work+front

- przy oknie/drzwiach by the window/door

- siedzieć przy stole/biurku to sit at a table/desk

- usiądź przy mnie sit by me a. next to me

- przystanek autobusowy jest zaraz przy kwiaciarni the bus stop is right next to a. right by the flower shop

- pociąg z Krakowa zatrzymuje się przy peronie trzecim the train from Cracow stops at platform three

- nie mam przy sobie pieniędzy I don’t have any money on me

- policja znalazła przy nim narkotyki the police found drugs on him

- hotel przy głównej ulicy a hotel on the main road

- mieszkam przy ulicy Klonowej 20 I live at 20 Klonowa Street

- głowa przy głowie, ramię przy ramieniu head to head, shoulder to shoulder

- przy gościach in front of a. in the presence of guests

- przy świadkach in front of a. in the presence of witnesses

- nie przy ludziach! not in front of other people!

- przy niej zapominał o wszystkich kłopotach in her presence a. by her side he forgot (about) all his troubles

- byłem przy tym, jak to powiedział I was (right) there when he said it

- rozmowa przy kawie/piwie a conversation over coffee/a beer

- grali w karty przy piwie they were playing cards and drinking beer

- rozmawiali przy muzyce they talked as music played in the background

- wypadki przy pracy accidents at work

- spacer przy świetle księżyca a walk in the a. by moonlight

- kolacja przy świecach a candlelit supper

- przy dwudziestostopniowym mrozie at a temperature of minus twenty, when the temperature is minus twenty

- przy tym tempie/tej prędkości at this rate a. pace/speed

- spali przy otwartym oknie they slept with the window open

- sztukę grano przy pełnej/pustej widowni the show played to a full/an empty house

- przy niedzieli zwykle zakłada garnitur he usually wears a suit on Sundays

- przy odrobinie szczęścia/dobrej woli with a bit of luck/goodwill

- przy tym a. czym in addition (to which), at the same time; moreover książk.

- przy czym a. tym warto podkreślić, że… at the same time it’s worth stressing that…

- jest przystojny, przy tym niegłupi he’s good-looking and he’s not stupid either

- sama zarabiała na siebie, przy czym utrzymywała młodszych braci she earned her own keep and in addition (she) supported her younger brothers

- przy wysokim mężu wydawała się niska alongside her tall husband she appeared short

- przy młodej twarzy miała całkiem siwe włosy she had a young face, but her hair was completely grey

- przy całym swoim bogactwie był bardzo skąpy for all his wealth he was very tight-fisted

- szkoła średnia przy Akademii Rolniczej a secondary school attached to the Agricultural Academy

- kaplica przy parafii św. Jakuba a chapel belonging to a. attached to the parish of St James

- w rubryce „zawód” wpisano jej: „przy mężu” under the heading ‘profession’, they wrote ‘housewife’

- spinki przy mankietach cufflinks

- guziki przy koszuli buttons on a shirt

- miała broszkę przy sukni she had a brooch pinned to her dress

- pracował przy budowie tego mostu he worked on the construction of this bridge

- lubię pracę przy koniach I like working with horses

- nie chciała siedzieć w domu przy dzieciach she didn’t want to stay at home looking after the children

- przez dwie noce czuwał przy chorej matce he spent two nights watching over his ailing mother

- być przy piłce to have a. possess the ball

- był przy forsie he had money to spare a. quite a bit of money

* * *

prep +loc

1) ( w pobliżu)

2) (w czasie, podczas)

3) ( w obecności) in front of

4) ( w porównaniu do)

* * *

+ Loc.

1. (= w pobliżu) by, near; przy szosie/domu/oknie/rzece by l. near the road/house/window/river; przy ulicy X on X street; Br. in X street; przy biurku/stole at the desk/table; ramię przy ramieniu side by side; głowa przy głowie head to head.

2. (= podczas) at; przy śniadaniu/pracy at breakfast/work; przy niedzieli gł. przest. on Sundays.

3. (= w obecności) in front, in the presence (kimś/czymś of sb/sth); przy wszystkich/dzieciach in front of everybody/the children.

4. (= z towarzyszeniem) with; przy odrobinie szczęścia with a bit of luck; przy muzyce with music playing.

5. (= w porównaniu z) next to, compared to l. with; przy tym budynku nasz dom wydaje się mały next to this building, our house seems small.

6. ( obiekt czynności) with; nie grzeb przy tym komputerze don't mess with this computer.

7. ( w zwrotach) przy czym... while...; przy tym... at the same time...; być przy pieniądzach pot. be loaded.

- mają dom na wsi they have a. own a house in the country

- miał po ojcu warsztat samochodowy he had a. owned a garage left to him by his father

- nasze muzeum ma dużą kolekcję impresjonistów our museum has (got) a large collection of Impressionist paintings

- mam dla ciebie prezent/tę książkę o kotach I’ve got a present/that book about cats for you

- miał wszystkiego dwie pary butów he only had two pairs of shoes

- ubrała się w to, co miała she put on what she had

- nie mam psa I don’t have a. I haven’t got a dog

- nie mamy ani telewizora, ani pralki we have neither a TV nor a washing machine

- wydawnictwo nie ma funduszy na zatrudnienie specjalisty the publishers can’t afford to employ a specialist

- nie mam nic do jedzenia I’ve got nothing to eat, I don’t have anything to eat

- czy oni mają namiot? have they got a tent?, do they have a tent?

- masz scyzoryk? have you got a penknife?

- czy ma pan bagaż? have you got any luggage?

- czy macie gaz? have you got gas?

- mieć coś przy sobie to have sth on one

- masz przy sobie jakieś drobne? have you got any change on you?

- gdzie masz klucze/moją książkę? what have you done with the keys/my book?

- gdzie masz rower? where’s your bike? pot.

- mieć na coś to have money for sth

- miałem tylko na jedno piwo I only had for one beer

- (on) ma na przyjemności, a nie ma na lekarza he has money to spend on pleasures, but he can’t afford a doctor

- nie miał na nowe buty, a co dopiero na samochód he couldn’t afford a pair of new shoes, let alone a car

- mieć za co coś zrobić to have enough money to do sth, to be able to afford to do sth

- nie mieli za co wyjechać na wakacje they didn’t have enough to go on holiday, they couldn’t afford to go on holiday

- nie mają z czego żyć they don’t have enough to live on

- jak masz na imię? what’s your name?

- mam na imię Maria my name’s Maria

- (on) ma na nazwisko Nowak his (sur)name is Nowak

- mieć coś na sobie to have sth on, to be wearing sth

- miał (na sobie) granatowy garnitur he had a blue suit on, he was wearing a blue suit

- na głowie miała kapelusz, na szyi biały szalik she had a hat on her head and a white scarf round her neck

- nie mieć nic na sobie (być gołym) to have nothing on

- mieć kogoś u siebie (gościć) to have sb staying with one

- od tygodnia mamy u siebie teściów we’ve had my in-laws (staying) with us for the past week

- jeśli Legia wygra, mam u ciebie piwo! you owe me a beer if Legia win(s)

- masz!/macie! (weź/weźcie) here!

- macie kanapki, jedzcie! here’s the sandwiches, eat up! pot.

- masz, włóż to na siebie! here, put this on!

- (a) masz! (zadając razy) take that!

- (a) masz za to, że kłamiesz, a masz, a masz! (and) take that for lying! and that! and that! pot.

- masz za swoje! (dobrze ci tak) serves you right!

- ma za swoje, że jest taki naiwny it serves him right for being so naive

- mamy teraz za swoje dobre serce! that’s the thanks we get for being nice a. for all our kindness!

- masz ci (los) a. masz tobie! blast (it)! pot., damn (it)! pot.

- masz ci los, zapomniałam parasola! blast, I’ve forgotten my umbrella!

- masz go/ją/ich! (wyrażające zaskoczenie) just look at him/her/them!

- masz go, jaki mądrala! look at him, Mr Clever Dick! GB pot.

- mieć dwadzieścia lat to be twenty (years old)

- ile ona ma lat? how old is she?

