scelera

I. 1. 2. II. A. B. C. D.

    aequō āvī, ātus, āre    [aequus], to make equal, equalize: suas opes cum potentissimis aequari, Cs.: numerum (corporum) cum navibus, V.: fortunam animis, L.: tecta caelo, raise, V.: illi... amorem, returns equal love, V.: imperium terris, animos Olympo, extend, V.: solo aequandae sunt dictaturae, abolished, L.: nocti ludum, i. e. play all night, V.: Ibant aequati numero, i. e. kept step to the song, V.: aequato omnium periculo, Cs.: aequato Marte, L.: cur non omnia aequantur? i. e. equally vested in the two parties, L.: caelo te laudibus, raise, V.: laborem Partibus iustis (abl.), distribute equally, V.: foedera cum rigidis aequata Sabinis, i. e. made on equal terms, H. — To place on an equality with, compare: scelera cum aliis. — Of places, to make level, even, smooth: locum, Cs.: area aequanda cylindro, V.: pumice omnia, Ct.: aciem, i. e. make as long as the enemy's, L.: nec tamen aequari frontes poterant, L. — To become equal, equal, come up to, attain, reach: illis se: caelum, to reach, O.: cum sulcos aequant sata, i. e. grow as high as the ridges, V.: facta dictis, i. e. speak worthily of the achievements, L.: lacrimis labores, lament adequately, V.: regum opes animis, i. e. rival by his spirit, V.: ducem passibus, keep pace with, V.: sagitta aequans ventos, as swift as the winds, V.: vellera nebulas aequantia, i. e. as fine as mist, O.: munia comparis, i. e. draw even with her mate, H.

    audācter (rarely audāciter) adv. with comp. audācius and sup. audācissimē    [audax], boldly, courageously: te monere, T.: subsistere, Cs.: audacius disputabo: dictatorem creare, with confidence, L.—Form audaciter: de aliquā re laturum esse, L.—Rashly, audaciously, desperately: multa facta: audicius exsultare: scelera audacissime facere.—Form audaciter: facere: negare, L.

    complector or conplector plexus, ī, dep.    [PARC-, PLEC-], to clasp, embrace, grasp: mulierem, T.: patrem: nepotes, V.: dextram euntis, V.: pedes, V.: membra lacertis, O.: inter nos: inter se, L.: Te comitem, V. — To grasp, clasp, seize, encircle, surround, compass, enclose: (vitis) claviculis quicquid est nacta complectitur: amaracus illum Floribus conplectitur, V.: spatium, to include (in fortifications), Cs.: Ruris quantum aratro Conplecti posses, i. e. plough around, O.: quoad stans complecti posset, grapple, N.: dextrā hostem, V.—Fig., of sleep, to seize upon, enfold: sopor complectitur artūs, V.: me somnus.—To grasp mentally, comprehend, understand: animum cogitatione: alqd: animo: cum conplector animo, reperio, etc.: genus iudiciorum: formam animi, to consider, Ta. — To comprise, express, describe, represent, explain, include, sum up, comprehend: facta oratione: hoc uno complector omnia: causas ipsā sententiā, sum up in the motion itself.— Poet.: est talīs complexa preces, summed up her wishes in, O. — In philos., to draw a conclusion, make an inference, C.—To embrace, value, honor, care for: eum beneficio: te benevolentiā: caritate civīs, L.: cunctam rem p. res tuae gestae complexae sunt, have extended to.—To embrace, include: omnīs omnium caritates patria una complexa est: quo uno maleficio scelera omnia complexa esse videantur.—To seize, lay hold of, take possession of: (philosophiae) vis cum est idoneam complexa naturam.

    cōnflīctō āvī, ātus, āre, intens.    [confligo], to come in conflict, collide: cum nialo, T.: per scelera rem p., to ruin, Ta.

