-
21 resecro
resecrare, resecravi, resecratus Vimplore again and again; free from a curse -
22 obtestor
to implore, entreat, beg, call as a witness. -
23 adoro
ăd-ōro, āvi, ātum, 1, v. a.I.In the earliest per., to speak to or accost one, to address; hence, also, to treat of or negotiate a matter with one:II.adorare veteribus est alloqui,
Serv. ad Verg. A. 10, 677:immo cum gemitu populum sic adorat,
App. Met. 2, p. 127; 3, p. 130: adorare apud antiquos significabat agere: unde et legati oratores dicuntur, quia mandata populi agunt, Paul. ex Fest. p. 19 Müll.; cf. oro and orator.— Hence, also, in judicial lang., to bring an accusation, to accuse; so in the Fragm. of the XII. Tab. lex viii.: SEI (Si) ADORAT FVRTO QVOD NEC MANIFESTVM ERIT, Fest. S. V. NEC, p. 162 Müll.—In the class. per., to speak to one in order to obtain something of him; to ask or entreat one, esp. a deity, to pray earnestly, to beseech, supplicate, implore; constr. with acc., ut, or the simple subj.:III.quos adorent, ad quos precentur et supplicent,
Liv. 38, 43:affaturque deos et sanctum sidus adorat,
Verg. A. 2, 700:in rupes, in saxa (volens vos Turnus adoro) Ferte ratem,
id. ib. 10, 677:Junonis prece numen,
id. ib. 3, 437:prece superos,
Ov. Tr. 1, 3, 41:non te per meritum adoro,
id. H. 10, 141.—With the thing asked for in the acc. (like rogo, peto, postulo):cum hostiā caesā pacem deūm adorāsset,
Liv. 6, 12 Drak.—With ut:adoravi deos, ut, etc.,
Liv. 7, 40; Juv. 3, 300:adorati di, ut bene ac feliciter eveniret,
Liv. 21, 17:Hanc ego, non ut me defendere temptet, adoro,
Ov. P. 2, 2, 55.—With the subj. without ut, poet.:maneat sic semper adoro,
I pray, Prop. 1, 4, 27.—Hence,A.Dropping the idea of asking, entreating, to reverence, honor, adore, worship the gods or objects of nature regarded as gods; more emphatic than venerari, and denoting the highest degree of reverence (Gr. proskunein); the habitus adorantium was to put the right hand to the mouth and turn about the entire body to the right (dextratio, q. v.); cf. Plin. 28, 2, 5, § 25; Liv. 5, 21; App. M. 4, 28. —Constr. with acc., dat., with prepp. or absol.(α).With acc.:(β).Auctoremque viae Phoebum taciturnus adorat,
Ov. M. 3, 18:Janus adorandus,
id. F. 3, 881:in delubra non nisi adoraturus intras,
Plin. Pan. 52:large deos adorare,
Plin. 12, 14, 32, § 62:nil praeter nubes et caeli numen adorat,
Juv. 14, 97:adorare crocodilon,
id. 15, 2.—In eccl. Lat. of the worship of the true God: adoravit Israel Deum,
Vulg. Gen. 47, 31:Dominum Deum tuum adorabis,
ib. Matt. 4, 10:Deum adora,
ib. Apoc. 22, 9;so of Christ: videntes eum adoraverunt,
ib. Matt. 28, 17;adorent eum omnes angeli Dei,
ib. Heb. 1, 6.—With dat. (eccl.): adorato ( imperat.) Domino Deo tuo, Vulg. Deut. 26, 10:(γ).nec adorabis deo alieno,
id. Ital. Ps. 80, 10 Mai (deum alienum, Vulg.):qui adorant sculptibus,
ib. ib. 96, 7 Mai (sculptilia, Vulg.).—With prepp. (eccl.):(δ).si adoraveris coram me,
Vulg. Luc. 4, 7:adorabunt in conspectu tuo,
ib. Apoc. 15, 4:adorent ante pedes tuos,
ib. ib. 3, 9; 22, 8.—Absol. (eccl.):B.Patres nostri in hoc monte adoraverunt,
Vulg. Joan. 4, 20 bis.; ib. Act. 24, 11.—And,The notion of religious regard being dropped, to reverence, admire, esteem highly:C.adorare priscorum in inveniendo curam,
Plin. 27, 1, 1, § 1:Ennium sicut sacros vetustate lucos adoremus,
Quint. 10, 1, 88:veteris qui tollunt grandia templi pocula adorandae rubiginis,
Juv. 13, 148:nec tu divinam Aeneida tenta, Sed longe sequere et vestigia semper adora,
Stat. Th. 12, 816.—Under the emperors the Oriental custom being introduced of worshipping the Cæsars with divine ceremony, to worship, to reverence:► This word does not occur in Cic.C. Caesarem adorari ut deum constituit, cum reversus ex Syria, non aliter adire ausus esset quam capite velato circumvertensque se, deinde procumbens,
Suet. Vit. 2; App. M. 4, 28; Min. Fel. 2, 5:non salutari, sed adorari se jubet (Alexander),
Just. 12, 7:adorare Caesarum imagines,
Suet. Calig. 14: coronam a judicibus ad se delatam adoravit, did obeisance before, id. Ner. 12:adorare purpuram principis,
i. e. touched his purple robe and brought it to the mouth in reverence, Amm. 21, 9.—Of adulation to the rabble, to pay court to:nec deerat Otho protendens manus, adorare volgum,
Tac. H. 1, 36.; for in Arch. 11, 28, where adoravi was given by Mai in Fragm. p. 124, Halm reads adhortatus sum, and B. and K. adornavi. -
24 adpello
1.ap-pello ( adp-, Fleck., Halm (in Tac.); app-, Merk., B. and K., Rib., Weissenb., Halm (in Nep.), pŭli, pulsum, 3, v. a. and n., to drive, move or bring a person or thing to or toward.I.In gen.A. a.With ad:b.ad ignotum arbitrum me adpellis,
Plaut. Rud. 4, 3, 104:armentum ad aquam,
Varr. R. R. 2, 5, 15; cf. id. ib. 2, 2, 11:ad litora juvencos,
Ov. M. 11, 353: visum in somnis pastorem ad me appellere, to drive toward me, i. e. the herd, the flock, Att. ap. Cic. Div. 1, 22:turres ad opera appellebat,
Caes. B. C. 1, 26.—With in:c.in flumen,
Dig. 43, 13, 1.—With dat.:d.Hinc me digressum vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715.—With quo: quo numquam pennis appellunt Corpora saucae Cornices, * Lucr. 6, 752.—e.Absol.: dant operam, ut quam primum appellant, Lucil. ap. Non. p. 238, 28: postquam paulo appulit unda (corpus), drove a little toward me, brought near, Ov. M. 11, 717 al.—B.Trop.: animum ad aliquid, to turn, direct, apply:II.animum ad scribendum adpulit,
Ter. And. prol. 1; so id. ib. 2, 6, 15.—Also to bring into any condition:argenti viginti minae me ad mortem adpulerunt,
drove me to destruction, Plaut. As. 3, 3, 43; id. Bacch. 3, 1, 11.—A.. Esp. freq. as a nautical t. t., to bring or conduct a ship somewhere, to land (in Cic. only in this signif.); constr.: appellere navem, nave, or absol. in act. and pass.; also navis appellit, or appellitur (cf. applico, II.).a.With navem. [p. 141] abitu appellant huc ad molem nostram naviculam, Afran. ap. Non. p. 238, 24:b.cum Persae classem ad Delum appulissent,
Cic. Verr. 2, 1, 18:si ille ad eam ripam naves appulisset,
id. Phil. 2, 11, 26 Wernsd.:cum ad villam nostram navis appelleretur,
id. Att. 13, 21:Alexandrum in Italiam classem appulisse constat,
Liv. 8, 3; so id. 28, 42:naves appulsae ad muros,
id. 30, 10; 44, 44; 45, 5 al.—With nave:c.cum Rhegium onerariā nave appulisset,
Suet. Tit. 5; cf. Gron. ad Liv. 30, 10.—Act. absol.: huc appelle, * Hor. S. 1, 5, 12:d.ad insulam appulerunt,
Liv. 37, 21:cum ad litus appulisset,
Quint. 7, 3, 31:cum ad Rhodum appulisset,
Suet. Tib. 11; so id. Ner. 27.—Pass. absol.:e.alios ad Siciliam appulsos esse,
Cic. Verr. 2, 5, 28:ripae suorum appulsus est,
Vell. 2, 107.—Seldom in a neutr. sense:B.navis adpellit,
comes to land, arrives at, Tac. A. 4, 27:Germanici triremis Chaucorum terram adpulit,
id. ib. 2, 24; Suet. Aug. 98:Alexandrina navis Dertosam appulit,
id. Galb. 10. — Poet.:appellere aliquem: me vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715; so id. ib. 1, 377 (cf. id. ib. 1, 616: quae vis te immanibus applicat oris).—Trop.:2.timide, tamquam ad aliquem libidinis scopulum, sic tuam mentem ad philosophiam appulisti,
Cic. de Or. 2, 37:nec tuas umquam rationes ad eos scopulos appulisses,
id. Rab. Perd. 9, 25.appello ( adp-, Ritschl), āvi, ātum, 1 ( subj. perf. appellāssis = appellaveris, Ter. Phorm. 5, 1, 15), orig. v. n., as a secondary form of the preced. (cf.: jungere, jugare), to drive to or toward, to go to in order to accost, make a request, admonish, etc.; like adire, aggredi; hence like these constr. as v. a. with acc., to accost, address, to speak to, call upon (very freq. and class.).I.In gen. adgrediar hominem, adpellabo, Plaut. Most. 5, 1, 26:II.accedam atque adpellabo,
id. Am. 1, 3, 17:adeamus, adpellemus,
id. Mil. 2, 5, 10; cf. id. Poen. 5, 2, 22, 5, 2, 30; 5, 2, 32:te volo adpellare,
id. Aul. 2, 2, 23; id. Bacch. 5, 2, 50:quo ore appellabo patrem?
