-
61 declamatio
dēclāmātĭo, ōnis, f. [declamo].I.Exercise in oratorical delivery, exercise or practice in speaking, declamation (class.;B.most freq. in Quint.): cum sit declamatio forensium actionum meditatio, etc.,
Quint. 4, 2, 29; cf. id. 2, 10, 4; 12 et saep.:in quotidiana declamatione utilis, etc.,
Cic. Fam. 16, 21, 6; cf. id. Tusc. 1, 4, 7; 2, 11, 26.—Meton. (abstr. pro concreto), a theme, subject for declamation, called also causa (v. h. v.), Quint. 1, 2, 13; 10, 2, 12; 10, 5, 14; cf. Sen. Contr. 1 praef.— Poet. also of a person who serves as a theme, Juv. 10, 167.—II.In a bad sense, loud, eager talking, bawling (so several times in Cic.):desinamus aliquando vulgari et pervagata declamatione contendere,
Cic. Planc. 19, 47: sequitur ut materiae abhorrenti a veritate, declamatio adhibeatur, [p. 521] Tac. Dial. 35:non placet mihi inquisitio candidati, non declamatio potius quam persalutatio,
Cic. Mur. 21, 44. -
62 defensor
dēfensor, ōris, m., rar. f. [id.].I. II.A defender, protector.1.In gen. (for syn. cf.:2.tutor, praeses, vindex, cognitor, curator, patronus, advocatus, causidicus): paterni juris,
Cic. de Or. 1, 57, 244; cf. id. Mil. 15:juris et libertatis, id. Rab. perd. 4, 12: octo tribuni plebis, illius adversarii, defensores mei,
id. Mil. 15; cf. Hor. S. 2, 5, 30;opp. petitor,
Quint. 4, 2, 132:bonus,
id. 5, 13, 3 et saep.;opp. accusator,
id. 7, 2, 31; 5, 13, 3; Cic. Verr. 2, 4, 38, § 82 et saep.; cf. patronus. Once fem.:mulier defensor alicujus,
Dig. 16, 1, 2 fin.:canes defensores,
Varr. R. R. 2, 9.—Esp. in plur., defensores, the garrison:3.oppidum vacuum ab defensoribus,
Caes. B. G. 2, 12; id. ib. 3, 25 et saep.; Sall. J. 23; Liv. 21, 11; Verg. A. 2, 521; Ov. M. 13, 274 et saep.—Defensor civitatis, or plebis, or loci, in the later period of the empire (since 365 A.D.), title of a magistrate in the provincial cities, whose chief duty was to afford protection against oppression on the part of the governor;* B.he was likewise endowed with a subordinate civil jurisdiction,
Cod. Theod. 1, 11; Cod. Just. 1, 55; Just. Inst. 1, 20, 5.—Of inanimate subjects, as the guards (sublicae) of a bridge, Caes. B. G. 4, 17 fin. -
63 dignor
dignor, ātus, 1, v. dep. a. [dignus], to deem worthy or deserving (mostly poet. and in post-Aug. prose).(α).Aliquem aliqua re:(β).haud equidem tali me dignor honore,
Verg. A. 1, 335; so,aliquem honore,
Ov. M. 1, 194; 3, 521; Suet. Vesp. 2 fin. al.:te alio funere,
Verg. A. 11, 169:hunc mensa, cubili (dea),
id. E. 4, 63:aliquem non sermone, non visu,
Tac. A. 4, 74 fin.:libellum veniā,
Ov. Tr. 3, 14, 51; id. Pont. 1, 8, 9 al.—With inf. as object, like the Gr. axiô and axioumai, to regard as fit, becoming, worthy of one's self, to deign; and with a negative, not to deign, to disdain:(γ).jam nemo suspicere in caeli dignatur lucida templa,
Lucr. 2, 1039; so with a neg., * Cat. 64, 407; Verg. A. 10, 732; 866; 12 464; Ov. M. 10, 158; Hor. Ep. 1, 19, 40; Suet. Ner. 22; id. Vesp. 13 al.—Affirmatively:quos eximia specie donare natura dignata est,
Curt. 6, 5, 29:cui se pulcra viro dignetur jungere Dido,
Verg. A. 4, 192; id. E. 6, 1; Ov. Am. 3, 1, 37; id. F. 4, 540; id. Tr. 4, 1, 52; Suet. Vesp. 7; Sen. Contr. 4, 28, 9:si digneris audire,
Vulg. Judith, 5, 5.—With double acc.:(δ).o felix si quem dignabitur, inquit, ista virum,
will hold worthy to be her husband, Ov. M. 8, 326; so,regem nostrum filium,
Curt. 6, 10, 28.—Ellipt. with one acc. (the inf. to be supplied from the context):orant succedere muris Dignarique domos (sc. visere),
Stat. Th. 12, 785:nullo Macedonum dignante Parthorum imperium,
Just. 41, 4.—Hence, dignanter, adv., courteously, with complaisance (post-class. and very rare):loquentem dignanter audite,
Vop. Tac. 8:impertire,
Symm. Ep. 5, 63.— Sup. Auct. Itin. Alex. 10. -
64 disyllaba
dĭsyllăbus, a, um, adj., = disullabos, dissyllabic, Lucil. ap. Non. 26, 7; Quint. 1, 5, 31; Ter. Maur. p. 2431 P.— Plur. as subst.: dĭsyllăbae, ārum (sc. voces), f., dissyllabic words, dissyllables, Mart. Cap. 3, § 269; also, dĭsyllăba, ōrum (sc. verba), n., the same, id. 5, § 521 al. -
65 disyllabae
dĭsyllăbus, a, um, adj., = disullabos, dissyllabic, Lucil. ap. Non. 26, 7; Quint. 1, 5, 31; Ter. Maur. p. 2431 P.— Plur. as subst.: dĭsyllăbae, ārum (sc. voces), f., dissyllabic words, dissyllables, Mart. Cap. 3, § 269; also, dĭsyllăba, ōrum (sc. verba), n., the same, id. 5, § 521 al. -
66 disyllabus
dĭsyllăbus, a, um, adj., = disullabos, dissyllabic, Lucil. ap. Non. 26, 7; Quint. 1, 5, 31; Ter. Maur. p. 2431 P.— Plur. as subst.: dĭsyllăbae, ārum (sc. voces), f., dissyllabic words, dissyllables, Mart. Cap. 3, § 269; also, dĭsyllăba, ōrum (sc. verba), n., the same, id. 5, § 521 al. -
67 domus
dŏmus, ūs and i, 2d and 4th decl., f. [Sanscr. damas, house; Gr. root dem-ô, to build, whence domos, des-potês for demspotês; cf. Germ. Zimmer; Eng. timber, etc.], a house, home (for syn. cf. aedes, casa, domicilium, habitatio; mansio, sedes, tectum, tugurium; aedificium, moles). —Forms of the cases.a.Sing.(α).Nom.:(β).domus,
Plaut. Am. 1, 1, 206; id. Bacch. 3, 1, 6 al.; Ter. And. 5, 3, 20; id. Eun. 5, 9, 8 al.; Cic. Lael. 27, 103; id. Rep. 1, 43; 3, 9 et saep.—Gen., in the comic poets only the ante-class. form domi:(γ).haud quod tui me neque domi distaedeat,
Plaut. Am. 1, 3, 5:commeminit domi,
id. Trin. 4, 3, 20; cf.:domi focique fac vicissim ut memineris,
Ter. Eun. 4, 7, 45:domi cupio (i.q. cupidus sum),
Plaut. Trin. 4, 1, 22; acc. to Don. Ter. l. l.: decora domi, Caecil. ap. Don. l. l.: conviva domi, Afran. ap. Non. 337, 23. But since Varro (except as infra, 2.):domūs,
Varr. L. L. 5, § 162 Müll. (twice); Cat. 64, 246; Verg. G. 4, 209; id. A. 1, 356; 4, 318; 645; 6, 27; 53; 81; Hor. C. 4, 12, 6; id. S. 2, 5, 108; Ov. M. 2, 737; Stat. S. 5, 2, 77; Suet. Caes. 81 et saep. The uncontr. form domuis, Varr. ap. Non. 491, 22; and Nigidius, acc. to Gell. 4, 16, 1; the form domos, used by Augustus exclusively, acc. to Suet. Aug. 87 (or domuos, acc. to Ritschl; v. Neue Formenl. 1, 362; cf. SENATVOS from senatus in the S. C. de Bacan.).—Dat.:(δ).domo,
Cato R. R. 134, 2; 139; 141, 2; Hor. Ep. 1, 10, 13 (ex conj. Lachm.; also Lucr. 5, 1267);much more freq. domui,
Caes. B. C. 3, 112, 8; Quint. 1, 10, 32; 7, 1, 53 Spald. and Zumpt N. cr.; Tac. H. 4, 68; Ov. M. 4, 66; id. Tr. 1, 2, 101; 3, 12, 50; id. Pont. 1, 2, 108; 3, 1, 75.—Acc.:(ε).domum,
Plaut. Aul. prol. 3; id. Bacch. 3, 3, 54; Ter. Eun. 2, 3, 90; Cic. Rep. 1, 39; 2, 5; 6, 19; 23; 26 et saep.—Apoc. form do = dô (for dôma): endo suam do, Enn. ap. Diom. p. 436 P.; and ap. Aus. Idyll. 12, 18 (Ann. v. 563 ed. Vahl.).—Voc.: domus, Enn. ap. Cic. Off. 1, 39, 139; id. ap. Cic. de Or. 3, 26, 102; 3, 58, 217; Nov. ap. Non. 510; Verg. A. 2, 241.—(ζ).Abl., usually domo, Plaut. Aul. 1, 2, 27; id. Curc. 1, 3, 53 et saep.; Ter. Eun. 5, 5, 18; Cic. Rep. 2, 4; id. Off. 1, 39, 139 (four times) et saep.:b.domu,
Plaut. Mil. 2, 1, 48; Cic. Phil. 2, 18, 45; id. Verr. 2, 5, 49, § 128; Inscr. Grut. 599, 8; cf. Quint. 1, 6, 5.—Plur.(α).Nom., only domus, Verg. G. 4, 481; Liv. 3, 32, 2; 42, 1, 10; Suet. Ner. 38.—(β).Gen.: domorum ( poet.), Lucr. 1, 354; 489 saep.; Verg. G. 4, 159; id. A. 2, 445;(γ).usually domuum,
Plin. 36, 13, 19, § 88; 8, 57, 82, § 221; Tac. A. 3, 24; 6, 45; Juv. 3, 72; Sen. Ep. 122, 9; Dig. 33, 2, 32, § 2 et saep.—Dat. and abl., only domibus, Varr. L. L. 5, § 160 Müll.; Caes. B. G. 6, 11, 2; id. B. C. 3, 42 fin.; Quint. 9, 4, 4; Tac. A. 3, 6; id. H. 1, 4; id. G. 46; Verg. G. 2, 443; Hor. C. 1, 22, 22; id. S. 2, 6, 71 et saep.—(δ).Acc. usually domos, Plaut. Poen. 3, 6, 19; Lucr. 1, 18; 6, 241; Cic. Rep. 1, 13 (twice); Caes. B. G. 1, 30, 3; id. B. C. 3, 82, 4; Sall. C. 12, 3 and 4; Verg. G. 1, 182 et saep. The MSS. often vary between domos and domus; cf. Beier Cic. Off. 2, 18, 64; Drak. Liv. 3, 29, 5; Oud. Suet. Claud. 25; so Verg. A. 1, 140; id. G 4, 446 al. The form domus is certain, Att. ap. Gell. 14, 1, 34; Quadrig. ib. 17, 2, 5; so Cic. Verr. 2, 4, 4, § 7; Liv. 45, 1, 10.—2.Adverbial forms.a.Domi (also domui in good MSS. of Cic. Cat. 2, 6, 13; id. Tusc. 1, 22, 51; id. Mil. 7, 16; id. Att. 12, 25, 1; id. Off. 3, 26, 99; and Auct. Her. 4, 30, 41; 4, 54, 67;b.v. Neue, Formenl. 1, 540),
at home, in the house, Plaut. Am. 2, 1, 12 et saep; Ter. And. 3, 2, 34 et saep.; Cic. Lael. 1, 2; id. Rep. 1, 13; id. Fin. 5, 15, 42 et saep.; Verg. E. 3, 33; Hor. S. 1, 1, 67; id. Ep. 1, 5, 3 et saep.; cf.opp. foris,
Plaut. Capt. 1, 2, 33; id. Merc. 3, 4, 2 (twice); Cic. Phil. 2, 11, 26; Sall. C. 52, 21 et saep.:meae domi,
Plaut. Aul. 3, 2, 18; id. Most. 1, 3, 34; id. Mil. 2, 2, 3; Ter. Hec. 2, 2, 15; and in the order domi meae, Cato ap. Charis. p. 101 P.; Plaut. Ep. 4, 1, 36; [p. 610] Cic. Fam. 10, 25 fin.:tuae domi,
id. ib. 4, 7, 4:suae domi,
Plaut. Pers. 4, 3, 43;and in the order domi suae,
Plaut. Truc. 2, 6, 50; Cic. Mil. 7; id. Caecin. 4, 10; Quint. 1, 1, 22 al.:nostrae domi,
Plaut. Men. 2, 3, 9; id. Poen. 4, 2, 16; Cic. Tusc. 5, 39;and in the order domi nostrae,
Plaut. Most. 4, 1, 18; Cic. Verr. 2, 2, 2:alienae domi,
id. Tusc. 1, 22, 51; id. Fam. 4, 7, 4; id. Dom. 40, 105:domi Caesaris,
id. Att. 1, 12, 3; 2, 7, 3 Orell. N. cr.:istius domi (educatus),
id. Quint. 5, 21; cf.:domi illius (fuisti),
id. Div. in Caecil. 18, 58; id. Cluent. 60, 165:cujus domi fueras,
id. Verr. 2, 5, 42: id. Phil. 2, 14, 35; 2, 19, 48; id. Fam. 9, 3 fin. —Domum, home, homewards, to the house, Plaut. Am. 1, 1, 40 et saep.; Ter. And. 1, 5, 20 et saep.; Cic. Lael. 3, 12; id. Verr. 1, 9, 25; id. Ac. 1, 3 et saep.; Verg. E. 1, 36; 10, 77 et saep.:c.domum meam,
Cic. Att. 1, 1, 3; id. Fam. 9, 19:domum suam,
Plaut. Am. 2, 2, 31; Cic. Rep. 1, 14; 2, 9; id. Rosc. Am. 18 fin.; Caes. B. G. 2, 10, 4 al.:domum regiam (comportant),
Sall. J. 76 fin.:Pomponii domum (venisse),
Cic. Off. 3, 31, 112:domum Roscii,
id. Rosc. Com. 9, 26:cujusdam hominis nobilis domum,
id. Or. in Toga Cand. p. 521 ed. Orell.:domum reditio,
Caes. B. G. 1, 5:domum concursus,
id. B. C. 1, 53.—When more persons than one are spoken of, the plur. is freq. used:domos,
Liv. 3, 5; 27, 51; 28, 2; Curt. 9, 8, 1 al.:domos nostras,
Plaut. Poen. 3, 6, 19:domos suas,
Sall. J. 66, 3; and: suas domos, Liv 2, 7; but the sing. also:Suebi domum reverti coeperunt,
Caes. B. G. 1, 54.—Sometimes also with in and acc.:rex in domum se recepit,
Liv. 44, 45:in domos atque in tecta refugere,
id. 26, 10:cur non introeo in nostram domum?
