-
1 absimilis
absĭmĭlis, e, non semblable, différent. - non absimilis alicui, Suet.: qui ressemble à qqn. - non absimilis Tiberio principi fuit, Suet. Oth. 1: il ressemblait tout à fait à l'empereur Tibère. - falces non absimili forma muralium falcium, Caes. BG. 3, 14, 5: des faux ayant absolument la forme des faux murales.* * *absĭmĭlis, e, non semblable, différent. - non absimilis alicui, Suet.: qui ressemble à qqn. - non absimilis Tiberio principi fuit, Suet. Oth. 1: il ressemblait tout à fait à l'empereur Tibère. - falces non absimili forma muralium falcium, Caes. BG. 3, 14, 5: des faux ayant absolument la forme des faux murales.* * *Absimilis, et hoc absimile, penult. corr. fere iungitur negatiuis particulis, nec, neque, non, et haud. Colum. Odoris grauis, neque absimilis bitumini. Point different, ou dissemblable.\Non absimilis Tiberio principi fuit. Suet. Il luy resembloit bien. -
2 competo
compĕto (conpĕto), ĕre, īvi (ĭi), ītum - intr. - [st1]1 [-] se rencontrer au même point. - ubi viae competunt, Varr. L. 6, 25: au point de rencontre des deux chemins. - Plin. 2, 18, 16, § 80; Col. 4, 17, 1; cf. id. 2, 2, 9. [st1]2 [-] fig. coïncider. - initium finemque miraculi cum Othonis exitu competisse, Tac. H. 2, 50: [on dit] que le début et la fin du prodige coïncidèrent avec la mort d'Othon. - aestati, autumno competere, Suet. Caes. 40: coïncider avec l'été, avec l'automne. - in aliquem diem competere, Plin. 16, 191: tomber un certain jour. - impers. si ita competit ut + subj. Sen. Ep. 75, 6: si cela coïncide que, s'il se rencontre que. [st1]3 [-] répondre à, s'accorder avec. - tanto Othonis animo nequaquam corpus competiit, Suet. Oth. 12: Othon eut un physique qui ne répondait pas du tout à sa grande âme. - si competeret aetas, Suet. Aug. 31: si l'âge s'accordait. [st1]4 [-] être propre à, être en état convenable pour. - ut vix ad arma capienda competeret animus, Liv. 22, 5, 3: au point qu'ils avaient à peine le courage suffisant pour prendre les armes. - neque animo neque auribus aut lingua competere, Sall. H. 1, 136 M: n'être pas en pleine possession ni de son esprit ni de l'ouïe ou de la parole. --- Tac. H. 3, 73. [st1]5 [-] convenir à, appartenir à; revenir à, être dû à. - actionem competere in equitem Romanum negat, Quint. 3, 6, 11: il soutient que cette action judiciaire n'est pas applicable à un chevalier romain. - hereditas ei competit, Eum. Pan. Const. 4: l'héritage lui revient. - poena competit in latronem, App. M. 10: le voleur mérite un châtiment. - tr. - [st1]6 [-] chercher à atteindre ensemble, rechercher concurremment. - Aur. Vict. Vir. 59, 2. - omnibus unum locum competentibus, Just. 13: tous prétendant à la même place.* * *compĕto (conpĕto), ĕre, īvi (ĭi), ītum - intr. - [st1]1 [-] se rencontrer au même point. - ubi viae competunt, Varr. L. 6, 25: au point de rencontre des deux chemins. - Plin. 2, 18, 16, § 80; Col. 4, 17, 1; cf. id. 2, 2, 9. [st1]2 [-] fig. coïncider. - initium finemque miraculi cum Othonis exitu competisse, Tac. H. 2, 50: [on dit] que le début et la fin du prodige coïncidèrent avec la mort d'Othon. - aestati, autumno competere, Suet. Caes. 40: coïncider avec l'été, avec l'automne. - in aliquem diem competere, Plin. 16, 191: tomber un certain jour. - impers. si ita competit ut + subj. Sen. Ep. 75, 6: si cela coïncide que, s'il se rencontre que. [st1]3 [-] répondre à, s'accorder avec. - tanto Othonis animo nequaquam corpus competiit, Suet. Oth. 12: Othon eut un physique qui ne répondait pas du tout à sa grande âme. - si competeret aetas, Suet. Aug. 31: si l'âge s'accordait. [st1]4 [-] être propre à, être en état convenable pour. - ut vix ad arma capienda competeret animus, Liv. 22, 5, 3: au point qu'ils avaient à peine le courage suffisant pour prendre les armes. - neque animo neque auribus aut lingua competere, Sall. H. 1, 136 M: n'être pas en pleine possession ni de son esprit ni de l'ouïe ou de la parole. --- Tac. H. 3, 73. [st1]5 [-] convenir à, appartenir à; revenir à, être dû à. - actionem competere in equitem Romanum negat, Quint. 3, 6, 11: il soutient que cette action judiciaire n'est pas applicable à un chevalier romain. - hereditas ei competit, Eum. Pan. Const. 4: l'héritage lui revient. - poena competit in latronem, App. M. 10: le voleur mérite un châtiment. - tr. - [st1]6 [-] chercher à atteindre ensemble, rechercher concurremment. - Aur. Vict. Vir. 59, 2. - omnibus unum locum competentibus, Just. 13: tous prétendant à la même place.* * *Competo, competis, pen. corr. competiui, competitum, pen. prod. competere. Plin. iunior. Demander la mesme chose qu'un autre demande.\Si villae situs ita competit. Columel. Si la situation de la metairie le requiert ainsi, ou Y est convenable, Y convient.\Non quaerit aeger medicum eloquentem, sed fanantem. si tamen ita competit: vt idem ille qui sanare potest, compte de iis quae facienda sunt disserat, boni consulet. Seneca. S'il eschet ou advient tout ensemble.\Si cuncta competunt voto. Columel. Si tout vient à souhait.\Si non competet: vt aut in villam foenum portetur, aut in manipulos colligatur. Columel. Si on n'a pas le loisir et la faculté.\Vbi recti angulorum competunt ictus. Plin. Se rapportent et s'assemblent.\Quaero an libertates in testamento datae competierint. Scaeuola. Ayent competé et appartenu.\Si cuiusquam neptium suarum competeret aetas. Budaeus. Si aucune de ses niepces estoit en aage, Estoit d'aage convenable et competente.\Ita vt in patentes, ora hiantia caecarum competant. Colum. Respondent, Se rapportent, Viennent rendre dedens celles qui sont ouvertes, Conviennent.\Competit in eum actio. Quintil. Compete et appartient, et se peult intenter contre luy. -
3 congruentia
congrŭentĭa, ae, f. [congruens] accord, convenance, proportion, conformité. - congruentia aequalitasque membrorum, Plin. Ep. 2, 5, 11: la proportion et la régularité des membres. - congruentia morum, Suet. Oth. 2, 2: conformité de caractère. - congruentia pronuntiandi, Apul. Apol. 15, 9: la correction du débit.* * *congrŭentĭa, ae, f. [congruens] accord, convenance, proportion, conformité. - congruentia aequalitasque membrorum, Plin. Ep. 2, 5, 11: la proportion et la régularité des membres. - congruentia morum, Suet. Oth. 2, 2: conformité de caractère. - congruentia pronuntiandi, Apul. Apol. 15, 9: la correction du débit.* * *Congruentia, congruentiae. Sueton. Congruentia morum. Convenance, Accord, Similitude. -
4 consolatorius
consōlātōrĭus, a, um [consolor] de consolation. --- Cic. Att. 13, 20, 1 ; Suet. Oth. 10, 2. - litterae consolatoriae, Cic.: lettre de condoléance.* * *consōlātōrĭus, a, um [consolor] de consolation. --- Cic. Att. 13, 20, 1 ; Suet. Oth. 10, 2. - litterae consolatoriae, Cic.: lettre de condoléance.* * *Consolatorius, Adiectiuum: vt Consolatoriae literae. Cic. Qui consolent. -
5 demando
dēmando, āre, āvi, ātum - tr. - donner ordre, remettre à, confier à. - in civitatem demandari, Suet. Calig. 9: être mis en sûreté dans une ville. - demandare liberos abditis insulis, Just. 2, 12, 6: cacher ses enfants dans des îles écartées. - Liv. 5, 27; Suet. Oth. 3; id. Ner. 35; id. Caes. 83; Liv. 8, 36; Suet. Tib. 51; id. Aug. 10.* * *dēmando, āre, āvi, ātum - tr. - donner ordre, remettre à, confier à. - in civitatem demandari, Suet. Calig. 9: être mis en sûreté dans une ville. - demandare liberos abditis insulis, Just. 2, 12, 6: cacher ses enfants dans des îles écartées. - Liv. 5, 27; Suet. Oth. 3; id. Ner. 35; id. Caes. 83; Liv. 8, 36; Suet. Tib. 51; id. Aug. 10.* * *Demando, demandas, demandare. Commettre quelque chose ou quelque charge à aucun.\Demandare vicem suam alicui. Suetonius, Proximo collusori demandata vice sua. Apres qu'il eut baillé son jeu à jouer, etc. -
6 detestor
dētestor, āri, ātus sum [st1]1 [-] détourner en prenant les dieux à témoin, écarter avec des imprécations. - a se querimoniam detestari ac deprecari, Cic. Cat. 1, 11: écarter de soi un reproche par des imprécations et des prières. - in caput alicujus detestari minas periculaque, Liv. 39, 10, 2: par des imprécations détourner sur la tête de qqn toutes menaces et tous dangers. - deorum iram in caput infelicis pueri detestari, Plin. Ep. 2, 20, 6: appeler la colère des dieux sur la tête de son malheureux enfant. - tam iniquam et tam indignam sortem populi Romani detestata est, Suet. Cl. 3: elle pria les dieux d'épargner au peuple romain un sort si injuste et si indigne. [st1]2 [-] écarter avec horreur, écarter, détourner. - omnes memoriam consulatus tui a republica detestantur, Cic. Pis. 40, 96: tous repoussent avec horreur loin de la république le souvenir de ton consulat. - invidiam detestari, Cic. Nat. 1, 44, 123: détourner la haine. - o di immortales, avertite ac detestamini hoc omen, Cic. Phil. 4, 4, 10: dieux immortels, détournez, éloignez ce présage! [st1]3 [-] prononcer des imprécations contre, maudire. - te tamquam auspicium malum detestantur, Cic. Vat. 16, 39: ils te maudissent comme un présage funeste. - omnibus precibus detestatus Ambiorigem, Caes. BG. 6, 31: ayant maudit Ambiorix avec toutes sortes d'imprécations. [st1]4 [-] détester, exécrer, avoir en horreur. - auctorem cladis detestari, Tac. H. 2, 35: maudire l'auteur du désastre. - civilia arma adeo detestari, Suet. Oth. 10. [st1]5 [-] sens passif être détesté, être maudit. - Apul. Mag. p. 307, 24; August. Ep. ad Macr. 255. - detestata omnia ejusmodi repudianda sunt, Cic. Leg. 2, 11, 28. - bella matribus detestata, Hor. Od. 1, 1, 25.* * *dētestor, āri, ātus sum [st1]1 [-] détourner en prenant les dieux à témoin, écarter avec des imprécations. - a se querimoniam detestari ac deprecari, Cic. Cat. 1, 11: écarter de soi un reproche par des imprécations et des prières. - in caput alicujus detestari minas periculaque, Liv. 39, 10, 2: par des imprécations détourner sur la tête de qqn toutes menaces et tous dangers. - deorum iram in caput infelicis pueri detestari, Plin. Ep. 2, 20, 6: appeler la colère des dieux sur la tête de son malheureux enfant. - tam iniquam et tam indignam sortem populi Romani detestata est, Suet. Cl. 3: elle pria les dieux d'épargner au peuple romain un sort si injuste et si indigne. [st1]2 [-] écarter avec horreur, écarter, détourner. - omnes memoriam consulatus tui a republica detestantur, Cic. Pis. 40, 96: tous repoussent avec horreur loin de la république le souvenir de ton consulat. - invidiam detestari, Cic. Nat. 1, 44, 123: détourner la haine. - o di immortales, avertite ac detestamini hoc omen, Cic. Phil. 4, 4, 10: dieux immortels, détournez, éloignez ce présage! [st1]3 [-] prononcer des imprécations contre, maudire. - te tamquam auspicium malum detestantur, Cic. Vat. 16, 39: ils te maudissent comme un présage funeste. - omnibus precibus detestatus Ambiorigem, Caes. BG. 6, 31: ayant maudit Ambiorix avec toutes sortes d'imprécations. [st1]4 [-] détester, exécrer, avoir en horreur. - auctorem cladis detestari, Tac. H. 2, 35: maudire l'auteur du désastre. - civilia arma adeo detestari, Suet. Oth. 10. [st1]5 [-] sens passif être détesté, être maudit. - Apul. Mag. p. 307, 24; August. Ep. ad Macr. 255. - detestata omnia ejusmodi repudianda sunt, Cic. Leg. 2, 11, 28. - bella matribus detestata, Hor. Od. 1, 1, 25.* * *Detestor, detestaris, detestatus sum, detestari. Plaut. Appeler en tesmoing.\Detestari. Ouid. Detester, Avoir en abomination et horreur.\Detestari iram Dei in caput alicuius. Pli. iun. Invoquer et prier Dieu qu'il se corrouce et envoye malencontre à aucun.\Detestari a Rep. nomen alicuius. Cic. Le dechasser de parolles du maniement de la republique comme abominable, Le detester.\Detestari. Cic. Vt a me iustam patriae querimoniam detester ac deprecer. Fuir et laisser une chose, Eviter et rejecter, Repoulser et esloingner de soy.\Detestari inuidiam. Cic. Eviter et fuir reprehension. -
7 excedo
excēdo, ĕre, cessi, cessum [st1]1 [-] intr. avec abl. sans prép. ou abl. avec ex.; intr. avec in + acc. a - s'en aller, se retirer, sortir, quitter, partir. - proelio excedere ou ex proelio excedere: se retirer du combat. - pueris excedere: sortir de l'enfance. - finibus excedere ou e finibus excedere: sortir du territoire. - excessis = excesseris - cave quoquam ex istoc excessis loco, Ter. Andr.: garde-toi de quitter d'un pas l'endroit où tu es. - passif impers. - Crotone excessum est, Liv. 24: on quitta Crotone. - ex his tenebris in lucem illam excedere, Cic. Tusc. 1: sortir de ces ténèbres pour gagner le séjour de la lumière. - excedere ad deos, Vell. 1: passer au rang des dieux. b - quitter la vie, décéder, mourir. - excedere ou e vitâ excedere ou vitâ excedere: quitter la vie, mourir. c - s'en aller, s'éclipser, disparaître, sortir de la mémoire. - ubi reverentia excessit animis, Curt. 8: dès que le respect disparaît des âmes. - excedere ou e memoriâ excedere: disparaître de la mémoire, sortir de la mémoire. d - s'écarter. - excedere paululum ad enarrandum, Liv. 29, 29, 5: faire une digression pour raconter. e - s'avancer, passer à, arriver à, aller jusqu'à, parvenir à, aboutir à. - eo laudis excedere, quo plerique ambitiosa morte inclaruerunt, Tac. Agr. 42: parvenir à ce degré de gloire où la plupart se sont illustrés par une mort ostentatoire. - ad patres excessit res, Liv. 25, 1: l'affaire vint au sénat. - excedere in + acc.: aboutir à. - res studiis in magnum certamen excedit, Liv. 34, 1: en raison des passions, l'affaire aboutit à un violent débat. [st1]2 - tr. - dépasser, outrepasser, excéder, surpasser, être supérieur à; franchir, quitter, abandonner. - nubes excedit Olympus, Luc. 2: l'Olympe dépasse les nuages. - modum excedere: dépasser la mesure. - urbem excedere: quitter la ville. - praeturae gradum excedere, Suet. Oth. 1: dépasser le rang de préteur. - praestantissimorum gloriam excedere, Suet.: surpasser la gloire des plus illustres. - curiam excedere, Liv.: quitter le sénat.