-
21 ponad
Ⅰ praep. 1. (wyżej niż) over, above- ponad kimś/czymś over a. above sb/sth- ponad miastem/lasem above a. over the city/forest- szybowiec wzbił się ponad chmury the glider soared up above the clouds- ponad miasto nadleciała eskadra bombowców a bomber squadron flew over the town2. (w porównaniach) over, above- przedkładać szczęście ponad bogactwo to value happiness over wealth- stawiać jakość ponad ilość to put quality before quantity- ponad wszystko above all else- kochać kogoś ponad wszystko to love sb more than anything else in the world3. (wskazujące na przekroczenie danego poziomu) beyond, above- ponad przeciętną above average- dojrzały ponad wiek mature beyond his age- praca ponad siły superhuman work- ponad ludzką wytrzymałość beyond human endurance- być ponad czyjeś siły to be beyond sb’s strength- być ponad takie przyziemne sprawy to be above such mundane matters- powiedziała nam niewiele ponad to, co już wiedzieliśmy she didn’t tell us much beyond what we already knewⅡ part. (przeszło) over, more than; (dłużej niż) over- ponad pół miliona over a. more than half a million- ponad godzinę over a. more than an hour- ponad pięciokrotny wzrost a more than fivefold increase, over a fivefold increase- ponad dwudziestoletnie badania over a. more than twenty years’ research- ona ma ponad sześćdziesiąt lat she’s over sixty (years old) a. more than sixty years old* * *(+acc: dla oznaczenia kierunku) over; ( więcej niż) above, over; ( dłużej niż) over* * *prep.1. ( na oznaczenie miejsca) + Ins. above, over; ponad domami above houses; ponad głowami above heads.2. + Acc. ( na oznaczenie kierunku) over.3. + Acc. (= więcej niż) above, over, more than; ponad sto tysięcy osób over one hundred thousand people; pracuję tu ponad dziesięć lat I have been working here for over ten years; żyć ponad stan spend more than sb has; ponad miarę excessively; ponad wszystko above all; to jest już ponad moje siły it's beyond me; nie wiem wiele więcej ponad to, że... I do not know more than...The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > ponad
-
22 przez
praep. 1. (na drugą stronę) across, through [park, pustynię]; over [przeszkodę, płot, barierę]; over, across [most, rów]; (na wylot) through [ścianę, chmury]- głęboka blizna przechodząca mu przez czoło a deep scar stretching across his forehead- chmury ciągnące się od Skandynawii, przez Morze Północne po Wyspy Brytyjskie clouds stretching from Scandinavia across the North Sea as far as the British Isles- przejść przez jezdnię to cross the street, to go across the street- przeskoczyć przez strumyk to jump over a. across a stream- sweter przerzucony przez oparcie krzesła a jumper thrown over the back of a chair- wejść/wyskoczyć przez okno to come in through/jump out of the window- przeciskać się przez tłum to push one’s way through the crowd- brnąć przez śnieg to plough through the snow- usłyszeć jakiś hałas przez ścianę to hear some noise through the wall- most przez Wisłę a bridge across a. over the Vistula- pociąg do Kolonii przez Poznań i Hanower a train to Cologne via Köln a. passing through Poznań and Hanover- torba z paskiem przez ramię a bag with a shoulder strap- okno przez całą szerokość ściany a window covering the entire width of the wall2. (po drugiej stronie) across- mieszkali przez podwórko they lived across the courtyard- nocowaliśmy przez ścianę we slept in adjacent rooms3. (o doświadczeniu) through [fazę, okres, życie]- przejść pomyślnie przez egzamin to pass a. get through an exam4. (czas trwania) for; (od początku do końca) through- przez dwa dni/trzy lata for two days/three years- przez chwilę for a moment- przez jakiś czas for some time- przez cały czas all the time- przez cały dzień/rok all through the day/year, throughout the day/year- pracować przez całą noc to work all through the night a. the whole night (through)- skończę tłumaczenie przez niedzielę/maj I’ll finish the translation over Sunday/during May5. (w stronie biernej) by (kogoś/coś sb/sth)- dom zniszczony przez pożar a house destroyed by fire- zakazany przez prawo forbidden by law- został ukąszony przez węża he was bitten by a snake6. (za pomocą) przez lunetę/szkło powiększające through a telescope/magnifying glass- przez telefon [rozmawiać] on the phone; [poinformować] over the phone- transmitowany przez radio/telewizję broadcast a. transmitted on the radio/on television- pić sok przez słomkę to drink juice through a. with a straw- napisać coś przez kalkę to make a carbon copy of sth- prasować spodnie przez mokrą szmatkę to iron a pair of trousers through a damp cloth- uczcili pamięć zmarłych przez powstanie they paid tribute to the dead by rising from their seats- głosowali przez podniesienie ręki they voted by a show of hands- słowo „chirurg” pisze się przez „ch” the word ‘chirurg’ is spelt with a ‘ch’7. (z powodu) through, out of- przez niedopatrzenie/nieuwagę through a. out of negligence/carelessness- przez złośliwość out of malice- przez pomyłkę/przypadek by mistake/accident- przez kogoś because of a. through sb- przez niego złamałem sobie nogę because of a. thanks to iron. him I broke my leg- to wszystko przez ciebie/przeze mnie it’s all your/my fault, it’s all because of you/me- przez to because of that- miał krótszą jedną nogę i przez to lekko utykał he had one leg shorter than the other and because of that he had a slight limp- przez to, że… through the fact that…, because…- straciliśmy mnóstwo pieniędzy przez to, że mu uwierzyliśmy we lost a lot of money, all because we trusted him8. (za pośrednictwem) through- rozmawiać przez tłumacza to speak through an interpreter- zarezerwować hotel przez biuro podróży to book a hotel through a travel agent- poznałem przyszłą żonę przez Roberta I met my wife through Robert- list wysłano przez gońca the letter was sent by messenger a. through a messenger9. (wskazujące na interpretację) by- przez pierwiastki ciężkie rozumiemy pierwiastki cięższe od wodoru by heavy elements we undertstand elements heavier than hydrogen- co przez to rozumiesz? what do you understand by that?- co chcesz przez to powiedzieć what do you mean by (saying) that?10. Mat. by- podziel/pomnóż sumę przez 5 divide/multiply the sum by 511. (w numerach) by- Domaniewska 7/9 (siedem łamane przez dziewięć) 7-9 (seven to nine) Domaniewska Street* * *prep +acc1) ( na drugą stronę) acrossprzechodzić (przejść perf) przez ulicę — to walk across the street; to cross the street
przez granicę/rzekę — across lub over the border/river
2) ( poprzez) throughprzez park/pustynię — through lub across the park/desert
przez Poznań do Warszawy — through lub via Poznań to Warsaw
3) ( ponad) over4) ( za pomocą)przez radio/telefon — over lub on the radio/phone
to się pisze przez dwa "l" — it's spelt with double "l"
5) ( czas trwania) forprzez ten rok wiele się zmieniło — a lot has changed for lub in this past year
robić (zrobić perf) coś przez niedzielę/wakacje — to do sth over Sunday/the holidays
6) ( z powodu)przez pomyłkę/przypadek — by mistake/accident
przez to, że... — because...
