sollicitandos canes,
id. 8, 30, 44, § 106:velut vacua possessione sollicitatus,
Just. 31, 3, 2:remansit in caelibatu, neque sollicitari ulla condicione amplius potuit (i. e. ad uxorem ducendam),
Suet. Galb. 5:quod me, tamquam tirunculum, sollicitavit ad emendum (signum),
Plin. Ep. 3, 6, 4:ut ex copia studiosorum circumspicias praeceptores quos sollicitare possimus (sc. ut huc veniant),
id. 4, 13, 11.—With inf. ( poet.):finemque expromere rerum sollicitat superos,
urgently implores to disclose the issue, Luc. 5, 69:cum rapiant mala facta bonos... sollicitor nullos esse putare deos,
Ov. Am. 3, 8, 36; cf.:sollicitat spatium decurrere amoris,
Lucr. 4, 1196.—With ne:maritum sollicitat precibus, ne spem sibi ponat in arte,
Ov. M. 9, 683. -
60 sollicitus
sollĭcĭtus ( sōlĭcĭtus), a, um, adj. [sollus-cieo; cf. sollicito], thoroughly moved, agitated, disturbed.I.Of physical motion ( poet. and rare).1.As attrib. of motus, restless, unceasing:2.quae sollicito motu carerent, referring to the elements in constant motion, as air, water, etc.,
Lucr. 1, 343: sic igitur penitus qui in ferro'st abditus aër Sollicito motu semper jactatur, i. e. an unceasing air-current within the iron, to explain its attraction by the magnet, id. 6, 1038.—Of the sea agitated by storms:3.ut mare sollicitum stridet,
Verg. G. 4, 262. —Pregn., with the idea of distress (v. II. B.):4.utile sollicitae sidus utrumque rati,
to a ship in distress, Ov. F. 5, 720: sollicitae porro plenaeque sonoribus aures, agitated, vibrating ( by disease), Lucr. 6, 1185:corpus,
Sen. Herc. Fur. 1299.—Sollicitum habere (cf. II. A. and B. infra), = sollicitare:II.omnes sollicitos habui,
kept them busy, on the move, Ter. Heaut. 3, 1, 52 Donat. ad loc.Of mental affections, full of anxiety, excitement, distracted by cares, engaged, troubled, disturbed (opp. quietus).A.Of cares of business; esp. sollicitum habere, to keep busy, engaged (Plaut. and Ter.):B.(clientes) qui neque leges colunt, neque, etc., sollicitos patronos habent,
Plaut. Men. 4, 2, 12 Brix ad loc.;4, 2, 21: quorum negotiis nos absentum sollicitae noctes et dies sumus semper,
id. Stich. 1, 1, 6:hem, tot mea Solius solliciti sunt curā, of servants busy in attending their master,
Ter. Heaut. 1, 1, 77: numquid vis? Py. Ne magis sim pulcer quam sum:ita me mea forma habet sollicitum,
Plaut. Mil. 4, 2, 95; cf.:Hispaniae armis sollicitae,
Sall. H. 1, 48 Dietsch. —Of restlessness from fear, suspense, etc., full of anxiety, agitated, alarmed, solicitous, anxious (opp. securus; freq. and class.): sollicitum habere, to fill with apprehension and fear, keep in anxiety; constr.,1.Absol.:2.in quibus si non erunt insidiae... animus tamen erit sollicitus,
Cic. Phil. 12, 11, 36:diutius videtur velle eos habere sollicitos a quibus se putat diuturnioribus esse molestiis conflictatum,
id. Fam. 6, 13, 3:quae maxime angere atque sollicitam habere vestram aetatem videtur,
id. Sen. 19, 66:sollicitum te habebat cogitatio periculi mei,
id. Fam. 7, 3, 1; so id. Att. 2, 18, 1; id. Sest. 11, 25:initia rerum quae... sollicitam Italiam habebant,
Caes. B. C. 3, 22:cum satis per se ipsum Samnitium bellum et,... sollicitos haberet patres,
Liv. 8, 29, 1:solliciti et incerti rerum suarum Megaram referre signa jubent,
id. 24, 23, 5:sollicitae ac suspensae civitati,
id. 27, 50 med.:quid illis nos sollicitis ac pendentibus animi renuntiare jubetis,
id. 7, 30, 22:sollicitae mentes,
Ov. F 3, 362:pectus,
id. M. 2, 125:mens,
Curt. 4, 13, 2:animi,
Hor. Ep. 1, 5, 18:ego percussorem meum securum ambulare patiar, me sollicito?
