swe

swe¹ lit →LINK="swoje" swoje¹

swe² lit →LINK="swoje" swoje²

pron; = swoje

* * *

zob. swój.

swe [sfɛ] pron

→ swoje

- swędziało mnie całe ciało I was itching all over, I felt itchy all over

- swędzą mnie plecy my back is itching, I’ve got an itchy back

- swędzi mnie kark I’ve got an itch on the back of my neck

- swędząca wysypka an itchy rash ⇒ zaswędzić

■ język go/ją swędzi he/she is itching to speak

- ręka ją/go swędzi his/her hand is itching

- ręka mnie swędzi, żeby mu wygarbować skórę my hand is itching to give him a good hiding

- swędziało mnie całe ciało I was itching all over, I felt itchy all over

- swędzą mnie plecy my back is itching, I’ve got an itchy back

- swędzi mnie kark I’ve got an itch on the back of my neck

- swędząca wysypka an itchy rash ⇒ zaswędzić

■ język go/ją swędzi he/she is itching to speak

- ręka ją/go swędzi his/her hand is itching

- ręka mnie swędzi, żeby mu wygarbować skórę my hand is itching to give him a good hiding

• поток

• течение

• ток

• ход

* * *

♂, Р. \nurtu 1. течение ň;

2. перен. направление ň; течение ň;

4. \nurtу мн. волны; воды;

5. мор. кильватер;

+

2. kierunek 3. bieg 4. fale, bałwany, odmęty 5. kilwater

* * *

м, Р nurtu

1) тече́ние n

2) перен. направле́ние n; тече́ние n

3) перен. ход

4) nurty мн во́лны; во́ды

5) мор. кильва́тер

•

- nurt ludzki

- ptaki dzikie/hodowlane a. domowe wild/domestic birds

- ptaki hodowane w klatce cage birds

- ptaki chronione protected a. endangered birds a. bird species

- budka dla ptaków a bird house

- karmnik dla ptaków a bird table

- klatka dla ptaków a birdcage

- ostoja/rezerwat ptaków a bird sanctuary

- sezonowe wędrówki ptaków seasonal bird migration

- hodowca ptaków a bird fancier; an aviculturist książk.

- obserwator ptaków a birdwatcher, a twitcher GB

- obserwować ptaki to go birdwatching

- widok z lotu ptaka a bird’s eye view

- Warszawa z lotu ptaka a bird’s eye view of Warsaw

- wolny jak ptak (as) free as a bird, footloose and fancy free

- czuć się jak ptak zamknięty w klatce to feel like a caged bird

- podobny do ptaka bird-like

- □ ptaki błotne marshbirds

- ptaki brodzące wading birds, waders

- ptaki drapieżne birds of prey

- ptaki gniazdowe sedentary birds

- ptaki łowcze trained birds of prey

- ptaki łowne game birds

- ptaki ozdobne ornamental birds

- ptaki przelotne a. wędrowne migratory birds, birds of passage

- ptaki śpiewające songbirds

- rajski ptak bird of paradise

- stalowy ptak aeroplane, airplane US

■ (i) po ptakach a. ptokach pot. it’s over and done with

- niebieski ptak pejor. adventurer, freebooter

- zły to ptak, co własne gniazdo kala przysł. it’s an ill bird that fouls its own nest przysł.

* * *

* * *

bird; ptak brodzący wading bird, wader; ptak drapieżny bird of prey, raptor; ptak hodowlany domestic fowl; ptak łowczy myśl. hunting bird; ptak łowny game bird; ptak nocny nocturnal bird; ptak przelotny bird of passage; ptak śpiewający songbird; ptak wędrowny migratory bird; ptak wodny water l. aquatic bird, waterfowl; ptak zimujący wintering bird; dziki ptak wildfowl; rajskie ptaki orn. birds of paradise ( Paradisaeidae); niebieski ptak (= ktoś niezależny) adventurer; (= darmozjad) sponger; być niebieskim ptakiem live by one's wits; z lotu ptaka from above; widok z lotu ptaka bird's eye view; wolny jak ptak (as) free as a bird; zły to ptak, co swe gniazdo kala it is an ill bird that fouls its own nest.