Plaut. Am. 1, 1, 253; id. Capt. 4, 4, 3:venisse in M. Laecae domum,
Cic. Cat. 1, 4; cf. Caes. B. C. 2, 18, 2; and Suet. Vesp. 5.—Domo.(α).From home, out of the house, Plaut. Am. 1, 3, 4; id. Stich. 1, 1, 29; id. Trin. 4, 3, 3; id. Mil. 4, 2, 7 et saep.; Ter. Eun. 4, 3, 19; id. Phorm. 4, 1, 20; Cic. Rep. 1, 12; id. Fl. 6, 14; id. Or. 26, 89 et saep.—(β).For domi, at home, in the house (rare):3.domo sibi quaerere remedium,
Cic. Clu. 9, 27:haec ubi domo nascuntur,
Varr. R. R. 1, 8, 2:domo se tenere,
Nep. Epam. 10, 3:domo abditus,
Suet. Caes. 20 tabulae domo asservantur, App. Apol. p. 541.—With in:in domo furtum factum ab eo, qui domi fuit,
Quint. 5, 10, 16:rem quam e villa mea surripuit, in domo mea ponat,
Sen. Const. Sap. 7 med.:in domo sua facere mysteria,
Nep. Alcib. 3 fin.:quid illuc clamoris obsecro in nostra domo est?
Plaut. Cas. 3, 4, 29; id. Ps. 1, 1, 82; Sen. Cons. ad Marc. 26:educatus in domo Pericli,
Nep. Alcib. 2; so,in domo ejus,
id. Lys. 3, 5; Tac. A. 4, 21.—In colloq. lang.: domi habere aliquid, to have a thing at home, i. e. to have it about one, to have in abundance, to be provided with it, to have or know it one's self:B.domi habet animum falsiloquum... Domi dolos, domi delenifica facta, domi fallacias,
Plaut. Mil. 2, 2, 36 sq.:domi habuit unde disceret,
Ter. Ad. 3, 3, 59 Ruhnk. In a like sense:id quidem domi est,
Cic. Att. 10, 14, 2; cf. Plaut. Truc. 2, 5, 4: sed quid ego nunc haec ad te, cujus domi nascuntur? glauk eis Athênas, Cic. Fam. 9, 3 fin. —Poet. transf., any sort of building or abode. So of the labyrinth, Verg. A. 6, 27;II.of a sacred grotto,
id. ib. 6, 81;of the abode of the gods,
id. ib. 10, 1; 101; Ov. M. 4, 736; 6, 269 al.;of the winds,
Verg. G. 1, 371; Ov. M. 1, 279;of animals,
Verg. G. 2, 209; id. A. 5, 214; Stat. Th. 1, 367;of birds,
Verg. A. 8, 235;of Danaë's prison,
Prop. 2, 20, 12 (3, 13, 12 M.);of the tomb: marmorea,
Tib. 3, 2, 22;the same, DOMVS AETERNA,
Inscr. Orell. 1174; 4525 sq.:AETERNALIS,
ib. 4518 (cf. in Heb. for the grave, Eccl. 12, 5); and:CERTA,
ib. 4850;of the body, as the dwelling of the soul,
Ov. M. 15, 159; 458 et saep.Meton.A.In a wider sense, one's native place, country, home. M. Su. Siculus sum Syracusanus. M. So. Ea domus et patria est mihi, Plaut. Men. 5, 9, 10;B.so (with patria),
id. Merc. 3, 4, 68; Verg. A. 7, 122; also with patria as an adjective, Plaut. Merc. 5, 1, 2; Ov. M. 11, 269; cf. also Plaut. Mil. 2, 5, 41; Verg. A. 5, 638; Ov. M. 13, 227 al.: domi aetatem agere, opp. patriă procul, Enn. ap. Cic. Fam. 7, 6; cf. Plaut. Ps. 4, 7, 75; id. Capt. 2, 1, 3; id. Poen. 5, 2, 6; Caes. B. G. 1, 18, 6; 1, 20, 2; Cic. Verr. 2, 1, 17; id. Q. Fr. 2, 14 fin.; Sall. C. 17, 4; id. J. 8, 1 et saep.:legiones reveniunt domum,
Plaut. Am. 1, 1, 33; so id. ib. 52; Cic. Fam. 7, 5; Caes. B. C. 1, 34, 3; Liv. 23, 20 al.:ut (Galli) domo emigrent,
Caes. B. G. 1, 31, 14:qui genus? unde domo?
Verg. A. 8, 114; 10, 183.—Hence, the phrases belli domique, and domi militiaeque, in war and peace, v. bellum and militia;and cf.: noster populus in pace et domi imperat... in bello sic paret, ut, etc.,
Cic. Rep. 1, 40.—A household, family, race (cf. the Gr. oikos, and the Heb., v. Gesen. Lex. s. h. v. 7):b.domus te nostra tota salutat,
Cic. Att. 4, 12; id. Fam. 13, 46; Liv. 3, 32; Quint. 7, 1, 53 (twice); Tac. A. 3, 55; id. Agr. 19; Suet. Aug. 25; Verg. A. 1, 284; 3, 97:tota domus duo sunt,
Ov. M. 8, 636; id. F. 4, 544; Hor. C. 1, 6, 8; 3, 6, 26; Vulg. Matt. 10, 6 et saep.—Hence, -
68 funestus
fūnestus, a, um, adj. [funus].I.Act., causing death, destruction, or calamity; causing grief; deadly, fatal, destructive, calamitous, mournful, dismal (class.; syn.: nefarius, perniciosus;(β).fatalis, fatifer): ad ejus (C. Verris) funestam securem servati,
Cic. Verr. 2, 5, 47, § 123; cf.:deorum templis atque delubris funestos ac nefarios ignes inferre,
id. Cat. 3, 9, 22:arma,
Ov. F. 1, 521:venenum,
id. M. 3, 49:morsus,
id. ib. 11, 373:munus,
id. ib. 2, 88:taxus,
id. ib. 4, 432; cf.taeda,
Verg. A. 7, 322:scelus,
Phaedr. 3, 10, 50.— Comp.:funestior dies Alliensis pugnae, quam urbis captae,
Cic. Att. 9, 5, 2.— Sup.:Caligula sceleratissimus ac funestissimus,
Eutr. 7, 12.—With dat.:II.aquilam argenteam, quam tibi perniciosam et funestam futuram confido,
Cic. Cat. 1, 9, 24:o diem illum funestum senatui bonisque omnibus!