Sen. Clem. 1, 9, 4:sollicitus est et incertus sui quem spes aliqua proritat,
id. Ep. 23, 2:ut sollicitus sim cum Saturnus et Mars ex contrario stabunt,
alarmed, id. ib. 88, 14:fertur sollicitas tenuisse deas,
kept them in anxious suspense, Stat. Achill. 2, 338:nunc sollicitam timor anxius angit,
Verg. A. 9, 89.—And opposed to securus and securitas:quid est turpius quam in ipso limine securitatis esse sollicitum?
Sen. Ep. 22, 5:securo nihil est te pejus, eodem Sollicito nihil est te melius,
Mart. 4, 83, 1; so id. 5, 31, 8; Sen. Ep. 124, 19; Quint. 11, 3, 151; Tac. H. 4, 58.—With abl.:3.sollicitam mihi civitatem suspitione, suspensam metu... tradidistis,
Cic. Agr. 1, 8, 23:Sophocles, ancipiti sententiarum eventu diu sollicitus,
Val. Max. 9, 12, 5 ext. —With de:4.sollicitus eram de rebus urbanis,
Cic. Fam. 2, 12, 1:de tuā valetudine,
id. ib. 16, 7, 1:sollicita civitas de Etruriae defectione fuit,
Liv. 27, 21 med.:sollicitum te esse scribis de judicii eventu,
Sen. Ep. 24, 1:desii jam de te esse sollicitus,
id. ib. 82, 1.—With pro:5.ne necesse sit unum sollicitum esse pro pluribus,
Cic. Lael. 13, 45.—With propter: sollicitus propter iniquitatem locorum, Liv. 38, 40, 9; 44, 3, 5 infra.—6.With adverb. acc. vicem, for the fate of:7.sollicito consuli et propter itineris difficultatem et eorum vicem,... nuntius occurrit,
Liv. 44, 3, 5:ut meam quoque, non solum reipublicae vicem videretur sollicitus,
id. 28, 43, 9:clamor undique ab sollicitis vicem imperatoris militibus sublatus,
id. 28, 19, 17.—With gen.:8.non sollicitus futuri, pendet (filius tuus mortuus),
Sen. Cons. Marc. 19, 6.—With dat. (late Lat.):9.ne solliciti sitis animae vestrae, neque corpori vestro,
Vulg. Matt. 6, 25.—With ex:10.ex hoc misera sollicita'st, diem Quia olim in hunc, etc.,
Ter. And. 1, 5, 33:haec turba sollicita ex temerariā regis fiduciā,
Curt. 3, 1, 17.—With ne, like verbs of fearing:11.(mater) sollicita est ne eundem conspiciat, etc.,
Cic. Mur. 41, 88:legati Romanorum circuire urbes, solliciti ne Aetoli partis alicujus animos ad Antiochum avertissent,
apprehensive, Liv. 35, 31, 1:sollicitis populis ne suas operiant terras,
Plin. 11, 29, 35, § 104:sollicitus Solon, ne tacendo parum reipublicae consuleret,
Just. 2, 7, 9; Front. Strat. 1, 1, 6.—With interrog.-clause:C.solliciti erant quo evasura esset res,
Liv. 30, 21 init.:quam sim sollicitus, quidnam futurum sit,
Cic. Att. 8, 6, 3.—In gen., troubled, disturbed, afflicted, grieved; constr. absol., with abl. alone, or with de:D.sollicitus mihi nescio quā re videtur,
Plaut. Merc. 2, 3, 30:neque est consentaneum ullam honestam rem, ne sollicitus sis... deponere,
lest you be troubled by cares, Cic. Lael. 13, 47:vehementer te esse sollicitum et praecipuo quodam dolore angi,
id. Fam. 4, 3, 1:vehementer populum sollicitum fuisse de P. Sullae morte,
id. ib. 9, 10, 3:num eum postea censes anxio animo aut sollicito fuisse,
