set+under

* * *

1. (= zezwolenie na wykonywanie czynności) license; mieć licencję pilota to have pilot's license.

2. (= zezwolenie na korzystanie z praw) license; mieć licencję na produkcję czegoś have a license to produce sth; telewizor na licencji Sony TV set under license from Sony.

3. licencja poetycka poetic license.

• under canvas

• under sail

• with sail set

* * *

* * *

1. (= podsuwać) put under; podłożyć bombę plant a bomb; podłożyć ogień pod coś set fire to sth; podłożyć komuś nogę trip sb (up).

2. (= podwijać coś przy szyciu) turn up.

3. (= kłaść ukradkiem) put stealthily; plant.

4. (= harmonizować słowa z muzyką) set words to music; (= dodawać muzykę do filmu, programu itp.) underscore.

pot. put o.s. in an unfavorable position.

* * *

- nk-

1. (drogi, marszu) direction; (wiatru, prądu) set; (dochodzenia, badań, rozumowania) line; iść w jakimś kierunku go l. make towards sth, make for sth, head towards l. for sth; kierunek działania course of action; kierunek studiów uniw. major; mieć zdolności w jakimś kierunku have a gift for sth; nadawać ton l. kierunek set the trend; w kierunku Warszawy towards Warsaw; w przeciwnym kierunku in the other l. opposite direction.

2. sztuka trend.

3. (= zarządzanie) management, leadership; pracować pod czyimś kierunkiem work under sb's guidance l. instruction.

4. wojsk. front.

- podłożyć poduszkę pod głowę to put a pillow under [sb’s/one’s] head

- podłożyć komuś anonim to leave an anonymous letter for sb

- podkładać prezenty pod choinkę to put presents under the Christmas tree

■ podłożyć gdzieś ogień to set fire to

- podłożyć komuś świnię pot. to do the dirty on sb pot.

- podłożyć do pieca/na ogień to stoke (up) the fire

- podłożyła pod kuchnię she stoked the fire in the kitchen stove

* * *

- ustawiać się

* * *

1. (= umieszczać) place, put (up).

2. (= porządkować, rozstawiać) arrange, place; ustawiać coś na czymś stand sth on sth; ustawić książki na półce put the books on the shelf; ustawiać wojsko w szeregu wojsk. draw up l. form a column of troops; ustawiać w szyk bojowy ( wojsko przed bitwą) embattle, deraign; ustawić kogoś/coś w szeregu bring sb/sth into line; ustawić w rzędzie row; ustawiać w snopki shock.

3. (= montować) set, raise, erect; ( rusztowanie) mount; ( namiot) pitch; ustawiać dekoracje teatr set stage.

4. (= regulować) adjust, readjust; (mechanizm, zegar) set; ustawiać ostrość lunety/mikroskopu/kamery focus a telescope/microscope/camera; chir. ( złamanie) reset; mot. ( rozrząd) time.

5. pot. (= komenderować, brać w karby) curb, bring under control; ustawić odpowiednio sprawę angle the matter; ustawiać kogoś finansowo set sb up; ustawić mecz fix a match.

1. (= stawać w określonym porządku) range o.s., draw up in a line, form ranks.

2. pot. (= urządzać się, stwarzać sobie odpowiednią sytuację życiową) get settled in life.

- puścić drzwi to let go of the door

- puścił rękę dziecka i zaczął gestykulować he let go of the child’s hand and started to gesticulate

- „puśćcie mnie!” błagał ‘let me go!’ he begged

- puszczać fajerwerki to let off fireworks

- puszczać kaczki na wodę to play ducks and drakes

- puszczać wodę z kranu to run water from a tap

- puszczę ci ciepłą wodę na kąpiel I’ll run you a hot bath

- puszczać bańki mydlane to blow soap bubbles

- puszczać komuś krew to bleed sb

- dzieci puszczały latawca nad rzeką the children flew a. were flying a kite on the riverbank

- przyjdę, jeżeli rodzice mnie puszczą I’ll come if my parents let me

- puszczać kogoś przodem to let sb go first

- puścić kogoś na wolność to let sb out, to set sb free

- puszczono go za kaucją he was released on bail

- puścić w obieg fałszywe pieniądze przen. to put false banknotes into circulation

- puszczać złośliwe plotki o sąsiadach przen. to spread malicious gossip about the neighbours

- nie puszczał nikogo za próg he didn’t let anybody in

- dzieci bez opieki nie puszczano na trybuny unaccompanied children were not admitted to the stands

- drzewa puszczają listki the trees sprout a. put forth new leaves

- jagody puszczają już sok berries are already giving off a. rendering their juices

- puścić bąka posp. to fart posp.

- puść tę nową płytę put this new record on

- puść wiatrak, jest tak gorąco turn the electric fan on, it’s so hot

- puścili nową linię autobusową a new bus line was introduced

- puścili kabel pod dywanem they ran the cable a. wire under the carpet

- wszystko puszcza na wódkę he fritters away all his money on vodka

- w rok puścił cały spadek he blew the whole inheritance in a year pot.