* * *excēdo, ĕre, cessi, cessum [st1]1 [-] intr. avec abl. sans prép. ou abl. avec ex.; intr. avec in + acc. a - s'en aller, se retirer, sortir, quitter, partir. - proelio excedere ou ex proelio excedere: se retirer du combat. - pueris excedere: sortir de l'enfance. - finibus excedere ou e finibus excedere: sortir du territoire. - excessis = excesseris - cave quoquam ex istoc excessis loco, Ter. Andr.: garde-toi de quitter d'un pas l'endroit où tu es. - passif impers. - Crotone excessum est, Liv. 24: on quitta Crotone. - ex his tenebris in lucem illam excedere, Cic. Tusc. 1: sortir de ces ténèbres pour gagner le séjour de la lumière. - excedere ad deos, Vell. 1: passer au rang des dieux. b - quitter la vie, décéder, mourir. - excedere ou e vitâ excedere ou vitâ excedere: quitter la vie, mourir. c - s'en aller, s'éclipser, disparaître, sortir de la mémoire. - ubi reverentia excessit animis, Curt. 8: dès que le respect disparaît des âmes. - excedere ou e memoriâ excedere: disparaître de la mémoire, sortir de la mémoire. d - s'écarter. - excedere paululum ad enarrandum, Liv. 29, 29, 5: faire une digression pour raconter. e - s'avancer, passer à, arriver à, aller jusqu'à, parvenir à, aboutir à. - eo laudis excedere, quo plerique ambitiosa morte inclaruerunt, Tac. Agr. 42: parvenir à ce degré de gloire où la plupart se sont illustrés par une mort ostentatoire. - ad patres excessit res, Liv. 25, 1: l'affaire vint au sénat. - excedere in + acc.: aboutir à. - res studiis in magnum certamen excedit, Liv. 34, 1: en raison des passions, l'affaire aboutit à un violent débat. [st1]2 - tr. - dépasser, outrepasser, excéder, surpasser, être supérieur à; franchir, quitter, abandonner. - nubes excedit Olympus, Luc. 2: l'Olympe dépasse les nuages. - modum excedere: dépasser la mesure. - urbem excedere: quitter la ville. - praeturae gradum excedere, Suet. Oth. 1: dépasser le rang de préteur. - praestantissimorum gloriam excedere, Suet.: surpasser la gloire des plus illustres. - curiam excedere, Liv.: quitter le sénat.* * *Excedo, excedis, pen. prod. excessi, excessum, excedere. Se partir d'un lieu, Se desloger.\Excedere acie, praelio, vel e praelio, et ex acie. Liu. Caesar. Se retirer. \ Excedere de medio. Terent. Mourir.\Caue quoquam ex isthoc excessis loco. Terent. Garde bien de te bouger ou partir de ceste place.\Excedere, pro eo quod Gallice dicimus Sortir hors. Cels.\Excedere extra. Cic. Vt nulla pars huiusce generis excederet extra. Oultrepassast l'une l'autre.\In locum aliquem excedere. Cic. Se retirer en quelque lieu.\In magnum certamen res excessit. Liu. La chose est parvenue et montee en grand debat et different ou contention.\Caelo excedit Lucifer. Ouid. S'en est allé.\Foribus excedere. Ouid. Sortir hors des portes.\Excedere Roma, vel Italia. Liu. Se partir de Rome, Laisser la ville de Rome.\Excessit mihi aetas ex magisterio tuo. Plaut. Je ne suis plus en aage d'estre soubs ta maistrise, Je ne suis plus en ton chastiement.\Excedit e corpore animus. Cic. Sort hors et se part.\Excessit annos decem. Colum. Il ha dix ans passez.\Morbus qui quatuordecim dies excessit. Celsus. Qui a passé et duré plus de quatorze jours.\Insequentia excedunt in eum annum quo M. Seruilius, etc. Liu. Viennent et sont pour l'annee que, etc.\Excessit ex corde cura. Ter. Mon soulci s'en est allé de mon coeur.\Excedere ex ephebis. Terent. Cic. Sortir hors d'adolescence, Venir en l'aage de virilité.\Excedit fidem impudens cura qua, etc. Plin. On ne pourroit croire combien, etc.\Excedunt quadragenos denarios librae. Plin. Il coustent plus de, etc.\Non excedunt in modium vicenas libras. Plin. Ils n'excedent point, etc.\Excedit magnitudinem fabae. Plin. Il passe la grandeur d'une febve, Il est plus grand qu'une febve.\Iam e memoria excessit quo tempore a pop. Romano defecerimus? Liu. Avons nous desja oublié, etc.\Metum excessere mea bona. Ouid. Mes biens sont en seureté et hors de tout danger.\Excedere modum. Liu. Passer mesure, Exceder.\Olympus excedit nubes. Lucan. Oultrepasse, Surpasse.\Excedere officium. Plin. iunior. Passer les fins de sa puissance, Exceder.\Notae excessere. Ouid. Les marques sont effacees.\Excedere ex pueris. Cic. Sortir hors d'enfance.\Excessit res ad publicam querimoniam. Liu. La chose parveint si avant, que le peuple mesme se print à s'en plaindre.\Excedit aurium sensum. Plinius. Les oreilles ne le peuvent ouir mouvoir.\Excedere, absolute. Cic. Mourir. -
8 frustra
frustrā, adv. [fraus] - frustră, Prud. στεϕ. 1, 13. [st1]1 [-] par erreur, faussement, frauduleusement. - ambo, et servos et era, frustra sunt duo, Plaut. Am.: tous deux, l'esclave et la servante, sont dans l'erreur. - mulier, nei frustra sies, mea non es, Plaut. Merc.: femme, détrompe-toi, tu n'es pas à moi. - erras, Aemiliane, et longe hujus animi frustra es, Apul.: tu es dans l'erreur, Émilianus, et même tu te trompes lourdement sur cette grande âme. - frustra habere aliquem, Tac. An. 13, 37: tromper l'attente de qqn. - Corbulo, quaesito diu proelio, frustra habitus, Tac. An. 13, 37: Corbulon, après avoir longtemps cherché le combat, frustré dans son attente. [st1]2 [-] en vain, vainement, inutilement, sans résultat. - frustra egomet mecum has rationes puto, Ter. Ad. 208: c'est en vain que je fais à part moi ces calculs. - frustra ac sine causa quid facere indignum deo est, Cic. Div. 2, 60, 125: faire quelque chose en vain et sans raison est indigne de la divinité. - alii parasiti frustra obambulabant in foro, Plaut. Capt. 491: il y avait d'autres parasites qui se promenaient çà et là sur le forum, sans succès. - neque ullum frustra telum mittere, Caes. BG. 3, 4, 2: ne lancer aucun trait qui ne porte. - frustra Marte carebimus, Hor. C. 2, 14: en vain échapperons-nous au champ de bataille. - mihi frustra ac nequiquam credite amice, Catul.: toi, que j'avais bien à tort cru mon ami. - nequiquam frustra, Apul.: tout à fait inutilement. [st1]3 [-] sans raison, sans motif. - frustra tempus conterere, Cic. Rosc. Com. 14, 41: passer le temps à ne rien faire. - ejus inceptum nullum frustra erat, Sall. J. 7, 6: aucune de ses entreprises n'était vaine. - ut multi, nec frustra, opinantur, Suet. Oth. 9: comme beaucoup le croient, et non sans raison.* * *frustrā, adv. [fraus] - frustră, Prud. στεϕ. 1, 13. [st1]1 [-] par erreur, faussement, frauduleusement. - ambo, et servos et era, frustra sunt duo, Plaut. Am.: tous deux, l'esclave et la servante, sont dans l'erreur. - mulier, nei frustra sies, mea non es, Plaut. Merc.: femme, détrompe-toi, tu n'es pas à moi. - erras, Aemiliane, et longe hujus animi frustra es, Apul.: tu es dans l'erreur, Émilianus, et même tu te trompes lourdement sur cette grande âme. - frustra habere aliquem, Tac. An. 13, 37: tromper l'attente de qqn. - Corbulo, quaesito diu proelio, frustra habitus, Tac. An. 13, 37: Corbulon, après avoir longtemps cherché le combat, frustré dans son attente. [st1]2 [-] en vain, vainement, inutilement, sans résultat. - frustra egomet mecum has rationes puto, Ter. Ad. 208: c'est en vain que je fais à part moi ces calculs. - frustra ac sine causa quid facere indignum deo est, Cic. Div. 2, 60, 125: faire quelque chose en vain et sans raison est indigne de la divinité. - alii parasiti frustra obambulabant in foro, Plaut. Capt. 491: il y avait d'autres parasites qui se promenaient çà et là sur le forum, sans succès. - neque ullum frustra telum mittere, Caes. BG. 3, 4, 2: ne lancer aucun trait qui ne porte. - frustra Marte carebimus, Hor. C. 2, 14: en vain échapperons-nous au champ de bataille. - mihi frustra ac nequiquam credite amice, Catul.: toi, que j'avais bien à tort cru mon ami. - nequiquam frustra, Apul.: tout à fait inutilement. [st1]3 [-] sans raison, sans motif. - frustra tempus conterere, Cic. Rosc. Com. 14, 41: passer le temps à ne rien faire. - ejus inceptum nullum frustra erat, Sall. J. 7, 6: aucune de ses entreprises n'était vaine. - ut multi, nec frustra, opinantur, Suet. Oth. 9: comme beaucoup le croient, et non sans raison.* * *Frustra, Aduerbium. Cic. En vain, Pour neant.\Frustra legati discessere. Sallust. Sans avoir rien faict.\Frustra habere aliquem. Plaut. Abuser aucun, Se mocquer de luy.\Frustra esse. Plaut. Estre abusé et deceu.\Quid, illam meretricemne esse censes? N. quippe ni? Frustra es. Plaut. Tu es trompé, abusé, deceu.\Nec nihil hodie, nec multo plus tu hic edes, ne frustra sis. Plaut. A fin que tu ne t'abuses.\Quo mihi acrius adnitendum est, vt neque vos capiamini, et illi frustra sint. Sallust. Soyent abusez.\Ea res frustra fuit. Sallust. Cela veint autrement qu'on n'attendoit.\Frustra esse. Sallust. Ne venir point à effect, et n'avoir point bonne issue. -
9 galericulum
gălērĭcŭlum, i, n. [galerus] [st2]1 [-] sorte de calotte, de bonnet à poils. --- Mart. 14, 50. [st2]2 [-] perruque. --- Suet. Oth. 12.* * *gălērĭcŭlum, i, n. [galerus] [st2]1 [-] sorte de calotte, de bonnet à poils. --- Mart. 14, 50. [st2]2 [-] perruque. --- Suet. Oth. 12.* * *Galericulum, pen. corr. Diminutiuum. Suetonius. Une coeffe, ou faulse perruque. -
10 propitio
prŏpĭtĭo, āre, āvi, ātum [propitius] - tr. - [st1]1 [-] rendre propice, favopable, fléchir par un sacrifice, offrir un sacrifice expiatoire à. - Plaut. Poen. 333; Curt. 4, 13, 15; Sen. Ep. 95, 50; Suet. Oth. 7; Tac. D. 9. [st1]2 [-] au passif être apaisé, pardonner à. - Vulg. Ps. 24. [st1]3 [-] être pardonné (chose). - Vulg. Eccli. 5,5.* * *prŏpĭtĭo, āre, āvi, ātum [propitius] - tr. - [st1]1 [-] rendre propice, favopable, fléchir par un sacrifice, offrir un sacrifice expiatoire à. - Plaut. Poen. 333; Curt. 4, 13, 15; Sen. Ep. 95, 50; Suet. Oth. 7; Tac. D. 9. [st1]2 [-] au passif être apaisé, pardonner à. - Vulg. Ps. 24. [st1]3 [-] être pardonné (chose). - Vulg. Eccli. 5,5.* * *Propitio, propitias, propitiare: et Propitior, propitiaris, propitiari. Sueton. Appaiser. -
11 repromitto
rĕpromitto, ĕre, mīsi, missum - tr. - [st1]1 [-] promettre à son tour, promettre en retour. - Plaut. Curc. 667; Cic. Com. 39; Br. 18. [st1]2 [-] promettre de nouveau. - Suet. Oth. 4. [st1]3 [-] promettre (la vie éternelle...). - (regnum) quod repromisit Deus diligentibus se, Aug.: (royaume) que Dieu a promis à ceux qui l'aiment.* * *rĕpromitto, ĕre, mīsi, missum - tr. - [st1]1 [-] promettre à son tour, promettre en retour. - Plaut. Curc. 667; Cic. Com. 39; Br. 18. [st1]2 [-] promettre de nouveau. - Suet. Oth. 4. [st1]3 [-] promettre (la vie éternelle...). - (regnum) quod repromisit Deus diligentibus se, Aug.: (royaume) que Dieu a promis à ceux qui l'aiment.* * *Repromitto, repromittis, repromisi, penul. prod. repromissum, repromittere. Cic. S'obliger par stipulation.\Repromittere. Sueton. Promettre. -
12 sagum
săgum, i, n. saie ou sayon. [st1]1 [-] sorte de manteau des Germains. - Tac. G. 17. [st1]2 [-] vêtement des esclaves. - Cato, Agr. 59; Col. 1, 8, 9. [st1]3 [-] sayon, casaque militaire [des Romains], habit de guerre. - saga sumere, Cic. Phil. 5, 31: prendre les armes. --- cf. 14, 2. - esse in sagis, Cic. Phil. 8, 32: être sous les armes. - ire ad saga, Cic. Phil. 14, 1, courir aux armes. - saga ponere, Liv. Epit. 73: déposer les armes. - [en parl. d'une seule pers.] sagum sumere, Cic. Verr. 5, 94: endosser l'habit de guerre. [st1]4 [-] gros drap, couverture. - distento sago in sublime jactare, Suet. Oth. 2: berner.* * *săgum, i, n. saie ou sayon. [st1]1 [-] sorte de manteau des Germains. - Tac. G. 17. [st1]2 [-] vêtement des esclaves. - Cato, Agr. 59; Col. 1, 8, 9. [st1]3 [-] sayon, casaque militaire [des Romains], habit de guerre. - saga sumere, Cic. Phil. 5, 31: prendre les armes. --- cf. 14, 2. - esse in sagis, Cic. Phil. 8, 32: être sous les armes. - ire ad saga, Cic. Phil. 14, 1, courir aux armes. - saga ponere, Liv. Epit. 73: déposer les armes. - [en parl. d'une seule pers.] sagum sumere, Cic. Verr. 5, 94: endosser l'habit de guerre. [st1]4 [-] gros drap, couverture. - distento sago in sublime jactare, Suet. Oth. 2: berner.* * *Sagum, huius sagi. Cic. Un saye. C'est aussi un hocqueton de guerre que les Romains portoyent.\Saga cuculla. Columel. Des sayes qui ont des coqueluchons par derriere. -
13 subdo
subdo, ĕre, dĭdi, dĭtum - tr. - [st1]1 [-] mettre sous, placer dessous, poser sous. - ignem subdere, Cato, Agr. 105, 1: mettre du feu dessous, allumer. --- cf. Cic. Nat. 2, 27. - subdere furcas vitibus, Plin. 14, 32: mettre des fourches sous les ceps. - subdere pugionem pulvino, Suet. Oth. 11: mettre un poignard sous son chevet. - subdere calcaria equo, Liv. 2, 20, 2: piquer son cheval de l'éperon. - Rhodopae subditi, Plin. 4, 41: situés au pied du Rhodope. - subdere tauros aratro, Tac.: atteler les taureaux à la charrue. - subdere se aquis, Ov. M. 4: s'enfoncer dans l'eau, plonger. - ingenio stimulos subdere, Ov. Tr. 5, 1, 76: piquer de l'aiguillon le génie. - alicui spiritus subdere, Liv. 7, 40, 8: inspirer de l'orgueil à qqn. - subdere alicui acriores ad studia dicendi faces, Quint. 1, 2, 25: enflammer qqn d'une ardeur plus vive pour les études oratoires. - (pontus) qui subdit aequora anhelis equis, Ov.: (la mer) qui ouvre ses flots aux chevaux haletants. - subdere ignem (materiam) seditioni: attiser le feu de la sédition. - is risus stimulos parvis mobili rebus animo muliebri subdidit, Liv. 6: ce sourire stimula ce coeur de femme, ouvert aux plus faibles émotions. - subdere Oceanum sceptris, Claud. IV. Cons. Hon. 42: réduire l'Océan sous ses lois. [st1]2 [-] soumettre, assujettir. - ne feminae imperio subderentur, Tac. An. 12, 40: de peur d'être soumis à l'autorité d'une femme. - cf. Tib. 4, 1, 67. [st1]3 [-] exposer à. - rem casibus subdere, Plin. Ep. 3, 19, 4: exposer un bien à des hasards. [st1]4 [-] mettre à la place (de qqn), remplacer, substituer; supposer (t. de droit). - subdere aliquem in locum alicujus, Cic. Dom. 85: mettre qqn à la place de qqn, le substituer à qqn. - cf. Cic. Verr. 1, 12 ; Plin. Pan. 25. 3 ; Quint. 3, 6, 54. - subdere reos, Tac. An. 15, 44: supposer des coupables, substituer des coupables supposés. --- cf. Tac. An. 1, 6. - majestatis crimina subdebantur, Tac. An. 3, 67: on forgeait des accusations de lèse-majesté. - subdere verbum verbo, Gell. 1, 4, 8: substituer un mot à un autre. - abolendo rumori Nero subdidit reos, Tac. An. 15, 44: pour anéantir les rumeurs, Néron substitua des coupables supposés. - subdere testamentum, Tac. An. 14, 40: fabriquer, supposer un testament. - subditus, a, um: enfant supposé. --- Ter. Haut. 1014 ; Liv. 40, 9 2.