-
1 malleolus
I.Lit., Cels. 8, 3, 29; Vulg. Jud. 4, 21:II.verba mea sunt quasi malleus conterens petram,
id. Jer. 23, 29.—Transf.A.A hammershaped slip, a mallet-shoot for planting:B.malleolus novellus est palmes, innatus prioris anni flagello, cognominatusque a similitudine rei, quod in ea parte, quae deciditur, ex vetere sarmento prominens utrinque, malleoli speciem praebet,
Col. 3, 6, 3; cf. Plin. 17, 21, 35, § 156:malleolos pangere,
to set in, plant, Col. 3, 3, 12; so,deponere,
id. ib.:conserere,
id. 3, 14, 2:demergere,
id. 3, 18, 2:serere sulco, vel scrobe,
Plin. 17, 22, 35, § 169.—In milit. lang., a kind of fire-dart, Amm. 23, 4, 14; cf. Paul. ex Fest. p. 135 Müll.:C.malleoli, manipuli spartei pice contecti, qui incensi aut in muros aut in testudines jaciuntur,
Non. 556, 11 sq.: partim malleolos, partim fasces sarmentorum incensos supra vallum, etc., Sisenn. ap. Non. 556, 13:malleolos et faces ad inflammandam urbem comparare,
Cic. Cat. 1, 13, 32; cf. id. Mil. 24, 64: faces taedamque et malleolos stupae illitos pice parari jubet, Liv 42, 64, 3; cf. id. 38, 6, 2. —The tongue of a shoe-buckle:malleoli ossei vel aerei,
Isid. 19, 34, 10. -
2 experior
experior pertus, īrī, dep. [1 PAR-], to try, prove, test, experience, endure: hanc nunc experiamur, T: eos (amicos): vim eius (veneni) esse in servo: eandem belli fortunam, Cs.: laborem, V.: procos priores, seek to win back, V.: quidve ferat Fors, Virtute experiamur: quantum audeatis, L.: experiundo scies, T.: experiendo cognovi: In experiundo ut essem, i. e. might have a full trial, T.: exorabile numen Fortasse experiar, may find, Iu. —In perf, to have tried, have learned, have experienced, know by experience: expertus es istius perfidiam: quod genus nullo telo traici posse, Cs.: metum fecerant expertis Gallicā clade, L.: expertus (eum) fidelem in Ganymede, H.: experto credite, quantus adsurgat, V.: expertus bellis animus, Ta. — To measure strength with, contend with: ut interire quam Romanos non experiri mallet, N.: Turnum in armis, V.— To try, undertake, attempt, make trial, undergo, experience: Bis terque expertus frustra, H.: Omnia priusquam armis, resort to everything before using, T.: omnia de pace: extremum auxilium, the last resort, Cs.: extrema omnia, S.: (terram) colendo facilem, find, V.: iudicium populi R., submit to, L.: experiar certe, ut hinc avolem: ut sine armis reduceret, etc., N.: vi contra vim experiundum putavit.— To try by law, go to law: Caecinae placuit experiri: alquid summo iure, submit to trial.* * *experiri, expertus sum V DEPtest, put to the test; find out; attempt, try; prove, experience -
3 fistūca
-
4 malleus
-
5 re-putō
re-putō āvī, ātus, āre, to count over, reckon, calculate, compute: solis defectiones.—To think over, ponder, meditate, reflect upon: secum eam rem viā, T.: facinus suum cum animo, S.: haec: horum nihil: se reputare solum esse: hoc animo, nostras nunc intueri manūs senatum, L.: quid ille vellet: cum animo suo, praemia an cruciatum mallet, S. -
6 audeo
audĕo, ausus, 2, v. a. and n. ( perf. ausi = ausus sum, Cato ap. Prisc. p. 868 P.; hence freq. in the poets, and prose writers modelled after them, subj. sync. ausim, Plaut. Poen. 5, 6, 21; Ter. Eun. 5, 2, 45; 5, 2, 65; Lucr. 2, 178; 5, 196; Verg. E. 3, 32; id. G. 2, 289; Tib. 4, 1, 193; Prop. 2, 5, 24; 3, 12, 21; Ov. Am. 2, 4, 1; Stat. Th. 1, 18; 3, 165; id. Achill. 2, 266; Liv. praef. 1; Plin. Ep. 4, 4 fin.; Tac. Agr. 43: ausis, Att. ap. Non. p. 4, 62; Lucr. 2, 982; 4, 508; 5, 730; 6, 412; cf. Paul. ex Fest. p. 27 Müll.:(α).ausit,
Cat. 61, 65; 61, 70; 61, 75; 66, 28; Ov. M. 6, 466; Stat. Th. 12, 101; id. Achill. 1, 544; Liv. 5, 3 fin.:* ausint,
Stat. Th. 11, 126; cf. Prisc l. l.; Struve, p. 175 sq.; Ramsh. Gr. p. 140; Neue, Formenl. II. pp. 333 sq., 542, 547 sq. al.) [acc. to Pott, for avideo from avidus, pr. to be eager about something, to have spirit or courage for it; v. 1. aveo], to venture, to venture to do, to dare; to be bold, courageous (with the idea of courage, boldness; while conari designates a mere attempt, an undertaking; syn.: conor, molior); constr. with acc., inf., quin, in with acc. or abl., and absol.With acc. (mostly in poets and histt., esp. in Tac.):(β).Quā audaciā tantum facinus audet?