- drzwi puściły the door gave

- drzwi nie puściły the door didn’t give

- oczko puściło ci w pończosze your stocking has laddered

- szwy puściły w spódnicy the skirt came apart at the seams

- czerwona farba puściła w praniu the red dye ran in the wash

- brud/plama nie puszcza the dirt/spot won’t come out

- puścił się pędem po schodach he rushed a. galloped down the stairs

- puścili się w drogę they set out on their way

- puszczać się biegiem a. cwałem a. galopem a. kłusem a. jak strzała to run for dear life

- krew puściła mu się z nosa his nose started to bleed

■ lód puszcza the ice is melting

- mróz/zima puszcza it’s thawing

- puścić kogoś kantem a. w trąbę pot. to dump sb pot., to ditch sb pot., to chuck sb pot.

- puścić oko a. oczko do kogoś pot. to wink at sb, to give sb a wink

- puścić się na niebezpieczne a. mętne a. zdradzieckie wody to skate on thin ice

- puścić się w tany a. w pląsy żart. to start to dance a. dancing, to break into a dance

- puścić w ruch pięści to break into a fist fight, to resort to fisticuffs

- puścić coś mimo uszu to turn a deaf ear to sth

- puścić coś w niepamięć to consign sth to oblivion

- puścić w niepamięć to forgive and forget

- puścić coś z dymem to burn down sth, to burn sth down

- puścić kogoś na szerokie wody to throw sb in at the deep end

- puścić się na szerokie wody to jump in at the deep end

- nie wie, że jest pod obserwacją he doesn’t know he’s under surveillance

- podejrzany był pod ścisłą obserwacją policji the police were watching the suspect closely

- wziąć kogoś pod obserwację to put sb under surveillance, to set a watch on sb

- prowadzimy stałą obserwację pogody we constantly monitor the weather

- dar obserwacji powers of observation

- obserwacje meteorologiczne/naukowe meteorological/scientific observations

- poczynił liczne obserwacje rozbłysków na Słońcu he made numerous observations of solar flares

- trzymać kogoś na obserwacji to keep sb under observation

- zabrano go do szpitala na obserwację he was taken to hospital for observation

- przez tydzień pozostawała na obserwacji she was under observation for a week

- w kuchni/łazience in the kitchen/bathroom

- w domu/szkole/pracy at home/school/work

- w Warszawie/we Wrocławiu in Warsaw/Wrocław

- w Polsce/we Włoszech in Poland/Italy

- w górach/lesie in the mountains/forest

- w powietrzu/wodzie in the air/water

- w szklance/pudełku in a glass/box

- w prasie in the press

- w telewizji/radiu on television/on the radio

- w wyobraźni in one’s imagination

- otwór w desce a hole in a board

- trzymała coś w dłoni she was holding something in her hand

- siedział w fotelu he was sitting in an armchair

- trzymał ręce w kieszeniach he had his hands in his pockets

- byłem wczoraj w kinie/teatrze I went to the cinema/theatre yesterday

- uczyła się w szkole muzycznej she was studying at a music school

- nagle stanął w drzwiach suddenly he appeared in the doorway

- służyć w armii to be in the army

- grać w orkiestrze to play with a. in an orchestra

- działać w związkach zawodowych to be a trade union activist

- to najcenniejszy obraz w całej kolekcji this is the most valuable picture in the entire collection

- śledzie w oleju/sosie pomidorowym herring in oil/tomato sauce

- zakręciło jej się w głowie she felt dizzy

- w stronę czegoś in the direction of sth, towards sth

- nie wchodź w kałuże don’t walk in the puddles

- samochód wjechał w tłum the car ploughed into the crowd

- pies chwycił kość w zęby the dog took the bone in its teeth

- wziął ją w ramiona he took her in his arms

- wpięła kokardę we włosy she pinned a ribbon in her hair

- pojechali w góry they’ve gone to the mountains

- spojrzeć w lewo/prawo to look (to one’s) left/right

- spojrzeć w górę/dół to look up(wards)/down(wards)

- wypłynąć w morze to set sail

- uderzenie w nos/szczękę a blow on the nose/jaw

- pocałować kogoś w usta/policzek to kiss sb on the lips/cheek

- uderzyć się w głowę/kolano (o coś) to hit one’s head/knee (on sth)

- walić w drzwi to bang on the door

- oparzyć się w rękę to burn one’s hand

- ugryźć się w język to bite one’s tongue także przen.

- pies ugryzł go w nogę a dog bit his leg a. bit him in the leg

- podrap mnie w plecy scratch my back

- piorun uderzył w drzewo the lightning struck a tree

- w spódnicy/sandałach/okularach in a skirt/in sandals/in glasses

- mężczyzna w czarnym kapeluszu a man in a. wearing a black hat

- (on) zawsze chodzi w dżinsach he always wears jeans

- ubrał się w ciemny garnitur he put on a dark suit

- kobieta w bieli a woman (dressed) in white

- bukiet róż w celofanie a bunch of roses wrapped in cellophane

- proszę mi to zapakować w papier/w pudełko please wrap it up in paper/pack it in a box (for me)

- nowe kierunki w sztuce new directions in art

- symbole stosowane w matematyce symbols used in mathematics

- co nowego w polityce? what’s new in politics?

