-
1 timor
I.Lit., fear, dread, apprehension, alarm, anxiety (cf.:B. II.metus, horror, formido, timiditas, pavor): definiunt timorem metum mali appropinquantis,
Cic. Tusc. 4, 8, 19:metus ac timor,
id. Verr. 2, 4, 19, § 41:timor praepedit dicta linguae,
Plaut. Cas. 3, 5, 25:timore torpeo,
id. Truc. 4, 3, 50:prae timore in genua concidit,
id. Rud. 1, 2, 85; id. Cist. 4, 2, 45:in timorem dabo militarem advenam,
id. Ps. 4, 1, 19:animus timore Obstipuit,
Ter. Ad. 4, 4, 4:magno timore sum,
Cic. Att. 5, 14, 2; id. Fin. 2, 10, 30:cruciatu timoris angi,
id. Off. 2, 7, 25: amici nostri, timore de nobis [p. 1873] afficiuntur, id. Fam. 11, 2, 3:res quae mihi facit timorem,
id. ib. 10, 18, 2:timore perterritus,
id. Div. 1, 28, 58; so Caes. B. G. 1, 22; 1, 23:huc accedit summus timor,
Cic. Rosc. Am. 4, 9:haec sunt in judicum animis... oratione molienda, amor, odium... spes, laetitia, timor, molestia,
id. de Or. 2, 51, 206:timor incutitur ex ipsorum periculis,
id. ib. 2, 51, 209:timor omnem exercitum occupavit,
Caes. B. G. 1, 39; cf. Cic. Rep. 1, 16, 25:Parthis timor injectus est,
id. Att. 5, 20, 3; id. Agr. 1, 8, 23; Caes. B. G. 7, 55:alicui timorem deicere,
Cic. Rep. 1, 15, 24:hunc mihi timorem eripe,
id. Cat. 1, 7, 18:ades animo et omitte timorem,
id. Rep. 6, 10, 10:timorem abicere,
id. Fam. 11, 21, 4:timore sublato,
Caes. B. G. 6, 23; cf.: omni timore deposito, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 23, 1:ut se ex maximo timore colligerent,
Caes. B. C. 3, 65:ea (aestas), quae sequitur, magno est in timore,
i. e. occasions great apprehension, Cic. Fam. 2, 10, 4:numquam fidele consilium daturus timor,
Sen. Ben. 7, 26, 5. — With ne:ubi timor est, ne auctumnalis satio hiemis gelicidiis peruratur,
Col. 11, 3, 63; so Verg. A. 6, 352; Liv. 6, 28, 8.—With acc. and inf.:in timore civitas fuit, obsides captivosque Poenorum ea moliri,
Liv. 32, 26, 16:subest ille timor ne dignitatem quidem posse retineri,
Cic. de Or. 2, 82, 334.— With in and abl.:cum major a Romanis metus timorem a principibus suis vicisset,
Liv. 45, 26, 7.—With gen. of the thing feared:belli magni timor impendet,
Cic. Fam. 2, 7, 4; so,vituperationis non injustae,
id. Rep. 5, 4,:repentinae incursionis,
Caes. B. G. 6, 23:mortis,
Lucr. 5, 1180; Ov. M. 7, 604.—In plur., Cic. Rep. 1, 44, 68; Lucr. 2, 45; 5, 46; Cat. 64, 99; Hor. C. 1, 37, 15; id. Ep. 1, 4, 12.—Poet., transf.A.In a good sense, awe, reverence, veneration:B.divum,
Lucr. 5, 1223:quod hominibus perturbatis inanem religionem timoremque dejecerat,
Cic. Rep. 1, 15, 24:deorum,
Hor. S. 2, 3, 295:sacer,
Sil. 3, 31:primus in orbe deos fecit timor,
Stat. Th. 3, 661.—An object that excites fear, a terror:C.audaci tu timor esse potes,
Prop. 3, 7, 28 (4, 6, 70):Cacus Aventinae timor,
Ov. F. 1, 551; cf. id. M. 3, 291; 10, 29; 12, 612:magnus uterque timor latronibus,
Hor. S. 1, 4, 67; Plin. 8, 32, 50, § 119. —An object for which anxiety is felt ( poet.):ratis, tot gracili ligno complexa timores,
Stat. S. 3, 2, 80. -
2 timor
timor ōris, m [2 TEM-], fear, dread, apprehension, timidity, alarm, anxiety: definiunt timorem metum mali appropinquantis: animus timore Obstipuit, T.: magno timore sum: res quae mihi facit timorem: timor incutitur ex ipsorum periculis: timor exercitum occupavit, Cs.: timore sublato, Cs.: timorem deponite: se ex maximo timore conligere, Cs.: ea (aestus), quae sequitur, magno est in timore, i. e. occasions great apprehension: timor patribus incessit, ne, etc., L.: Non ullum pro me tantum cepisse timorem, Quam ne, etc., V.: Unde mare et terras ipsi mihi saepe videre Fit timor, comes to me, O.: haud dubius timor incessit animos, consilia tua emanasse, L.: subest ille timor ne dignitatem quidem posse retineri: cum maior a Romanis metus timorem a principibus suis vicisset, L.: spes oti... seditionis timor: mortis, O.: cui, quia privato sunt oppositi timores, dantur inperia: Mentem... Redegit in veros timores Caesar, H.— Religious awe, reverence, superstition: inanis religio timorque: Quone malo mentem concussa? timore deorum, H.— An object of fear, terror, dread: Stygii Numina torrentis, timor et deus ille deorum, O.: Magnus latronibus, H.—Person., Fear: Timor, H.: ater, V.: consternati Timores, O.* * *fear; dread -
3 timor
fear, dread, object causing fear. -
4 Timor mortis conturbat me
-
5 timos
I.Lit., fear, dread, apprehension, alarm, anxiety (cf.:B. II.metus, horror, formido, timiditas, pavor): definiunt timorem metum mali appropinquantis,
Cic. Tusc. 4, 8, 19:metus ac timor,
id. Verr. 2, 4, 19, § 41:timor praepedit dicta linguae,
Plaut. Cas. 3, 5, 25:timore torpeo,
id. Truc. 4, 3, 50:prae timore in genua concidit,
id. Rud. 1, 2, 85; id. Cist. 4, 2, 45:in timorem dabo militarem advenam,
id. Ps. 4, 1, 19:animus timore Obstipuit,
Ter. Ad. 4, 4, 4:magno timore sum,
Cic. Att. 5, 14, 2; id. Fin. 2, 10, 30:cruciatu timoris angi,
id. Off. 2, 7, 25: amici nostri, timore de nobis [p. 1873] afficiuntur, id. Fam. 11, 2, 3:res quae mihi facit timorem,
id. ib. 10, 18, 2:timore perterritus,
id. Div. 1, 28, 58; so Caes. B. G. 1, 22; 1, 23:huc accedit summus timor,
Cic. Rosc. Am. 4, 9:haec sunt in judicum animis... oratione molienda, amor, odium... spes, laetitia, timor, molestia,
id. de Or. 2, 51, 206:timor incutitur ex ipsorum periculis,
id. ib. 2, 51, 209:timor omnem exercitum occupavit,
Caes. B. G. 1, 39; cf. Cic. Rep. 1, 16, 25:Parthis timor injectus est,
id. Att. 5, 20, 3; id. Agr. 1, 8, 23; Caes. B. G. 7, 55:alicui timorem deicere,
Cic. Rep. 1, 15, 24:hunc mihi timorem eripe,
id. Cat. 1, 7, 18:ades animo et omitte timorem,
id. Rep. 6, 10, 10:timorem abicere,
id. Fam. 11, 21, 4:timore sublato,
Caes. B. G. 6, 23; cf.: omni timore deposito, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 23, 1:ut se ex maximo timore colligerent,
Caes. B. C. 3, 65:ea (aestas), quae sequitur, magno est in timore,
i. e. occasions great apprehension, Cic. Fam. 2, 10, 4:numquam fidele consilium daturus timor,
Sen. Ben. 7, 26, 5. — With ne:ubi timor est, ne auctumnalis satio hiemis gelicidiis peruratur,
Col. 11, 3, 63; so Verg. A. 6, 352; Liv. 6, 28, 8.—With acc. and inf.:in timore civitas fuit, obsides captivosque Poenorum ea moliri,
Liv. 32, 26, 16:subest ille timor ne dignitatem quidem posse retineri,
Cic. de Or. 2, 82, 334.— With in and abl.:cum major a Romanis metus timorem a principibus suis vicisset,
Liv. 45, 26, 7.—With gen. of the thing feared:belli magni timor impendet,
Cic. Fam. 2, 7, 4; so,vituperationis non injustae,
id. Rep. 5, 4,:repentinae incursionis,
Caes. B. G. 6, 23:mortis,
Lucr. 5, 1180; Ov. M. 7, 604.—In plur., Cic. Rep. 1, 44, 68; Lucr. 2, 45; 5, 46; Cat. 64, 99; Hor. C. 1, 37, 15; id. Ep. 1, 4, 12.—Poet., transf.A.In a good sense, awe, reverence, veneration:B.divum,
Lucr. 5, 1223:quod hominibus perturbatis inanem religionem timoremque dejecerat,
Cic. Rep. 1, 15, 24:deorum,
Hor. S. 2, 3, 295:sacer,
Sil. 3, 31:primus in orbe deos fecit timor,
Stat. Th. 3, 661.—An object that excites fear, a terror:C.audaci tu timor esse potes,
Prop. 3, 7, 28 (4, 6, 70):Cacus Aventinae timor,
Ov. F. 1, 551; cf. id. M. 3, 291; 10, 29; 12, 612:magnus uterque timor latronibus,
Hor. S. 1, 4, 67; Plin. 8, 32, 50, § 119. —An object for which anxiety is felt ( poet.):ratis, tot gracili ligno complexa timores,
Stat. S. 3, 2, 80. -
6 incedo
in-cēdo, cessi, cessum ( sync. perf. incesti, Plaut. Cas. 3, 6, 11), 3, v. n. and a., to go, step, or march along at a measured pace (class.).I.Lit.A.In gen.(α).Neutr.:(β).tenero et molli ingressu suspendimus gradum: non ambulamus, sed incedimus,
Sen. Q. N. 7, 31:per vias,
Plaut. Merc. 2, 3, 71; cf.:socios per ipsos,
Verg. A. 5, 188:viā,
Plaut. Curc. 1, 1, 32:tota in urbe,
Ov. F. 6, 653:quacumque incederet,
Cic. Div. 1, 24, 49:quam taeter incedebat, quam truculentus,
id. Sest. 8, 19:incessit deinde, qua duxit praedae spes, victor exercitus,
Liv. 8, 36, 9:etiam si pedes incedat, memorabilem fore,
id. 28, 9, 15: servi pedibus, liberi non nisi equis incedunt. i. e. walk... ride, Just. 41, 3, 4; cf.:incedunt pueri, pariterque ante ora parentum Frenatis lucent in equis,
Verg. A. 5, 553:a foro domum,
Plaut. Most. 4, 3, 6:sessum impransum,
id. Poen. prol. 10:qui huc incedit,
id. Most. 1, 3, 152:ad me,
id. Am. 1, 1, 179:huc ad nos,
id. Trin. 5, 2, 27; cf.:undique nuntii incedunt, qui afferrent, etc.,
Tac. A. 11, 32:ut ovans praeda onustus incederem,
Plaut. Bacch. 4, 9, 146:vix incedo inanis, ne ire posse cum onere existumes,
Plaut. Am. 1, 1, 174:quem modo decoratum ovantemque victoria incedentem vidistis,
Liv. 1, 16, 10; 2, 6, 7:claro honore,
Lucr. 3, 76:omnibus laetitiis,
Cic. Fam. 2, 9, 2:incedunt per ora vestra magnifici,
Sall. J. 31, 10:ego quae divum incedo regina,