Ter. Eun. 5, 4, 37; so,ut pessimum facinus auderent,
Tac. H. 1, 28; 2, 85; Suet. Calig. 49: quid domini faciant, audent cum talia furesl Verg. E. 3, 16:ausum talia deposcunt,
Ov. M. 1, 199; 13, 244:capitalem fraudem ausi,
Liv. 23, 14; 3, 2; 26, 40; Vell. 2, 24, 5:erant qui id flagitium formidine auderent,
Tac. A. 1, 69:ausuros nocturnam castrorum oppugnationem,
id. ib. 2, 12; 4, 49; 11, 9; 12, 28; 14, 25; id. H. 1, 48; 2, 25; 2, 69;4, 15 al.: ad audendum aliquid concitāsset, nisi etc.,
Suet. Caes. 8; 19; id. Tib. 37; id. Tit. 8; Just. 5, 9 al.; hence also pass.:multa dolo, pleraque per vim audebantur,
Liv. 39, 8 fin.:auderi adversus aliquem dimicare,
Nep. Milt. 4 fin.:agenda res est audendaque,
Liv. 35, 35, 6; Vell. 2, 56 fin.:patroni necem,
Suet. Dom. 14.—Also ausus, a, um, pass., Tac. A. 3, 67 fin. —With inf. (the usual constr.;* (γ).freq. both in prose and poetry): etiam audes meā revorti gratiā?
Plaut. Men. 4, 3, 23:Ecquid audes de tuo istuc addere?
do you undertake, venture upon? id. ib. 1, 2, 40:commovere me miser non audeo,
I venture not to stir, id. Truc. 4, 3, 44:Neque tibi quicquam dare ausim,
Ter. Eun. 5, 2, 65:nil jam muttire audeo,
id. And. 3, 2, 25; 3, 5, 7; id. Heaut. 5, 1, 80; id. Phorm. 5, 1, 31:hoc ex ipsis caeli rationibus ausim confirmare,
Lucr. 5, 196:auderent credere gentes,
id. 2, 1036; 1, 68; by poet. license transf. to things: Vitigeni latices in aquaï fontibus audent Misceri, the juice from the vine ventures boldly to intermingle with the water, id. 6, 1072:Mithridates tantum victus efficere potuit, quantum incolumis numquam est ausus optare,
Cic. Imp. Pomp. 9, 25:imperatorem deposcere,
id. ib. 5, 12: ut de Ligarii (facto) non audeam confiteril id. Lig. 3, 8: audeo dicere, I dare say, venture to assert, = tolmô legein, Cic. Fin. 5, 28, 84 et saep.:qui pulsi loco cedere ausi erant,
Sall. C. 9, 4; 20, 3:quem tu praeponere no bis Audes,
Cat. 81, 6:refrenare licentiam,
Hor. C. 3, 24, 28:vana contemnere,
Liv. 9, 17, 9:mensuram prodere ausos,
Plin. 2, 1, 1, § 3 al.:non sunt ausi persequi recedentes,
Vulg. Gen. 35, 5; 44, 26; ib. Job, 29, 22; 37, 24; ib. Matt. 22, 46; ib. Act. 5, 13; ib. Rom. 5, 7 et persaepe.—With quin:(δ).ut non audeam, quin promam omnia,
Plaut. As. 1, 1, 11.—With in with acc. or abl. (eccl. Lat.): Rogo vos ne praesens audeam in quosdam (Gr. epi tinas), Vulg. 2 Cor. 10, 2: In quo quis audet, audeo et ego (Gr. en ô), ib. 2 Cor. 11, 21.—(ε).Absol.:1.(Romani) audendo... magni facti,
Sall. H. Fragm. 4 (n. 12 fin. Gerl.):Nec nunc illi, quia audent, sed quia necesse est, pugnaturi sunt,
Liv. 21, 40, 7:in ejus modi consiliis periculosius esse deprehendi quam audere,
Tac. Agr. 15 fin.:duo itinera audendi (esse), seu mallet statim arma, seu etc.,
id. H. 4, 49:auctor ego audendi,
Verg. A. 12, 159:Nam spirat tragicum satis et feliciter audet,
Hor. Ep. 2, 1, 166.—With an object to be supplied from the context:hos vero novos magistros nihil intellegebam posse docere, nisi ut auderent (sc. dicere, orationes habere, etc.),
Cic. de Or. 3, 24, 94; Quint. 10, 1, 33 Frotsch.; 1, 5, 72: Judaei sub ipsos muros struxere aciem, rebus secundis longius ausuri (sc. progredi, to advance further), Tac. H. 5, 11: 2, 25, cf. Verg. A. 2, 347.— Hence, P. a.,audens, entis, daring, bold, intrepid, courageous; mostly in a good sense ( poet. or in post-Aug prose):2.tu ne cede malis, sed contra audentior ito,
Verg. A. 6, 95:audentes deus ipse juvat,
Ov. M. 10, 586; so id. A. A. 1, 608; id. F. 2, 782:spes audentior,
Val. Fl. 4, 284:nil gravius audenti quam ignavo patiendum esse,
Tac. A. 14, 58; id. H. 2, 2 audentissimi cujusque procursu. id. Agr. 33; id. Or. 14 al.— Adv.: audenter, boldly, fearlessly, rashly: liceat audenter dicere, — Vulg Act. 2, 29; Dig. 28, 2, 29 fin. — Comp.:audentius jam onerat Sejanum,
Tac. A. 4, 68 progressus, id. ib. 13, 40:circumsistere,
id. H. 2, 78:inrupere,
id. ib. 1, 79:agere fortius et audentius,
id. Or 18.— Sup prob not in use.—ausus, a, um, ventured, attempted, undertaken, hence subst.: au-sum, i, n., a daring attempt, a venture, an undertaking, enterprise ( poet. or in postAug. prose; acc. to Serv. ad Verg. A. 12, 351, perh. not before Verg.):At tibi pro scelere, exclamat, pro talibus ausis,