id. Sest. 12, 27; cf.:nox nobis,
id. Fl. 41, 103: victoria orbi terrarum, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 8, 3.—Neutr., filled with misfortune or grief, fatal, mournful, sad (class.;syn.: infaustus, infelix, etc.): agros funestos reddere,
Lucr. 6, 1139:capilli,
Ov. F. 6, 493:utque manus funestas arceat aris,
i. e. polluted with blood, id. M. 11, 584:familia,
in mourning, Cic. Leg. 2, 22, 55; Liv. 2, 8, 8; 2, 47, 10:adeo ut annales velut funesti nihil praeter nomina consulum suggerant,
as if they were lists of the dead, id. 4, 20, 9; cf. epistolae, announcing misfortune or sad tidings, Vell. 2, 117, 1:funestior advolat alter Nuntius,
Claud. in Eutr. 2, 474; cf.:nocturna volucris funesta querela,
Prop. 2, 20 (3, 13), 5;hence also: omen,
id. 2, 28, 38 (3, 25, 4 M.):littera,
denoting death, mourning, Ov. M. 10, 216: manus, mourning (of a dowager), id. ib. 11, 585:funestum est a forti atque honesto viro jugulari, funestius ab eo, cujus vox, etc.,
Cic. Quint. 31, 95. -
69 gena
gĕna, ae, and more freq. gĕnae, ārum, f. [Sanscr. hanus, jaw; ganda, cheek; cf. Gr. genus; Germ. Kinn], lit., the upper part of the face, from the cheek-bones to the eyelids; hence, in gen., a cheek; plur., the cheeks (cf.: bucca, mala).I.Lit.:(α).genae ab inferiore parte tutantur subjectae leniterque eminentes,
Cic. N. D. 2, 57, 143; cf. Plin. 11, 37, 57, § 156 sqq.Plur.:(β).ad haec omnia exprimenda in palpebris etiam et genis est quoddam deserviens iis ministerium,
Quint. 11, 3, 77; cf. Plin. 23, 1, 24, § 49:ad genarum crassitudines et oculorum albugines,
id. 32, 9, 31, § 98: MVLIERES GENAS NE RADVNTO, Fragm. XII. Tab. ap. Cic. Leg. 2, 23 fin.; Plin. 11, 37, 58, § 157; Fest. s. v. radere, p. 273 Müll.: lacrimae peredere humore exsangues genas, Poët. (perh. Pacuv.) ap. Cic. Tusc. 3, 12, 26; cf.:manat rara meas lacrima per genas,
Hor. C, 4, 1, 34:lacrimis humectent ora genasque,
Lucr. 1, 920; cf. id. 2, 977; 3, 469:pulchrae,
Hor. C. 4, 13, 8: nunc primum opacat flore lanugo genas, Pac. ap. Paul. ex Fest. p. 94 Müll. (Trag. Rel. p. 103 Rib.):pilosae,
Cic. Pis. 1, 1:erasae,
Prop. 4 (5), 8, 26:tum mihi prima genas vestibat flore juventa,
Verg. A. 8, 160:leves,
Quint. 12, 10, 8:confusa pudore sensi me totis erubuisse genis,
Ov. H. 21, 112; Vulg. Cant. 1, 9 al.—Sing.: atque genua comprimit arta gena, i. e. presses (beseechingly) the cheek close to his knee, Enn. ap. Isid. Orig. 11, 1, 109 dub. (cf. Vahl. Enn. p. 176):II.genam non leviter perstringere,
Suet. Claud. 15 fin.:gena inferior, superior,
Plin. 11, 37, 57, § 156 (v. above).—Transf.: genae (not in sing.).A.In Ennius for palpebrae, the eyelids: genas Ennius palpebras putat, cum dicit hoc versu: Pandite sulti' genas et corde relinquite somnum, Paul. ex Fest. s. h. v. p. 94 Müll. (Ann. v. 521 Vahl.): imprimitque genae genam, Enn. ap. Serv. Verg. A. 6, 686 (Trag. v. 436 Vahl.).—B.The eye or eyes ( poet.):C.exustaeque tuae mox, Polypheme, genae,
Prop. 3, 12 (4, 11), 26:cornicum immeritas eruit ungue genas,
id. 4 (5), 5, 16; Ov. P. 2, 8, 66; id. H. 20, 206.—The sockets of the eyes:expilatque genis oculos,
Ov. M. 13, 562. -
70 genae
gĕna, ae, and more freq. gĕnae, ārum, f. [Sanscr. hanus, jaw; ganda, cheek; cf. Gr. genus; Germ. Kinn], lit., the upper part of the face, from the cheek-bones to the eyelids; hence, in gen., a cheek; plur., the cheeks (cf.: bucca, mala).I.Lit.:(α).genae ab inferiore parte tutantur subjectae leniterque eminentes,
Cic. N. D. 2, 57, 143; cf. Plin. 11, 37, 57, § 156 sqq.Plur.:(β).ad haec omnia exprimenda in palpebris etiam et genis est quoddam deserviens iis ministerium,
Quint. 11, 3, 77; cf. Plin. 23, 1, 24, § 49:ad genarum crassitudines et oculorum albugines,
id. 32, 9, 31, § 98: MVLIERES GENAS NE RADVNTO, Fragm. XII. Tab. ap. Cic. Leg. 2, 23 fin.; Plin. 11, 37, 58, § 157; Fest. s. v. radere, p. 273 Müll.: lacrimae peredere humore exsangues genas, Poët. (perh. Pacuv.) ap. Cic. Tusc. 3, 12, 26; cf.:manat rara meas lacrima per genas,
Hor. C, 4, 1, 34:lacrimis humectent ora genasque,
Lucr. 1, 920; cf. id. 2, 977; 3, 469:pulchrae,
Hor. C. 4, 13, 8: nunc primum opacat flore lanugo genas, Pac. ap. Paul. ex Fest. p. 94 Müll. (Trag. Rel. p. 103 Rib.):pilosae,
Cic. Pis. 1, 1:erasae,
Prop. 4 (5), 8, 26:tum mihi prima genas vestibat flore juventa,
Verg. A. 8, 160:leves,
Quint. 12, 10, 8:confusa pudore sensi me totis erubuisse genis,
Ov. H. 21, 112; Vulg. Cant. 1, 9 al.—Sing.: atque genua comprimit arta gena, i. e. presses (beseechingly) the cheek close to his knee, Enn. ap. Isid. Orig. 11, 1, 109 dub. (cf. Vahl. Enn. p. 176):II.genam non leviter perstringere,
Suet. Claud. 15 fin.:gena inferior, superior,
Plin. 11, 37, 57, § 156 (v. above).—Transf.: genae (not in sing.).A.In Ennius for palpebrae, the eyelids: genas Ennius palpebras putat, cum dicit hoc versu: Pandite sulti' genas et corde relinquite somnum, Paul. ex Fest. s. h. v. p. 94 Müll. (Ann. v. 521 Vahl.): imprimitque genae genam, Enn. ap. Serv. Verg. A. 6, 686 (Trag. v. 436 Vahl.).—B.The eye or eyes ( poet.):C.exustaeque tuae mox, Polypheme, genae,
Prop. 3, 12 (4, 11), 26:cornicum immeritas eruit ungue genas,
id. 4 (5), 5, 16; Ov. P. 2, 8, 66; id. H. 20, 206.—The sockets of the eyes:expilatque genis oculos,
Ov. M. 13, 562. -
71 habeo
hăbĕo, ui, itum, 2 (archaic perf. subj. habessit, Cic. Leg. 2, 8, 19; inf. haberier, Plaut. Mil. 2, 6, 111), v. a. and n. [etym. dub.; cf. Gr. kôpê, handle; Lat. capio; Germ. haben, Haft; Engl. have], to have, in the widest sense of the word, to hold, keep, possess, cherish, entertain, occupy, enclose, contain (cf.: teneo, possideo, etc.).I.In gen.A.Of personal subjects.1.With persons or things as objects: SI INTESTATO MORITVR, CVI SVVS HERES NEC SIT, AGNATVS PROXIMVS FAMILIAM HABETO, Fragm. XII. Tab. ap. Ulp. Fragm. 26, 1: ex tui animi sententia tu uxorem habes? Cato ap. Cic. de Or. 2, 64, 260; cf.:2.aliquam habere in matrimonio, Cic. Scaur. § 8: ipsum ex Helvetiis uxorem habere,
Caes. B. G. 1, 18, 6:si et prudentes homines et non veteres reges habere voluerunt,
Cic. Rep. 1, 37 fin.:quae cum patrem clarissimum, amplissimos patruos, ornatissimum fratrem haberet,
id. Rosc. Am. 50, 147:cum ille haberet filium delicatiorem,
id. de Or. 2, 64, 257:quod non ingenuous habeat clarosque parentes,
Hor. S. 1, 6, 91:habebat saepe ducentos, saepe decem servos,
id. ib. 1, 3, 11:fundum habere, Cic. Tull. § 14: cur pecuniam non habeat mulier?
id. Rep. 3, 10:tantas divitias habet,
Plaut. Bacch. 2, 3, 99; so,aurum,
id. ib. 2, 3, 35; and:vectigalia magna Divitiasque,
Hor. S. 2, 2, 101:tantum opum,
Cic. Rep. 1, 48:classes,
id. Phil. 9, 2, 4:naves,
id. Verr. 2, 5, 40, § 104:denique sit finis quaerendi, cumque habeas plus, Pauperiem metuas minus,
Hor. S. 1, 1, 92:tacitus pasci si posset corvus, haberet Plus dapis,
id. Ep. 1, 17, 50:Dionysii equus quid attulit admirationis, quod habuit apes in juba?
Cic. Div. 2, 31, 67: faenum habet in cornu;longe fuge,
Hor. S. 1, 4, 34:leges in monumentis habere,
Cic. Rep. 2, 14:hostis habet muros,
Verg. A. 2, 290:hostis habet portus,
Val. Fl. 3, 45 al.:quam vellem Panaetium nostrum nobiscum haberemus,
Cic. Rep. 1, 10:Ciceronem secum,
id. Att. 4, 9, 2; cf.:ea legione, quam secum habebat,
Caes. B. G. 1, 8, 1:secum senatorem,
Cic. Verr. 2, 2, 31, § 77; cf.also: magnum numerum equitatus circum se,
Caes. B. G. 1, 18, 5:haec si habeat aurum, quod illi renumeret, faciat lubens,
Plaut. Bacch. 1, 1, 12; cf.:quid non habuisti quod dares? Habuisse se dicet, Cic. Scaur. § 19: quod non desit, habentem,
Hor. Ep. 2, 2, 52:qui in foro turbaque, quicum colloqui libeat, non habeant,
Cic. Rep. 1, 17.—With abstr. objects: quid illos, bono genere gnatos, opinanimi animi habuisse atque habituros dum vivent? Cato ap. Gell. 10, 3, 17:(β).quod uno et eodem temporis puncto nati dissimiles et naturas et vitas et casus habent,
Cic. Div. 2, 45, 95:febrim,
id. Fam. 7, 26, 1:instrumenta animi,
id. Rep. 3, 3:nec vero habere virtutem satis est, quasi artem aliquam, nisi utare,
id. ib. 1, 2:in populos perpetuam potestatem,
id. ib. 2, 27; cf.:in populum vitae necisque potestatem,
id. ib. 3, 14; so,potestatem,
id. ib. 2, 29; 32;36: eo plus auctoritatis,
id. ib. 3, 16:ornamenta dicendi,
id. de Or. 2, 28, 122; cf.:summam prudentiam summamque vim dicendi,
id. ib. 1, 20, 89:Q. Lucilius Balbus tantos progressus habebat in Stoicis, ut, etc.,
id. N. D. 1, 6, 15:neque quem usum belli haberent aut quibus institutis uterentur, reperiri poterat,
Caes. B. G. 4, 20 fin.:nonnullam invidiam ex eo, quod, etc.,
Cic. de Or. 2, 70, 283: nimiam spem, Cato ap. Gell. 13, 17, 1:spem in fide alicujus,
Cic. Inv. 1, 39, 71; cf.:tantum spei ad vivendum,
id. Att. 15, 20, 2; id. N. D. 3, 6, 14; cf.also: summam spem de aliquo,
id. Lael. 3, 11:odium in equestrem ordinem,
id. Clu. 55, 151:metum,
Prop. 3, 11 (4, 10), 6: consolationem [p. 834] semper in ore atque in animo, Cic. Fam. 5, 16, 2; cf. Varr. L. L. 6, § 56 Mull.:rogavi, ut diceret, quid haberet in animo,
Cic. Att. 8, 10:neque modum neque modestiam victores habere,
observe no bounds, Sall. C. 11, 4;v. modus: haec habebam fere, quae te scire vellem,
Cic. Att. 1, 6; cf.:haec habui de amicitia quae dicerem,
this is what I had to say, id. Lael. 27 fin.: fidem, gratiam, honorem, rationem; v. these nouns.—In a play on the word lumen: Arge, jaces; quodque in tot lumina lumen habebas Exstinctum est, the light for so many lights ( eyes), Ov. M. 1, 720.—With inf. (analog. to the Gr. echô), to have something to do, be able to do something:B.habeo etiam dicere quem contra morem majorum dejecerit, etc.,
Cic. Rosc. Am. 35, 100:de re publica nihil habeo ad te scribere,
id. Att. 2, 22, 6.—So with inf. or with the part. fut. pass. (ante-class. and post-Aug.), to have or be obliged to do something, I must do something:rogas, ut id mihi habeam curare,
Varr. R. R. 1, 1, 2:filius hominis, quod carne indui haberet in terra,
Lact. 4, 12, 15:habemus humiliare eum in signo,
id. 4, 18, 22:quod plurimae haereses haberent existere,
id. 4, 30, 2:etiam Filius Dei mori habuit,
Tert. Hab. Mul. 1:si inimicos jubemur diligere, quem habemus odisse?
id. Apol. 37:de spatiis ordinum eatenus praecipiendum habemus, ut intelligant agricolae, etc.,
Col. 5, 5, 3:praesertim cum enitendum haberemus, ut, etc.,
Plin. Ep. 1, 8, 12:si nunc primum statuendum haberemus,
Tac. A. 14, 44:cum respondendum haberent,
id. Or. 36.—Of inanim. or abstr. subjects:II.prima classis LXXXVIII. centurias habeat,
Cic. Rep. 2, 22:locus ille nihil habet religionis,
id. Leg. 2, 22, 57:humani animi eam partem, quae sensum habeat,
id. Div. 1, 32, 70:animus incorruptus agit atque habet cuncta, neque ipse habetur,
Sall. J. 2, 3:divinus animus mortale nihil habuit, Cic. Scaur. § 50: habet statum res publica de tribus secundarium,
id. Rep. 1, 42; cf.:nullum est genus illarum rerum publicarum, quod non habeat iter ad finitimum quoddam malum,
id. ib. 1, 28:ipsa aequabilitas est iniqua, cum habeat nullos gradus dignitatis,
id. ib. 1, 27:nulla alia in civitate...ullum domicilium libertas habet,
id. ib. 1, 31:nostri casus plus honoris habuerunt quam laboris,
id. ib. 1, 4; cf.:viri excellentis ancipites variique casus habent admirationem,
id. Fam. 5, 12, 5:habet etiam amoenitas ipsa illecebras multas cupiditatum,
id. Rep. 2, 4:quid habet illius carminis simile haec oratio?