7) ( w konstrukcjach biernych) bymnożyć/dzielić przez 2 — to multiply/divide by 2
* * *prep.+ Acc.1. (= poprzez) (śnieg, okno, bramę, ścianę) through.2. (= w poprzek) (ulicy, rzeki) across.4. (= przy pomocy, za pomocą) through, over; przez Internet through l. over the Internet; przez kolegę through a friend; przez telefon/radio over the phone/radio.6. (= w ciągu) for, during, over; przez minutę/tydzień/miesiąc for a minute/week/month; przez całą noc throughout the night; przez przerwę/weekend during l. over the break/weekend.7. przez kogoś (= z powodu) because of sb; (= z winy) through sb's fault; to się stało przez niego it happened because of him, it happened through his fault.8. ( sprawca) by; napisany przez Kowalskiego written by Kowalski; dobrze traktowany przez nauczycieli well treated by teachers.9. ( w działaniach arytmetycznych) by; podziel to przez dwa divide it by two; trzeba pomnożyć powierzchnię podstawy przez wysokość you need to multiply the area of the base by the height.10. przez przypadek by accident; mówić przez sen speak in one's sleep; co przez to rozumiesz? what do you mean by this?; to się pisze przez u it's spelled with a „u”.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przez
-
23 po
praep. 1. (później niż) after- po śniadaniu/pracy/wojnie after breakfast/work/the war- po chwili after a bit a. moment- po godzinie/dwóch latach an hour/two years later, after an hour/two years- po dwuletnim pobycie w więzieniu after two years in prison- po południu in the afternoon- pięć/kwadrans po czwartej five/a quarter past four- wróciła po dwunastej she came back after twelve- po ukończeniu studiów rozpoczął pracę w szkole after a. on graduating he began working at a school- zdrzemnął się po wyjściu gości he nodded off after the guests had left pot.- po pięćdziesiątce musisz zacząć dbać o siebie when you’re over fifty you need to take care of yourself- po czym and then, after which- oprowadził mnie po starym mieście, po czym zaprosił na piwo he showed me around the Old Town and then invited me for a beer- po czasie late- oddał referat pięć dni po czasie he handed in his paper five days late2. (w przestrzeni, w różnych miejscach) (all) over, around, round GB- po całym mieście/kraju/domu all over (the) town/the country/the house- po całej Europie all over Europe, throughout the whole of Europe- ubrania porozrzucane po pokoju clothes flung all over a. scattered around the room- porozlewać wodę po podłodze to spill water all over the floor- biegać po sklepach to run round the shops pot.- chodzić po korytarzu/pokoju to walk up and down the corridor/around the room- chodzić po lesie/górach to walk in the forest/mountains- oprowadzić kogoś po zamku to show sb around a castle- szukać czegoś po encyklopediach to look a. hunt through encyclopedias for sth- szepczą o tym po kawiarniach tongues are beginning to wag (about it)3. (o powierzchni) (na) on; (wzdłuż) along- chodzić po piasku/trawie to walk on sand/grass- poruszać się po szynach to move (along) on rails- jechać na rowerze po szosie/ścieżce to cycle along a. on a road/path- ślizgać się po zamarzniętym jeziorze to skate on a frozen lake- bębnić palcami po stole to drum one’s fingers on the table- wchodzić/schodzić po schodach to walk up/down the stairs- zjeżdżać po poręczy to slide down the banisters- zupa ściekała mu po brodzie the soup was dripping down his chin- poruszać się po linii prostej to move in a straight line- przechodzić przez jezdnię po pasach to cross the road at a zebra crossing- głaskać kogoś po włosach/policzku to stroke sb’s hair/cheek- całować kogoś po rękach to kiss sb’s hands- pokrzywy parzyły go po nogach nettles were stinging his legs4. (o stronie) on- po tej/drugiej stronie ulicy on this/on the other side of the street- po prawej stronie drogi to the right of the road- po obu stronach kartki on both sides of the paper- kawałek chleba posmarowany po wierzchu dżemem a piece of bread with jam spread on top- placek przypalony po brzegach a pie burnt along the edges5. (do górnej granicy) (przestrzennej) (up) to, as far as; (czasowej) up to, till, until- po szyję/czubek głowy up to the neck/the top of one’s head- silne wiatry od Bałkanów po Skandynawię strong winds from the Balkans up to Scandinavia- wody było po kolana the water was knee-deep- talerz pełen po brzegi a plate full to the brim- od średniowiecza po schyłek Oświecenia from the Middle Ages up to a. until the end of the Enlightenment- od profesora po sekretarkę from the professor down to the secretary6. (w hierarchii, kolejności) after- była w naszym domu pierwszą osobą po ojcu she was the second most important person in our home after father- miał piąty po zwycięzcy czas na mecie he had the fifth best time (after the winner)- jeden po drugim one after the other a. another- przesłuchiwał taśmę po taśmie he listened to one tape after another- krok po kroku step by step- dzień po dniu day after day; day in, day out7. (dziedziczenie) from (kimś sb)- odziedziczyć coś po kimś to inherit sth from sb- objąć stanowisko po kimś to take over sb’s position, to succeed sb- objął tron po wuju he succeeded his uncle to a. on the throne- dom miał po dziadku he inherited the house from his grandfather- po matce miała talent muzyczny she had inherited her mother’s musical talent- prowadził po ojcu sklep mięsny he ran a butcher’s shop inherited from his father- nosić imię po dziadku to be named after one’s grandfather8. (następstwo) [sprzątać, zmywać] after (kimś sb)- rozpaczać po kimś to grieve over a. for sb- płakać po kimś to mourn sb- obiecywać sobie coś a. oczekiwać czegoś po kimś/czymś to expect sth from sb/sth- nie obiecuj sobie po nim zbyt wiele don’t expect too much from him- czego oczekujesz po tym zebraniu? what are you expecting from the meeting?- butelka po mleku/piwie a milk/beer bottle- pusty worek po ziemniakach an empty potato sack9 (na podstawie) by- poznać kogoś po głosie/ruchach to recognize sb by their voice/movements- po czym go poznałeś? how did you recognize him?- widać po twoich oczach, że jesteś zmęczona I can see a. tell by your eyes that you’re tired- sądząc po akcencie, (on) pochodzi z Dublina judging by a. from his accent, he comes from Dublin10 (cel) for (kogoś/coś sb/sth)- stać w kolejce po mięso to stand in the meat queue, to queue up for meat- zadzwonić po lekarza/taksówkę to phone for the doctor/a taxi- poszła do sklepu po chleb she went to the shop for some bread- poszedł po wnuczkę he went to collect his granddaughter- zatelefonowała do niego po radę she called him to ask for some advice- przyszedłem tu tylko po to, żeby wyjaśnić całą sprawę I just came here to explain the whole thing a. business pot.- nie po to przez pięć lat studiowałam prawo, żeby pracować jako kelnerka I didn’t study law for five years (in order) to work as a waitress- co a. cóż ci po pękniętej filiżance? what do you need a cracked cup for?- nic mi po takich radach what’s the use of advice like that?- nic tu po mnie I’m not needed here; I may as well go a. be off pot- po co what for?, why?- po cóż whatever for?- po co ci nóż? what do you need a knife for?- nie wiem, po co tu przyszła I don’t know what she came here for a. why she came here11 (wyrażające miarę, liczbę, wartość) po trzy z każdej strony three on each side- po parę razy dziennie several times a day- trzy pliki po sto banknotów (każdy) three bundles of a hundred banknotes each- po 2 złote za sztukę (at) 2 zlotys each a. apiece- po 5 złotych za kilo (at) 5 zlotys a a. per kilo- po ile? a. po czemu? przest. how much?- po ile te pomidory? how much are these tomatoes?- wchodziły po jednej they entered one by one a. one at a time- podchodzić do stołu po dwóch/trzech to come up to a. approach the table in twos/threes- po trochu bit by bit, little by little- zapłaciliśmy po dziesięć złotych we paid ten zlotys each- dostali po dwa jabłka they each got two apples- każde dziecko dostało po zabawce each child a. each of the children got a toy- Adam i Robert wygrali po książce Adam and Robert each won a book12 (w wyrażeniu przysłówkowym) po ojcowsku/profesorsku/chłopięcemu like a father/professor/boy- zrób to po swojemu do it your own way- czy mówisz po litewsku/włosku? can you speak Lithuanian/Italian?- powiedz to po angielsku say it in English■ po temu (stosowny) for it- to nie miejsce i czas po temu this is not the (right) time or place for it- powiem jej, kiedy nadarzy się po temu okazja I’ll tell her when I get the chance a. opportunity- mam po temu powody I have my reasons- miała wszelkie warunki po temu, żeby być dobrą aktorką she had all the makings of a good actress* * *abbr ( SZKOL: = Przysposobienie Obronne)* * *poprep.