- mieć dwa metry wzrostu/wysokości to be two metres tall/high

- mieć sześć metrów głębokości/szerokości/długości to be six metres deep/wide/long

- pokój ma sześć metrów na pięć the room is six by five metres

- dom będzie miał siedem pięter the house will be seven storeys high a. will have seven storeys

- kilometr ma tysiąc metrów one kilometre is a thousand metres

- pokój ma dwa okna the room has two windows

- miał niebieskie oczy/siwe włosy he had blue eyes/grey hair

- miała dziurawe buty she had holes in her shoes

- kubek ma wyszczerbiony brzeg the mug’s rim is chipped

- miała męża Włocha/inżyniera her husband was Italian/an engineer

- mieć talent/cierpliwość/odwagę to have talent/patience/courage

- nie mieć talentu/cierpliwości/odwagi to lack talent/patience/courage

- mieć takt/rozsądek to be tactful/sensible

- mieć (swoje) wady i zalety to have one’s good and bad points

- zasłony mają kolor wiśni the curtains are cherry red in colour

- działka ma kształt prostokąta a. prostokątny the allotment is rectangular (in shape)

- jej perfumy miały słodkawy zapach/zapach konwalii her scent was sweet smelling/smelled of lily of the valley

- urodę miała po matce, a talent po ojcu her looks came from her mother and her talent from her father

- za całe umeblowanie pokój miał zdezelowany stół the only piece of furniture in the room was a rickety table

- mieć w sobie coś (być interesującym) to have a certain something

- on ma w sobie coś z dziecka/roztargnionego profesora there is something of the child/the absent-minded professor in a. about him

- nie mieć nic do czegoś to have nothing to do with sth

- jej wyjazd nie ma nic do naszych planów her going away has nothing to do with our plans

- marzenia mają to do siebie, że rzadko się spełniają the thing about dreams is that they rarely come true

- miała to do siebie, że zawsze się spóźniała the thing about her was that she was always late

- mieć gorączkę a. temperaturę to have a. be running a temperature

- mieć 39° gorączki to have a temperature of 39 degrees

- mieć złamaną nogę to have a broken leg

- mieć częste bóle głowy to have frequent headaches

- mieć pragnienie to be thirsty

- mieć dobry apetyt to have a good a. hearty appetite

- mieć wadę a. defekt to have a defect

- mieć gumę pot. (w samochodzie) to have a flat pot.

- mam nadzieję, że… I hope that…

- mieć ochotę coś zrobić to feel like doing sth

- miała ochotę płakać she felt like crying

- mieć przekonanie/pewność, że… to be convinced/sure a. certain that…

- mieć kogoś/czegoś dość a. dosyć to have had enough of sb/sth, to be fed up with sb/sth

- mam tego powyżej uszu a. po dziurki w nosie! pot. I’ve had it up to here! pot.

- mieć coś wypisane w oczach a. na czole a. na twarzy to have sth written all over one’s face

- miała winę wypisaną na twarzy she had guilt written all over her face

- to dziecko nie ma matki/ojca this boy/girl has no mother/father

- ona nie ma rodzeństwa she has no brothers or sisters

- ona będzie miała dziecko she’s going to have a. she’s expecting a baby

- miała z nim dwóch synów she had two sons by him

- miał za żonę piekielnicę his wife was a real she-devil a. spitfire

- nie miał do kogo zwrócić się o pomoc he had no-one to turn to for help

- mieć kogoś przy sobie a. obok siebie a. przy boku to have sb at one’s side

- mieć kogoś/coś na uwadze a. na względzie to have sb/sth in mind, to take sb/sth into consideration

- mieć z kimś porachunki to have a bone to pick with sb

- mieć kogoś/coś przeciwko sobie to have sb/sth against one

- miał przeciwko sobie opinię publiczną public opinion was against him

- mieć przyjemność/zaszczyt coś zrobić książk. to have the pleasure/honour to do a. of doing sth

- miałem zaszczyt poznać pańskich rodziców I had the honour of meeting your parents

- mam przyjemność przedstawić państwu naszego gościa I have the pleasure of introducing our guest

- z kim mam przyjemność? książk. to whom do I have the honour of speaking? książk., także iron.

- mieć coś/nie mieć nic przeciwko komuś/czemuś to have something/nothing against sb/sth

- mieć coś do kogoś pot. to have something against sb

- do ciebie nic nie mam I’ve got nothing against you

- mieć coś na kogoś to have the goods a. the dope on sb pot.

- niczego na mnie nie mają they’ve got nothing on me pot.

- mam z nią do pomówienia a. pogadania I need to have a (serious) talk with her

- mieć kogoś nad sobą to have sb above one

- kierownik ma nad sobą dyrektora, a dyrektor – zarząd the manager answers to the director and the director answers to the board

- mieć kogoś pod sobą to be in charge of sb

- (ona) ma pod sobą dwudziestu pracowników she’s in charge of a staff of twenty

- kapral miał pod sobą dziesięciu żołnierzy the corporal had ten men under his command a. under him

- mieć kogoś za sobą (być popieranym) to have sb behind one, to have sb’s backing

- mieli za sobą większość the majority was a. were behind them, they had the majority behind them

- mieć kogoś za głupca to take sb for a fool

- ich zachowanie mam za nieco naiwne I consider their behaviour rather naive

- za kogo pan mnie ma! who do you take me for!, who do you think I am!

- mieć w kimś rywala/sojusznika to have a rival/an ally in sb

- mieć kogoś pot. (być związanym z kimś) to have somebody, to be involved with somebody

- chwalił się, że miał je wszystkie pot. (odbył stosunek) he boasted of having had them all pot.

- płacą tak dużo, że mogą mieć każdego they pay so much they can take on a. hire anyone they like

- mam dobrą komunikację do pracy I’ve got good connections to work

- centrum miasta ma dobrą komunikację z przedmieściami there are good connections from the city centre to the suburbs

- mieć słuszność a. rację to be right

- mieć ciepło/przytulnie to be warm/cosy

- owinęła dziecko szalem, żeby miało ciepło she put a scarf round the baby to keep him/her warm

- mam daleko/blisko do szkoły I have a long way/I don’t have far to go to school

- ty to masz dobrze, nie musisz wstawać o siódmej it’s alright for you, you don’t have to get up at seven (a.m.)

- mieliśmy tu wczoraj burzę/śnieżycę we had a storm/snowstorm here yesterday

- mamy dziś słoneczną pogodę it’s sunny today

- mam dziś kiepski dzień I’m having one of those days (today)

- kłopotów z nim miałam co niemiara I’ve had no end of trouble with him

- co ja z tobą mam? what am I to do with you?

- jest całkiem młoda, chciałaby jeszcze mieć coś z życia she’s still very young, she’d like to get something out of life pot.

- (on) haruje od świtu do nocy i co z tego ma? he slaves away from morning to night, and what does he have to show for it?

- miał przed sobą kilka godzin marszu he had several hours of walking ahead of a. in front of him

- miała przed sobą trudną rozmowę z szefem she had a difficult conversation with the boss ahead of her

- mieć przed sobą przyszłość to have a (bright) future ahead of a. before one

- miał przed sobą karierę he had a brilliant career ahead of a. in front of him

- mieć coś za a. poza sobą to have sth behind one

- ma za sobą trzyletnie doświadczenie he has three years’ experience behind him

- mam już to wszystko za sobą all that is behind me now

- mam co robić, nie nudzę się I’ve got things to do, I don’t sit around

- nie mieć gdzie mieszkać/spać to have nowhere to live/sleep

- nie mam gdzie przenocować I have nowhere to spend the night

- nie mieć kiedy spać/jeść/odpocząć to not have time to sleep/eat/relax

- nie mają kiedy w ścianach wiercić, tylko w niedzielę! of course, they have to drill holes in the wall on a Sunday!

- mieć czas to have time (coś zrobić to do sth)

- nie miałem czasu zająć się twoją sprawą I didn’t have time to deal with your problem

- na napisanie wypracowania macie godzinę you have an hour to write the essay

- nie miałeś mi tu kogo przyprowadzić!? why did you have to bring him/her/them here (of all people)?!

- mieć coś/nie mieć nic do powiedzenia (dużo/mało wiedzieć) to have something/nothing to say (na temat kogoś/czegoś about sb/sth)

- mieć coś/nie mieć nic do powiedzenia a. gadania pot. (o decydującym głosie) to have a say/no say

- ona nie ma w tej sprawie nic do powiedzenia a. gadania she has no say in the matter

- nie mamy już sobie nic więcej do powiedzenia we’ve got nothing more to say to each other

- mieć zły/dobry czas Sport to have a poor/good a. fast time

- mieć pierwsze/dziesiąte miejsce Sport to come first/tenth, to be in first/tenth place

- mam z nią wielką wygodę, sprząta, robi mi zakupy she’s a great help to me: she cleans and does my shopping

- nie masz co narzekać you’ve got nothing to complain about

- nie masz co się denerwować there’s no reason (for you) to get upset

- nie masz czego a. co żałować, film był kiepski you didn’t miss much: the film was hopeless

- w domu nie masz co się pokazywać you’d better not show your face at home pot.

- (on) ma teraz naradę ze swym zastępcą he’s in conference at the moment with his deputy

- mieć sprawę a. proces to be on trial (o coś/o zrobienie czegoś for sth/for doing sth)

- ma sprawę a. proces o zabójstwo/spowodowanie wypadku samochodowego he’s on trial for murder/causing a car accident

- mieć studia a. wyższe wykształcenie to have completed higher education

- mój ojciec miał tylko cztery klasy my father only did four years at school

- miał już zawód i mógł rozpocząć samodzielne życie he’d completed his training and could now start his own life

- miał dwa fakultety he had graduated in two subjects

- mamy drugi tydzień zimy it’s the second week of winter

- którego dziś mamy? what’s the date today?