id. ib. 1, 36:magnam habet vim disciplina verecundiae,
id. ib. 4, 6 et saep.:quomodo habere dicimur febrem, cum illa nos habeat,
Sen. Ep. 119 med.; cf.:animalia somnus habebat,
Verg. A. 3, 147; Ov. M. 7, 329:me somno gravatum Infelix habuit thalamus,
Verg. A. 6, 521; cf.:non me impia namque Tartara habent,
id. ib. 5, 734:habentque Tartara Panthoiden,
Hor. C. 1, 28, 9:qui (metus) major absentes habet,
id. Epod. 1, 18; Sen. Const. Sap. 7:et habet mortalia casus,
Luc. 2, 13:terror habet vates,
Stat. Th. 3, 549.In partic.A.Pregn., to have or possess property (mostly absol.):2.miserum istuc verbum et pessumum'st, habuisse et nihil habere,
Plaut. Rud. 5, 2, 34; cf. Ter. Ad. 4, 7, 10: qui habet, ultro appetitur: qui est pauper, aspernatur, Cic. Fragm. ap. Prisc. p. 792 P.:habet idem in nummis, habet idem in urbanis praediis,
Cic. Verr. 2, 3, 86, § 199; so,in nummis,
id. Att. 8, 10:in Salentinis aut in Brutiis,
i. e. to have possessions, id. Rosc. Am. 46, 132; cf. id. Verr. 2, 5, 18, § 45: nos quod simus, quod habeamus, etc., Curius ap. Cic. Fam. 7, 29, 1:et belli rabies et amor successit habendi,
Verg. A. 8, 327; cf.:amore senescit habendi,
Hor. Ep. 1, 7, 85; Phaedr. 3 prol. 21; Juv. 14, 207: quid habentibus auri nunquam exstincta sitis? Sil. 5, 264; so, habentes = hoi echontes, the wealthy, Lact. 5, 8, 7. —With an object - or relative-clause, to have the means, ability, or knowledge, i. e. to be in a condition, to be able, to know how to do or say any thing.(α).With an objectclause:(β).de Alexandrina re tantum habeo polliceri, me tibi cumulate satisfacturum,
Cic. Fam. 1, 5, 3:de re publica nihil habeo ad te scribere,
id. Att. 2, 22, 6:haec fere dicere habui de natura deorum,
this is the substance of what I had to say, id. N. D. 3, 39, 93; cf.:quid habes igitur dicere de Gaditano foedere?
id. Balb. 14, 33:habeo etiam dicere, quem de ponte in Tiberim dejecerit,
id. Rosc. Am. 35, 100:illud affirmare pro certo habeo, etc.,
Liv. 44, 22, 4:sic placet, an melius quis habet suadere?
Hor. Epod. 16, 23.—With a relat.-clause (usually with a negative: non habeo, quid faciam;B.or: nihil habeo, quod faciam, dicam, etc.): de quibus habeo ipse, quid sentiam: non habeo autem, quid tibi assentiar,
Cic. N. D. 3, 25, 64:de pueris quid agam, non habeo,
id. Att. 7, 19:usque eo quid arguas non habes,
id. Rosc. Am. 15, 45:quid huic responderet, non habebat,
id. Mur. 12, 26:nec quid faceret habebat,
id. Verr. 2, 4, 23, § 51; id. Off. 2, 2, 7:qui, quo se reciperent, non haberent,
Caes. B. G. 4, 38, 2:nihil habeo, quod ad te scribam,
Cic. Att. 7, 19:nil habeo, quod agam,
Hor. S. 1, 9, 19; and:nihil habeo, quod cum amicitia Scipionis possim comparare,
Cic. Lael. 27, 103.—To have in use, make use of, use (very rare, for the usual uti, opp. abuti):2.anulus in digito subter tenuatur habendo,
i. e. by use, by wearing, Lucr. 1, 312; cf.:aera nitent usu: vestis bona quaerit haberi,
Ov. Am. 1, 8, 51:quippe quas (divitias) honeste habere licebat, abuti per turpitudinem properabant,
Sall. C. 13, 2 Kritz; cf.:magnae opes innocenter paratae et modeste habitae,
Tac. A. 4, 44.—Hence,To hold, use, wield, handle, manage:C.nec inmensa barbarorum scuta, enormis hastas, inter truncos arborum perinde haberi quam pila,
Tac. A. 2, 14.— Trop.:quo modo rem publicam habuerint (majores), disserere,
Sall. C. 5, 9; cf.:reipublicae partes,
Tac. A. 4, 6 init. —To hold or keep a person or thing in any condition; to have, hold, or regard in any light:2.aliquem in obsidione,
Caes. B. C. 3, 31, 3:aliquem in liberis custodiis,
Sall. C. 47, 3; so,aliquem in custodiis,
id. ib. 52, 14:aliquem in vinculis,
id. ib. 51 fin.;for which also: in custodiam habitus,
i. e. put into prison and kept there, Liv. 22, 25; Tac. H. 1, 87; cf.:quo facilius omne Hadriaticum mare in potestatem haberet,
Caes. B. C. 1, 25 Oud. N. cr. (al. in potestate):cum talem virum in potestatem habuisset,
Sall. J. 112 fin. Kritz N. cr.:quae res eos in magno diuturnoque bello inter se habuit,
id. ib. 79, 3:alios in ea fortuna haberent, ut socii esse quam cives mallent,
Liv. 26, 24:aegros in tenebris,
Cels. 3, 18:aquam caelestem sub dio in sole,
Col. 12, 12, 1:in otio militem,
Liv. 39, 2, 6; cf.:legiones habebantur per otium,
Tac. H. 1, 31:externa sine cura habebantur,
id. A. 1, 79 init.:exercitus sine imperio et modestia habitus,
Sall. J. 44, 1:quos ille postea magno in honore habuit,
Caes. B. C. 1, 77, 2;for which: quos praecipuo semper honore Caesar habuit,
id. B. G. 5, 54, 4:habeo Junium (mensem) et Quintilem in metu,
i. e. I fear, Cic. Att. 6, 1, 14.— So with an adj. or a perf. part., to denote a lasting condition:ita me mea forma habet sollicitum,
Plaut. Most. 4, 2, 95 Lorenz; id. Men. 4, 2, 12; 21:miserrimum ego hunc habebo amasium,
id. Cas. 3, 3, 27 al.:laetum Germanicum,
Tac. A. 2, 57; 65:sollicitum habebat cogitatio,
Cic. Fam. 7, 3, 1; 2, 16, 2.—Hence,With a double object, esp. freq. with the part. perf. pass., to have, hold, or possess a person or thing in any quality or capacity, as any thing; to have, hold, or possess an action as completed, finished (a pregn. circumlocution for the perf.):3.cum haberet collegam in praetura Sophoclem,
Cic. Off. 1, 40, 144; cf. Quint. 10, 1, 93:an heredem habuerit eum, a quo, etc.,
id. 7, 2, 37:istaec illum perdidit assentatio, nam absque te esset, ego illum haberem rectum ad ingenium bonum,
Plaut. Bacch. 3, 3, 8:cur ergo unus tu Apollonidenses miseriores habes quam pater tuus habuit umquam?
Cic. Fl. 29, 71:obvium habuerunt patrem,
Quint. 7, 1, 29:reliquas civitates stipendiarias,
Caes. B. G. 1, 30, 3:quod (cognomen) habes hereditarium,
Cic. Rep. 6, 11:quae habuit venalia,
id. Verr. 2, 3, 62, § 144; Brut. ap. Cic. Fam. 11, 11, 1:qui auro habeat soccis suppactum solum,
Plaut. Bacch. 2, 3, 98:me segregatum habuisse, uxorem ut duxit, a me Pamphilum,
have kept him away, aloof, Ter. Hec. 5, 1, 25; cf.:inclusum in curia senatum habuerunt,
Cic. Att. 6, 2, 8:(Romulus) habuit plebem in clientelas principum descriptam,
id. Rep. 2, 9: satis mihi videbar habere cognitum Scaevolam ex iis rebus, quas, etc., id. Brut. 40, 147; cf.:si nondum eum satis habes cognitum,
id. Fam. 13, 17, 3; ib. 15, 20 fin.: fidem spectatam jam et diu cognitam, id. Div. ap. Caecil. 4, 11:decumas ad aquam deportatas,
id. Verr. 2, 3, 14, § 36:domitas habere libidines,
id. de Or. 1, 43, 194:omnes philosophiae notos et tractatos locos,
id. Or. 33, 118; id. Rep. 2, 6:innumerabilia, quae collecta habent Stoici,
id. Div. 2, 70, 145: quantum in acie tironi sit committendum, nimium saepe expertum habemus, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 24, 3:quare velim ita statutum habeas, me, etc.,
Cic. Fam. 6, 2, 1: habeo absolutum suave epos ad Caesarem, id. Q. Fr. 3, 9, 6:in adversariis scriptum habere (nomen),
id. Rosc. Com. 3, 9:de Caesare satis dictum habebo,
id. Phil. 5, 19, 52:bellum habere susceptum,
id. Agr. 2, 6, 14:quam (domum) tu iam dimensam et exaedificatam animo habebas,
id. Att. 1, 6, 1:ut omnes labores, pericula consueta habeam,
Sall. J. 85, 7:compertum ego habeo,
id. Cat. 58, 1; cf. Nep. Att. 17 fin.; 18, 1: neque ea res falsum ( part. perf. pass.) me habuit, Sall. J. 10, 1 al. From this use is derived the compound perf. of the Romance languages: ho veduto, j'ai vu, qs. habeo visum, I have seen).—Also, with a double object, to make, render:4.praecipit ut dent operam, uti eos quam maxime manifestos habeant,
Sall. C. 41, 5:qui pascua publica infesta habuerant,
Liv. 39, 29, 9; 34, 36, 3:necdum omnia edita facinora habent,
id. 39, 16, 3; 31, 42, 1:anxium me et inquietum habet petitio Sexti,
Plin. Ep. 2, 9, 1:sed Pompeium gratia impunitum habuit,
kept, Vell. 2, 1, 5.—Hence:5.in aliquo (aliqua re), aliquem (aliquid) habere (rare): ea si fecissem, in vestra amicitia exercitum, divitias, munimenta regni me habiturum,
Sall. J. 14, 1:in vobis liberos, parentes, consanguineos habeo,
Curt. 6, 9, 12:majora in eo obsequia habiturus,
Just. 8, 6, 6; cf. Cic. Fam. 2, 16, 5.—To have or hold a person in any manner, to treat, use:6.is, uti tu me hic habueris, proinde illum illic curaverit,
Plaut. Capt. 2, 2, 64:equitatu agmen adversariorum male habere et carpere,
Caes. B. C. 1, 63, 2; cf. Cels. 3, 20; 3, 21:exercitum luxuriose nimisque liberaliter habere,
Sall. C. 11, 5 Kritz; cf.:eos ille non pro vanis hostibus, ut meriti erant, sed accurate et liberaliter habuit,
id. J. 103, 5; 113, 2:Fabiis plurimi (saucii) dati, nec alibi majore cura habiti,
Liv. 2, 47, 12; 29, 8, 6; 37, 34, 5:video quam molliter tuos habeas,
Plin. Ep. 5, 19, 1:militant vobiscum, qui superbe habiti rebellassent,
Curt. 8, 8, 11:virgines tam sancte habuit,
id. 3, 12, 21; 4, 10, 33:male habere aliquem,
Nep. Eum. 12, 1:neque conjugem et filium ejus hostiliter haberi,
Tac. A. 2, 10.—With se, and sometimes mid. or neut., to hold or keep himself or itself in a certain manner, i. e. to be constituted or situated, to find one's self, to be, in any manner.(α).Habere se:(β).Tironem Patris aegrum reliqui...et quamquam videbatur se non graviter habere, tamen sum sollicitus, etc.,
Cic. Att. 7, 2, 3:praeclare te habes, cum, etc.,
id. Verr. 2, 2, 61, § 149:ipsi se hoc melius habent quam nos, quod, etc.,
id. Att. 11, 7, 4:Bene habemus nos,
id. ib. 2, 8, 1:ego me bene habeo,