* * *subdo, ĕre, dĭdi, dĭtum - tr. - [st1]1 [-] mettre sous, placer dessous, poser sous. - ignem subdere, Cato, Agr. 105, 1: mettre du feu dessous, allumer. --- cf. Cic. Nat. 2, 27. - subdere furcas vitibus, Plin. 14, 32: mettre des fourches sous les ceps. - subdere pugionem pulvino, Suet. Oth. 11: mettre un poignard sous son chevet. - subdere calcaria equo, Liv. 2, 20, 2: piquer son cheval de l'éperon. - Rhodopae subditi, Plin. 4, 41: situés au pied du Rhodope. - subdere tauros aratro, Tac.: atteler les taureaux à la charrue. - subdere se aquis, Ov. M. 4: s'enfoncer dans l'eau, plonger. - ingenio stimulos subdere, Ov. Tr. 5, 1, 76: piquer de l'aiguillon le génie. - alicui spiritus subdere, Liv. 7, 40, 8: inspirer de l'orgueil à qqn. - subdere alicui acriores ad studia dicendi faces, Quint. 1, 2, 25: enflammer qqn d'une ardeur plus vive pour les études oratoires. - (pontus) qui subdit aequora anhelis equis, Ov.: (la mer) qui ouvre ses flots aux chevaux haletants. - subdere ignem (materiam) seditioni: attiser le feu de la sédition. - is risus stimulos parvis mobili rebus animo muliebri subdidit, Liv. 6: ce sourire stimula ce coeur de femme, ouvert aux plus faibles émotions. - subdere Oceanum sceptris, Claud. IV. Cons. Hon. 42: réduire l'Océan sous ses lois. [st1]2 [-] soumettre, assujettir. - ne feminae imperio subderentur, Tac. An. 12, 40: de peur d'être soumis à l'autorité d'une femme. - cf. Tib. 4, 1, 67. [st1]3 [-] exposer à. - rem casibus subdere, Plin. Ep. 3, 19, 4: exposer un bien à des hasards. [st1]4 [-] mettre à la place (de qqn), remplacer, substituer; supposer (t. de droit). - subdere aliquem in locum alicujus, Cic. Dom. 85: mettre qqn à la place de qqn, le substituer à qqn. - cf. Cic. Verr. 1, 12 ; Plin. Pan. 25. 3 ; Quint. 3, 6, 54. - subdere reos, Tac. An. 15, 44: supposer des coupables, substituer des coupables supposés. --- cf. Tac. An. 1, 6. - majestatis crimina subdebantur, Tac. An. 3, 67: on forgeait des accusations de lèse-majesté. - subdere verbum verbo, Gell. 1, 4, 8: substituer un mot à un autre. - abolendo rumori Nero subdidit reos, Tac. An. 15, 44: pour anéantir les rumeurs, Néron substitua des coupables supposés. - subdere testamentum, Tac. An. 14, 40: fabriquer, supposer un testament. - subditus, a, um: enfant supposé. --- Ter. Haut. 1014 ; Liv. 40, 9 2.* * *Subdo, subdis, subdidi, subditum, pen. corr. subdere. Plin. Mettre soubs, Soubmettre.\Oculorum visu subdere aliquid. Lucret. Mettre devant les yeulx.\Subdere in locum alterius. Cicero. Surroguer au lieu d'un autre, Substituer, Supposer.\Subdere boues iugo. Plin. Mettre soubs le joug.\Calcar subdere equo. Ouid. Piquer de l'esperon.\Maiestatis crimina subdebantur. Tacit. Crimes de lese majesté estoyent supposez et imposez faulsement.\Ignem ac materiam seditioni subdere, per translationem. Liu. Accroistre et augmenter une sedition.\Puerum subdere. Plaut. Le changer à nourrice, Supposer.\Reum subdere. Tacit. Accuser faulsement.\Rumorem subdere. Tacit. Faire courir un bruit faulx.\Spiritus subdere. Liuius, Sicui honores subdere spiritus potuerunt. Si les honneurs ont peu eslever le coeur à aucun, et le rendre haultain.\Stimulos subdere. Liu. Aguillonner, Poindre.\Rem magnam tempestatibus subdere. Plinius iunior. Mettre et exposer au danger. -
14 subscribo
subscrībo, ĕre, scripsi, scriptum - tr. - [st1]1 [-] écrire dessous, inscrire en bas ou à la suite de, écrire à la fin. - aliquid subscribere statuae, Cic.: mettre une inscription au bas d'une statue. - litterae quarum exemplum subscripsi, Cic.: lettre dont je joins plus bas la copie. - haec subscribe libello, Hor.: ajoute ce vers à ma satire. - eā ratione quam deinceps subscripsimus, Col. 5: de la manière indiquée ci-dessous. [st1]2 [-] souscrire, contre-signer, ratifier; prendre fait et cause pour, approuver, adhérer à, s'associer à, souscrire à, appuyer, favoriser. - subscribere de supplicio, Suet. signer un arrêt de mort. - ne subscribite Caesaris irae, Ov.: ne vous associez pas à la colère de César. - bellum subscribitur astris, Manil.: les astres conseillent la guerre. - subscribere luxuriae, Cels.: favoriser la débauche. - nec quicquam prius subscripsit quam quingenties sestertium ad peragendam Auream domum, Suet. Oth. 7: il ne ratifia rien avant d'avoir accordé par sa signature la somme de cinquante millions de sesterces pour l'achèvement de la Maison dorée. - si voto fortuna subscripserit, Col.: si la fortune sourit à nos voeux. [st1]3 [-] signer une plainte judiciaire, attaquer en justice, s'associer à une accusation. - subscripsit quod is pecuniam accepisset, Cic.: il l'accusa d'avoir reçu de l'argent. - subscribere dicam alicui, Plaut.: intenter un procès à qqn. - Gabinium de ambitu reum fecit, subscribende provigno, Cic.: il accusa Gabinius de brigue, soutenu par son beau-fils. - neminem neque suo nomine neque subscribens accusavit, Nep.: il ne soutint aucune accusation contre qui que ce fût, ni pour son propre compte, ni pour le compte d'un autre. - Agrippae subscripsit in Cassium, Vell.: il se joignit à Agrippa pour attaquer en justice Cassius. [st1]4 [-] marquer de la note censoriale, noter, flétrir (en parl. du censeur). - subscribere aliquem auspicia ementitum, Cic.: signaler qqn comme coupable d'avoir simulé les auspices. [st1]5 [-] inscrire sur une liste, recueillir par écrire, noter par écrit, enregistrer. - lege Hieronica numerus aratorum quotannis apud magistratus publice subscribitur, Cic. Verr. 2, 3: suivant la loi de Hiéron, le nombre des cultivateurs est chaque année consigné sur les registres publics devant les magistrats. - cum suspiria nostra subscriberentur, Tac. Agr.: alors que nos soupirs étaient notés par écrit. - Pinarium equitem cum subscribere quaedam animadvertisset, Suet.: comme il avait remarqué que le chevalier Pinarius prenait des notes.* * *subscrībo, ĕre, scripsi, scriptum - tr. - [st1]1 [-] écrire dessous, inscrire en bas ou à la suite de, écrire à la fin. - aliquid subscribere statuae, Cic.: mettre une inscription au bas d'une statue. - litterae quarum exemplum subscripsi, Cic.: lettre dont je joins plus bas la copie. - haec subscribe libello, Hor.: ajoute ce vers à ma satire. - eā ratione quam deinceps subscripsimus, Col. 5: de la manière indiquée ci-dessous. [st1]2 [-] souscrire, contre-signer, ratifier; prendre fait et cause pour, approuver, adhérer à, s'associer à, souscrire à, appuyer, favoriser. - subscribere de supplicio, Suet. signer un arrêt de mort. - ne subscribite Caesaris irae, Ov.: ne vous associez pas à la colère de César. - bellum subscribitur astris, Manil.: les astres conseillent la guerre. - subscribere luxuriae, Cels.: favoriser la débauche. - nec quicquam prius subscripsit quam quingenties sestertium ad peragendam Auream domum, Suet. Oth. 7: il ne ratifia rien avant d'avoir accordé par sa signature la somme de cinquante millions de sesterces pour l'achèvement de la Maison dorée. - si voto fortuna subscripserit, Col.: si la fortune sourit à nos voeux. [st1]3 [-] signer une plainte judiciaire, attaquer en justice, s'associer à une accusation. - subscripsit quod is pecuniam accepisset, Cic.: il l'accusa d'avoir reçu de l'argent. - subscribere dicam alicui, Plaut.: intenter un procès à qqn. - Gabinium de ambitu reum fecit, subscribende provigno, Cic.: il accusa Gabinius de brigue, soutenu par son beau-fils. - neminem neque suo nomine neque subscribens accusavit, Nep.: il ne soutint aucune accusation contre qui que ce fût, ni pour son propre compte, ni pour le compte d'un autre. - Agrippae subscripsit in Cassium, Vell.: il se joignit à Agrippa pour attaquer en justice Cassius. [st1]4 [-] marquer de la note censoriale, noter, flétrir (en parl. du censeur). - subscribere aliquem auspicia ementitum, Cic.: signaler qqn comme coupable d'avoir simulé les auspices. [st1]5 [-] inscrire sur une liste, recueillir par écrire, noter par écrit, enregistrer. - lege Hieronica numerus aratorum quotannis apud magistratus publice subscribitur, Cic. Verr. 2, 3: suivant la loi de Hiéron, le nombre des cultivateurs est chaque année consigné sur les registres publics devant les magistrats. - cum suspiria nostra subscriberentur, Tac. Agr.: alors que nos soupirs étaient notés par écrit. - Pinarium equitem cum subscribere quaedam animadvertisset, Suet.: comme il avait remarqué que le chevalier Pinarius prenait des notes.* * *Subscribo, subscribis, pen. prod. subscripsi, subscriptum, subscribere. Suet. Escrire au dessoubs, Soubscrire, Signer de sa main.\Subscribere audita. Quintil. Mettre par escript ce qu'on a ouy.\Iudicium cum aliquo subscribere. Plin. iunior. Soubscrire à l'encontre d'aucun en quelque accusation.\Subscribere. Cic. Se joindre avec un accusateur.\Subscribere voluntati alicuius. Marcellus. Luy accorder ce qu'il demande.\Si voto fortuna subscripserit. Columel. Si fortune me favorise tant qu'elle me face ce que je souhaite.\Subscribere odiis alicuius. Liu. Ayder et favoriser à aucun à se venger de son ennemi.\Subscribere causam. Cicero. Adjouster la raison pourquoy on fait quelque chose. -
15 adfligo
I.Lit., to strike or beat a thing to some point, to cast or throw down or against, to dash, somewhere by striking; esp. of ships which are driven or cast away by the wind. —Constr. with ad or dat.:II.te ad terram, scelus, adfligam,
I will dash thee to the earth, Plaut. Pers. 5, 2, 15, and id. Rud. 4, 3, 71:nolo equidem te adfligi,
id. Most. 1, 4, 19:statuam,
to throw down, overthrow, Cic. Pis. 38; so,monumentum,
id. Cael. 32: domum, id. pro Dom. 40: (alces) si quo adflictae casu conciderint, Caes. B. G. 6, 27:infirmas arbores pondere adfligunt,
id. ib.:tempestas naves Rhodias adflixit, ita ut, etc.,
dashed them about, shattered them, id. B. C. 3, 27.—So in descriptions of a battle:equi atque viri adflicti, etc.,
Sall. J.101,11:ubi scalae comminutae, qui supersteterant, adflicti sunt,
were thrown down, id. ib. 60, 7:ubi Mars communis et victum saepe erigeret et adfligeret victorem,
Liv. 28, 19:imaginem solo,
Tac. H. 1, 41:caput saxo,
to dash against, id. A. 4, 45:aquila duos corvos adflixit et ad terram dedit,
Suet. Aug. 96 Ruhnk.; so id. Dom. 23.— Poet., Ov. M. 12, 139; 14, 206; Sil. 9, 631.—Fig.A.To ruin, weaken, cast down, prostrate: cum prospero flatu ejus (fortunae) utimur, ad exitus pervehimur optatos;B.et cum reflavit, adfligimur,
Cic. Off. 2, 6:virtus nostra nos adflixit,
has ruined, id. Fam. 14, 4; id. Sest. 7:Pompeius ipse se adflixit,
id. Att. 2, 19:senectus enervat et adfligit homines,
id. Sen. 70:opes hostium,
Liv. 2, 16:aliquem bello,
id. 28, 39:Othonianas partes,
Tac. H. 2, 33:amicitias,
Suet. Tib. 51; so id. Aug. 66 et saep.—To reduce, lower, or lessen in value (syn. minuo):C.hoc oratoris esse maxime proprium, rem augere posse laudando, vituperandoque rursus adfligere,
to bring down, Cic. Brut. 12.— Trop., of courage, to cast down, dishearten, to diminish, lessen, impair:animos adfligere et debilitare metu,
Cic. Tusc. 4, 15, 34.—Adfligere causam susceptam, to let a lawsuit which has been undertaken fall through, to give up, abandon, Cic. Sest. 41, 89.—Hence, afflictus ( adf-), a, um, P. a.A.Cast down, ill used, wretched, miserable, unfortunate, distressed; lit. and trop.:B.naves,
damaged, shattered, Caes. B. G. 4, 31:Graecia perculsa et adflicta et perdita,
Cic. Fl. 7:ab adflictā amicitiā transfugere et ad florentem aliam devolare,
id. Quint. 30:non integra fortuna, at adflicta,
id. Sull. 31:adflictum erigere,
id. Imp. Pomp. 29.— Comp.:adflictiore condicione esse,
id. Fam. 6,1;hence: res adflictae (like accisae and adfectae),
disordered, embarrassed, ruined circumstances, affairs in a bad state, ill condition, Sall. J. 76, 6; so Luc. 1, 496; Just. 4, 5:copiae,
Suet. Oth. 9.—Fig.1.Of the mind: cast down, dejected, discouraged, desponding:2.aegritudine adflictus, debilitatus, jacens,
Cic. Tusc. 4, 16:luctu,
id. Phil. 9, 5:maerore,
id. Cat. 2, 1:adflictus vitam in tenebris luctuque trahebam,
Verg. A. 2, 92; Suet. Oth. 9.— -
16 affligo
I.Lit., to strike or beat a thing to some point, to cast or throw down or against, to dash, somewhere by striking; esp. of ships which are driven or cast away by the wind. —Constr. with ad or dat.:II.te ad terram, scelus, adfligam,
I will dash thee to the earth, Plaut. Pers. 5, 2, 15, and id. Rud. 4, 3, 71:nolo equidem te adfligi,
id. Most. 1, 4, 19:statuam,
to throw down, overthrow, Cic. Pis. 38; so,monumentum,
id. Cael. 32: domum, id. pro Dom. 40: (alces) si quo adflictae casu conciderint, Caes. B. G. 6, 27:infirmas arbores pondere adfligunt,
id. ib.:tempestas naves Rhodias adflixit, ita ut, etc.,
dashed them about, shattered them, id. B. C. 3, 27.—So in descriptions of a battle:equi atque viri adflicti, etc.,
Sall. J.101,11:ubi scalae comminutae, qui supersteterant, adflicti sunt,
were thrown down, id. ib. 60, 7:ubi Mars communis et victum saepe erigeret et adfligeret victorem,
Liv. 28, 19:imaginem solo,
Tac. H. 1, 41:caput saxo,
to dash against, id. A. 4, 45:aquila duos corvos adflixit et ad terram dedit,
Suet. Aug. 96 Ruhnk.; so id. Dom. 23.— Poet., Ov. M. 12, 139; 14, 206; Sil. 9, 631.—Fig.A.To ruin, weaken, cast down, prostrate: cum prospero flatu ejus (fortunae) utimur, ad exitus pervehimur optatos;B.et cum reflavit, adfligimur,
Cic. Off. 2, 6:virtus nostra nos adflixit,
has ruined, id. Fam. 14, 4; id. Sest. 7:Pompeius ipse se adflixit,
id. Att. 2, 19:senectus enervat et adfligit homines,
id. Sen. 70:opes hostium,
Liv. 2, 16:aliquem bello,
id. 28, 39:Othonianas partes,
Tac. H. 2, 33:amicitias,
Suet. Tib. 51; so id. Aug. 66 et saep.—To reduce, lower, or lessen in value (syn. minuo):C.hoc oratoris esse maxime proprium, rem augere posse laudando, vituperandoque rursus adfligere,
to bring down, Cic. Brut. 12.— Trop., of courage, to cast down, dishearten, to diminish, lessen, impair:animos adfligere et debilitare metu,