- żyć w skrajnej nędzy to live in extreme poverty

- być w wyśmienitym nastroju to be in the best of moods

- być w opłakanym stanie to be in a lamentable state

- wpakować kogoś w kłopoty to get sb into trouble

- wprawić kogoś w zdumienie/zakłopotanie to astonish/embarrass sb

- wpaść w furię to fly into a passion

- w milczeniu in silence

- w samotności in solitude

- w całym zamieszaniu in all the confusion

- w wielkim skupieniu with great concentration

- w tych warunkach in these conditions

- w trzydziestostopniowym upale in the 30-degree heatwave

- nie wychodzę z domu w taki mróz/upał I don’t go out when it’s that cold/hot

- w XX wieku/w 1873 roku in the 20th century/in 1873

- w latach dwudziestych XIX wieku in the eighteen twenties

- w zimie/lecie in (the) winter/summer

- w maju/we wrześniu in May/September

- w poniedziałek/we wtorek on Monday/Tuesday

- w ubiegły/przyszły czwartek last/next Thursday

- w ubiegłym/przyszłym roku last/next year

- w następnym roku in the following year

- we dnie i w nocy day and night

- w ten dzień a. w tym dniu (on) that day

- w dniu 11 listopada on the 11th of November

- w starożytności/średniowieczu in ancient times a. antiquity/the Middle Ages

- w dawnych czasach in the old days

- w przeszłości/przyszłości in the past/the future

- w młodości in sb’s youth

- w rok/miesiąc/tydzień później a year/month/week later

- w dwie godziny/w trzy miesiące/w rok in two hours/three months/a year

- zginął w powstaniu he was killed during/in the uprising

- w rozmowie ze mną wspomniał, że… in conversation with me he mentioned that…

- w podróży (on) najczęściej śpi he usually sleeps when travelling

- komedia w trzech aktach a comedy in three acts

- mapa w skali 1:100000 a map to a scale of 1:100,000

- stoły ustawione w podkowę tables arranged in a horseshoe

- otrzymać honorarium w gotówce to be paid in cash

- mówili w jakimś obcym języku they were speaking in a foreign language

- cukier w kostkach cube sugar, sugar cubes

- herbata w granulkach granulated tea

- mleko w proszku powdered milk

- mydło w płynie liquid soap

- spodnie w jasnym kolorze light-coloured trousers

- sukienki w kilku kolorach dresses in several colours

- rzeźba w marmurze a sculpture in marble

- 10 tysięcy złotych w banknotach dwudziestozłotowych ten thousand zlotys in twenty-zloty notes

- spódnica w kwiaty a flower-patterned skirt

- zasłony w paski striped curtains

- papier w kratkę squared paper

- rękawy haftowane w srebrne gwiazdy sleeves embroidered with silver stars

- pokroić coś w kostkę/plastry to cut sth into cubes/slices, to cube/slice sth

- czarownica przemieniła królewicza w żabę the witch turned the prince into a frog

- mżawka przeszła w ulewę the drizzle turned into a downpour

- podanie w dwóch/trzech egzemplarzach an application in duplicate/triplicate

- spali we trójkę w jednym łóżku the three of them slept in one bed

- poszliśmy w piątkę do kina the five of us went to the cinema

- romantyczna podróż we dwoje a romantic journey for two

- szorstki w dotyku rough to the touch

- on jest miły/niemiły w obejściu he’s pleasant/unpleasant

- za ciasny/luźny w pasie too tight/loose round the waist

- ciasny w ramionach tight across the shoulders

- szeroki w ramionach/biodrach broad-shouldered/broad-hipped

- urządzenie proste w obsłudze an easy-to-use appliance

- był zawsze rozsądny w planowaniu wydatków he was always prudent in planning his expenditure

- w uznaniu jego zasług in recognition of his services

- w obawie o jej/własne bezpieczeństwo in fear of a. fearing for her/one’s own safety

- w poszukiwaniu lepszego życia in one’s search for a better life

- w nadziei, że… in the hope that…

- ruszyć w pogoń za kimś to set off in pursuit of sb

- puścić się w tany to start dancing

- wahanie w jego/jej głosie hesitation in his/her voice

- było coś dostojnego w jej zachowaniu there was something dignified in her manner

* * *

inv ( litera) W, w

* * *

indecl. ( litera) W, w; W jak Wacław W is for Whiskey; W as in Whiskey.

+ Loc.

1. (miejsce, lokalizacja) in, at, inside; w domu at home; w pracy at work; w kinie at the movie theater; Br. at the cinema; w górach in the mountains; w lesie in the forest; w szklance in a glass; w samochodzie in the car; w pociągu on the train; w areszcie in detention; w biurze at the office; w odległości stu metrów 100 meters away, within 100 meters; w prasie in the papers; w radiu on the radio; w telewizji on TV; w wojsku in the army; w sądzie in court; w pamięci in memory; w wyobraźni in one's imagination; w sercu in one's heart; w duchu in one's soul; zimno mi w nogi my feet are cold.

2. ( okoliczności) in; w bójce in fight; w płomieniach in flames; w trzech tomach in three volumes; w dwóch egzemplarzach in two copies; w skrócie in short; w poszukiwaniu prawdy in search for the truth; w części (odnowiony) partly (redecorated).