Ter. Heaut. 4, 3, 22; id. Phorm. 5, 8 (9), 22: Lucil. ap. Non. p. 238, 23 aliquem hilari vultu, Cic. Clu. 26, 72:hominem verbo graviore,
id. Verr. 2, 3, 58:legatos superbius,
id. Imp. Pomp. 5:homines asperius,
id. Agr. 2, 24:ibi a Virdumaro appellatus,
accosted, Caes. B. G. 7, 54:Adherbalis appellandi copia non fuit,
Sall. J. 22, 5 milites alius alium laeti appellant, id. ib. 53, 8, Tac. Agr. 40: senatu coram appellato, Suet Ner. 41; id. Tib. 29 al.:nec audet Appellare virum virgo,
Ov. M. 4, 682 al. —Also to address by letter:crebris nos litteris appellato,
Cic. Fam. 15, 20.—EspA.1.. Freq. with the access. idea of entreating, soliciting, to approach with a request, entreaty, etc., to apply to, to entreat, implore, beseech, invoke, etc.:2.vos etiam atque etiam imploro et appello,
Cic. Verr. 2, 5, 72, § 188 quem enim alium appellem? quem obtester? quem implorem? id. Fl. 2:quem praeter te appellet, habebat neminem,
id. Quint. 31; id. Fam. 12, 28:quo accedam aut quos appellem?
Sall. J. 14, 17:appellatus est a C. Flavio, ut, etc.,
Nep. Att. 8, 3:appellatis de re publicā Patribus,
Suet. Caes. 34.—Aliquem de aliquā re, to address one in order to incite him to something ( bad):3.aliquem de proditione, Liv 26, 38, 4: de stupro,
Quint. 4, 2, 98.—Also without de:aliquem,
Sen. Contr. 2, 15; Dig. 47, 10, 15, § 15.—In judic. language, t. t., to appeal to one, i. e. to call upon him for assistance (in the class. period always with acc.; also in Pandect. Lat. constr. with ad):B.procurator a praetore tribunos appellare ausus,
Cic. Quint. 20, 64:tribuni igitur appellabantur,
id. ib. 20, 63; so,praetor appellabatur,
id. Verr. 2, 4, 65; Liv. 9, 26:Volero appellat tribunos,
id. 2, 55; Plin. 1, praef. 10: mox et ipse appellato demum collegio ( after he had appealed to the college of the tribunes), obtinuit, etc., Suet. Caes. 23:adversarii ad imperatorem appellārunt,
Dig. 4, 4, 39 et saep.—To address in order to demand something, esp. the payment of money, to dun:C.Tulliola tuum munusculum flagitat et me ut sponsorem appellat,
Cic. Att. 1, 8 fin.; id. Quint. 12;with de pecuniā: appellatus es de pecuniā,
id. Phil. 2, 29; and without de: magnā pecuniā appellabaris a creditoribus, Quint. 5, 13, 12; Alphius ap. Col. 1, 7, 2.— Trop.:cupressus in Cretā gignitur etiam non appellato solo,
Plin. 16, 33, 60, § 142.—Later also appellare rem, to demand, claim something:mercedem appellas?
Juv. 7, 158.—To sue, inform against, complain of, accuse, to summon before a court:D.ne alii plectantur, alii ne appellentur quidem,
Cic. Off. 1, 25, 89; so,aliquem stupri causā,
Val. Max. 6, 1, 11 al. —To accost by any appellation (cf.:* E.centurionibus nominatim appellatis,
Caes. B. G. 2, 25); hence, to call by name, or to call, to term, entitle, to declare or announce as something (cf. prosagoreuô, and in Heb., to call, and also to name; appellare gives a new predicate to the subject, while nominare only designates it by name, without a qualifying word; cf. Hab. Syn. 958; Herz. ad Caes. B. G. 7, 4):vir ego tuus sim? ne me adpella falso nomine,
Plaut. Am. 2, 2, 181; so id. Mil. 2, 5, 26; Ter. Phorm. 5, 1, 15:aliquem patrem,
id. Hec. 4, 4, 30, pater a gnatis ne dulcibus umquam Appelletur, Lucr. 4, 1235; 1, 60; 5, 10:O Spartace, quem enim te potius appellem?
Cic. Phil. 13, 10:unum te sapientem appellant et existimant,
id. Am. 2, 6:hos viros bonos, ut habiti sunt, sic appellandos putemus,
id. ib. 5, 19:cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Bacchum,
id. N D 2, 23, 60 suo quamque rem nomine appellare, id. Fam. 9, 22 al.:rex ab suis appellatur,
Caes. B. G 7, 4:me subditum et ex pellice genitum appellant,
Liv. 40, 9. quem nautae appellant Lichan, Ov. M. 9, 229 victorem appellat Acesten, declares him victor, Verg. A. 5, 540 al.—Hence, to call by name:quos non appello hoc loco,
Cic. Sest 50, 108: multi appellandi laedendique sunt, id Verr 2, 1, 60; id. Caecin. 19; so,appellare auctores,
to declare, name, Plin. 28, 1, 1, § 2.— Trop.:quos saepe nutu significationeque appello,
make known, Cic. Fam. 1, 9 fin. —Appellare litteras, to pronounce, Cic. Brut. 35, 133 (v. appellatio). -
25 appello
1.ap-pello ( adp-, Fleck., Halm (in Tac.); app-, Merk., B. and K., Rib., Weissenb., Halm (in Nep.), pŭli, pulsum, 3, v. a. and n., to drive, move or bring a person or thing to or toward.I.In gen.A. a.With ad:b.ad ignotum arbitrum me adpellis,
Plaut. Rud. 4, 3, 104:armentum ad aquam,
Varr. R. R. 2, 5, 15; cf. id. ib. 2, 2, 11:ad litora juvencos,
Ov. M. 11, 353: visum in somnis pastorem ad me appellere, to drive toward me, i. e. the herd, the flock, Att. ap. Cic. Div. 1, 22:turres ad opera appellebat,
Caes. B. C. 1, 26.—With in:c.in flumen,
Dig. 43, 13, 1.—With dat.:d.Hinc me digressum vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715.—With quo: quo numquam pennis appellunt Corpora saucae Cornices, * Lucr. 6, 752.—e.Absol.: dant operam, ut quam primum appellant, Lucil. ap. Non. p. 238, 28: postquam paulo appulit unda (corpus), drove a little toward me, brought near, Ov. M. 11, 717 al.—B.Trop.: animum ad aliquid, to turn, direct, apply:II.animum ad scribendum adpulit,
Ter. And. prol. 1; so id. ib. 2, 6, 15.—Also to bring into any condition:argenti viginti minae me ad mortem adpulerunt,
drove me to destruction, Plaut. As. 3, 3, 43; id. Bacch. 3, 1, 11.—A.. Esp. freq. as a nautical t. t., to bring or conduct a ship somewhere, to land (in Cic. only in this signif.); constr.: appellere navem, nave, or absol. in act. and pass.; also navis appellit, or appellitur (cf. applico, II.).a.With navem. [p. 141] abitu appellant huc ad molem nostram naviculam, Afran. ap. Non. p. 238, 24:b.cum Persae classem ad Delum appulissent,
Cic. Verr. 2, 1, 18:si ille ad eam ripam naves appulisset,
id. Phil. 2, 11, 26 Wernsd.:cum ad villam nostram navis appelleretur,
id. Att. 13, 21:Alexandrum in Italiam classem appulisse constat,
Liv. 8, 3; so id. 28, 42:naves appulsae ad muros,
id. 30, 10; 44, 44; 45, 5 al.—With nave:c.cum Rhegium onerariā nave appulisset,
Suet. Tit. 5; cf. Gron. ad Liv. 30, 10.—Act. absol.: huc appelle, * Hor. S. 1, 5, 12:d.ad insulam appulerunt,
Liv. 37, 21:cum ad litus appulisset,
Quint. 7, 3, 31:cum ad Rhodum appulisset,
Suet. Tib. 11; so id. Ner. 27.—Pass. absol.:e.alios ad Siciliam appulsos esse,
Cic. Verr. 2, 5, 28:ripae suorum appulsus est,
Vell. 2, 107.—Seldom in a neutr. sense:B.navis adpellit,
comes to land, arrives at, Tac. A. 4, 27:Germanici triremis Chaucorum terram adpulit,
id. ib. 2, 24; Suet. Aug. 98:Alexandrina navis Dertosam appulit,
id. Galb. 10. — Poet.:appellere aliquem: me vestris deus appulit oris,
Verg. A. 3, 715; so id. ib. 1, 377 (cf. id. ib. 1, 616: quae vis te immanibus applicat oris).—Trop.:2.timide, tamquam ad aliquem libidinis scopulum, sic tuam mentem ad philosophiam appulisti,
Cic. de Or. 2, 37:nec tuas umquam rationes ad eos scopulos appulisses,
id. Rab. Perd. 9, 25.appello ( adp-, Ritschl), āvi, ātum, 1 ( subj. perf. appellāssis = appellaveris, Ter. Phorm. 5, 1, 15), orig. v. n., as a secondary form of the preced. (cf.: jungere, jugare), to drive to or toward, to go to in order to accost, make a request, admonish, etc.; like adire, aggredi; hence like these constr. as v. a. with acc., to accost, address, to speak to, call upon (very freq. and class.).I.In gen. adgrediar hominem, adpellabo, Plaut. Most. 5, 1, 26:II.accedam atque adpellabo,
id. Am. 1, 3, 17:adeamus, adpellemus,
id. Mil. 2, 5, 10; cf. id. Poen. 5, 2, 22, 5, 2, 30; 5, 2, 32:te volo adpellare,
id. Aul. 2, 2, 23; id. Bacch. 5, 2, 50:quo ore appellabo patrem?
Ter. Heaut. 4, 3, 22; id. Phorm. 5, 8 (9), 22: Lucil. ap. Non. p. 238, 23 aliquem hilari vultu, Cic. Clu. 26, 72:hominem verbo graviore,
id. Verr. 2, 3, 58:legatos superbius,
id. Imp. Pomp. 5:homines asperius,
id. Agr. 2, 24:ibi a Virdumaro appellatus,
accosted, Caes. B. G. 7, 54:Adherbalis appellandi copia non fuit,
Sall. J. 22, 5 milites alius alium laeti appellant, id. ib. 53, 8, Tac. Agr. 40: senatu coram appellato, Suet Ner. 41; id. Tib. 29 al.:nec audet Appellare virum virgo,
Ov. M. 4, 682 al. —Also to address by letter:crebris nos litteris appellato,
Cic. Fam. 15, 20.—EspA.1.. Freq. with the access. idea of entreating, soliciting, to approach with a request, entreaty, etc., to apply to, to entreat, implore, beseech, invoke, etc.:2.vos etiam atque etiam imploro et appello,
Cic. Verr. 2, 5, 72, § 188 quem enim alium appellem? quem obtester? quem implorem? id. Fl. 2:quem praeter te appellet, habebat neminem,
id. Quint. 31; id. Fam. 12, 28:quo accedam aut quos appellem?