Cic. Tusc. 4, 15, 34.—Adfligere causam susceptam, to let a lawsuit which has been undertaken fall through, to give up, abandon, Cic. Sest. 41, 89.—Hence, afflictus ( adf-), a, um, P. a.A.Cast down, ill used, wretched, miserable, unfortunate, distressed; lit. and trop.:B.naves,
damaged, shattered, Caes. B. G. 4, 31:Graecia perculsa et adflicta et perdita,
Cic. Fl. 7:ab adflictā amicitiā transfugere et ad florentem aliam devolare,
id. Quint. 30:non integra fortuna, at adflicta,
id. Sull. 31:adflictum erigere,
id. Imp. Pomp. 29.— Comp.:adflictiore condicione esse,
id. Fam. 6,1;hence: res adflictae (like accisae and adfectae),
disordered, embarrassed, ruined circumstances, affairs in a bad state, ill condition, Sall. J. 76, 6; so Luc. 1, 496; Just. 4, 5:copiae,
Suet. Oth. 9.—Fig.1.Of the mind: cast down, dejected, discouraged, desponding:2.aegritudine adflictus, debilitatus, jacens,
Cic. Tusc. 4, 16:luctu,
id. Phil. 9, 5:maerore,
id. Cat. 2, 1:adflictus vitam in tenebris luctuque trahebam,
Verg. A. 2, 92; Suet. Oth. 9.— -
17 animus
ănĭmus, i, m. [a Graeco-Italic form of anemos = wind (as ego, lego, of ego, lego); cf. Sanscr. an = to breathe, anas = breath, anilas = wind; Goth. uz-ana = exspiro; Erse, anal = breath; Germ. Unst = a storm (so, sometimes); but Curt. does not extend the connection to AФ, aêmi = to blow; a modification of animus—by making which the Romans took a step in advance of the Greeks, who used hê psuchê for both these ideas—is anima, which has the physical meaning of anemos, so that Cic. was theoretically right, but historically wrong, when he said, ipse animus ab anima dictus est, Tusc. 1, 9, 19; after the same analogy we have from psuchô = to breathe, blow, psuchê = breath, life, soul; from pneô = to breathe, pneuma = air, breath, life, in class. Greek, and = spirit, a spiritual being, in Hellenistic Greek; from spiro = to breathe, blow, spiritus = breath, breeze, energy, high spirit, and poet. and post-Aug. = soul, mind; the Engl. ghost = Germ. Geist may be comp. with Germ. giessen and cheô, to pour, and for this interchange of the ideas of gases and liquids, cf. Sol. 22: insula adspiratur freto Gallico, is flowed upon, washed, by the Gallic Strait; the Sanscr. atman = breath, soul, with which comp. aytmê = breath; Germ. Odem = breath, and Athem = breath, soul, with which group Curt. connects auô, aêmi; the Heb. = breath, life, soul; and = breath, wind, life, spirit, soul or mind].I.In a general sense, the rational soul in man (in opp. to the body, corpus, and to the physical life, anima), hê psuchê:II.humanus animus decerptus ex mente divina,
Cic. Tusc. 5, 13, 38:Corpus animum praegravat, Atque affixit humo divinae particulam aurae,
Hor. S. 2, 2, 77:credo deos immortales sparsisse animos in corpora humana, ut essent qui terras tuerentur etc.,
Cic. Sen. 21, 77:eas res tueor animi non corporis viribus,
id. ib. 11, 38; so id. Off. 1, 23, 79:quae (res) vel infirmis corporibus animo tamen administratur,
id. Sen. 6, 15; id. Off. 1, 29, 102:omnes animi cruciatus et corporis,
id. Cat. 4, 5, 10:levantes Corpus et animum,
Hor. Ep. 2, 1, 141:formam et figuram animi magis quam corporis complecti,
Tac. Agr. 46; id. H. 1, 22:animi validus et corpore ingens,
id. A. 15, 53:Aristides primus animum pinxit et sensus hominis expressit, quae vocantur Graece ethe, item perturbationes,
first painted the soul, put a soul into his figures, Plin. 35, 10, 36, § 98 (cf.:animosa signa,
life-like statues, Prop. 4, 8, 9): si nihil esset in eo (animo), nisi id, ut per eum viveremus, i. e. were it mere anima, Cic. Tusc. 1, 24, 56:Singularis est quaedam natura atque vis animi, sejuncta ab his usitatis notisque naturis, i. e. the four material elements,
id. ib. 1, 27, 66: Neque nos corpora sumus. Cum igitur nosce te dicit, hoc dicit, nosce animum tuum, id. ib. 1, 22, 52:In quo igitur loco est (animus)? Credo equidem in capite,
id. ib. 1, 29, 70:corpora nostra, terreno principiorum genere confecta, ardore animi concalescunt,
derive their heat from the fiery nature of the soul, id. ib. 1, 18, 42:Non valet tantum animus, ut se ipsum ipse videat: at, ut oculus, sic animus, se non videns alia cernit,
id. ib. 1, 27, 67: foramina illa ( the senses), quae patent ad animum a corpore, callidissimo artificio natura fabricata est, id. ib. 1, 20, 47: dum peregre est animus sine corpore velox, independently of the body, i. e. the mind roaming in thought, Hor. Ep. 1, 12, 13:discessus animi a corpore,
Cic. Tusc. 1, 9, 18; 1, 30, 72:cum nihil erit praeter animum,
when there shall be nothing but the soul, when the soul shall be disembodied, id. ib. 1, 20, 47; so,animus vacans corpore,
id. ib. 1, 22, 50; and:animus sine corpore,
id. ib. 1, 22, 51:sine mente animoque nequit residere per artus pars ulla animai,
Lucr. 3, 398 (for the pleonasm here, v. infra, II. A. 1.):Reliquorum sententiae spem adferunt posse animos, cum e corporibus excesserint in caelum pervenire,
Cic. Tusc. 1, 11, 24:permanere animos arbitramur consensu nationum omnium,
id. ib. 1, 16, 36:Pherecydes primus dixit animos esse hominum sempiternos,
id. ib. 1, 16, 38:Quod ni ita se haberet, ut animi immortales essent, haud etc.,
id. Sen. 23, 82: immortalitas animorum, id. ib. 21, 78; id. Tusc. 1, 11, 24; 1, 14, 30:aeternitas animorum,
id. ib. 1, 17, 39; 1, 22, 50 (for the plur. animorum, in this phrase, cf. Cic. Sen. 23, 84); for the atheistic notions about the soul, v. Lucr. bk. iii.—In a more restricted sense, the mind as thinking, feeling, willing, the intellect, the sensibility, and the will, acc. to the almost universally received division of the mental powers since the time of Kant (Diog. Laert. 8, 30, says that Pythagoras divided hê psuchê into ho nous, hai phrenes, and ho thumos; and that man had ho nous and ho thumos in common with other animals, but he alone had hai phrenes. Here ho nous and ho thumos must denote the understanding and the sensibility, and hai phrenes, the reason. Plutarch de Placit. 4, 21, says that the Stoics called the supreme faculty of the mind (to hêgemonikon tês psuchês) ho logismos, reason. Cic. sometimes speaks of a twofold division; as, Est animus in partes tributus duas, quarum altera rationis est particeps, altera expers (i. e. to logistikon and to alogon of Plato; cf. Tert. Anim. 16), i. e. the reason or intellect and the sensibility, Tusc. 2, 21, 47; so id. Off. 1, 28, 101; 1, 36, 132; id. Tusc 4, 5, 10; and again of a threefold; as, Plato triplicem finxit animum, cujus principatum, id est rationem in capite sicut in arce posuit, et duas partes ( the two other parts) ei parere voluit, iram et cupiditatem, quas locis disclusit; iram in pectore, cupiditatem subter praecordia locavit, i. e. the reason or intellect, and the sensibility here resolved into desire and aversion, id. ib. 1, 10, 20; so id. Ac. 2, 39, 124. The will, hê boulêsis, voluntas, arbitrium, seems to have been sometimes merged in the sensibility, ho thumos, animus, animi, sensus, and sometimes identified with the intellect or reason, ho nous, ho logismos, mens, ratio).A.1.. The general power of perception and thought, the reason, intellect, mind (syn.: mens, ratio, ingenium), ho nous:2.cogito cum meo animo,
Plaut. Most. 3, 2, 13; so Ter. Ad. 3, 4, 55:cum animis vestris cogitare,
Cic. Agr. 2, 24:recordari cum animo,
id. Clu. 25, 70;and without cum: animo meditari,
Nep. Ages. 4, 1; cf. id. Ham. 4, 2:cogitare volvereque animo,
Suet. Vesp. 5:animo cogitare,
Vulg. Eccli. 37, 9:statuere apud animum,
Liv. 34, 2:proposui in animo meo,
Vulg. Eccli. 1, 12:nisi me animus fallit, hi sunt, etc.,
Plaut. Men. 5, 9, 23:in dubio est animus,
Ter. And. 1, 5, 31; id. ib. prol. 1; cf. id. ib. 1, 1, 29:animum ad se ipsum advocamus,
Cic. Tusc. 1, 31, 75:lumen animi, ingenii consiliique tui,
id. Rep. 6, 12 al. —For the sake of rhet. fulness, animus often has a synonym joined with it: Mens et animus et consilium et sententia civitatis posita est in legibus,
Cic. Clu. 146:magnam cui mentem animumque Delius inspirat vates,
Verg. A. 6, 11:complecti animo et cogitatione,
Cic. Off. 1, 32, 117; id. de Or. 1, 2, 6:animis et cogitatione comprehendere,
id. Fl. 27, 66:cum omnia ratione animoque lustraris,
id. Off. 1, 17, 56:animorum ingeniorumque naturale quoddam quasi pabulum consideratio naturae,
id. Ac. 2, 41, 127.—Hence the expressions: agitatio animi, attentio, contentio; animi adversio; applicatio animi; judicium, opinio animorum, etc. (v. these vv.); and animum advertere, adjungere, adplicare, adpellere, inducere, etc. (v. these vv.).—Of particular faculties of mind, the memory:3.etiam nunc mihi Scripta illa dicta sunt in animo Chrysidis,
Ter. And. 1, 5, 46:An imprimi, quasi ceram, animum putamus etc. (an idea of Aristotle's),
Cic. Tusc. 1, 25, 61:ex animo effluere,
id. de Or. 2, 74, 300: omnia fert aetas, animum quoque;... Nunc oblita mihi tot carmina,
Verg. E. 9, 51.—Consciousness (physically considered) or the vital power, on which consciousness depends ( = conscientia, q. v. II. A., or anima, q. v. II. E.):4.vae miserae mihi. Animo malest: aquam velim,
I'm fainting, my wits are going, Plaut. Am. 5, 1, 6; id. Curc. 2, 3, 33:reliquit animus Sextium gravibus acceptis vulneribus,
Caes. B. G. 6, 38:Una eademque via sanguis animusque sequuntur,
Verg. A. 10, 487:animusque reliquit euntem,
Ov. M. 10, 459:nisi si timor abstulit omnem Sensum animumque,
id. ib. 14, 177:linqui deinde animo et submitti genu coepit,
Curt. 4, 6, 20: repente animo linqui solebat, Suet. Caes. 45:ad recreandos defectos animo puleio,
Plin. 20, 14, 54, § 152.—The conscience, in mal. part. (v. conscientia, II. B. 2. b.):5.cum conscius ipse animus se remordet,
Lucr. 4, 1135:quos conscius animus exagitabat,
Sall. C. 14, 3:suae malae cogitationes conscientiaeque animi terrent,
Cic. Sex. Rosc. 67.—In Plaut. very freq., and once also in Cic., meton. for judicium, sententia, opinion, judgment; mostly meo quidem animo or meo animo, according to my mind, in my opinion, Plaut. Men. 1, 3, 17:6.e meo quidem animo aliquanto facias rectius, si, etc.,
id. Aul. 3, 6, 3:meo quidem animo, hic tibi hodie evenit bonus,
id. Bacch. 1, 1, 69; so id. Aul. 3, 5, 4; id. Curc. 4, 2, 28; id. Bacch. 3, 2, 10; id. Ep. 1, 2, 8; id. Poen. 1, 2, 23; id. Rud. 4, 4, 94; Cic. Sest. 22:edepol lenones meo animo novisti,
Plaut. Curc. 4, 2, 19:nisi, ut meus est animus, fieri non posse arbitror,
id. Cist. 1, 1, 5 (cf.:EX MEI ANIMI SENTENTIA,
Inscr. Orell. 3665:ex animi tui sententia,
Cic. Off. 3, 29, 108).—The imagination, the fancy (for which Cic. often uses cogitatio, as Ac. 2, 15, 48):B.cerno animo sepultam patriam, miseros atque insepultos acervos civium,
Cic. Cat. 4, 6, 11:fingere animo jubebat aliquem etc.,
id. Sen. 12, 41: Fingite animis;litterae enim sunt cogitationes nostrae, et quae volunt, sic intuentur, ut ea cernimus, quae videmus,
id. Mil. 29, 79:Nihil animo videre poterant,
id. Tusc. 1, 16, 38.—The power of feeling, the sensibility, the heart, the feelings, affections, inclinations, disposition, passions (either honorable or base; syn.: sensus, adfectus, pectus, cor), ho thumos.1.a.. In gen., heart, soul, spirit, feeling, inclination, affection, passion: Medea, animo aegra, amore saevo saucia, Enn. ap. Auct. ad Her. 2, 22 (cf. Plaut. Truc. 2, 7, 36:(α).animo hercle homo suo est miser): tu si animum vicisti potius quam animus te, est quod gaudeas, etc.,
Plaut. Trin. 2, 2, 27 -29:harum scelera et lacrumae confictae dolis Redducunt animum aegrotum ad misericordiam,
Ter. And. 3, 3, 27:Quo gemitu conversi animi (sunt),
Verg. A. 2, 73:Hoc fletu concussi animi,
id. ib. 9, 498;4, 310: animum offendere,
Cic. Lig. 4; id. Deiot. 33; so Vulg. Gen. 26, 35.—Mens and animus are often conjoined and contrasted, mind and heart (cf. the Homeric kata phrena kai kata thumon, in mind and heart): mentem atque animum delectat suum, entertains his mind and delights his heart, Enn. ap. Gell. 19, 10:Satin tu sanus mentis aut animi tui?
Plaut. Trin. 2, 4, 53:mala mens, malus animus,
bad mind, bad heart, Ter. And. 1, 1, 137:animum et mentem meam ipsa cogitatione hominum excellentium conformabam,
Cic. Arch. 6, 14:Nec vero corpori soli subveniendum est, sed menti atque animo multo magis,
id. Sen. 11, 36:ut omnium mentes animosque perturbaret,
Caes. B. G. 1, 39; 1, 21:Istuc mens animusque fert,
Hor. Ep. 1, 14, 8:Stare Socrates dicitur tamquam quodam recessu mentis atque animi facto a corpore,
Gell. 2, 1; 15, 2, 7.—And very rarely with this order inverted: Jam vero animum ipsum mentemque hominis, etc.,
Cic. N. D. 2, 59, 147:mente animoque nobiscum agunt,
Tac. G. 29:quem nobis animum, quas mentes imprecentur,
id. H. 1, 84;and sometimes pleon. without such distinction: in primis regina quietum Accipit in Teucros animum mentemque benignam,
a quiet mind and kindly heart, Verg. A. 1, 304; so,pravitas animi atque ingenii,
Vell. 2, 112, 7 (for mens et animus, etc., in the sense of thought, used as a pleonasm, v. supra, II. A. 1.):Verum animus ubi semel se cupiditate devinxit mala, etc.,
Ter. Heaut. 1, 2, 34:animus perturbatus et incitatus nec cohibere se potest, nec quo loco vult insistere,
Cic. Tusc. 4, 18, 41:animum comprimit,
id. ib. 2, 22, 53:animus alius ad alia vitia propensior,
id. ib. 4, 37, 81; id. ad Q. Fr. 1, 1:sed quid ego hic animo lamentor,
Enn. Ann. 6, 40:tremere animo,
Cic. ad Q. Fr. 1, 1, 4:ingentes animo concipit iras,
Ov. M. 1, 166:exsultare animo,
id. ib. 6, 514.—So often ex animo, from the heart, from the bottom of one's heart, deeply, truly, sincerely:Paulum interesse censes ex animo omnia facias an de industria?
from your heart or with some design, Ter. And. 4, 4, 55; id. Ad. 1, 1, 47:nisi quod tibi bene ex animo volo,
id. Heaut. 5, 2, 6: verbum [p. 124] ex animo dicere, id. Eun. 1, 2, 95:sive ex animo id fit sive simulate,
Cic. N. D. 2, 67, 168:majore studio magisve ex animo petere non possum,
id. Fam. 11, 22:ex animo vereque diligi,
id. ib. 9, 6, 2:ex animo dolere,
Hor. A. P. 432:quae (gentes) dederunt terram meam sibi cum gaudio et toto corde et ex animo,
Vulg. Ezech. 36, 5; ib. Eph. 6, 6; ib. 1 Pet. 5, 3.—And with gen.With verbs:(β).Quid illam miseram animi excrucias?