+ Loc.1. ( czas) after; past; dziesięć po trzeciej ten past l. after three; już po wszystkim it's all over now; mądry Polak po szkodzie everybody's got 20/20 hindsight, (it's easy to be) wise after the event; po chwili after a while, a moment later; po lecie przychodzi jesień summer is followed by fall l. autumn; po kilku latach after a few years, (a) few years later; po śniadaniu after breakfast; po zmroku after dark; przyjadę po świętach I'll come after Christmas.3. ( pochodzenie) from, of; butelka po winie (empty) wine bottle; garnek po mleku dirty milk pot; puszka po rybach empty fish can; rzeczy po kimś hand-me-downs.4. (= na podstawie) by; nie dać czegoś znać po sobie not let sth show; rozpoznać kogoś po akcencie/głosie recognize l. tell sb by his l. her accent/voice.5. ( dziedziczenie) after, from; dostała imię po babce she was named after her grandmother; głos mam po ojcu I get my voice from my father; objąć stanowisko po kimś take over from sb; spadek po wujku inheritance from one's uncle.6. ( hierarchia) after, next to; najważniejszy po prezydencie next to president; pierwszy po Bogu next to God; po Mickiewiczu after Mickiewicz.7. (przestrzeń, powierzchnia) in, around, on, over, along; całować kogoś po policzkach/rękach kiss sb's cheeks/hand; chodzić po linie walk on a rope; dreszcz przebiegł mi po plecach chill ran down my spine; głaskać kogoś po włosach stroke sb's hair; po drugiej stronie on the other side; po kładce over the footbridge; po korytarzu in l. along the corridor; po kraju around the country; po lesie/górach in the forest/mountains; po linii prostej in a straight line; po niebie in the sky; po mieście around the city; po okolicy around the neighborhood; po pokoju around the room; po trawie on grass; schodzić po schodach/drabinie go down the stairs/ladder; wchodzić po schodach/drabinie go up the stairs/ladder; wędrować po górach walk l. hike the mountains.8. ( rozciągłość w przestrzeni) around, round; chodzić po ludziach go from door to door; przesiadywać po kawiarniach sit around in cafes; jeździć po sanatoriach go from one sanatorium to another; włóczyć się po sądach drag o.s. from court to court.9. ( rozciągłość w czasie) to, till, until; pisać po całych dniach write for days on end; ślęczeć po nocach sit up late.10. ( systematyczność) by; po kawałku piece by piece, bit by bit; po trochu bit by bit; little by little.11. + Acc. ( zasięg) (up) to; stać w wodzie po kolana stand knee-deep in water; kufel wypełniony po brzegi beer mug full to the brim; uśmiać się po pachy laugh one's head off.12. + Acc. ( kres) till, until, to; aż po wszystkie czasy przest. till l. to the end of time; po dziś dzień przest. to this day.13. + Acc. ( cel) for; przyjść po poradę come for advice; dzwonić po lekarza call a doctor; sięgać po poradnik reach for a handbook; po co? what for?; po co to robisz? what are you doing this for?; nie pójdę tam, bo i po co? I'm not going there, what's the use?; po co o tym myślisz? what's the use of thinking about it?; nie wiem, po co to zrobiłem I don't know what I did it for; licho wie po co god knows why; po co ta mowa? pot. save your breath; po jakie licho l. kiego grzyba? pot. what the heck l. hell for?14. + Acc. (okeślona, powtarzająca się ilość, liczba) a, per; po trzy złote za kilogram three zloty a kilo; po pięć sztuk w paczce five items per pack.16. + Dat. ( sposób) in; po angielsku/polsku in English/Polish; po bożemu in a godly fashion; po cichu silently; po góralsku highlanders' fashion; po koleżeńsku friendly; po ludzku humanely; po mistrzowsku in a masterly way; po nowemu in a new way; po ojcowsku like a father; po pijanemu when drunk; po prostu just like that; po staremu in the (same) old way; posuwać się po omacku grope in the dark.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > po
-
24 przewr|ócić
pf — przewr|acać impf Ⅰ vt 1. (spowodować upadek) [osoba] to knock [sb/sth] over, to knock over [osobę, szklankę]; [wiatr] to blow [sb/sth] over, to blow over [osobę, drzewo]- wiatr przewrócił płot the wind blew the fence down2. (odwrócić) to turn [sb/sth] over, to turn over- przewrócić coś do góry nogami/na drugą stronę to turn sth upside down/over- przewracać łopatką naleśniki na patelni to turn the pancakes over with a spatula- przewrócić stronę w książce to turn a page in a book- przewracała kartki w książce she was flipping through a book- fale przewróciły łódź do góry dnem waves capsized the boat- przewrócić coś na lewą stronę to turn sth inside out3. (przetrząsnąć) przewracać rzeczy w szafie to rummage a. go a. rifle through the contents of a wardrobe- przewróciłem cały dom do góry nogami I turned the house upside downⅡ przewrócić się — przewracać się 1. (upaść) to fall down- przewrócić się o wystający korzeń to fall over a protruding root- przewrócić się na rowerze to fall off a bike2. (odwrócić się) to turn over- przewrócić się do góry nogami to turn upside down- przewrócić się na bok to turn on to one’s side- pies przewrócił się na grzbiet the dog turned over on to its back- przewracała się z boku na bok she was tossing and turning- łódka przewróciła się do góry dnem the boat capsized■ przewracać oczami to roll one’s eyes; (zalotnie) to flutter one’s eyelashes- przewracać się w grobie to turn in one’s grave- twój ojciec przewraca się a. przewróciłby się w grobie, widząc, co ty wyprawiasz your father would turn in his grave if he knew what you were up to- flaki a. bebechy a. wnętrzności się we mnie przewracają, kiedy o tym myślę it turns me a. my stomach over to think about it- przewróciło mu się w głowie a. on ma przewrócone w głowie he is swollen-headed a. big-headed- to mu przewróciło w głowie it made his head swellThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przewr|ócić
-
25 zal|ać
pf — zal|ewać impf (zaleję — zalewam) Ⅰ vt 1. (oblać) [osoba] zalać coś czymś to pour sth over sth- zalać owoce syropem/ogórki słoną wodą to pour syrup over the fruit/brine over the cucumbers- zalać ranę jodyną to pour iodine over a wound- zalać ogień to pour water over the flames2. (zatopić) [woda, rzeka] to flood [miasto, podłogę]- zalać łazienkę [osoba] to flood the bathroom- zalało nam piwnicę our basement flooded- powódź zalała całe miasto the entire city was flooded- miastu grozi zalanie the town is threatened by flooding- zalane tereny the flooded areas- fale zalewały pokład waves were sweeping over the deck- pot zalewał mu oczy sweat was pouring into his eyes- jej zalane łzami oczy her tear-filled eyes3. (zamoczyć) zalać coś czymś to spill sth over a. on sth- zalać sobie spodnie czerwonym winem to spill red wine over one’s trousers4. przen. (wystąpić na dużą skalę) [osoba, problemy] to flood- zalewać kogoś potokiem informacji to flood sb with information- miasto zalewa fala przestępczości a crime wave sweeps through the city- tanie towary zalewają rynek cheap goods are flooding the market- tłumy zalały plac the crowd spilled onto the square5. przen. (opanować) [uczucie] to flood- zalała ją fala wspomnień memories flooded her mind- żal zalał mu serce a feeling of sadness flooded (through) him6. przen. (oświetlić, zabarwić) to flood- słoneczny blask zalał pokój sunshine flooded (into) the room- ogród zalany światłem księżyca a moonlit garden- rumieniec zalał mu twarz a blush flooded over his face7. Techn. (wypełnić) to fill [otwór, dziurę] (czymś with sth)- zalać otwory betonem to fill the holes with concrete8. Aut. to flood [silnik, gaźnik] 9 Techn. to prime [pompę] Ⅱ zalać się — zalewać się 1. (oblać się) zalać się herbatą/kawą to spill tea/coffee over a. on oneself 2. pot. (upić się) to get sloshed pot. 3. (zacząć płakać, krwawić) zalać się łzami to break down in tears- zalał się krwią he had blood all over himThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > zal|ać
-
26 gł|owa
f 1. (część ciała) head- pokiwać głową to nod (one’s head)- pokręcić a. potrząsnąć głową to shake one’s head- pochylać głowę to bow one’s head- podnosić głowę to raise one’s head; przen. to rebel, to revolt- ból głowy a headache- cierpieć na ból głowy to have a headache- głowa mi/jej pęka a. puchnie od hałasu/waszego gadania all the noise/your chatter is giving me/her a splitting headache- włożyć czapkę na głowę to put a cap on- chodzić z gołą a. odkrytą głową to go bareheaded- głową naprzód [upaść, skoczyć] headlong, head first- od stóp do głów from head to toe a. foot- zmierzyć kogoś wzrokiem od stóp do głów to look sb up and down, to look sb over from head to foot- ubrana na czerwono od stóp do głów dressed in red from head to toe- przerastać kogoś o głowę (być wyższym) to be a head taller than sb; przen. to be head and shoulders above sb- głowa ci/mu się kiwała (ze zmęczenia) you were/he was nodding off; (od alkoholu) you were/he was tipsy- krew uderzyła mu/jej do głowy the blood rushed to his/her head- kręciło się jej/mi w głowie she/I felt dizzy, her/my head was spinning- szumiało mu w głowie his head was spinning a. whirling- leje mi się na głowę my roof leaks- (mieć) dach nad głową (to have) a roof over one’s head2. (umysł) head, mind- z głowy (z pamięci, bez sprawdzania) from memory- chodzi mi po głowie myśl a. pomysł, żeby zmienić pracę I’ve been toying with the idea of changing jobs- siedzieć komuś w głowie [myśl, wydarzenie] to