am well, Tac. A. 14, 51: praeclare se res habeat ( is well), si, etc., Cic. de Or. 1, 25, 114:male se res habet, cum, quod virtute effici debet, id tentatur pecunia,
id. Off. 2, 6, 22; cf. id. de Or. 2, 77, 313:quae cum ita se res haberet, tamen, etc.,
id. Verr. 2, 2, 50, § 124; cf.:ita se res habet, ut ego, etc.,
id. Quint. 1, 2:sic profecto res se habet,
id. de Or. 2, 67, 271:scire aveo, quomodo res se habeat,
id. Att. 13, 35, 2; cf. id. de Or. 2, 32, 140:ut se tota res habeat,
id. Verr. 2, 2, 5, § 15; cf.:ut meae res sese habent,
Ter. Phorm. 5, 4, 1.—Mid.:(γ).virtus clara aeternaque habetur,
exhibits itself, is, continues, Sall. C. 1, 4:sicuti pleraque mortalium habentur,
as for the most part happens in human affairs, id. ib. 6, 3.—Neutr. (as also the Gr echô): Tullia nostra recte valet: Terentia minus belle habuit, Dolab. ap. Cic. Fam. 9, 9, 1:D.volui animum tandem confirmare hodie meum, Ut bene haberem filiae nuptiis,
I might enjoy myself, Plaut. Aul. 2, 8, 2: qui bene habet suisque amicis est volup, id. [p. 835] Mil. 3, 1, 130:bene habent tibi principia,
Ter. Phorm. 2, 3, 82:bene habet: jacta sunt fundamenta defensionis,
it is well, Cic. Mur. 6, 14; Liv. 8, 6:magnum narras, vix credibile! atqui sic habet,
so it is, it is even so, Hor. S. 1, 9, 53: illasce sues sanas esse habereque recte licere spondesne? Formula emendi, ap. Varr. R. R. 2, 4, 5; 2, 3, 5.—To hold, account, esteem, consider, regard a person or thing in any manner or as any thing; to think or believe a person or thing to be so or so:2.aliquem fidelem sibi habere,
Plaut. Bacch. 3, 3, 87:deos aeternos et beatos,
Cic. N. D. 1, 17, 45:id habent hodie vile et semper habuerunt,
id. Balb. 22, 51:maximam illam voluptatem habemus, quae, etc.,
id. Fin. 1, 11, 37:eum nos ut perveterem habemus... nec vero habeo quemquam antiquiorem,
id. Brut. 15, 61:Ut et rex et pater habereter omnium,
id. Rep. 1, 36; 2, 21:parentem Asiae et dici et haberi,
id. Q. Fr. 1, 1, 10 fin.:eos dicit esse habitos deos, a quibus, etc.,
id. N. D. 1, 15, 38:cum esset habendus rex, quicumque genere regio natus esset,
id. Rep. 1, 33; cf. id. ib. 2, 12 fin.: non habeo nauci Marsum augurem, Poet. ap. Cic. Div. 1, 58, 132:cujus auctoritas in iis regionibus magni habebatur,
Caes. B. G. 4, 21, 7:nihil pensi habere,
Quint. 11, 1, 29; cf.also: an perinde habenda sit haec atque illa,
id. 7, 3, 11:sese illum non pro amico, sed pro hoste habiturum,
Caes. B. G. 1, 44, 19; so,aliquem pro hoste,
Liv. 2, 20; Curt. 6, 2 al.:nisi in provincia relictas rationes pro relatis haberem,
Cic. Fam. 5, 20, 2:licet omnia Italica pro Romanis habeam,
Quint. 1, 5, 56; 12, 10, 73:istuc jam pro facto habeo,
Cic. Att. 13, 1, 2:Pompeium pro certo habemus per Illyricum proficisci in Galliam,
to consider as certain, id. ib. 10, 6 fin.:id obliviscendum, pro non dicto habendum,
Liv. 23, 22, 9:hoc velim in maximis rebus et maxime necessariis habeas,
Cic. Att. 5, 5 fin.:aliquem in deorum numero,
id. N. D. 1, 14, 36:aliquem in hostium numero,
Caes. B. G. 1, 28, 1:aliquem suorum In numero,
Hor. S. 2, 6, 41;for which also: hostium numero haberi,
Cic. Att. 11, 6, 6:numero impiorum ac sceleratorum haberi,
Caes. B. G. 6, 13, 7; cf. also Quint. 3, 7, 2:quem Aegyptii nefas habent nominare,
Cic. N. D. 3, 22, 56:mutare nefas habent,
Quint. 12, 8, 6:nec tamen est habendum religioni, nocentem aliquando defendere,
to scruple, make a conscience of, Cic. Off. 2, 14, 51; cf.:nec eam rem habuit religioni,
id. Div. 1, 35, 77:quando tu me bene merentem tibi habes despicatui,
you despise, Plaut. Men. 4, 3, 19:non sic ludibrio tuis factis habitus essem,
Ter. Hec. 4, 1, 11.—Hence: sic habeto, or sic habeas aliquid, or with an object-clause, hold or judge thus, be convinced or persuaded, believe, know:sed hoc nihil ad te: illud velim sic habeas, uod intelliges, etc.,
Cic. Fam. 3, 13, 2:unum hoc sic habeto: si, etc.,
id. ib. 2, 6 fin.:sic habeto: omnibus, etc.,
id. Rep. 6, 13:enitere et sic habeto, non esse te mortalem, sed corpus hoc,
id. ib. 6, 24; so with an object-clause, id. Fam. 2, 10, 1; 16, 4, 4.—Without sic:id primum ergo habeto, non sine magna causa, etc.,
Cic. Fam. 13, 29, 2:tantum habeto, civem egregium esse Pompeium, etc.,
id. ib. 2, 8, 2.—To take, accept, bear, submit to, endure:E.neque cuiquam mortalium injuriae suae parvae videntur: multi eas gravius aequo habuere,
Sall. C. 51, 11:egestas facile habetur sine damno,
id. ib. 6, 37:quae in praesens Tiberius civiliter habuit, sed, etc.,
Tac. A. 4, 21:neque tantum maleficium impune habendum,
id. ib. 3, 70;12, 48: nec ita aegre habuit filium id pro parente ausum,
Liv. 7, 5, 7 Weissenb.—To hold, have possession of, occupy, a place:2.urbem Romam condidere atque habuere initio Trojani,
Sall. C. 6, 1:qui mortales initio Africam habuerint,
id. J. 17, 7; 18, 1; cf.Siciliam et Sardiniam per legatos habuit,
rule, administer, Flor. 4, 2, 22:urbem Romanam a principio reges habuere,
Tac. A. 1, 1:Hispaniae tribus legionibus habebantur,
id. ib. 4, 5; 12, 54.—More freq. neutr., to dwell, live anywhere (perh. only ante-class.; in good prose habito is used instead): quae Corinthum arcem altam habetis, Enn. ap. Cic. Fam. 7, 6, 1 (Trag. v. 294 Vahl.):F. G.ille geminus qui Syracusis habet,
Plaut. Men. prol. 69: quis istic habet? id. Bacch. 1, 2, 6:ubi nunc adulescens habet?
id. Trin. 1, 2, 156:apud aedem Junonis Lucinae, ubi aeditumus habere solet,
Varr. L. L. 5, § 50 Mull.; cf.:situm formamque et universorum castrorum et partium, qua Poeni, qua Numidae haberent...specularentur,
Liv. 30, 4, 2 (but v. Weissenb. ad loc.).—To have in one's mind, to know, be acquainted with:H.siquidem istius regis (Anci) matrem habemus, ignoramus patrem,
Cic. Rep. 2, 18 fin.: habes consilia nostra;nunc cognosce de Bruto,
there you have, such are, id. Att. 5, 21, 10:habetis igitur primum ortum tyranni,
id. Rep. 2, 27:habetis sermonem bene longum hominis,
id. de Or. 2, 88, 361; cf.also: habes nostras sententias,
Suet. Claud. 4:habes, quae fortissime de beata vita dici putem,
Cic. Tusc. 5, 28 fin.; cf. id. de Or. 2, 71, 291. —To have as a habit, peculiarity, or characteristic:K.habebat hoc omnino Caesar: quem plane perditum aere alieno egentemque cognorat, hunc in familiaritatem libentissime recipiebat,
Cic. Phil. 2, 32, 78; id. Pis. 32, 81.—To hold, to make, do, perform, prepare, utter, pronounce, produce, cause:L.alium quaerebam, iter hac habui,
made, directed, Ter. Eun. 5, 9, 35; cf.:ex urbe profectus iter ad legiones habebat,
Caes. B. C. 1, 14, 3; so,iter,
id. ib. 1, 51, 1; 3, 11, 2; 3, 106, 1; Cic. Q. Fr. 2, 6, 2:vias,
Luc. 2, 439:C. Cato contionatus est, comitia haberi non siturum, si, etc.,
to be held, Cic. Q. Fr. 2, 6, 6:senatum,
id. ib. 2, 13, 3; id. Fam. 1, 4, 1; Caes. B. C. 1, 2, 1:concilia,
id. B. G. 5, 53, 4:contionem,
Cic. Att. 4, 1, 6:censum,
id. Verr. 2, 2, 55, § 138:delectum (militum),
id. Phil. 5, 12, 31; id. Fam. 15, 1 fin.; Caes. B. G. 6, 1;v. delectus: ludos,
Suet. Rhet. 1:sermonem,
Cic. Tusc. 1, 24, 57; cf.:orationem,
to deliver, id. Rep. 1, 46:multis verbis ultro citroque habitis,
id. ib. 6, 9 fin.:disputationem,
id. ib. 1, 7; Caes. B. G. 5, 30, 1:dialogum,
Cic. Att. 2, 9, 1:verba,
id. de Or. 2, 47, 190:querelam de aliquo apud aliquem,
id. Q. Fr. 1, 2, 1, § 2:controversiam de fundo cum aliquo,
id. Fam. 13, 69, 2 et saep.:deinde adventus in Syriam primus equitatus habuit interitum,
caused, occasioned, Cic. Prov. Cons. 4, 9; cf. id. Div. 2, 46, 96:latrocinia nullam habent infamiam, quae extra fines cujusque civitatis fiunt,
Caes. B. G. 6, 23, 6.—Habere in animo (or simply animo), with an objectclause, to have in mind, to intend, to be disposed, inclined to do any thing (=propositum habere, constituisse, decrevisse):M.istum exheredare in animo habebat,
Cic. Rosc. Am. 18, 52; id. Att. 1, 17, 11:hoc (flumen) neque ipse transire in animo habebat neque hostes transituros existimabat,
Caes. B. G. 6, 7, 5:neque bello eum invadere animo habuit,
Liv. 44, 25, 1 dub (al. in animo), v. Drak. ad h. l.—Habere sibi or secum aliquid, to keep to one's self (lit. and trop.):N.clamare coeperunt, sibi ut haberet hereditatem,
Cic. Verr. 2, 2, 19, § 47:per vindicationem his verbis legamus: DO LEGO, CAPITO, SUMITO, SIBI HABETO,
Ulp. Fragm. 24, 3; cf. ib. § 5; Gai. Inst. 2, 209.—So the formula used in divorces:res tuas tibi habeas or habe,
Plaut. Am. 3, 2, 47; Sen. Suas. 1, § 7:illam suam suas res sibi habere jussit ex duodecim tabulis,
Cic. Phil. 2, 28, 69. —Comic. transf.:apage sis amor: tuas tibi res habeto,
Plaut. Trin. 2, 1, 32.— Trop.:secreto hoc audi, tecum habeto, ne Apellae quidem liberto tuo dixeris,
Cic. Fam. 7, 25, 2:verum haec tu tecum habeto,
id. Att. 4, 15, 6.—Of a sweetheart, to have, to possess, enjoy:O.postquam nos Amaryllis habet, Galatea reliquit,
Verg. E. 1, 31; Tib. 1, 2, 65; Prop. 3, 8 (4, 7), 22:duxi, habui scortum,
Plaut. Bacch. 4, 10, 6; Ter. And. 1, 1, 58: cum esset objectum, habere eum Laida;habeo, inquit, non habeor a Laide,
Cic. Fam. 9, 26, 2.—Gladiatorial t. t., of a wounded combatant: hoc habet or habet, he has that (i. e. that stroke), he is hit:2.desuper altus equo graviter ferit atque ita fatur: Hoc habet,
Verg. A. 12, 296; Prud. Psych. 53.—Transf.:A.hoc habet: reperi, qui senem ducerem,
Plaut. Most. 3, 2, 26; id. Rud. 4, 4, 99: egomet continuo mecum;Certe captus est! Habet!