afflicted by remorse, id. Fin. 2, 17, 55:hoc genus omne Maestum ac sollicitum est cantoris morte Tigelli,
Hor. S. 1, 2, 3.—Excited, passionate (rare):E.qui, ut sint pudici, solliciti tamen et anxii sunt,
Cic. Tusc. 4, 33, 70:atqui sollicitae nuntius hospitae, Suspirare Chloen.. Dicens, etc.,
Hor. C. 3, 7, 9; so, = avidus, with gen. or de ( poet. and post-class.):hominem cuppedinis sollicitum,
Lucr. 5, 46:de regno sollicitus ( = avidus regni potiundi),
Just. 1, 10, 6.—Very careful for, concerned in, punctilious, particular about (post-Aug.; freq.); constr. absol., with de, circa, in, or obj.-inf.:F.ne decet quidem, ubi maxima rerum monumenta versantur, de verbis esse sollicitum,
Quint. 8, 3, 13:de quorum sumus judicio solliciti,
for whose judgment we care, id. 10, 7, 24:dixit Cicero, non se de ingenii famā, sed de fide esse sollicitum,
id. 11, 1, 74:nec sum in hoc sollicitus, dum res ipsa appareat,
id. 8, 4, 15:eloquentia non in verba sollicita,
Sen. Ben. 7, 8, 2:si tamen contingere eloquentia non sollicito potest,
id. Ep. 75, 5:cur abis, non sollicitus prodesse bonis, nocere malis?
id. Hippol. 976; cf.in double sense,
Mart. 4, 83, 2 and 5.—= sollicitatus (v. sollicito; poet.):III.solliciti jaceant terrāque premantur iniquā qui, etc.,
without repose, Ov. Am. 2, 16, 15.Of abstr. and inanim. things.1.In gen., solicitous, mournful, full of or connected with cares and anxiety, anxious, disturbed (class.;2.often approaching the signif. II.): scio quam timida sit ambitio, et quam sollicita sit cupiditas consulatūs,
how full of cares is the desire for the consulship, Cic. Mil. 16, 42:id est proprium civitatis ut sit libera et non sollicita rei cujusque custodia,
i. e. that nobody be disturbed in the quiet possession of his property, id. Off. 2, 22, 78:est enim metus futurae aegritudinis sollicita exspectatio,
id. Tusc. 5, 18, 52:quam sit omnis amor sollicitus et anxius,
fraught with solicitude, id. Att. 2, 24, 1: assentior, sollicitam et periculosam justitiam non esse sapientis, id. Fragm. Rep. ap. Prisc. p. 801 P. (Rep. 3, 27, 39): sollicitam lucem rapuisti Ciceroni, the mournful light, i. e. life, Vell. 2, 66:in sollicito civitatis statu,
Quint. 6, 1, 16:Hermagoras, vir diligentiae nimium sollicitae,
evercareful, id. 3, 11, 22:sollicitum dicendi propositum,
anxiously accurate, id. 11, 1, 32:sollicita parentis diligentia,
earnest care, id. 6, prooem. 1; so id. 6, 12, 16:sollicitae actiones,
carefully elaborated, id. 4, 1, 57: causae sollicitae (opp. securae), [p. 1723] very doubtful cases, i. e. in which there is anxious suspense about the issue, id. 11, 3, 151: captarum (ferarum) sollicita possessio;saepe enim laniant dominos,
Sen. Vit. Beat. 14, 2:maxima quaeque bona sollicita sunt,
id. ib. 17, 4; id. Ep. 14, 18:noctes, id. Ira, 2, 20, 1: tutela,