be on sb’s mind, to weigh on sb’s mind- ten problem od tygodnia siedzi mi w głowie I haven’t been able to get my mind off the problem all week- nie mieścić się komuś w głowie to be unbelievable a. incredible, to boggle sb’s mind- nie mieści mi się w głowie, jak mogłeś zapomnieć o jej urodzinach I can’t believe you forgot her birthday- nie postać komuś w głowie [myśl, pomysł] to not occur to sb, to not enter sb’s mind a. head- nawet w głowie mi nie postało, żeby się jej sprzeciwiać it never even occured to me to contradict her- nic mi nie przychodzi do głowy nothing comes to mind, I can’t think of anything- nie przyszło jej do głowy, żeby do niego zadzwonić a. że powinna do niego zadzwonić it didn’t occur to her to phone him a. that she ought to phone him- przelecieć a. przemknąć komuś przez głowę [myśl, pomysł] to cross sb’s mind- przeleciało a. przemknęło mu przez głowę, żeby do nich napisać the idea of writing to them crossed his mind- wchodzić/nie wchodzić komuś do głowy [nauka, przedmiot szkolny] to come/to not come easily to sb- daty zawsze łatwo wchodziły jej do głowy she’s always had a good head for dates- języki obce łatwo wchodzą mu do głowy he picks up foreign languages easily, foreign languages come easily to him- matematyka w ogóle nie wchodzi mi do głowy I have no head for maths- wylecieć komuś z głowy to slip sb’s mind- wszystko, czego się uczyłem, na egzaminie wyleciało mi z głowy I’d studied really hard, but during the exam my mind went blank, everything that I’d learned went out of my head during the exam- wyleciało mi z głowy, że miałam pojechać po niego na lotnisko I was supposed to pick him up at the airport but it completely slipped my mind- kłaść a. pakować coś komuś łopatą do głowy to cram sth into sb’s head- miałam/miał/miała pustkę w głowie my/his/her mind went blank- mieć mętlik w głowie to be all mixed up- moja w tym głowa, żeby… it’s up to me to…- mieć coś z głową to be off one’s head- mieć dobrze w głowie to be sensible- mieć głowę do czegoś to have a (good) head for sth [matematyki, interesów]- mieć głowę zajętą czymś/kimś to be preoccupied with sth/sb- mieć spokojną głowę to have nothing to worry about- mieć wolną głowę to have a clear head a. mind- nabić a. zaprzątnąć sobie głowę czymś to stuff one’s head with sth- nie mam teraz głowy do tego I’ve got too many other things on my mind to think about that right now- robić coś z głową/bez głowy to use/to not use one’s head a. one’s common sense when doing sth- wyjazd na wycieczkę zaplanowany z głową/zupełnie bez głowy a well-/thoughtlessly planned trip- zaświtać komuś w głowie [myśl, pomysł] to dawn on sb- już mi coś zaczęło świtać w głowie I was beginning to get the idea- rozjaśniło mi/mu się w głowie it became clearer to me/him- po rozmowie z matką rozjaśniło mi się w głowie talking to a. with my mother helped me sort it all out- tracić głowę pot. to lose one’s head3. (człowiek inteligentny) brain pot.- człowiek z głową a man/woman with a good head on his/her shoulders- mądra głowa a brain pot.- jej siostra to tęga a. mądra głowa her sister is a real brain- z tego matematyka to nie lada głowa this mathematician is a real brain4. (fryzura) hair(cut), hairstyle- modnie uczesana głowa a fashionable hairstyle- miała głowę prosto od fryzjera she’d just had her hair done- zrób coś z tą głową, wyglądasz jak czupiradło do something with your hair, you look a fright5. (w wyliczeniach) na głowę a. od głowy each, per person- do zapłacenia jest 100 zł na głowę a. od głowy it costs 100 zlotys each a. per person- dochód na głowę mieszkańca per capita income- spożycie alkoholu na głowę mieszkańca per capita alcohol consumption6. (przywódca) head- głowa rodziny the head of the family- koronowane głowy crowned heads- głowa państwa Polit. the head of state- głowa kościoła anglikańskiego/(rzymsko)katolickiego Relig. the head of the Anglican/(Roman) Catholic church- łamać sobie głowę nad czymś pot. to puzzle over sth, to chew sth over- łamać sobie głowę czymś to (w)rack a. cudgel one’s brain(s) about sth, to chew sth over- mieć na tyle oleju w głowie, żeby… pot. to have the wit(s) a. the brains a. the sense to… pot.- zawracać komuś głowę to bug sb pot.; to bother a. pester sb- suszyć komuś głowę to nag sb- przewracać komuś w głowie [zaszczyty, pochlebstwa, sukcesy] to go to sb’s head- mieć coś/kogoś z głowy pot. (pozbyć się) to get rid of sb/sth; (załatwić sprawę) to get sth out of the way a. over (and done) with pot.- wybij sobie z głowy wakacje za granicą you can just forget about going abroad for the holidays pot.- wybić coś komuś z głowy pot. to put sb off sth- muszę mu wybić z głowy ten pomysł I have to put him off that idea- wziąć sobie kogoś/coś na głowę pot. to take sb/sth on one’s shoulders- siedzieć komuś na głowie pot. to stay with sb- rodzina z Kanady siedzi mi na głowie od miesiąca I’ve had relatives from Canada on my hands all month pot.- zwalić się komuś na głowę pot. to descend on sb- mieć z kimś/czymś urwanie głowy pot. to have one’s hands full with sb/sth pot.- w domu było urwanie głowy there was bedlam in the house- zachodzę w głowę, gdzie mogłam wsadzić paszport/zostawić teczkę I’m going nuts trying to figure out where I could’ve put my passport/left my briefcase- mieć głowę na karku a. nie od parady to have one’s head screwed on right a. screwed the right way, to have a good head on one’s shoulders- przewyższać kogoś o głowę to be head and shoulders above sb- (po)bić kogoś na głowę to outdo sb; to run a. make rings (a)round sb pot.- konkurencja bije nas na głowę pod względem liczby sprzedanych egzemplarzy/kontroli jakości the competition is running rings around us in terms of sales/quality control- mieć mocną/słabą głowę to have/to not have a strong head (for alcohol), to hold/to not hold (one’s) liquor well- iść a. uderzać komuś do głowy [alkohol] to go (straight) to sb’s head- kurzyło mu się z głowy he was drunk- dać głowę (stracić życie) to lose one’s life- głowę dam, że… I’m positive a. absolutely certain (that)…- skrócić kogoś o głowę a. uciąć komuś głowę to behead sb- nadstawiać głowy a. głowę to risk one’s neck- odpowiadać a. ręczyć głową za kogoś/coś to stick one’s neck out for sb/sth- naznaczyć cenę na czyjąś głowę to put a price on sb’s head- chodzić z głową w chmurach to have one’s head in the clouds- chować głowę w piasek to bury one’s head in the sand- wisieć (komuś) nad głową to be hanging over sb a. over sb’s head- nosić głowę wysoko to hold up one’s head a. to hold one’s head (up) high- rwać a. drzeć włosy z głowy to tear one’s hair out- schylać a. pochylać głowę przed kimś to bow (down) before sb- stawać na głowie (żeby coś zrobić) pot. to bend over backwards (to do sth), to break one’s neck (to do sth)- tłuc a. walić głową o mur to beat a. bang one’s head against the wall a. against a brick wall- ukręcić czemuś głowę pot. to hush sth up [sprawie, aferze]; to nip sth in the bud [plotce]- wchodzić komuś na głowę pot. to walk all over sb- wylać komuś kubeł zimnej wody na głowę pot. to bring sb (back) down to earth- wziąć kogoś za głowę pot. to take sb in hand- włos ci/mu z głowy nie spadnie it won’t harm a hair on your/his head- włos się mi/jej na głowie jeży (od czegoś) sth makes my/her hair stand on end, sth makes my/her hair curl- życie a. los nie głaszcze go/jej po głowie he/she doesn’t have an easy life- spokojna głowa not to worry pot.; don’t worry- spokojna głowa, zdążymy don’t worry, we’ll be on time- niech cię o to głowa nie boli that’s not your problem, don’t worry about it- głowa do góry! chin up!, cheer up!- marzenie ściętej głowy a pipe dream- czapki z głów! hats off!The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > gł|owa
-
27 PO