who walk majestic as, who am, Verg. A. 1, 46; cf. Prop. 2, 2, 6:matrona incedit census induta nepotum,
id. 3, 13, 11 (4, 12):ut mea Luxuria Nemesis fluat ut que per urbem Incedat donis conspicienda meis,
Tib. 2, 3, 52.—With acc.:B.incedunt maestos locos,
Tac. A. 1, 61:scaenam,
id. ib. 14, 15:fontem aquae nando,
id. ib. 14, 22.—In partic., in milit. lang., to move forwards, advance, march:II.barbari in perculsos Romanos acrius incedere,
Sall. J. 101, 7:in erumpentes,
Liv. 9, 21:cohortes paulatim incedere jubet,
Sall. C. 60, 1:munito agmine,
id. J. 46, 6:agmen reliquum incedere coepit,
Liv. 21, 33, 1:segnius Hispanorum signa incedebant,
id. 28, 14, 18:Sabini usque ad portas urbis populantes incessere,
id. 2, 63, 7:propius incedentes,
Tac. A. 4, 47:quod gnarum duci incessitque itineri et proelio paratus,
id. ib. 1, 51 (Ritter, but Halm omits paratus).—Trop.A.In gen. (rare):B.malitiae lenonis contra incedam,
will encounter, Plaut. Rud. 3, 3, 31:facilius ad inventionem animus incedet si, etc.,
will proceed to, Cic. Inv. 2, 14, 45 Orell. N. cr. —In partic.1.To triumph over, exult over; with dat.:2.meo nunc superbus incedis malo,
Hor. Epod. 15, 18:ille superbus incedet victis rivalibus,
Juv. 12, 126.—Of inanim. and abstr. subjects, to come to, happen to, befall, attack, seize one; to approach, arrive, appear, occur (perh. not in Cic.); constr. with dat., acc., in and acc., or absol.(α).With dat. (so most freq.):(β).exercitui omni tantus incessit ex incommodo dolor, ut, etc.,
Caes. B. C. 3, 74, 1:magnus omnium incessit timor animis,
id. ib. 2, 29, 1:mulieres, quibus belli timor insolitus incesserat, etc.,
Sall. C. 31, 3 Kritz N. cr.; id. H. 2, 60:gravior cura patribus incessit,
Liv. 4, 57, 10:incedebat enim deterrimo cuique licentia,
Tac. A. 3, 36:cupido incessit animo,
Curt. 7, 11, 4; 3, 1, 16:si sterilitas annorum incessit hominibus,
Col. 2, 10, 1; Val. Max. 1, 8, 5.—With acc.:(γ).ipsum ingens cupido incesserat Tarenti potiundi,
Liv. 24, 13, 5:timor patres incessit, ne, etc.,
id. 1, 17, 4; 2, 7, 1; 2, 32, 1;7, 39, 4 et saep.: indignatio hostes incessit,
id. 3, 60:adversa valetudo aliquem,
Tac. A. 3, 71:ingens animos desperatio incessit,
Curt. 4, 2, 16; 3, 8, 25:stupor omnes et admiratio incessit,
Just. 22, 6, 11: cupido incessit aliquem (with acc. and inf.), Sulp. Sev. Chron. 1, 38, 6; 2, 16, 3.—With in and acc.:(δ).vis morbi, pestilentia incedit in castra, in Poenos Romanosque,
Liv. 29, 10, 3: pestilentia incesserat pari clade in Romanos [p. 918] Poenosque, id. 28, 46, 15.—Absol.:nova nunc religio unde istaec incessit?
Ter. And. 4, 3, 15:tantus eo facto timor incessit,
Caes. B. C. 3, 101;Auct. B. Alex. 7: postquam tenebrae incedebant,
Tac. A. 15, 37; cf.:ubi crepusculum incesserit,
Col. 11, 1, 18:ubi tempestas incessit,
id. 12, 2, 5:frigora,
id. 12, 52, 12:siccitates,
id. 5, 9, 11:lascivia atque superbia incessere,
Sall. J. 41, 3:ubi Romam legati venere, tanta commutatio incessit, uti, etc.,
id. ib. 13, 7:religio deinde incessit, vitio eos creatos,
Liv. 8, 17, 4:ubi pro modestia ac pudore ambitio et vis incedebat,
Tac. A. 3, 26:haud invito imperatore ea fieri occultus rumor incedebat,
went abroad, spread about, id. ib. 2, 55 fin. -
7 in-cēdō
in-cēdō cessī, cessus, ere, to advance, march, proceed, stride, move, stalk, strut: Virum incedere Video, T.: socios per ipsos, V.: Per meos finīs, H.: totā in urbe, O.: quācumque incederet: si pedes incedat, on foot, L.: omnibus laetitiis: per ora vestra magnifici, S.: ego quae divūm incedo <*>gina, walk in majesty, V.: meo nunc Superbus incedis malo, H.—Of troops, to move, advance, march, make way: in perculsos Romanos acrius, S.: infestior in erumpentīs incessit, L.: munito agmine, S.: usque ad portas urbis, L.: scaenam, to tread, Ta.: fontem nando, to traverse, Ta.— Fig., to advance, go on: facilius ad inventionem animus incedet, si, etc.—To come, happen, befall, attack, approach, arrive, appear, occur: Nova nunc religio unde istaec incessit? T.: tantus eo facto timor incessit, Cs.: super haec timor incessit Sabini belli, L.: lascivia atque superbia incessere, S.: anni principium incessit, Ta.: exercitui omni tantus incessit ex incommodo dolor, ut, etc., Cs.: quibus belli timor insolitus incesserat, S.: gravior cura patribus incessit, L.: ipsum ingens cupido incesserat Tarenti potiundi, L.: tantus terror Tarquinium incessit, ut, etc., L.: pestilentia incedit in castra, L. -
8 animus
ănĭmus, i, m. [a Graeco-Italic form of anemos = wind (as ego, lego, of ego, lego); cf. Sanscr. an = to breathe, anas = breath, anilas = wind; Goth. uz-ana = exspiro; Erse, anal = breath; Germ. Unst = a storm (so, sometimes); but Curt. does not extend the connection to AФ, aêmi = to blow; a modification of animus—by making which the Romans took a step in advance of the Greeks, who used hê psuchê for both these ideas—is anima, which has the physical meaning of anemos, so that Cic. was theoretically right, but historically wrong, when he said, ipse animus ab anima dictus est, Tusc. 1, 9, 19; after the same analogy we have from psuchô = to breathe, blow, psuchê = breath, life, soul; from pneô = to breathe, pneuma = air, breath, life, in class. Greek, and = spirit, a spiritual being, in Hellenistic Greek; from spiro = to breathe, blow, spiritus = breath, breeze, energy, high spirit, and poet. and post-Aug. = soul, mind; the Engl. ghost = Germ. Geist may be comp. with Germ. giessen and cheô, to pour, and for this interchange of the ideas of gases and liquids, cf. Sol. 22: insula adspiratur freto Gallico, is flowed upon, washed, by the Gallic Strait; the Sanscr. atman = breath, soul, with which comp. aytmê = breath; Germ. Odem = breath, and Athem = breath, soul, with which group Curt. connects auô, aêmi; the Heb. = breath, life, soul; and = breath, wind, life, spirit, soul or mind].I.In a general sense, the rational soul in man (in opp. to the body, corpus, and to the physical life, anima), hê psuchê:II.humanus animus decerptus ex mente divina,
Cic. Tusc. 5, 13, 38:Corpus animum praegravat, Atque affixit humo divinae particulam aurae,
Hor. S. 2, 2, 77:credo deos immortales sparsisse animos in corpora humana, ut essent qui terras tuerentur etc.,
Cic. Sen. 21, 77:eas res tueor animi non corporis viribus,
id. ib. 11, 38; so id. Off. 1, 23, 79:quae (res) vel infirmis corporibus animo tamen administratur,
id. Sen. 6, 15; id. Off. 1, 29, 102:omnes animi cruciatus et corporis,
id. Cat. 4, 5, 10:levantes Corpus et animum,
Hor. Ep. 2, 1, 141:formam et figuram animi magis quam corporis complecti,
Tac. Agr. 46; id. H. 1, 22:animi validus et corpore ingens,
id. A. 15, 53:Aristides primus animum pinxit et sensus hominis expressit, quae vocantur Graece ethe, item perturbationes,
first painted the soul, put a soul into his figures, Plin. 35, 10, 36, § 98 (cf.:animosa signa,
life-like statues, Prop. 4, 8, 9): si nihil esset in eo (animo), nisi id, ut per eum viveremus, i. e. were it mere anima, Cic. Tusc. 1, 24, 56:Singularis est quaedam natura atque vis animi, sejuncta ab his usitatis notisque naturis, i. e. the four material elements,
id. ib. 1, 27, 66: Neque nos corpora sumus. Cum igitur nosce te dicit, hoc dicit, nosce animum tuum, id. ib. 1, 22, 52:In quo igitur loco est (animus)? Credo equidem in capite,
id. ib. 1, 29, 70:corpora nostra, terreno principiorum genere confecta, ardore animi concalescunt,
derive their heat from the fiery nature of the soul, id. ib. 1, 18, 42:Non valet tantum animus, ut se ipsum ipse videat: at, ut oculus, sic animus, se non videns alia cernit,
id. ib. 1, 27, 67: foramina illa ( the senses), quae patent ad animum a corpore, callidissimo artificio natura fabricata est, id. ib. 1, 20, 47: dum peregre est animus sine corpore velox, independently of the body, i. e. the mind roaming in thought, Hor. Ep. 1, 12, 13:discessus animi a corpore,
Cic. Tusc. 1, 9, 18; 1, 30, 72:cum nihil erit praeter animum,
when there shall be nothing but the soul, when the soul shall be disembodied, id. ib. 1, 20, 47; so,animus vacans corpore,
id. ib. 1, 22, 50; and:animus sine corpore,
id. ib. 1, 22, 51:sine mente animoque nequit residere per artus pars ulla animai,
Lucr. 3, 398 (for the pleonasm here, v. infra, II. A. 1.):Reliquorum sententiae spem adferunt posse animos, cum e corporibus excesserint in caelum pervenire,
Cic. Tusc. 1, 11, 24:permanere animos arbitramur consensu nationum omnium,
id. ib. 1, 16, 36:Pherecydes primus dixit animos esse hominum sempiternos,
id. ib. 1, 16, 38:Quod ni ita se haberet, ut animi immortales essent, haud etc.,
id. Sen. 23, 82: immortalitas animorum, id. ib. 21, 78; id. Tusc. 1, 11, 24; 1, 14, 30:aeternitas animorum,