- mamy dziś pierwszy stycznia/poniedziałek it’s January the 1st/Monday today

- którą masz godzinę? what time do you make it? pot.; what’s the time by your watch?

- mieć kogoś/coś po prawej/lewej stronie to have sb/sth on one’s right/left

- miał przed/za sobą dwóch strażników he had a. there were two guards in front of him/behind him

- masz to zrobić natychmiast! you’re to do it right now!

- co mam zrobić/jej powiedzieć? what am I (supposed) to do/tell her?

- po co się mam wysilać? why should I bother?, why should I make the effort?

- masz tego nikomu nie powtarzać! (and) don’t go repeating a. telling it to anyone!

- i ja mam w to uwierzyć? and you/they want me to a. I’m supposed to believe that?

- mieć coś do zrobienia to have sth to do

- ma obowiązek do spełnienia s/he has a duty to perform

- mam sprawę do załatwienia I’ve got something to sort out

- mamy zaległości do odrobienia we’ve got a backlog of work to catch up on

- miano zburzyć ich dom their house was to be demolished

- samolot miał wylądować w Warszawie, ale… the plane was supposed to land a. have landed in Warsaw, but…

- podobno jutro ma być ładna pogoda it’s supposed to be good a. nice weather tomorrow

- w pozostałej części kraju ma nadal padać in the rest of the country continuing rain is expected

- miała umrzeć w nędzy w wieku czterdziestu lat she was to die in poverty at the age of forty

- przyszłość miała pokazać, że się myli subsequent events were to prove him/her wrong

- jak się miało okazać as things a. it turned out; as it transpired książk.

- i co ja mam z tobą zrobić? what am I (supposed) to do with you?

- jeśli mielibyśmy się nie zobaczyć przed twoim wyjazdem, baw się dobrze in case we don’t see each other before you leave, have a good time

- niech się stanie, co się ma stać let things happen as they will

- właśnie miałem wyjść, kiedy zadzwonił telefon I was just about to leave a. just on the point of leaving when the phone rang

- właśnie miałam powiedzieć to samo I was just about to a. just going to say the same thing

- czy mam przez to rozumieć, że… am I to understand (by that) that…

- mieć coś do sprzedania/zaproponowania to have sth to sell/propose

- choćby a. żeby nie wiem co się miało stać, (to)… no matter what happens a. might happen…

- choćbym a. żebym miał pęknąć a. trupem paść pot. even if it kills me pot.

- mam już napisaną pracę I’ve already written the essay

- miał ukończone wyższe studia he had been to university/college

- czy macie załatwione bilety? have you booked/got the tickets?

- pieniądze mam dobrze schowane I’ve put the money in a safe place

- mam obiecaną podwyżkę I’ve been promised a rise

- miał przykazane trzymać język za zębami he was a. he’d been told to keep his mouth shut pot.

- ona miałaby mi się podobać? you think I find her attractive?

- miałbyś sumienie to zrobić? could you do (something like) that (with a clear conscience)?

- to ma być hotel czterogwiazdkowy? (z dezaprobatą) and you/they call this a. this is supposed to be a four-star hotel?!

- ten grubas to miałbym być ja!? (z niedowierzaniem) is this/that fatso really me? pot.

- pokazał nam skórę tygrysa, którego miał upolować w Afryce (z powątpiewaniem) he showed us the skin of a tiger, which he is supposed to have killed in Africa

- ciotka wyzdrowiała i ma się dobrze auntie has recovered and is doing well

- jak się mają twoi rodzice? how are your parents?

- jak się masz! (powitanie) how are you?; how’s it going? pot.

- mam się dzisiaj lepiej I feel better today

- sprawy mają się nieźle things are working out (quite) well

- jak się rzeczy mają? how do things stand?

- rzecz ma się tak, że… the thing is that…

- jak te dwie wersje mają się do siebie? how do the two versions compare?

- jak to się ma jedno do drugiego? how do the two compare?

- teoria nijak się miała do praktyki the theory was (completely) divorced from practice

- A tak się ma do B, jak C do D a. A i B tak się mają do siebie, jak C i D A is to B like C is to D

- mieli się do siebie jak dzień do nocy they were like chalk and cheese

- mieć się za artystę/człowieka honoru to consider oneself (to be) an artist/a man of honour

- (on) ma się za Bóg wie co pot. he thinks he’s God (almighty) pot.

- miała się za bliską śmierci she thought she was about to a. going to die

- miało się a. dzień miał się ku zachodowi it was getting towards sunset

- sytuacja ma się ku lepszemu the situation is looking better

- ma się na deszcz it looks like rain

- miało się na burzę a storm was brewing, there was thunder in the air

- wiedzieć, jak się rzeczy mają to know how things stand a. are

- winien i ma debit and credit

- zapisać coś po stronie „ma” to enter sth on the credit side

- (już) mam! mieszkaliśmy na tej samej ulicy! I’ve got it! we used to live in the same street!

- mam cię! a. tu cię mam! (złapałem cię, przyłapałem cię) I’ve got you!; got you! pot.

- mam cię, już mi nie uciekniesz! got you, you won’t get away now!

■ ma się rozumieć a. wiedzieć! it a. that goes without saying!

- ma się rozumieć, że przyjdę of course I’ll come

- mieć głowę a. łebpot. (na karku a. nie od parady) to have a good head on one’s shoulders

- on to ma łeb! he’s no fool!

- mieć głowę do interesów to have a good head for business

- nie mam teraz do tego głowy I don’t want to think about it/that now

- mieć kogoś/coś w nosiepot. a. gdzieśeuf. a. w głębokim poważaniueuf. to not care a damn about sb/sth pot.; to not give a monkey’s about sb/sth pot., euf.

- mam to wszystko gdzieś! pot. to hell with it all! pot.

- mieć kogoś/coś w dupie wulg. to not give a shit a. toss GB about sb/sth wulg.

- sie masz! pot. (powitanie) hi! pot.

* * *

- dzę -dzisz

1. (= nie stać, nie leżeć) sit (przy l. wokół czegoś at l. around sth); (= nie wstawać z miejsca) remain seated; ( o ptakach) perch ( na czymś on sth); (na grzędzie, drucie) roost; ( o zwierzęciu) sit, sit l. rest on its haunches; siedzieć na jajach ( o drobiu) sit on eggs; siedzieć do późnej nocy sit up ( till late); siedzieć po turecku sit cross-legged; siedzieć komuś na kolanach sit on sb's lap; siedzieć na dwóch stołkach przen. straddle the fence; siedzieć bezczynnie sit on one's hands; siedzieć z założonymi rękami (= nic nie robić) sit on one's hands, twiddle one's thumbs; siedzieć jak na szpilkach be on pins and needles; siedzieć cicho be l. keep quiet, keep a low profile; siedzieć cicho jak mysz pod miotłą be as quiet as a mouse; siedzieć cicho jak trusia lie low; siedź cicho! be l. keep quiet!; siedź spokojnie! sit still!; siedzieć u szczytu stołu sit at the head of a table; siedzieć w kucki squat; siedzieć w pierwszym rzędzie sit in the front row; siedzieć na pieniądzach roll l. wade in money; siedzieć z przodu ( obok kierowcy) sit in the front; siedzieć na beczce prochu przen. (= być l. znaleźć się w bardzo niebezpiecznej sytuacji) be sitting on a powder keg; siedzieć komuś na ogonie (= ścigać drugi samochód trzymając się go bardzo blisko) tailgate.

2. pot. (= przebywać) stay, remain; nie siedź długo don't be long; siedzieć za długo ( o gościu) overstay l. outstay one's welcome; siedzieć w domu stay l. be at home; siedziałem tam jak na tureckim kazaniu it was all Greek to me, I didn't get a word of it; siedzieć pod pantoflem be henpecked; siedzieć u kogoś w kieszeni przen. (= być od kogoś zależnym finansowo) be financially dependent on sb; siedzieć w długach (po uszy) be in debt up to one's eyeballs; siedzieć komuś na głowie przen. live off sb, inflict o.s. on sb.

3. pot. (= mieszkać) live.

4. pot. (= zajmować się czymś) do, work; (= być zaabsorbowanym) be engrossed; siedzieć w komisji sit on a committee; siedzieć nad czymś (np. nad pracą) work on sth; siedzieć w czymś przen. know sth inside out.

5. pot. ( w więzieniu) do time.

6. pot. (= tkwić) sit; gwóźdź dobrze siedzi the nail sits tight.

7. szkoln. (= powtarzać rok) repeat.