Sall. J. 14, 17:appellatus est a C. Flavio, ut, etc.,
Nep. Att. 8, 3:appellatis de re publicā Patribus,
Suet. Caes. 34.—Aliquem de aliquā re, to address one in order to incite him to something ( bad):3.aliquem de proditione, Liv 26, 38, 4: de stupro,
Quint. 4, 2, 98.—Also without de:aliquem,
Sen. Contr. 2, 15; Dig. 47, 10, 15, § 15.—In judic. language, t. t., to appeal to one, i. e. to call upon him for assistance (in the class. period always with acc.; also in Pandect. Lat. constr. with ad):B.procurator a praetore tribunos appellare ausus,
Cic. Quint. 20, 64:tribuni igitur appellabantur,
id. ib. 20, 63; so,praetor appellabatur,
id. Verr. 2, 4, 65; Liv. 9, 26:Volero appellat tribunos,
id. 2, 55; Plin. 1, praef. 10: mox et ipse appellato demum collegio ( after he had appealed to the college of the tribunes), obtinuit, etc., Suet. Caes. 23:adversarii ad imperatorem appellārunt,
Dig. 4, 4, 39 et saep.—To address in order to demand something, esp. the payment of money, to dun:C.Tulliola tuum munusculum flagitat et me ut sponsorem appellat,
Cic. Att. 1, 8 fin.; id. Quint. 12;with de pecuniā: appellatus es de pecuniā,
id. Phil. 2, 29; and without de: magnā pecuniā appellabaris a creditoribus, Quint. 5, 13, 12; Alphius ap. Col. 1, 7, 2.— Trop.:cupressus in Cretā gignitur etiam non appellato solo,
Plin. 16, 33, 60, § 142.—Later also appellare rem, to demand, claim something:mercedem appellas?
Juv. 7, 158.—To sue, inform against, complain of, accuse, to summon before a court:D.ne alii plectantur, alii ne appellentur quidem,
Cic. Off. 1, 25, 89; so,aliquem stupri causā,
Val. Max. 6, 1, 11 al. —To accost by any appellation (cf.:* E.centurionibus nominatim appellatis,
Caes. B. G. 2, 25); hence, to call by name, or to call, to term, entitle, to declare or announce as something (cf. prosagoreuô, and in Heb., to call, and also to name; appellare gives a new predicate to the subject, while nominare only designates it by name, without a qualifying word; cf. Hab. Syn. 958; Herz. ad Caes. B. G. 7, 4):vir ego tuus sim? ne me adpella falso nomine,
Plaut. Am. 2, 2, 181; so id. Mil. 2, 5, 26; Ter. Phorm. 5, 1, 15:aliquem patrem,
id. Hec. 4, 4, 30, pater a gnatis ne dulcibus umquam Appelletur, Lucr. 4, 1235; 1, 60; 5, 10:O Spartace, quem enim te potius appellem?
Cic. Phil. 13, 10:unum te sapientem appellant et existimant,
id. Am. 2, 6:hos viros bonos, ut habiti sunt, sic appellandos putemus,
id. ib. 5, 19:cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Bacchum,
id. N D 2, 23, 60 suo quamque rem nomine appellare, id. Fam. 9, 22 al.:rex ab suis appellatur,
Caes. B. G 7, 4:me subditum et ex pellice genitum appellant,
Liv. 40, 9. quem nautae appellant Lichan, Ov. M. 9, 229 victorem appellat Acesten, declares him victor, Verg. A. 5, 540 al.—Hence, to call by name:quos non appello hoc loco,
Cic. Sest 50, 108: multi appellandi laedendique sunt, id Verr 2, 1, 60; id. Caecin. 19; so,appellare auctores,
to declare, name, Plin. 28, 1, 1, § 2.— Trop.:quos saepe nutu significationeque appello,
make known, Cic. Fam. 1, 9 fin. —Appellare litteras, to pronounce, Cic. Brut. 35, 133 (v. appellatio). -
26 comprecor
com-prĕcor ( conp-), ātus, āri, v. dep. (lit. to worship a deity with all the usages belonging thereto; hence, in gen.), to pray to, supplicate, implore (mostly ante-class. and rare; not in Cic.); constr. alicui, aliquem, aliquid, or absol.:Jovi molā salsā,
Plaut. Am. 2, 2, 108:deos,
Ter. Ad. 4, 5, 65 and 70: caelestūm fidem, * Cat. 64, 191.— Absol., to pray, supplicate:abi intro et conprecare,
Plaut. Mil. 2, 4, 41:Cythereïa, comprecor, ausis Assit,
Ov. M. 10, 640; 12, 285; 14, 379.—With dat. of pers., to imprecate, wish for a person:tunc mortem comprecantur sibi,
Sen. Ep. 99, 16:iratum principem alicui,
Plin. Ep. 4, 25, 2; so absol., Plin. Pan. 2 fin. -
27 conprecor
com-prĕcor ( conp-), ātus, āri, v. dep. (lit. to worship a deity with all the usages belonging thereto; hence, in gen.), to pray to, supplicate, implore (mostly ante-class. and rare; not in Cic.); constr. alicui, aliquem, aliquid, or absol.:Jovi molā salsā,
Plaut. Am. 2, 2, 108:deos,
Ter. Ad. 4, 5, 65 and 70: caelestūm fidem, * Cat. 64, 191.— Absol., to pray, supplicate:abi intro et conprecare,
Plaut. Mil. 2, 4, 41:Cythereïa, comprecor, ausis Assit,
Ov. M. 10, 640; 12, 285; 14, 379.—With dat. of pers., to imprecate, wish for a person:tunc mortem comprecantur sibi,
Sen. Ep. 99, 16:iratum principem alicui,
Plin. Ep. 4, 25, 2; so absol., Plin. Pan. 2 fin. -
28 exposco
ex-posco, pŏposci, 3, v. a., to ask earnestly, to beg, request, to entreat, implore (rare but class.).I.In gen.: quam (misericordiam) ipse non implorat, ego autem repugnante hoc et imploro et exposco, * Cic. Mil. 34, 92:II.signum proelii,
Caes. B. G. 7, 19, 4; for which, absol.:exposcentibus militibus,
id. B. C. 3, 90 fin.:pacem precibus,
Liv. 1, 16, 3; 3, 5, 14; so,pacem deorum exposcentes,
Just. 18, 6:ut acrius exposcerent quae sciebant negaturum,
Tac. H. 4, 19:victoriam ab diis,
Caes. B. C. 2, 5, 3;for which: quod deos immortales inter nuncupanda vota expoposci,
Liv. 7, 40, 5. —With inf.:Iliacos iterum audire labores Exposcit,
Verg. A. 4, 79.—In partic., for the usual deposcere, to demand to be delivered up for punishment, as a prisoner, etc.:ad exposcendos eos legati extemplo Lacedaemonem missi sunt,
Liv. 38, 31, 3 (cf. of the same, ib. 33, 2, deposcendos):aliquem,
Nep. Them. 8, 5; id. Hannib. 7, 6; cf.:Messene exposcentibus Achaeis noxios dedidit,
Liv. 39, 50, 9. -
29 invoco
I.Lit.A.With living beings as objects: alium invocat, cum alio cantat, Naev. ap. Isid. Orig. 1, 26:B.invoco vos, Lares viales,
Plaut. Merc. 5, 2, 23:sibi deos,
id. Am. 5, 1, 9; cf.:in pariendo Junonem Lucmam,
Cic. N. D. 2, 27, 68:deos in auxilium,
Quint. 4 prooem. §5: deos precibus,
Tac. A. 16, 31:Deos testes,
Liv. 45, 31; Curt. 4, 10, 33; 5, 12, 3.—With a foll. subj.:justae preces invocantium, ad ultionem accingerentur,
Tac. H. 4, 79.—With things as objects, to invoke, appeal to, implore:II.leges,
Tac. A. 2, 71:auxilia libertati,
id. ib. 15, 56:arma alicujus adversus alium,
id. ib. 2, 46:fidem suorum militum,
id. H. 2, 9; Suet. Caes. 33:nomen Domini,
Vulg. Deut. 32, 3 saep. —Transf., in gen., to call by name, to name: aspice hoc sublimen candens, quem invocant omnes Jovem, Enn. ap. Cic. N. D. 2, 2, 4 (Trag. v. 402 Vahl.):aliquem dominum, regem,
Curt. 10, 5, 9:reginas dominasque veris quondam, tunc alienis nominibus invocantes,
id. 3, 11, 25. -
30 manus
1.mănus, ūs (dat. manu for manui:I.alternae manu,
Prop. 1, 11, 12; 2, 1, 60), f. [root man-, ma-, to measure; Sanscr. ma, measure, moon; cf. Germ. Mond, moon, and O. H. Germ. mund, hand; Angl.-Sax. mund], a hand.Lit.:II.quam vero aptas, quamque multarum artium ministras manus natura homini dedit!