Verg. A. 2, 535; 12, 351:fortia ausa,
id. ib. 9, 281:ingentibus annuat ausis,
Ov. M. 7, 178; 2, 328; 11, 12; 9, 621; 10, 460; 11, 242; id. H. 14, 49 al.; Stat. Th. 4, 368:ausum improbum,
Plin. 2, 108, 112, § 147. -
7 comes
cŏm-ĕs, ĭtis, comm. [con and 1. eo] (lit. one who goes with another), a companion, an associate, comrade, partaker, sharer, partner, etc. (whether male or female; class. and freq.).I.In gen.a.Masc.:(β).age, age, argentum numera, ne comites morer,
Plaut. Ep. 5, 1, 25:confugere domum sine comite,
Ter. Hec. 5, 3, 25:comes meus fuit, et omnium itinerum meorum socius,
Cic. Fam. 13, 71:erat comes ejus Rubrius,
id. Verr. 2, 1, 25, § 64:cui tu me comitem putas esse,
id. Att. 8, 7, 1:ibimus, o socii comitesque,
Hor. C. 1, 7, 26; Lucr. 3, 1037; 4, 575:Catulli,
Cat. 11, 1:Pisonis,
id. 28, 1; Nep. Ages. 6, 3:quin et avo comitem sese Mavortius addet Romulus,
Verg. A. 6, 778; cf.:comes ire alicui,
id. ib. 6, 159:comitem aliquem mittere alicui,
id. ib. 2, 86:comes esse alicui,
Ov. H. 14, 54 et saep. —With gen. or dat. of thing:b.cum se victoriae Pompeji comitem esse mallet quam, etc.,
Caes. B. C. 3, 80:comitem illius furoris,
Cic. Lael. 11, 37:me tuarum actionum, sententiarum, etc., socium comitemque habebis,
id. Fam. 1, 9, 22:mortis et funeris atri,
Lucr. 2, 581:tantae virtutis,
Liv. 22, 60, 12:exsilii,
Mart. 12, 25:fugae,
Vell. 2, 53; Liv. 1, 3, 2; Cic. Att. 9, 10, 2; cf. Suet. Tib. 6:me habuisti comitem consiliis tuis,
Plaut. Ps. 1, 1, 15.—With in:comes in ulciscendis quibusdam,
Cic. Fam. 1, 9, 2.—Fem., Ter. Eun. 2, 3, 54; Lucr. 5, 741:B.data sum comes inculpata Minervae,
Ov. M. 2, 588; cf. id. H. 3, 10:me tibi venturam comitem,
id. ib. 13, 163; Verg. A. 4, 677; 6, 448.—Transf. to inanimate objects:II.malis erat angor Assidue comes,
Lucr. 6, 1159:comes formidinis, aura,
id. 3, 290:ploratus mortis comites,
id. 2, 580:tunc vitae socia virtus, mortis comes gloria fuisset,
Cic. Font. 21, 49 (17, 39):multarum deliciarum comes est extrema saltatio,
id. Mur. 6, 13:pacis est comes, otiique socia eloquentia,
id. Brut. 12, 45; cf.an idea (perh. intentionally) opp. to this,
Tac. Or. 40:non ut ullam artem doctrinamve contemneres, sed ut omnis comites ac ministratrices oratoris esse diceres,
Cic. de Or. 1, 17, 75:cui ipsi casus eventusque rerum non duces sed comites consiliorum fuerunt,
id. Balb. 4, 9:exanimatio. quas comes pavoris,
id. Tusc. 4, 8, 19:(grammatice) dulcis secretorum comes,
Quint. 1, 4, 5:(cura) comes atra premit sequiturque fugacem,
Hor. S. 2, 7, 115:culpam poena premit comes,
id. C. 4, 5, 24:nec (fides) comitem abnegat,
id. ib. 1, 35, 22: comitemque [p. 374] aeris alieni atque litis esse miseriam, Orac. ap. Plin. 7, 32, 32, § 119.—In partic.A.An overseer, tutor, teacher, etc., of young persons (rare;B.not ante-Aug.),
Verg. A. 2, 86; 5, 546; Suet. Tib. 12; Stat. S. 5, 2, 60.— Esp. = paedagogus, a slave who accompanied boys as a protector, Suet. Aug. 98; id. Claud. 35.—Far more freq.,The suite, retinue of friends, relatives, scholars, noble youth, etc., which accompanied magistrates into the provinces, Cic. Verr. 2, 2, 10, § 27 sq; id. Q. Fr. 1, 1, 3, § 11; Hor. Ep. 1, 8, 2; Suet. Caes. 42; id. Ner. 5; id. Gram. 10.—C.The attendants of distinguished private individuals, Hor. Ep. 1, 7, 76; 1, 17, 52; id. S. 1, 6, 102; Suet. Caes. 4.— Trop.: (Cicero) in libris de Republica Platonis se comitem profitetur, Plin. praef. § 22.—D.After the time of the emperors, the imperial train, the courtiers, court, Suet. Aug. 16; 98; id. Tib. 46; id. Calig. 45; id. Vit. 11; id. Vesp. 4; Inscr. Orell. 723; 750 al.—Hence,E.In late Lat., a designation for the occupant of any state office, as, comes scholarum, rei militaris, aerarii utriusque, commerciorum (hence, Ital. conte; Fr. comte). -
8 excuso
ex-cūso ( excuss-), āvi, ātum, 1, v. a. [causa; cf. accuso, from ad-causa; qs. to release from a charge, to free from blame; hence], to excuse a person or thing.I.Lit.(α).With a personal object, aliquem alicui:(β).Atticae meae velim me ita excuses, ut omnem culpam in te transferas,
Cic. Att. 15, 28; cf.:aliquem alicui per litteras,