- od zachodu/południa from the west/south

- wiatr od morza the wind from the sea

- wieje od drzwi there’s a draught from the door

- od jeziora dochodził rechot żab the croaking of frogs could be heard from the lake

- od schroniska idziemy żółtym szlakiem from the hostel we take the yellow trail

- właśnie wracałam od dentysty I was just on my way back from the dentist

- goście wstali od stołu the guests got up from the table

- odległość od drzwi do okna the distance from the door to the window a. between the door and the window

- chodzić od wsi do wsi/od sklepu do sklepu to go from village to village/from shop to shop

- sto metrów od ratusza a hundred metres from the town hall

- od wewnątrz/zewnątrz from the inside/outside

- druga półka od dołu/góry the second shelf from the bottom/top, the second shelf up/down

- piąty wagon od końca the fifth carriage from the end

- okna od ulicy/podwórza the front/back windows

- na południe od Krakowa (to the) south of Cracow

- oddzielić coś od czegoś to separate sth from sth

- nie mógł oderwać się od książki he couldn’t tear himself away from the book

- odejmij pięć od trzynastu subtract five from thirteen

- oddziel mięso od kości bone the meat

- zwolnienia od podatku tax exemptions

- stronić od kogoś/czegoś to avoid a. shun sb/sth

- list od brata a letter from one’s brother

- azjatyckie bydło pochodzące od tura Asian cattled descended from the aurochs

- pożyczyć/kupić coś od kogoś to borrow/buy sth from sb

- dostała ode mnie książkę she got a book from me

- zaraził się odrą ode mnie he caught the measles from me

- od tej chwili from that moment on

- od jutra from tomorrow, as of a. from tomorrow

- od poniedziałku/marca since (last) Monday/March

- od dzieciństwa a. od dziecka cierpiała na alergię she’d suffered from an allergy since childhood a. since she was a child

- od jak dawna tu mieszkasz? how long have you lived a. been living here?

- od roku/trzech tygodni for a year/three weeks

- od dawna for a long time

- od jakiegoś czasu for some time

- od drugiej do piątej po południu from two p.m. till five p.m., between two p.m. and five p.m.

- od poniedziałku do środy from Monday to Wednesday

- zaprosimy od 50 do 60 osób we’ll invite (from) 50 to 60 people

- ceny wahają się od stu do pięciuset złotych prices range from a hundred to five hundred zlotys

- od 1000 złotych w górę from 1,000 zlotys up a. upwards

- można tu kupić wszystko: od śrubek po komputery you can buy everything here – from screws to computers

- trawa mokra od rosy grass wet with a. from dew

- oczy czerwone od płaczu eyes red from crying a. tears

- jego twarz rozpalona od gorączki his face flushed with fever

- ochrypł od krzyku he grew hoarse from a. with shouting

- bolał ją kręgosłup od dźwigania walizek her back ached from carrying the suitcases

- rury popękały od mrozu the pipes had burst from the cold

- dom zapalił się od pioruna the house was set on fire by lightning

- chronić coś od słońca/chłodu to protect sth from sunlight/cold

- oganiać się od komarów to fight off gnats

- być ubezpieczonym od pożaru/kradzieży to be insured against fire/theft

- uchylać się od czegoś to shirk sth

- guziki od marynarki jacket buttons

- kluczyki od samochodu car keys

- okulary od słońca sunglasses

- pasek od zegarka a watch strap

- tabletki od bólu głowy headache pills a. tablets

- syrop od kaszlu cough mixture a. syrup

- od czego jest ta śrubka? where does this screw come from?

- ekspert od informatyki an expert in computer science

- fachowiec a. spec pot. od naprawy starych zegarów an expert at repairing old clocks

- policja jest od tego, żeby zaprowadzić w mieście porządek it’s the job of the police to restore order in the city

- nie jestem od tego, żeby was pouczać it’s not up to me to lecture you

- to mieszkanie jest mniejsze od waszego this flat is smaller than yours

- ona jest starsza od brata o dwa lata she’s two years older than her brother

- wyszedł wcześniej ode mnie he left earlier than I did

- płatny od wiersza/godziny paid by the line/hour

- 50 złotych od metra 50 zlotys a metre

* * *

* * *

+ Gen.

1. ( przy określaniu kierunku) from; od drzwi from the door; od wschodu from the east; okno od ulicy front window.

2. ( przy określaniu trwania) for; od pięciu lat for five years; od dawna for a long time.

3. ( przy określaniu punktu początkowego) from, since; od świtu do nocy from dawn till dusk; od a do zet from A to Z; od rana do wieczora all day long; od stóp do głów from head l. crown l. top to toe l. foot; od początku do końca from the start till the end; od dziecka since childhood; od wtorku since Tuesday; od poniedziałku do piątku Monday through Friday.

4. ( przy wyrażaniu strony) from; od lewej do prawej from the left to the right.

5. ( przy określaniu punktu wyjściowego) (away) from; 500 kilometrów od Nowego Jorku 500 kilometers away from New York.

6. ( przy określaniu dolnej granicy) from; od czterech do pięciu minut from four to five minutes; od 100 do 150 dolarów from 100 to 150 dollars.

7. ( przy określaniu przyczyny) with, from; czoło mokre od potu forehead damp with sweat.

8. ( przy określaniu pochodzenia) from; list od mojej dziewczyny letter from my girlfriend; wiedzieć coś od kogoś know sth from sb.

9. ( przy określaniu przeznaczenia) for; dziurka od klucza keyhole; tabletka od bólu głowy headache pill, painkiller.

10. ( przy określaniu specjalizacji) nauczyciel od angielskiego English teacher, teacher of English; fachowiec od komputerów computer technician.

11. ( przy porównaniach) than; lepszy od kogoś better than sb.

12. ( przy wyrażaniu odejścia od czegoś) from, to; zwolnienie od opłat exemption from charges; odstępstwo od reguły exception to the rule.

13. ( przy wyrażaniu czynnika) by; stawka od godziny hourly rate; cena od sztuki item l. unit price; praca płatna od godziny work paid by the hour; czegoś jest od metra pot. there's loads l. plenty of sth, there's shitloads of sth.

14. ( przy wyrażaniu powtarzalności) from; od domu do domu from house to house.

- pracować w sekretariacie to work in the front office

- spracowane ręce work-roughened a. work-worn hands

- spocone/lepkie (od potu) ręce sweaty/sticky hands

- ręce splamione krwią blood-stained hands

- mieć coś w ręku to have sth in one’s hand

- chwycić kogoś za rękę to take sb’s hand

- wziąć kogoś za rękę to take sb by the hand

- trzymać kogoś za rękę to hold sb by the hand

- uścisnąć czyjąś rękę to shake sb’s hand

- pocałować kogoś w rękę to kiss sb’s hand

- chodzić/stawać na rękach to walk/stand on one’s hands

- klaskać w ręce to clap one’s hands

- oprzeć a. wesprzeć głowę na rękach to prop one’s head on one’s hands

- siedział z brodą opartą na ręce he sat with his chin propped on his hand

- podłożyć sobie ręce pod głowę to clasp one’s hands behind one’s head

- podnieść rękę do góry to put up one’s hand (to answer the question)

- posłać komuś ręką całusa to blow a kiss to sb

- przekładać coś z ręki do ręki to shift sth from one hand to the other

- skaleczyć sobie rękę a. skaleczyć się w rękę to cut one’s hand

- skinąć na kogoś ręką to beckon sb

- walić ręką w stół to bang the table with one’s fist

- wsunąć ręce do kieszeni a. w kieszenie to slide one’s hands into one’s pockets

- wyciągnąć a. wyjąć ręce z kieszeni to take one’s hands out of one’s pockets

- wytrzeć ręce (czymś a. w coś a. o coś) to wipe one’s hands (with sth a. on sth)

- załamywać ręce to wring one’s hands

- zwinąć a. zacisnąć ręce w pięści to clench one’s fists

- zakryć usta rękami to cup one’s hands around one’s mouth

- złożyć ręce do modlitwy to fold one’s hands in prayer

- doręczyć a. oddać coś komuś do rąk własnych to deliver sth to sb personally a. in person

- wróżyć komuś z ręki to read sb’s palm

- nałożenie rąk laying on of hands, imposition of hands

- machać rękami to wave one’s arms (about)

- wywijać rękami to flail one’s arms

- podnieść a. unieść ręce do góry a. w górę to lift one’s arms

- wykręcić komuś rękę to twist sb’s arm

- rozkrzyżować ręce to spread out one’s arms

- spleść a. skrzyżować ręce na piersiach to cross one’s arms over one’s chest a. in front of one’s chest