Ter. And. 1, 1, 56 (id est vulneratus est. Habet enim qui percussus est: et proprie de gladiatoribus dicitur, Don.).—Hence: hăbĭtus, a, um, P. a., held or kept in a certain condition, state, humor (ante-class.).In gen.1.Lit.: equus nimis strigosus et male habitus, Massur. Sabin. ap. Gell. 4, 20, 11; v. in the foll.—2.Trop.:B.ut patrem tuum vidi esse habitum, diu etiam duras (lites) dabit,
Ter. Heaut. 2, 4, 22.—In partic., physically, well kept, well conditioned, fleshy, corpulent:corpulentior videre atque habitior,
Plaut. Ep. 1, 1, 8:si qua (virgo) est habitior paulo, pugilem esse aiunt, deducunt cibum,
Ter. Eun. 2, 3, 23: (censores) equum nimis strigosum et male habitum, sed equitem ejus uberrimum et habitissimum viderunt, etc., Massur. Sabin. ap. Gell. 4, 20, 11. -
72 hasta
hasta ( asta), ae, f. [Sanscr. hastas, hand; cf. Gr. root chad- in chandanô, pre-hendo], a spear (syn.: hastile, dolo, gaesum, sarisa, sparus, lancea, pilum, spiculum, telum, etc.).I.Lit.A.Most freq. as a military weapon, a lance, pike, javelin (cf. Becker's Antiq. III. 2, p. 242 sq.):2.nec eminus hastis aut comminus gladiis uteretur,
Cic. de Sen. 6, 19: dum transit, striderat hasta, Enn. ap. Prisc. p. 817 P. (Ann. v. 365 Vahl.): Hastati spargunt hastas, id. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 287 ib.):evelli jussit eam, qua erat transfixus, hastam,
Cic. Fin. 2, 30, 97:amentatus hastas torquebit,
id. de Or. 1, 57, 242; cf. id. Brut. 78, 271; id. Top. 17, 65:hastas vibrare,
id. de Or. 2, 80, 325:jactare,
id. ib. 2, 78, 316:dirigere in aliquem,
Ov. M. 8, 66:contendere,
to hurl, Verg. A. 10, 521:protendere aut colligere,
Tac. A. 2, 21 al. —As a symbol of war, sent in making a declaration of the same, Gell. 10, 27, 3; Paul. ex Fest. p. 101 Müll., and thrown into the enemy's territory, Liv 1, 32 fin.; Varr. ap. Serv. Verg. A. 9, 53: pura, i. e. without iron, given to brave soldiers as a mark of distinction, Plin. 7, 28, 29, § 102; Suet. Claud. 28; Inscr. Orell. 3457; cf. Varr. ap. Serv. Verg. A. 6, 760, and Fest. l. l.— As the symbol of legal ownership: festuca uti quasi hastae loco, signo quodam justi dominii, Gai Inst. 4, 16.—Transf., beyond the milit. sphere:B.jacet, diffidit, abjecit hastas,
i. e. has lost his courage, Cic. Mur. 21, 45.—A spear stuck in the ground at public auctions or where the tribunals of the cenlumviri were held (orig. as a sign of booty gained in battle or of magisterial authority):C.est enim ausus (Sulla) dicere, hasta posita, cum bona in foro venderet et bonorum virorum et locupletium et certe civium praedam se suam vendere,
Cic. Off. 2, 8, 27; cf.:hastam in foro ponere et bona civium voci subicere praeconis,
id. ib. 2, 23, 83:hasta posita pro aede Jovis Statoris, bona voci acerbissimae subjecta praeconis,
id. Phil. 2, 26, 64:quos non illa inflnita hasta satiavit,
id. ib. 4, 4, 9:emptio ab hasta,
id. Att. 12, 3, 2:comitibus eorum sub hasta venditis,
Liv. 23, 38, 7: municipia Italiae splendidissima sub hasta venierunt, [p. 842] Flor. 3, 21, 27:just hastae,
Tac. A. 13, 28:cum censores se jam locationibus abstinerent, convenere ad eos, qui hastae hujus generis assueverant,
Liv. 24, 18, 10; as a badge of dignity:hunc miratur adhuc centum gravis hasta virorum,
Mart. 7, 63, 7.—Hence, transf., the centumviral court:ut centumviralem hastam, quam quaestura functi consuerant cogere, decemviri cogerent,
Suet. Aug. 36 fin. —A little spear with which a bride's hair was parted into locks, Ov. F. 2, 560.—D.A spear, as a gymnastic weapon, Plaut. Bacch. 1, 1, 38; 3, 3, 24; id. Most. 1, 2, 73.—II.Transf.A.Of the form of a comet: jubae effigies mutata in hasta est. Plin. 2, 25, 22, § 90.—B.I. q. membrum virile, Auct. Priap. 45, 1. -
73 hiemps
hĭems or hiemps, ĕmis, f. [Gr. chiôn, cheima; Sanscr. himas, snow], the winter, winter time, rainy season (cf.: bruma, solstitium).I.Lit.: aestatem autumnus sequitur, post acer hiemps fit, Enn. ap. Prisc. p. 647 P. (Ann. v. 406 Vahl.):B.solvitur acris hiems grata vice veris et Favoni,
Hor. C. 1, 4, 1: crudelis, Enn. ap. Prisc. p. 891 P. (Ann. v. 482 Vahl.);opp. to aestas,
Dig. 43, 20, 1, §§31 and 32: dies primus est veris in Aquario, aestatis in Tauro, autumni in Leone, hiemis in Scorpione,
Varr. R. R. 1, 28, 1; cf. id. ap. Col. 11, 2, 84; Plin. 2, 47, 47, § 125; 18, 25, 60, § 224 sq.: prodit hiems, sequitur crepitans hanc dentibus algor. Lucr. 5, 747:hanc vim frigorum hiememque, quam nos vix hujus urbis tectis sustinemus, excipere,
Cic. Rab. Post. 15, 42:summa,
id. Verr. 2, 4, 40, § 86; id. de Imp. Pomp. 12, 32:gravissimā hieme,
Caes. B. C. 3, 8 fin.:jamque hiems appropinquabat,
id. ib. 3, 9, 8:initā hieme,
id. B. G. 3, 7, 1:jam prope hieme confectā,
id. ib. 7, 32, 2: ante exactam hiemem, id. ib. 6, 1, 4:hiems jam praecipitaverat,
id. B. C. 3, 25, 1:modestia hiemis,
Tac. A. 12, 43:bellum difficillimum gessit hieme anni,
in winter time, Suet. Caes. 35:stridebat deformis hiems,
Juv. 4, 58: Arabes campos et montes hieme et aestate peragrantes, winter and summer, i. e. in all seasons, Cic. Div. 1, 42, 94.—In plur.:confligunt hiemes aestatibus acres,
Lucr. 6, 373:est ubi plus tepeant hiemes?
Hor. Ep. 1, 10, 15:informīs hiemes reducit Juppiter, idem Summovet,
id. C. 2, 10, 15; 3, 1, 32:in his locis maturae sunt hiemes,
Caes. B. G. 4, 20, 1; Cic. N. D. 2, 19, 49:seu plures hiemes, seu tribuit Juppiter ultimam,
years, Hor. C. 1, 11, 4:post certas hiemes,
id. ib. 1, 15, 35; cf.:sic multas hiemes atque octogensima vidit solstitia,
Juv. 4, 92.—Personified: Hiems, Ov. M. 2, 30; 15, 212; 4, 436; Verg. A. 3, 120.—Transf. (mostly poet.).1.Rainy, stormy weather, a storm, tempest:2.imber Noctem hiememque ferens,
Verg. A. 5, 11; cf.:non tam creber agens hiemem ruit aequore turbo,
id. G. 3, 470:Juppiter horridus austris Torquet aquosam hiemem,
id. A. 9, 671; id. G. 1, 321; Hor. Epod. 2, 52; Ov. M. 11, 490; 521; 13, 709 al.—In plur., Val. Fl. 2, 22; Stat. S. 5, 1, 36.—In prose:maritimos cursus praecludebat hiemis magnitudo,
Cic. Planc. 40 fin.:qui (gubernator) navem ex hieme marique scopuloso servat,
Nep. Att. 10 fin. —In gen., cold, chill; tempest, violence ( poet.):II.sic letalis hiems paulatim in pectora venit,
a deadly chill, Ov. M. 2, 827; cf. Mart. 2, 46, 7:Vesuvinus apex et flammea diri Montis hiems,
the fiery tempest, Stat. S. 3, 5, 72;so of Vesuvius: vix dum ignea montem Torsit hiems,
Val. Fl. 4, 508:instamus jactu telorum et ferrea nimbis Certat hiems,
the iron storm, shower of weapons, Stat. Th. 5, 386.—Trop.1.Cold, storm ( poet.):2.ab illa Pessima (die) mutati coepit amoris hiems,
cold, Ov. H. 5, 34:hiems rerum,
the storm of war, disturbance of war, Claud. B. Get. 151.— -
74 Hiems
hĭems or hiemps, ĕmis, f. [Gr. chiôn, cheima; Sanscr. himas, snow], the winter, winter time, rainy season (cf.: bruma, solstitium).I.Lit.: aestatem autumnus sequitur, post acer hiemps fit, Enn. ap. Prisc. p. 647 P. (Ann. v. 406 Vahl.):B.solvitur acris hiems grata vice veris et Favoni,
Hor. C. 1, 4, 1: crudelis, Enn. ap. Prisc. p. 891 P. (Ann. v. 482 Vahl.);opp. to aestas,
Dig. 43, 20, 1, §§31 and 32: dies primus est veris in Aquario, aestatis in Tauro, autumni in Leone, hiemis in Scorpione,
Varr. R. R. 1, 28, 1; cf. id. ap. Col. 11, 2, 84; Plin. 2, 47, 47, § 125; 18, 25, 60, § 224 sq.: prodit hiems, sequitur crepitans hanc dentibus algor. Lucr. 5, 747:hanc vim frigorum hiememque, quam nos vix hujus urbis tectis sustinemus, excipere,
Cic. Rab. Post. 15, 42:summa,
id. Verr. 2, 4, 40, § 86; id. de Imp. Pomp. 12, 32:gravissimā hieme,
Caes. B. C. 3, 8 fin.:jamque hiems appropinquabat,
id. ib. 3, 9, 8:initā hieme,
id. B. G. 3, 7, 1:jam prope hieme confectā,
id. ib. 7, 32, 2: ante exactam hiemem, id. ib. 6, 1, 4:hiems jam praecipitaverat,
id. B. C. 3, 25, 1:modestia hiemis,
Tac. A. 12, 43:bellum difficillimum gessit hieme anni,
in winter time, Suet. Caes. 35:stridebat deformis hiems,
Juv. 4, 58: Arabes campos et montes hieme et aestate peragrantes, winter and summer, i. e. in all seasons, Cic. Div. 1, 42, 94.—In plur.:confligunt hiemes aestatibus acres,
Lucr. 6, 373:est ubi plus tepeant hiemes?