    cum or (earlier) quom (not quum) conj.    [1 CA-].    I. Prop., of time (cum temporale), constr. with indic. in an independent assertion; with subj. in a subordinate statement.—Fixing a point of time, when, at the time when: Lacrumo, quom in mentem venit, now that, T.: auditis, cum ea breviter dicuntur: eo cum venio: Postera cum lustrabat terras dies, V.: cum contionem habuit: cum proxime Romae fui: cum Italia vexata est: cum stellas fugarat dies, V.: quom non potest haberi, cupis, T.: tempus cum pater iacebat: eo tempore, cum necesse erat: memini noctis illius, cum pollicebar: tunc, cum adempta sunt arma, L.: etiam tum, cum verisimile erit, latratote, not until: cum peroraro, tum requiratis: cum signum dedero, tum invadite, L.: sese, cum opus esset, signum daturum, Cs.: sua bona, cum causae dicendae data facultas sit, tum se experturum, L. — Fixing or defining a period of time, when, while, during the time that, as, as long as, after: Alium esse censes nunc me, atque olim quom dabam? T.: risum vix tenebam, cum comparabas, etc.: tum, cum illum exterminari volebam, putabam, etc.: Hasdrubal, cum haec gerebantur, apud Syphaeum erat, L.—Of repeated action, when, whenever, at times when, as often as, always... when, if: omnes, quom valemus, recta consilia aegrotis damus, T.: cum permagna praemia sunt, est causa peccandi: Cum furit... Profuit aestūs avertere, V.: cum cogniti sunt, retinent caritatem: cum rosam viderat, tum incipere ver arbitrabatur, never until.—In clauses stating a fact, the point or period of time fixed by the main sentence (cum inversum), when, at the time when, and at this time, and meanwhile, and yet: longe iam abieram, quom sensi, T.: dies nondum decem intercesserant, cum filius necatur: Vix ea fatus erat, cum scindit se nubes, V.: multum diei processerat, cum etiamtum eventus in incerto erat, S.: nondum lucebat, cum scitum est: iamque hoc facere apparabant, cum matres procurrerunt, Cs.: Et iam phalanx ibat... flammas cum puppis Extulerat, V.: anni sunt octo, cum interea invenitis, etc.: cum interim milites domum obsidere coeperunt: nondum centum anni sunt, cum lata lex est.—Describing a time by natural events, when, while, as soon as: ipsi, cum iam dilucesceret, deducuntur: cum lux adpropinquaret.—In narration, describing the occasion or circumstances of an action (cum historicum), when, on the occasion that, under the circumstances that, while, after.—With imperf: Magistratus quom ibi adesset, occeptast agi, T.: Marius, cum secaretur, vetuit se adligari: Caesar cum ab hoste non amplius abesset... legati revertuntur, Cs.: heri, cum vos non adessetis: cum ad tribum Polliam ventum est, et praeco cunctaretur, ‘cita,’ inquit, etc., L.: Socrates, cum XXX tyranni essent, pedem portā non extulit, as long as: vidi, Cum tu terga dares, O.: is cum interrogaretur... respondit.—With maxime, just as, precisely when: Caesar, cum maxime furor arderet Antoni, exercitum comparavit: cum maxime agmen explicaretur, adoriuntur, L. — With perf: hic pagus, cum domo exisset, Cassium interfecerat, Cs.: cum domos vacuas fecissent, iunguntur nuptiis, L.: cum fanum expilavisset, navigabat Syracusas. — Of repeated occasions, when, whenever, on every occasion that, as often as.—With imperf: dispersos, cum longius procederent, adoriebatur, Cs.: saepe, cum aliquem videret, etc., on seeing, N.: numquam est conspectus, cum veniret. — With pluperf: Cum cohortes ex acie procucurrissent, Numidae effugiebant, Cs.: qui cum in convivium venisset: quantum obfuit multis, cum fecissent, etc.—Describing a time named in the principal sentence, when, such that, in which: Si ullum fuit tempus quom ego fuerim, etc., T.: fuit antea tempus, cum Galli superarent, Cs.: vigesimo anno, cum tot praetores in provinciā fuissent: eodem anno, cum omnia infida essent, L.: biduum supererat, cum frumentum metiri oporteret, in which, Cs.: fuit cum arbitrarer, etc.: audivi cum diceret, etc.—    II. Meton., of identical actions, when, in that, by the fact that: Qui quom hunc accusant, Naevium accusant, T.: quae cum taces, nulla esse concedis: quod cum facit, iudicat, etc.: senatum intueri videor, cum te videor, L.: loco ille motus est, cum ex urbe est depulsus: quod cum dederis, illud dederis, ut, etc.: illa scelera, cum eius domum evertisti (which you committed) in uprooting: purgatio est cum factum conceditur, culpa removetur.—In hypothesis, assuming a fact, when, if: ad cuius fidem confugiet, cum per eius fidem laeditur, etc.—Contrary to fact, when, if, if at such a time: haec neque cum ego dicerem, neque cum tu negares, magni momenti nostra esset oratio: quod esset iudicium, cum tres... adsedissent?—Explaining a feeling, etc., that, because, for: Dis habeo gratiam, Quom adfuerunt liberae, T.: gratulor tibi, cum tantum vales. — As connective, correl. with tum, while, when; cum... tum, as... so, both... and, and besides, while... especially: Quom id mihi placebat, tum omnes bona dicere, T.: cum omnes eo convenerant, tum navium quod ubique fuerat coëgerant, Cs.: qui cum multa providit, tum quod te consulem non vidit: movit patres cum causa, tum auctor, L.—In the adverb. phrase cum maxime, with ellips. of predicate, in the highest degree, most: hanc Amabat, ut quom maxime, tum Pamphilus, as much as ever, T.: ea, quae fiunt cum maxime, i. e. at this very moment: sed cum maxime tamen hoc significabat, precisely this: quae multos iam annos, et nunc cum maxime, cupit.—    III. Praegn., giving a cause or reason (cum causale), when, since, because, inasmuch as, seeing that, in that, in view of the fact that: haud invito sermo mi accessit tuos, Quom... intellego, T.: Deos quaeso ut sit superstes, Quom veritust facere, etc., T.: an pater familiarissimis suscensuit, cum Sullam laudarent? for praising: quae cum ita sint, videamus, etc.: cum longinqua instet militia, commeatum do, L.: cum tanta multitudo tela conicerent, potestas erat, etc., Cs.: cum esset egens, coepit, etc.: Caesar cum constituisset hiemare in continenti, obsides imperat, Cs.—So often nunc cum, now that, since in fact: nunc vero cum sit unus Pompeius.—Often with praesertim, especially since, more than all when: nam puerum non tollent... Praesertim quom sit, etc., T.: cum praesertim vos aliam miseritis.—With quippe, since evidently, since of course: nihil est virtute amabilius... quippe cum propter virtutem diligamus, etc. — In contrasts, when, while, whereas, while on the contrary, and yet (cum adversativum): finem faciam dicundi, quom ipse finem non facit? T.: quo tandem ore mentionem facitis... cum fateamini, etc.: cum maximis eum rebus liberares... culpam relinquebas: simulat se confiteri, cum interea aliud machinetur.—In concessions, when, although, notwithstanding (cum concessivum): nil quom est, nil defit tamen, T.: pecuniam facere cum posset, non statuit: cum aquae vim vehat ingentem (Druentia), non tamen navium patiens est, L.: patrem meum, cum proscriptus non esset, ingulastis: quam causam dixerat, cum annos ad quinquaginta natus esset?