praep. 1. (później niż) after- po śniadaniu/pracy/wojnie after breakfast/work/the war- po chwili after a bit a. moment- po godzinie/dwóch latach an hour/two years later, after an hour/two years- po dwuletnim pobycie w więzieniu after two years in prison- po południu in the afternoon- pięć/kwadrans po czwartej five/a quarter past four- wróciła po dwunastej she came back after twelve- po ukończeniu studiów rozpoczął pracę w szkole after a. on graduating he began working at a school- zdrzemnął się po wyjściu gości he nodded off after the guests had left pot.- po pięćdziesiątce musisz zacząć dbać o siebie when you’re over fifty you need to take care of yourself- po czym and then, after which- oprowadził mnie po starym mieście, po czym zaprosił na piwo he showed me around the Old Town and then invited me for a beer- po czasie late- oddał referat pięć dni po czasie he handed in his paper five days late2. (w przestrzeni, w różnych miejscach) (all) over, around, round GB- po całym mieście/kraju/domu all over (the) town/the country/the house- po całej Europie all over Europe, throughout the whole of Europe- ubrania porozrzucane po pokoju clothes flung all over a. scattered around the room- porozlewać wodę po podłodze to spill water all over the floor- biegać po sklepach to run round the shops pot.- chodzić po korytarzu/pokoju to walk up and down the corridor/around the room- chodzić po lesie/górach to walk in the forest/mountains- oprowadzić kogoś po zamku to show sb around a castle- szukać czegoś po encyklopediach to look a. hunt through encyclopedias for sth- szepczą o tym po kawiarniach tongues are beginning to wag (about it)3. (o powierzchni) (na) on; (wzdłuż) along- chodzić po piasku/trawie to walk on sand/grass- poruszać się po szynach to move (along) on rails- jechać na rowerze po szosie/ścieżce to cycle along a. on a road/path- ślizgać się po zamarzniętym jeziorze to skate on a frozen lake- bębnić palcami po stole to drum one’s fingers on the table- wchodzić/schodzić po schodach to walk up/down the stairs- zjeżdżać po poręczy to slide down the banisters- zupa ściekała mu po brodzie the soup was dripping down his chin- poruszać się po linii prostej to move in a straight line- przechodzić przez jezdnię po pasach to cross the road at a zebra crossing- głaskać kogoś po włosach/policzku to stroke sb’s hair/cheek- całować kogoś po rękach to kiss sb’s hands- pokrzywy parzyły go po nogach nettles were stinging his legs4. (o stronie) on- po tej/drugiej stronie ulicy on this/on the other side of the street- po prawej stronie drogi to the right of the road- po obu stronach kartki on both sides of the paper- kawałek chleba posmarowany po wierzchu dżemem a piece of bread with jam spread on top- placek przypalony po brzegach a pie burnt along the edges5. (do górnej granicy) (przestrzennej) (up) to, as far as; (czasowej) up to, till, until- po szyję/czubek głowy up to the neck/the top of one’s head- silne wiatry od Bałkanów po Skandynawię strong winds from the Balkans up to Scandinavia- wody było po kolana the water was knee-deep- talerz pełen po brzegi a plate full to the brim- od średniowiecza po schyłek Oświecenia from the Middle Ages up to a. until the end of the Enlightenment- od profesora po sekretarkę from the professor down to the secretary6. (w hierarchii, kolejności) after- była w naszym domu pierwszą osobą po ojcu she was the second most important person in our home after father- miał piąty po zwycięzcy czas na mecie he had the fifth best time (after the winner)- jeden po drugim one after the other a. another- przesłuchiwał taśmę po taśmie he listened to one tape after another- krok po kroku step by step- dzień po dniu day after day; day in, day out7. (dziedziczenie) from (kimś sb)- odziedziczyć coś po kimś to inherit sth from sb- objąć stanowisko po kimś to take over sb’s position, to succeed sb- objął tron po wuju he succeeded his uncle to a. on the throne- dom miał po dziadku he inherited the house from his grandfather- po matce miała talent muzyczny she had inherited her mother’s musical talent- prowadził po ojcu sklep mięsny he ran a butcher’s shop inherited from his father- nosić imię po dziadku to be named after one’s grandfather8. (następstwo) [sprzątać, zmywać] after (kimś sb)- rozpaczać po kimś to grieve over a. for sb- płakać po kimś to mourn sb- obiecywać sobie coś a. oczekiwać czegoś po kimś/czymś to expect sth from sb/sth- nie obiecuj sobie po nim zbyt wiele don’t expect too much from him- czego oczekujesz po tym zebraniu? what are you expecting from the meeting?- butelka po mleku/piwie a milk/beer bottle- pusty worek po ziemniakach an empty potato sack9 (na podstawie) by- poznać kogoś po głosie/ruchach to recognize sb by their voice/movements- po czym go poznałeś? how did you recognize him?- widać po twoich oczach, że jesteś zmęczona I can see a. tell by your eyes that you’re tired- sądząc po akcencie, (on) pochodzi z Dublina judging by a. from his accent, he comes from Dublin10 (cel) for (kogoś/coś sb/sth)- stać w kolejce po mięso to stand in the meat queue, to queue up for meat- zadzwonić po lekarza/taksówkę to phone for the doctor/a taxi- poszła do sklepu po chleb she went to the shop for some bread- poszedł po wnuczkę he went to collect his granddaughter- zatelefonowała do niego po radę she called him to ask for some advice- przyszedłem tu tylko po to, żeby wyjaśnić całą sprawę I just came here to explain the whole thing a. business pot.- nie po to przez pięć lat studiowałam prawo, żeby pracować jako kelnerka I didn’t study law for five years (in order) to work as a waitress- co a. cóż ci po pękniętej filiżance? what do you need a cracked cup for?- nic mi po takich radach what’s the use of advice like that?- nic tu po mnie I’m not needed here; I may as well go a. be off pot- po co what for?, why?- po cóż whatever for?- po co ci nóż? what do you need a knife for?- nie wiem, po co tu przyszła I don’t know what she came here for a. why she came here11 (wyrażające miarę, liczbę, wartość) po trzy z każdej strony three on each side- po parę razy dziennie several times a day- trzy pliki po sto banknotów (każdy) three bundles of a hundred banknotes each- po 2 złote za sztukę (at) 2 zlotys each a. apiece- po 5 złotych za kilo (at) 5 zlotys a a. per kilo- po ile? a. po czemu? przest. how much?- po ile te pomidory? how much are these tomatoes?- wchodziły po jednej they entered one by one a. one at a time- podchodzić do stołu po dwóch/trzech to come up to a. approach the table in twos/threes- po trochu bit by bit, little by little- zapłaciliśmy po dziesięć złotych we paid ten zlotys each- dostali po dwa jabłka they each got two apples- każde dziecko dostało po zabawce each child a. each of the children got a toy- Adam i Robert wygrali po książce Adam and Robert each won a book12 (w wyrażeniu przysłówkowym) po ojcowsku/profesorsku/chłopięcemu like a father/professor/boy- zrób to po swojemu do it your own way- czy mówisz po litewsku/włosku? can you speak Lithuanian/Italian?- powiedz to po angielsku say it in English■ po temu (stosowny) for it- to nie miejsce i czas po temu this is not the (right) time or place for it- powiem jej, kiedy nadarzy się po temu okazja I’ll tell her when I get the chance a. opportunity- mam po temu powody I have my reasons- miała wszelkie warunki po temu, żeby być dobrą aktorką she had all the makings of a good actress* * *abbr ( SZKOL: = Przysposobienie Obronne)* * *POabbr.szkoln. (= przysposobienie obronne) civil defence course.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > PO
-
28 gó|ra
Ⅰ f 1. (wzniesienie) (wysokie) mountain; (niskie) hill- stroma/wysoka/lesista góra a steep/high/wooded mountain- szczyt góry the top a. summit of a mountain- zbocze góry the side of a mountain, a mountain slope- chodzić po górach to walk in the mountains- wciąż schodzili z góry they were going downhill all the time- dźwigali bagaże pod górę they carried their luggage uphill- wejść/wspiąć się na górę to climb a mountain- zejść z góry to come down a. descend książk. a mountain- góry i doły (na drodze) potholes- góry i doliny hills and dales- góry Szkocji the (Scottish) Highlands2. (sterta) pile, mountain- góra śmieci a pile a. heap of rubbish- mieć górę naczyń do zmywania to have loads a. mountains of washing-up to do pot.- pod choinką leżała góra prezentów there was a pile of presents under the Christmas tree3. (górna część) top- przeszukać coś od góry do dołu to search sth from top to bottom- zmierzyć kogoś wzrokiem od góry do dołu to look sb up and down- od góry do dołu w bloku zapaliły się światła lights came on all over the block- siedział u góry stołu he sat at the head of the table- na górze at the top- każda strona ma numer na górze each page is numbered at the top- list leżał na górze komody the letter was lying on top of the chest (of drawers)4. sgt (w budynku) upstairs- zawsze urządzają przyjęcia na górze they always hold their parties upstairs- na górę upstairs- iść/przyjść z góry to go/come downstairs- z góry dobiegł go głos a voice could be heard from upstairs- poszli na górę już dawno temu they went upstairs a long time ago5. (miejsce, położenie) powietrze na górze jest bardzo zimne the upper air is very cold- tam, na górze up there- w górę up, upwards- balon płynął w górę the balloon floated upwards- w górze rzeki upriver- w górę rzeki upstream- do góry up- w ładną pogodę dym idzie prosto do góry in fine weather the smoke rises straight up- iść do góry po schodach/drabinie to go up a. climb the stairs/a ladder- do samej góry to the very top- tą stroną do góry! (oznaczenie przesyłki) this side up!- twarzą do góry face up a. uppermost- ku górze upwards- w górze (w powietrzu) up in the air, in the sky- w górze powoli płynęły obłoki clouds were floating (by) slowly in the sky- trzymaj ręce w górze! keep your hands up!- od góry from above- trzeba do wieży wejść od góry you have to enter the tower from above- z góry from above; from on high książk.