Cic. N. D. 2, 60, 150:vas in manus sumere,
id. Verr. 2, 4, 27, § 62:Epicurum in manus sumere, i. e. scripta Epicuri,
id. Tusc. 2, 3, 8:pyxidem in manu tenere,
id. Cael. 26, 63:manum porrigere ad tradendum aliquid,
id. ib.:de manibus deponere,
to lay out of one's hands, lay down, id. Ac. 1, 1, 2. ponere, id. Q. Fr. 1, 1, 8:extorquere,
to wrest from one's hands, id. Cat. 1, 6, 13:e manibus dimittere,
to let go out of one's hands, id. Or. 30, 105: manum ad os apponere, i. e. to lay the finger on the lips in token of secrecy, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1, 4: alicui in manu esse, to be obvious, clear:neque mihi in manu Jugurtha qualis foret,
Sall. J. 14, 4:(feminas) in manu esse parentium, fratrum, virorum,
subject to, Liv. 34, 2, 11; cf.:minus filiae uxores sorores quibusdam in manu erunt,
id. 34, 7, 11: in manibus esse, to be in everybody's hands, to be well known:est in manibus oratio,
Cic. Lael. 25, 96:est in manibus laudatio,
id. Sen. 4, 12; id. Brut. 33, 125.—Also, to be near:hostes sunt in manibus,
near to us, close by us, upon us, Caes. B. G. 2, 19, 7; also, to be present: attendere, quae in manibus sunt, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 13, 1; Verg. A. 10, 280: in manibus habere, to have in hand, to be engaged on a thing:omnia, quae in manibus habebam, abjeci,
Cic. Att. 13, 47, 1:habeo opus magnum in manibus,
id. Ac. 1, 1, 2:philosophi quamcunque rem habent in manibus, in eam, etc.,
id. Tusc. 5, 7, 18; id. Sen. 7, 22; id. Cael. 27, 65:milites bellum illud, quod erat in manibus, reliquisse,
id. Rep. 2, 37, 63; cf.:dum occasio in manibus esset,
Liv. 7, 36, 10:inimicorum in manibus mortuus est,
among, Cic. Inv. 1, 55, 108:manu tenere,
to know for certain, id. Brut. 80, 277.— Pass.:manibus teneri,
to be certain, evident, Cic. Sest. 32, 69: habere in manibus, to fondle, caress, make much of:sic in manibus (inimicum meum) habebant, sic fovebant, etc.,
id. Fam. 1, 9, 10:in manus venire,
to come to hand, id. Q. Fr. 2, 15, b, 1:proelium in manibus facere,
to fight at close quarters, Sall. J. 57, 4:ad manum habere,
to have at hand, have in readiness, Quint. 12, 5, 1:ad manum esse,
at hand, in hand, near, Liv. 9, 19: ad manum venire or accedere, to come hand to hand, come to close quarters:nonnumquam etiam res ad manus, atque ad pugnam veniebat,
Cic. Verr. 2, 5, 11, § 28; Nep. Eum. 5, 2; Liv. 2, 30:ut venere in manus,
Tac. A. 2, 80:ut ventum in manus,
id. H. 4, 71:adire manum alicui, v. 1. adeo: ad manum intueri aliquid,
at hand, close by, hard by, Plin. 35, 10, 36, § 97:prae manu or manibus,
at hand, in readiness, in hand, Plaut. Bacch. 4, 3, 10; App. M. 6, p. 180, 32; Ter. Ad. 5, 9, 23; Gell. 19, 8:quem servum ille habuit ad manum,
Cic. de Or. 3, 60, 225:servus a manu,
i. e. a scribe, secretary, Suet. Caes. 74:de manu dare,
to give with one's own hand, Lampr. Alex. Sev. 37: de manu in manum quippiam tradere, to deliver from hand to hand, i. e. with great care, Cic. Fam. 7, 5, 2: manum ferulae subducere, to take the hand from the rod, i. e. to be too old for the rod, Juv. 1, 15: e manu (for eminus; opp. cominus), from a distance: quae mea cominus machaera atque hasta hostibit e manu, Enn. ap. Fest. s. v. redhostire, p. 270 Müll. (Trag. v. 212 Vahl.): plenā manu, with a full or plentiful hand, bountifully, liberally:plenā manu dare,
abundantly, Sen. Ben. 1, 7, 2; id. Ep. 120, 10; id. ad Polyb. 9, 7;so trop.: Hortalus, quam plenā manu nostras laudes in astra sustulit,
Cic. Att. 2, 25, 1; so,plenis manibus pecuniam largiri,
Lact. 3, 16, 15; cf.:quemquam vacuis a se manibus abire pati,
Sen. Brev. Vit. 14, 5: manibus pedibusque aliquid facere (Greek pux kai lax), with hands and feet, i. e. with all one's power, with might and main, Ter. And. 1, 1, 134:per manus,
with the hands, Caes. B. G. 6, 37:per manus servulae,
by her assistance, Cic. Att. 1, 12, 3: per manus tradere, to deliver from hand to hand, from mouth to mouth, to hand down from father to son:traditae per manus religiones,
Liv. 5, 51: per manus, also, by force, by main force, forcibly:per manus libertatem retinere,
Sall. J. 31, 22: inter manus, in one's hands, under one's hands:agger inter manus proferebatur,
Caes. B. C. 2, 2:villa crescit inter manus,
Sen. Ep. 12, 1:nihil adhuc inter manus habui cui majorem sollicitudinem praestare deberem,
Plin. Ep. 2, 5, 2:scripta quae inter manus habes,
are occupied with, id. ib. 5, 5, 7.— Trop., palpable, evident:ante oculos interque manus sunt omnia vestras,
Verg. A. 11, 311; cf.:manus inter parentum,
id. ib. 2, 681: inter manus, also, in one's hands, in one's arms:abripite hunc intro actutum inter manus,
Plaut. Most. 2, 1, 38:e convivio auferri,
Cic. Verr. 2, 5, 11, § 28: sub manu and sub manum, at hand, near, readily, immediately, on the instant: Vocontii sub manu ut essent, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 23, 2:quo celerius, ac sub manum annuntiari cognoscique posset, quid in provincia quāque gereretur, etc.,
Suet. Aug. 49; Sen. Ep. 71, 1: sub manus succedere, according to one's wish, [p. 1112] Plaut. Mil. 3, 2, 59: alicujus manu esse, to be from or by one's hand:epistulae quae quidem erant tua manu,
Cic. Att. 7, 2, 3; cf. id. ib. 8, 13, 1 (cf. II. C. infra): manu, with the hand, by hand, i. e. artificially, opp. to naturally, by nature: manu sata, i. e. by the hand of man, opp. to what grows wild. Caes. B. C. 3, 44:urbs manu munitissima,
Cic. Verr. 2, 2, 2, § 4:quaedam ingenia manu, quod aiunt, facienda sunt,
Sen. Ep. 52, 1:quidam et liberos ejurent et orbitatem manu faciant,
id. ad Marc. 19, 2: morbi, quos manu fecimus, i. e. which we produce by our own fault (e. g. by intemperance), Sen. Brev. Vit. 3, 3: oratio manu facta, artificial, elaborate, opp. to natural, simple, id. Ep. 115, 2: manu mederi, to be a surgeon, Cels. praef. 1: manibus aequis or manu aequā, with equal advantage:manibus aequis abscessum est,
Tac. A. 1, 63:aequā manu discedere,
to come off with equal advantage, Sall. C. 39, 4: manus afferre, to lay hands on; trop., to destroy or weaken:qui diutius torqueri patitur, quem protinus potest liberare, beneficio suo manus affert,
Sen. Ben. 2, 5, 3:manum inicere alicui,
to lay the hand on one, to detain, arrest him, Cic. Rosc. Com. 16, 48: manum dare, to give or lend a hand, to help, assist, Quint. 2, 3, 7: manus dare or dedere, to give the hands to be bound; hence, in gen., to give up, yield, surrender:perpende, et, si tibi vera videntur, Dede manus, aut, si falsum est, accingere contra,
Lucr. 2, 1043:fateor, manus vobis do,
Plaut. Pers. 5, 2, 72:donicum aut certe vicissent, aut victi manum dedissent,
Nep. Ham. 1; cf. Caes. B. G. 5, 31; Cic. Att. 2, 22, 2; Ov. H. 4, 14; 17, 260; Verg. A. 11, 568; Lact. 5, 1, 3:brevi manu,
immediately, without delay, Dig. 23, 3, 43, § 1:longā manu,
slowly, tediously, ib. 46, 3, 79: manum tollere, to raise the hand in token of an intention to yield, to yield, submit: cedo et tollo manum, Cic. Fragm. ap. Lact. 3, 28: manus tollere, to raise the hands in token of admiration or astonishment, Cic. Ac. 2, 19, 63: manus tendere ad aliquem, less freq. alicui, to stretch out the hands to one to implore assistance, Caes. B. G. 2, 13; Cic. Font. 17, 38:quae Romanis manus tendebant,
Caes. B. G. 7, 48:dextram Italiae,
Cic. Phil. 10, 4, 9:manu sternere aliquem,
with the sword, Verg. A. 9, 702: utrāque manu, with both hands, i. e. willingly, readily, Mart. 1, 16, 9:manus manum lavat,
one hand washes the other, one helps the other, Sen. Apoc. 9 fin.; Petr. c. 45, 13; Plin. 35, 10, 36, § 80: manum non vertere, not to turn the hand, prov. for to take no pains, make no effort:qui se fatentur virtutis causā ne manum quidem versuros fuisse,
Cic. Fin. 5, 31, 93; cf. App. Mag. p. 311.Transf.A.The hand as the instrument used in fight; hence, personal valor, bravery:2.ne usu manuque reliquorum opinionem fallent,