3. ( stan) in; w chorobie in illness; w gorączce in fever; w miłości in love; w milczeniu in silence; w nędzy in poverty; w panice in panic; w budowie under construction; w blasku sławy in a blaze of glory; być w dobrym humorze be in a good mood; być w błędzie be mistaken; coś jest w modzie sth is in vogue l. fashion.

4. ( ograniczenie) in; w pasie round the waist; szorstki w dotyku rough to the touch; szczupła w biodrach slim-hipped; miły w kontaktach osobistych pleasant in personal relations.

5. ( ubiór lub jego część) in; w futrze in a fur coat; w okularach wearing glasses; w kapeluszu with a hat on, in a hat; kobieta w bieli a woman in white.

6. (to, w czym się coś trzyma) in; w ręce in hand; w pułapce in a trap; trzymać kogoś w ramionach hold sb in one's arms.

7. ( postać) in; mydło w płynie liquid soap; cukier w kostkach cube sugar; rzeźba w marmurze sculpture in marble; milion dolarów w złocie a million dollars in gold; 1000 zł w banknotach stuzłotowych a thousand zlotys in one hundred zloty bills; Br. a thousand zlotys in one hundred zloty notes.

8. ( typ działania) in; dostać (coś) w prezencie get l. receive (sth) as a present; płacić w gotówce/ratach pay in cash/in installments.

9. + Acc. ( kierunek) in, to; w lewo/prawo to the left/right; w dół/górę downwards/upwards; patrzeć w niebo look up in the sky; pojechać w góry go to the mountains; wyjść w morze set sail.

10. (kształt, właściwość) in; w kratkę checked, checkered, Br. chequered; w kwiaty flowered, millefleurs; w paski striped; w parach in pairs; pokroić (coś) w kostkę cut (sth) into cubes, cube (sth).

11. ( przedmiot działania) on, in; bić w dzwony ring the bells; celować w serce aim at the heart; inwestować w swoją przyszłość invest in one's future; uderzyć się w palec ( u nogi) stub one's toe; ( u ręki) hit one's finger; uderzyć się w głowę get a bang on the head; walić w drzwi bang on the door; wdać się w bójkę get into a fight; wierzyć w Boga believe in God; wprawić w zdumienie astonish, amaze; puknij się w czoło are you out of senses?

12. + Acc. ( całość) in; w całości in full; w pełni to the full; w całym słowa tego znaczeniu par excellence; układać fakty w logiczną całość arrange facts logically.

13. + Acc. ( wyposażenie) with; uzbrojony w karabin armed with a gun; wyposażony w narzędzia equipped with tools; obfitować w ryby swarm l. teem with fish; zaopatrzyć w żywność provide with food.

14. + Acc. ( sposób) in; rozumieć w lot be quick on the uptake; śmiać się w głos laugh up l. in one's sleeve; wyciąć w pień kill every last one; żyć w nędzy live in poverty.

15. + Acc. ( cel) in; grać w karty play cards; pójść (do kogoś) w odwiedziny pay (sb) a visit; zapaść w sen lapse into sleep, fall asleep.

16. + Acc. ( skutek) into; obrócić się w popiół turn to dust; rozpaść się w kawałki fall into pieces; śpiew przerodził się w krzyk the singing turned into a scream.

17. + Acc. ( odczucia) in; być w dobrym humorze be in a good mood; leżeć w bólach be lying in pains.

18. + Acc. l. Loc. ( czas) at, on, in; we wtorek on Tuesday; w dzień during the day, by day; w południe at noon; w nocy at night; w maju in May; w roku 1995 in 1995; w lecie in the summer; w porze lunchu at lunchtime; w czasie urlopu during the holiday; w dniu ślubu on the wedding day; w wieczór wigilijny on Christmas Eve; w rok po spotkaniu a year after the meeting; w godzinę po twoim wyjściu an hour after you left; w ostatniej chwili at the last minute l. moment, at the eleventh hour; w ostatnich latach in recent years; w biały dzień in broad daylight; w młodości in one's youth; dzień w dzień day after day.

- stawiać filiżanki/talerze na stole to put cups/plates on the table

- stawiać komuś bańki to cup sb przest.

- stawiać komuś pijawki to apply leeches to sb przest.

- stawiać horoskop to draw up a horoscope

- stawiać pasjansa to play patience

- stawiakarty a. kabałę to tell fortunes by cards

- stawiać sidła to lay a. set a snare

- stawiać stopnie to give marks

- stawiać kogoś pod pręgierz a. pod pręgierzem to pillory sb

- często stawiał dziecko do kąta he often put the child in the corner

- stawiać kołnierz to turn up a. raise one’s collar

- stawiać żagle to make sail, to set sail

- zaczęła już stawiać dziecko na nóżki she’s begun to get the baby to stand

- stawiać diagnozę to make a diagnosis

- stawiać komuś obiad/drinka to stand sb lunch/a drink

- stawiać się rodzicom to rebel against one’s parents

■ stawiać kogoś w złym/dobrym świetle to present sb/sth favourably/unfavourably, to place sb in an unfavourable/a favourable light

- stawiać coś komuś przed oczy a. przed oczami to make sb aware of sth

- stawiać coś na głowie to put the cart before the horse

- stawiać coś pod znakiem zapytania to place sth under a question mark

- stawiać kogoś na nogi (poprawiać stan) to stand sb on their feet; (zmuszać do działania) to have sb back on their feet