Plaut. Mil. 4, 2, 76; 4, 6, 65:Antipho me excruciat animi,
Ter. Phorm. 1, 4, 10:discrucior animi,
id. Ad. 4, 4, 1:in spe pendebit animi,
id. Heaut. 4, 4, 5: juvenemque animi miserata repressit, pitying him in her heart, thumôi phileousa te kêdomenê te (Hom. Il. 1, 196), Verg. A. 10, 686.—With adjj.:b.aeger animi,
Liv. 1, 58; 2, 36; 6, 10; Curt. 4, 3, 11; Tac. H. 3, 58:infelix animi,
Verg. A. 4, 529:felix animi,
Juv. 14, 159:victus animi,
Verg. G. 4, 491:ferox animi,
Tac. A. 1, 32:promptus animi,
id. H. 2, 23:praestans animi,
Verg. A. 12, 19:ingens animi,
Tac. A. 1, 69 (for this gen. v. Ramsh. Gr. p. 323; Key, § 935; Wagner ad Plaut. Aul. v. 105; Draeger, Hist. Synt. I. p. 443).—Meton., disposition, character (so, often ingenium): nimis paene animo es Molli, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 49:2.animo audaci proripit sese,
Pac. Trag. Rel. p. 109 Rib.:petulans protervo, iracundo animo,
Plaut. Bacch. 4, 3, 1; id. Truc. 4, 3, 1:ubi te vidi animo esse omisso (omisso = neglegenti, Don.),
Ter. Heaut. 5, 2, 9; Cic. Fam. 2. 17 fin.:promptus animus vester,
Vulg. 2 Cor. 9, 2: animis estis simplicibus et mansuetis nimium creditis unicuique, Auct. ad Her. 4, 37:eorum animi molles et aetate fluxi dolis haud difficulter capiebantur,
Sall. C. 14, 5:Hecabe, Non oblita animorum, annorum oblita suorum,
Ov. M. 13, 550:Nihil est tam angusti animi tamque parvi, quam amare divitias,
Cic. Off. 1, 20, 68:sordidus atque animi parvi,
Hor. S. 1, 2, 10; Vell. 2, 25, 3:Drusus animi fluxioris erat,
Suet. Tib. 52.—In particular, some one specific emotion, inclination, or passion (honorable or base; in this signif., in the poets and prose writers, very freq. in the plur.). —a.Courage, spirit:b.ibi nostris animus additus est,
Plaut. Am. 1, 1, 94; cf. Ter. Heaut. 3, 2, 31; id. And. 2, 1, 33:deficiens animo maesto cum corde jacebat,
Lucr. 6, 1232:virtute atque animo resistere,
Cic. Fam. 5, 2, 8:fac animo magno fortique sis,
id. ib. 6, 14 fin.:Cassio animus accessit, et Parthis timor injectus est,
id. Att. 5, 20, 3:nostris animus augetur,
Caes. B. G. 7, 70:mihi in dies magis animus accenditur,
Sall. C. 20, 6; Cic. Att. 5, 18; Liv. 8, 19; 44, 29:Nunc demum redit animus,
Tac. Agr. 3:bellica Pallas adest, Datque animos,
Ov. M. 5, 47:pares annis animisque,
id. ib. 7, 558:cecidere illis animique manusque,
id. ib. 7, 347 (cf.:tela viris animusque cadunt,
id. F. 3, 225) et saep.—Hence, bono animo esse or uti, to be of good courage, Varr. R. R. 2, 5, 5: Am. Bono animo es. So. Scin quam bono animo sim? Plaut. Am. 22, 39:In re mala animo si bono utare, adjuvat,
id. Capt. 2, 1, 9:bono animo fac sis,
Ter. Ad. 3, 5, 1:quin tu animo bono es,
id. ib. 4, 2, 4:quare bono animo es,
Cic. Att. 5, 18; so Vulg. 2 Macc. 11, 26; ib. Act. 18, 25;so also, satis animi,
sufficient courage, Ov. M. 3, 559.—Also for hope:magnus mihi animus est, hodiernum diem initium libertatis fore,
Tac. Agr, 30.— Trop., of the violent, stormy motion of the winds of AEolus:Aeolus mollitque animos et temperat iras,
Verg. A. 1, 57.—Of a top:dant animos plagae,
give it new force, quicker motion, Verg. A. 7, 383.—Of spirit in discourse: in Asinio Pollione et consilii et animi satis,
Quint. 10, 1, 113. —Haughtiness, arrogance, pride: quae civitas est in Asia, quae unius tribuni militum animos ac spiritus capere possit? can bear the arrogance and pride, etc., Cic. Imp. Pomp. 22, 66:c.jam insolentiam noratis hominis: noratis animos ejus ac spiritus tribunicios,
id. Clu. 39, 109; so id. Caecin. 11 al.; Ov. Tr. 5, 8, 3 (cf.:quia paululum vobis accessit pecuniae, Sublati animi sunt,
Ter. Hec. 3, 5, 56).—Violent passion, vehemence, wrath:d.animum vincere, iracundiam cohibere, etc.,
Cic. Marcell. 3:animum rege, qui nisi paret Imperat,
Hor. Ep. 1, 2, 62:qui dominatur animo suo,
Vulg. Prov. 16, 32.—So often in plur.; cf hoi thumoi: ego meos animos violentos meamque iram ex pectore jam promam, Plaut. Truc. 2, 7, 43:vince animos iramque tuam,
Ov. H. 3, 85; id. M. 8, 583; Prop. 1, 5, 12:Parce tuis animis, vita, nocere tibi,
id. 2, 5, 18:Sic longius aevum Destruit ingentes animos,
Luc. 8, 28:coeunt sine more, sine arte, Tantum animis iraque,
Stat. Th. 11, 525 al. —Moderation, patience, calmness, contentedness, in the phrase aequus animus, an even mind:e.si est animus aequos tibi,
Plaut. Aul. 2, 2, 10; id. Rud. 2, 3, 71; Cic. Rosc. Am. 50, 145; and often in the abl., aequo animo, with even mind, patiently, etc.:aequo animo ferre,
Ter. And. 2, 3, 23; Cic. Tusc. 1, 39, 93; id. Sen. 23, 84; Nep. Dion. 6, 4; Liv. 5, 39:aequo animo esse,
Vulg. 3 Reg. 21, 7; ib. Judith, 7, 23: Aequo animo est? of merry heart (Gr. euthumei), ib. Jac. 5, 13:animis aequis remittere,
Cic. Clu. 2, 6:aequiore animo successorem opperiri,
Suet. Tib. 25:haud aequioribus animis audire,
Liv. 23, 22: sapientissimus quisque aequissimo animo moritur; stultissimus iniquissimo. Cic. Sen. 23, 83; so id. Tusc. 1, 45, 109; Sall. C. 3, 2; Suet. Aug. 56:iniquo animo,
Att. Trag. Rel. p. 150 Rib.; Cic. Tusc. 2, 2, 5; Quint. 11, 1, 66.—Agreeable feeling, pleasure, delight:f.cubat amans animo obsequens,
Plaut. Am. 1, 1, 134:indulgent animis, et nulla quid utile cura est,
Ov. M. 7, 566; so, esp. freq.: animi causa (in Plaut. once animi gratia), for the sake of amusement, diversion (cf.:haec (animalia) alunt animi voluptatisque causa,
Caes. B. G. 5, 12):Post animi causa mihi navem faciam,
Plaut. Rud. 4, 2, 27; so id. Trin. 2, 2, 53; id. Ep. 1, 1, 43:liberare fidicinam animi gratia,
id. ib. 2, 2, 90:qui illud animi causa fecerit, hunc praedae causa quid facturum putabis?
Cic. Phil. 7, 6:habet animi causa rus amoenum et suburbanum,
id. Rosc. Am. 46 Matth.; cf. id. ib. § 134, and Madv. ad Cic. Fin. 2, 17, 56; Cic. Fam. 7, 2:Romanos in illis munitionibus animine causa cotidie exerceri putatis?
Caes. B. G. 7, 77; Plin. praef. 17 Sill.—Disposition toward any one:C.hoc animo in nos esse debebis, ut etc.,
Cic. Fam. 2, 1 fin.:meus animus erit in te semper, quem tu esse vis,
id. ib. 5, 18 fin.:qui, quo animo inter nos simus, ignorant,
id. ib. 3, 6; so id. ib. 4, 15;5, 2: In quo in primis quo quisque animo, studio, benevolentia fecerit, ponderandum est,
id. Off. 1, 15, 49:quod (Allobroges) nondum bono animo in populum Romanum viderentur,
to be well disposed, Caes. B. G. 1, 6 fin. —In the pregn. signif. of kind, friendly feeling, affection, kindness, liberality:animum fidemque praetorianorum erga se expertus est,
Suet. Oth. 8:Nec non aurumque animusque Latino est,
Verg. A. 12, 23.—Hence, meton., of a person who is loved, my heart, my soul:salve, anime mi,
Plaut. Curc. 1, 2, 3:da, meus ocellus, mea rosa, mi anime, da, mea voluptas,
id. As. 3, 3, 74; so id. ib. 5, 2, 90; id. Curc. 1, 3, 9; id. Bacch. 1, 1, 48; id. Most. 1, 4, 23; id. Men. 1, 3, 1; id. Mil. 4, 8, 20; id. Rud. 4, 8, 1; Ter. Eun. 1, 2, 15 et saep. —The power of willing, the will, inclination, desire, purpose, design, intention (syn.: voluntas, arbitrium, mens, consilium, propositum), hê boulêsis:D.qui rem publicam animo certo adjuverit,
Att. Trag Rel. p. 182 Rib.:pro inperio tuo meum animum tibi servitutem servire aequom censui,
Plaut. Trin. 2, 2, 23:Ex animique voluntate id procedere primum,
goes forth at first from the inclination of the soul, Lucr. 2, 270; so,pro animi mei voluntate,
Cic. Fam. 5, 20, 8 (v. Manut. ad h.l.):teneo, quid animi vostri super hac re siet,
Plaut. Am. prol. 58; 1, 1, 187:Nam si semel tuom animum ille intellexerit, Prius proditurum te etc.,
Ter. Heaut. 3, 1, 69:Prius quam tuom ut sese habeat animum ad nuptias perspexerit,
id. And. 2, 3, 4:Sin aliter animus voster est, ego etc.,
id. Ad. 3, 4, 46:Quid mi istaec narras? an quia non audisti, de hac re animus meus ut sit?
id. Hec. 5, 2, 19:qui ab auro gazaque regia manus, oculos, animum cohibere possit,
Cic. Imp. Pomp. 66:istum exheredare in animo habebat,
id. Rosc. Am. 18, 52: nobis crat in animo Ciceronem ad Caesarem mittere, we had it in mind to send, etc., id. Fam. 14, 11; Serv. ad Cic. ib. 4, 12:hostes in foro constiterunt, hoc animo, ut, etc.,
Caes. B. G. 7, 28:insurrexerunt uno animo in Paulum,
with one mind, Vulg. Act. 18, 12; 19, 29: persequi Jugurtham animus ardebat, Sall. J. 39, 5 Gerlach (others, animo, as Dietsch); so id. de Rep. Ord. 1, 8: in nova fert an mus mutatas dicere formas, my mind inclines to tell of, etc., Ov. M. 1, 1.—Hence, est animus alicui, with inf., to have a mind for something, to aim at, etc.:omnibus unum Opprimere est animus,
Ov. M. 5, 150:Sacra Jovi Stygio perficere est animus,
Verg. A. 4, 639:Fuerat animus conjuratis corpus occisi in Tiberim trahere,
Suet. Caes. 82 fin.; id. Oth. 6; cf. id. Calig. 56.—So, aliquid alicui in animo est, with inf., Tac. G. 3.—So, inducere in animum or animum, to resolve upon doing something; v. induco.—Trop., of the principle of life and activity in irrational objects, as in Engl. the word mind is used.1.Of brutes:2.in bestiis, quarum animi sunt rationis expertes,
whose minds, Cic. Tusc. 1, 33, 80:Sunt bestiae, in quibus etiam animorum aliqua ex parte motus quosdam videmus,
id. Fin. 5, 14, 38:ut non inscite illud dictum videatur in sue, animum illi pecudi datum pro sale, ne putisceret,
id. ib. 5, 13, 38, ubi v. Madv.:(apes Ingentes animos angusto in pectore versant,
Verg. G. 4, 83:Illiusque animos, qui multos perdidit unus, Sumite serpentis,
Ov. M. 3, 544:cum pecudes pro regionis caelique statu et habitum corporis et ingenium animi et pili colorem gerant,
Col. 6, 1, 1:Umbria (boves progenerat) vastos nec minus probabiles animis quam corporibus,
id. 6, 1, 2 si equum ipsum nudum et solum corpus ejus et animum contemplamur, App. de Deo Socr. 23 (so sometimes mens:iniquae mentis asellus,
Hor. S. 1, 9, 20).—Of plants:III.haec quoque Exuerint silvestrem animum, i. e. naturam, ingenium,
their wild nature, Verg. G. 2, 51.—Transf. Of God or the gods, as we say, the Divine Mind, the Mind of God:certe et deum ipsum et divinum animum corpore liberatum cogitatione complecti possumus,
Cic. Tusc. 1, 22, 51 (so mens, of God, id. ib. 1, 22, 66; id. Ac. 2, 41, 126):Tantaene animis caelestibus irae?