id. Fam. 11, 15, 1; and:his omnibus me vehementer excusatum volo,
id. Verr. 2, 1, 40, § 103.—With quod:Titium excusavit Vespa Terentius, quod eum brachium fregisse diceret,
id. de Or. 2, 62, 253:Libo excusat Bibulum, quod is, etc.,
Caes. B. C. 3, 16, 3:primum me tibi excuso in eo ipso, in quo te accuso,
Cic. Q. Fr. 2, 2, 1:se de aliqua re,
Caes. B. G. 4, 22, 1:de me excusando apud Apuleium, dederam ad te litteras,
Cic. Att. 12, 14, 1:se alicui,
Plaut. As. 4, 2, 4; Quint. 4, 1, 75 et saep.—In pass.:cura, ut excuser morbi causa in dies singulos,
Cic. Att. 12, 13, 2: si citatus judex non responderit excuseturque Areopagites esse, etc., excuses himself as being, etc., id. Phil. 5, 5, 14:dixi, cur excusatus abirem,
Hor. Ep. 1, 9, 7:apud Appuleium in dies ut excuser videbis,
Cic. Att. 12, 15, 1:me excusatum esse apud Appuleium a Laterense,
id. ib. 12, 17, 1.—With inanim. or abstr. objects, to excuse, apologize for:II.Varroni memineris excusare tarditatem litterarum mearum,
Cic. Att. 15, 26 fin.:habitum permutatum,
Quint. 3, 7, 6:palliolum, fascias, etc. (sola valetudo),
id. 11, 3, 144:commentarios,
id. 10, 7, 31:missos ignes,
Ov. M. 2, 397;dolorem,
id. ib. 4, 256:toros,
Stat. Th. 2, 256:reditum Agrippinae ob imminentem partum et hiemem,
her not returning, Tac. A. 1, 44.Transf.A.Aliquid (alicui), i. q. se propter aliquid, to allege in excuse, to plead as an excuse, to excuse one's self with.(α).With acc.:(β).propinquitatem excusavit,
Cic. Phil. 8, 1, 1:morbum,
id. ib. 9, 4, 8:inopiam (with calamitatem queri),
Caes. B. C. 3, 20, 3:valetudinem,
Liv. 6, 22 fin.:imbecillitatem,
Suet. Tib. 6:vires,
Ov. M. 14, 462:diversa,
Tac. A. 3, 11 et saep.:ille Philippo Excusare laborem et mercenaria vincla, Quod non mane domum venisset, etc.,
Hor. Ep. 1, 7, 67:dictatorem se apud patres excusare solitum,
Liv. 6, 39, 4:aliquid apud aliquem,
Curt. 5, 10, 8; Suet. Tib. 68.— Pass.:quae apud Vitellium excusanda erant,
Tac. H. 2, 85:excusata necessitas praesentium,
id. ib. 1, 78:excusata rei familiaris mediocritate,
Suet. Aug. 101:excusatus languor faucium, propter quem non adesset,
id. Ner. 41 et saep.—With an object-clause:B.si prehensi sumus, excusemus, ebrios Nos fecisse, etc.,
Plaut. Aul. 4, 10, 19 (but in id. Merc. 2, 3, 126, the correct reading is incusato, v. Ritschl ad h. l.): excusanti, minus datum ad occultandam facinoris invidiam, Suet. Ner. 33; id. Aug. 69.—Aliquem ab aliqua re, aliqua re, or alicui rei, to excuse, absolve one from any thing; to discharge, dispense with one (postAug.):C.a coepta (tutela) excusari,
Dig. 27, 1, 11:collegarum filiorum tutela excusari,
ib. 9; cf. Ambros. in Psa. 1, § 46:cui excusari mallet,
Tac. A. 1. 12; Vulg. Luc. 14, 19. But (class.):se de aliqua re: legati venerunt, qui se de superioris temporis consilio excusarent, quod, etc.,
Caes. B. G. 4, 22, 1.—Se ab aliqua re, to shelter, protect one's self from any thing (post-class.):D.ut invicom se a calore excusent (plantae),
Pall. Nov. 7, 2. —Hence,Aliquid aliqua re, to compensate, atone for any thing (post-Aug. and rare):nefas armis,
Claud. de Bell. Get. 562; Stat. Th. 6, 44; Plin. Pan. 32, 4.—Hence, excūsātus, a, um, P. a., excused (postAug. and rare):hoc et ego excusatior, si forte sum lapsus, et tu dignior laude,
Plin. Ep. 8, 14, 11; 4, 5, 4:excusatissimus essem, etiamsi, etc.,
Sen. Const. Sap. 29.— Adv.: excūsātē, without blame, excusably:fieri id videtur excusate,
Quint. 2, 1, 13.— Comp.:quod exoratus excusatius facies,
Plin. Ep. 9, 21, 3; Tac. A. 3, 68; Just. 32, 2. -
9 excusso
ex-cūso ( excuss-), āvi, ātum, 1, v. a. [causa; cf. accuso, from ad-causa; qs. to release from a charge, to free from blame; hence], to excuse a person or thing.I.Lit.(α).With a personal object, aliquem alicui:(β).Atticae meae velim me ita excuses, ut omnem culpam in te transferas,
Cic. Att. 15, 28; cf.:aliquem alicui per litteras,
id. Fam. 11, 15, 1; and:his omnibus me vehementer excusatum volo,
id. Verr. 2, 1, 40, § 103.—With quod:Titium excusavit Vespa Terentius, quod eum brachium fregisse diceret,
id. de Or. 2, 62, 253:Libo excusat Bibulum, quod is, etc.,
Caes. B. C. 3, 16, 3:primum me tibi excuso in eo ipso, in quo te accuso,