    dīvīnus adj. with comp. and sup.    [divus], of a god, of a deity, divine: numen: stirps, V.: origo, L.: sine ope divinā, Cs.: animos esse divinos, i. e. of divine origin: religiones, L.: causa divinior: divinissima dona, i. e. most worthy of a deity: rem divinam facere, worship, T.: rem divinam ture ac vino fecisse, L.: rebus divinis praeesse, religion, Cs.: agere divina humanaque, religious and secular duties, L.: divina humanaque Divitiis parent, the whole world, H.: omnium divinarum humanarum rerum consensio, i. e. union in all interests and feelings: divina humanaque scelera, sacrilege and outrage, L.: rerum divinarum et humanarum scientia, physics and morals: divinum ius et humanum, natural and positive law: (homines) soli divinocum capaces, Iu. — Divincly inspired, prophetic: animus divinior: cum ille potius divinus fuerit, N.: vates, H.: poëta, V.: futuri Sententia, H.: Imbrium avis imminentium, H. — As subst m., a soothsayer, prophet: nescio qui ille divinus: divine tu, inaugura, L.: adsisto divinis, watch the fortunetellers, H.— Godlike, superhuman, admirable, excellent: genus hominum: legiones: fides: senatūs admurmuratio: quā (ratione) nihil est in homine divinius: domus, i. e. imperial, Ph. I II