- stawiać kogoś przed faktem dokonanym to present sb with a fait accompli

- stawiać kogoś w trudnej/przykrej sytuacji to place sb in a difficult/an unpleasant situation

- stawiać na kimś/czymś krzyżyk to write sb/sth off

- stawiać na kogoś/coś to count on sb/sth

- stawiać na swoim to have one’s way

- stawiać pierwsze kroki to take one’s first steps

- stawiać przeszkody to pose obstacles

- stawiać się na równi z kimś to consider oneself sb’s equal

- stawiać kogoś/coś poza nawias a. poza nawiasem to ignore sb

- stawiać kogoś/coś wysoko to regard sb/sth highly, to think highly of sb/sth

- stawiać kogoś/coś za wzór a. za przykład to put sb/sth forward as a model

- stawiać między czymś a czymś/między kimś a kimś znak równości to equate sth with sth/sb with sb

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

- pełnić straż to be on guard

- stać na straży pokoju to guard peace

- osadzić kogoś pod strażą to put sb under guard

- zdwoić straże to double guards

- zdjąć straże to relieve the guards

- rozstawiono straże guards were posted

- □ straż ogniowa a. pożarna fire brigade

- straż przednia Wojsk. advance guard, vanguard

- straż przybrzeżna coastguard

- straż sąsiedzka neighbourhood watch

- straż tylna Wojsk. rearguard

* * *

* * *

pl. -e (nadzór, strażnicy) guard; straż graniczna border guard; straż honorowa guard of honor; Br. guard of honour; straż obywatelska home guard; straż pałacowa palace guard; straż pożarna fire brigade; straż przyboczna personal guard; straż przednia wojsk. advance guard, vanguard; straż tylna wojsk. rear guard; być pod (silną) strażą be under (heavy) guard; pełnić straż be on guard; stać na straży (= pełnić straż) be on guard; (= strzec) safeguard, uphold; trzymać straż stand sentinel; wystawić straże set guards; zaciągnąć straż mount guard ( przy czymś at sth).

* * *

- gl- Gen. -a żegl. sail; żagiel gniezdny topsail; żagiel pomocniczy studding sail; żagiel styczny sky-sail; żagiel rozprzowy spritsail; żagiel balonowy balloon sail; żagiel dziobowy headsail; żagiel gaflowy gaff, spencer; żagiel lugrowy lugsail; głowa żagla headboard; ucho żagla cringle; pod pełnymi żaglami full sail; ze zwiniętymi żaglami under bare poles; z postawionymi żaglami in l. under sail; postawić wszystkie żagle crowd on sail; stawiać żagle make l. set sail; pod żaglami under canvas; zwinąć żagle take in the sails, take in a reef; wybierać żagiel fill away; dryfować bez żagli hull; złapać wiatr w żagle przen. get a good start.

* * *

Gen.pl. stóp

1. ( część nogi) foot; od stóp do głów from head to foot; leżeć u czyichś stóp lie at sb's feet; stopa ludzka tu nie stanęła no man has set his foot here before, no human foot has ever trodden on this land; nietknięty ludzką stopą untrodden by man; grunt pali mu się pod stopami ground burns under his feet, he's being dogged; na stopie prywatnej on a personal level; jestem z nim na stopie koleżeńskiej I'm on friendly terms with him; żyć na wysokiej stopie have a high living standard, lead the life of Riley; wieś leżąca u stóp gór a village at the feet of the mountains; moja stopa nigdy więcej tu nie postanie I'll never set foot in this house again; stopa procentowa ekon. interest rate; stopa życiowa ekon. living standard; stopa zysku ekon. profit rate; stopa inflacji ekon. inflation rate; odpowiadać z wolnej stopy prawn. be released pending trial; (w prawie anglosaskim, za kaucją) appear on bail; ( bez kaucji) be released on one's own recognizance.

2. (skarpetki, pończochy) sole.

3. teor.lit. foot; stopa metryczna metric foot.

4. miern. foot; stopa mennicza the content of noble ore in a coin.

5. techn. foot, base.

* * *

* * *

wsadzić pf.

1. (= wtykać) stick, stuff, thrust, poke ( sth) (w coś l. do czegoś in l. into sth) ( pod coś under l. beneath sth) ( za coś behind sth) ( przez coś through sth); wsadzać ręce do kieszeni stuff one's hands in one's pockets; wsadzić głowę przez okno stick one's head in through the window; wsadzić sobie ołówek za ucho stick a pencil behind one's ear.

2. (= nasadzać, nakładać) wsadzać okulary na nos set a pair of glasses on one's nose; wsadzać czapkę (na głowę) stick a cap on one's head.

3. (= pomagać przy wsiadaniu) wsadzać kogoś na konia/do samochodu/do pociągu help l. put sb on a horse/into a car/on a train.

4. (= wysyłać kogoś w miejsce, w którym ograniczona jest swoboda) put; wsadzili mnie do szpitala they put me in hospital; pot. (= pozbawiać wolności) lock (sb) up.