id. ib. 1, 17, 39; 1, 22, 50 (for the plur. animorum, in this phrase, cf. Cic. Sen. 23, 84); for the atheistic notions about the soul, v. Lucr. bk. iii.—In a more restricted sense, the mind as thinking, feeling, willing, the intellect, the sensibility, and the will, acc. to the almost universally received division of the mental powers since the time of Kant (Diog. Laert. 8, 30, says that Pythagoras divided hê psuchê into ho nous, hai phrenes, and ho thumos; and that man had ho nous and ho thumos in common with other animals, but he alone had hai phrenes. Here ho nous and ho thumos must denote the understanding and the sensibility, and hai phrenes, the reason. Plutarch de Placit. 4, 21, says that the Stoics called the supreme faculty of the mind (to hêgemonikon tês psuchês) ho logismos, reason. Cic. sometimes speaks of a twofold division; as, Est animus in partes tributus duas, quarum altera rationis est particeps, altera expers (i. e. to logistikon and to alogon of Plato; cf. Tert. Anim. 16), i. e. the reason or intellect and the sensibility, Tusc. 2, 21, 47; so id. Off. 1, 28, 101; 1, 36, 132; id. Tusc 4, 5, 10; and again of a threefold; as, Plato triplicem finxit animum, cujus principatum, id est rationem in capite sicut in arce posuit, et duas partes ( the two other parts) ei parere voluit, iram et cupiditatem, quas locis disclusit; iram in pectore, cupiditatem subter praecordia locavit, i. e. the reason or intellect, and the sensibility here resolved into desire and aversion, id. ib. 1, 10, 20; so id. Ac. 2, 39, 124. The will, hê boulêsis, voluntas, arbitrium, seems to have been sometimes merged in the sensibility, ho thumos, animus, animi, sensus, and sometimes identified with the intellect or reason, ho nous, ho logismos, mens, ratio).A.1.. The general power of perception and thought, the reason, intellect, mind (syn.: mens, ratio, ingenium), ho nous:2.cogito cum meo animo,
Plaut. Most. 3, 2, 13; so Ter. Ad. 3, 4, 55:cum animis vestris cogitare,
Cic. Agr. 2, 24:recordari cum animo,
id. Clu. 25, 70;and without cum: animo meditari,
Nep. Ages. 4, 1; cf. id. Ham. 4, 2:cogitare volvereque animo,
Suet. Vesp. 5:animo cogitare,
Vulg. Eccli. 37, 9:statuere apud animum,
Liv. 34, 2:proposui in animo meo,
Vulg. Eccli. 1, 12:nisi me animus fallit, hi sunt, etc.,
Plaut. Men. 5, 9, 23:in dubio est animus,
Ter. And. 1, 5, 31; id. ib. prol. 1; cf. id. ib. 1, 1, 29:animum ad se ipsum advocamus,
Cic. Tusc. 1, 31, 75:lumen animi, ingenii consiliique tui,
id. Rep. 6, 12 al. —For the sake of rhet. fulness, animus often has a synonym joined with it: Mens et animus et consilium et sententia civitatis posita est in legibus,
Cic. Clu. 146:magnam cui mentem animumque Delius inspirat vates,
Verg. A. 6, 11:complecti animo et cogitatione,
Cic. Off. 1, 32, 117; id. de Or. 1, 2, 6:animis et cogitatione comprehendere,
id. Fl. 27, 66:cum omnia ratione animoque lustraris,
id. Off. 1, 17, 56:animorum ingeniorumque naturale quoddam quasi pabulum consideratio naturae,
id. Ac. 2, 41, 127.—Hence the expressions: agitatio animi, attentio, contentio; animi adversio; applicatio animi; judicium, opinio animorum, etc. (v. these vv.); and animum advertere, adjungere, adplicare, adpellere, inducere, etc. (v. these vv.).—Of particular faculties of mind, the memory:3.etiam nunc mihi Scripta illa dicta sunt in animo Chrysidis,
Ter. And. 1, 5, 46:An imprimi, quasi ceram, animum putamus etc. (an idea of Aristotle's),
Cic. Tusc. 1, 25, 61:ex animo effluere,
id. de Or. 2, 74, 300: omnia fert aetas, animum quoque;... Nunc oblita mihi tot carmina,
Verg. E. 9, 51.—Consciousness (physically considered) or the vital power, on which consciousness depends ( = conscientia, q. v. II. A., or anima, q. v. II. E.):4.vae miserae mihi. Animo malest: aquam velim,
I'm fainting, my wits are going, Plaut. Am. 5, 1, 6; id. Curc. 2, 3, 33:reliquit animus Sextium gravibus acceptis vulneribus,
Caes. B. G. 6, 38:Una eademque via sanguis animusque sequuntur,
Verg. A. 10, 487:animusque reliquit euntem,
Ov. M. 10, 459:nisi si timor abstulit omnem Sensum animumque,
id. ib. 14, 177:linqui deinde animo et submitti genu coepit,
Curt. 4, 6, 20: repente animo linqui solebat, Suet. Caes. 45:ad recreandos defectos animo puleio,
Plin. 20, 14, 54, § 152.—The conscience, in mal. part. (v. conscientia, II. B. 2. b.):5.cum conscius ipse animus se remordet,
Lucr. 4, 1135:quos conscius animus exagitabat,
Sall. C. 14, 3:suae malae cogitationes conscientiaeque animi terrent,
Cic. Sex. Rosc. 67.—In Plaut. very freq., and once also in Cic., meton. for judicium, sententia, opinion, judgment; mostly meo quidem animo or meo animo, according to my mind, in my opinion, Plaut. Men. 1, 3, 17:6.e meo quidem animo aliquanto facias rectius, si, etc.,
id. Aul. 3, 6, 3:meo quidem animo, hic tibi hodie evenit bonus,
id. Bacch. 1, 1, 69; so id. Aul. 3, 5, 4; id. Curc. 4, 2, 28; id. Bacch. 3, 2, 10; id. Ep. 1, 2, 8; id. Poen. 1, 2, 23; id. Rud. 4, 4, 94; Cic. Sest. 22:edepol lenones meo animo novisti,
Plaut. Curc. 4, 2, 19:nisi, ut meus est animus, fieri non posse arbitror,
id. Cist. 1, 1, 5 (cf.:EX MEI ANIMI SENTENTIA,
Inscr. Orell. 3665:ex animi tui sententia,
Cic. Off. 3, 29, 108).—The imagination, the fancy (for which Cic. often uses cogitatio, as Ac. 2, 15, 48):B.cerno animo sepultam patriam, miseros atque insepultos acervos civium,
Cic. Cat. 4, 6, 11:fingere animo jubebat aliquem etc.,
id. Sen. 12, 41: Fingite animis;litterae enim sunt cogitationes nostrae, et quae volunt, sic intuentur, ut ea cernimus, quae videmus,
id. Mil. 29, 79:Nihil animo videre poterant,
id. Tusc. 1, 16, 38.—The power of feeling, the sensibility, the heart, the feelings, affections, inclinations, disposition, passions (either honorable or base; syn.: sensus, adfectus, pectus, cor), ho thumos.1.a.. In gen., heart, soul, spirit, feeling, inclination, affection, passion: Medea, animo aegra, amore saevo saucia, Enn. ap. Auct. ad Her. 2, 22 (cf. Plaut. Truc. 2, 7, 36:(α).animo hercle homo suo est miser): tu si animum vicisti potius quam animus te, est quod gaudeas, etc.,
Plaut. Trin. 2, 2, 27 -29:harum scelera et lacrumae confictae dolis Redducunt animum aegrotum ad misericordiam,
Ter. And. 3, 3, 27:Quo gemitu conversi animi (sunt),
Verg. A. 2, 73:Hoc fletu concussi animi,
id. ib. 9, 498;4, 310: animum offendere,
Cic. Lig. 4; id. Deiot. 33; so Vulg. Gen. 26, 35.—Mens and animus are often conjoined and contrasted, mind and heart (cf. the Homeric kata phrena kai kata thumon, in mind and heart): mentem atque animum delectat suum, entertains his mind and delights his heart, Enn. ap. Gell. 19, 10:Satin tu sanus mentis aut animi tui?
Plaut. Trin. 2, 4, 53:mala mens, malus animus,
bad mind, bad heart, Ter. And. 1, 1, 137:animum et mentem meam ipsa cogitatione hominum excellentium conformabam,
Cic. Arch. 6, 14:Nec vero corpori soli subveniendum est, sed menti atque animo multo magis,
id. Sen. 11, 36:ut omnium mentes animosque perturbaret,
Caes. B. G. 1, 39; 1, 21:Istuc mens animusque fert,
Hor. Ep. 1, 14, 8:Stare Socrates dicitur tamquam quodam recessu mentis atque animi facto a corpore,
Gell. 2, 1; 15, 2, 7.—And very rarely with this order inverted: Jam vero animum ipsum mentemque hominis, etc.,
Cic. N. D. 2, 59, 147:mente animoque nobiscum agunt,
Tac. G. 29:quem nobis animum, quas mentes imprecentur,
id. H. 1, 84;and sometimes pleon. without such distinction: in primis regina quietum Accipit in Teucros animum mentemque benignam,
a quiet mind and kindly heart, Verg. A. 1, 304; so,pravitas animi atque ingenii,
Vell. 2, 112, 7 (for mens et animus, etc., in the sense of thought, used as a pleonasm, v. supra, II. A. 1.):Verum animus ubi semel se cupiditate devinxit mala, etc.,
Ter. Heaut. 1, 2, 34:animus perturbatus et incitatus nec cohibere se potest, nec quo loco vult insistere,
Cic. Tusc. 4, 18, 41:animum comprimit,
id. ib. 2, 22, 53:animus alius ad alia vitia propensior,
id. ib. 4, 37, 81; id. ad Q. Fr. 1, 1:sed quid ego hic animo lamentor,
Enn. Ann. 6, 40:tremere animo,
Cic. ad Q. Fr. 1, 1, 4:ingentes animo concipit iras,
Ov. M. 1, 166:exsultare animo,
id. ib. 6, 514.—So often ex animo, from the heart, from the bottom of one's heart, deeply, truly, sincerely:Paulum interesse censes ex animo omnia facias an de industria?
from your heart or with some design, Ter. And. 4, 4, 55; id. Ad. 1, 1, 47:nisi quod tibi bene ex animo volo,
id. Heaut. 5, 2, 6: verbum [p. 124] ex animo dicere, id. Eun. 1, 2, 95:sive ex animo id fit sive simulate,
Cic. N. D. 2, 67, 168:majore studio magisve ex animo petere non possum,
id. Fam. 11, 22:ex animo vereque diligi,
id. ib. 9, 6, 2:ex animo dolere,
Hor. A. P. 432:quae (gentes) dederunt terram meam sibi cum gaudio et toto corde et ex animo,
Vulg. Ezech. 36, 5; ib. Eph. 6, 6; ib. 1 Pet. 5, 3.—And with gen.With verbs:(β).Quid illam miseram animi excrucias?