    ex-piō āvī, ātus, āre.—In religion,    to make amends for, atone for, purify, expiate, purge by sacrifice: tua scelera in nostros milites, i. e. avenge: filium pecuniā publicā, L.: quae violata sunt, expiabuntur: arma Nondum expiatis uncta cruoribus, H.—To avert, destroy the force of (an omen or curse): quem ad modum ea expientur: prodigium, L.: dira detestatio Nullā expiatur victimā, H.—To make amends for, repair, make good, compensate: superioris aetatis exempla Gracchorum casibus, Cs.: legatorum iniurias, L.

    ex-trahō āxī, āctus, ere,    to draw out, draw forth, pull out, drag: telum e corpore: telum de volnere, O.: puerum alvo, H.: consulem ex tectis: rure in urbem, H.: senatores vi in publicum, L.: extractos ad certamen fudit, L.: (eum) turbā Oppositis umeris, H. — Fig., to withdraw, extricate, release: urbem ex periculis maximis: (scelera) ex tenebris in lucem, L. — To extract, eradicate: ex animis religionem. — To draw out, protract, prolong: res variis calumniis: certamen usque ad noctem, L.: somnum in diem, Ta.: extrahi rem ex eo anno, i. e. into the next year, L.: dicendi morā dies, i. e. waste, Cs.: triduum disputationibus, Cs.: extrahi se putare, put off, L.

    grassor ātus, ārī, dep. intens.    [gradior], to go, move, go about: recto limite, O.— To loiter, idle, riot: iuventus grassans in Subura, L.: per omnia scelera, L.—Fig., to go, proceed, act, move: ad gloriam virtutis viā, S.: aliā viā, L.: consilio grassandum ratus, L.: cupidine atque irā, be actuated by, S.: obsequio, make approaches obsequiously, H.: crudelitas in captā urbe grassata est, Cu.— To advance, take measures, make an attack: ferro grassatur cupido, Iu.: in te hac viā, L.: in possessionem agri, L.

    hem    interj. (of surprise), oho! indeed! well! well, to be sure! hah!: hem, quid ais, scelus? T.: audistin? hem Scelera, T., C.

    inde adv.    —Of place, from that place, thence: si te inde exemerim (i. e. ex pistrino), T.: mansi Calibus, inde has litteras dedi: in provinciam exire, atque inde contendere, Cs.: haud procul inde ubi est, etc., L.: sese recipere inde quo, etc., Cs.: nihil inde Obstabit, etc. (i. e. ab Ausoniā), V.: inde degustare (i. e. de sanguine), S.—Of persons: nati filii Duo; inde hunc adoptavi, of them, T.: rege inde sumpto (i. e. ex Sabinis), L.—Of source or cause, thence, therefrom, therefore: ex avaritiā... inde omnia scelera gignuntur: Inde fit ut, etc., H.: Inde genus durum sumus, O.—Of time, from that time, thenceforward, since: inde usque repetens, etc.: haec nuper notitia est, Inde adeo quem, etc., T.: suo iam inde vivere ingenio coepit, L.: iam inde a pueritiā, from our very boyhood, T.: iam inde ab ortu, ever since.—After that, thereafter, thereupon, then: victi Rutuli, inde Turnus, etc., L.: altera castra sunt adorti, inde tertia, deinceps reliqua, Cs.: inde loci, next.