- rozkładać bezradnie ręce to spread one’s arms helplessly

- wziąć płaszcz na rękę to fling one’s coat over one’s arm

- zarzucić komuś ręce na szyję to throw one’s arms around sb’s neck

- wziąć kogoś pod rękę to link one’s arm through sb’s

- brak rąk do pracy lack of manpower a. staff

- na rękę pot. (gotówką) in cash; (netto) clear

- naprawić coś od ręki to fix a. repair sth on the spot

- załatwił sprawę od ręki he settled the matter on the spot

■ ciężka a. twarda a. silna a. żelazna ręka iron fist

- rządy silnej ręki strong-arm government

- rządzić krajem ciężką a. twardą a. żelazną ręką to rule the country with a heavy hand, to rule the country with a rod of iron

- gołymi rękami with one’s bare hands

- złapał pstrąga gołymi rękami he caught a trout with his bare hands

- zamordowałby ją gołymi rękami he could’ve killed her with his bare hands

- na własną rękę on one’s own initiative a. account, off one’s own bat

- poszedł tam na własną rękę he went there on his own initiative

- wiadomości z pierwszej ręki first-hand information, information straight from the horse’s mouth

- towar/wiadomości z drugiej/trzeciej ręki second-hand/third-hand goods/news

- kupić coś z drugiej ręki to buy sth second-hand

- z pocałowaniem ręki pot. readily, willingly, eagerly

- przyjął mój stary płaszcz z pocałowaniem ręki he was only too glad to take my old coat

- z ręką na sercu frankly, to be frank, to tell the truth

- ręka sprawiedliwości the long arm of the law

- bronić się przed czymś rękami i nogami to resist sth with might and main

- być komuś na rękę to suit sb

- ich wizyta była jej nie na rękę their visit came at an awkward time for her

- było to na rękę niektórym politykom it suited certain politicians

- być pod ręką to be within reach

- być w dobrych rękach to be in good hands

- zostawiam cię w dobrych rękach I am leaving you in good hands

- być czyjąś prawą ręką to be sb’s right hand

- być w czyichś rękach to be in sb’s hands

- wszystko jest w ich rękach everything is in their hands

- ich los jest w naszych rękach their fate lies in our hands

- być/stawać się narzędziem w czyichś rękach to be/become a tool in the hands of sb

- dać a. zostawić komuś wolną rękę to give sb carte blanche; to give sb a free hand (co do czegoś in sth)

- dać sobie rękę uciąć za kogoś/coś to stand by sb/sth through thick and thin

- dałbym sobie rękę uciąć, że to jego widziałem w kinie I’d swear blind it was him I saw at the cinema

- rozdawać coś hojną ręką to give sth out unstintingly a. lavishly

- grać na cztery ręce to play (piano) duets

- walczyć gołymi rękami to fight bare-fisted

- iść z kimś ręka w rękę to go hand in hand with sb, to play ball with sb

- przychodzić/wracać/odchodzić z gołymi a. pustymi a. próżnymi rękami to come/return/walk away empty-handed

- przepraszam, że przychodzę z gołymi rękami so sorry I’m coming up empty-handed

- przychodzić/wracać/odchodzić z pełnymi rękami to come/return/leave with one’s hands full, to not come/return/leave empty-handed

- pójść komuś na rękę to accommodate sb, to meet sb half-way

- jeść komuś z ręki to eat out of sb’s hand

- będzie ci jadł z ręki you’ll have him in the palm of your hand

- mieć długie ręce (kraść) to have light a. sticky a. itchy fingers; (umieć zaszkodzić) to be able to pull strings

- mieć dobrą rękę do roślin to have green fingers

- mieć dwie lewe ręce to be all (fingers and) thumbs

- mieć dziurawe a. maślane a. gliniane ręce to be all (fingers and) thumbs, to be ham-fisted; to be cack-handed GB pot.

- mieć fach w ręku a. mieć w ręku kawałek chleba to have a trade to fall back on

- mieć lekką rękę do robienia czegoś to be clever at doing sth

- mieć lekką rękę do wydawania pieniędzy to be open-handed, to be reckless in spending money

- mieć mocną rękę (energicznie kierować) to have a firm hand; (postępować bezwzględnie) to act firmly

- mieć złote ręce to be handy (with one’s fingers)

- mieć pełne ręce roboty to have one’s hands full

- mieć szczęśliwą rękę do czegoś a. w czymś to be lucky at sth, to be successful at sth

- mieć rozwiązane ręce to have a free hand

- mieć związane a. skrępowane ręce to have one’s hands tied

- mam związane ręce my hands are tied

- mieć wszystkie atuty w ręku to hold all the aces

- nawinąć się komuś pod rękę pot. to come sb’s way

- nie mieć o co rąk zaczepić pot. to be jobless

- nie móc ruszyć (ani) ręką, ani nogą pot. to be dead on one’s feet pot., to be worn to a frazzle pot.

- nosić kogoś na rękach to think the world of sb, to dote on sb

- oddać a. ofiarować komuś rękę to give sb one’s hand in marriage

- prosić/ubiegać się/starać się o czyjąś rękę to ask sb’s hand in marriage, to seek sb’s hand

- odmówić komuś ręki a. odtrącić czyjąś rękę to refuse to marry sb

- odmówiła mu ręki he had been refused her hand

- opuścić ręce to give in

- nie opuszczaj rąk never say die

- zginąć z czyjejś ręki a. z czyichś rąk to die at the hands of sb

- patrzeć komuś na ręce to keep an eye on sb

- podać komuś a. wyciągnąć do kogoś rękę to offer a. to extend a. to lend a helping hand to sb

- możemy sobie podać ręce we are in the same boat; welcome to the club

- podnieść rękę na kogoś to raise one’s hand to hit sb, to lift a hand to hit sb

- przechodzić przez czyjeś ręce to go a. pass through sb’s hands

- przechodzić a. wędrować z rąk do rąk (zmieniać właścicieli) to change hands; (być podawanym) to be passed a. handed round

- przemawiać do czyjejś ręki to give sb a backhander

- przyjąć kogoś/coś z otwartymi rękami to welcome sb/sth with open arms

- przykładać rękę do czegoś to have a hand in sth

- robić coś lekką ręką (bez wysiłku) to take sth in one’s stride; (bez zastanowienia) to do sth recklessly, to do sth light-heartedly

- siedzieć/czekać z założonymi rękami to stand idly

- składać coś w czyjeś ręce to place sth in sb’s able hands

- trzymać rękę na pulsie (czegoś) to have one’s finger on the pulse (of sth)

- umywać ręce to wash one’s hands

- urabiać sobie ręce po łokcie to work one’s fingers to the bone

- wpaść w niepowołane ręce to fall into the wrong hands

- wyciągnąć rękę do zgody to hold out the olive branch, to make an offer of reconciliation

- wyjść z czegoś obronną ręką to come away (completely) unscathed from sth

- z najgorszych tarapatów wychodził obronną ręką he would emerge from the worst predicaments unscathed

- wytrącić komuś broń z ręki to cut the ground from under sb’s feet

- wziąć sprawę w swoje a. we własne ręce to take a matter into one’s own hands

- zacierać ręce to rub one’s hands (with satisfaction)

- złapać kogoś za rękę to catch sb red-handed a. in the act

- żyć z pracy własnych rąk to earn a living

- ręka rękę myje (noga nogę wspiera) you scratch my back and I’ll scratch yours

- ręce (mi) opadają (na myśl o…) my heart fails (at the thought of…)

- ręka mnie/ją świerzbi my/her hand is itching

- ręka mnie świerzbi, żeby im wygarbować skórę my hand is itching to give them a good hiding

- jak a. jakby ręką odjął as if by magic

- migrena mi przeszła, jakby ręką odjął my migraine disappeared a. vanished as if by magic

- w twoje/wasze/pana ręce! przest. here’s to you!

- ręce przy sobie! (keep your) hands off!

- ręce przy sobie, bo będę strzelał! hands off or I’ll shoot you!

- niech ręka boska broni! God forbid!

- ręka, noga, mózg na ścianie! żart. (jako groźba) watch out or there’ll be murder! a. or I’ll blow your brains out a. or I’ll give you the works

* * *

- nk-

1. (drogi, marszu) direction; (wiatru, prądu) set; (dochodzenia, badań, rozumowania) line; iść w jakimś kierunku go l. make towards sth, make for sth, head towards l. for sth; kierunek działania course of action; kierunek studiów uniw. major; mieć zdolności w jakimś kierunku have a gift for sth; nadawać ton l. kierunek set the trend; w kierunku Warszawy towards Warsaw; w przeciwnym kierunku in the other l. opposite direction.

2. sztuka trend.

3. (= zarządzanie) management, leadership; pracować pod czyimś kierunkiem work under sb's guidance l. instruction.

4. wojsk. front.

* * *

rób

1. (= wytwarzać, przyrządzać) make ( coś z czegoś sth from sth l. sth (out) of sth); (krok, spacer, notatki, zdjęcie) take; robić błędy ortograficzne be a bad speller; robić bokami (= oddychać ciężko) pant; robić długi contract debts; robić w majtki pot. shit one's pants; robić pieniądze make money; kaczki robią „kwa” ducks go „quack”.