Plaut. Mil. 4, 2, 76; 4, 6, 65:Antipho me excruciat animi,
Ter. Phorm. 1, 4, 10:discrucior animi,
id. Ad. 4, 4, 1:in spe pendebit animi,
id. Heaut. 4, 4, 5: juvenemque animi miserata repressit, pitying him in her heart, thumôi phileousa te kêdomenê te (Hom. Il. 1, 196), Verg. A. 10, 686.—With adjj.:b.aeger animi,
Liv. 1, 58; 2, 36; 6, 10; Curt. 4, 3, 11; Tac. H. 3, 58:infelix animi,
Verg. A. 4, 529:felix animi,
Juv. 14, 159:victus animi,
Verg. G. 4, 491:ferox animi,
Tac. A. 1, 32:promptus animi,
id. H. 2, 23:praestans animi,
Verg. A. 12, 19:ingens animi,
Tac. A. 1, 69 (for this gen. v. Ramsh. Gr. p. 323; Key, § 935; Wagner ad Plaut. Aul. v. 105; Draeger, Hist. Synt. I. p. 443).—Meton., disposition, character (so, often ingenium): nimis paene animo es Molli, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 49:2.animo audaci proripit sese,
Pac. Trag. Rel. p. 109 Rib.:petulans protervo, iracundo animo,
Plaut. Bacch. 4, 3, 1; id. Truc. 4, 3, 1:ubi te vidi animo esse omisso (omisso = neglegenti, Don.),
Ter. Heaut. 5, 2, 9; Cic. Fam. 2. 17 fin.:promptus animus vester,
Vulg. 2 Cor. 9, 2: animis estis simplicibus et mansuetis nimium creditis unicuique, Auct. ad Her. 4, 37:eorum animi molles et aetate fluxi dolis haud difficulter capiebantur,
Sall. C. 14, 5:Hecabe, Non oblita animorum, annorum oblita suorum,
Ov. M. 13, 550:Nihil est tam angusti animi tamque parvi, quam amare divitias,
Cic. Off. 1, 20, 68:sordidus atque animi parvi,
Hor. S. 1, 2, 10; Vell. 2, 25, 3:Drusus animi fluxioris erat,
Suet. Tib. 52.—In particular, some one specific emotion, inclination, or passion (honorable or base; in this signif., in the poets and prose writers, very freq. in the plur.). —a.Courage, spirit:b.ibi nostris animus additus est,
Plaut. Am. 1, 1, 94; cf. Ter. Heaut. 3, 2, 31; id. And. 2, 1, 33:deficiens animo maesto cum corde jacebat,
Lucr. 6, 1232:virtute atque animo resistere,
Cic. Fam. 5, 2, 8:fac animo magno fortique sis,
id. ib. 6, 14 fin.:Cassio animus accessit, et Parthis timor injectus est,
id. Att. 5, 20, 3:nostris animus augetur,
Caes. B. G. 7, 70:mihi in dies magis animus accenditur,
Sall. C. 20, 6; Cic. Att. 5, 18; Liv. 8, 19; 44, 29:Nunc demum redit animus,
Tac. Agr. 3:bellica Pallas adest, Datque animos,
Ov. M. 5, 47:pares annis animisque,
id. ib. 7, 558:cecidere illis animique manusque,
id. ib. 7, 347 (cf.:tela viris animusque cadunt,
id. F. 3, 225) et saep.—Hence, bono animo esse or uti, to be of good courage, Varr. R. R. 2, 5, 5: Am. Bono animo es. So. Scin quam bono animo sim? Plaut. Am. 22, 39:In re mala animo si bono utare, adjuvat,
id. Capt. 2, 1, 9:bono animo fac sis,
Ter. Ad. 3, 5, 1:quin tu animo bono es,
id. ib. 4, 2, 4:quare bono animo es,
Cic. Att. 5, 18; so Vulg. 2 Macc. 11, 26; ib. Act. 18, 25;so also, satis animi,
sufficient courage, Ov. M. 3, 559.—Also for hope:magnus mihi animus est, hodiernum diem initium libertatis fore,
Tac. Agr, 30.— Trop., of the violent, stormy motion of the winds of AEolus:Aeolus mollitque animos et temperat iras,
Verg. A. 1, 57.—Of a top:dant animos plagae,
give it new force, quicker motion, Verg. A. 7, 383.—Of spirit in discourse: in Asinio Pollione et consilii et animi satis,
Quint. 10, 1, 113. —Haughtiness, arrogance, pride: quae civitas est in Asia, quae unius tribuni militum animos ac spiritus capere possit? can bear the arrogance and pride, etc., Cic. Imp. Pomp. 22, 66:c.jam insolentiam noratis hominis: noratis animos ejus ac spiritus tribunicios,
id. Clu. 39, 109; so id. Caecin. 11 al.; Ov. Tr. 5, 8, 3 (cf.:quia paululum vobis accessit pecuniae, Sublati animi sunt,
Ter. Hec. 3, 5, 56).—Violent passion, vehemence, wrath:d.animum vincere, iracundiam cohibere, etc.,
Cic. Marcell. 3:animum rege, qui nisi paret Imperat,
Hor. Ep. 1, 2, 62:qui dominatur animo suo,
Vulg. Prov. 16, 32.—So often in plur.; cf hoi thumoi: ego meos animos violentos meamque iram ex pectore jam promam, Plaut. Truc. 2, 7, 43:vince animos iramque tuam,
Ov. H. 3, 85; id. M. 8, 583; Prop. 1, 5, 12:Parce tuis animis, vita, nocere tibi,
id. 2, 5, 18:Sic longius aevum Destruit ingentes animos,
Luc. 8, 28:coeunt sine more, sine arte, Tantum animis iraque,
Stat. Th. 11, 525 al. —Moderation, patience, calmness, contentedness, in the phrase aequus animus, an even mind:e.si est animus aequos tibi,
Plaut. Aul. 2, 2, 10; id. Rud. 2, 3, 71; Cic. Rosc. Am. 50, 145; and often in the abl., aequo animo, with even mind, patiently, etc.:aequo animo ferre,
Ter. And. 2, 3, 23; Cic. Tusc. 1, 39, 93; id. Sen. 23, 84; Nep. Dion. 6, 4; Liv. 5, 39:aequo animo esse,
Vulg. 3 Reg. 21, 7; ib. Judith, 7, 23: Aequo animo est? of merry heart (Gr. euthumei), ib. Jac. 5, 13:animis aequis remittere,
Cic. Clu. 2, 6:aequiore animo successorem opperiri,
Suet. Tib. 25:haud aequioribus animis audire,
Liv. 23, 22: sapientissimus quisque aequissimo animo moritur; stultissimus iniquissimo. Cic. Sen. 23, 83; so id. Tusc. 1, 45, 109; Sall. C. 3, 2; Suet. Aug. 56:iniquo animo,
Att. Trag. Rel. p. 150 Rib.; Cic. Tusc. 2, 2, 5; Quint. 11, 1, 66.—Agreeable feeling, pleasure, delight:f.cubat amans animo obsequens,
Plaut. Am. 1, 1, 134:indulgent animis, et nulla quid utile cura est,
Ov. M. 7, 566; so, esp. freq.: animi causa (in Plaut. once animi gratia), for the sake of amusement, diversion (cf.:haec (animalia) alunt animi voluptatisque causa,
Caes. B. G. 5, 12):Post animi causa mihi navem faciam,
Plaut. Rud. 4, 2, 27; so id. Trin. 2, 2, 53; id. Ep. 1, 1, 43:liberare fidicinam animi gratia,
id. ib. 2, 2, 90:qui illud animi causa fecerit, hunc praedae causa quid facturum putabis?
Cic. Phil. 7, 6:habet animi causa rus amoenum et suburbanum,
id. Rosc. Am. 46 Matth.; cf. id. ib. § 134, and Madv. ad Cic. Fin. 2, 17, 56; Cic. Fam. 7, 2:Romanos in illis munitionibus animine causa cotidie exerceri putatis?
Caes. B. G. 7, 77; Plin. praef. 17 Sill.—Disposition toward any one:C.hoc animo in nos esse debebis, ut etc.,
Cic. Fam. 2, 1 fin.:meus animus erit in te semper, quem tu esse vis,
id. ib. 5, 18 fin.:qui, quo animo inter nos simus, ignorant,
id. ib. 3, 6; so id. ib. 4, 15;5, 2: In quo in primis quo quisque animo, studio, benevolentia fecerit, ponderandum est,
id. Off. 1, 15, 49:quod (Allobroges) nondum bono animo in populum Romanum viderentur,
to be well disposed, Caes. B. G. 1, 6 fin. —In the pregn. signif. of kind, friendly feeling, affection, kindness, liberality:animum fidemque praetorianorum erga se expertus est,
Suet. Oth. 8:Nec non aurumque animusque Latino est,
Verg. A. 12, 23.—Hence, meton., of a person who is loved, my heart, my soul:salve, anime mi,
Plaut. Curc. 1, 2, 3:da, meus ocellus, mea rosa, mi anime, da, mea voluptas,
id. As. 3, 3, 74; so id. ib. 5, 2, 90; id. Curc. 1, 3, 9; id. Bacch. 1, 1, 48; id. Most. 1, 4, 23; id. Men. 1, 3, 1; id. Mil. 4, 8, 20; id. Rud. 4, 8, 1; Ter. Eun. 1, 2, 15 et saep. —The power of willing, the will, inclination, desire, purpose, design, intention (syn.: voluntas, arbitrium, mens, consilium, propositum), hê boulêsis:D.qui rem publicam animo certo adjuverit,
Att. Trag Rel. p. 182 Rib.:pro inperio tuo meum animum tibi servitutem servire aequom censui,
Plaut. Trin. 2, 2, 23:Ex animique voluntate id procedere primum,
goes forth at first from the inclination of the soul, Lucr. 2, 270; so,pro animi mei voluntate,
Cic. Fam. 5, 20, 8 (v. Manut. ad h.l.):teneo, quid animi vostri super hac re siet,
Plaut. Am. prol. 58; 1, 1, 187:Nam si semel tuom animum ille intellexerit, Prius proditurum te etc.,
Ter. Heaut. 3, 1, 69:Prius quam tuom ut sese habeat animum ad nuptias perspexerit,
id. And. 2, 3, 4:Sin aliter animus voster est, ego etc.,
id. Ad. 3, 4, 46:Quid mi istaec narras? an quia non audisti, de hac re animus meus ut sit?
id. Hec. 5, 2, 19:qui ab auro gazaque regia manus, oculos, animum cohibere possit,
Cic. Imp. Pomp. 66:istum exheredare in animo habebat,
id. Rosc. Am. 18, 52: nobis crat in animo Ciceronem ad Caesarem mittere, we had it in mind to send, etc., id. Fam. 14, 11; Serv. ad Cic. ib. 4, 12:hostes in foro constiterunt, hoc animo, ut, etc.,
Caes. B. G. 7, 28:insurrexerunt uno animo in Paulum,
with one mind, Vulg. Act. 18, 12; 19, 29: persequi Jugurtham animus ardebat, Sall. J. 39, 5 Gerlach (others, animo, as Dietsch); so id. de Rep. Ord. 1, 8: in nova fert an mus mutatas dicere formas, my mind inclines to tell of, etc., Ov. M. 1, 1.—Hence, est animus alicui, with inf., to have a mind for something, to aim at, etc.:omnibus unum Opprimere est animus,
Ov. M. 5, 150:Sacra Jovi Stygio perficere est animus,
Verg. A. 4, 639:Fuerat animus conjuratis corpus occisi in Tiberim trahere,
Suet. Caes. 82 fin.; id. Oth. 6; cf. id. Calig. 56.—So, aliquid alicui in animo est, with inf., Tac. G. 3.—So, inducere in animum or animum, to resolve upon doing something; v. induco.—Trop., of the principle of life and activity in irrational objects, as in Engl. the word mind is used.1.Of brutes:2.in bestiis, quarum animi sunt rationis expertes,
whose minds, Cic. Tusc. 1, 33, 80:Sunt bestiae, in quibus etiam animorum aliqua ex parte motus quosdam videmus,
id. Fin. 5, 14, 38:ut non inscite illud dictum videatur in sue, animum illi pecudi datum pro sale, ne putisceret,
id. ib. 5, 13, 38, ubi v. Madv.:(apes Ingentes animos angusto in pectore versant,
Verg. G. 4, 83:Illiusque animos, qui multos perdidit unus, Sumite serpentis,
Ov. M. 3, 544:cum pecudes pro regionis caelique statu et habitum corporis et ingenium animi et pili colorem gerant,
Col. 6, 1, 1:Umbria (boves progenerat) vastos nec minus probabiles animis quam corporibus,
id. 6, 1, 2 si equum ipsum nudum et solum corpus ejus et animum contemplamur, App. de Deo Socr. 23 (so sometimes mens:iniquae mentis asellus,
Hor. S. 1, 9, 20).—Of plants:III.haec quoque Exuerint silvestrem animum, i. e. naturam, ingenium,
their wild nature, Verg. G. 2, 51.—Transf. Of God or the gods, as we say, the Divine Mind, the Mind of God:certe et deum ipsum et divinum animum corpore liberatum cogitatione complecti possumus,
Cic. Tusc. 1, 22, 51 (so mens, of God, id. ib. 1, 22, 66; id. Ac. 2, 41, 126):Tantaene animis caelestibus irae?