Cic. Q. Fr. 2, 2, 1:se de aliqua re,
Caes. B. G. 4, 22, 1:de me excusando apud Apuleium, dederam ad te litteras,
Cic. Att. 12, 14, 1:se alicui,
Plaut. As. 4, 2, 4; Quint. 4, 1, 75 et saep.—In pass.:cura, ut excuser morbi causa in dies singulos,
Cic. Att. 12, 13, 2: si citatus judex non responderit excuseturque Areopagites esse, etc., excuses himself as being, etc., id. Phil. 5, 5, 14:dixi, cur excusatus abirem,
Hor. Ep. 1, 9, 7:apud Appuleium in dies ut excuser videbis,
Cic. Att. 12, 15, 1:me excusatum esse apud Appuleium a Laterense,
id. ib. 12, 17, 1.—With inanim. or abstr. objects, to excuse, apologize for:II.Varroni memineris excusare tarditatem litterarum mearum,
Cic. Att. 15, 26 fin.:habitum permutatum,
Quint. 3, 7, 6:palliolum, fascias, etc. (sola valetudo),
id. 11, 3, 144:commentarios,
id. 10, 7, 31:missos ignes,
Ov. M. 2, 397;dolorem,
id. ib. 4, 256:toros,
Stat. Th. 2, 256:reditum Agrippinae ob imminentem partum et hiemem,
her not returning, Tac. A. 1, 44.Transf.A.Aliquid (alicui), i. q. se propter aliquid, to allege in excuse, to plead as an excuse, to excuse one's self with.(α).With acc.:(β).propinquitatem excusavit,
Cic. Phil. 8, 1, 1:morbum,
id. ib. 9, 4, 8:inopiam (with calamitatem queri),
Caes. B. C. 3, 20, 3:valetudinem,
Liv. 6, 22 fin.:imbecillitatem,
Suet. Tib. 6:vires,
Ov. M. 14, 462:diversa,
Tac. A. 3, 11 et saep.:ille Philippo Excusare laborem et mercenaria vincla, Quod non mane domum venisset, etc.,
Hor. Ep. 1, 7, 67:dictatorem se apud patres excusare solitum,
Liv. 6, 39, 4:aliquid apud aliquem,
Curt. 5, 10, 8; Suet. Tib. 68.— Pass.:quae apud Vitellium excusanda erant,
Tac. H. 2, 85:excusata necessitas praesentium,
id. ib. 1, 78:excusata rei familiaris mediocritate,
Suet. Aug. 101:excusatus languor faucium, propter quem non adesset,
id. Ner. 41 et saep.—With an object-clause:B.si prehensi sumus, excusemus, ebrios Nos fecisse, etc.,
Plaut. Aul. 4, 10, 19 (but in id. Merc. 2, 3, 126, the correct reading is incusato, v. Ritschl ad h. l.): excusanti, minus datum ad occultandam facinoris invidiam, Suet. Ner. 33; id. Aug. 69.—Aliquem ab aliqua re, aliqua re, or alicui rei, to excuse, absolve one from any thing; to discharge, dispense with one (postAug.):C.a coepta (tutela) excusari,
Dig. 27, 1, 11:collegarum filiorum tutela excusari,
ib. 9; cf. Ambros. in Psa. 1, § 46:cui excusari mallet,
Tac. A. 1. 12; Vulg. Luc. 14, 19. But (class.):se de aliqua re: legati venerunt, qui se de superioris temporis consilio excusarent, quod, etc.,
Caes. B. G. 4, 22, 1.—Se ab aliqua re, to shelter, protect one's self from any thing (post-class.):D.ut invicom se a calore excusent (plantae),
Pall. Nov. 7, 2. —Hence,Aliquid aliqua re, to compensate, atone for any thing (post-Aug. and rare):nefas armis,
Claud. de Bell. Get. 562; Stat. Th. 6, 44; Plin. Pan. 32, 4.—Hence, excūsātus, a, um, P. a., excused (postAug. and rare):hoc et ego excusatior, si forte sum lapsus, et tu dignior laude,
Plin. Ep. 8, 14, 11; 4, 5, 4:excusatissimus essem, etiamsi, etc.,
Sen. Const. Sap. 29.— Adv.: excūsātē, without blame, excusably:fieri id videtur excusate,
Quint. 2, 1, 13.— Comp.:quod exoratus excusatius facies,
Plin. Ep. 9, 21, 3; Tac. A. 3, 68; Just. 32, 2. -
10 experior
ex-pĕrĭor, pertus ( act. experiero, Varr. L. L. 8, 9, 24 dub.), 4, v. dep. a. [ex- and root per-; Sanscr. par-, pi-parmi, conduct; Gr. peraô, pass through; poros, passage; peira, experience; Lat. porta, portus, peritus, periculum; Germ. fahren, erfahren; Eng. fare, ferry], to try a thing; viz., either by way of testing or of attempting it.I. A.In tempp. praes. constr. with the acc., a rel. clause, or absol.(α).With acc.:(β).habuisse aiunt domi (venenum), vimque ejus esse expertum in servo quodam ad eam rem ipsam parato,
Cic. Cael. 24, 58:taciturnitatem nostram,
id. Brut. 65, 231:amorem alicujus,
id. Att. 16, 16, C, 1:his persuaserant, uti eandem belli fortunam experirentur,
Caes. B. G. 2, 16, 3:judicium discipulorum,
Quint. 2, 5, 12:in quo totas vires suas eloquentia experiretur,
id. 10, 1, 109:imperium,
Liv. 2, 59, 4:cervi cornua ad arbores subinde experientes,
Plin. 8, 32, 50, § 117 et saep.—With a personal object: vin' me experiri?