* * *

1. (narząd; fragment piersi; natura człowieka; siedlisko uczuć; wyobrażenie serca, rysunek; odwaga; środek czegoś) heart; bratnie serce a person after one's own heart; Serce Jezusowe kośc. the Sacred Heart; serce miasta the heart of the city; sztuczne serce med. artificial heart; waleczne serce brave heart; ( osoba) a heart of oak; niewydolność serca pat. heart l. cardiac failure; zawał serca l. mięśnia sercowego pat. coronary thrombosis; pot. coronary, heart attack; zatrzymanie akcji serca pat. cardiac arrest; bicie serca heartbeat; dama serca ladylove; dobroć serca kind-heartedness, the milk of human kindness; linia serca ( na dłoni) heartline; operacja na otwartym sercu chir. open-heart surgery; przeszczep serca chir. heart transplant; przyjaciel od serca bosom friend; rozmowa od serca heart-to-heart talk; bez serca ( o osobie) heartless; całym sercem l. z całego serca whole-heartedly, with all one's heart and soul; chować w sercu urazę do kogoś bear a grudge against sb; chwytać za serce tear at sb's heart; co w sercu, to na języku what the heart thinks, the mouth speaks; co z oczu, to i z serca out of sight, out of mind; człowiek wielkiego serca a person of great heart; czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal what the eye sees not, the heart craves not; drogi memu sercu dear to my heart; iść l. pójść za głosem serca let one's heart rule one's head; kamień spadł mi z serca that's a load l. weight off my chest l. mind; leżeć komuś na sercu (o problemie, sprawie) press heavily on sb's mind; ( o winie) lie heavy on sb; mieć dobre serce be kind-hearted, have one's heart in the right place; mieć do czegoś serce have one's heart in sth, have the heart to do sth; nie miałem serca mu o tym powiedzieć I didn't have the heart to tell him about it; wiesz, jakoś nie mam do tego serca (= nie mam na to ochoty) you know, I just don't have my heart in it; mieć miękkie serce be soft-hearted; mieć miękkie serce dla kogoś be an easy touch for sb, have a soft spot for sb; mieć problemy z sercem have a heart condition; mieć serce na dłoni wear one's heart on l. upon one's sleeve; mieć serce z kamienia have a heart of stone l. flint; mieć złote serce have a heart of gold; miejże serce! (= okaż dobroć) have a heart!, show mercy!; nie mieć Boga w sercu be heartless; oddać komuś swe serce (= zakochać się) give l. lose one's heart to sb; od serca l. z serca płynące (np. o życzeniach) from the bottom of one's heart, heart-felt; okazać komuś serce show kindness to sb; otworzyć l. obnażyć przed kimś serce open l. bare one's heart to sb; podbić czyjeś serce win sb's heart; przyjąć kogoś z otwartym sercem give sb a heart-felt welcome; przypadł mi do serca I got to like him; radować czyjeś serce gladden one's heart; radujący serce (widok, historia) heartwarming; ranić czyjeś serce make sb's heart ache; rozdzierać komuś serce rend one's heart, tear one's heart out; rozpierać komuś serce ( o uczuciu) fill one's heart; serce mi krwawi (z jej powodu) my heart is bleeding (for her); serce się kraje my heart breaks l. bleeds; serce mi się wyrywa my heart is willing; serce mi stanęło (ze strachu, podniecenia) my heart missed l. skipped a beat; serce mi zmiękło (z litości) my heart melted (with pity); serce nie sługa the heart wants what it wants; serce podchodzi mi do gardła I've got my heart in my mouth l. throat; serce zabiło mi mocniej l. skoczyło (z radości) my heart leapt (with joy); serce zaczęło mi bić szybciej my heart quickened; sercem jestem z tobą my heart goes out to you; skraść komuś serce steal one's heart; sprawić, że serce komuś szybciej zabije stir sb's blood; to balsam na moje serce it warms the cockles of my heart; to mi szkodzi na serce it's bad for my heart; w głębi serca ( być kimś) at heart; (myśleć, czuć) deep in one's heart, in one's heart of hearts; wkładać w coś dużo serca put one's heart to sth; wziąć sobie coś do serca take sth to heart; z biciem serca with a beating l. pounding heart; z całego serca with all one's heart; (= entuzjastycznie) with heart and hand; ( kochać kogoś) heart and soul; z bólem serca reluctantly; z ciężkim/lekkim sercem with a heavy/light heart; zrobiłem to z ciężkim sercem ( niechętnie) it went very much against the grain with me; z dobrego serca out of the goodness of one's heart; z głębi serca from the bottom of one's heart; złamać komuś serce break sb's heart; z ręką na sercu hand on heart; z ręką na sercu, nie wiem cross my heart, I don't know; żywiej zabiło mi serce my pulse quickened.