Verg. A. 1, 11. -
9 impendeo
impendĕo ( inp-), ēre, v. n. and (anteclass.) a. [in-pendeo], to hang over any thing, to overhang (class.; esp. freq. in the trop. signif.; cf. immineo).I.Lit.a.Neutr.:b.arbor in aedes illius impendet,
Dig. 43, 26, 1:ut (gladius) impenderet illius beati cervicibus,
Cic. Tusc. 5, 21, 62:poëtae impendere apud inferos saxum Tantalo faciunt,
id. ib. 4, 16, 35; id. Fin. 1, 18, 60; cf. Lucr. 3, 980: nucem impendere super tegulas, Plaut. Fragm. ap. Macr. S. 2, 14; Lucr. 6, 564; cf.:impendentium montium altitudines,
Cic. N. D. 2, 39, 98.—Act.:II. a. (α).nec, mare quae impendent, vesco sale saxa peresa, etc.,
Lucr. 1, 326.—With in aliquem:(β).tantae in te impendent ruinae,
Plaut. Ep. 1, 1, 77:licet undique omnes in me terrores impendeant,
Cic. Rosc. Am. 11, 31.—With dat.:(γ).nunc jam alia cura impendet pectori,
Plaut. Ep. 1, 2, 32:omnibus semper aliqui talis terror impendet,
Cic. Tusc. 4, 16, 35:poenas impendere iis, a quibus, etc.,
id. Rep. 3, 11 fin.:quid sibi impenderet, coepit suspicari,
id. Clu. 24, 66.—Absol.:b.nimborum nocte coortā Inpendent atrae formidinis ora superne,
Lucr. 4, 174; 6, 254:quae vero aderant jam et impendebant, quonam modo ea depellere potuissetis?
Cic. Mil. 28, 76; cf.:ut ea, quae partim jam assunt, partim impendent moderate feramus,
id. Fam. 4, 14, 1:dum impendere Parthi videbantur,
id. Att. 6, 6, 3: tanta malorum impendet Ilias, id. ib. 8, 11, 3:belli magni timor impendet,
id. Fam. 2, 11, 1; cf.:ille quidem semper impendebit timor, ne, etc.,
id. Rep. 2, 28:Ea contentio quae impendet,
id. Att. 2, 22, 3:vento impendente,
Verg. G. 1, 365:pluviā,
id. ib. 4, 191:magnum bellum impendet a Parthis,
Cic. Att. 6, 2, 6; cf. id. Verr. 2, 5, 60, § 157; id. Prov. Cons. 17, 42:impendentia ex ruinis et commutatione status publici pericula,
Vell. 2, 35, 3.—Act.:quae res me impendet, Lucil. ap. Fest. s. v. me, p. 16 Müll.: tanta te impendent mala,
Ter. Phorm. 1, 4, 2.► Part. pass.: impensus, a, um; poet. for impendens:tempestas atque tenebrae coperiunt maria ac terras inpensa superne,
Lucr. 6, 491 Munro ad loc.; cf.:impensum ferrum,
Sen. Herc. Oet. 1592. -
10 incesso
incesso, cessīvi (less freq. cessi. Tac H. 2, 23; 3, 77; Luc. 5, 680), 3, v. a. [incedo], to fall upon, assault, assail, attack (perh. not ante-Aug.).I.Lit.:II.quae (pars corporis) cum jaculis saxisque incesseretur,
Liv. 8, 24, 15:vagos suos pro hostibus lapidibus incessebant,
id. 26, 10, 7; cf.:infestis digitis ora et oculos,
Suet. Calig. 25; id. Claud. 8:feras argenteis vasis incessivere tum primum noxii,
Plin. 33, 3, 16, § 53:telorum lapidumque jactu,
Ov. M. 13, 566:a pueris ii more quodam gentis saxis globosis, funda mare apertum incessentes exercebantur,
Liv. 38, 29, 4 Weissenb. ad loc.:jaculis et voce superba Tecta incessentem,
Stat. Th. 11, 361; Sil. 1, 473.— Absol.:saevis telis,
Ov. M. 14, 402:stercore et caeno,
Suet. Vit. 17. —Trop., to attack, assault, esp. with words, to reprove, reproach, accuse:reges dictis protervis,
Ov. M. 13, 232:aliquem verbis amaris,
Sil. 11, 209; cf. Ov. Tr. 3, 11, 31:aliquem conviciis,
Suet. Tib. 11; id. Ner. 35:adversarios maledictis,
id. ib. 23:senatum diris exsecrationibus,
id. Claud. 12:Sallustium noto epigrammate,
Quint. 8, 3, 29:juvenes objurgatione justa,
Gell. 1, 2, 6:nomen hominis acerba cavillatione,
Suet. Tib. 57 al.:aliquem bello,
Stat. S. 1, 4, 76:aliquem poenis,
id. Th. 1, 245:aliquem criminibus,
to accuse him, Tac. H. 2, 23:aliquem occultis suspicionibus,
id. ib. 3, 65:aliquem ut tumidiorem,
Quint. 12, 10, 12:aliquem ut impium erga parentes,
Suet. Rhet. 6:nomen ut argumentum morum incessit,
Quint. 5, 10, 31; cf.:aliquem tamquam superbe saeveque egisset,
Tac. H. 3, 77:sermonem cum risu aliquos incessentem,
Quint. 6, 3, 21:si aut nationes totae aut ordines incessantur,
id. 6, 3, 35:paucitatem, conspirationem, vilitatem, gratiam,
id. 5, 7, 23:ne incesse moras,
Stat. Th. 11, 390.—Of a disease:pestilentia incesserat pari clade in Romanos Poenosque,
Liv. 28, 46, 15:tanta incesserit in ea castra vis morbi,
id. 29, 10, 3.—Of fear, etc.:timor deinde patres incessit, ne, etc.,
Liv. 1, 17, 4:super haec timor incessit Sabini belli,
id. 2, 27, 10:tantus terror Tarquinium incessit,
id. 2, 7, 1.—Of other feelings:cupido incessit animos juvenum, sciscitandi, etc.,
Liv. 1, 56, 10:tanta admiratio miseratioque viri incessit homines, ut, etc.,
id. 9, 8, 11:cura incesserat patres,
id. 4, 50, 7:incessit omnes stupor et admiratio,
Just. 22, 6, 11. -
11 inpendeo
impendĕo ( inp-), ēre, v. n. and (anteclass.) a. [in-pendeo], to hang over any thing, to overhang (class.; esp. freq. in the trop. signif.; cf. immineo).I.Lit.a.Neutr.:b.arbor in aedes illius impendet,
Dig. 43, 26, 1:ut (gladius) impenderet illius beati cervicibus,
Cic. Tusc. 5, 21, 62:poëtae impendere apud inferos saxum Tantalo faciunt,
id. ib. 4, 16, 35; id. Fin. 1, 18, 60; cf. Lucr. 3, 980: nucem impendere super tegulas, Plaut. Fragm. ap. Macr. S. 2, 14; Lucr. 6, 564; cf.:impendentium montium altitudines,
Cic. N. D. 2, 39, 98.—Act.:II. a. (α).nec, mare quae impendent, vesco sale saxa peresa, etc.,
Lucr. 1, 326.—With in aliquem:(β).tantae in te impendent ruinae,
Plaut. Ep. 1, 1, 77:licet undique omnes in me terrores impendeant,
Cic. Rosc. Am. 11, 31.—With dat.:(γ).nunc jam alia cura impendet pectori,
Plaut. Ep. 1, 2, 32:omnibus semper aliqui talis terror impendet,
Cic. Tusc. 4, 16, 35:poenas impendere iis, a quibus, etc.,
id. Rep. 3, 11 fin.:quid sibi impenderet, coepit suspicari,
id. Clu. 24, 66.—Absol.:b.nimborum nocte coortā Inpendent atrae formidinis ora superne,
Lucr. 4, 174; 6, 254:quae vero aderant jam et impendebant, quonam modo ea depellere potuissetis?