5. przen. wsadzać kij w mrowisko put l. set a cat among the pigeons; stir up a hornets' nest; wsadzać nos w nie swoje sprawy poke l. stick one's nose into other people's affairs; możesz to sobie wsadzić (w dupę) wulg. you can stuff it (up your ass).

- języki ognia tongues of fire

- rozpalić/podsycić/zgasić ogień to make/feed/extinguish a. put out a fire

- dołożyć a. dorzucić do ognia to fuel/stoke a fire

- ogień ogarniał niemal całą wioskę the fire spread almost over the entire village

- spowodować a. zaprószyć ogień w czymś to set sth on fire, to set fire to sth

- szopa zajęła się ogniem the shed caught fire

- rozpalić ogień to light a. make a bonfire

- wieczorem siedliśmy dookoła ognia i śpiewaliśmy piosenki at night we sat around a bonfire and sang songs

- ognie fajerwerków flares of fireworks

- mówić/śpiewać z ogniem to speak/sing with passion

- na tę uwagę ogień uderzył jej na twarz the remark brought a blush to her face

- ogień leje się z nieba heat is beating down from the sky

- zamachowcy otworzyli ogień the assassins opened fire

- rozpocząć/przerwać ogień to open/cease fire

- być/znaleźć się w ogniu to be/come under fire

- na linii ognia in the line of fire

- ognia! fire!

- ogień krzyżowy crossfire

- dostać się w krzyżowy ogień to get caught in the crossfire

□ zimne ognie sparklers

- ogień zaporowy Wojsk. barrage

■ krzyżowy ogień pytań cross-examination

- wziąć kogoś w krzyżowy ogień pytań to cross-examine sb

- strzec się a. unikać kogoś jak ognia to avoid sb like the plague

- dać komuś ognia (wystrzelić) to fire away; (podpalić papierosa, cygaro) to give sb a light

- czy mógłby mi pan podać ognia? could you give me a light?

- dolać oliwy do ognia to add fuel to the fire a. flame, to make things worse

- gotować na wolnym ogniu to cook over low heat

- igrać z ogniem to play with fire, to skate on thin ice

- na pierwszy ogień (na początek) to start with

- na pierwszy ogień wyremontuje mieszkanie to start with, he’ll do up his flat

- iść a. posłać kogoś na pierwszy ogień to go send sb to the front line

- ogień i woda a. ogień z wodą (as different as) chalk and cheese, worlds a. poles apart

- pójść a. skoczyć za kimś w ogień to go through fire and water for sb

- słomiany ogień a ten-day wonder

- stanął w ogniu a. w ogniach his colour heightened

- upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu to kill two birds with one stone

- wyciągać a. wyjmować dla kogoś/za kogoś kasztany z ognia to pull sb’s chestnuts out of the fire

- wziąć kogoś w dwa ognie to catch sb in a crossfire a. between two fires

- wzięty w dwa ognie, wyznał wszystko caught between two fires, he confessed everything

- nie ma dymu bez ognia przysł. there’s no smoke without fire, where there’s smoke, there’s fire przysł.

- wszyć komuś mikroukład pod skórę to implant a microchip under sb’s skin

- wycinać karby w drzewie/metalu to make notches in wood/metal

- wycinał karby na kiju he was cutting a. making notches in a stick

■ brać a. ujmować coś w karby to clamp down on sth

- brać a. ujmować kogoś w karby to take sb (well) in hand

- wziąć się w karby (uporządkować swoje życie) to get one’s act together pot.; (opanować emocje) to get a grip on oneself, to pull oneself together

- składać a. kłaść a. zwalać coś na karb czegoś to put a. set sth down to sth

- niedopatrzenie złożyła na karb zmęczenia she put the oversight down to tiredness

- trzymać kogoś/coś w karbach to keep a tight rein on sb/sth

* * *

* * *

(= nacięcie) notch, nick; ( na brzegu liścia) crenation; kłaść l. złożyć coś na karb czegoś put sth down to (sb's) sth, attribute sth to (sb's) sth; składam to na karb jej niedoświadczenia I put it down to her inexperience, I attribute it to her inexperience; wziąć kogoś/coś w karby bring l. whip sb/sth into line, bring sb/sth under control; trzymać kogoś w karbach keep sb in line.

- jego kariera to kontinuum wielkich sukcesów przen. his career has been an unbroken succession of major successes

- wyciąg z konta a bank statement

- otworzyć konto to open an account

- zamknąć konto to close one’s account

- mieć/założyć konto w banku to have/open a bank account

- ma tysiąc złotych na koncie he has a thousand zlotys in his account

- przelać gotówkę na konto to transfer money to an account

- wpłacić pieniądze na konto to pay money into an account, to make a deposit

- podjąć pieniądze z konta to withdraw money from an account, to make a withdrawal

- sprawdzić stan konta to check the balance of one’s account

- zrobić debet na koncie to overdraw one’s account, to be overdrawn

- transakcje księgowane na kontach transactions booked to the accounts

- konto zbiorowe a general account

■ zapisać coś na (swoim) koncie to chalk up sth, to rack up sth US

- zapisać na swoim koncie kolejny medal/sukces to chalk up another medal/victory

- mieć coś na (swoim) koncie to have sth on one’s scorecard a. track record; to have sth to one’s credit [zasługi]; to have sth under one’s belt [doświadczenie, praktykę]