2. ( dzwonu) tongue, clapper.

* * *

* * *

- aję -ajesz, - awaj

1. ( za pieniądze) sell; ( narkotyki) peddle; (o maszynie, sprzedawcy ulicznym) vend; sprzedawać coś detalicznie/hurtem/na sztuki/na raty sell sth at retail/wholesale prices/by the item/on installments; sprzedawać coś z zyskiem/stratą sell sth at a profit/loss; sprzedać duszę diabłu sell one's soul l. o.s. to the devil; drogo sprzedać swe życie sell one's life dear; tanio sprzedawać swój talent prostitute one's talent; on potrafi sprzedać swoją wiedzę/umiejętności he can turn his knowledge/skills to good account.

2. tylko ipf. (= być sprzedawcą) sell ( coś sth); deal ( coś in sth).

1. ( o towarze) sell; dobrze/źle się sprzedawać sell well/badly.

2. ( o osobie) sell out; ( swoje ciało) prostitute o.s.

(kulkę, beczkę) perf; po- to roll; ( rokowania) to conduct; ( spór) to carry on; ( wojnę) to wage; ( bitwę) to fight, TECH to turn; (drążyć, trawić) perf; s- to gnaw at

* * *

1. (= przesuwać, obracając) roll; toczyć wzrokiem roll one's eyes (po kimś/czymś over sb/sth).

2. (= wieść) wheel, draw; ( dyskusję) conduct, carry on; ( wojnę) conduct.

3. techn. (= skrawać) turn.

4. techn. ( z gliny) shape, fashion.

5. lit. (= niszczyć) eat, gnaw, canker; (o raku, kornikach) canker.

6. lit. (= gnębić) rankle, fester; (o smutku, zgryzocie) trouble, disquiet.

7. lit. (= ściągać płyn) draw; rzeka toczy swe wody the river rolls its waters.

1. (= poruszać się ruchem obrotowym) roll.

2. (= płynąć) roll (on), flow.

3. (= dziać się) go on, proceed.

4. pot. (= iść ociężale) waddle.

* * *

- wiążę -wiążesz, wywiązywać się ipf.

1. (= być następstwem czegoś) ensue, develop; wywiązała się kłótnia a quarrel ensued l. developed; (o chorobie, gorączce) set in, develop.

2. (= dotrzymywać obietnicy) deliver; wywiązać się z obowiązków do one's duty, meet l. fulfil one's obligations; (= spełnić swe obowiązki) discharge one's duties; wywiązać się z obietnicy deliver on one's promise, deliver the goods; dobrze/źle się z czegoś wywiązać do a good/bad job of sth.

3. chem., fiz. evolve.

- kamuflować swe dążenia to camouflage one’s aspirations

- uśmiechem kamuflować swój niepokój to disguise one’s anxiety with a smile

- jego prawdziwe intencje były zręcznie kamuflowane his true intentions were artfully concealed ⇒ zakamuflować

- kamuflował smakołyki przed bratem he was hiding the sweets and other favourite food from his brother ⇒ zakamuflować

- kamuflował się ze swoimi zbrodniczymi zamiarami he was hiding his vicious intentions ⇒ zakamuflować się

- kamuflowała się w swoim pokoju she was hiding out in her room ⇒ zakamuflować się

- długo kamuflował się z chorobą he concealed his disease for a long time

- muzeum powiększyło swe zbiory o nowe nabytki the museum has expanded its collections through new acquisitions

- nowa pracownica okazała się dobrym nabytkiem the new employee turned out to be a good find

- ptak roztoczył skrzydła nad gniazdem the bird spread its wings over the nest

- paw roztoczył swój wspaniały ogon the peacock spread its gorgeous tail feathers

- wiosna roztacza swe uroki spring unfolds its charms

- roztaczał wokół siebie atmosferę życzliwości he exuded friendliness

- z okna roztaczał się widok na zatokę a view over the bay stretched beyond the window