Cic. Mil. 28, 76; cf.:ut ea, quae partim jam assunt, partim impendent moderate feramus,
id. Fam. 4, 14, 1:dum impendere Parthi videbantur,
id. Att. 6, 6, 3: tanta malorum impendet Ilias, id. ib. 8, 11, 3:belli magni timor impendet,
id. Fam. 2, 11, 1; cf.:ille quidem semper impendebit timor, ne, etc.,
id. Rep. 2, 28:Ea contentio quae impendet,
id. Att. 2, 22, 3:vento impendente,
Verg. G. 1, 365:pluviā,
id. ib. 4, 191:magnum bellum impendet a Parthis,
Cic. Att. 6, 2, 6; cf. id. Verr. 2, 5, 60, § 157; id. Prov. Cons. 17, 42:impendentia ex ruinis et commutatione status publici pericula,
Vell. 2, 35, 3.—Act.:quae res me impendet, Lucil. ap. Fest. s. v. me, p. 16 Müll.: tanta te impendent mala,
Ter. Phorm. 1, 4, 2.► Part. pass.: impensus, a, um; poet. for impendens:tempestas atque tenebrae coperiunt maria ac terras inpensa superne,
Lucr. 6, 491 Munro ad loc.; cf.:impensum ferrum,
Sen. Herc. Oet. 1592. -
12 Pavor
păvor (old nom. pavos, Naev. ap. Non. 487, 8; Fragm. Trag. 45 Rib.; Pac. ap. Cic. Or. 46, 155; Fragm. Trag. v. 82 Rib.; B. and K. read pavor), ōris, m. [paveo], a trembling, quaking, throbbing, panting with fear, desire, joy, etc., anxiety, fear, dread, alarm, etc. (perh. not used by Cic.; syn.: metus, timor, tremor): pavorem, metum mentem loco moventem;(β).ex quo illud Enni: tum pavor sapientiam omnem mi exanimato expectorat,
Cic. Tusc. 4, 8, 19 (this verse of Ennius is also cited in Cic. de Or. 3, 38, 154; cf. also Enn. p. 96 Vahl., and Trag. Rel. p. 17 Rib.):hic exsultat enim pavor ac metus,
Lucr. 3, 141; Hirt. B. G. 8, 13, 3:tantus terror pavorque omnes occupavit, ut, etc.,
Liv. 24, 20:pavor ceperat milites ne, etc.,
id. 24, 42:pavorem inicere,
id. 28, 3:incutere,
id. 27, 42; Verg. G. 1, 331:pavorem deponere,
Ov. M. 10, 117:pellere,
Luc. 7, 732:lenire,
Sil. 8, 77.—Of expectant or joyful trembling:cum spes arrectae juvenum, exsultantiaque haurit Corda pavor pulsans,
Verg. G. 3, 106; id. A. 5, 138:laeto pavore proditus,
Sil. 16, 432.—Of religious fear, awe, Sil. 3, 691:pavor aquae,
dread of water, hydrophobia, Plin. 25, 2, 6, § 17; 29, 5, 32, § 98 (in Cels. 5, 27, 2, aquae timor; Gr. hudrophobia).—Plur.:II.venia est tantorum danda pavorum,
Luc. 1, 521; Val. Fl. 7, 147:contra formidines pavoresque,
Plin. 28, 8, 29, § 115:repentini,
id. 32, 10, 48, § 137:nocturni,
id. 28, 8, 27, § 98; Tac. H. 4, 38; 2, 76.—Păvor, personified, the god of fear, Liv. 1, 27; Lact. 1, 20; Val. Fl. 1, 799; v. pallor fin.—His priests are called Pavorii, Serv. Verg. A. 8, 285. -
13 pavor
păvor (old nom. pavos, Naev. ap. Non. 487, 8; Fragm. Trag. 45 Rib.; Pac. ap. Cic. Or. 46, 155; Fragm. Trag. v. 82 Rib.; B. and K. read pavor), ōris, m. [paveo], a trembling, quaking, throbbing, panting with fear, desire, joy, etc., anxiety, fear, dread, alarm, etc. (perh. not used by Cic.; syn.: metus, timor, tremor): pavorem, metum mentem loco moventem;(β).ex quo illud Enni: tum pavor sapientiam omnem mi exanimato expectorat,
Cic. Tusc. 4, 8, 19 (this verse of Ennius is also cited in Cic. de Or. 3, 38, 154; cf. also Enn. p. 96 Vahl., and Trag. Rel. p. 17 Rib.):hic exsultat enim pavor ac metus,
Lucr. 3, 141; Hirt. B. G. 8, 13, 3:tantus terror pavorque omnes occupavit, ut, etc.,
Liv. 24, 20:pavor ceperat milites ne, etc.,
id. 24, 42:pavorem inicere,
id. 28, 3:incutere,
id. 27, 42; Verg. G. 1, 331:pavorem deponere,
Ov. M. 10, 117:pellere,
Luc. 7, 732:lenire,
Sil. 8, 77.—Of expectant or joyful trembling:cum spes arrectae juvenum, exsultantiaque haurit Corda pavor pulsans,
Verg. G. 3, 106; id. A. 5, 138:laeto pavore proditus,
Sil. 16, 432.—Of religious fear, awe, Sil. 3, 691:pavor aquae,
dread of water, hydrophobia, Plin. 25, 2, 6, § 17; 29, 5, 32, § 98 (in Cels. 5, 27, 2, aquae timor; Gr. hudrophobia).—Plur.:II.venia est tantorum danda pavorum,
Luc. 1, 521; Val. Fl. 7, 147:contra formidines pavoresque,
Plin. 28, 8, 29, § 115:repentini,
id. 32, 10, 48, § 137:nocturni,
id. 28, 8, 27, § 98; Tac. H. 4, 38; 2, 76.—Păvor, personified, the god of fear, Liv. 1, 27; Lact. 1, 20; Val. Fl. 1, 799; v. pallor fin.—His priests are called Pavorii, Serv. Verg. A. 8, 285. -
14 sollicitus
sollĭcĭtus ( sōlĭcĭtus), a, um, adj. [sollus-cieo; cf. sollicito], thoroughly moved, agitated, disturbed.I.Of physical motion ( poet. and rare).1.As attrib. of motus, restless, unceasing:2.quae sollicito motu carerent, referring to the elements in constant motion, as air, water, etc.,
Lucr. 1, 343: sic igitur penitus qui in ferro'st abditus aër Sollicito motu semper jactatur, i. e. an unceasing air-current within the iron, to explain its attraction by the magnet, id. 6, 1038.—Of the sea agitated by storms:3.ut mare sollicitum stridet,
Verg. G. 4, 262. —Pregn., with the idea of distress (v. II. B.):4.utile sollicitae sidus utrumque rati,
to a ship in distress, Ov. F. 5, 720: sollicitae porro plenaeque sonoribus aures, agitated, vibrating ( by disease), Lucr. 6, 1185:corpus,
Sen. Herc. Fur. 1299.—Sollicitum habere (cf. II. A. and B. infra), = sollicitare:II.omnes sollicitos habui,
kept them busy, on the move, Ter. Heaut. 3, 1, 52 Donat. ad loc.Of mental affections, full of anxiety, excitement, distracted by cares, engaged, troubled, disturbed (opp. quietus).A.Of cares of business; esp. sollicitum habere, to keep busy, engaged (Plaut. and Ter.):B.(clientes) qui neque leges colunt, neque, etc., sollicitos patronos habent,
Plaut. Men. 4, 2, 12 Brix ad loc.;4, 2, 21: quorum negotiis nos absentum sollicitae noctes et dies sumus semper,
id. Stich. 1, 1, 6:hem, tot mea Solius solliciti sunt curā, of servants busy in attending their master,
Ter. Heaut. 1, 1, 77: numquid vis? Py. Ne magis sim pulcer quam sum:ita me mea forma habet sollicitum,
Plaut. Mil. 4, 2, 95; cf.:Hispaniae armis sollicitae,
Sall. H. 1, 48 Dietsch. —Of restlessness from fear, suspense, etc., full of anxiety, agitated, alarmed, solicitous, anxious (opp. securus; freq. and class.): sollicitum habere, to fill with apprehension and fear, keep in anxiety; constr.,1.Absol.:2.in quibus si non erunt insidiae... animus tamen erit sollicitus,
Cic. Phil. 12, 11, 36:diutius videtur velle eos habere sollicitos a quibus se putat diuturnioribus esse molestiis conflictatum,
id. Fam. 6, 13, 3:quae maxime angere atque sollicitam habere vestram aetatem videtur,
id. Sen. 19, 66:sollicitum te habebat cogitatio periculi mei,
id. Fam. 7, 3, 1; so id. Att. 2, 18, 1; id. Sest. 11, 25:initia rerum quae... sollicitam Italiam habebant,
Caes. B. C. 3, 22:cum satis per se ipsum Samnitium bellum et,... sollicitos haberet patres,
Liv. 8, 29, 1:solliciti et incerti rerum suarum Megaram referre signa jubent,
id. 24, 23, 5:sollicitae ac suspensae civitati,
id. 27, 50 med.:quid illis nos sollicitis ac pendentibus animi renuntiare jubetis,
id. 7, 30, 22:sollicitae mentes,
Ov. F 3, 362:pectus,
id. M. 2, 125:mens,
Curt. 4, 13, 2:animi,
Hor. Ep. 1, 5, 18:ego percussorem meum securum ambulare patiar, me sollicito?
Sen. Clem. 1, 9, 4:sollicitus est et incertus sui quem spes aliqua proritat,
id. Ep. 23, 2:ut sollicitus sim cum Saturnus et Mars ex contrario stabunt,
alarmed, id. ib. 88, 14:fertur sollicitas tenuisse deas,
kept them in anxious suspense, Stat. Achill. 2, 338:nunc sollicitam timor anxius angit,
Verg. A. 9, 89.—And opposed to securus and securitas:quid est turpius quam in ipso limine securitatis esse sollicitum?
Sen. Ep. 22, 5:securo nihil est te pejus, eodem Sollicito nihil est te melius,
Mart. 4, 83, 1; so id. 5, 31, 8; Sen. Ep. 124, 19; Quint. 11, 3, 151; Tac. H. 4, 58.—With abl.:3.sollicitam mihi civitatem suspitione, suspensam metu... tradidistis,
Cic. Agr. 1, 8, 23:Sophocles, ancipiti sententiarum eventu diu sollicitus,
Val. Max. 9, 12, 5 ext. —With de:4.sollicitus eram de rebus urbanis,
Cic. Fam. 2, 12, 1:de tuā valetudine,
id. ib. 16, 7, 1:sollicita civitas de Etruriae defectione fuit,
Liv. 27, 21 med.:sollicitum te esse scribis de judicii eventu,
Sen. Ep. 24, 1:desii jam de te esse sollicitus,
id. ib. 82, 1.—With pro:5.ne necesse sit unum sollicitum esse pro pluribus,
Cic. Lael. 13, 45.—With propter: sollicitus propter iniquitatem locorum, Liv. 38, 40, 9; 44, 3, 5 infra.—6.With adverb. acc. vicem, for the fate of:7.sollicito consuli et propter itineris difficultatem et eorum vicem,... nuntius occurrit,
Liv. 44, 3, 5:ut meam quoque, non solum reipublicae vicem videretur sollicitus,
id. 28, 43, 9:clamor undique ab sollicitis vicem imperatoris militibus sublatus,
id. 28, 19, 17.—With gen.:8.non sollicitus futuri, pendet (filius tuus mortuus),
Sen. Cons. Marc. 19, 6.—With dat. (late Lat.):9.ne solliciti sitis animae vestrae, neque corpori vestro,
Vulg. Matt. 6, 25.—With ex:10.ex hoc misera sollicita'st, diem Quia olim in hunc, etc.,
Ter. And. 1, 5, 33:haec turba sollicita ex temerariā regis fiduciā,
Curt. 3, 1, 17.—With ne, like verbs of fearing:11.(mater) sollicita est ne eundem conspiciat, etc.,
Cic. Mur. 41, 88:legati Romanorum circuire urbes, solliciti ne Aetoli partis alicujus animos ad Antiochum avertissent,
apprehensive, Liv. 35, 31, 1:sollicitis populis ne suas operiant terras,
Plin. 11, 29, 35, § 104:sollicitus Solon, ne tacendo parum reipublicae consuleret,
Just. 2, 7, 9; Front. Strat. 1, 1, 6.—With interrog.-clause:C.solliciti erant quo evasura esset res,
Liv. 30, 21 init.:quam sim sollicitus, quidnam futurum sit,
Cic. Att. 8, 6, 3.—In gen., troubled, disturbed, afflicted, grieved; constr. absol., with abl. alone, or with de:D.sollicitus mihi nescio quā re videtur,
Plaut. Merc. 2, 3, 30:neque est consentaneum ullam honestam rem, ne sollicitus sis... deponere,
lest you be troubled by cares, Cic. Lael. 13, 47:vehementer te esse sollicitum et praecipuo quodam dolore angi,
id. Fam. 4, 3, 1:vehementer populum sollicitum fuisse de P. Sullae morte,
id. ib. 9, 10, 3:num eum postea censes anxio animo aut sollicito fuisse,
afflicted by remorse, id. Fin. 2, 17, 55:hoc genus omne Maestum ac sollicitum est cantoris morte Tigelli,
Hor. S. 1, 2, 3.—Excited, passionate (rare):E.qui, ut sint pudici, solliciti tamen et anxii sunt,
Cic. Tusc. 4, 33, 70:atqui sollicitae nuntius hospitae, Suspirare Chloen.. Dicens, etc.,
Hor. C. 3, 7, 9; so, = avidus, with gen. or de ( poet. and post-class.):hominem cuppedinis sollicitum,
Lucr. 5, 46:de regno sollicitus ( = avidus regni potiundi),
Just. 1, 10, 6.—Very careful for, concerned in, punctilious, particular about (post-Aug.; freq.); constr. absol., with de, circa, in, or obj.-inf.:F.ne decet quidem, ubi maxima rerum monumenta versantur, de verbis esse sollicitum,
Quint. 8, 3, 13:de quorum sumus judicio solliciti,
for whose judgment we care, id. 10, 7, 24:dixit Cicero, non se de ingenii famā, sed de fide esse sollicitum,
id. 11, 1, 74:nec sum in hoc sollicitus, dum res ipsa appareat,
id. 8, 4, 15:eloquentia non in verba sollicita,
Sen. Ben. 7, 8, 2:si tamen contingere eloquentia non sollicito potest,
id. Ep. 75, 5:cur abis, non sollicitus prodesse bonis, nocere malis?