- ceny idą w górę przen. prices are going up- pnie się w górę do władzy przen. he’s climbing (up) the power ladder- idzie w górę w swojej firmie przen. he’s rising in his company- barometr/licznik idzie w górę przen. the barometric pressure/meter reading is rising6. sgt (strych) przest. attic, loft- zawsze rozwieszała pranie na górze she always hung her washing out to dry in the attic- ten stary fotel trzeba już wynieść na górę you should put that old armchair (up) in the loft7. sgt pot. (zwierzchnicy) the authorities- rozkaz przyszedł z góry the order came from above a. from upstairs iron. a. (down) from on high żart.- góra szukała porozumienia ze strajkującymi górnikami the authorities were seeking a compromise with the striking miners8. środ., Muz. (wysokie tony) high notes pl, high register Ⅱ adv. pot. (co najwyżej) at (the) most; max pot.- miała góra pięćdziesiąt lat she was fifty (years old) at the mostⅢ górą adv. (powyżej) overhead, up above- górą leciał samolot an airplane flew overhead- kula przeszła górą the bullet flew over his head/their heads a. passed overheadⅣ z górą adv. (ponad, przeszło) over, upwards of- było tam z górą dwadzieścia osób there were over twenty people thereⅤ z góry adv. (zawczasu) in advance, beforehand- wiedzieć coś z góry to know sth in advance- z góry wiedziałem, że tak się stanie I knew beforehand that would happen- dziękować komuś z góry to thank sb in advance- osądzić kogoś/coś z góry to prejudge sb/sth- cieszyć się na coś z góry to look forward to sth- to było z góry postanowione it was foreordained- to było z góry ukartowane it was a put-up job GB pot.- to było z góry wiadomo it was to be expected; we knew that from the start a. the word go pot.- □ góra lodowa iceberg- góra świadek Geol. inselberg, island mountain- góry fałdowe Geol. fold a. folded mountains- góry kadłubowe Geol. residual hills- góry młode Geol. young mountains- góry stare Geol. old mountains- góry stołowe Geol. tableland, table mountains■ do góry dnem bottom up- do góry nogami upside down, wrong side up- przewrócili dom do góry nogami they turned the house upside down- powiesił obraz do góry nogami he hung the picture upside down- głowa a. uszy do góry! cheer up!; chin up! pot.- ręce do góry! hands up!- brać górę (nad kimś/czymś) to get the upper hand over sb/sth, to get the better of sb/sth- być górą to have the upper hand a. advantage- nasi górą! our team is in the lead!- mieć pod górę pot. to have a hard time (of it)- teraz mamy pod górę, ale później będzie lepiej it’s an uphill struggle a. a battle at the moment, but things will get better later- obiecywać komuś złote góry to promise sb the earth- wiara góry przenosi faith moves mountains- patrzeć na kogoś z góry to look down on sb- wsiąść na kogoś z góry to come down hard on sb a. down on sb like a ton of bricks- za górami, za lasami over hill, over dale- za siódmą górą over the hill and far away- jeżeli góra nie chce przyjść do Mahometa, to Mahomet musi iść do góry przysł. if the mountain won’t come to Muhammad, Muhammad must go to the mountain przysł.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > gó|ra
-
29 wywr|ócić
pf — wywr|acać impf Ⅰ vt 1. (spowodować upadek) to topple [sb/sth] over, to topple (over) [osobę, drzewo]; to overturn [samochód, łódź]; to knock a. tip [sth] over, to knock a. tip over [osobę, zwierzę, krzesło]; (rozsypując, rozlewając zawartość) to upset [skrzynkę jabłek, wazę z zupą]- wywrócić szklankę to overturn a. upset a glass- wysoka fala wywróciła kajak the kayak was overturned by a large wave2. (na lewą stronę, na wierzch) to turn [sth] inside out [płaszcz, rękawy]; (do góry dnem) to turn [sth] upside down, to invert [naczynie, ciasto]- wywróciła jego kieszenie, ale nic nie znalazła she turned out his pockets, but didn’t find anything3. (rozrzucić) to scatter [drobiazgi, ubrania] 4. przen. (zmienić) to overturn [wartości, podejście]; to upset [porządek, równowagę] Ⅱ wywrócić się — wywracać się [osoba, drzewo] to topple over; [łódź, pojazd] to capsize, to overturn; [statek] to keel over; [butelka, krzesło] to tip over- wywróciła się na schodach/na śliskim she fell over on the stairs/she lost her footing on a slippery patchThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > wywr|ócić
-
30 dach
m (G dachu) 1. (budynku, pojazdu) roof- dach blaszany a. z blachy a tin roof- dach słomiany a. ze słomy a thatched roof- pokój pod dachem an attic room- samochód z otwieranym dachem a convertible (car)- wejść na dach to get a. go onto the roof- spaść z dachu to fall off a roof- dach przecieka the roof’s leaking- dzieci bawiły się pod dachem the children were playing indoors- w ciągu paru miesięcy budynek stanął pod dachem in the course of a couple of months, the building was roofed over2. sgt przen. (sklepienie) roof, canopy- siedzieliśmy pod dachem z gałęzi drzew we were sitting under a canopy of trees- dach świata the roof of the world3. przen. (dom) roof- mieć dach nad głową to have a roof over one’s head- nie mieć dachu nad głową to have no roof over one’s head, to be homeless- stracić dach nad głową to be without a roof over one’s head, to lose one’s home- mieszkać pod jednym a. wspólnym dachem to live under one a. the same roof- przyjąć kogoś pod swój dach to take sb in- przybyć pod czyjś dach to arrive at sb’s place- pierwsze tygodnie za granicą spędził pod dachem przyjaciela he spent his first weeks abroad at a friend’s place- □ dach czterospadowy Budow. hip(ped) roof- dach dwuspadowy Budow. gable roof- dach naczółkowy Budow. hipped-gable roof, jerkin head roof- dach jednospadowy Budow. pent roof- dach siodłowy Budow. saddle roof, saddleback (roof)* * *-u; -y; m* * *mibud., mot. roof; dach dwuspadowy gable l. saddle roof; dach świata przen. (= Tybet, Himalaje l. Mount Everest) roof of the world; (mieć) dach nad głową (have) a roof over one's head; nie mieć dachu nad głową have no roof over one's head, be homeless; (dom) z czerwonym/zielonym dachem red/green-roofed (house); aż po dach all the way up (to the roof); mieszkać pod jednym dachem live under one roof; wróble na dachu o tym ćwierkają przen. it's an open secret; a little bird told me; I heard it through the grapevine.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > dach
-
31 powyżej
Ⅰ praep. 1. (wyżej niż) above- powyżej domu/kamieniołomów above the house/stone quarry- sięgać powyżej kolan/pasa to reach above the knees/waist- rękawy zawinięte powyżej łokcia sleeves rolled up above the elbows- powyżej poziomu morza above sea level2. (położenie geograficzne) (na północ) (to the) north (czegoś of sth); (bliżej źródła) upstream (czegoś of a. from sth)- wieś położona powyżej Warszawy a village lying (to the) north of Warsaw- rozbili namioty powyżej mostu they pitched camp upstream of the bridge- powyżej 50 procent/200 złotych over 50 per cent/200 zlotys, upwards of 50 per cent/200 zlotys- powyżej przeciętnej above (the) average- powyżej normy above (the) norm- temperatury powyżej zera above-zero temperatures- temperatura powyżej 40 stopni a temperature of over 40 degrees- dla dzieci powyżej lat dziesięciu for children over ten a. above the age of ten- powyżej rozciągały się lasy higher up there were forests- z któregoś okna powyżej słychać było śpiewy singing could be heard from a window up above- patrz powyżej see above- w tabeli powyżej in the table above- przytoczone powyżej dane statystyczne the statistics cited above- jak wspomniano powyżej as mentioned above a. previously* * ** * *adv.1. (= wyżej niż) above, over; mam już tego powyżej uszu I'm sick and tired of it.2. (= w górę rzeki) upstream.3. (= na północ od) North, northward.4. (= więcej niż) over, above; powyżej trzech lat over three years; powyżej stu złotych over PLN 100.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > powyżej
-
32 przeszło
part. over, more than- czekałem przeszło godzinę I waited over an hour- od przeszło trzech lat for over a. more than three years- przeszło pięciokrotny wzrost a more than fivefold increase* * *(+acc) more than, over* * *adv.over, more than; ryba ważyła przeszło dwa kilogramy the fish weighed over two kilograms; nie byłem tu od przeszło trzech lat I haven't been here for over three years.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przeszło
-
33 odda|ć