Verg. A. 1, 11. -
18 concurro
con-curro, curri, cursum, 3 ( perf. redupl. concucurrit, Flor. 4, 2, 33 Duker N. cr.: concucurrisse, Cato ap. Prisc. p. 901 P., and Suet. Caes. 15; cf. Liv. 1, 12 Oud., and Ind. Flor. s. h. v. Duker), v. n.I.To run together (of several persons), to come or assemble together in multitudes, to rush or flock together in crowds (very freq., and class.).A.Prop.1.Absol.:2.tota Italia concurret,
Cic. Q. Fr. 1, 2, 5, § 16: video hac tempestate concurrisse omnis adversarios, Cato ap. Prisc. 10, p. 901 P.:concurrunt jussu meo plures uno tempore librarii,
Cic. Agr. 2, 5, 13:cum omnes, ut mos est, concurrerent,
id. Verr. 2, 5, 26, § 65:licet concurrant omnes plebei philosophi, nihil tam eleganter explicabunt, etc.,
unite, id. Tusc. 1, 23, 55:multi concurrerant,
Nep. Dion, 10, 1; Sall. J. 60, 6:concurrite, concurrite, cives,
Val. Max. 4, 1, 12.— Impers.: contionem inprimis advocari jubet;summā cum expectatione concurritur,
Cic. Leg. 2, 5, 13.—Designating the place from which, or the place or purpose to or for which:* b.non solum qui in urbe erant, sed etiam undique ex agris concurrerunt,
Nep. Pelop. 3, 3:undique gentes,
Luc. 3, 321:concurrunt laeti mi obviam cupedinarii omnes,
Ter. Eun. 2, 2, 25: ad hos (sc. Druides) magnus adulescentium numerus disciplinae causā concurrit, Caes. B. G. 6, 13; cf. Quint. 1, 2, 16:ad eum magnae copiae,
Sall. C. 56, 5:ad eum homines omnium ordirum corruptissimi,
id. H. 1, 48, 7 Dietsch:ad curiam,
Cic. Rab. Post. 7, 18 (corresp. to convolare ad Rostra); Liv. 4, 60, 1; Suet. Tit. 11:domum tuam cuncta civitas,
Cic. Verr. 2, 1, 31, § 80:ad arma milites,
Caes. B. G. 3, 22 fin.; so id. ib. 5, 39 fin.:ad non dubiam mortem,
Cic. Tusc. 1, 37, 89:ad auxilium sociae,
Luc. 3, 663:signum dedit, ut ad me restituendum Romam concurrerent,
Cic. Mil. 15, 39:omnes concurrerunt ad Perdiccam opprimendum,
united together, Nep. Eum. 3, 1; id. Phoc. 2, 5:ad aliquem audiendum,
Suet. Caes. 32. — Impers.:concurritur undique ad commune incendium restinguendum,
Cic. Phil. 10, 10, 21:concurrendum ad curiam putare,
id. Rab. Post. 7, 18:cum ad arma concurri oporteret,
Caes. B. G. 2, 20:ex proximis castellis eo concursum est,
id. ib. 2, 33:concursum ad curiam esse,
Liv. 4, 60, 1: Suet. Calig. 6; Quint. 1, 2, 16.—Poet., to run in attendance upon, to accompany:B.est quibus Eleae concurrit palma quadrigae, as it were,
follows him on foot, accompanies, Prop. 3, 9 (4, 8), 17.—Trop. = confugere, to run for refuge or help, to take refuge (rare):2.ad C. Aquilium,
Cic. Quint. 16, 53 B. and K.:nulla sedes, quo concurrant,
Cic. Att. 8, 3, 4:ne darem perditis civibus hominem, quo concurrerent,
id. Ep. ad Brut. 2, 2, 3:interea servitia repudiabat (Catilina), opibus conjurationis fretus,
Sall. C. 56, 5; Just. 19, 1, 9.—Of words, as under military command:II.ante enim circumscribitur mente sententia confestimque verba concurrunt, quae mens eadem... statim dimittit, ut suo quodque loco respondeat,
Cic. Or. 59, 200.—To run upon one another, to meet or dash together (class.).A.Of corporeal objects.1.In gen.:2.concurrunt nubes ventis,
Lucr. 6, 97; cf. id. 6, 116:ne prorae concurrerent,
Liv. 37, 30, 4 (al. prorā; cf. Weissenb. ad loc.); cf. id. 44, 42, 5; Luc. 3, 663:mediis concurrere in undis (montes, viz., the Symplegades),
Ov. M. 7, 62; cf. id. Am. 2, 11, 3:concurrere montes duo inter se,
Plin. 2, 83, 85, § 199: actor cum stetit in scaenā, concurrit dextera laevae (viz., in applauding), Hor. Ep. 2, 1, 205:labra concurrunt,
draw together, close, Sen. Ep. 11, 2: os concurrit, id. Ira, 3, 15, 1; id. Ben. 2, 1, 3:os,
Quint. 10, 7, 8; 11, 3, 121.— Transf., of letters and words:aspere concurrunt litterae,
Cic. de Or. 3, 43, 172 (opp. diduci); so id. Or. 45, 154.—Hence,In partic., milit. t. t., to rush together in hostility, to engage in combat, to join battle, to fight (most freq. in the histt.); constr. inter se, cum aliquo, adversus, in, contra aliquem, alicui, and absol.(α).Inter se:(β).concurrunt equites inter se,
Caes. B. C. 2, 25; so Liv. 26, 51, 4; 29, 18, 10; Suet. Oth. 12; Verg. G. 1, 489; id. A. 10, 436.—Cum aliquo:(γ).cum hoc concurrit ipse Eumenes,
Nep. Eum. 4, 1; so Liv. 8, 8, 15; Vell. 2, 70, 1; Suet. Oth. 10; Ov. M. 13, 87.—Adversus, in, or contra aliquem:(δ).recenti milite adversus fessos longo itinere concurrerat,
Liv. 35, 1, 6 Weissenb. ad loc.:in aliquem,
Sall. J. 97, 4; Just. 4, 1, 10: equites contra tantam multitudinem audacissime concurrunt, run upon, against, etc., Auct. B. Afr. 6.—Alicui (freq. in the poets):(ε).audet viris concurrere virgo,
Verg. A. 1, 493; 10, 8; Ov. M. 5, 89; 12, 595 al.:quibus (equitibus) cum inpigre, Numidae concurrissent,
Liv. 24, 15, 7 Weissenb. ad loc.—Absol.: repente Antonius in aciem suas copias de vico produxit et sine morā concurrit, Galb. ap. Cic. Fam. 10, 30, 3:b.cum infestis signis concurrunt,
Sall. C. 60, 2; so Liv. 6, 7, 6; 8, 7, 9 al.; Tac. A. 6, 35; id. H. 2, 42; Suet. Claud. 21:ex insidiis,
Liv. 9, 25, 8; 2, 11, 9:mutuis vulneribus,
Sen. Suas. 7, 14.— Impers. pass.:ubi propius ventum est, utrimque magno clamore concurritur,
Sall. J. 53, 2; so Liv. 10, 40, 13; Hor. S. 1, 1, 7.— Transf.:adversus has concurrentis belli minas, legati vallum murosque firmabant,
Tac. H. 4, 22 init. —Not in war; in the jurists, to make the same claim, enter into competition with:c.si non sit, qui ei concurrat, habeat solus bonorum possessionem,
Dig. 37, 1, 2:in hereditatem fratri concurrere,
ib. 5, 2, 16:in pignus,
ib. 20, 4, 7: in pignore, ib.—Trop. (rare): in tantā causarum varietate cum alia colligantur vel ipsa inter se concurrant, vel in diversum ambiguitate ducantur, Quint. 12, 2, 15:B.cum dolore,
Sen. Cons. ad Helv. 2:concurrit illinc publica, hinc regis salus,
Sen. Oedip. 830.—Of abstract objects (occurrences, circumstances, points of time, etc.), to meet, concur, fall out at the same time, happen:2.multa concurrunt simul,
Ter. And. 3, 2, 31; so,concurrunt multae opiniones,
id. Heaut. 2, 2, 3:tot verisimilia,
id. Ad. 4, 4, 19:res contrariae,
Cic. Fin. 5, 10, 28:ista casu,
id. Div. 2, 68, 141:quae ut concurrant omnia, optabile est,
id. Off. 1, 14, 45:saepe concurrunt aliquorum bene de me meritorum inter ipsos contentiones,
id. Planc. 32, 78:si quid tale accidisset, ut non concurrerent nomina,
that the reciprocal accounts do not meet, become due on the same day, id. Att. 16, 3, 5; cf.:sponsalia in idem tempus,
Dig. 3, 2, 13:concurrit actio legis Aquiliae et injuriarum,
to have place together, to be coincident, ib. 9, 2, 5.—Pregn., to accord, agree with (in jurid. Lat.):concurrit cum veritate,
Dig. 29, 2, 30:cum summā,
ib. 29, 30, 53. -
19 praepono
prae-pōno, pŏsui, pŏsĭtum, 3 (old perf. praeposivi, Plaut. Rud. 4, 2, 11.—Sync. form praepostus, Lucr. 6, 999), v. a., to put or set before, to place first (syn.: praefero, praeficio).I.Lit.A.In gen.:B.versus, in primā fronte libelli,
Ov. Tr. 1, 7, 33:praeponens ultima primis,
Hor. S. 1, 4, 59; Cic. Att. 7, 3, 10:oportet, ut aedibus ac templis vestibula et aditus, sic causis principia proportione rerum praeponere,
id. de Or. 2, 79, 320:de quā priusquam respondeo, pauca praeponam,
I will first make a few observations, id. Fam. 11, 27, 1.—In partic., to place or set over as chief, commander, or superintendent, to place at the head of, intrust with the charge or command of; to appoint or depute as:C.unum illum ex omnibus delegistis, quem bello praedonum praeponeretis,
to appoint commander in the war, Cic. Imp. Pomp. 22, 63:hibernis Labienum praeposuit,
Caes. B. G. 1, 54:sinistro cornu Antonium praeposuerat,
id. B. C. 3, 89:aliquem provinciae,
to appoint as governor, Cic. Fam. 2, 15, 4:negotio,
to charge with the management of an affair, id. ib. 15, 4, 10:navibus,
to appoint admiral, id. Verr. 2, 5, 38, § 101:vectigalibus,
to appoint minister of finance, Tac. A. 15, 18:Bibulus toti officio maritimo praepositus,
superintendent of all maritime affairs, Caes. B. C. 3, 5:praepositus cubiculo,
chamberlain, Suet. Dom. 16:sacerdos oraculo praeposita,
that presides over, Cic. Div. 1, 34, 76:aliquem custodem alicui loco,
to appoint keeper of a place, Ov. Tr. 3, 1, 67:illum exercitibus,
Juv. 10, 92.—To place or set upon:II.fronti praeponere olivam,
Hor. C. 1, 7, 7 (cf.: [p. 1426] comis praetexere frondes, Sen. Med. 70).—Trop., to set before or above, to prefer:A.lucrum praeposivi sopori et quieti,
Plaut. Rud. 4, 2, 11:se alteri,
Ter. And. 1, 1, 38; id. Eun. 1, 2, 59:salutem rei publicae vitae suae,
Cic. Phil. 9, 7, 15:amicitiam patriae,
id. Rab. Perd. 8, 23:necessaria gloriosis,
Vell. 2, 110, 3:multum mihi praestat, si me Mazaeo generum praeponit,
Curt. 4, 11, 20:Prochytam Suburrae,
Juv. 3, 5.—Hence, praepŏsĭtus, a, um, P. a.—As subst.praepŏsĭtus, i, m., a prefect, president, head, chief, overseer, director, commander:B. C.legatorum tuorum,
Cic. Pis. 36, 88; Tac. H. 1, 36:quod (milites) praepositos suos occiderant,
Suet. Oth. 1: rerum curae Caesaris, director, S. C. ap. Plin. Ep. 8, 6, 13:aquarum,
water-inspector, Front. Aquaed. 17; 100; 117:cubiculi,
a chamberlain, Amm. 14, 10, 5.—Of the governor of a province; with dat.:Illyrico, Dalmatiae, etc.,
Vell. 2, 112, 2; 2, 116, 2; absol., Suet. Galb. 12; 16; id. Oth. 1 al.; Vulg. Act. 7, 10.—With the Stoics, praepŏsĭta, ōrum, n., for the Gr. proêgmena, preferable or advantageous things, but which are not to be called absolutely good; such as wealth, beauty, etc. (class.): ista bona non dico, sed dicam Graece proêgmena, Latine autem producta:sed praeposita, aut praecipua malo,
Cic. Fin. 4, 26, 72 sq.:bonum negas esse divitias, praepositum esse dicis,
id. ib. 4, 26, 73; cf.also,
id. ib. 3, 16, 52; 54. -
20 tunc
tunc, adv. demonstr., of time [tum, and demonstr. suffix -ce], then, at that time; but in ante-class. and class. prose tunc is always emphatic, and generally refers to a point of time. In post-Aug. style tunc freq. occurs without emphasis, and is freely used of periods of time. Tunc = deinde occurs first in the class. per. and rarely in prose; but is very freq. after the Aug. per. Tunc in mere co-ordinative use is very rare and not ante-class. (v. I. C.). Tunc coupled with an emphatic or temporal particle is very rare in class. prose, but freq. in the postAug. period. Poets often use tunc instead of tum before vowels for the sake of the metre. In general, tunc is not freq. till after the Aug. period. Cic. has tum about thirty times as often as tunc; Caes. has tunc only five times; Livy, in the first two books, has tunc five times, tum eighty-two times; but Val. Max. has tunc four times as often as tum. Sen. almost always has tunc; tum only in a few passages, mostly in co ordinative use. In Vitr., Suet., Plin., Just., and the jurists, tunc largely predominates; but Nep. has tunc once only, and Tac., who employs both words sparingly, has tum oftener than tunc. The Codd. very freq. vary between the words, and in many passages the reading is still doubtful. Undue weight has been given by some critics to opposition to nunc and connection with cum; cf. Kritz ad Sall. J. 5, 1; Zumpt ad Cic. Verr. 2, 4, 64, § 142; 2, 5, 10, § 27. Both tum and tunc are freq. opposed to nunc, and connected with cum.I.Absol.A.Referring an event to a time before mentioned.1.To definite past time.(α).To a period of time, = illis temporibus (only post-Aug.):(β).tunc melius tenuere fidem cum paupere cultu Stabat in exigua ligneus aede deus,
Tib. 1, 10, 19:nulli tunc subsessores alienorum matrimoniorum oculi metuebantur,
Val. Max. 2, 1, 5:sed tunc clarissimus quisque juvenum pro amplificanda patria plurimum periculi sustinebat,
id. 3, 2, 6:nunc quo ventum est? A servis vix impetrari potest ne eam supellectilem fastidiant qua tunc consul non erubuit,
id. 4, 3, 7:quo pacto inter amicos viguisse tunc justitiam credimus, cum inter accusatores quoque, etc.,
id. 6, 5, 6:si vere aestimare Macedonas qui tunc erant volumus, fatebimur, etc.,
Curt. 4, 16, 33:sed civitati nullae tunc leges erant,
Just. 2, 7, 3; 6, 9, 5.—Referring to a point of time spoken of: cives Romani [p. 1914] tunc facti sunt Campani, Enn. ap. Censor. 14 (Ann. v. 174 Vahl.): tanto sublatae sunt Augmine tunc lapides, id. ap. Non. p. 211, 8 (Ann. v. 542 ib.): tunc ipsos adoriant, ne quis Spartam referat nuntium, Naev. ap. Prisc. 8, p. 801 P. (Trag. Rel. v. 16 Rib.):(γ).(Sulla) statim ex iis rebus quas tunc vendebat jussit ei praemium tribui, etc.,
Cic. Arch. 10, 25:neque ego tunc princeps ad salutem esse potuissem si, etc.,
id. Sull. 3, 9:his tunc cognitis rebus amici regis his... liberaliter responderunt,
Caes. B. C. 3, 104:tunc duces Nerviorum... colloqui sese velle dicunt,
at this time, id. B. G. 5, 41:quod se facturos minabantur, aegreque tunc sunt retenti quin oppidum irrumperent,
id. B. C. 2, 13 fin.:Romanus tunc exercitus in agro Larinati erat,
Liv. 22, 24, 1:itaque cum in ipsum, et innocentia tutum et magistratu in quo tunc erat, impetus fieri non posset, etc.,
id. 4, 44, 6; cf. id. 2, 2, 2; 4, 8, 6; 10, 37, 10;44, 44, 3: nec, si rescindere posses (sc. jussa Jovis), Tunc aderas,
Ov. M. 2, 679:tunc ego nec cithara poteram gaudere sonora, nec, etc.,
Tib. 3, 4, 69:tunc urbis custodiis praepositus C. Maecenas,
Vell. 2, 88, 2:forte evenit ut tunc summae dignitatis ibi femina veneno consumere se destinarit,
Val. Max. 2, 6, 8:qui tunc Libitinam exercebant,
id. 5, 2, 10:Coriolanus ad Volscos, infestos tunc Romanis, confugit,
id. 5, 4, 1; cf. id. 2, 10, 3; 4, 8, 5; 5, 5, 3; 7, 6, 5 fin.;8, 1 damn. 1: Carthaginiensium legati ad celebrandum sacrum anniversarium more patrio tunc venerant,
Curt. 4, 2, 10:et tunc aestas erat, cujus calor, etc.,
id. 3, 5, 1:perierat imperium, quod tunc in extremo stabat, si Fabius, etc.,
Sen. Troad. 1, 11, 5:tunc,distractis Orientis viribus, casus Mithridati datus est occupandi Armeniam,
Tac. A. 11, 9; cf. id. ib. 2, 25:quidam ex eis qui tunc egerant, decesserunt,
Plin. Ep. 4, 24, 3:ardente tunc in Africa bello,
Suet. Caes. 70; cf. id. Calig. 48; id. Ner. 20; 21:Asiam tunc tenebat imperio rex Darius,
Gell. 17, 9, 20:hostes tunc populi Romani fuerant Fidenates,
id. 17, 21, 17; cf. id. 13, 5, 2 and 3; 14, 1, 8; Ael. Spart. Had. 11; 23; 24.—Repeated by anaphora:tunc victus abiere feri, tunc consita pomus, tunc bibit inriguas fertilis hortus aquas, Aurea tunc pressos, etc.,
Tib. 2, 1, 43:tunc Parmenio et Philotas, tunc Amyntas consobrinus, tunc noverca fratresque interfecti, tunc Attalus, Eurylochus... occurrebant,
Just. 12, 6, 14; so id. 43, 3, 2; 43, 4, 2.—Attributively:regem tunc Lacedaemoniorum,
Just. 6, 2, 4.—Referring to a state no longer in existence:(δ).silvae tunc circa viam erant, plerisque incultis,
Liv. 21, 25, 8:urbs (Corinthus) erat tunc praeclara ante excidium,
id. 45, 28, 2:hic (Curio) primo pro Pompei partibus, id est, ut tunc habebatur, pro republica, mox... pro Caesare stetit,
Vell. 2, 48, 3:certissimum tunc proscriptorum perfugium penetravit,
Val. Max. 7, 3, 9:docuit in atrio Catulinae domus, quae pars Palatii tunc erat,
Suet. Gram. 17: tunc (i. e. olim) in usu erat, eam hereditatem, etc., Gai Inst. 2, 254 erat autem tunc mos ut cum princeps causam cognosceret... sententiam ex omnium deliberatione proferret, Ael. Spart. Had. 8.—Expressly opposed to present time: tunc igitur pelles, nunc aurum et purpura exercent hominum vitam, Lucr 5, 1423;(ε).ea lege quae tunc erat Sempronia, nunc est Cornelia,
Cic. Clu. 56, 154:cum vero causam justam deus ipse dederit, ut tunc Socrati, nunc Catoni, etc.,
id. Tusc. 1, 30, 74, cf. id. Verr. 2, 2, 18, § 45; 2, 3, 67, § 156; id. Arch. 3, 5; id. Pis. 13, 30; id. Rab. Post. 12, 34; id. Phil. 7, 5, 14:cur privati non damus remiges, sicut tunc dedimus?
Liv. 34, 6, 18:munitiones et locis opportunioribus tunc fuerunt et validiores impositae (i. e. quam nunc),
id. 36, 17, 4:parva nunc res videri potest quae tunc patres ac plebem accendit,
id. 4, 25, 13; cf. id. 8, 31, 4; 21, 18, 5:Macedones milites ea tunc erant fama qua nunc Romani feruntur,
Nep. Eum. 3, 4: nunc solvo poenas;tunc tibi inferias dedi,
Sen. Phoen. 172:nunc haberent socios quos tunc hostes habuerant,
Just. 6, 7, 5; cf. id. 8, 2, 9:hoc tunc Veii fuere, nunc fuisse quis meminit?