id. Hippol. 976; cf.in double sense,
Mart. 4, 83, 2 and 5.—= sollicitatus (v. sollicito; poet.):III.solliciti jaceant terrāque premantur iniquā qui, etc.,
without repose, Ov. Am. 2, 16, 15.Of abstr. and inanim. things.1.In gen., solicitous, mournful, full of or connected with cares and anxiety, anxious, disturbed (class.;2.often approaching the signif. II.): scio quam timida sit ambitio, et quam sollicita sit cupiditas consulatūs,
how full of cares is the desire for the consulship, Cic. Mil. 16, 42:id est proprium civitatis ut sit libera et non sollicita rei cujusque custodia,
i. e. that nobody be disturbed in the quiet possession of his property, id. Off. 2, 22, 78:est enim metus futurae aegritudinis sollicita exspectatio,
id. Tusc. 5, 18, 52:quam sit omnis amor sollicitus et anxius,
fraught with solicitude, id. Att. 2, 24, 1: assentior, sollicitam et periculosam justitiam non esse sapientis, id. Fragm. Rep. ap. Prisc. p. 801 P. (Rep. 3, 27, 39): sollicitam lucem rapuisti Ciceroni, the mournful light, i. e. life, Vell. 2, 66:in sollicito civitatis statu,
Quint. 6, 1, 16:Hermagoras, vir diligentiae nimium sollicitae,
evercareful, id. 3, 11, 22:sollicitum dicendi propositum,
anxiously accurate, id. 11, 1, 32:sollicita parentis diligentia,
earnest care, id. 6, prooem. 1; so id. 6, 12, 16:sollicitae actiones,
carefully elaborated, id. 4, 1, 57: causae sollicitae (opp. securae), [p. 1723] very doubtful cases, i. e. in which there is anxious suspense about the issue, id. 11, 3, 151: captarum (ferarum) sollicita possessio;saepe enim laniant dominos,
Sen. Vit. Beat. 14, 2:maxima quaeque bona sollicita sunt,
id. ib. 17, 4; id. Ep. 14, 18:noctes, id. Ira, 2, 20, 1: tutela,
id. Cons. Marc. 11, 3:sollicitos fecisti, Romule, ludos,
Ov. A. A. 1, 101:quisque, sibi quid sit Utile, sollicitis supputat articulis,
id. P. 2, 3, 18:sollicito carcere dignus eras,
a prison carefully guarded, id. Am. 1, 6, 64:Cressa... sollicito revocavit Thesea filo,
Stat. S. 2, 6, 26:pudor,
Mart. 11, 45, 7:amor,
Ov. H. 19 (18), 196:os,
id. P. 4, 9, 130:frons,
Hor. C. 3, 29, 16:manus,
Ov. Tr. 5, 2, 2:preces,
id. P. 3, 1, 148:prex,
Hor. C. 1, 35, 5:vita,
id. S. 2, 6, 62:lux,
Ov. Tr. 4, 10, 116:senecta,
id. M. 6, 500:libelli,
Mart. 9, 58, 5:saccus,
id. 12, 60 b, 3:fuga,
Ov. Tr. 4, 1, 50:sedes,
id. ib. 4, 1, 85:via,
id. ib. 1, 11, 2:terrae,
id. M. 15, 786.— Hence,= sollicitum habens, that causes distress, distressing, trying:IV.quid magis sollicitum dici potest,
what more distressing fact can be mentioned? Cic. Mil. 2, 5:in quā (tyrannorum) vitā nulla... potest esse fiducia, omnia semper suspecta atque sollicita,
causing alarm, id. Lael. 15, 52:sollicitumque aliquid laetis intervenit,
Ov. M. 7, 454:o mihi sollicitum decus ac suprema voluptas,
Stat. Th. 7, 363; so,opes,
Hor. S. 2, 6, 79:aurum,
Sen. Hippol. 519:pretia,
id. Herc. Fur. 461:timor or metus,
Ov. H. 1, 12; 8, 76; 13, 124; id. P. 3, 2, 12; id. Tr. 3, 11, 10:cura,
id. P. 1, 5, 61; Sen. Thyest. 922:dolor,
Ov. A. A. 3, 374:taedium,
Hor. C. 1, 14, 17:fatum,
Ov. P. 4, 10, 11.Of animals (rare): sollicitum animal (canis) ad nocturnos strepitus, very attentive to, i. e. watchful, Liv. 5, 47, 3; so Ov. M. 11, 599:V.solliciti terrentur equi,
id. F. 6, 741:lepus,
timid, id. ib. 5, 372.Comp.: sollicitior (mostly post-Aug.; for which Cic. has magis sollicitus; v. III. 2. supra) homo, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 3:1.nos circa lites raras sollicitiores,
too particular about, Quint. 7, 1, 43:sollicitior rei familiaris diligentia,
id. 12, 1, 6:innocentiam sollicitiore habituri loco,
Sen. Ben. 3, 13, 1:(pauperes) sollicitiores divitibus,
id. Cons. Helv. 12, 1:quod est sollicitius,
id. Tranq. 1, 15:qui non sollicitior de capitis sui decore sit quam de salute,
id. Brev. Vit. 12, 3:pro vobis sollicitior,
Tac. H. 4, 58.— Sup. (post-Aug. and rare):illorum brevissima ac sollicitissima aetas est,
Sen. Brev. Vit. 16, 1.— Adv.: sollĭcĭtē (post-Aug.).Carefully, punctiliously, anxiously: vestis nec servata, nec sumenda sollicite, Ser. Samm. ap. Sen. Tranq. 1, 5:2.in conviviis lingua sollicite etiam ebriis custodienda est,
Sen. Clem. 1, 26, 2:recitare,
Plin. Ep. 6, 15, 4:exspectatus,
Front. Strat. 3, 12, 1; id. Aquaed. 103:sollicitius et intentius,
Plin. Ep. 1, 4, 2:custodiendus est honor,
id. ib. 1, 19, 4:cavere,
App. Mag. p. 274, 35.— Sup.:urbis curam sollicitissime agere,
Suet. Claud. 18.—With grief, solicitude (class.:sollicito animo): sollicite possidentur,
their possession is connected with solicitude, Sen. Ep. 76, 30:laetus,
Sil. 6, 572.— Sup., Sen. Ep. 93, 12. -
15 superstitio
sŭperstĭtĭo, ōnis, f. [super-sto; orig a standing still over or by a thing; hence, amazement, wonder, dread, esp. of the divine or supernatural].I.Excessive fear of the goas, unreasonable religious belief, superstition (different from religio, a proper, reasonable awe of the gods; cf.:2.religio veri dei cultus est, superstitio falsi,
Lact. 4, 28, 11):horum sententiae omnium non modo superstitionem tollunt, in quā inest timor inanis deorum, sed etiam religionem, quae deorum cultu pio continetur,
Cic. N. D. 1, 42, 117:majores nostri superstitionem a religione separaverunt,
id. ib. 2, 28, 71; cf.:contaminata superstitio,
id. Clu. 68, 194:nec vero superstitione tollendā religio tollitur,
id. Div. 2, 72, 148:superstitio error insanus est,
Sen. Ep. 123, 16:superstitiones aniles,
Cic. N. D. 2, 28, 70:sagarum superstitio,
id. Div. 2, 63, 129:tristis,
Hor. S. 2, 3, 79:vana,
Sil. 5, 125:magicas superstitiones objectabat,
Tac. A. 12, 59:exitialis,
id. ib. 15, 44:quam multi, qui contemnant (somnia) eamque superstitionem imbecilli animi atque anilis putent!
Cic. Div. 2, 60, 125:barbara superstitio,
id. Fl. 28, 67; id. Div. 1, 4, 7:quā (superstitione) qui est imbutus,
id. Fin. 1, 18, 60; Quint. 3, 1, 22:victi superstitione animi,
Liv. 7, 2, 3:captus quādam superstitione animus,
id. 26, 19, 4:magna superstitio natalis amicae,
Ov. A. A. 1, 417:quod novas superstitiones introduceret,
Quint. 4, 4, 5:superstitio est timor superfluus et delirus,
Serv. Verg. A. 8, 187:superstitionem mihi excute,
Sen. Ep. 121, 4.—Transf., in gen.:* B.superstitio praeceptorum,
an excessive regard, scrupulous observance, Quint. 4, 2, 85.—Objectively, an object that inspires dread: adjuro Stygii caput implacabile fontis, Una superstitio superis quae reddita divis, Verg A. 12, 817.—II.In post-Aug. prose sometimes for religio, religious awe, sanctity; a religious rite:hujus (virtutis) quādam superstitione teneantur, hanc ament,
Sen. Ep. 95, 35:templi,
Just. 39, 3, 9:superstitiones atque cura deorum,
id. 41, 3, 6. -
16 āla
āla ae, f [for * axla; dim. of axis], a wing: aquila suspensis demissa leniter alis, L.: stridentes, V. — Fig.: mors alis circumvolat atris, H.: furva, Tb.: iocunda, Pr.: fulminis ocior alis, V.: timor addidit alas, i. e. speed, V.—Of sails: velorum pandimus alas, V.—In man, the armpit, L.: aliquid sub alā portare, H.—Of an army, the wing, usu. including the cavalry and the auxiliaries, C., L. — A division of cavalry: Campanorum, L.: mille ferme equitum, L.—Poet.: Dum trepidant alae, while the troops are in hot pursuit, V.* * *wing; upper arm/foreleg/fin; armpit; squadron (cavalry), flank, army's wing -
17 aliquantus
aliquantus adj., of an indefinite quantity, some, considerable, moderate: signorum numerus, S.: timor aliquantus, sed spes amplior, S.: spatium, L.* * *aliquanta, aliquantum ADJcertain quantity/amount/number/size of; quite a quantity of; moderate -
18 an
an conj. I. Prop., in a disjunctive question introducing the latter clause; in Engl. represented by or and the interrog. form of the clause.—After utrum, in direct questions: utrum has corporis an Pythagorae tibi malis viris ingeni dari?: utrum superbiam prius commemorem an crudelitatem?: utrumne iussi persequemur otium, an, etc., H.—In indirect questions, whether... or: intellegere utrum pudor an timor valeret, Cs.: quaero, utrum clemens an inhumanissimus videatur: agitamus utrumne... an, etc., H.—After enclitic -ne in direct questions: vosne Domitium an vos Domitius deseruit? Cs.: uter... isne, qui... an ille, qui? etc.—Annon (an non) in the latter clause simply negatives the former: hocine agis an non? T.—Indirect, whether... or: agitur liberine vivamus an mortem obeamus: quaeso sitne aliqua actio an nulla.—Rarely annon: Roga velitne an non uxorem, T. — After a clause without correl. interrog. particle, in direct questions: ipse percussit an aliis occidendum dedit?: eloquar an sileam? V.—So with -ne pleonast.: obtrectatum esse, Gabinio dicam anne Pompeio, an utrique?—By ellips. of verb, an becomes simply disjunctive between two words: cum Simonides an quis alius polliceretur: cum id constaret, iure an iniuriā eripiendos esse reos, L.—Indirect: vivat an mortuus sit, quis curat?: hoc quaeramus, verum sit an falsum?— With ellips. of verb: neque, recte an perperam (sc. fiat), interpretor, L.; cf. discrimine recte an perperam facti confuso, L.—The former interrog. clause is often implied in a previous affirmation, and the clause with an expects a negative answer: quid enim actum est? an litteris pepercisti? (was it as I have said?), or did you, etc., i. e. you surely did not, etc.: at Pompeii voluntatem a me abalienabat oratio mea. An ille quemquam plus dilexit? or rather: sive vetabat, ‘an hoc inhonestum... necne sit addubites?’ (where an addubites asks a direct question, and hoc... sit an indirect question dependent on it), H.: quas Kalendas Iunias expectasti? an eas, ad quas, etc.?: an Scipio Gracchum interfecit, Catilinam... nos perferemus? or (if what I have said be questioned) while Scipio slew... are we to tolerate Catiline?