2. (= czynić) make, do; robić swoje (= wykonywać swoją pracę) do one's job; (= nie wychylać się) mind one's own business; robić komuś kawały play jokes on sb; robić na kimś wrażenie impress sb; nie robić wrażenia fail to impress; zupełnie nie zrobiło to na nim wrażenia it was completely lost on him; robić plany na przyszłość look ahead; robić porządki ( w domu) clean house; robić słodkie oczy do kogoś make sheep's eyes at sb; robić dobrą minę do złej gry grin and bear it, put on a brave l. bold front; robić (sobie) makijaż make up; robić coś na zamówienie make sth to order; robić (sobie) przerwę take a break; robić zakupy do the shopping, shop; dużo gadać, a mało robić be all mouth and no action; nic sobie nie robić z kogoś/czegoś laugh at sb/sth, set sb/sth at naught; robić sobie jaja take the piss (z kogoś/czegoś out of sb/sth); przestań robić sobie jaja! cut the kidding!; robić coś dla frajdy/zysku pot. do sth for kicks/profit; robić postępy w czymś get on with sth, make headway in l. with sth; robić kogoś w balona take sb for a ride, take the mickey out of sb; robić z czegoś dobry użytek use sth to advantage; robić z czegoś dramat l. tragedię make a drama out of sth; robić z igły widły make a mountain out of a molehill; robić wszystko z zegarkiem w ręku live by the clock; cóż on u licha robi? what on earth is he doing?.

3. (= powodować) (zamieszanie, hałas, problemy) make, cause; robić alarm raise the alarm; robić komuś konkurencję compete with sb; robić trudności raise difficulties; robić z czegoś problem l. sprawę make an issue out of sth; robić komuś nadzieję raise sb's hopes; robić komuś krzywdę harm sb, wrong sb; robić z siebie głupka make a fool of o.s.; robić z siebie widowisko make an exhibition l. a spectacle of o.s.

4. (= postępować, działać) do, act; to ci dobrze zrobi it will do you good; nie robi mi to różnicy it's all the same to me, it doesn't make any difference to me.

5. pot. (= pracować zarobkowo) work.

rób

1. (= być robionym) be made; robić się na bóstwo doll o.s. up.

2. (= przeobrażać się, stawać się) grow, become, turn, go; robi się ciemno/zimno it's getting dark/cold; robi się go żal one feels sorry for him; robi mi się niedobrze I'm beginning to feel sick; robi mi się niedobrze już na samą myśl o tym the very thought of it makes me sick; już się robi no sooner said than done; już się robi! I (we etc.) will get right down to it!; na tym biurku robią się plamy this desk stains easily; tak się nie robi (= tak nie wolno) it's not fair; robiło się gorąco przen. the situation was hotting up.

- frontowa część domu the front (part) of the house

- północna część Polski the northern part of Poland

- podzielił tort na równe części he cut the birthday cake into equal pieces

- szukaj w środkowej części kredensu look in the middle section of the cupboard

- w trzech częściach in three movements

- część garderoby a piece of clothing

- części zamienne a. zapasowe do maszyny the spare parts for a machine

- złożyć zegarek/radio z części to assemble a watch/radio

- rozłożyć rower na części to take a bike apart, to strip down a bike

- mikser nie działa, chyba brakuje jakiejś części the mixer isn’t working, some element a. part must be missing

- przez część roku w ogóle nie pracował for part of the year he didn’t work at all

- to tylko część prawdy that’s only (a) part of the truth

- część tych utworów zaginęła some of the works are missing

- mężczyźni w przeważającej części pracują na budowach i w fabrykach the majority of the men work on construction sites or in factories

- sprostał wymaganiom tylko w znikomej części he only carried out a fraction of what was required of him

- po a. w części in part, partly

- zmieszać jedną część proszku i dwie części wody to mix one part powder to two parts water

- □ części ciała Anat. the parts of the body

- części mowy Jęz. the parts of speech

- części świata Geogr. the parts of the world

- części zdania Jęz. the parts of a sentence

■ pewna część ciała euf. (tyłek) sit-upon pot., żart.; behind pot.

- dostaniesz w pewną część ciała, to się uspokoisz you’ll calm down soon enough if I give you one on the behind

- leżeć na kanapie/łóżku to lie on a couch/bed

- leżeć na plecach/na brzuchu/na boku to lie on one’s back/front/side

- leżał w łóżku do dziesiątej he stayed in bed till ten o’clock

- dzieci już leżą w łóżkach the children are already in bed

- już leżał w łóżku, gdy zadzwonił telefon he was (already) in bed when the telephone rang

- cały dzień leżeli w słońcu they spent the whole day basking in the sun

- leżeć w szpitalu/klinice to be in hospital/a clinic

- leżał w szpitalu przez miesiąc he was in hospital for a (whole) month

- partyzanci leżą pod murem the partisans are buried by the wall

- leżeć w grobie to be dead a. gone

- leżeć w ziemi pot. to be pushing up the daisies pot.

- ołówek leży na podłodze a pencil is lying on the floor

- na wszystkich krzesłach leżały książki i papiery books and papers were lying on all the chairs

- kurz leżał na podłodze there was dust on the floor

- na stole leżał biały obrus there was a white (table)cloth on the table

- błoto leży na ulicy the street is covered with mud

- nisko przy ziemi leżały jeszcze mgły fog was still lying low over the ground

- garnitur leży na nim jak ulał the suit fits him like a glove

- sukienka fatalnie leży the dress doesn’t fit at all

- miasto leży nad rzeką the town is on a river

- Polska leży w Europie Poland is in Europe

- problem leży w tym, że… the problem is that…

- leżeć u podstaw a. źródeł a. początków czegoś to be the underlying reason for a. cause of sth

- zasadnicza kwestia leżąca u podłoża konfliktu the fundamental issue underlying the conflict

- u podłoża tych decyzji leżały względy polityczne there were political reasons underlying the decisions

- leżeć w czyjeś naturze to be in sb’s nature

- wybuchowość leżała w jej usposobieniu it was in her nature to be short-tempered

- leżeć w czyjeś gestii to be within sb’s authority

- szkoły podstawowe leżą w gestii władz lokalnych primary schools come under the aegis of the local authorities

- w gestii dyrektora leży wydawanie decyzji the manager is responsible for taking decisions

- teatry leżą, bo nie mają dotacji theatres are in dire straits due to the lack of subsidies

- jeśli nie oddam pieniędzy, to leżę (i kwiczę) if I don’t give the money back, I’m done for pot.

- twoje towarzystwo leży mi najbardziej your company suits me best

- te pytania mi nie leżały the questions didn’t suit me at all

■ leżeć do góry brzuchem pot., pejor. to lie about a. around

- leżeć na obie łopatki pot. to be done for pot.

- leżeć na pieniądzach a. forsie pot. to be made of money

- leżeć u czyichś nóg a. stóp pot. to bow before a. to sb

- leżeć w gruzach a. ruinie to lie in ruins

- leżeć odłogiem [ziemia] to lie fallow

- suknia z tyłu zapinana na zamek/wiązana a dress with a zip fastener/tied at the back

- włożyć sweter/koszulkę tył a. tyłem na przód to put on a jumper/T-shirt back to front GB a. backwards US

- siedzieć/stać tyłem do okna to sit/stand with one’s back to a window

- posuwać się/iść tyłem to walk backward(s)

- wjechał tyłem do garażu he backed a. reversed a car into a garage

- czytać/pisać wyrazy od tyłu to read/write words backwards

- ogród z tyłu domu a garden at the back a. rear of a house

- spojrzeć do tyłu to glance backward(s), to look back

- odrzucić do tyłu głowę/włosy to toss one’s head/hair

- szedł w tyle za innymi he walked behind the others

- kiwać się w przód i w tył to rock to and fro a. backwards and forwards

- zbliżyć się/zaatakować od tyłu to approach/attack from behind

- zrobił krok w tył he took a step backwards, he stepped backwards

- w tył zwrot! about turn! GB, about face! US

- żołnierze wykonali w tył zwrot soldiers did an about-turn GB a. about-face US

- na tyłach fabryki/sklepu at the rear of a factory/store

- zawsze mamy tyły w płaceniu rachunków we’re always behind with (paying) the bills

■ być do tyłu pot. (mieć zaległości) to be a. get behind (z czymś with sth)

- on jest stale do tyłu z robotą/płaceniem czynszu he’s always behind with his work/the rent

- być w tyle (być gorszym) to fall behind, to lag behind

- w porównaniu do innych jesteśmy bardzo w tyle compared with the others, we have fallen way behind

- mieć tyły u kogoś pot. to be in sb’s black books pot., to be in the doghouse with sb pot.