Flor. 1, 12, 11.—And tunc and tum in co-ordinated sentences: qui ager nunc multo pluris est quam tunc fuit. Tum enim, etc., nunc, etc.;tum erat ager incultus, nunc est cultissimus,
Cic. Rosc. Com. 12, 33: vos etiamsi tunc faciendum non fuerit, nunc utique faciendum putatis;ego contra, etiamsi tum migrandum fuisset, nunc has ruipas relinquendas non censerem,
Liv. 5, 53, 3 (in such connections tum generally refers to a previous tunc, rarely vice versa).—Opposed to a previous or a later time:(ζ).quae ipsum Hannibalem, armis tunc invictum voluptate vicit (i. e. etsi non postea),
Cic. Agr. 2, 35, 95:raro alias tribuni popularis oratio acceptior plebi quam tunc severissimi consulis fuit,
Liv. 3, 69, 1:(Syphax) tunc accessio Punici belli fuerat, sicut Gentius Macedonici,
id. 45, 7, 2; 5, 37, 2; 45, 25, 10:non ab Scipionibus aliisque veteribus Romanorum ducum quidquam ausum fortius quam tunc a Caesare,
Vell. 2, 80, 3:et tunc Aeanti, ut deo, immolaverunt, et deinceps, etc.,
Val. Max. 1, 5, ext. 2:praetor hic Alexandri fuerat, tunc transfuga,
Curt. 3, 11, 18; cf. id. 4, 13, 18:Cilicum nationes saepe et alias commotae, tunc Troxoboro duce, montes asperos castris cepere,
Tac. A. 12, 55; cf. id. ib. 2, 62; id. H. 3, 58:ob res et tunc in Africa, et olim in Germania gestas,
Suet. Galb. 8; cf. id. Tib. 10; 18; id. Oth. 4:idem tunc Faesulae quod Carrhae nuper,
Flor. 1, 5, 8.—In general statements, applied to the actual state of affairs:(η).mos est regibus quotiens in societatem coeant, pollices inter se vincire, etc. Sed tunc, qui ea vincula admovebat decidisse simulans, genua Mithridatis invadit,
Tac. A. 12, 47:legebatur ergo ibi tunc in carmine Latino, etc.,
Gell. 2, 22, 2.— Pregn., as matters then stood:aptissimum tempus fuerat, delinimentum animis Bolani agri divisionem obici: tunc haec ipsa indignitas angebat animos,
Liv. 4, 51, 6.—Of coincidence in time: tunc = cum hoc fieret, on that occasion:(θ).quodsi tu tunc, Crasse, dixisses, omnem eorum importunitatem evellisset oratio tua,
Cic. de Or. 1, 53, 230; id. Clu. 56, 153; id. Lig. 5, 16; id. Phil. 7, 5, 14:tunc Lacedaemoniis accusantibus respondendum erat, nunc a vobis ipsis accusati sumus,
Liv. 39, 36, 7:jam Horatius secundam pugnam petebat. Tunc... clamore adjuvant militem suum,
while he was doing so, id. 1, 25, 9; 45, 23, 17:sed neque... nubes Tunc habuit, nec... imbres,
Ov. M. 2, 310:quid mihi tunc animi fuit?
id. ib. 7, 582:quid mihi tunc animi credis, germane, fuisse?
id. H. 11, 87; 12, 31:quid tunc homines timuerint, quae senatus trepidatio... neque mihi exprimere vacat, neque, etc.,
Vell. 2, 124, 1:non Catoni tunc praetura, sed praeturae Cato negatus est,
Val. Max. 7, 5, 6; cf. id. 1, 8, 6; 4, 5, 3; 6, 1, 8; 6, 2, 3; 6, 2, 6; 6, 6, ext. 1;9, 3, 1: tunc ego dicere debui,
Sen. Ep. 63, 15:non possum dicere aliud tunc mihi quam deos adfuisse,
Plin. Ep. 1, 5, 5:tunc domus priscorum ducum arserunt,
Suet. Ner. 38; Just. 18, 3, 14; Gell. 6 (7), 3, 48; 12, 13, 21; 19, 1, 11.—Tunc and tum co-ordinate: sanguine tunc (Phaethontis) credunt... Tum facta'st Libya... arida;tum, etc.,
Ov. M. 2, 235 sqq.: tunc... sorores Debuerant, etc.;Tum potui Medea mori bene,
id. H. 12, 3 sqq.—And referring to a supposed action at a definite time:nobis tunc repente trepidandum in acie instruenda erat,
if we had accepted the battle then, Liv. 44, 38, 11.—Redundant (post-class.):2.id quale fuerit, neque ipse tunc prodidit, neque cuiquam facile succurrat,
Suet. Tit. 10; cf.: in ejusmodi temporibus tunc eae ambulationes aperiuntur, Vitr 5, 9, 9.—= nunc, in oblique discourse (rare):3.quod si consulatus tanta dulcedo sit, jam tunc ita in animum inducant, consulatum captum a tribunicia potestate esse,
Liv. 2, 54, 5:ut cum multis saeculis murus urbi civium virtus fuerit, tunc cives salvos se fore non existimaverint nisi intra muros laterent,
Just. 14, 5, 7.—Referring to indefinite time.(α).Then, at such a time of the year, day, etc.; at such a season:(β).tunc (i. e. autumno) praecidi arbores oportere secundum terram,
Varr. R. R. 1, 27:ab eo in fastis dies hordicalia nominantur, quod tunc hordae boves immolantur,
id. ib. 2, 5:omnes (nubes sol) enim sub se tunc (= medio die),
Sen. Q. N. 1, 8, 7:tunc enim maximae et integrae adhuc nives (= aestate prima),
id. ib. 4, 2, 21:et tunc potest ventis concitari mare,
id. ib. 4, 2, 25; cf. id. ib. 4, 5, 2.—With the force of an indefinite temporal clause:(γ).tunc ignes tenuissimi iter exile designant et caelo producunt, of shooting stars,
Sen. Q. N. 1, 1, 6: nemo observat lunam nisi laborantem. Tunc urbes conclamant, tunc pro se quisque superstitione vana trepidat, id. ib. 7, 1, 2:adjuvari se tunc (i. e. cum faces vident) periclitantes existimant Pollucis et Castoris numine,
id. ib. 1, 1, 13; cf. id. ib. 1, 8, 3; 2, 55, 2; 5, 3, 1; 6, 12, 2; id. Ep. 42, 4; id. Brev. Vit. 11, 1: si ancilla ex cive Romand conceperit, deinde civis Romana facta sit, et tunc pariat, etc., Gai Inst. 1, 88; 1, 90; Dig. 1, 6, 8; 40, 12, 22, § 3.—With the force of a conditional clause, in this instance: Tr. Erus peregre venit. Si. Tunc tibi actutum chorda tenditur, Plaut. Most. 3, 2, 55 Lorenz (al. tum):4.dominae mentem convertite... Tunc ego crediderim vobis, et sidera et amnes Posse, etc.,
Prop. 1, 1, 23:itaque tunc dividere optimum erit (= si plura sunt quae nocent),
Quint. 4, 2, 101; so id. 6, 1, 22:cuperem tecum communicare tam subitam mutationem mei: tunc amicitiae nostrae certiorem fiduciam habere coepissem,
Sen. Ep. 6, 2: nemo est ex inprudentibus qui reliqui sibi debeat. Tunc mala consilia agitant, tunc aut aliis aut ipsis pericula struunt;tunc cupiditates improbas ordinant, tunc... tunc... denique, etc.,
id. ib. 10, 2;7, 2: tunc enim (i. e. si cottidie reputes) subit recordatio: Quot dies quam frigidis rebus absumpsi!
Plin. Ep. 1, 9, 3:propter liberos retentio fit (dotis) si culpa mulieris divortium factum sit, tunc enim sextae retinentur ex dote,
Ulp. Fragm. 6, 10: veluti si a femina manumissa sit: tunc enim e lege Atilia petere debet tutorem, Gai Inst. 1, 195; 1, 76; 1, 40; 3, 181; Fragm. Vat. 52; Dig. 2, 4, 8; 5, 3, 13, § 12; 7, 3, 1; 19, 1, 11, § 15; 11, 1, 20; Just. Inst. 1, 12, § 6; in the jurists, saep.—Referring to future time.(α).In gen.: tunc illud vexillum... coloniae Capuae inferetur;(β).tunc contra hanc Romam illa altera Roma quaeretur,
Cic. Agr. 2, 32, 86:tunc, ut quaeque causa crit statuetis, nunc libertatem repeti satis est,
Liv. 3, 53, 10:senatus consultum adjectum est ut... praetor qui tunc esset... apud eorum quem qui manumitteretur... jusjurandum daret, etc.,
id. 41, 9, 11:nec taedebit avum parvo advigilare nepoti... Tunc operata deo pubes discumbet in herba, etc.,
Tib. 2, 5, 95:tunc interea tempus exercitus ex hoc loco educendi habebis,
Gell. 3, 7, 7.—With the force of a conditional clause:B.tunc me biremis Tutum... Aura feret geminusque Pollux (i. e. si mugiat malus procellis),
Hor. C. 3, 29, 62:vectabor umeris tunc ego inimicis eques (i. e. si hoc feceris),
id. Epod. 17, 74:tunc tua me infortunia laedent (i. e. si dolebis tibi),
id. A. P. 103:tunc ego jurabo quaevis tibi numina... Tunc ego... Efficiam, etc.,
Ov. H. 15 (16), 319:tunc piger ad nandum, tunc ego cautus ero,
id. ib. 17 (18), 210.—Representing sequence or succession in events, = deinde.1.Simple sequence in time.(α).Time proper (rare till after the Aug. per.;(β).in Cic. perh. only in the foll. passages): Herodotus cum Roma reverteretur, offendit eum mensem qui sequitur mensem comitialem. Tunc Cephaloeditani decrerunt intercalarium XLV dies longum,
Cic. Verr. 2, 2, 52, § 130:veni in eum sermonem ut docerem, etc. Tunc mihi ille dixit quod, etc.,
id. Fam. 3, 5, 3:dixi ei, me ita facturum esse ut, etc. Tunc ille a me petivit, etc.,
id. ib. 3, 6, 2 is finis pugnae equestris fuit. Tunc adorti peditum aciem, nuntios ad consules rei gestae mittunt, Liv. 3, 70, 8:tandem curia excesserunt. Tunc sententiae interrogari coeptae,
id. 45, 25, 1:equites, relictis equis, provolant ante signa... Tunc inter priores duorum populorum res geritur,
id. 7, 8, 1:iterum deinde interpellatus, in proposito persistit. Tunc Poppedius, abjecturum inde se... minatus est,
Val. Max. 3, 1, 2; cf. id. 5, 4, 1; 7, 3, 2; 7, 3, 6: tunc intendit arcum, et ipsum cor adulescentis figit, Sen. de Ira, 3, 14, 2; so id. Ot. Sap. 1, 1; id. Q. N. 1, 12, 1:Dareum XXX inde stadia abesse praemissi indicabant. Tunc consistere agmen jubet,
Curt. 3, 8, 24:contionem discedere in manipulos jubet. Tunc a veneratione Augusti orsus flexit ad victorias,
Tac. A. 1, 34; cf. id. ib. 1, 67; 12, 31; 12, 33; 12, 69; id. H. 4, 72; Vitr. 1, 4, 12; 1, 6, 7; 2, 1, 2; 2, 1, 4; 5, 12, 5; 7, praef. 5; 7, 1, 3; 7, 2, 2; 8, 1, 1; Suet. Ner. 49; id. Vit. 15 fin.; id. Dom. 16; Front. Strat. 2, 5, 4; Gell. 1, 22, 6; 6 (7), 17, 6; 13, 31 (30), 6; 14, 2, 9; [p. 1915] Flor. 2, 13 (4, 2), 71; Just. 11, 4, 1; 11, 10, 2; 12, 7, 7; 13, 3, 4; 18, 4, 10 et saep.; Dig. 1, 2, 2, § 26.—Before an abl. absol. (postclass.):(γ).statuunt tempus quo foedissimum quemque invadant. Tunc, signo inter se dato, inrumpunt contubernia,
Tac. A. 1, 48:tunc, Campaniae ora proximisque insulis circuitis, Caprearum secessui quadriduum impendit,
Suet. Aug. 98:tunc, exercitu in Aetoliam promoto, pecunias civitatibus imperat,
Just. 14, 1, 6; 21, 5, 2; 22, 2, 7; 25, 2, 6.—Implying a consequence, then, under these circumstances, hence, accordingly:2.caedere januam saxis, instare ferro, ligna circumdare ignemque circumicere coeperunt. Tunc cives Romani, qui Lampsaci negotiabantur, concurrunt,
Cic. Verr. 2, 1, 27, § 69: huc tota Vari conversa acies suos fugere videbat. Tunc Rebilus; Perterritum, inquit, hostem vides;quid dubitas, etc.,
Caes. B. C. 2, 34:animadversum est, extra consuetudinem longius a vallo esse aciem Pompei progressum. Tunc Caesar apud suos Differendum est iter, inquit, etc.,
id. ib. 3, 85:omnium spe celerius Saguntum oppugnari adlatum est. Tunc relata de integro res ad senatum,
Liv. 21, 6, 5; cf. id. 9, 30, 10:Tisiphoneque Saevit et huc illuc impia turba fugit. Tunc niger in porta serpentum Cerberus ore Stridet,
Tib. 1, 3, 71:apud patres disseruit, nec posse Orientem nisi Germanici sapientia conponi, etc. Tunc decreto patrum permissae Germanico provinciae,
Tac. A. 2, 43; id. H. 4, 83; Vitr. 2, 8, 14; 2, 9, 16; Just. 39, 3, 11.—Emphatically, = tum vero:donec ipse quoque longinquo morbo est implicitus. Tunc adeo fracti simul cum corpore sunt spiritus illi feroces ut, etc.,
Liv. 1, 31, 6.—And = tum primum:multitudo tandem perrumpit ordines hostium. Tunc vinci pertinacia coepta, et averti manipuli quidam,
Liv. 9, 39, 10. —In enumerations with tum... deinde... postea, etc.(α).In gen. (postclass.): ante omnia instituit ut e libertorum bonis dextans... cogeretur; deinde ut ingratorum, etc.;(β).tunc ut lege majestatis facta omnia... tenerentur,
Suet. Ner. 32 med.; so,tunc... deinde... tunc, etc.,
Vitr. 1, 6, 12 and 13:tunc... tunc... deinde... tunc,
id. 3, 5, 5 and 6; cf. id. 5, 12, 4; cf. Suet. Oth. 6; Flor. 4, 2, 88.—With tum: terras primum situmque earum quaerit; deinde condicionem maris;tunc quidquid inter caelum terrasque interjacet perspicit... tum, peragratis humilioribus, ad summa prorumpit,
Sen. Cons. Helv. 17 fin.; so Gai Inst. 3, 6, 3.—Of successive speakers in dialogue (rare):C.tu vero abi, inquit, etc. Tunc Mucius Quandoquidem, inquit, est apud te virtuti honos, etc.,
Liv. 2, 12, 15:apud quem Valerius in hunc modum egit, etc. Tunc Collatinus Quaero inquit, etc.,
Val. Max. 2, 8, 2.—With tum:tunc poeta... inquit, etc. Tum Fronto ita respondit, etc.,
Gell. 19, 8, 10 and 11; 12, 13, 19; Val. Max. 7, 3, ext. 4.—In co-ordination (very rare).1.= praeterea, and then:2.(Romulus) hoc consilio fultus... locupletari civis non destitit. Tunc, id quod retinemus hodie magna cum salute rei publicae, auspiciis plurimum obsecutus est Romulus,
Cic. Rep. 2, 9, 15 sq.:praeter has, frugalitas et continentia... splendorem illi suum adfunderent. Tunc providentia cum elegantia quantum decoris illi adderent!
Sen. Ep. 115, 3.—In the connection cum... tunc (v. tum, I. C. 3.):3.vivendum recte est cum propter plurima, tunc est Idcirco, etc.,
Juv. 9, 118 ( poet. for tum, on account of the foll. vowel).—Vid. tunc etiam, III. B. 7. b.II.As correlative of dependent clauses.A.Of temporal clauses with cum.1.Referring to definite past time.a.Tunc as antecedent of the clause:b.set Stalagmus quojus erat tunc nationis quom hinc abit?