make trial of me, Plaut. Merc. 4, 4, 29:hanc experiamur,
Ter. Hec. 5, 2, 12 Ruhnk.:tum se denique errasse sentiunt, cum eos (amicos) gravis aliquis casus experiri cogit,
Cic. Lael. 22, 84:in periclitandis experiendisque pueris,
id. Div. 2, 46, 97.—So with se. reflex., to make trial of one's powers in any thing:se heroo (versu),
Plin. Ep. 7, 4, 3 [p. 694] variis se studiorum generibus, id. ib. 9, 29, 1:se in foro,
Quint. 12, 11, 16.—With a rel.-clause, ut, etc.: vosne velit an me regnare era quidve ferat Fors, Virtute experiamur, Enn. ap. Cic. Off. 1, 12, 38 (Ann. v. 204, ed. Vahl.):(γ).lubet experiri, quo evasuru'st denique,
Plaut. Trin. 4, 2, 93:experiri libet, quantum audeatis,
Liv. 25, 38, 11; cf. Nep. Alcib. 1, 1:in me ipso experior, ut exalbescam, etc.,
Cic. de Or. 1, 26, 121; cf. with si:expertique simul, si tela artusque sequantur,
Val. Fl. 5, 562.—Absol.:B.experiendo magis quam discendo cognovi,
Cic. Fam. 1, 7, 10:judicare difficile est sane nisi expertum: experiendum autem est in ipsa amicitia: ita praecurrit amicitia judicium tollitque experiendi potestatem,
id. Lael. 17, 62.—In the tempp. perf., to have tried, tested, experienced, i. e. to find or know by experience:C.benignitatem tuam me experto praedicas,
Plaut. Merc. 2, 2, 18:omnia quae dico de Plancio, dico expertus in nobis,
Cic. Planc. 9, 22:experti scire debemus, etc.,
id. Mil. 26, 69:illud tibi expertus promitto,
id. Fam. 13, 9, 3:dicam tibi, Catule, non tam doctus, quam, id quod est majus, expertus,
id. de Or. 2, 17, 72:puellae jam virum expertae,
Hor. C. 3, 14, 11; 4, 4, 3; cf. Quint. 6, 5, 7:mala captivitatis,
Sulp. Sev. 2, 22, 5:id opera expertus sum esse ita,
Plaut. Bacch. 3, 2, 3:expertus sum prodesse,
Quint. 2, 4, 13:expertus, juvenem praelongos habuisse sermones,
id. 10, 3, 32:ut frequenter experti sumus,
id. 1, 12, 11.—Rarely in other tenses: et exorabile numen Fortasse experiar,
may find, Juv. 13, 103.—To make trial of, in a hostile sense, to measure strength with, to contend with:II. A.ut interire quam Romanos non experiri mallet,
Nep. Ham. 4, 3:maritimis moribus mecum experitur,
Plaut. Cist. 2, 1, 11:ipsi duces cominus invicem experti,
Flor. 3, 21, 7; 4, 10, 1; cf.:hos cum Suevi, multis saepe bellis experti, finibus expellere non potuissent,
Caes. B. G. 4, 3, 4:Turnum in armis,
Verg. A. 7, 434.In gen.:B.qui desperatione debilitati experiri id nolent, quod se assequi posse diffidant. Sed par est omnes omnia experiri, qui, etc.,
Cic. Or. 1, 4; cf.:istuc primum experiar,
Plaut. Truc. 2, 7, 47:omnia experiri certum est, priusquam pereo,
Ter. And. 2, 1, 11:omnia prius quam, etc.,
Caes. B. G. 7, 78, 1:extrema omnia,
Sall. C. 26, 5; cf.also: sese omnia de pace expertum,
Caes. B. C. 3, 57, 2:libertatem,
i. e. to make use of, enjoy, Sall. J. 31, 5:late fusum opus est et multiplex, etc.... dicere experiar,
Quint. 2, 13, 17:quod quoniam me saepius rogas, aggrediar, non tam perficiundi spe quam experiundi voluntate,
Cic. Or. 1, 2.—With ut and subj.:nunc si vel periculose experiundum erit, experiar certe, ut hinc avolem,
Cic. Att. 9, 10, 3:experiri, ut sine armis propinquum ad officium reduceret,
Nep. Dat. 2, 3.—In partic., jurid. t. t., to try or test by law, to go to law:1.aut intra parietes aut summo jure experietur,
Cic. Quint. 11, 38; cf.:in jus vocare est juris experiundi causa vocare,
Dig. 2, 4, 1; 47, 8, 4:a me diem petivit: ego experiri non potui: latitavit,
Cic. Quint. 23, 75; Liv. 40, 29, 11:sua propria bona malaque, cum causae dicendae data facultas sit, tum se experturum,
Liv. 3, 56, 10:postulare ut judicium populi Romani experiri (liceat),
id. ib. —Hence,expĕrĭens, entis, P. a. (acc. to II.), experienced, enterprising, active, industrious (class.):2.homo gnavus et industrius, experientissimus ac diligentissimus arator,
Cic. Verr. 2, 3, 21, § 53:promptus homo et experiens,
id. ib. 2, 4, 17, §37: vir fortis et experiens,
id. Clu. 8, 23:vir acer et experiens,
Liv. 6, 34, 4:comes experientis Ulixei,
Ov. M. 14, 159:ingenium,
id. Am. 1, 9, 32. —With gen.:genus experiens laborum,
inured to, patient of, Ov. M. 1, 414:rei militaris experientissimi duces,
Arn. 2, 38 init.; cf. Vulg. 2 Macc. 8, 9.— Comp. appears not to occur.—expertus, a, um, P. a. (acc. to I.), in pass. signif., tried, proved, known by experience (freq. after the Aug. per.):vir acer et pro causa plebis expertae virtutis,
Liv. 3, 44, 3:per omnia expertus,
id. 1, 34, 12:indignitates homines expertos,
id. 24, 22, 2:dulcedo libertatis,
id. 1, 17, 3:industria,
Suet. Vesp. 4:artes,
Tac. A. 3, 17: saevitia, Prop. 1, 3, 18:confidens ostento sibi expertissimo,
Suet. Tib. 19.—With gen.:expertos belli juvenes,
Verg. A. 10, 173; cf. Tac. H. 4, 76.— Comp. and adv. appear not to occur. -
11 fluctuo
fluctŭo, āvi, ātum, or (perh. not anteAug.) fluctŭor, ātus, 1 (pleraque utroque modo efferuntur:I.fluctuatur, fluctuat,
Quint. 9, 3, 7), v. n. [fluctus], to move in the manner of waves, i. e. to wave, rise in waves, undulate, to move to and fro, be driven hither and thither (class.; esp. freq. in the trop. signif.; cf.: fluo, fluito).Lit.(α).Form fluctuo:(β).nunc valide fluctuat mare,
Plaut. Rud. 2, 1, 14:ita fluctuare video vehementer mare,
id. ib. 4, 1, 12;4, 2, 11: quadriremem in salo fluctuantem reliquerat,
Cic. Verr. 2, 5, 35, § 91:quid tam commune quam mare fluctuantibus, litus ejectis?