- mieć na swoim koncie wiele sukcesów/kilka rozwodów to have many successes/several divorces on one’s scorecard

- mieć na swoim koncie kilka bestsellerów/liczne nagrody to have several best-sellers/numerous awards to one’s credit

- mieć na swoim koncie kilka lat zatrudnienia na kierowniczych stanowiskach to have several years’ experience in management positions under one’s belt

- napijemy się czegoś na to konto? shall we have a drink to celebrate?, shall we use it as an excuse to have a drink? zapisać coś na czyjeś konto to give sb the credit for sth

- moje zasługi zapisano na jego konto he got the credit for my efforts

- zapisać a. złożyć coś na konto czegoś to put a. set sth down to sth; to chalk sth up to sth pot.

- złożono to na konto zdenerwowania/braku doświadczenia they/we put it down to nerves/inexperience

- kontrintuicyjny counter-intuitive

- kontrakcja countermove

- kontragitacja counter-campaigning

- błędne/bystre/zamglone/żywe oczy wild/sharp/hazy/lively eyes

- brązowe/piwne/szare/zielone oczy brown/hazel/grey/green eyes

- dwoje a. oboje oczu a pair of eyes

- głęboko osadzone oczy deep-set eyes

- podbite/podsinione oczy black-ringed/livid eyes

- przekrwione/skośne/wpadnięte/wyłupiaste/wypukłe oczy bloodshot/slanting/sunken/bulging/protruding eyes

- łzy napływają a. nabiegają komuś do oczu tears are welling up in sb’s eyes

- oczy komuś zachodzą łzami tears flow into sb’s eyes

- łzy zakręciły się komuś w oczach tears rolled in sb’s eyes

- męczyć a. wytężać a. wysilać oczy to strain one’s eyes

- mrużyć oczy to squint

- otwierać/zamykać oczy to open/to close one’s eyes

- skierować a. obrócić oczy na kogoś/na coś to direct one’s eyes at sb/sth

- wodzić za kimś/czymś oczami a. śledzić kogoś/coś oczami to follow sb/sth with one’s eyes

- tkanina w kolorowe oka polka-dot fabric

- oka na a. w rosole drops of fat in the broth

- stać na oku to bow watch

□ argusowe oczy książk. Argus-eyed look

- kocie oczy Techn. catseyes

- kocie oko Miner. cat’s eye

- magiczne oko Radio, Techn. magic eye

- oko cyklonu Meteo. eye of the storm, storm centre

- oko opatrzności Relig. (symbol opatrzności) the Eye of Providence

- pawie oko (wzór na piórach pawia) peacock’s eye

- tygrysie oko Miner. tiger(’s)-eye

- wole oczy Archit. (ornament) bullseye a. bull’s-eye ornament

- wole oko Archit. bullseye a. bull’s-eye window

■ sokole oko eagle eye

- o sarnich oczach doe-eyed

- szklane oczy (chorobliwe) glazed a. shiny eyes; (o tępym spojrzeniu) glassy a. glazed eyes

- świdrowate oczy przest. piercing eyes

- bez zmrużenia oka a. oczu without batting an eye(lid)

- być czyimś okiem i uchem to be sb’s eyes and ears

- być/pozostawać/uczyć się pod czyimś okiem to be under sb’s tutelage

- cieszyć a. nęcić a. przyciągać a. przykuwać a. rwać a. wabić oczy a. oko to please the eye

- rzucać się a. bić a. uderzać w oczy to be blatant

- dawać po oczach pot. to blind, to dazzle

- dla czyichś pięknych oczu a. na piękne oczy for sb’s pretty face

- dobrze/źle jemu/jej z oczu patrzy he/she has a kind/a forbidding look in his/her eyes

- dwoi a. troi się mu w oczach he sees double/triple

- iść a. pójść gdzie a. dokąd oczy poniosą a. zaprowadzą to go and never look back

- jak a. gdzie okiem sięgnąć a. oko sięga as far as the eye can see

- mieć ciemne plamy przed oczami to see spots before one’s eyes

- pociemniało mu a. zrobiło mu się ciemno przed oczami he saw spots before his eyes

- leźć a. włazić komuś w oczy pot. to nag sb pot., to get in sb’s way pot.

- mieć dobre a. bystre oko a. oczy (być spostrzegawczym) to have observant eyes; (mieć dobry wzrok) to have good a. sharp eyes

- mieć kocie oczy to have cat’s eyes

- mieć kogoś/coś na oku a. mieć oko na kogoś/coś to keep an eye a. a sharp eye on sb/sth

- mieć kogoś/coś przed oczami to have sb/sth before one’s (very) eyes

- stoją mi przed oczami I have them before my very eyes

- mieć oczy (szeroko) otwarte to keep one’s eyes open a. skinned, to keep one’s weather eye (on sth)

- mieni się mi/jemu/jej w oczach a. świat/wszystko mi/mu/jej mieni się w oczach I see/he sees/she sees spots

- mówić a. powiedzieć a. wygarnąć komuś coś prosto w oczy to say sth in sb’s face