Caes. B. C. 3, 86:manu fortissimus,
Liv. 39, 40:manu fortis,
Nep. Dat. 1, 3:manu vincere,
Ov. M. 1, 448:manu capere urbes,
by force of arms, Sall. J. 5, 5:manum committere Teucris,
to fight, Verg. A. 12, 60; so,conserere manum,
Liv. 21, 39; 25, 11; 27, 33:conferre manum,
Liv. 10, 43; Verg. A. 12, 345:in proelia Ferre manum,
id. ib. 5, 403; cf.:et vice teli saevit nuda manus,
Juv. 15, 54.—Force, violence, fighting, close combat:B.res venit ad manus atque ad pugnam,
Cic. Verr. 2, 5, 11, § 28:venire ad manum,
Liv. 2, 30:accedere ad manum,
Nep. Eum. 5:in manus venire,
to come to an engagement, come to close quarters, Sall. J. 89, 2:pugna jam ad manus venerat,
Liv. 2, 46:non manu, neque vi,
force, violence, Sall. J. 31, 18; so Tac. Agr. 9.—Of the hand of an artist:C.manus extrema non accessit ejus operibus,
the last hand, the finishing touch, Cic. Brut. 33, 126: aptius a summā conspiciare manu, when you have given yourself the finishing touch, i. e. have completed your toilet, Ov. A. A. 3, 225:carmen nondum recepit ultimam manum,
has not yet received the last polish, Petr. 118.—Hence, extremam bello Imponere manum, to put the finishing hand to the war, to bring it to a close, Verg. A. 7, 573.—Prov.: manum de tabula, lit., the hand from the picture, i. e. enough, Cic. Fam. 7, 25, 1.—A hand, handwriting; in gen., work, workmanship:D.librarii manus,
Cic. Att. 8, 13, 1: Alexidis manum amabam, quod tam prope accedebat ad similitudinem tuae litterae, id. ib. 7, 2, 3:manum suam cognovit,
id. Cat. 3, 5, 12:propter emissam ab eis manum,
Dig. 22, 3, 15:Praxitelis manus, Scopaeque,
Mart. 4, 39, 3:artificum,
Verg. A. 1, 455.—For pars, a side:E.est ad hanc manum sacellum,
Ter. Ad. 4, 2, 37:a laeva conspicienda manu,
Ov. A. A. 3, 307. —In throwing dice, a stake: quas manus remisi, to throw up the stakes, Aug. ap. Suet. Aug. 71.—F.In fencing, a thrust, hit, blow:G.rectae, aversae, tectaeque manus,
Quint. 9, 1, 20:prima, secunda, tertia, quarta,
the prime, second, tierce, quart, id. 5, 13, 54.—The trunk of an elephant:H.manus etiam data elephantis,
Cic. N. D. 2, 47, 120; Curt. 8, 14, 27; Sil. 9, 628.—The fore-paws of bears, Plin. 8, 36, 54, § 130.—K.The branches on a tree:L.(platanus) cui lnnumerae manus,
Stat. S. 2, 3, 39:fraxineae,
Pall. Insit. 60.—In milit. lang.: ferreae manus, iron hooks with which an enemy's ship was grappled, grappling-irons:M.manus ferreas atque harpagones paraverant,
Caes. B. C. 1, 57:in advenientes hostium naves ferreas manus inicere,
Liv. 36, 44 fin.:manus ferreas excogitare,
Front. Strat. 2, 3, 24; Plin. 7, 56, 57, § 209; Curt. 4, 9, 2; Aur. Vict. Vir. Ill. 38; Luc. 3, 635.—Also milit., an armed force, corps of soldiers:2.si nova manus cum veteribus copiis se conjunxisset,
Caes. B. G. 1, 37:magnam manum conducere,
id. ib. 5, 27:Hasdrubalem propediem affore cum manu haudquaquam contemnenda,
Liv. 30, 7 fin.; id. 44, 27.—Beyond the milit. sphere, in gen., a body, host, number, company, multitude:N.Romam veniet cum magna manu,
Cic. Att. 16, 11, 6:evocatorum,
id. Fam. 15, 4, 3:manus ad Quirinalia paratur,
id. Q. Fr. 2, 3, 4; cf.:manum facere, copias parare,
id. Caecin. 12, 33:manus bonorum,
id. Q. Fr. 1, 2, 5, § 16:Judaeorum,
id. Fl. 28, 66:conjuratorum,
id. Cat. 1, 5, 12:bicorpor,
i. e. the Centaurs, id. Tusc. 2, 9, 22:purpuratorum et satellitum,
Liv. 42, 51:magna clientium,
Suet. Tib. 1:comitum,
Stat. S. 5, 3, 262:juvenum,
Verg. A. 6, 5.—Labor, hands, i. e. workmen:O.nos aera, manus, navalia demus,
Verg. A. 11, 329:quale manus addunt ebori decus,
id. ib. 1, 592.—Power:2.haec non sunt in nostra manu,
Cic. Fam. 14, 2, 3; cf.: in tua manu est, it rests with you, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 6, 1:juxta deos in tua manu positum est,
Tac. H. 2, 76:victoria in manu nobis est,
depends on, Sall. C. 20, 10:in vostra manu situm,
id. J. 31; Plaut. Merc. 3, 4, 43:in manu esse mihi,
id. Trin. 1, 2, 67. —In partic., in jurid. lang., the legal power of a husband over his wife, the manus:P.in potestate quidem et masculi et feminae esse solent: in manum autem feminae tantum conveniunt. Olim itaque tribus modis in manum conveniebant: usu, farreo, coëmptione, etc.,
Gai. Inst. 1, 108 sq.; Cic. Fl. 34, 84 al.—Law t. t., manūs injectio, i. e. an arrest: per manus injectionem agebatur, Gai Inst. 4, 21: ob eam rem ego tibi sestertium X. milium judicati manus inicio, Vet. Form. ap. Gai. ib.2.mānus, i. q. bonus, Varr. L. L. 6, 2, 4; Macr. S. 1, 3, 13; Isid. 5, 30, 14; Serv. Verg. A. 1, 139; 2, 286; v. ‡ cerus manus. -
31 nitor
1.nītor, nīsus and nixus ( inf. nitier, Lucr. 1, 1059; old form of the part. perf.: gnitus et gnixus a genibus prisci dixerunt, Paul. ex Fest. p. 96 Müll.), 3, v. dep. n. [from gnitor; root gnic- or gnig-; cf.: nico, conivere], to bear or rest upon something.I.Lit.(α).With abl.: ambae te obsecramus genibus nixae, we implore thee upon our knees, i. e. kneeling, Plaut. Rud. 3, 3, 33:(β).stirpibus suis niti,
Cic. Tusc. 5, 13, 37:herbescens viriditas, quae nixa fibris stirpium sensim adulescit,
id. Sen. 15, 51:hastili nixus,
id. Rab. Perd. 7, 21:mulierculā nixus,
id. Verr. 2, 5, 33, § 86:juvenis, qui nititur hastā,
Verg. A. 6, 760:paribus nitens Cyllenius alis Constitit,
id. ib. 4, 252:nixus baculo,
Ov. P. 1, 8, 52.—With in and acc.:(γ).nixus in hastam,
Verg. A. 12, 398.—With de:(δ).de quā pariens arbore nixa dea est,
Ov. H. 21, 100.—With gen. of place:(ε).humi nitens,
Verg. A. 2, 380.—Absol.: Sisiphu' versat Saxum sudans nitendo, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 5, 10:B.niti modo ac statim concidere,
to strive to rise, Sall. J. 101, 11.—Transf.1.To make one's way with an effort, to press forward, advance; and, with respect to the goal, to mount, climb, fly, etc. (mostly poet.):2.quaedam serpentes ortae extra aquam simul ac primum niti possunt, aquam persequuntur,
Cic. N. D. 2, 48, 124:nituntur gradibus,
Verg. A. 2, 442:in altas rupes,
Luc. 4, 37:ad sidera,
Verg. G. 2, 427:in aëra,
Ov. P. 2, 7, 27:in adversum,
id. M. 2, 72:sursum nitier,
Lucr. 1, 1059.—Of violent bodily motion:niti corporibus et ea huc illuc, quasi vitabundi aut jacientes tela agitare,
to struggle, Sall. J. 60, 4.—To strain in giving birth, to bring forth, Plin. 9, 35, 54, § 107 (al. eniti):3.nitor,
I am in labor, Ov. M. 9, 302; Pseud.-Ov. Her. 21, 100.—To strain for a stool, Suet. Vesp. 20.—II.Trop.A.To strive, to exert one's self, make an effort, labor, endeavor:2.moderatio modo virium adsit et tantum, quantum potest, quisque nitatur,
Cic. Sen. 10, 33; Nep. Att. 15, 2:nisurus contra regem,
Caes. B. C. 2, 37; Sall. C. 38, 2:pro aliquo,
Liv. 35, 10; cf.:pro libertate summā ope niti,
Sall. J. 31, 17:nitebantur, ne gravius in eum consuleretur,
Sall. J. 13, 8; cf.:unus Miltiades maxime nitebatur, ut, etc.,
Nep. Milt. 4, 2. — Inf.:summā vi Cirtam irrumpere nititur,
Sall. J. 25, 9:patriam recuperare niti,
Nep. Pelop. 2:ingenio nitor non periisse meo,
Ov. P. 3, 5, 34; id. M. 8, 694.— Absol., of soldiers hard pressed in battle:tamen virtute et patientia nitebantur atque omnia vulnera sustinebant,
Caes. B. C. 1, 45.—To strive after a thing:3.ad immortalitatem gloriae niti,
Cic. Sen. 23, 82:ad summa, Quint. prooem. § 20: in vetitum,
Ov. Am. 3, 4, 17.—To try to prove, contend in argument, argue, with acc. and inf.:B.nitamur igitur nihil posse percipi,
Cic. Ac. 2, 21, 68.—To rest, rely, depend upon a thing.(α).With in and abl.:(β).nixus in nomine inani,
Lucr. 5, 909:conjectura in quā nititur divinatio,
Cic. Div. 2, 26, 55:ea, in quibus causa nititur,
id. Cael. 10, 25:cujus in vitā nitebatur salus civitatis,
id. Mil. 7, 19.—With abl.:(γ).spe niti,
Cic. Att. 3, 9, 2:consilio atque auctoritate alicujus,
id. Off. 1, 34, 122; id. Fam. 1, 5, a, 2:si quis hoc uno nititur quod sit ignobilis,
id. Clu. 40, 112.—With ubi:2.quo confugies? ubi nitere?