Plaut. Capt. 4, 2, 108:etiamne in ara tunc sedebant mulieres Quom ad me profectu's ire?
id. Rud. 3, 6, 8:quo damnato tunc, cum judicia fiebant, HS. IV milibus lis aestimata est,
Cic. Verr. 2, 4, 10, § 22:etenim tunc esset hoc animadvertendum cum classis Syracusis proficiscebatur,
id. ib. 2, 5, 43, §111: atque ille eo tempore paruit cum parere senatui necesse erat: vos tunc paruistis cum paruit nemo nisi qui voluit,
id. Lig. 7, 20: se ita pugnaturos ut Romae pugnaverint in repetenda patria, ut postero die ad Gabios, tunc cum effecerint ne quis hostium, etc., Liv. 6, 28, 9:et quod tunc fecimus cum hostem Hannibalem in Italia haberemus, id nunc, pulso Hannibale, cunctamur facere?
id. 31, 7, 5:infelix Dido, nunc te facta impia tangunt? Tunc decuit cum sceptra dabas,
Verg. A. 4, 597 (Rib. tum; v. Prisc. p. 8, 841 P.):prudenter sensit tunc incrementum Romano imperio petendum fuisse cum intra septimum lapidem triumphi quaerebantur,
Val. Max. 4, 1, 10:quorum nihil tunc cum diceretur parum aptum fuit,
Quint. 11, 1, 89; cf. Val. Max. 8, 8, ext. 1; 9, 8, ext. 1.—Introducing the apodosis.(α).Of coincident actions:(β).cum jam adpropinquantium forma lemborum haud dubie esset... tunc injecta trepidatio,
Liv. 44, 28, 10.—= deinde:2.adversus singula quaeque cum respondere haud facile esset, et quereretur... purgaretque se invicem, tunc Papirius, redintegrata ira, virgas et secures expediri jussit,
Liv. 8, 32, 10:divus Caesar cum exercitum habuisset circa Alpes, imperavissetque, etc., tunc qui in eo castello fuerunt... noluerunt imperio parere,
Vitr. 2, 9, 15:cum nuntiatum esset Leonidae a XX milibus hostium summum cacumen teneri, tunc hortatur socios, recedant,
Just. 2, 11, 5.—Of definite present time, tunc is not found; v. tum.—3.Referring to indefinite time.a.As antecedent:b.arbitror, quo nos etiam tunc utimur cum ea dicimus jurati quae comperta habemus,
Cic. Font. 13, 29 (9, 19):tunc obsequatur naturae cum senserit, etc.,
id. Fragm. Hort. Phil. 75 B. and K.; id. Tusc. 2, 6, 16; id. Verr. 1, 18, 55; 2, 5, 12, § 29: qui tunc vocat me, cum malum librum legi, only... when, never... unless (= tote dê), Cat. 44, 21 Ellis (Mull. tum):deum tunc adfuisse cum id evenisset, veteres oratores aiebant,
Quint. 10, 7, 14:tunc est commovendum theatrum cum ventum est ad illud Plodite,
id. 6, 1, 52; cf. id. 4, 2, 8; 12, 11, 7; Vitr. 2, 9, 3:voluptas tunc, cum maxime delectat, exstinguitur,
Sen. Vit. Beat. 7, 4; cf. id. Q. N. 1, prol. 3; 5, 3, 3; 6, 3, 1; id. Ep. 10, 5; 85, 38:in tantam quantitatem tenetur quae tunc in peculio fuit cum sententiam dicebat,
Dig. 5, 1, 15: tunc cum certum esse coeperit neminem ex eo testamento fore heredem, Gai Inst. 3, 13; 4, 71; Dig. 28, 3, 6, § 6; 40, 12, 16, § 2; 40, 7, 34.—Introducing the apodosis:4.cum autem fundamenta ita distantia inter se fuerint constituta, tunc inter ea alia transversa... collocentur,
Vitr. 1, 5, 7; 2, 1, 6; 2, 3, 2; 2, 5, 2;3, 5, 13: cum folia pauca in acumine germinent, tunc maxime serendas ficus,
Plin. 18, 26, 65, § 245; Just. 41, 2, 9.—Referring to future time:B.ex ceteris autem generibus tunc pecunia expedietur cum legionibus victricibus erunt quae spopondimus persolvenda, Cic. Fragm. Ep. Caes. jun. 1, 8: tunc inter eas fore finem belli dixit cum alterutra urbs in habitum pulveris esset redacta,
Val. Max. 9, 3, ext. 3:poterant videri tunc incohanda cum omnia quae... peregissem,
Quint. 6, 4, 1; Col. praef. 33; v. infra, III. A. 2. b.—With temporal clauses introduced by ubi (rare).1.Of definite past time:2.ad quod bellum ubi consules dilectum habere occipiunt, obstare tunc enixe tribuni,
Liv. 4, 55, 2:haec ubi convenerunt, tunc vero Philomelus consuetudinem nocte egrediendi frequentiorem facere,
id. 25, 8, 9.—Of indefinite time.a.As antecedent:b.tunc autem est consummata infelicitas, ubi turpia non solum delectant, sed etiam placent,
Sen. Ep. 39, 6; id. Ben. 2, 3, 3; 2, 17, 3; id. Ep. 89, 19.—In apodosis:C.stillicidia ubi plura coiere et turba vires dedit, tunc fluere et ire dicuntur,
Sen. Q. N. 5, 13, 4; 6, 17, 2; 6, 18, 2.—With temporal clauses introduced by postquam (posteaquam); rare.1.Of definite past time:2.posteaquam ingenuae virgines et ephebi venerunt ad deprecandum, tunc est pollicitus his legibus ut, etc.,
Vitr. 10, 16, 7 (but in Sall. C. 51, 40 Dietsch reads tum).—Of indefinite time: si vero posteaquam eam destinasses, tunc perierit, etc., Dig 17, 2, 58, § 1.—D.With temporal clauses introduced by ut (very rare):E.ut vero... casus suorum miseris eluxit, tunc toto littore plangentium gemitus, tunc infelicium matrum ululatus... audiebantur,
Just. 19, 2, 11.—With temporal clauses introduced by quando (rare).1.As antecedent:2.tunc quando abiero,
Plaut. Pers. 4, 7, 19 (4, 8, 8): tunc inserentur (cerasi) quando his vel non est, vel desinit gummi effluere, Pall. Oct. 12.—In apodosis:F.quando quodque eorum siderum cursum decorum est adeptum... tunc ex alterius naturae motione transversa... vinci a tardioribus videbantur,
Cic. Univ. 9.—With temporal clauses introduced by dum (very rare):G.tunc tamen utrumque tolerabile est, dum illi vis sua est,
Sen. Ep. 83, 21.—With conditional clauses.1.In gen.(α).As antecedent:(β).consilium istud tunc esset prudens si rationes ad Hispaniensem casum accommodaturi essemus,
Cic. Att. 10, 8, 2:sin autem ventus interpellaverit et... tunc habeat canalem longum pedes quinque, etc.,
Vitr. 8, 5, 2:tunc fidem fallam, tunc inconstantiae crimen audiam si, cum omnia eadem sint quae erant promittente me, non praestitero promissum,
Sen. Ben. 4, 35, 2.—In apodosis:2.si se simul cum gloria rei gestae exstinxisset, tunc victorem, quidquid licuerit in magistro equitum, in militibus ausurum,
Liv. 8, 31, 7:quem si inclusit mare, tum ille exitu simul redituque praecluso, volutatur,
Sen. Q. N. 6, 15:quod si non illum, sed me peccasse putabis, tunc ego te credam cordis habere nihil,
Mart. 2, 8, 6: si nullus sit suorum heredum, tunc hereditas pertinet ad adgnatos, Gai Inst. 3, 9:si vero dissentiunt, tunc praetoris partes necessariae sunt,
Dig. 2, 14, 7, § 19; Sen. Q. N. 6, 9, 2; Gai Inst. 3, 205; Dig. 1, 3, 22.—With a supposition contrary to fact:H.audivi te cum alios consolareris: tunc conspexissem, si te ipse consolatus esses,
Sen. Prov. 4, 5.—After abl. absol. (rare):III.legatis auditis, tunc de bello referre sese Aemilius dixit,
Liv. 44, 21, 1:his ita praeparatis, tunc in rotae modiolo tympanum includatur,
Vitr. 10, 9 (14), 2.Particular connections.A.With other particles of time.1.Jam tunc (rare):2. a.nisi jam tunc omnia negotia diligentissime confecissem,
Cic. Fam. 3, 12, 3: bellum jam tunc ab illis geri coeptum cum sibi Phrygiam ademerint, Trog. Pomp. ap. Just. 38, 53:At. C. Marius L. Sullam jam tunc, ut praecaventibus fatis, copulatum sibi quaestorem habuit,
Vell. 2, 12, 1:Archilochum Nepos Cornelius tradit, Tullo Hostilio Romae regnante, jam tunc fuisse poematis clarum et nobilem,
Gell. 17, 21, 8:palam jam tunc multae civitates libertatem bello vindicandam fremebant,
Just. 13, 5, 5. —Tunc demum.(α).Absol.:(β).tunc demum nuntius missus ad tertiam legionem revocandam,
Liv. 41, 3, 5:tunc demum pectora plangi Contigit,
Ov. H. 11, 91:tunc demum intrat tabernaculum,
Curt. 4, 13, 20:tunc demum alia mala (exstiterunt),
Sen. Q. N. 1, 17, 6:(aquilae) primo deponunt, expertaeque pondus, tunc demum abeunt,
Plin. 10, 3, 4, § 14:tunc demum... invidiam quae sibi fieret deprecati sunt,
Suet. Calig. 9:tunc demum ad otium concessit,
id. Claud. 5.—With cum clause:b.postero die cum circumsessi aqua arceremur, nec ulla... erumpendi spes esset, tunc demum pacti sumus, etc.,
Liv. 21, 59, 6:et serius cum redisset, tum demum, recepto sospite filio, victoriae tantae gaudium consul sensit,
id. 44, 44, 3:cum ab his oritur, tunc demum ei ratio constat,
Val. Max. 4, 8 prooem.: quos ordine suo tunc demum persequar cum praefaturus fuero, Col. praef. 33; Sen. Ep. 84, 6; id. Q. N. 7, 13, 1.—Tunc denique (very rare): hi dicebantur in eo tempore mathêmatikoi. Exinde ad perspicienda principia naturae procedebant ac tunc denique nominabantur phusikoi, Gell. 1, 9, 7.—3.Tunc primum:4.quia tunc primum superbiae nobilitatis obviam itum est,
Sall. J. 5, 2:tunc primum circo qui nunc maximus dicitur, designatus locus est,
Liv. 1, 35, 8:eum dolorem ulta est (plebs) tunc primum plebeis quaestoribus creatis,
id. 4, 54, 2:tunc primum equo merere equites coeperunt,
id. 5, 7, 13:lectisternio tunc primum in urbe Romana facto,
id. 5, 13, 6; Tac. A. 11, 38; Suet. Ner. 17; Just. 8, 5, 1; 11, 10, 2; Jul. Capitol. Anton. Phil. 5; 7.—With deinde (cf.: tum deinde).(α).Deinde tunc:(β).roga bonam mentem, bonam valetudinem animi, deinde tunc corporis,
Sen. Ep. 10, 4; 74, 23; 117, 1.—Tunc deinde: primum militiae vinculum est religio et signorum amor, et deserendi nefas; tunc deinde facile cetera [p. 1916] exiguntur, Sen. Ep. 95, 35; 11, 4; Val. Fl. 8, 109; Cels. 4, 15.—So, tunc postea, Vitr. 1, 6, 7.—5.Tunc tandem:B.simul enim cessit possessione Dii, excitavit hostem, ut tunc tandem sciret recuperanda esse quae prius amissa forent,
Liv. 44, 8, 4.—With emphatic particles.1.Tunc vero (or enimvero):2.in turbatos jam hostes equos inmittunt. Tunc vero Celtiberi omnes in fugam effunduntur,
Liv. 40, 40, 10:cunctantem tamen ingens vis morbi adorta est. Tunc enim vero deorum ira admonuit,
id. 2, 36, 6:tunc vero impotentis fortunae species conspici potuit,
Curt. 3, 11, 23: Tiberioque suspensa semper verba;tunc vero nitenti, etc.,
Tac. A. 1, 11.—Tunc quidem: et tunc quidem Perseus copias reduxit;3.postero die, etc.,
Liv. 42, 57, 9:tunc quidem sacrificio rite perpetrato, reliquum noctis rediit, etc.,
Curt. 4, 13, 16; cf. id. 3, 12, 21.—Ne tunc quidem:4.quia ne tunc quidem obsistebatur,
Front. Strat. 3, 17, 9:ac ne tum quidem senatu aut populo appellato,
Suet. Ner. 41; cf. Just. 27, 3, 6.—Tunc maxime (or tunc cum maxime).(α).Chiefly at that time, especially then:(β).Theophrastus est auctor, in Ponto quosdam amnes crescere tempore aestivo... aut quia tunc maxime in umorem mutabilis terra est, aut quia, etc.,
Sen. Q. N. 3, 26, 2.—Just then:5.hospitem tunc cum maxime utilia suadentem abstrahi jussit ad capitale supplicium,
Curt. 3, 2, 17:non incidunt causae quae iram lacessant? sed tunc maxime illi oppugnandae manus sunt, Sen. de Ira, 2, 14, 2: sapiens tunc maxime paupertatem meditatur cum in mediis divitiis constitit,
id. Vit. Beat. 26, 1.—Tunc interea, Gell. 3, 7, 7; v. supra, I. A. 4. a.—6.Etiam tunc.(α).Even then:(β).experiri etiam tunc volens an ullae sibi reliquae vires essent, etc.,
Gell. 15, 16, 3.—Still:7.quam defunctam praetextatus etiam tunc pro rostris laudavit,
Suet. Calig. 10.— And with cum, Plaut. Rud. 3, 6, 8; v. supra, II. A. 1. a.—Tunc etiam.(α).Etiam as connective, tum = eo tempore:(β).in civitate plena religionum, tunc etiam ob recentem cladem superstitiosis principibus, ut renovarentur auspicia, res ad interregnum redit,
Liv. 6, 5, 6.—Poet. for tum etiam, on account of the vowel:8.ultima prona via est, et eget moderamine certo, Tunc etiam... Tethys solet ipsa vereri,
Ov. M. 2, 68.—Tunc quoque.(α).Also then:(β).irae adversus Vejentes in insequentem annum dilatae sunt. Tunc quoque ne confestim bellum indiceretur religio obstitit,
Liv. 4, 30, 13; 44, 37, 12: saepe legit flores;et tunc quoque forte legebat,
Ov. M. 4, 315:quare et sereno tonat? quia tunc quoque per quassum et scissum aera spiritus prosilit,
Sen. Q. N. 2, 18:cum quidam histriones producti olim, tunc quoque producerentur,
Suet. Claud. 21:tunc quoque in Hyrcaniam remittitur,
Just. 38, 9, 9.—Even then:(γ).tunc quoque cum antiqui illi viri inclite viverent, cura comere capillum fuit,
Sen. Q. N. 1, 17, 7:faba vero non antequam trium foliorum. Tunc quoque levi sarculo purgare melius quam fodere,
Plin. 18, 26, 65, § 241; Suet. Ner. 26; Flor. 1, 7, 12.—With tum demum:tametsi ad audiendum pigre coitur. Plerique in stationibus sedent... ac sibi nuntiari jubent an jam recitator intraverit... an ex magna parte evolverit librum: tum demum ac tunc quoque lente cunctanterque veniunt,
Plin. Ep. 1, 13, 2.—= sic quoque, even as it was:C.quin nisi firmata extrema agminis fuissent, ingens in eo saltu accipienda clades fuerit. Tunc quoque ad extremum periculi ventum est,
Liv. 21, 34, 8.—Tunc temporis (postclass.;v. tum, III. E.): ex gente obscura tunc temporis Persarum,
Just. 1, 4, 4:parvae tunc temporis vires Atheniensibus erant,
id. 3, 6, 6:ad abolendam invidiae famam qua insignis praeter ceteros tunc temporis habebatur,
id. 8, 3, 7:erat namque tunc temporis urbs Appulis Brundisium,
id. 12, 2, 7.
См. также в других словарях:
OTH — may refer to: On The Hour, British radio comedy series One Tree Hill (TV series), a teenage drama on the CW network in the U.S. Optical Transport Hierarchy, in telecommunications Other than honorable discharge, a type of military discharge Over… … Wikipedia
OTH — Originaire de Montpellier, OTH est un des premiers groupe de punk français. Les cinq « indiens urbains » montpelliérains qui composent le groupe plongent vite dans la vague punk en raison de leur goût pour les textes acides mêlant… … Wikipédia en Français
oth — az·oth; dy·oth·e·lite; dy·oth·e·lit·ism; oth·er·ness; oth·er·some; oth·er·wise·ness; sha·bu·oth; an·oth·er; oth·er; oth·er·wise; dy·oth·e·lete; dy·oth·e·let·ism; oth·er di·rect·ed·ness; … English syllables
OTH — Die Abkürzung OTH steht für: One Tree Hill, eine US amerikanische Fernsehserie Optische Transporthierarchie, siehe Optisches Transportnetz Überhorizontradar (engl. Over The Horizon) Oth ist: Bestandteil des deutschen Namens der Stadt Audun le… … Deutsch Wikipedia
oth — oter(e, oth, othe obs. ff. otter, oath … Useful english dictionary
oth´er-di|rect´ed|ness — oth|er di|rect|ed «UHTH uhr duh REHK tihd, dy », adjective, noun. –adj. conforming to the practices, ideas, or expectations of one s group or society rather than following personal convictions; practicing conformity: »Your intransigence in this… … Useful english dictionary
oth|er-di|rect|ed — «UHTH uhr duh REHK tihd, dy », adjective, noun. –adj. conforming to the practices, ideas, or expectations of one s group or society rather than following personal convictions; practicing conformity: »Your intransigence in this other directed… … Useful english dictionary
oth|er-di|rec|tion — «UHTH uhr duh REHK shuhn, dy », noun. the tendency to be other directed; other directedness; conformity … Useful english dictionary
oth|er|gates — «UHTH uhr GAYTS», adverb, adjective. British Dialect. –adv. in another manner; differently; otherwise. –adj. of another, different kind. ╂[< other + gate3 + adverbial genitive s] … Useful english dictionary
oth|er|guess — «UHTH uhr GEHS», adjective, adverb. Archaic. –adj. of another kind or sort: »It was otherguess work with Bellamy (Pall Mall Gazette). –adv. otherwise. ╂[variant of othergates] … Useful english dictionary
oth|er|ness — «UHTH uhr nihs», noun. 1. the quality of being other; difference; diversity. 2. the fact of being other … Useful english dictionary