- na czyichś oczach before a. in front of a. under sb’s (very) eyes

- na oko more or less

- napawać a. paść a. sycić oczy czymś a. widokiem czegoś/kogoś to feast one’s eyes on sth/sb

- nie móc oderwać oczu od kogoś/czegoś to have one’s eyes riveted to sb/sth

- nie śmieć spojrzeć komuś w oczy a. nie śmieć pokazać się komuś na oczy to not be able to look sb in their eyes a. face

- nie wiedzieć, gdzie oczy podziać a. schować książk. to not know where to look

- nie wierzyć a. nie dowierzać (swoim a. własnym) oczom to not believe one’s own eyes

- obserwować coś/patrzeć na coś kątem oka to watch/to see sth out of a. from the corner of one’s eye

- oczy się mu/jej kleją a. zamykają his/her eyelids are drooping

- oczy się mu/jej świecą a. śmieją do kogoś/czegoś his/her eyes shine a. are shining at sb/sth

- oczy wychodzą a. wyszły a. wyłażą a. wylazły mu/jej na wierzch a. z orbit (ze strachu) his/her eyes bulge(d) from his/her head a. sockets; (ze zdziwienia) his/her eyes pop(ped) out on stalks

- oczy zachodzą mu/jej mgłą a. mgła przysłania a. zasłania a. zasnuwa mu/jej oczy his/her eyes get hazy, his/her sight gets blurred

- oko mu/im zbieleje this will knock him/them out

- otworzyć oczy to wake

- otworzyć szeroko oczy a. zrobić duże a. wielkie oczy a. wybałuszyć a. wytrzeszczyć oczy to goggle

- patrzeć a. spoglądać a. zerkać spod a. kątem oka to look (at sth) out of a. from the corner of one’s eye

- pilnować a. strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie a. jak źrenicy oka to guard sth with one’s life

- podnieść a. wznieść oczy to lift a. raise one’s eyes

- postawić oczy w słup to cast up one’s eyes in astonishment

- patrzeć krzywym a. złym okiem na kogoś/coś to frown (up)on sb/sth, to look askance at sb/sth

- przeszyć a. prześwidrować a. przewiercić kogoś oczami to look at sb piercingly

- przewracać oczami a. wywracać oczy a. oczami to roll one’s eyes

- robić (do kogoś) słodkie oczy pot. to cast a. to make sheep’s eyes (at sb)

- robić coś dla (ludzkiego) oka a. dla ludzkich oczu to keep up appearances

- zrobić a. puścić do kogoś (perskie) oko to wink at sb

- rozmawiać/spotkać się z kimś w cztery oczy to talk/to meet with sb face to face a. tête-à-tête

- skakać a. rzucać się komuś do oczu to fly at sb’s throat

- spojrzeć niebezpieczeństwu/prawdzie/śmierci (prosto) w oczy to face the danger/truth/death

- spotkać się a. stanąć a. znaleźć się z kimś/z czymś oko w oko to be eyeball to eyeball with sb/sth

- spuścić a. opuścić oczy to lower one’s eyes

- stracić kogoś/coś z oczu a. z oka to lose sight of sb

- strzelać oczami (rzucać wesołe spojrzenia) to cast happy glances; (lękliwie zerkać) to cast anxious glances

- szukać oczami kogoś/czegoś to look about for sb/sth

- ścigać a. gonić kogoś/coś oczami to follow sb with one’s eyes

- w czyichś oczach in sb’s eyes

- w oczach rapidly

- zmieniać się w oczach to change overnight

- urosnąć w oczach (dziecko) to shoot up

- w żywe oczy blatantly

- kłamać w żywe oczy to lie through one’s teeth, to tell brazen lies

- widoczny gołym okiem visible to the naked eye

- widzieć a. zobaczyć coś a. przekonać się o czymś na własne a. swoje oczy to see sth with one’s own eyes

- widzieć coś oczami a. oczyma duszy a. wyobraźni to see sth in one’s mind’s eye

- wisieć oczami na kimś/czymś to fix one’s eyes on sb/sth, to glue one’s eyes to sb/sth

- wpaść komuś w oko to catch one’s fancy; (zwrócić uwagę) to catch sb’s eye

- wykłuwać komuś oczy czymś to fling sth in sb’s face

- wypatrywać (sobie) za kimś/czymś oczy to look out for sb/sth

- z zamkniętymi a. zawiązanymi oczami (z łatwością) with one hand (tied) behind one’s back; (trafić gdzieś) with one’s eyes closed

- (po)za oczami behind sb’s back

- zamknąć oczy książk., euf. to pass away, to breathe one’s last (breath)

- zamykać a. przymykać a. (przy)mrużyć na coś oczy to turn a blind eye to sth

- zejść komuś z oczu to get out of sb’s sight

- zginąć a. zniknąć komuś z oczu to vanish from sb’s sight

- oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye, a tooth for a tooth

- co z oczu, to z serca a. z myśli przysł. out of sight, out of mind

- czego oko nie widzi a. oczy nie widzą, tego sercu nie żal przysł. what the eye doesn’t see, the heart doesn’t grieve (over)

- pańskie oko konia tuczy przysł. the master’s eye makes the horse fat

- popie oczy, wilcze gardło, co zobaczy, to by żarło przysł. sb has eyes bigger than their stomach