Cic. Verr. 2, 2, 64, § 155.—Hence, P. a., as subst., Nixus, i, m., only plur., Nixi, ōrum, m., three guardian deities of women in labor, the statues of whom, representing them in a kneeling posture, stood on the Capitol before the chapel of Minerva, Paul. ex Fest. p. 174 Müll.:magno Lucinam Nixosque patres clamore vocabam,
Ov. M. 9, 294.nĭtor, ōris, m. [niteo], brightness, splendor, lustre, sheen.I.Lit.:B.nitor exoriens aurorae,
Lucr. 4, 538:diurnus,
the daylight, Ov. H. 18, 78:herbarum viridis,
Lucr. 5, 783:argenti et auri,
Ov. P. 3, 4, 23:eboris,
Plin. 7, 15, 13, § 64:materiae,
of the wood, id. 16, 40, 79, § 215:speculi,
id. 11, 37, 64, § 170:gladii,
id. 2, 25, 22, § 89:nigerrimus gemmae,
id. 37, 10, 69, § 184:nitorem cutis facit sal,
id. 31, 7, 41, § 84.— Plur.:nitores splendoresque auri,
Gell. 2, 6, 4.—Transf.1.Sleekness, plumpness, good looks, beauty:2.nitor corporis,
Ter. Eun. 2, 2, 10:urit me Glycerae nitor,
Hor. C. 1, 19, 5:Liparei nitor Hebri,
id. ib. 3, 12, 6:nullus totā nitor in cute,
Juv. 9, 13.—Neatness, elegance, brilliancy of external appearance:3.si quem... aliquid offendit, si purpurae genus, si amicorum catervae, si splendor, si nitor,
Cic. Cael. 31, 77:habitus,
Juv. 3, 180:oppidum praecipui nitoris,
Plin. 4, 12, 26, § 85.—In gen., color, Lucr. 2, 819:II.ludis et externo tincta nitore caput,
Prop. 2, 14, 26 (3, 11, 2).—Trop., of speech, splendor, elegance, grace of style. —With gen.:B.adhibendus erit in eis explicandis quidam orationis nitor,
Cic. Or. 32, 115:domesticus eloquii,
Ov. P. 2, 2, 51:nitor et cultus descriptionum,
Tac. Or. 20:translationum,
Quint. 12, 10, 36.— Absol.:sublimitas et magnificentia et nitor,
Quint. 8, 3, 3:eruditione ac nitore praestare,
id. 10, 1, 98:scripsit non sine cultu ac nitore,
id. 10, 1, 124.—Of character, dignity, excellence:generis,
Ov. P. 2, 9, 17; splendid liberality, Stat. S. 3, 3, 149. -
32 Nixi
1.nītor, nīsus and nixus ( inf. nitier, Lucr. 1, 1059; old form of the part. perf.: gnitus et gnixus a genibus prisci dixerunt, Paul. ex Fest. p. 96 Müll.), 3, v. dep. n. [from gnitor; root gnic- or gnig-; cf.: nico, conivere], to bear or rest upon something.I.Lit.(α).With abl.: ambae te obsecramus genibus nixae, we implore thee upon our knees, i. e. kneeling, Plaut. Rud. 3, 3, 33:(β).stirpibus suis niti,
Cic. Tusc. 5, 13, 37:herbescens viriditas, quae nixa fibris stirpium sensim adulescit,
id. Sen. 15, 51:hastili nixus,
id. Rab. Perd. 7, 21:mulierculā nixus,
id. Verr. 2, 5, 33, § 86:juvenis, qui nititur hastā,
Verg. A. 6, 760:paribus nitens Cyllenius alis Constitit,
id. ib. 4, 252:nixus baculo,
Ov. P. 1, 8, 52.—With in and acc.:(γ).nixus in hastam,
Verg. A. 12, 398.—With de:(δ).de quā pariens arbore nixa dea est,
Ov. H. 21, 100.—With gen. of place:(ε).humi nitens,
Verg. A. 2, 380.—Absol.: Sisiphu' versat Saxum sudans nitendo, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 5, 10:B.niti modo ac statim concidere,
to strive to rise, Sall. J. 101, 11.—Transf.1.To make one's way with an effort, to press forward, advance; and, with respect to the goal, to mount, climb, fly, etc. (mostly poet.):2.quaedam serpentes ortae extra aquam simul ac primum niti possunt, aquam persequuntur,
Cic. N. D. 2, 48, 124:nituntur gradibus,
Verg. A. 2, 442:in altas rupes,
Luc. 4, 37:ad sidera,
Verg. G. 2, 427:in aëra,
Ov. P. 2, 7, 27:in adversum,
id. M. 2, 72:sursum nitier,
Lucr. 1, 1059.—Of violent bodily motion:niti corporibus et ea huc illuc, quasi vitabundi aut jacientes tela agitare,
to struggle, Sall. J. 60, 4.—To strain in giving birth, to bring forth, Plin. 9, 35, 54, § 107 (al. eniti):3.nitor,
I am in labor, Ov. M. 9, 302; Pseud.-Ov. Her. 21, 100.—To strain for a stool, Suet. Vesp. 20.—II.Trop.A.To strive, to exert one's self, make an effort, labor, endeavor:2.moderatio modo virium adsit et tantum, quantum potest, quisque nitatur,
Cic. Sen. 10, 33; Nep. Att. 15, 2:nisurus contra regem,
Caes. B. C. 2, 37; Sall. C. 38, 2:pro aliquo,
Liv. 35, 10; cf.:pro libertate summā ope niti,
Sall. J. 31, 17:nitebantur, ne gravius in eum consuleretur,
Sall. J. 13, 8; cf.:unus Miltiades maxime nitebatur, ut, etc.,
Nep. Milt. 4, 2. — Inf.:summā vi Cirtam irrumpere nititur,
Sall. J. 25, 9:patriam recuperare niti,
Nep. Pelop. 2:ingenio nitor non periisse meo,
Ov. P. 3, 5, 34; id. M. 8, 694.— Absol., of soldiers hard pressed in battle:tamen virtute et patientia nitebantur atque omnia vulnera sustinebant,
Caes. B. C. 1, 45.—To strive after a thing:3.ad immortalitatem gloriae niti,
Cic. Sen. 23, 82:ad summa, Quint. prooem. § 20: in vetitum,
Ov. Am. 3, 4, 17.—To try to prove, contend in argument, argue, with acc. and inf.:B.nitamur igitur nihil posse percipi,
Cic. Ac. 2, 21, 68.—To rest, rely, depend upon a thing.(α).With in and abl.:(β).nixus in nomine inani,
Lucr. 5, 909:conjectura in quā nititur divinatio,
Cic. Div. 2, 26, 55:ea, in quibus causa nititur,
id. Cael. 10, 25:cujus in vitā nitebatur salus civitatis,
id. Mil. 7, 19.—With abl.:(γ).spe niti,
Cic. Att. 3, 9, 2:consilio atque auctoritate alicujus,
id. Off. 1, 34, 122; id. Fam. 1, 5, a, 2:si quis hoc uno nititur quod sit ignobilis,
id. Clu. 40, 112.—With ubi:2.quo confugies? ubi nitere?
Cic. Verr. 2, 2, 64, § 155.—Hence, P. a., as subst., Nixus, i, m., only plur., Nixi, ōrum, m., three guardian deities of women in labor, the statues of whom, representing them in a kneeling posture, stood on the Capitol before the chapel of Minerva, Paul. ex Fest. p. 174 Müll.:magno Lucinam Nixosque patres clamore vocabam,
Ov. M. 9, 294.nĭtor, ōris, m. [niteo], brightness, splendor, lustre, sheen.I.Lit.:B.nitor exoriens aurorae,
Lucr. 4, 538:diurnus,
the daylight, Ov. H. 18, 78:herbarum viridis,
Lucr. 5, 783:argenti et auri,
Ov. P. 3, 4, 23:eboris,
Plin. 7, 15, 13, § 64:materiae,
of the wood, id. 16, 40, 79, § 215:speculi,
id. 11, 37, 64, § 170:gladii,
id. 2, 25, 22, § 89:nigerrimus gemmae,
id. 37, 10, 69, § 184:nitorem cutis facit sal,
id. 31, 7, 41, § 84.— Plur.:nitores splendoresque auri,
Gell. 2, 6, 4.—Transf.1.Sleekness, plumpness, good looks, beauty:2.nitor corporis,
Ter. Eun. 2, 2, 10:urit me Glycerae nitor,
Hor. C. 1, 19, 5:Liparei nitor Hebri,
id. ib. 3, 12, 6:nullus totā nitor in cute,
Juv. 9, 13.—Neatness, elegance, brilliancy of external appearance:3.si quem... aliquid offendit, si purpurae genus, si amicorum catervae, si splendor, si nitor,
Cic. Cael. 31, 77:habitus,
Juv. 3, 180:oppidum praecipui nitoris,
Plin. 4, 12, 26, § 85.—In gen., color, Lucr. 2, 819:II.ludis et externo tincta nitore caput,
Prop. 2, 14, 26 (3, 11, 2).—Trop., of speech, splendor, elegance, grace of style. —With gen.:B.adhibendus erit in eis explicandis quidam orationis nitor,
Cic. Or. 32, 115:domesticus eloquii,
Ov. P. 2, 2, 51:nitor et cultus descriptionum,
Tac. Or. 20:translationum,
Quint. 12, 10, 36.— Absol.:sublimitas et magnificentia et nitor,
Quint. 8, 3, 3:eruditione ac nitore praestare,
id. 10, 1, 98:scripsit non sine cultu ac nitore,
id. 10, 1, 124.—Of character, dignity, excellence:generis,
Ov. P. 2, 9, 17; splendid liberality, Stat. S. 3, 3, 149. -
33 Nixus
1.nītor, nīsus and nixus ( inf. nitier, Lucr. 1, 1059; old form of the part. perf.: gnitus et gnixus a genibus prisci dixerunt, Paul. ex Fest. p. 96 Müll.), 3, v. dep. n. [from gnitor; root gnic- or gnig-; cf.: nico, conivere], to bear or rest upon something.I.Lit.(α).With abl.: ambae te obsecramus genibus nixae, we implore thee upon our knees, i. e. kneeling, Plaut. Rud. 3, 3, 33:(β).stirpibus suis niti,
Cic. Tusc. 5, 13, 37:herbescens viriditas, quae nixa fibris stirpium sensim adulescit,
id. Sen. 15, 51:hastili nixus,
id. Rab. Perd. 7, 21:mulierculā nixus,
id. Verr. 2, 5, 33, § 86:juvenis, qui nititur hastā,
Verg. A. 6, 760:paribus nitens Cyllenius alis Constitit,
id. ib. 4, 252:nixus baculo,
Ov. P. 1, 8, 52.—With in and acc.:(γ).nixus in hastam,
Verg. A. 12, 398.—With de:(δ).de quā pariens arbore nixa dea est,
Ov. H. 21, 100.—With gen. of place:(ε).humi nitens,
Verg. A. 2, 380.—Absol.: Sisiphu' versat Saxum sudans nitendo, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 5, 10:B.niti modo ac statim concidere,
to strive to rise, Sall. J. 101, 11.—Transf.1.To make one's way with an effort, to press forward, advance; and, with respect to the goal, to mount, climb, fly, etc. (mostly poet.):2.quaedam serpentes ortae extra aquam simul ac primum niti possunt, aquam persequuntur,
Cic. N. D. 2, 48, 124:nituntur gradibus,
Verg. A. 2, 442:in altas rupes,
Luc. 4, 37:ad sidera,
Verg. G. 2, 427:in aëra,
Ov. P. 2, 7, 27:in adversum,
id. M. 2, 72:sursum nitier,
Lucr. 1, 1059.—Of violent bodily motion:niti corporibus et ea huc illuc, quasi vitabundi aut jacientes tela agitare,
to struggle, Sall. J. 60, 4.—To strain in giving birth, to bring forth, Plin. 9, 35, 54, § 107 (al. eniti):3.nitor,
I am in labor, Ov. M. 9, 302; Pseud.-Ov. Her. 21, 100.—To strain for a stool, Suet. Vesp. 20.—II.Trop.A.To strive, to exert one's self, make an effort, labor, endeavor:2.moderatio modo virium adsit et tantum, quantum potest, quisque nitatur,
Cic. Sen. 10, 33; Nep. Att. 15, 2:nisurus contra regem,
Caes. B. C. 2, 37; Sall. C. 38, 2:pro aliquo,
Liv. 35, 10; cf.:pro libertate summā ope niti,
Sall. J. 31, 17:nitebantur, ne gravius in eum consuleretur,
Sall. J. 13, 8; cf.:unus Miltiades maxime nitebatur, ut, etc.,
Nep. Milt. 4, 2. — Inf.:summā vi Cirtam irrumpere nititur,
Sall. J. 25, 9:patriam recuperare niti,
Nep. Pelop. 2:ingenio nitor non periisse meo,
Ov. P. 3, 5, 34; id. M. 8, 694.— Absol., of soldiers hard pressed in battle:tamen virtute et patientia nitebantur atque omnia vulnera sustinebant,
Caes. B. C. 1, 45.—To strive after a thing:3.ad immortalitatem gloriae niti,
Cic. Sen. 23, 82:ad summa, Quint. prooem. § 20: in vetitum,
Ov. Am. 3, 4, 17.—To try to prove, contend in argument, argue, with acc. and inf.:B.nitamur igitur nihil posse percipi,
Cic. Ac. 2, 21, 68.—To rest, rely, depend upon a thing.(α).With in and abl.:(β).nixus in nomine inani,
Lucr. 5, 909:conjectura in quā nititur divinatio,
Cic. Div. 2, 26, 55:ea, in quibus causa nititur,
id. Cael. 10, 25:cujus in vitā nitebatur salus civitatis,
id. Mil. 7, 19.—With abl.:(γ).spe niti,
Cic. Att. 3, 9, 2:consilio atque auctoritate alicujus,
id. Off. 1, 34, 122; id. Fam. 1, 5, a, 2:si quis hoc uno nititur quod sit ignobilis,
id. Clu. 40, 112.—With ubi:2.quo confugies? ubi nitere?