- podać tył książk. (uciec) to be in flight

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

- chwalić czyjąś uczciwość/oszczędność to praise sb’s honesty/thriftiness

- chwalić kogoś za fachowość/dokładność to praise sb for their professionalism/accuracy

- chwaliła go, że świetnie gotuje she praised his excellent cooking

- nauczyciel chwalił ucznia przed dyrektorem/przed całą klasą the teacher praised the pupil to the head/in front of the whole class

- film chwalono za dobry scenariusz the film was praised for its interesting screenplay ⇒ pochwalić2

- chwalić się swoimi pieniędzmi/znajomościami to boast about one’s money/about the people one knows

- chwalić się swoim dorobkiem życiowym to boast about a. of one’s achievements

- lubi chwalić się sąsiadom swoim ogrodem he likes boasting to the neighbours about his garden

- chwalił się kolegom, że dostał premię he boasted to his workmates about getting a bonus

- chwalił się przed znajomymi swoim nowym samochodem he showed off his new car to his friends

- nie ma się czym chwalić it’s nothing to be proud of a. to boast about

- nie chcę się chwalić, ale to wszystko dzięki mnie I don’t want to boast a. brag (about it), but this is all thanks to me

- nie chwaląc się without wishing to boast, with all due modesty ⇒ pochwalić2

■ chwalić Boga książk. thank heavens; praise be (to God) przest.

- chwalić sobie coś to be (very) happy with sth, to be (very) satisfied with sth

- chwalić sobie hotel/samochód to be (very) happy a. satisfied with the hotel/one’s car

- chwalić sobie życie na wsi to be happy living in the country

- to jej się chwali książk. she deserves credit for it, it’s to her credit

- chwali mu się przede wszystkim śmiałość, z jaką przystąpił do tematu above all he deserves credit a. praise for his bold approach to the topic

- cała praca już skończona? to się chwali is all the work finished? good for you

- nie chwal a. nie chwali się dnia przed zachodem słońca przysł. don’t speak a. crow too soon, don’t count your chickens (before they are hatched) przysł.

- wszelki duch Pana Boga chwali przest. (God) bless my soul! przest., well, I’ll be blessed! przest.

- pół godziny half an hour

- półtorej godziny an hour and a half

- za godzinę/dwie godziny in an hour/two hours

- godzinę/dwie godziny temu an hour/two hours ago

- był tu godzinę temu a. przed godziną he was here an hour ago

- wyjść na godzinę/pół godziny to go out for an hour/for half an hour

- spóźnić się o dwie godziny to be two hours late

- przyszedł (na) godzinę przed rozpoczęciem zebrania he came an hour before the meeting started

- przyjechał (w) godzinę po wypadku he came an hour after the accident

- gdybyś przyszedł godzinę wcześniej/później if you had come an hour earlier/later

- wyszedł i po godzinie wrócił he went out and came back an hour later

- mamy jeszcze pół godziny do odjazdu pociągu we still have half an hour before the train leaves

- macie półtorej godziny na napisanie pracy you have an hour and a half to write the paper

- zrobię to w godzinę a. w ciągu godziny I can do it within an hour

- dzwonisz po raz trzeci w ciągu godziny that’s the third time you’ve rung in an hour

- jeśli w ciągu godziny przestanie padać, to… if it stops raining within the next hour, then…

- film trwał trzy godziny the film was three hours long

- minęła kolejna godzina another hour passed

- jechaliśmy (przez) dwie godziny we were driving for two hours

- autobus kursuje co godzinę/pół godziny the buses run every hour/half hour

- jechać 100 kilometrów na godzinę to drive at 100 kilometres an hour

- zarabiać 20 dolarów za godzinę to earn 20 dollars an hour

- (całymi) godzinami siedzi przed telewizorem he spends hours in front of the TV

- czekałem chyba z godzinę I must have waited around an hour

- to mi zajęło dobre a. bite trzy godziny it took me a good three hours

- jest godzina ósma it’s eight o’clock

- o której godzinie wróciłeś/skończyłeś? at what time did you come back/finish?

- wybijać godziny to strike the hours

- zegar bije tylko o pełnej godzinie the clock strikes only on the hour

- przyszedł o wyznaczonej/umówionej godzinie he arrived at the appointed/agreed time

- do godziny osiemnastej brakowało kilku minut it was (still) a few minutes before 6 p.m.

- sytuacja zmieniała się z godziny na godzinę the situation changed from hour to hour a. from one hour to the next

- opowiedział wszystko godzina po godzinie he told the whole story as it had happened hour by hour

- w godzinach porannych/wieczornych in the morning/evening

- pracowali do późnych godzin nocnych they worked until all hours

- byłem w mieście w godzinie największego tłoku I was in the city during the heaviest traffic

- będą tu lada godzina they’ll be here any time now

- nadeszła a. wybiła godzina próby/zemsty książk. the hour of trial/vengeance has come

- wybiła jej ostatnia godzina książk. her time a. last hour has come

- zawiódł w godzinie próby książk. he failed in his hour of trial

- to dwie godziny marszu stąd it’s two hours’ walk from here

- następny przystanek jest (o) godzinę drogi stąd the next stop is an hour (away) from here

- do stacji jest pół godziny samochodem/piechotą the station is half an hour’s drive/walk away

- godzina lekcyjna forty-five minutes

- sześć godzin angielskiego tygodniowo six hours of English a week

- siatka godzin a timetable

- godziny urzędowania opening a. business hours

- godziny przyjęć (lekarza) surgery hours

- w godzinach pracy during working hours

- pracować po godzinach to work after hours a. overtime

- □ godzina policyjna curfew

- godzina wychowawcza Szk. form period GB

- godzina zegarowa sixty minutes

- godziny dziekańskie/rektorskie Uniw. cancellation of classes by the dean/vice-chancellor

- godziny nadliczbowe overtime

- godzina a. godziny szczytu rush hour

- w godzinach szczytu in a. during the rush hour

■ godzina zero zero hour

- szara godzina twilight, dusk

- powiedzieć coś w dobrą/złą godzinę to say something at the right/wrong time

- nie znać a. nie być pewnym dnia ani godziny not to be sure of anything

- zostawić coś na czarną godzinę to keep sth for a rainy day

- jakiego koloru są ściany? what colour are the walls?

- jaki to ma kształt? what shape is it?

- jaka jest pogoda? what’s the weather like?

- jaki to samochód? what kind of car is that?

- jaka ona jest/jacy oni są? what is she like/are they like?

- na jaki temat jest ta książka? what is this book about?

- w jaki sposób? in what way?, how?

- po jakiemu oni mówią? what language are they speaking?

- nie wiedziałem, w jakim języku rozmawiają I didn’t know what language they were speaking

- poradziła mi, jaki garnitur wybrać she advised me what suit to choose

- powieści, jakie pisał pod koniec życia the novels (which a. that) he wrote towards the end of his life

- pamiętam słowa, jakich użył I remember the words (that) he used

- powódź, jakiej nie pamiętali najstarsi ludzie a flood the likes of which even the oldest people had never seen

- jakie to ładne! how pretty (this is)!

- jakiś ty miły! how kind you are!

- nie masz pojęcia, jakie to straszne uczucie you’ve no idea what an awful feeling it a. that is

- jaka hańba! what a disgrace!

- popatrz, jaka duża ryba! look, what a big a. large fish!

- „podobno masz psa?” – „jakiego psa? kota!” ‘I hear you have a dog?’ – ‘what dog? cat, you mean’

- jaki tam urlop, sześć dni to ma być urlop? what holiday? you call six days a holiday? pot.

- zatrzymaj się przed jakim sklepem stop in front of some shop

- weź się do jakiej pracy why don’t you do some work!

- zachowywała się jak jaka hrabina pot. she behaved like some grand lady

- jakie dziesięć lat/kilometrów some ten years/kilometres

- za jaki tydzień/miesiąc in a week/month or so

- będziemy w domu za jakie dwie godziny we’ll be home in two hours or so

- odwalić stertę kamieni/śnieg sprzed domu to remove the pile of stones/the snow from in front of one’s house

- odwalić robotę byle jak to bash out a job

- odwalić kawał dobrej roboty to do a whole lot of work

- odwalili mnie na egzaminie they failed me at the exam

- odwalili moją kandydaturę na stanowisko dyrektora they rejected my candidature for the post of manager

- odwalić od kogoś zadanie to crib an exercise from sb

- przez cały wieczór odwalała wielką damę all evening she was playing the grand lady

- nie odwalaj wariata don’t play the fool

- płat tynku odwalił się od ściany a piece of plaster came off the wall

- odwal się od mojej dziewczyny! leave my girl alone!