pf — odda|wać impf Ⅰ vt 1. (zwrócić) to give [sth] back, to give back, to return [pożyczony przedmiot]; to pay [sth] back, to pay back [dług, pożyczkę]- oddać książkę do biblioteki/właścicielowi to return a book to the library/its owner- oddawać komuś pożyczkę ratami to pay a loan back to sb in instalments- pożycz setkę, oddam wszystko, co do grosza lend me a hundred, I’ll pay every penny of it back2. (ofiarować) to give, to hand over [majątek, pieniądze]; to donate [dary, organy]- oddał znaczną sumę na cele dobroczynne he handed over a large sum of money to charity- oddałbym wszystko, byle mieć zdrowie I’d give everything a. anything to be healthy- oddać krew to give a. donate blood- oddać życie za kogoś/sprawę to lay down one’s life for sb/a cause3. (doręczyć) to deliver [list, paczkę]; (zanieść) to take- oddaj ten koszyk sąsiadce take the basket to our/my/your neighbour4. (przekazać na jakiś czas) to deposit [pieniądze, zastaw]- oddałam obraz w zastaw I pawned the painting- ziemię oddano w dzierżawę the land has been leased out- oddamy restaurację/sklep w ajencję we’ll grant a franchise for the restaurant/shop, we’ll franchise out the restaurant/shop- oddam ci samochód/dom do dyspozycji I’ll put the car/house at your disposal5. (zrezygnować, zostać pokonanym) to give [sth] up, to give up [miejsce, władzę, przywileje, stanowisko, dowództwo]- oddał mi swoje łóżko, a sam spał w hamaku he gave me his bed and slept in a hammock- oddał tytuł mistrza świata he lost his world title6. (zlecić usługę) oddać płaszcz do pralni a. prania to take a coat to the cleaners- oddać buty/zegar do naprawy to have one’s shoes/clock repaired- musisz oddać bagaż na przechowanie a. do przechowalni you have to take your luggage to the left luggage office7. (zakończyć pracę) to hand [sth] in, to hand in, to give [sth] in, to give in [pracę, projekt, dzieło konkursowe]- oddać fabrykę/most do eksploatacji a. użytku to put a plant into operation/a bridge into use8. (ulokować) to put [chorego, dziecko, ucznia]- musimy oddać syna do szpitala/żłobka we have to send our son to hospital/a day nursery9 (wydać) to hand [sb] over, to hand over [więźnia, podejrzanego, zbiega]; (pod przymusem) to surrender- oddać kogoś w ręce policji to hand sb over to the police- oddano go pod sąd he was brought to justice- sprawę oddano do sądu the case was taken to court- nie oddamy wrogowi naszej twierdzy we won’t surrender our fortress to the enemy10 (wyrazić) to convey, to render [uczucie, nastrój, znaczenie]- oddać najsubtelniejsze odcienie znaczenia to convey the most subtle shades of meaning- autor oddał wiernie atmosferę epoki the author faithfully rendered the atmosphere of the epoch11 (okazać) to pay [hołd, honory]- oddać pokłon cesarzowi to bow to an emperor- oddawać komuś honory wojskowe to salute sb- oddać salut (armatni) to fire a. give a salute12 (odwzajemnić) to return [pocałunek, uścisk]- sąsiad oddał mu ukłon the neighbour bowed back to him13 Med. (wydalić) oddać stolec to defecate spec.; to move one’s bowels- oddać mocz to urinateⅡ oddać się — oddawać się 1. (poddać się) to surrender- terrorysta oddał się w ręce policji the terrorist turned himself in to the police- oddaję się do pana dyspozycji I put myself at your disposal2. (zająć się) to devote oneself, to give oneself over (komuś/czemuś to sb/sth); (poddać się uczuciowo) to abandon oneself, to give oneself over (czemuś to sth)- oddał się studiom literackim he devoted himself to literary studies- oddawać się uciechom życia to abandon oneself to a life of pleasure3. książk. (seksualnie) to surrender oneself, to give oneself (komuś to sb)The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > odda|ć
-
34 pol|ać
pf — pol|ewać impf (poleję — polewam) Ⅰ vt 1. to pour (kogoś/coś czymś sth over sb/sth)- polać makaron sosem to pour sauce over pasta- polewać jezdnię wodą to hose down a road- polewać wężem podwórze to hose down a courtyard- omlet polany sokiem malinowym an omelet with raspberry juice- herbatniki polewane lukrem/czekoladą iced/chocolate biscuits- garnki polewane enamel(led) pots2. pot. to pour drinks/a drink- polej wszystkim! pour everybody a drink!- no to polewaj! pot. give us a drink!Ⅱ polać się — polewać się 1. (zmoczyć się) to pour [sth] over oneself- dla ochłody polewał się wodą he poured water over himself to cool down- polała się zupą she spilled soup all over herself2. (jeden drugiego) to pour [sth] over each other- polewali się wodą z wiader they were pouring bucketfuls of water over each otherⅢ polać się (popłynąć) [ciecz] to pour (out)- z pękniętej butelki polało się wino wine poured out of the cracked bottle- zimna woda polała mu się za kołnierz cold water trickled down his neck- łzy polały się jej po policzkach tears poured down her cheeks■ krew się polała książk. blood was spilt a. spilled a. shed- łzy się poleją there’ll be tears, it will all end in tearsThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > pol|ać
-
35 przej|echać
pf — przej|eżdżać impf Ⅰ vt 1. (przemieścić się) to travel- wczoraj przejechał samochodem/rowerem/pociągiem 100 km yesterday he travelled 100 km by car/bicycle/train- przejechaliśmy konno ze wsi do pobliskiego miasta we travelled on horseback from the village to the nearby town- przejeżdżał kilkaset kilometrów dziennie he travelled several hundred kilometres every day- przejechaliśmy dziś szmat drogi od Warszawy we travelled a long way from Warsaw today- przejechał całą Europę he went a. travelled across Europe2. (przekroczyć) to pass through [skrzyżowanie, tunel]; to go across [most]- przejechać granicę państwa to cross the border a. frontier3. (minąć) to pass by- w drodze do pracy przejeżdża koło naszego domu on his way to work he passes by our house4. (rozjechać) to run over [osobę, zwierzę]- o mało nie przejechał go samochód he was very nearly run over by a carⅡ vi 1. (zmienić miejsce pobytu) to go- drogą co jakiś czas przejeżdżały ogromne ciężarówki every now and then huge lorries passed by a. were passing by a. swept past- z Krakowa przejechał do stolicy from Cracow he went to the capital2. (przesunąć) przejechać ściereczką/odkurzaczem po czymś to run a duster/vacuum cleaner over sth- przejechała grzebieniem po włosach a. przez włosy she ran a comb through her hair- przejechała po wargach jasną szminką she ran a. went over her lips with a pale lipstick- przejechał dłonią po lśniącej powierzchni he ran his hand over the shiny surface- przejechała palcem po spisie she ran her finger down the list- przejechać wzrokiem po kimś/po czymś to have a quick look at sth, to run one’s eye over sb/sth- przejechał wzrokiem po zebranych, szukając kogoś he ran his eye over the gathering in search of somebody- przejechała wzrokiem po wystawie sklepowej she took a quick look at the shop windowⅢ przejechać się — przejeżdżać się 1. (przemieścić się) to go on a ride- przejechali się do lasu they went on a ride to the forest- przejechał się rowerem kolegi he went for a ride on his friend’s bicycle2. pot. (oszukać się) przejechać się na czymś to come a cropper on sth pot.- przejechałem się, inwestując na giełdzie I came a cropper on the stock exchange- przejechała się na tej jego udawanej przyjaźni she fell for his show of friendship- na tym interesie można się tylko przejechać there’s nothing good you can say about this business■ przejechać kogoś a. komuś kijem/laską po twarzy/plecach a. przez twarz/plecy to hit sb with a stick across the face/back- przejechać się na tamten świat/na cmentarz pot. to kick the bucket pot.- przejechać się po kimś/czymś pot. to bash sb/sth pot.; to hammer sb/sth pot.; to pull sb/sth apart a. to pieces pot., to savage sb/sth pot.- krytycy zdrowo przejechali się po nowym filmie the critics pulled the new film to pieces- przejechać stację/przystanek to miss the station/stopThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przej|echać
-
36 przesk|oczyć
pf — przesk|akiwać impf Ⅰ vt 1. (pokonać przeszkodę) [osoba, koń, pies] to jump, to leap [rów, przeszkodę]- koń czysto przeskoczył mur i rów the horse cleared the wall and the ditch- przeskakiwał po dwa stopnie naraz he was bounding up the stairs two (steps) at a time- przeskoczył skrzyżowanie na czerwonym świetle he jumped the lights, went over a red light at the crossroads2. przen. (znaleźć się powyżej określonego poziomu) to go beyond a. over [poziom, próg]- czterdziestkę to on już dawno przeskoczył he’s well over forty- przeskoczyć kogoś (wzrostem) to become taller than sb; (umiejętnościami) to outstrip a. outflank sb3. pot. (pominąć) to skip (over), to skip [sth] over [rozdział, temat, fragment]- takie są przepisy i ja ich nie przeskoczę these are the regulations and I cannot do anything about it- pewnych spraw nie da się przeskoczyć there are certain things that cannot be avoidedⅡ vi 1. (przemieszczać się) to jump, to skip- przeskoczyć przez coś to jump a. leap over a. across sth [rów, płot, kałużę]; to vault (over) sth [poprzeczkę, barierę]- przeskakiwał z kamienia na kamień he was hopping from stone to stone- wiewiórka przeskakiwała z gałęzi na gałąź the squirrel was leaping from branch to branch- iskra elektryczna przeskakuje między elektrodami a spark passes between the electrodes- wskazówka zegara przeskoczyła na trzecią the hand of the clock moved to three2. (przechodzić od jednej rzeczy do drugiej) to skip- przeskakiwać z tematu na temat to skip from one subject to another- myśl przeskakuje z tematu na temat my/his/her thoughts are in turmoil a. in a whirl- aktor przeskakuje od tragizmu do komizmu the actor is able to switch from the tragic to the comic■ sam siebie nie przeskoczysz pot. you can’t do more than that- nie mów hop, póki nie przeskoczysz przysł. there’s many a slip ’twixt cup and lip przysł.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przesk|oczyć
-
37 wi|sieć