Cic. Verr. 2, 2, 64, § 155.—Hence, P. a., as subst., Nixus, i, m., only plur., Nixi, ōrum, m., three guardian deities of women in labor, the statues of whom, representing them in a kneeling posture, stood on the Capitol before the chapel of Minerva, Paul. ex Fest. p. 174 Müll.:magno Lucinam Nixosque patres clamore vocabam,
Ov. M. 9, 294.nĭtor, ōris, m. [niteo], brightness, splendor, lustre, sheen.I.Lit.:B.nitor exoriens aurorae,
Lucr. 4, 538:diurnus,
the daylight, Ov. H. 18, 78:herbarum viridis,
Lucr. 5, 783:argenti et auri,
Ov. P. 3, 4, 23:eboris,
Plin. 7, 15, 13, § 64:materiae,
of the wood, id. 16, 40, 79, § 215:speculi,
id. 11, 37, 64, § 170:gladii,
id. 2, 25, 22, § 89:nigerrimus gemmae,
id. 37, 10, 69, § 184:nitorem cutis facit sal,
id. 31, 7, 41, § 84.— Plur.:nitores splendoresque auri,
Gell. 2, 6, 4.—Transf.1.Sleekness, plumpness, good looks, beauty:2.nitor corporis,
Ter. Eun. 2, 2, 10:urit me Glycerae nitor,
Hor. C. 1, 19, 5:Liparei nitor Hebri,
id. ib. 3, 12, 6:nullus totā nitor in cute,
Juv. 9, 13.—Neatness, elegance, brilliancy of external appearance:3.si quem... aliquid offendit, si purpurae genus, si amicorum catervae, si splendor, si nitor,
Cic. Cael. 31, 77:habitus,
Juv. 3, 180:oppidum praecipui nitoris,
Plin. 4, 12, 26, § 85.—In gen., color, Lucr. 2, 819:II.ludis et externo tincta nitore caput,
Prop. 2, 14, 26 (3, 11, 2).—Trop., of speech, splendor, elegance, grace of style. —With gen.:B.adhibendus erit in eis explicandis quidam orationis nitor,
Cic. Or. 32, 115:domesticus eloquii,
Ov. P. 2, 2, 51:nitor et cultus descriptionum,
Tac. Or. 20:translationum,
Quint. 12, 10, 36.— Absol.:sublimitas et magnificentia et nitor,
Quint. 8, 3, 3:eruditione ac nitore praestare,
id. 10, 1, 98:scripsit non sine cultu ac nitore,
id. 10, 1, 124.—Of character, dignity, excellence:generis,
Ov. P. 2, 9, 17; splendid liberality, Stat. S. 3, 3, 149. -
34 obsecro
ob-sĕcro ( op-sĕcro), āvi, ātum, 1 (separate, ob vos sacro, for vos obsecro, Paul. ex Fest. p. 190, Müll.), v. a. [sacro], qs. to ask on religious grounds (ob sacrum), i. e. to beseech, entreat, implore, supplicate, conjure: obsecrare est opem a sacris petere, Paul. ex Fest. p. 183 Müll. (class.; syn.: obtestor, precor, supplico).—With acc. of the pers. or thing:(β).Venus alma, ambae te obsecramus, Nos in custodiam tuam ut recipias,
Plaut. Rud. 3, 3, 32:advorsum quam ejus me opsecravisset pater,
id. Trin. 1, 2, 139:cum eum oraret atque obsecraret,
Cic. Verr. 2, 2, 17, § 42:te obsecrat obtestaturque per senectutem suam,
conjures you, id. Quint. 30, 91; id. Sest. 69, 147: cum precibus me obsecraret, Marcell. ap. Cic. Fam. 4, 11, 1:cum multis lacrimis,
Cic. Verr. 2, 2, 17, § 42; cf.in the foll.: pro di immortales, obsecro vostram fidem,
Plaut. Most. 2, 2, 97; id. Poen. 5, 2, 7; id. Truc. 4, 3, 30; cf. in the foll.—With a double acc. (of the pers. and thing):(γ).itaque te hoc obsecrat, ut,
Cic. Quint. 31, 97:hoc te,
Ter. Heaut. 4, 1, 32.—With a relative or intentional clause:(δ).ut huc reveniat obsecrato,
Plaut. Truc. 2, 7, 35:pater, obsecro, ut mihi ignoscas,
Ter. Heaut. 5, 5, 5: te ut omnia perscribas, Cic. Att. 3, 11 fin.; 11, 1, 1:ut ne,
Ter. And. 2, 1, 27.—Absol.:II.videmus certis precationibus obsecrasse summos magistratus,
Plin. 28, 2, 3, § 11:Bassus multis precibus, paene etiam lacrimis obsecrabat, implerem meum tempus,
Plin. Ep. 4, 9, 12:pro aliquo,
Vulg. Esth. 7, 3; id. Philem. 10.—In partic., in colloq. lang., obsecro.A.As an expression of deprecation, I beseech you, I cry you mercy, for Heaven's sake:B.tuam fidem obsecro,
Plaut. Am. 1, 1, 217:periimus! Obsecro hercle,
id. Men. 5, 7, 27: Ph. Prodi, male conciliate. Do. Obsecro, Ter. Eun. 4, 4, 2.—As a mere polite expression of entreaty, for the most part as an interjection, I beseech you, pray:quid illic, opsecro, tam diu restitisti,
Plaut. Most. 3, 2, 100; id. Bacch. 5, 2, 12:dic obsecro hercle serio quod te rogem,
id. As. 1, 1, 14; Turp. ap. Non. 132, 15:obsecro, an is est?
Ter. Eun. 5, 5, 21:Attica mea, obsecro te, quid agit?
Cic. Att. 13, 13, 3; id. Tusc. 1, 25, 60:sed obsecro te, ita venusta habeantur ista, non ut vincula virorum sint, sed, etc.,
but I beseech you, id. Par. 5, 2, 38; Liv. 5, 6, 3; 6, 40, 10; Gell. 20, 1, 36. -
35 obtestor
ob-testor, ātus, 1, v. dep., to call as a witness to any thing; to protest or assert by a person or thing (syn.: testor, obsecro, supplico; class.).I.In gen.:II.necessitudinem nostram tuamque in me benevolentiam obtestans,
Cic. ad Brut. 1, 13, 1:deūm hominumque fidem,
Liv. 2, 10:sacra regni, deos et hospitales mensas,
Tac. A. 2, 65:summam rempublicam agi obtestans,
id. ib. 12, 5:aut militum se manibus aut suis moriturum obtestans,
id. H. 3, 10; Suet. Calig. 15 fin. —Transf., to conjure by calling to witness; to entreat, beseech, supplicate, implore:per ego haec genua te,
Plaut. Rud. 3, 2, 13; id. Aul. 4, 9, 4:per omnes deos te obtestor, ut, etc.,
Cic. Att. 11, 2, 2; Verg. A. 9, 260:vos judices,
Cic. Cael. 32, 78:vos obtestor atque obsecro, ut, etc.,
id. Sest. 69, 147:id sibi ne eripiatis, vos obtestatur,
id. Sull. 32, 89:obsistens obtestansque deum et hominum fidem testabatur, nequiquam eos fugere,
Liv. 2, 10, 3. —With double acc.:illud te... Pro Latio obtestor, ne, etc.,
Verg. A. 12, 819.—Part.: obtestātus, a, um, in the pass. signif., earnestly entreated, supplicated, implored:obtestatus prece impensā,
Amm. 31, 9, 4:obtestatā fide,
App. M. 2, p. 125, 11. -
36 opsecro
ob-sĕcro ( op-sĕcro), āvi, ātum, 1 (separate, ob vos sacro, for vos obsecro, Paul. ex Fest. p. 190, Müll.), v. a. [sacro], qs. to ask on religious grounds (ob sacrum), i. e. to beseech, entreat, implore, supplicate, conjure: obsecrare est opem a sacris petere, Paul. ex Fest. p. 183 Müll. (class.; syn.: obtestor, precor, supplico).—With acc. of the pers. or thing:(β).Venus alma, ambae te obsecramus, Nos in custodiam tuam ut recipias,
Plaut. Rud. 3, 3, 32:advorsum quam ejus me opsecravisset pater,
id. Trin. 1, 2, 139:cum eum oraret atque obsecraret,
Cic. Verr. 2, 2, 17, § 42:te obsecrat obtestaturque per senectutem suam,
conjures you, id. Quint. 30, 91; id. Sest. 69, 147: cum precibus me obsecraret, Marcell. ap. Cic. Fam. 4, 11, 1:cum multis lacrimis,
Cic. Verr. 2, 2, 17, § 42; cf.in the foll.: pro di immortales, obsecro vostram fidem,
Plaut. Most. 2, 2, 97; id. Poen. 5, 2, 7; id. Truc. 4, 3, 30; cf. in the foll.—With a double acc. (of the pers. and thing):(γ).itaque te hoc obsecrat, ut,
Cic. Quint. 31, 97:hoc te,
Ter. Heaut. 4, 1, 32.—With a relative or intentional clause:(δ).ut huc reveniat obsecrato,
Plaut. Truc. 2, 7, 35:pater, obsecro, ut mihi ignoscas,
Ter. Heaut. 5, 5, 5: te ut omnia perscribas, Cic. Att. 3, 11 fin.; 11, 1, 1:ut ne,
Ter. And. 2, 1, 27.—Absol.:II.videmus certis precationibus obsecrasse summos magistratus,
Plin. 28, 2, 3, § 11:Bassus multis precibus, paene etiam lacrimis obsecrabat, implerem meum tempus,
Plin. Ep. 4, 9, 12:pro aliquo,
Vulg. Esth. 7, 3; id. Philem. 10.—In partic., in colloq. lang., obsecro.A.As an expression of deprecation, I beseech you, I cry you mercy, for Heaven's sake:B.tuam fidem obsecro,
Plaut. Am. 1, 1, 217:periimus! Obsecro hercle,
id. Men. 5, 7, 27: Ph. Prodi, male conciliate. Do. Obsecro, Ter. Eun. 4, 4, 2.—As a mere polite expression of entreaty, for the most part as an interjection, I beseech you, pray:quid illic, opsecro, tam diu restitisti,
Plaut. Most. 3, 2, 100; id. Bacch. 5, 2, 12:dic obsecro hercle serio quod te rogem,
id. As. 1, 1, 14; Turp. ap. Non. 132, 15:obsecro, an is est?