- pochwalić kogoś za coś to praise sb for sth

- zostali pochwaleni za lojalność they were commended for their loyalty

- recenzenci pochwalili film za autentyczność the reviewers praised the film for its authenticity

- został pochwalony przed całą klasą he was praised in front of the entire class

- pochwalili moją pracę they praised my work

- gość pochwalił zupę the guest praised the soup

- „ładne mieszkanie'' – pochwalił ‘nice flat,’ he said approvingly

- niech będzie pochwalony (Jezus Chrystus)!, pochwalony! praise be to God a. Praise the Lord! ⇒ chwalić

- „zdałem'' – pochwalił się ‘I passed,’ he said proudly

- pochwalić się czymś to show sth off

- pochwalić się przed kimś to show off to sb

- szkoła może się pochwalić długą tradycją the school boasts a long tradition

- mógł się pochwalić wieloma osiągnięciami he had many achievements to his credit ⇒ chwalić się

- przyjść do domu to come home

- przyjść do pracy/biura to come to work/to the office

- przyjść do kolegi to come to see a friend

- przyjść (do kogoś) w odwiedziny a. z wizytą to come to see a. visit sb

- przyjść na spotkanie/koncert to come to a meeting/concert

- przyjść na dworzec/lotnisko to come to the station/airport

- przyjść się pożegnać/przywitać to come to say goodbye/hello

- przyjść do kogoś do sprzątania/prania/mycia okien to come to clean sb’s house/do sb’s laundry/clean sb’s windows

- przyjść do kogoś po (po)radę to come to ask a. seek sb’s advice

- przyjść do kogoś z prośbą/propozycją/skargą to come to sb with a request/an offer/a complaint

- przyjść komuś z odsieczą to come to sb’s rescue także przen.

- pociąg przyszedł o czasie/z opóźnieniem the train arrived a. came in on time/late

- o której przychodzi autobus z Zakopanego? what time does the bus from Zakopane arrive?

- w ostatnim czasie przyszło kilku nowych nauczycieli/uczniów several new teachers/students have recently arrived

- przyjść na czyjeś miejsce to take sb’s place

- do szkół/wojska przychodzi teraz wyż demograficzny the baby boomers are beginning school/army service now

- z frontu przychodziły sprzeczne informacje conflicting reports were arriving from the front line

- poczta/prasa przychodzi zawsze o tej samej porze the post is/newspapers are always delivered at the same time

- huragan przyszedł z północy the hurricane came from the north

- przyszła noc night came

- przyszła fala upałów a heatwave came a. broke

- przyszła bieda/starość lean times/old age came

- poczekaj, przyjdzie kolej na gratulacje wait, the time for congratulations will come

- przyjdzie kolej na ciebie your turn will come

- przyszła moda na kapelusze hats came into fashion

- przyszedł mi do głowy pewien pomysł an idea came to my mind, I had an idea

- w tym kontekście przyszedł mi na myśl pewien znajomy in connection with that I thought of a certain acquaintance of mine

- potem przyszła refleksja afterwards a reflection came to me/him

- przyszła jej/nam ochota na tańce suddenly she/we felt like dancing

- przyszła mu fantazja wybudować fontannę w ogrodzie he had a fancy to build a fountain in the garden

- nauka/pisanie listów przychodzi mu łatwo/trudno studying/writing letters comes/doesn’t come easy to him pot.

- nic mi nie przyjdzie z tego, że skończę kolejny kurs I’ll get nothing out of finishing another course

■ przyjść na gaszenie świec to come at the very end of an event

- przyjść na gotowe to come when everything is ready

- przyjść do równowagi to recover control of oneself

- przyjść do siebie/sił/zdrowia to recover

- zobacz, na co mi przyszło, bez pomocy nawet kroku nie zrobię look what things have come to for me, I can’t even make one step unaided

- przyjdzie mi sprzedać dom/przenieść się na wieś the moment will come when I’ll have to sell the house/move to the country

- jak przyjdzie co do czego, to możecie na mnie liczyć when the time comes, you can count on me

- łatwo przyszło, łatwo poszło przysł. easy come, easy go

- rzucić coś a. czymś to throw sth

- rzucić w kogoś kamieniem to throw a stone at sb

- rzucić coś w kąt to throw sth aside

- rzucić komuś koniec liny to throw sb one end of a rope

- rzucić sieci to cast the nets

- rzucić kotwicę to drop a. cast anchor

- rzucić broń to drop one’s weapons

- rzuć broń! drop the gun!

- rzucić monetą to toss a coin

- rzucić monetą, kto pójdzie to toss up who should go

- rzućmy monetą let’s toss for it

- rzucić przeciwnika na deski to throw one’s opponent to the ground

- wichura rzuciła nim o ścianę the wind threw him against the wall

- zahamował tak ostro, że aż go rzuciło na szybę he braked so abruptly that he was thrown against the windscreen

- rzucać głową/ramionami to toss one’s head/arms

- konie rzucały łbami the horses were tossing their heads

- fale rzucały statkiem waves tossed the ship about

- samolotem rzucało the plane was tossed about

- samochód rzucał na wybojach the car bumped over the rutted road

- rzucały nim drgawki he was shaken by convulsions

- rzucić oddziały do natarcia to send the troops into battle

- rzucić na rynek nowy produkt to launch a new product

- do sklepu rzucili masło/mięso pot. there’s some butter/meat at the grocery

- latarnia rzucała krąg światła na chodnik the street lamp cast a ring of light on the pavement

- rzucić nowe światło na coś przen. [dowód, odkrycie] to shed new light on sth

- rzucić obraz na ścianę/ekran to throw an image onto a wall/screen

- rzucić coś na papier to put sth on paper

- ciemny wzór rzucony na białe tło a dark pattern against a white background

- rzucić na kogoś urok to cast a spell on sb

- rzucić na kogoś klątwę (przekląć) to cast a curse on sb; (wykląć) to anathematise sb

- rzucić komuś wyzwanie to throw down the gauntlet to sb

- rzucić komuś spojrzenie pełne nienawiści to throw sb a look of hatred

- rzucić na coś okiem to have a look at sth

- rzucić na kogoś podejrzenie to cast suspicion on sb

- rzucać uwagi to make remarks

- rzucić przekleństwo to curse

- rzucać kurwami wulg. to eff and blind pot.

- rzucić komuś w twarz obelgę to throw an insult at sb

- rzucić myśl a. pomysł, żeby… to come up with an idea to…

- rzucić hasło do odmarszu to give an order to depart

- rzucić hasło odnowy moralnej to call for moral revival

- „zobaczysz, że mam rację” – rzucił na odchodnym ‘you’ll see I was right,’ was his parting shot

- rzucić most przez rzekę to throw a bridge over a river

- chłopak ją rzucił her boyfriend dumped her

- rzucił ją dla młodszej he left her for a younger woman

- rzucić szkołę to give up a. quit school

- rzucić wszystko w diabły pot. to let it all go to hell

- rzucił wszystko i wyjechał he dropped everything and left

- rzucił wszystko i wybiegł z domu he dropped everything and ran outside

- rzucić się w przepaść/z okna to throw oneself off a rock/out of a window

- rzucić się pod pociąg to throw oneself in front of a train

- rzucić się na ziemię/łóżko to throw oneself on the ground/bed

- rzucić się komuś na szyję a. w ramiona a. w objęcia to throw oneself into sb’s arms

- rzucić się komuś do kolan a. stóp przest. to throw oneself at sb’s feet

- rzucić się do drzwi to rush towards the door

- rzucić się do przodu to lunge forward

- rzucić się do ucieczki to dart away

- rzucić się w pościg za kimś to dart after sb

- rzucić się komuś na ratunek to rush to sb’s rescue

- rzucić się na kogoś z nożem to lunge at sb with a knife

- rzucił się na niego pies he was attacked by a dog

- rzucić się w wir pracy to throw oneself into work

- rzucił się na jedzenie he attacked the food ravenously

- rzucać się na książki to read voraciously

- rzucić się robić coś to rush to do sth

- wszyscy rzucili się kupować maski gazowe people rushed to buy gas masks

- rzucać się przez sen to toss about in one’s sleep

- ryba rzucała się na piasku the fish was thrashing about on the sand

- rzucił się na to oskarżenie he bridled at the accusation

- rzuciła się gangrena gangrene set in

- rzuciło jej się na płuca/nerki her lungs/kidneys were affected

- na mózg a. rozum mu się rzuciło it made him crazy

- rzucił się i kupił jej złoty pierścionek he lashed out and bought her a gold ring

■ rzucać mięsem pot. to hurl abuse

- rzucać się w oczy to be conspicuous, to stick out

- od razu rzucało się w oczy, że… it was clearly visible that…

- rzuciło mi się w oczy, że… I noticed that…

- rzucający/nierzucający się w oczy conspicuous/inconspicuous

- dzieci wygłupiały się na lekcji the children were fooling a. messing around in class

- wygłupiać się przed kamerą to goof a. play around in front of the camera

- przestań się wygłupiać i weź się do roboty! stop messing around a. quit screwing around US pot. and get to work!

- nie wygłupiaj się, przecież wiesz, że to ja don’t be silly a. stop that nonsense, you know it’s me