    iubeō iussī    (iūsti, for iussistī, T.; iūssō, for iusserō, V.; iūsse, for iussisse, T.), iūssus, ēre, to order, give an order, bid, tell, command: iubesne? iubeo, cogo, T.: non iubeo: defessa iubendo, O.: sic iubeo, stat pro ratione voluntas, Iu.: reverti iubet: Flores ferre iube, give orders, H.: iubes renovare dolorem, V.: hunc iubet sine curā esse: eos suum adventum exspectare, Cs.: alquem necari, S.: pontem rescindi, Cs.: ut haec quoque referret, etc.: ut classem traiceret, L.: senatus decrevit populusque iussit, ut, etc.: iube, mihi denuo Respondeat, T.: iubentes in Africam traiceret, L.: litterae non quae te aliquid iuberent, sed, etc.: Nero iussit scelera, Ta.: Illud ad haec iubeo, H.: Iunoni iussos adolemus honores, V.: uti iussi erant, S.: quod iussi sunt faciunt, Cs.: pendere poenas iussi, V.: Stellae sponte suā iussaene vagentur, H.—To wish, desire, entreat, bid: sperare nos amici iubent: Dionysium iube salvere, salute him for me: iubeo Chremetem (sc. salvere), T.— Of a proposed law, to order, decree, ratify, approve, enact: quae scisceret plebs aut quae populus iuberet: dicere de legibus iubendis aut vetandis: cives prava iubentes, H.: rogationem promulgavit, ‘vellent, iuberent Philippo regi bellum indici,’ etc., put it to vote, did they decree, etc.—To designate, appoint, assign: Tullum regem populus iussit, L.: alquem imperatorem, S.: ei provinciam Numidiam, allot, S.: Iussa mori, as a sacrifice, V.: perire iussus, H.: si volucres habuissem regna iubentes, O. —In medicine, to prescribe, order: Quod iussi ei dari bibere, date, T.: aegrotus, qui iussus sit vinum sumere.

    iubeō iussī    (iūsti, for iussistī, T.; iūssō, for iusserō, V.; iūsse, for iussisse, T.), iūssus, ēre, to order, give an order, bid, tell, command: iubesne? iubeo, cogo, T.: non iubeo: defessa iubendo, O.: sic iubeo, stat pro ratione voluntas, Iu.: reverti iubet: Flores ferre iube, give orders, H.: iubes renovare dolorem, V.: hunc iubet sine curā esse: eos suum adventum exspectare, Cs.: alquem necari, S.: pontem rescindi, Cs.: ut haec quoque referret, etc.: ut classem traiceret, L.: senatus decrevit populusque iussit, ut, etc.: iube, mihi denuo Respondeat, T.: iubentes in Africam traiceret, L.: litterae non quae te aliquid iuberent, sed, etc.: Nero iussit scelera, Ta.: Illud ad haec iubeo, H.: Iunoni iussos adolemus honores, V.: uti iussi erant, S.: quod iussi sunt faciunt, Cs.: pendere poenas iussi, V.: Stellae sponte suā iussaene vagentur, H.—To wish, desire, entreat, bid: sperare nos amici iubent: Dionysium iube salvere, salute him for me: iubeo Chremetem (sc. salvere), T.— Of a proposed law, to order, decree, ratify, approve, enact: quae scisceret plebs aut quae populus iuberet: dicere de legibus iubendis aut vetandis: cives prava iubentes, H.: rogationem promulgavit, ‘vellent, iuberent Philippo regi bellum indici,’ etc., put it to vote, did they decree, etc.—To designate, appoint, assign: Tullum regem populus iussit, L.: alquem imperatorem, S.: ei provinciam Numidiam, allot, S.: Iussa mori, as a sacrifice, V.: perire iussus, H.: si volucres habuissem regna iubentes, O. —In medicine, to prescribe, order: Quod iussi ei dari bibere, date, T.: aegrotus, qui iussus sit vinum sumere.