id. Cons. Marc. 11, 3:sollicitos fecisti, Romule, ludos,
Ov. A. A. 1, 101:quisque, sibi quid sit Utile, sollicitis supputat articulis,
id. P. 2, 3, 18:sollicito carcere dignus eras,
a prison carefully guarded, id. Am. 1, 6, 64:Cressa... sollicito revocavit Thesea filo,
Stat. S. 2, 6, 26:pudor,
Mart. 11, 45, 7:amor,
Ov. H. 19 (18), 196:os,
id. P. 4, 9, 130:frons,
Hor. C. 3, 29, 16:manus,
Ov. Tr. 5, 2, 2:preces,
id. P. 3, 1, 148:prex,
Hor. C. 1, 35, 5:vita,
id. S. 2, 6, 62:lux,
Ov. Tr. 4, 10, 116:senecta,
id. M. 6, 500:libelli,
Mart. 9, 58, 5:saccus,
id. 12, 60 b, 3:fuga,
Ov. Tr. 4, 1, 50:sedes,
id. ib. 4, 1, 85:via,
id. ib. 1, 11, 2:terrae,
id. M. 15, 786.— Hence,= sollicitum habens, that causes distress, distressing, trying:IV.quid magis sollicitum dici potest,
what more distressing fact can be mentioned? Cic. Mil. 2, 5:in quā (tyrannorum) vitā nulla... potest esse fiducia, omnia semper suspecta atque sollicita,
causing alarm, id. Lael. 15, 52:sollicitumque aliquid laetis intervenit,
Ov. M. 7, 454:o mihi sollicitum decus ac suprema voluptas,
Stat. Th. 7, 363; so,opes,
Hor. S. 2, 6, 79:aurum,
Sen. Hippol. 519:pretia,
id. Herc. Fur. 461:timor or metus,
Ov. H. 1, 12; 8, 76; 13, 124; id. P. 3, 2, 12; id. Tr. 3, 11, 10:cura,
id. P. 1, 5, 61; Sen. Thyest. 922:dolor,
Ov. A. A. 3, 374:taedium,
Hor. C. 1, 14, 17:fatum,
Ov. P. 4, 10, 11.Of animals (rare): sollicitum animal (canis) ad nocturnos strepitus, very attentive to, i. e. watchful, Liv. 5, 47, 3; so Ov. M. 11, 599:V.solliciti terrentur equi,
id. F. 6, 741:lepus,
timid, id. ib. 5, 372.Comp.: sollicitior (mostly post-Aug.; for which Cic. has magis sollicitus; v. III. 2. supra) homo, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 3:1.nos circa lites raras sollicitiores,
too particular about, Quint. 7, 1, 43:sollicitior rei familiaris diligentia,
id. 12, 1, 6:innocentiam sollicitiore habituri loco,
Sen. Ben. 3, 13, 1:(pauperes) sollicitiores divitibus,
id. Cons. Helv. 12, 1:quod est sollicitius,
id. Tranq. 1, 15:qui non sollicitior de capitis sui decore sit quam de salute,
id. Brev. Vit. 12, 3:pro vobis sollicitior,
Tac. H. 4, 58.— Sup. (post-Aug. and rare):illorum brevissima ac sollicitissima aetas est,
Sen. Brev. Vit. 16, 1.— Adv.: sollĭcĭtē (post-Aug.).Carefully, punctiliously, anxiously: vestis nec servata, nec sumenda sollicite, Ser. Samm. ap. Sen. Tranq. 1, 5:2.in conviviis lingua sollicite etiam ebriis custodienda est,
Sen. Clem. 1, 26, 2:recitare,
Plin. Ep. 6, 15, 4:exspectatus,
Front. Strat. 3, 12, 1; id. Aquaed. 103:sollicitius et intentius,
Plin. Ep. 1, 4, 2:custodiendus est honor,
id. ib. 1, 19, 4:cavere,
App. Mag. p. 274, 35.— Sup.:urbis curam sollicitissime agere,
Suet. Claud. 18.—With grief, solicitude (class.:sollicito animo): sollicite possidentur,
their possession is connected with solicitude, Sen. Ep. 76, 30:laetus,
Sil. 6, 572.— Sup., Sen. Ep. 93, 12.