Hor. Ep. 1, 10, 15:informīs hiemes reducit Juppiter, idem Summovet,
id. C. 2, 10, 15; 3, 1, 32:in his locis maturae sunt hiemes,
Caes. B. G. 4, 20, 1; Cic. N. D. 2, 19, 49:seu plures hiemes, seu tribuit Juppiter ultimam,
years, Hor. C. 1, 11, 4:post certas hiemes,
id. ib. 1, 15, 35; cf.:sic multas hiemes atque octogensima vidit solstitia,
Juv. 4, 92.—Personified: Hiems, Ov. M. 2, 30; 15, 212; 4, 436; Verg. A. 3, 120.—Transf. (mostly poet.).1.Rainy, stormy weather, a storm, tempest:2.imber Noctem hiememque ferens,
Verg. A. 5, 11; cf.:non tam creber agens hiemem ruit aequore turbo,
id. G. 3, 470:Juppiter horridus austris Torquet aquosam hiemem,
id. A. 9, 671; id. G. 1, 321; Hor. Epod. 2, 52; Ov. M. 11, 490; 521; 13, 709 al.—In plur., Val. Fl. 2, 22; Stat. S. 5, 1, 36.—In prose:maritimos cursus praecludebat hiemis magnitudo,
Cic. Planc. 40 fin.:qui (gubernator) navem ex hieme marique scopuloso servat,
Nep. Att. 10 fin. —In gen., cold, chill; tempest, violence ( poet.):II.sic letalis hiems paulatim in pectora venit,
a deadly chill, Ov. M. 2, 827; cf. Mart. 2, 46, 7:Vesuvinus apex et flammea diri Montis hiems,
the fiery tempest, Stat. S. 3, 5, 72;so of Vesuvius: vix dum ignea montem Torsit hiems,
Val. Fl. 4, 508:instamus jactu telorum et ferrea nimbis Certat hiems,
the iron storm, shower of weapons, Stat. Th. 5, 386.—Trop.1.Cold, storm ( poet.):2.ab illa Pessima (die) mutati coepit amoris hiems,
cold, Ov. H. 5, 34:hiems rerum,
the storm of war, disturbance of war, Claud. B. Get. 151.— -
75 hiems
hĭems or hiemps, ĕmis, f. [Gr. chiôn, cheima; Sanscr. himas, snow], the winter, winter time, rainy season (cf.: bruma, solstitium).I.Lit.: aestatem autumnus sequitur, post acer hiemps fit, Enn. ap. Prisc. p. 647 P. (Ann. v. 406 Vahl.):B.solvitur acris hiems grata vice veris et Favoni,
Hor. C. 1, 4, 1: crudelis, Enn. ap. Prisc. p. 891 P. (Ann. v. 482 Vahl.);opp. to aestas,
Dig. 43, 20, 1, §§31 and 32: dies primus est veris in Aquario, aestatis in Tauro, autumni in Leone, hiemis in Scorpione,
Varr. R. R. 1, 28, 1; cf. id. ap. Col. 11, 2, 84; Plin. 2, 47, 47, § 125; 18, 25, 60, § 224 sq.: prodit hiems, sequitur crepitans hanc dentibus algor. Lucr. 5, 747:hanc vim frigorum hiememque, quam nos vix hujus urbis tectis sustinemus, excipere,
Cic. Rab. Post. 15, 42:summa,
id. Verr. 2, 4, 40, § 86; id. de Imp. Pomp. 12, 32:gravissimā hieme,
Caes. B. C. 3, 8 fin.:jamque hiems appropinquabat,
id. ib. 3, 9, 8:initā hieme,
id. B. G. 3, 7, 1:jam prope hieme confectā,
id. ib. 7, 32, 2: ante exactam hiemem, id. ib. 6, 1, 4:hiems jam praecipitaverat,
id. B. C. 3, 25, 1:modestia hiemis,
Tac. A. 12, 43:bellum difficillimum gessit hieme anni,
in winter time, Suet. Caes. 35:stridebat deformis hiems,
Juv. 4, 58: Arabes campos et montes hieme et aestate peragrantes, winter and summer, i. e. in all seasons, Cic. Div. 1, 42, 94.—In plur.:confligunt hiemes aestatibus acres,
Lucr. 6, 373:est ubi plus tepeant hiemes?
Hor. Ep. 1, 10, 15:informīs hiemes reducit Juppiter, idem Summovet,
id. C. 2, 10, 15; 3, 1, 32:in his locis maturae sunt hiemes,
Caes. B. G. 4, 20, 1; Cic. N. D. 2, 19, 49:seu plures hiemes, seu tribuit Juppiter ultimam,
years, Hor. C. 1, 11, 4:post certas hiemes,
id. ib. 1, 15, 35; cf.:sic multas hiemes atque octogensima vidit solstitia,
Juv. 4, 92.—Personified: Hiems, Ov. M. 2, 30; 15, 212; 4, 436; Verg. A. 3, 120.—Transf. (mostly poet.).1.Rainy, stormy weather, a storm, tempest:2.imber Noctem hiememque ferens,
Verg. A. 5, 11; cf.:non tam creber agens hiemem ruit aequore turbo,
id. G. 3, 470:Juppiter horridus austris Torquet aquosam hiemem,
id. A. 9, 671; id. G. 1, 321; Hor. Epod. 2, 52; Ov. M. 11, 490; 521; 13, 709 al.—In plur., Val. Fl. 2, 22; Stat. S. 5, 1, 36.—In prose:maritimos cursus praecludebat hiemis magnitudo,
Cic. Planc. 40 fin.:qui (gubernator) navem ex hieme marique scopuloso servat,
Nep. Att. 10 fin. —In gen., cold, chill; tempest, violence ( poet.):II.sic letalis hiems paulatim in pectora venit,
a deadly chill, Ov. M. 2, 827; cf. Mart. 2, 46, 7:Vesuvinus apex et flammea diri Montis hiems,
the fiery tempest, Stat. S. 3, 5, 72;so of Vesuvius: vix dum ignea montem Torsit hiems,
Val. Fl. 4, 508:instamus jactu telorum et ferrea nimbis Certat hiems,
the iron storm, shower of weapons, Stat. Th. 5, 386.—Trop.1.Cold, storm ( poet.):2.ab illa Pessima (die) mutati coepit amoris hiems,
cold, Ov. H. 5, 34:hiems rerum,
the storm of war, disturbance of war, Claud. B. Get. 151.— -
76 horto
hortor, ātus, 1 (archaic inf. pres. hortarier, Plaut. Merc. 4, 2, 5), v. dep. [for horitor, v. horior], to urge one strongly to do a thing, to incite, instigate, encourage, cheer, exhort (freq. and class.; cf.: moneo, admoneo, suadeo).I.In gen., constr. aliquem, aliquem ad or in aliquid, ut, ne, with the simple subj., de aliqua re, aliquid, with the inf. or absol.(α).With acc. pers.:(β).coquos,
Plaut. Merc. 4, 2, 5 sq.:hacc, quae supra scripta sunt, eo spectant, ut te horter et suadeam,
Cic. Fam. 13, 4, 3: neque nos hortari neque dehortari decet Hominem peregrinum, Plaut. Poen. 3, 3, 61:timentem,
Ov. M. 10, 466:celeres canes,
id. H. 4, 41; cf.:terribiles hortatus equos,
spurring on, id. M. 5, 421:vitulos,
Verg. G. 3, 164:pedes,
to drive on, Plaut. Stich. 2, 1, 7:senex in culina clamat: hortatur cocos: Quin agitis hodie?
Plaut. Cas. 4, 1, 6:hortari coepit eundem Verbis, quae timido quoque possent addere mentem,
Hor. Ep. 2, 2, 35.—Ad or in aliquid:(γ).ad laudem milites,
Cic. Prov. Cons. 4, 9:ad concordiam,
Quint. 6, 1, 50:ad curam rei publicae,
id. 5, 11, 24:ad diligentiam,
id. 9, 4, 133:ad quaerendum,
id. 5, 12, 1:ad reliqua fortius exsequenda,
id. 4, 5, 23:paribus Messapum in proelia dictis Hortatur,
Verg. A. 11, 521:in amicitiam jungendam,
Liv. 43, 19, 14.—De aliqua re:(δ).iisdem de rebus etiam atque etiam hortor, quibus superioribus litteris hortatus sum,
Cic. Fam. 4, 9, 1:de Aufidiano nomine nihil te hortor,
id. ib. 16, 19:aliquem de concilianda pace,
Caes. B. C. 1, 26, 3.—With ut, ne, or the simple subj.:(ε).Pompeium et hortari et orare... ut magnam infamiam fugiat, non desistemus,
Cic. Fam. 1, 1, 2:petit atque hortatur, ut, etc.,
Caes. B. G. 1, 19 fin.:ipse equo circumiens unumquemque nominans appellat, hortatur, rogat, uti meminerint, etc.,
Sall. C. 59, 5:magno opere te hortor, ut, etc.,
Cic. Off. 1, 1, 3:ego vos hortari tantum possum, ut amicitiam omnibus rebus humanis anteponatis,
id. Lael. 5, 17; 27, 104:juvenes ut illam ire viam pergant,
Juv. 14, 121:te sedulo Et moneo et hortor, ne cujusquam misereat,
Ter. Hec. 1, 1, 7; Plaut. Mil. 4, 4, 52:Ambiorix in Nervios pervenit hortaturque, ne sui in perpetuum liberandi occasionem dimittant,
Caes. B. G. 5, 38, 2:hortatur eos, ne animo deficiant,
id. B. C. 1, 19, 1.—With the simple subj.:Labienum Treboniumque hortatur... ad eam diem revertantur,
id. B. G. 6, 33 fin.; id. B. C. 1, 21, 4:quid ego vos, de vestro impendatis, hortor?
Liv. 6, 15, 10:hortatur et monet, imitetur vicinum suum Octavium,
Suet. Aug. 3 fin. —Aliquem aliquid or simply aliquid:(ζ).sin tu (quod te jamdudum hortor) exieris,
Cic. Cat. 1, 5, 12: trepidus hortabar fugam, Poët. ap. Charis. 1, 4 fin.:equidem pacem hortari non desino,
Cic. Att. 7, 14 fin.; so,pacem amicitiamque,
Nep. Dat. 8, 5:vias,
Stat. S. 3, 5, 22:me miseram! cupio non persuadere quod hortor,
Ov. H. 19, 187.—With inf. or an object-clause (rare):(η).cum legati hortarentur accipere,
Nep. Phoc. 1, 3:(Daedalus) dedit oscula nato, Hortaturque sequi,
Ov. M. 8, 215; Hor. Ep. 1, 1, 69:(Chariclem medicum) remanere ac recumbere hortatus est,
Suet. Tib. 72 (cf. in the foll. b.).—With supine:(θ).neque ego vos ultum injurias hortor,
Sall. H. Fragm. 3, 61, 17 Dietsch.—Absol.:b.hortor, asto, admoneo,
Plaut. Am. 3, 4, 10:Sigambri fuga comparata, hortantibus iis, quos, etc.,
Caes. B. G. 4, 18 fin.:hortante et jubente Vercingetorige,
id. ib. 7, 26, 1; Nep. Att. 10, 4 al.—Of inanim. or abstract things:2.pol benefacta tua me hortantur, tuo ut imperio paream,
Plaut. Pers. 5, 2, 60: res, tempus, locus, simul otium hortabatur, ut, etc., Afran. ap. Non. 523, 14:multae res ad hoc consilium Gallos hortabantur,
Caes. B. G. 3, 18, 6:secundum ea multae res eum hortabantur, quare sibi eam rem cogitandam et suscipiendam putaret,
id. ib. 1, 33, 2.—With inf.:(rei publicae dignitas) me ad sese rapit, haec minora relinquere hortatur,
Cic. Sest. 3, 7.—Prov.:II.hortari currentem,
i. e. to urge one who needs no urging, Cic. Fin. 5, 2, 6; id. Att. 13, 45, 2; v. curro. —In partic., in milit. lang., to exhort soldiers before a battle:► a.Sabinus suos hortatus cupientibus signum dat,
Caes. B. G. 3, 19, 2:pauca pro tempore milites hortatus,
Sall. J. 49, 6:suos hortando ad virtutem arrigere,
id. ib. 23, 1; Ov. A. A. 1, 207.Also in the act. form, horto, āre (Prisc. p. 797 P.), Enn. Ann. 554 Vahl.; perf. hortavi, Sen. Suas. 5, 8.—b.hortor, āri, in pass. signif.: ab amicis hortaretur, Varr. ap. Prisc. p. 793 P.; cf. Gell. 15, 13, 1: hoste hortato, Auct. B. Hisp. 1 fin. -
77 hortor
hortor, ātus, 1 (archaic inf. pres. hortarier, Plaut. Merc. 4, 2, 5), v. dep. [for horitor, v. horior], to urge one strongly to do a thing, to incite, instigate, encourage, cheer, exhort (freq. and class.; cf.: moneo, admoneo, suadeo).I.In gen., constr. aliquem, aliquem ad or in aliquid, ut, ne, with the simple subj., de aliqua re, aliquid, with the inf. or absol.(α).With acc. pers.:(β).coquos,
Plaut. Merc. 4, 2, 5 sq.:hacc, quae supra scripta sunt, eo spectant, ut te horter et suadeam,
Cic. Fam. 13, 4, 3: neque nos hortari neque dehortari decet Hominem peregrinum, Plaut. Poen. 3, 3, 61:timentem,
Ov. M. 10, 466:celeres canes,
id. H. 4, 41; cf.:terribiles hortatus equos,
spurring on, id. M. 5, 421:vitulos,
Verg. G. 3, 164:pedes,
to drive on, Plaut. Stich. 2, 1, 7:senex in culina clamat: hortatur cocos: Quin agitis hodie?