impf (wiszę, wisiał, wisieli) vi 1. (być zawieszonym) to hang- pranie wisi na sznurze the washing is hanging on the line- klucz wisiał na gwoździu/haczyku the key hung from a nail/hook- zegar/obraz wisi na ścianie the clock/picture is hanging on the wall- obraz wisi krzywo the painting hangs at a. on a slant- na drzwiach wisi tabliczka there’s a plaque on the door- wisząca półka/szafeczka a hanging shelf/cupboard- lampa wisząca u sufitu a lamp hanging a. suspended from the ceiling2. (zwisać) to hang (down)- wiszące sople lodu hanging icicles- wiszący podbródek a sagging a. drooping chin3. [ubranie] to hang loosely (na kimś on sb); to flap (na kimś round sb)- płaszcz wisi na nim jak na wieszaku a. kołku his overcoat is all big and baggy- suknia wisi na niej jak worek her dress is all baggy4. (unosić się) to hang- mgła wisi nad doliną fog hangs over the valley- dym z papierosów wisiał w pokoju cigarette smoke hung a. floated in the room- orzeł wisiał w powietrzu the eagle hovered in mid-air5. [osoba] to hang- wisieć na szubienicy to hang on the gallows6. przen. (dać się odczuć) to be felt- w powietrzu wisiała nuda boredom hung a. could be felt in the air7. przen. (zagrażać) [niebezpieczeństwo, groźba] to hang, to hover- ciągle wisiało nad nami widmo aresztowania the spectre of arrest still hung over us- wisi nad nimi zagłada (the threat of) annihilation hangs over them a. hovers over their heads8. pot. (być winnym pieniądze) to owe- wisisz mi stówkę you owe me a hundred, that’s a hundred you owe me■ wisieć na stopniach tramwaju to travel a. be perched on the footboard of a tram- wisieć oczami a. wzrokiem a. spojrzeniem na kimś/na czymś to stare a. gaze at sb/sth searchingly- wisieć przy kimś to be dependent on sb, to live off sb- wisieć przy czyjejś spódnicy to be tied to sb’s apron strings- wisieć na telefonie pot. to be hogging the phone- godzinami/bez przerwy wisi na a. przy telefonie he spends hours on the phone, he never gets off the phone- wszystko mu wisi posp. he doesn’t care about anything- to mi wisi posp. I couldn’t care less, I’m past caring, I don’t give a damn (about that)- wisi mi nad głową jeszcze jeden egzamin I have another exam hanging over my head a. over me- jego kariera/życie wisi na włosku his career/life is hanging by a thread a. is on the line- przez kilka dni jego życie wisiało na włosku for several days he hovered on the brink of death a. it was touch and go for him- nasze małżeństwo wisi na włosku our marriage is on the skids a. in danger of breaking up- wojna wisi na włosku war is looming a. imminent- groźba bankructwa wisi nad nami jak miecz Damoklesa a. Damoklesowy the threat of bankruptcy hangs over us like the sword of Damocles- wisieć w próżni [działanie, plan] to be divorced a. remote from reality- jak wisieć, to za obie nogi przysł. I might as well be hanged for a sheep as (for) a lamb przysł., you can only die once przysł.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > wi|sieć
-
38 dookoła
Ⅰ adv. around, round GB- wszędzie dookoła all around a. round- rozglądać się dookoła to look (all) around a. round about- dookoła rozciągały się lasy all around there were forests- obejść jezioro dookoła to walk around a lake- opłynąć świat dookoła to sail (a)round the world- wszyscy dookoła wiedzą o tym everyone (around) knows about it- słyszy się a. słychać dookoła, że… everyone (around) says that…Ⅱ praep. around, round GB- siedzieć dookoła stołu to sit around a. round a table- dookoła domu rosły róże roses grew round the house- Ziemia obraca się dookoła Słońca the Earth goes round the Sun- zebrali się dookoła mówcy they gathered around a. round the speaker- dookoła siebie miał straszny bałagan there was a terrible mess all around a. about him- zrobili dookoła całej sprawy dużo szumu they made a big fuss over the whole thing- (on) potrafi kręcić się dookoła własnych interesów he knows how to look after number one pot.- dyskusja kręciła się dookoła tych samych tematów the discussion revolved around the same topics- rejs dookoła świata a round-the-world cruise- „W 80 dni dookoła świata” ‘Around the World in Eighty Days’■ dookoła Wojtek over and over (again), all over again- najpierw on jej szuka, potem ona jego, i tak dookoła Wojtek first he’s looking for her, then she’s looking for him, the same thing over and over again- a ona znowu swoje, dookoła Wojtek here a. there she goes again* * ** * *adv.round, around; spojrzeć dookoła look round l. around; dookoła rozciągał się step the steppe stretched far and wide; dookoła Wojtek on and on and so forth.prep.+ Gen. around, round; kwiaty rosły dookoła domu flowers grew around the house, there were flowers growing around the house; sprawa kręci się dookoła zaległych wypłat it all revolves around the overdue payments.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > dookoła
-
39 omijać
( okrążać) to go (a)round, to skirt; (unikać: sąsiadów) to avoid; (przeszkody, niebezpieczeństwa) to avoid, to steer clear of; (zakaz, prawo) to dodge, to evade, ( nie uwzględniać) to overlook, to pass over* * *ipf.ominąć pf.1. (= mijać kogoś l. coś) go around l. round; pass; walk l. go l. drive past; omijać trudności avoid difficulties; omijać przepisy go around regulations, evade regulations.2. (= nie stawać się czyimś udziałem) pass over; ominął mnie awans I was passed over for promotion.3. (= nie brać kogoś l. czegoś pod uwagę) overlook, pass over, avoid; omijać temat sprzedaży w rozmowie avoid mentioning the sale; omijać kogoś przy awansie pass sb over for promotion.4. tylko ipf. (= unikać kogoś l. czegoś) avoid; omijać kogoś szerokim łukiem pot. steer clear of sb, avoid sb studiously.ipf.(= unikać się) avoid each other.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > omijać
-
40 przejmować
impf ⇒ przejąć* * *-uję, -ujesz, przejąć; perf; vt(majątek, obowiązki, piłkę) to take over; (list, przesyłkę, transport) to intercept, to seize; (obyczaje, tradycje) to adopt; (o dreszczach, smutku itp.) to take hold of; ( wzruszać) to move* * *ipf.1. (= brać, odbierać) take over; przejąć władzę take over the power; przejąć piłkę sport intercept the ball; przejąć pałeczkę sport take over the baton; przen. take over from sb, take over the baton.3. (= przyswajać sobie) adopt; przejmować czyjś sposób mówienia adopt sb's manner of speaking.4. (= przenikać) take hold of; zimno przejmowało ją do szpiku kości she was chilled to the bone; przejął mnie smutek grief took hold of me.5. (= wzruszać) move; przejął mnie los tej bezrobotnej matki z trojgiem dzieci I was moved by the plight of this unemployed mother with three children.ipf.(= wzruszać się) be moved; (= zaniepokoić się) be concerned; nie przejmuj się don't worry.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przejmować
Страницы
См. также в других словарях:
over — over; lar·over; more·over; over·alled; over·bear·ance; over·bear·ing·ly; over·berg; over·bur·den·ing·ly; over·come·er; over·compensate; over·compensation; over·compound; over·confidence; over·confident; over·conservative; over·den; over·fulfill;… … English syllables
Over — O ver, adv. 1. From one side to another; from side to side; across; crosswise; as, a board, or a tree, a foot over, i. e., a foot in diameter. [1913 Webster] 2. From one person or place to another regarded as on the opposite side of a space or… … The Collaborative International Dictionary of English
Over — O ver ([=o] v[ e]r), prep. [AS. ofer; akin to D. over, G. [ u]ber, OHG. ubir, ubar, Dan. over, Sw. [ o]fver, Icel. yfir, Goth. ufar, L. super, Gr. ype r, Skr. upari. [root]199. Cf. {Above}, {Eaves}, {Hyper }, {Orlop}, {Super }, {Sovereign},… … The Collaborative International Dictionary of English
Over — may refer to: Contents 1 Places 2 Music 3 Other 4 See als … Wikipedia
Over — «Over» Сингл … Википедия
Over It — may refer to: Over It (band), an American pop punk band Over It (EP), an EP by face to face Over It (Katharine McPhee song) Over It , a song by Addictiv Over It , a song by Anneliese van der Pol from the soundtrack of the 2004 film Stuck in the… … Wikipedia
Over 21 — Directed by Charles Vidor Produced by Sidney Buchman Written by Ruth Gordon (play) Sidney Buchman Starring … Wikipedia
over — UK US /ˈəʊvər/ adverb ► more or greater than: »Free delivery on orders over $25. »Over 80% of temporary workers are part timers. »The cable company has viewers in over 5 million households. »Shares fell by just over 1 per cent to 1,327p. ► during … Financial and business terms
Over — bezeichnet: Over (Cricket), eine Serie von sechs Würfen in der Sportart Cricket Over (Seevetal), ein Ortsteil der Gemeinde Seevetal Over (Waldbreitbach), ein Dorf im Naturpark Rhein Westerwald auf einem Höhenrücken des Wiedtals gelegen, Ortsteil… … Deutsch Wikipedia
Over... — «Over...» Sencillo de 12012 Publicación 15 de noviembre de 2006 Formato Disco compacto Género(s) Rock alternativo Visual kei … Wikipedia Español
over — adj: based on the termination or failure of a prior estate a limitation over see also gift over at gift Merriam Webster’s Dictionary of Law. Merriam Webster. 1996 … Law dictionary