id. Rosc. Am. 26, 72:agebatur huc illuc Galba vario turbae fluctuantis impulsu,
Tac. H. 1, 40; cf. Gell. 10, 6, 2:fluctuet aër,
Lucr. 6, 367: directaeque acies ac late fluctuat omnis Aere renidenti tellus, waves (in the light) with gleaming brass, Verg. G. 2, 281:fluctuant insulae,
Plin. 2, 95, 96, § 209:seges,
Sen. Herc. Fur. 699.—In mal. part., Arn. 2, 73; Auct. Priap. 19, 4; cf. fluctus, I. —Form fluctuor:II.deprehensi in mari Syrtico modo in sicco relinquuntur, modo fluctuantur,
are driven about by the waves, Sen. Vit. Beat. 14:Delos diu fluctuata,
Plin. 4, 12, 22, § 66:quaedam insulae semper fluctuantur,
id. 2, 94, 95, § 209 Jan.:lignum in longitudinem fluctuatur,
i. e. floats about, id. 16, 38, 73, § 186:lapidem e Scyro insula integrum fluctuari tradunt, eundem comminutum mergi,
id. 36, 16, 26, § 130.—Trop., to be restless, unquiet, uncertain, doubtful; to rage, swell; to waver, hesitate, vacillate, fluctuate.(α).Form fluctuo: Eu. Potin, ut animo sis tranquillo? Ch. Quid si animus fluctuat? Plaut. Merc. 5, 2, 49; cf.:(β).animo nunc huc, nunc fluctuat illuc,
Verg. A. 10, 680:mens animi tantis fluctuat ipsa malis,
Cat. 65, 4:magnis curarum fluctuat undis,
id. 64, 62; cf.:magnoque irarum fluctuat aestu,
Verg. A. 4, 532; Anthol. Lat. 1, 178, 150:fluctuat ira intus,
Verg. A. 12, 527:irarum fluctuat aestu,
id. ib. 4, 564; so, curarum, 8, 19; Lucr. 4, 1077; Cat. 64, 62:ingenti Telamon fluctuat ira,
Val. Fl. 3, 637:fluctuante rege inter spem metumque,
Liv. 42, 59, 8:totam aciem suo pavore fluctuantem, etc.,
Curt. 3, 10, 6:in suo decreto,
Cic. Ac. 2, 9, 29:fluctuantem sententiam confirmare,
id. Att. 1, 20, 2:genus orationis, quod appellamus fluctuans et dissolutum, eo quod sine nervis et articulis fluctuat huc et illuc,
Auct. Her. 4, 11, 16:omnia et citata et fluctuantia,
Sen. Contr. 3, 19.—Form fluctuor:utrius populi mallet victoriam esse, fluctuatus animo fuerat,
Liv. 23, 33, 3:fluctuatus animo est, utrum, etc.,
id. 32, 13, 4; 36, 10, 4; Curt. 4, 12, 21; Val. Max. 8, 1, 2: vita fluctuatur per adversa et difficilia, Sen. Ep. [p. 762] 111: semper inter spem et metum fluctuari, Aug. ap. Suet. Claud. 4:ambrosia (herba) vagi nominis est et circa alias herbas fluctuati,
Plin. 27, 4, 11, § 28. -
12 fluctuor
fluctŭo, āvi, ātum, or (perh. not anteAug.) fluctŭor, ātus, 1 (pleraque utroque modo efferuntur:I.fluctuatur, fluctuat,
Quint. 9, 3, 7), v. n. [fluctus], to move in the manner of waves, i. e. to wave, rise in waves, undulate, to move to and fro, be driven hither and thither (class.; esp. freq. in the trop. signif.; cf.: fluo, fluito).Lit.(α).Form fluctuo:(β).nunc valide fluctuat mare,
Plaut. Rud. 2, 1, 14:ita fluctuare video vehementer mare,
id. ib. 4, 1, 12;4, 2, 11: quadriremem in salo fluctuantem reliquerat,
Cic. Verr. 2, 5, 35, § 91:quid tam commune quam mare fluctuantibus, litus ejectis?