См. также в других словарях:
issue — is·sue 1 / i ˌshü, ˌsyü/ n 1 pl: proceeds from a source of revenue (as an estate) rents, issue s, and profits 2: one or more lineal descendants died without issue compare … Law dictionary
Issue — Is sue ([i^]sh [ u]), n. [OF. issue, eissue, F. issue, fr. OF. issir, eissir, to go out, L. exire; ex out of, from + ire to go, akin to Gr. ie nai, Skr. i, Goth. iddja went, used as prefect of gaggan to go. Cf. {Ambition}, {Count} a nobleman,… … The Collaborative International Dictionary of English
Issue — may refer to:* Issue (legal), a legal term * Issue (comics), a monthly Korean comics anthology magazine * Issues (album), an album by Korn * Issue (computers), a unit of work to accomplish an improvement in a data system * Issue tracking system,… … Wikipedia
Issue — Is sue ([i^]sh [ u]), v. t. 1. To send out; to put into circulation; as, to issue notes from a bank. [1913 Webster] 2. To deliver for use; as, to issue provisions. [1913 Webster] 3. To send out officially; to deliver by authority; as, to issue an … The Collaborative International Dictionary of English
Issue — Is sue, v. i. [imp. & p. p. {Issued} ([i^]sh [ u]d); p. pr. & vb. n. {Issuing}.] [1913 Webster] 1. To pass or flow out; to run out, as from any inclosed place. [1913 Webster] From it issued forced drops of blood. Shak. [1913 Webster] 2. To go… … The Collaborative International Dictionary of English
Issue 1 — is an expression which refers to the first edition of a publication such as a magazine, comic, or e zine, and is also used to denote the initial direction or output of creativity.Issue 1s are often sought for the following reasons:* The sometimes … Wikipedia
ISSUE — s. f. Sortie, lieu par où l on sort. Ce logis n a point d issue sur le derrière. Il a issue dans telle rue. Il boucha toutes les issues de cette maison. Ce château a des issues secrètes. S emparer de toutes les issues. Il se dit également d Un… … Dictionnaire de l'Academie Francaise, 7eme edition (1835)
issue — issueless, adj. issuer, n. /ish ooh/ or, esp. Brit., /is yooh/, n., v., issued, issuing. n. 1. the act of sending out or putting forth; promulgation; distribution: the issue of food and blankets to flood victims. 2. something that is printed or… … Universalium
ISSUE — n. f. Sortie, lieu par où l’on sort. Ce jardin n’a point d’issue sur le chemin qui le longe. Il boucha toutes les issues de cette maison. Ce château a des issues secrètes. S’emparer de toutes les issues d’une forteresse. Par extension, à L’ISSUE… … Dictionnaire de l'Academie Francaise, 8eme edition (1935)
issue — I. noun Etymology: Middle English, exit, proceeds, from Anglo French, from issir to come out, go out, from Latin exire to go out, from ex + ire to go; akin to Gothic iddja he went, Greek ienai to go, Sanskrit eti he goes Date: 14th century 1.… … New Collegiate Dictionary
issue — 1. noun /ˈɪs.juː,ˈɪʃuː/ a) The act of passing or flowing out; a moving out from any enclosed place; egress; as, the issue of water from a pipe, of blood from a wound, of air from a bellows, of people from a house. He has issues. b) The act of… … Wiktionary