Ter. Eun. 5, 5, 21:Attica mea, obsecro te, quid agit?
Cic. Att. 13, 13, 3; id. Tusc. 1, 25, 60:sed obsecro te, ita venusta habeantur ista, non ut vincula virorum sint, sed, etc.,
but I beseech you, id. Par. 5, 2, 38; Liv. 5, 6, 3; 6, 40, 10; Gell. 20, 1, 36. -
37 quirito
quĭrīto, āre (in a dep. form: de Fenestellā quiritatur, Varr. ap. Diom. p. 377 P.), v. n. and a. [Quirites, i. e. to cry: pro fidem, Quirites!], orig., to implore the aid of the Quirites or Roman citizens; hence, in gen.I.Neutr., to raise a plaintive cry, to wail:B. II.quiritare dicitur is, qui Quiritum fidem clamans implorat,
Varr. L. L. 6, § 68 Müll.:ut quiritare urbanorum, sic jubilare rusticorum,
id. ib. 6, § 68 ib.: clare quiritans, Lucil. ap. Non. 21, 21:vox quiritantium,
Liv. 39, 8. —Act.A.To shriek out, cry aloud something: illi misero quiritanti, Civis Romanus natus sum, Asin. ap. Cic. Fam. 10, 32, 3. —B. -
38 resecro
I.To pray or beseech again, to implore repeatedly (ante-class.):II.resecroque, mater, quod dudum, obsecraveram,
Plaut. Aul. 4, 7, 4; so,with obsecro,
id. Pers. 1, 1, 49.—To free from a curse:Eumolpidae sacerdotes rursus resacrare sunt coacti, qui eum devoverant,
Nep. Alcib. 6, 5; cf. Fest. pp. 280 and 281 Müll. -
39 subplico
supplĭco ( subpl-), āvi, ātum, 1 ( perf. subj. supplicassis, Plaut. As. 2, 4, 61; in tmesi: sub vos placo, Auct. ap. Fest. s. v. sub, p. 309, and s. v. ob, p. 190 Müll.), v. n. and a. [supplex], to kneel down or humble one ' s self, to pray or beg humbly, to beseech, implore, supplicate (class.; cf.: oro, adoro, precor).I.In gen.(α).With dat.:(β).cui irato supplicet,
Plaut. As. 1, 2, 24:nec quoiquam supplico,
id. Bacch. 2, 2, 47:ipsum hunc orabo: huic supplicabo,
Ter. And. 2, 1, 12:is sibi me supplicaturum putat,
id. Hec. 3, 5, 50:populo Romano supplicare,
Cic. Planc. 20, 50:alicui summisse,
id. ib. 5, 12:neque Caesari solum, sed etiam amicis ejus omnibus pro te libentissime supplicabo,
id. Fam. 6, 14, 3; cf. id. ib. 6, 13, 2; id. Font. 15, 35 (11, 25):cum tot res sint, quae vestris animis supplicent,
id. ib. 14, 31:supplicare indignis,
Ov. M. 6, 367. — Pass. impers.:ut, si tui nobis potestas saepius fieret, non multum Graecis supplicandum putarem,
Cic. Fin. 5, 25, 75. —Absol.:(γ).supplicabo, exobsecrabo, ut quemque amicum videro,
Plaut. As. 1, 3, 93:venire domum ad eum, precari, denique supplicare,
Cic. Par. 5, 3, 40:precari ab indigno, supplicare, etc.,
id. Lael. 16, 57:nemo rem publicam imploravit, nemo supplicavit,
id. de Or. 1, 53, 230:missitare supplicantes legatos, Sall J. 38, 1: Pompeiani querentes supplicavere,
Plin. 8, 7, 7, § 21; Suet. Claud. 1.—With acc. (ante- and post-class.):II.quod domi'st, numquam ulli supplicabo,
Plaut. Rud. 5, 2, 48:sub vos placo, Auct. ap. Fest. l. l.: imperatores nostros,
Dig. 28, 5, 92:contrarios,
Amm. 30, 8, 10.—In partic., to pray to or supplicate as a god; to pray, worship:vilica Lari familiari pro copia supplicet,
Cato, R. R. 143, 2; cf. Plaut. Aul. prol. 24:in fano supplicare,
id. Curc. 4, 2, 41:a dis supplicans invenire veniam sibi,
id. Rud. prol. 26:per hostias diis supplicare,
Sall. J. 63, 1:populus frequens iit supplicatum,
Liv. 3, 63, 5; 10, 23, 2:circa fana deorum,
id. 24, 23, 1:molā salsā supplicare,
Plin. 12, 18, 41, § 83:sacrificio supplicari,
Capitol. Max. 24. — Impers. pass.: Metello venienti ture, quasi deo, supplicabatur, Sall. Fragm. ap. Macr. S. 2, 9:ut, cujus sepulcrum usquam exstet... ei publice supplicetur,
Cic. Phil. 1, 6, 13:supplicatum totā urbe est,
Liv. 27, 23, 7:ture nec supplicabatur,
Plin. 13, 1, 1, § 2. -
40 supplico
supplĭco ( subpl-), āvi, ātum, 1 ( perf. subj. supplicassis, Plaut. As. 2, 4, 61; in tmesi: sub vos placo, Auct. ap. Fest. s. v. sub, p. 309, and s. v. ob, p. 190 Müll.), v. n. and a. [supplex], to kneel down or humble one ' s self, to pray or beg humbly, to beseech, implore, supplicate (class.; cf.: oro, adoro, precor).I.In gen.(α).With dat.:(β).cui irato supplicet,
Plaut. As. 1, 2, 24:nec quoiquam supplico,
id. Bacch. 2, 2, 47:ipsum hunc orabo: huic supplicabo,
Ter. And. 2, 1, 12:is sibi me supplicaturum putat,
id. Hec. 3, 5, 50:populo Romano supplicare,
Cic. Planc. 20, 50:alicui summisse,
id. ib. 5, 12:neque Caesari solum, sed etiam amicis ejus omnibus pro te libentissime supplicabo,
id. Fam. 6, 14, 3; cf. id. ib. 6, 13, 2; id. Font. 15, 35 (11, 25):cum tot res sint, quae vestris animis supplicent,
id. ib. 14, 31:supplicare indignis,
Ov. M. 6, 367. — Pass. impers.:ut, si tui nobis potestas saepius fieret, non multum Graecis supplicandum putarem,
Cic. Fin. 5, 25, 75. —Absol.:(γ).supplicabo, exobsecrabo, ut quemque amicum videro,
Plaut. As. 1, 3, 93:venire domum ad eum, precari, denique supplicare,
Cic. Par. 5, 3, 40:precari ab indigno, supplicare, etc.,
id. Lael. 16, 57:nemo rem publicam imploravit, nemo supplicavit,
id. de Or. 1, 53, 230:missitare supplicantes legatos, Sall J. 38, 1: Pompeiani querentes supplicavere,
Plin. 8, 7, 7, § 21; Suet. Claud. 1.—With acc. (ante- and post-class.):II.quod domi'st, numquam ulli supplicabo,
Plaut. Rud. 5, 2, 48:sub vos placo, Auct. ap. Fest. l. l.: imperatores nostros,
Dig. 28, 5, 92:contrarios,
Amm. 30, 8, 10.—In partic., to pray to or supplicate as a god; to pray, worship:vilica Lari familiari pro copia supplicet,
Cato, R. R. 143, 2; cf. Plaut. Aul. prol. 24:in fano supplicare,
id. Curc. 4, 2, 41:a dis supplicans invenire veniam sibi,
id. Rud. prol. 26:per hostias diis supplicare,
Sall. J. 63, 1:populus frequens iit supplicatum,
Liv. 3, 63, 5; 10, 23, 2:circa fana deorum,
id. 24, 23, 1:molā salsā supplicare,
Plin. 12, 18, 41, § 83:sacrificio supplicari,
Capitol. Max. 24. — Impers. pass.: Metello venienti ture, quasi deo, supplicabatur, Sall. Fragm. ap. Macr. S. 2, 9:ut, cujus sepulcrum usquam exstet... ei publice supplicetur,
Cic. Phil. 1, 6, 13:supplicatum totā urbe est,
Liv. 27, 23, 7:ture nec supplicabatur,
Plin. 13, 1, 1, § 2.
См. также в других словарях:
Implore — Im*plore , v. t. [imp. & p. p. {Implored}; p. pr. & vb. n. {Imploring}.] [L. implorare; pref. im in + plorare to cry aloud. See {Deplore}.] To call upon, or for, in supplication; to beseech; to pray to, or for, earnestly; to petition with… … The Collaborative International Dictionary of English
imploré — imploré, ée (in plo ré, rée) part. passé d implorer. Le ciel imploré en vain … Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré
Implore — Im*plore , v. i. To entreat; to beg; to prey. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
Implore — Im*plore , n. Imploration. [Obs.] Spencer. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
implore — I verb appeal to, beseech, besiege, call, call upon, entreat, evoke, exhort, importune, invoke, obsecrate, obtest, petition, plead, pray, press, pressure, request, solicit, solicitate, supplicate, urge II index call (appeal to), exhort, importune … Law dictionary
implore — (v.) c.1500, from M.Fr. implorer and directly from L. implorare call for help, beseech, originally invoke with weeping, from assimilated form of in on, upon (see IN (Cf. in ) (2)) + plorare to weep, cry out. Related: Implored; imploring;… … Etymology dictionary
implore — entreat, beseech, supplicate, *beg, importune, adjure Analogous words: pray, plead, sue, appeal, petition (see under PRAYER): *ask, request, solicit … New Dictionary of Synonyms
implore — [v] beg appeal, beseech, conjure, crave, entreat, go on bended knee*, importune, plead, pray, solicit, supplicate, urge; concept 48 Ant. answer … New thesaurus
imploré — Imploré, [implor]ée. part … Dictionnaire de l'Académie française
implore — ► VERB ▪ beg earnestly or desperately. ORIGIN Latin implorare invoke with tears … English terms dictionary
implore — [im plôr′] vt. implored, imploring [L implorare, to beseech, entreat < in , intens. + plorare, to cry out, weep] 1. to ask or beg earnestly for; beseech 2. to ask or beg (a person) to do something; entreat SYN. BEG imploringly adv … English World dictionary