■ roztoczyć opiekę nad kimś/czymś to take sb/sth under one’s care

- utaić prawdę to conceal a. to hide the truth

- utaił swe przeżycia przed kolegami he kept his experiences secret from his friends

aus|sprechen

irr

I. vt

1) ( artikulieren) Laut, Wort wymawiać

2) ( äußern) Satz wypowiedzieć; Meinung wyrażać [ perf wyrazić]

eine Verleumdung \aussprechen rzucić oszczerstwo

eine Warnung \aussprechen ostrzegać [ perf ostrzec]

3) ( ausdrücken)

jdm sein Bedauern \aussprechen wyrazić komuś swe ubolewanie

4) jur Scheidung, Strafe orzec

II. vr

1) ( offen sprechen)

sich mit jdm [über etw ( akk) ] \aussprechen rozmówić się z kimś [o czymś]

2) ( Stellung beziehen)

sich für jdn/etw \aussprechen opowiedzieć się za kimś/czymś

sich gegen jdn/etw \aussprechen opowiedzieć się przeciw komuś/czemuś

III. vi kończyć wypowiedź

lass mich doch \aussprechen! daj mi skończyć!

Gesicht [gə'zɪçt] <-[e]s, -er> nt

1) ( Vorderseite des Kopfes) twarz f

2) ( Erscheinungsbild) einer Stadt, Landschaft wizerunek m

3) er ist dem Vater wie aus dem \Gesicht geschnitten to wykapany ojciec ( pot)

etw steht jdm im \Gesicht geschrieben ktoś ma coś wypisane na twarzy

sein wahres \Gesicht zeigen odsłonić swe prawdziwe oblicze

etw zu \Gesicht bekommen zobaczyć coś

jdm etw ins \Gesicht sagen powiedzieć komuś coś prosto w twarz

sein \Gesicht verlieren stracić twarz

sein \Gesicht wahren zachować twarz

Gewissen [gə'vɪsən] <- s> nt

sumienie nt

ein schlechtes \Gewissen haben mieć nieczyste sumienie

sein \Gewissen erleichtern uspokoić swe sumienie

jdn/etw auf dem \Gewissen haben mieć kogoś/coś na sumieniu

jdm ins \Gewissen reden przemówić komuś do sumienia

gründen ['grʏndən]

I. vt

1) ( schaffen) Firma, Verein założyć

2) ( fußen lassen)

seine Hoffnungen auf etw ( akk) \gründen opierać swe nadzieje na czymś

II. vi, vr

[sich] auf etw ( akk) \gründen opierać [się] na czymś

Herz [hɛrʦ̑] <-ens, -en> nt

1) ( Organ) serce nt

2) ( Liebe, Zuneigung)

jdm sein \Herz schenken oddać komuś [swe] serce

sein \Herz an jdn/etw hängen poświęcać [ perf poświęcić] się komuś/czemuś całym sercem

3) ( Leidenschaft, Neigung)

sein \Herz für etw entdecken odkryć w sobie pasję do czegoś

ihr \Herz gehört der Fliegerei poświęciła się lataniu

4) ( Seele, Gemüt)

ein gutes \Herz haben mieć dobre serce

tief im \Herzen głęboko w sercu

5) ( Mitgefühl, Empfindsamkeit)

jd mit \Herz sein być człowiekiem o wielkim sercem

6) ( Zentrum, innerster Teil) serce nt

7) spiele kier m, czerwień f

8) ein \Herz und eine Seele sein być ze sobą związanym

jdm wird bang ums \Herz czyjeś serce ogarnia trwoga

von ganzem \Herzen z całego serca

jdn von \Herzen gern haben lubić kogoś z całego serca

etw von \Herzen gern tun chętnie coś robić

leichten \Herzens z lekkim sercem

schweren \Herzens z ciężkim sercem

traurigen \Herzens ze smutkiem w sercu

[jdm] sein \Herz ausschütten otworzyć [przed kimś] [swoje] serce

alles, was das \Herz begehrt wszystko, czego dusza zapragnie

etw nicht übers \Herz bringen nie mieć serca, by coś zrobić

sich ( dat) ein \Herz fassen zdobyć się na odwagę

jdm etw ans \Herz legen kłaść coś komuś na sercu

sich ( dat) etw zu \Herzen nehmen brać [ perf wziąć] sobie coś do serca

jdn in sein \Herz schließen pokochać kogoś

jdm aus dem \Herzen sprechen wyjąć coś komuś z ust