Plaut. Cas. 4, 1, 6:hortari coepit eundem Verbis, quae timido quoque possent addere mentem,
Hor. Ep. 2, 2, 35.—Ad or in aliquid:(γ).ad laudem milites,
Cic. Prov. Cons. 4, 9:ad concordiam,
Quint. 6, 1, 50:ad curam rei publicae,
id. 5, 11, 24:ad diligentiam,
id. 9, 4, 133:ad quaerendum,
id. 5, 12, 1:ad reliqua fortius exsequenda,
id. 4, 5, 23:paribus Messapum in proelia dictis Hortatur,
Verg. A. 11, 521:in amicitiam jungendam,
Liv. 43, 19, 14.—De aliqua re:(δ).iisdem de rebus etiam atque etiam hortor, quibus superioribus litteris hortatus sum,
Cic. Fam. 4, 9, 1:de Aufidiano nomine nihil te hortor,
id. ib. 16, 19:aliquem de concilianda pace,
Caes. B. C. 1, 26, 3.—With ut, ne, or the simple subj.:(ε).Pompeium et hortari et orare... ut magnam infamiam fugiat, non desistemus,
Cic. Fam. 1, 1, 2:petit atque hortatur, ut, etc.,
Caes. B. G. 1, 19 fin.:ipse equo circumiens unumquemque nominans appellat, hortatur, rogat, uti meminerint, etc.,
Sall. C. 59, 5:magno opere te hortor, ut, etc.,
Cic. Off. 1, 1, 3:ego vos hortari tantum possum, ut amicitiam omnibus rebus humanis anteponatis,
id. Lael. 5, 17; 27, 104:juvenes ut illam ire viam pergant,
Juv. 14, 121:te sedulo Et moneo et hortor, ne cujusquam misereat,
Ter. Hec. 1, 1, 7; Plaut. Mil. 4, 4, 52:Ambiorix in Nervios pervenit hortaturque, ne sui in perpetuum liberandi occasionem dimittant,
Caes. B. G. 5, 38, 2:hortatur eos, ne animo deficiant,
id. B. C. 1, 19, 1.—With the simple subj.:Labienum Treboniumque hortatur... ad eam diem revertantur,
id. B. G. 6, 33 fin.; id. B. C. 1, 21, 4:quid ego vos, de vestro impendatis, hortor?
Liv. 6, 15, 10:hortatur et monet, imitetur vicinum suum Octavium,
Suet. Aug. 3 fin. —Aliquem aliquid or simply aliquid:(ζ).sin tu (quod te jamdudum hortor) exieris,
Cic. Cat. 1, 5, 12: trepidus hortabar fugam, Poët. ap. Charis. 1, 4 fin.:equidem pacem hortari non desino,
Cic. Att. 7, 14 fin.; so,pacem amicitiamque,
Nep. Dat. 8, 5:vias,
Stat. S. 3, 5, 22:me miseram! cupio non persuadere quod hortor,
Ov. H. 19, 187.—With inf. or an object-clause (rare):(η).cum legati hortarentur accipere,
Nep. Phoc. 1, 3:(Daedalus) dedit oscula nato, Hortaturque sequi,
Ov. M. 8, 215; Hor. Ep. 1, 1, 69:(Chariclem medicum) remanere ac recumbere hortatus est,
Suet. Tib. 72 (cf. in the foll. b.).—With supine:(θ).neque ego vos ultum injurias hortor,
Sall. H. Fragm. 3, 61, 17 Dietsch.—Absol.:b.hortor, asto, admoneo,
Plaut. Am. 3, 4, 10:Sigambri fuga comparata, hortantibus iis, quos, etc.,
Caes. B. G. 4, 18 fin.:hortante et jubente Vercingetorige,
id. ib. 7, 26, 1; Nep. Att. 10, 4 al.—Of inanim. or abstract things:2.pol benefacta tua me hortantur, tuo ut imperio paream,
Plaut. Pers. 5, 2, 60: res, tempus, locus, simul otium hortabatur, ut, etc., Afran. ap. Non. 523, 14:multae res ad hoc consilium Gallos hortabantur,
Caes. B. G. 3, 18, 6:secundum ea multae res eum hortabantur, quare sibi eam rem cogitandam et suscipiendam putaret,
id. ib. 1, 33, 2.—With inf.:(rei publicae dignitas) me ad sese rapit, haec minora relinquere hortatur,
Cic. Sest. 3, 7.—Prov.:II.hortari currentem,
i. e. to urge one who needs no urging, Cic. Fin. 5, 2, 6; id. Att. 13, 45, 2; v. curro. —In partic., in milit. lang., to exhort soldiers before a battle:► a.Sabinus suos hortatus cupientibus signum dat,
Caes. B. G. 3, 19, 2:pauca pro tempore milites hortatus,
Sall. J. 49, 6:suos hortando ad virtutem arrigere,
id. ib. 23, 1; Ov. A. A. 1, 207.Also in the act. form, horto, āre (Prisc. p. 797 P.), Enn. Ann. 554 Vahl.; perf. hortavi, Sen. Suas. 5, 8.—b.hortor, āri, in pass. signif.: ab amicis hortaretur, Varr. ap. Prisc. p. 793 P.; cf. Gell. 15, 13, 1: hoste hortato, Auct. B. Hisp. 1 fin. -
78 Ida
I.A high mountain in Crete, where the infant Jupiter was hid, watched over by the Curetes, and fed by Amalthea; now Psiloriti, Verg. A. 12, 412; Ov. M. 4, 293; id. Am. 3, 10, 25; id. F. 4, 207; 5, 115 al.; in Prop. 3, 1, 27, this mountain and no. II. are confounded.—B.Deriv.: Īdaeus, a, um, adj., of or belonging to Ida, Idean:II.mons,
i. e. Ida, Verg. A. 3, 105; Mel. 2, 7, 12:antra,
Ov. M. 4, 289:Juppiter,
Verg. A. 7, 139:Dactyli,
Plin. 37, 10, 61, § 170;the same, Digiti,
Cic. N. D. 3, 16, 42:bustum,
raised by the Cretans to Jupiter, Mart. 9, 35, 1.—A high mountain in Phrygia, near Troy, still called Ida, Mel. 1, 18, 2; Plin. 5, 30, 32, § 122; Verg. A. 2, 801; 10, 158; Ov. F. 4, 79; id. M. 10, 71; and 12, 521 (Ide) et saep.—B.Deriv. Īdaeus, a, um, adj., of or belonging to Mount lda, Idean; poet. also for Phrygian or Trojan:III.silva,
Verg. A. 2, 696:pices,
id. G. 3, 450:vertices,
Prop. 2, 2, 14; Ov. M. 14, 535: parens deum, i. e. Cybele, who was worshipped on Mount Ida (acc. to others this belongs to Mount Ida of Crete), Verg. A. 10, 252; Ov. F. 4, 182:Sollemne,
i. e. in honor of Cybele, Juv. 11, 194:chori,
Verg. A. 9, 112: judex, i. e Paris, Ov. F. 6, 44:pastor,
Cic. Att. 1, 18, 4:hospes,
Ov. H. 16, 303:hospes numinis Idaei, i. e. Scipio Nasica,
Juv. 3, 138: cinaedus, Ganymede as stolen away from Ida, Mart. 10, 98, 2:urbes,
Phrygian, Verg. A. 7, 207:naves,
i. e. Trojan, Hor. C. 1, 15, 2:sanguis,
i. e. of Romans descended from the Trojans, Sil. 1, 126. —Confounded with Idaeus, I. B.: Idaeum Simoënta Jovis cum prole Scamandro, Prop 3 (4), 1, 27.—A Trojan female, Verg. A. 9, 177. -
79 Ide
I.A high mountain in Crete, where the infant Jupiter was hid, watched over by the Curetes, and fed by Amalthea; now Psiloriti, Verg. A. 12, 412; Ov. M. 4, 293; id. Am. 3, 10, 25; id. F. 4, 207; 5, 115 al.; in Prop. 3, 1, 27, this mountain and no. II. are confounded.—B.Deriv.: Īdaeus, a, um, adj., of or belonging to Ida, Idean:II.mons,
i. e. Ida, Verg. A. 3, 105; Mel. 2, 7, 12:antra,
Ov. M. 4, 289:Juppiter,
Verg. A. 7, 139:Dactyli,
Plin. 37, 10, 61, § 170;the same, Digiti,
Cic. N. D. 3, 16, 42:bustum,
raised by the Cretans to Jupiter, Mart. 9, 35, 1.—A high mountain in Phrygia, near Troy, still called Ida, Mel. 1, 18, 2; Plin. 5, 30, 32, § 122; Verg. A. 2, 801; 10, 158; Ov. F. 4, 79; id. M. 10, 71; and 12, 521 (Ide) et saep.—B.Deriv. Īdaeus, a, um, adj., of or belonging to Mount lda, Idean; poet. also for Phrygian or Trojan:III.silva,
Verg. A. 2, 696:pices,
id. G. 3, 450:vertices,
Prop. 2, 2, 14; Ov. M. 14, 535: parens deum, i. e. Cybele, who was worshipped on Mount Ida (acc. to others this belongs to Mount Ida of Crete), Verg. A. 10, 252; Ov. F. 4, 182:Sollemne,
i. e. in honor of Cybele, Juv. 11, 194:chori,
Verg. A. 9, 112: judex, i. e Paris, Ov. F. 6, 44:pastor,
Cic. Att. 1, 18, 4:hospes,
Ov. H. 16, 303:hospes numinis Idaei, i. e. Scipio Nasica,
Juv. 3, 138: cinaedus, Ganymede as stolen away from Ida, Mart. 10, 98, 2:urbes,
Phrygian, Verg. A. 7, 207:naves,
i. e. Trojan, Hor. C. 1, 15, 2:sanguis,
i. e. of Romans descended from the Trojans, Sil. 1, 126. —Confounded with Idaeus, I. B.: Idaeum Simoënta Jovis cum prole Scamandro, Prop 3 (4), 1, 27.—A Trojan female, Verg. A. 9, 177. -
80 Ilioneus
Īlĭŏneus (quadrisyl.), ei, m., = Ilioneus.I.The youngest son of Niobe, Ov. M. 6, 261.—II.A Trojan, a follower of Æneas, Verg. A. 1, 521.
См. также в других словарях:
521 М1 — Универсальное снего болотоходное шасси .Шасси предназначено для установки различного технологического оборудования (ёмкости, контейнеры, грузовые кузова, пассажирские салоны и др.), а также для создания на его базе специальных машин повышенной… … Википедия
521 — Années : 518 519 520 521 522 523 524 Décennies : 490 500 510 520 530 540 550 Siècles : Ve siècle VIe siècle … Wikipédia en Français
521 — Portal Geschichte | Portal Biografien | Aktuelle Ereignisse | Jahreskalender ◄ | 5. Jahrhundert | 6. Jahrhundert | 7. Jahrhundert | ► ◄ | 490er | 500er | 510er | 520er | 530er | 540er | 550er | ► ◄◄ | ◄ | 517 | 518 | 519 | … Deutsch Wikipedia
-521 — Cette page concerne l année 521 du calendrier julien proleptique. Années : 524 523 522 521 520 519 518 Décennies : 550 540 530 520 510 500 490 Siècles … Wikipédia en Français
521-31-3 — Luminol Luminol Général Nom IUPAC 5 Amino 2,3 dihydro 1,4 phthalazinedione Synonymes o … Wikipédia en Français
521 a. C. — Años: 524 a. C. 523 a. C. 522 a. C. – 521 a. C. – 520 a. C. 519 a. C. 518 a. C. Décadas: Años 550 a. C. Años 540 a. C. Años 530 a. C. – Años 520 a. C. – Años 510 a. C. Años 500 a. C. Años 490 a. C. Siglos: Siglo V … Wikipedia Español
521 — yearbox in?= cp=5th century c=6th century cf=7th century yp1=518 yp2=519 yp3=520 year=521 ya1=522 ya2=523 ya3=524 dp3=490s dp2=500s dp1=510s d=520s dn1=530s dn2=540s dn3=550s NOTOC EventsBy PlaceByzantine Empire* Future Byzantine emperor… … Wikipedia
521-17-5 — Neumune Androstenediol Général No CAS … Wikipédia en Français
521-18-6 — Androstanolone Pour les articles homonymes, voir DHT. Androstanolone … Wikipédia en Français
521-35-7 — Cannabinol Cannabinol (CBN) Structure du Cannabinol Général Nom IUPAC 6,6,9 triméthyl 3 pentyl 6H benzo[c]c … Wikipédia en Français
521-67-5 — Cinnamate de méthylecgonine Cinnamate de méthylecgonine Général Nom IUPAC (1R,2R,3S,5S) 8 méthyl 3 [(E) 3 phénylprop 2 enoyl]oxy 8 azabicyclo[3.2.1]octane 2 carboxylate de mét … Wikipédia en Français