—After a question, with num, an introduces a new question, correcting or denying the former, or rather: num iniquom postulo? an ne hoc quidem ego adipiscar...? or rather am I not even to get, etc., T.: num Homerum coegit obmutescere senectus? an studiorum agitatio vitae aequalis fuit? or was not rather? etc.—Sometimes the former interrog. clause, to be supplied, expects a negative answer, and the clause with an is an implied affirmation: a rebus gerendis senectus abstrahit? Quibus? an iis, etc.: unde ordiar? an eadem attingam, quae, etc.—So often annon? or is it not so? hem quo fretus sim... annon dixi, etc., T.: annon sensistis triumphatum hodie de vobis esse? or have you not? etc., L. — Ellipt.: cuium pecus? an Meliboei? Meliboeus's, I suppose, V.— II. Meton., without disjunctive force.—With expressions of doubt, ignorance, uncertainty, the former interrog. clause is regularly omitted, the latter with an expressing the belief or opinion of the speaker, I know not but, I incline to think, I suspect, perhaps, probably: hau scio an quae dixit sint vera, T.: res nescio an maxima, L.: dubito an Apronio data sit merces: haud sciam an ne opus sit quidem, etc., possibly it may not be desirable: is mortuus est, nescio an antequam, etc.: Qui scis, an, quae iubeam, sine vi faciat, T.—In indirect questions, whether: quaesivi an misisset: quae in discrimine fuerunt, an ulla post hanc diem essent, L.—With an repeated: animo nunc huc nunc fluctuat illuc, an sese mucrone... Induat... Fluctibus an iaciat, V.: temptare an sit Corpus an illud ebur, O.* * *can it be that (introduces question expecting negative answer/further question); whether; (utrum... an = whether... or); or; either -
19 animus
animus ī, m [AN-], the rational soul (cf. anima, the physical life): humanus: Corpus animum praegravat, H.: deos sparsisse animos in corpora humana: discessus animi a corpore: permanere animos arbitramur. — Fig., of beloved persons, soul, life: anime mi, T.—Of the mind, the mental powers, intelligence, reason, intellect, mind: mecum in animo vitam tuam considero, T.: animo meditari, N.: convertite animos ad Milonem, attention: revocare animos ad belli memoriam: perspicite animis quid velim: in dubio est animus, T.: animus, cui obtunsior sit acies, whose discernment: et animus et consilium et sententia civitatis, the whole intelligence of the community: cui animum inspirat vates, V.: omnia ratione animoque lustrari.— Of bees: Ingentīs animos angusto in pectore versant, V.— Of the memory: Scripta illa dicta sunt in animo, T.: an imprimi, quasi ceram, animum putamus?—Consciousness, recollection, self-possession: reliquit animus Sextium acceptis volneribus, Cs.: Unā eādemque viā sanguis animusque sequuntur, V.: timor abstulit animum, O. — With conscius or conscientia, the conscience: quos conscius animus exagitabat, S.: suae malae cogitationes conscientiaeque animi terrent.—Opinion, judgment, notion, belief: meo quidem animo, in my judgment: maxumi Preti esse animo meo, T.: ex animi tui sententiā iurare, to the best of your knowledge and belief. — The imagination, fancy: cerno animo sepultam patriam: fingite animis, sunt, etc.: nihil animo videre poterant.—Feeling, sensibility, affection, inclination, passion, heart: Quo gemitu conversi animi (sunt), V.: animum offendere: animus ubi se cupiditate devinxit, the character, T.: alius ad alia vitia propensior: tantaene animis caelestibus irae? V.: animo concipit iras, O.: mala mens, malus animus, bad mind, bad heart, T.: omnium mentīs animosque perturbare, Cs.: animum ipsum mentemque hominis: mente animoque nobiscum agunt, Ta.: bestiae, quarum animi sunt rationis expertes.—Disposition, inclination: meus animus in te semper: bono animo in populum R. videri, well disposed, Cs.: Nec non aurumque animusque Latino est, both gold and the disposition (i. e. to give it), V.: regina quietum Accipit in Teucros animum mentemque benignam, a kindly disposition, V.—Esp., in the phrase ex animo, from the heart, in earnest, deeply, sincerely: ex animo omnia facere an de industriā? from impulse or with some design, T.: sive ex animo id fit sive simulate: ex animo dolere, H.—In the locat. form animi, with verbs and adjj.: Antipho me excruciat animi, T.: exanimatus pendet animi: iuvenemque animi miserata repressit, pitying him in her heart, V.: anxius, S.: aeger, L.: infelix, V.: integer, H.—Meton., disposition, character, temper: animo es Molli: animo esse omisso, T.: animi molles et aetate fluxi, S.: sordidus atque animi parvi, H.—Fig., of plants: silvestris, wild nature, V.—Courage, spirit (freq. in plur.): mihi addere animum, T.: nostris animus augetur, Cs.: clamor Romanis auxit animum, L.: mihi animus accenditur, S.: Nunc demum redit animus, Ta.: Pallas Dat animos, O.: in hac re plus animi quam consili habere: tela viris animusque cadunt, O.: bono animo esse, to be of good courage: bono animo fac sis, T.: satis animi, courage enough, O.: magnus mihi animus est, fore, etc., hope, Ta.—Fig., of the winds: Aeolus mollit animos, the violence, V.—Of a top: dant animos plagae, give it quicker motion, V.—Haughtiness, arrogance, pride: vobis... Sublati animi sunt, your pride is roused, T.: tribuni militum animos ac spiritūs capere, bear the arrogance and pride, etc.—Passion, vehemence, wrath: animum vincere: animum rege, qui nisi paret Imperat, H.: (Achelous) pariter animis inmanis et undis, O.—In the phrase aequus animus, an even mind, calmness, moderation, equanimity: concedo... quod animus aequus est.—Usu. abl: aequo animo, with even mind, contentedly, resignedly, patiently: aequo animo ferre, T.: non tulit hoc aequo animo Dion, N.: aequissimo animo mori: alqd aequo animo accipit, is content to believe, S.: opinionem animis aut libentibus aut aequis remittere: sententiam haud aequioribus animis audire, L.—Inclination, pleasure: Indulgent animis, O.— Esp., animi causā, for the sake of amusement, for diversion, for pleasure: (animalia) alunt animi voluptatisque causā, Cs.: habet animi causā rus amoenum: animi et aurium causā homines habere, i. e. employ musicians.—Will, desire, purpose, design, intention, resolve: tuom animum intellegere, purpose, T.: persequi Iugurtham animo ardebat, S.: hostes in foro constiterunt, hoc animo, ut, etc., Cs.: habere in animo Capitolium ornare, to intend: fert animus dicere, my plan is, O.: nobis erat in animo Ciceronem mittere, it was my purpose: omnibus unum Opprimere est animus, O.: Sacra Iovi Stygio perficere est animus, V.* * *mind; intellect; soul; feelings; heart; spirit, courage, character, pride; air -
20 ānxius
ānxius adj. [ANG-], of a state or mood, anxious, troubled, solicitous: nec, qui anxii, semper anguntur: mentes, H.: suam vicem, magis quam eius, L.: animi, S.: animo, S.: erga Seianum, Ta.: de curis, Cu.: pro regno, O.: inopiā, L.: furti, O.: ne bellum oriatur, S.—Causing anxiety, troublesome, afflicting: aegritudines: curae, L.: timor, V. —Prudent, cautious: et anxius et intentus agere, Ta.* * *anxia, anxium ADJanxious, uneasy, disturbed; concerned; careful; prepared with care; troublesome
См. также в других словарях:
Timor — Foto aus dem Weltall Gewässer Bandasee, Sawusee, Timorsee … Deutsch Wikipedia
Timor — es una isla al sur del Archipiélago Malayo, dividida entre el Estado independiente de Timor Oriental, y Timor Occidental, parte de la provincia indonesia de Nusa Tenggara Oriental. El nombre es una variante de timur, palabra que en malayo… … Enciclopedia Universal
TIMOR — inter Inferorum idola, Virgilio, Martisque asleclas, Aen. l. 9. v. 719. ubi de Marre, Immisitquve fugam Teucris, atrumque Timorem. Etiam apud Romanos in veneratione, uti et Pallor, quem timore efficit. Utrumque, ne quid obessent, neve aliquid… … Hofmann J. Lexicon universale
Timor — île indonésienne située à l extrémité orientale de l archipel de la Sonde, proche de l Australie, dont la mer de Timor la sépare; 34 000 km²; v. princ. Kupang (à l O.) et Dili (à l E.). L économie de cette île montagneuse au climat tropical est… … Encyclopédie Universelle
Timor — [tē′môr΄, tē môr′] island in SE Asia, in the Malay Archipelago: the W part of the island (WEST TIMOR) is part of Indonesia; the E part (EAST TIMOR) is an independent nation Timorese adj., n … English World dictionary
timor — |ô| adj. 2 g. s. 2 g. O mesmo que timorense. ‣ Etimologia: Timor, topônimo … Dicionário da Língua Portuguesa
Timor — Timor, 1) Inselgruppe im Indischen Ocean, zu den Kleinen Sundainseln gehörig. Zu ihr gehören außer der Folgenden die Inseln Rottie, Kambing (Harteneiland), Simao Noessa Nessing, Dao, Sabul u. Simao; 2) Hauptinsel der Gruppe, 60 Ml. Länge, 8–12 Ml … Pierer's Universal-Lexikon
Timor — Timor, die östlichste und größte der Kleinen Sundainseln im Indischen Ozean (s. Karte »Hinterindien«), zwischen 8°20 –10°22 südl. Br., 500 km lang, bis 100 km breit, 32,617 qkm und mit den Nebeninseln Rom (1691), Kambing (142), Samao (326) und… … Meyers Großes Konversations-Lexikon
Timor — Timor, größte der Kleinen Sundainseln, 32.617, mit Nebeninseln 34.907 qkm, (1895) ca. 500.000 E. (meist Papua, sonst Malaien, Chinesen, Portugiesen, Niederländer), gebirgig (an der Südküste bis 3100 m); der südwestl. Teil gehört den Niederländern … Kleines Konversations-Lexikon
Timor — Timor, Hauptinsel in der Gruppe der kleinen Sundainseln, 572 QM. groß mit 800000 E., meistens Malayen, hat tropische Fruchtbarkeit (die größten Boas), gehört theilweise den Holländern, theilweise den Portugiesen oder unabhängigen Häuptlingen … Herders Conversations-Lexikon
Timor — TIMOR, óris, (⇒ Tab. I.) Furcht, des Aethers und der Erde Sohn. Hygin. Præf. p. 2. Er wurde insonderheit von den Lacedämoniern göttlich verehret, und hatte selbst seinen Tempel in der Stadt, nahe bey dem Gerichte der Ephoren; weil die Furcht viel … Gründliches mythologisches Lexikon