    loquor cūtus (quūtus), ī, dep.    [4 LAC-], to speak, talk, say, tell, mention, utter: male, T.: mihi sane bene loqui videtur: Latine: aliā linguā: pro alquo: apud imperitos, before: advorsum hunc, before him, T.: cum prole, O.: horribile est, quae loquantur: ne singulas loquar urbīs, mention, L.: pugnantia, to contradict oneself: proelia, H.: quem tuum negotium agere loquebantur.— To talk of, speak about, have ever on the lips: semper Curios: nil nisi classīs: reges atque tetrarchas, Omnia magna, H.: de magnis maiora, Iu.—Plur. with indef subj., they say, it is said, they talk of, the talk is of: hic mera scelera loquuntur: Iuppiter, hospitibus nam te dare iura loquuntur, V.—Fig., to speak, declare, show, indicate, express clearly: oculi mimi, quem ad modum animo adfecti simus, loquuntur: ut consuetudo loquitur, as is usually said: cum chartā dextra locuta est, has written upon it, O.— To rustle, murmur: pini loquentes, V.

    mānō āvī, —, āre    [MAD-], to flow, run, trickle, drop, drip: toto manabat corpore sudor, V.: manant ex arbore guttae, O.: lacrima, H.— To be drenched, flow, drip, overflow: simulacrum multo sudore manavit: signa Lanuvi cruore manavere, L.: manantia labra salivā, Iu.— To give out, shed, pour forth, distil: lacrimas marmora manant, O.: fidis poëtica mella, distil poetic honey, H.— To flow, extend, be diffused, spread: aër, qui per maria manat: multa ab eā (lunā) manant.—Fig., to extend, be diffused, spread, get abroad: cum malum manaret in dies latius: manat totā urbe rumor, L.: manat per compita rumor, H.— To flow, spring, arise, proceed, emanate, take origin, originate: ex uno fonte omnia scelera manare: ab Aristippo Cyrenaica philosophia manavit.— To escape, be forgotten: Omne supervacuum pleno de pectore manat, H.

    patefaciō fēcī, factus, ere    [pateo+facio], to lay open, open, throw open: per quam (Galliam) iter: ocellos, Pr.: aurīs adsentatoribus: portas, L.: presso sulcum aratro, O.: patefactis ordinibus, opened, L.: iter per Alpīs patefieri volebat, Cs.: nostris legionibus Pontum: quā patefactum oppidum ruinis erat, at the breaches, L.: loca, N.: Postera lux patefecerat orbem, i. e. made visible, O. —Fig., to disclose, expose, detect, bring to light: si hoc celatur, in metu; sin patefit, in probro sum, T.: paucorum scelera, S.: patefactis consiliis, Cs.: veritas patefacta: Lentulus, patefactis indiciis, convicted: qui ea patefacienda curavit.

    perōsus P. dep.    [per-odi], detesting, hating greatly, weary of, disgusted with: lucem, V.: genus omne Femineum, V.: Creten, O.: superbiam regis, L.: decemvirorum scelera, L.

    praecipuus adj.    [prae+CAP-], taken before others, particular, peculiar, especial: hanc rem habere praeter alios praecipuam, this special distinction, T.: non praecipuam, sed parem cum ceteris fortunae condicionem subire.— Special, chief, principal, excellent, distinguished, extraordinary: ius: quos praecipuo semper honore habuit, Cs.: ad pericula, eminent in meeting, Ta.: ad scelera, Ta.—As subst n.: homini praecipui a naturā nihil datum esse, excellence: praecipua rerum, important events, Ta.: praecipua (in the language of Stoics), things preferred (opp. reiecta).

    prō-rumpō rūpī, ruptus, ere,    to break forth, break out, rush forth, make an attack: in hostīs, V.: vis morbus in imum intestinum prorupit, N.: (Aetna) prorumpit ad aethera nubem, breaks out in, V.— Pass: It mare proruptum, bursts forth, V.—Fig., to break out, burst forth: illa pestis prorumpet: in scelera, Ta.: ad minas, Ta.