id. Rosc. Am. 26, 72:agebatur huc illuc Galba vario turbae fluctuantis impulsu,
Tac. H. 1, 40; cf. Gell. 10, 6, 2:fluctuet aër,
Lucr. 6, 367: directaeque acies ac late fluctuat omnis Aere renidenti tellus, waves (in the light) with gleaming brass, Verg. G. 2, 281:fluctuant insulae,
Plin. 2, 95, 96, § 209:seges,
Sen. Herc. Fur. 699.—In mal. part., Arn. 2, 73; Auct. Priap. 19, 4; cf. fluctus, I. —Form fluctuor:II.deprehensi in mari Syrtico modo in sicco relinquuntur, modo fluctuantur,
are driven about by the waves, Sen. Vit. Beat. 14:Delos diu fluctuata,
Plin. 4, 12, 22, § 66:quaedam insulae semper fluctuantur,
id. 2, 94, 95, § 209 Jan.:lignum in longitudinem fluctuatur,
i. e. floats about, id. 16, 38, 73, § 186:lapidem e Scyro insula integrum fluctuari tradunt, eundem comminutum mergi,
id. 36, 16, 26, § 130.—Trop., to be restless, unquiet, uncertain, doubtful; to rage, swell; to waver, hesitate, vacillate, fluctuate.(α).Form fluctuo: Eu. Potin, ut animo sis tranquillo? Ch. Quid si animus fluctuat? Plaut. Merc. 5, 2, 49; cf.:(β).animo nunc huc, nunc fluctuat illuc,
Verg. A. 10, 680:mens animi tantis fluctuat ipsa malis,
Cat. 65, 4:magnis curarum fluctuat undis,
id. 64, 62; cf.:magnoque irarum fluctuat aestu,
Verg. A. 4, 532; Anthol. Lat. 1, 178, 150:fluctuat ira intus,
Verg. A. 12, 527:irarum fluctuat aestu,
id. ib. 4, 564; so, curarum, 8, 19; Lucr. 4, 1077; Cat. 64, 62:ingenti Telamon fluctuat ira,
Val. Fl. 3, 637:fluctuante rege inter spem metumque,
Liv. 42, 59, 8:totam aciem suo pavore fluctuantem, etc.,
Curt. 3, 10, 6:in suo decreto,
Cic. Ac. 2, 9, 29:fluctuantem sententiam confirmare,
id. Att. 1, 20, 2:genus orationis, quod appellamus fluctuans et dissolutum, eo quod sine nervis et articulis fluctuat huc et illuc,
Auct. Her. 4, 11, 16:omnia et citata et fluctuantia,
Sen. Contr. 3, 19.—Form fluctuor:utrius populi mallet victoriam esse, fluctuatus animo fuerat,
Liv. 23, 33, 3:fluctuatus animo est, utrum, etc.,
id. 32, 13, 4; 36, 10, 4; Curt. 4, 12, 21; Val. Max. 8, 1, 2: vita fluctuatur per adversa et difficilia, Sen. Ep. [p. 762] 111: semper inter spem et metum fluctuari, Aug. ap. Suet. Claud. 4:ambrosia (herba) vagi nominis est et circa alias herbas fluctuati,
Plin. 27, 4, 11, § 28. -
13 latrocinanter
lā̆trōcĭnor, ātus, 1, v. dep. [2. latro].I.To perform military service for pay, to be a hired soldier (ante-class.):II.ibit aliquo Latrocinatum,
Plaut. Trin. 2, 4, 198; id. Mil. 2, 6, 19: qui regi latrocinatus decem annos Demetrio, id. Fragm. ap. Varr. L. L. 7, § 52 Müll.—To practise freebooting, robbery, or highway-robbery, to rob on the highway:B.Catilina latrocinantem se interfici mallet, quam exsulem vivere,
Cic. Cat. 2, 7 fin.:ubi impune sui posteri latrocinarentur,
id. Mil. 7, 17:vitae instituta sic distant, ut Cretes et Aetoli latrocinari honestum putent,
id. Rep. 3, 9, 15.— To commit piracy:maritimi, alteri mercandi causa, alteri latrocinandi,
Cic. Rep. 2, 4, 9.—Transf.* 1.Of a fish preying upon others, to hunt, seize:* 2.pastinaca latrocinatur ex occulto,
Plin. 9, 42, 67, § 144.—Of a physician who dissects a body:mortui praecordia et viscus omne in conspectum,
Cels. 1 praef. —Hence. lā̆trōcĭnanter, adv., like a robber, Aug. Ep. 35, 3. -
14 latrocinor
lā̆trōcĭnor, ātus, 1, v. dep. [2. latro].I.To perform military service for pay, to be a hired soldier (ante-class.):II.ibit aliquo Latrocinatum,
Plaut. Trin. 2, 4, 198; id. Mil. 2, 6, 19: qui regi latrocinatus decem annos Demetrio, id. Fragm. ap. Varr. L. L. 7, § 52 Müll.—To practise freebooting, robbery, or highway-robbery, to rob on the highway:B.Catilina latrocinantem se interfici mallet, quam exsulem vivere,
Cic. Cat. 2, 7 fin.:ubi impune sui posteri latrocinarentur,
id. Mil. 7, 17:vitae instituta sic distant, ut Cretes et Aetoli latrocinari honestum putent,
id. Rep. 3, 9, 15.— To commit piracy:maritimi, alteri mercandi causa, alteri latrocinandi,
Cic. Rep. 2, 4, 9.—Transf.* 1.Of a fish preying upon others, to hunt, seize:* 2.pastinaca latrocinatur ex occulto,
Plin. 9, 42, 67, § 144.—Of a physician who dissects a body:mortui praecordia et viscus omne in conspectum,
Cels. 1 praef. —Hence. lā̆trōcĭnanter, adv., like a robber, Aug. Ep. 35, 3. -
15 malleus
mallĕus, i, m., a hammer, mallet, maul.I.Lit.:II.(navis) excussa malleo,
Plaut. Men. 2, 3, 52:malleorum rostra,
Plin. 34, 14, 41, § 144:stuparius,
a swingle-staff, id. 19, 1, 3, § 17.—Of the maul or axe for felling animals to be sacrificed:tempora discussit claro cava malleus ictu,
Ov. M. 2, 624:elato alte malleo, cultrarium mactavit,
Suet. Calig. 32.—Prov.:malleum sapientiorem vidi excusso manubrio,
the hammer wiser than the handle, Plaut. Ep. 3, 4, 87.—Transf., a disease among animals:sunt species mallei septem,
Veg. Vet. 1, 2, 1; 1, 10, 1. -
16 malo
mālo, mālui, malle (old forms, mavolo for malo, Plaut. As. 5, 1, 18; id. Curc. 2, 3, 41; id. Poen. 1, 2, 88; 90; id. Rud. 5, 3, 57; Ter. Hec. 4, 1, 25:I.mavolunt for malunt, Naev. ap. Fest. s. v. stuprum, p. 317 Müll.: mavoluit for maluit,
Petr. S. p. 77:mavelim for malim,
Plaut. As. 5, 2, 27; id. Aul. 4, 5, 1; id. Capt. 3, 3, 1; id. Bacch. 4, 8, 18; id. Men. 5, 1, 20; id. Mil. 4, 8, 46; id. Merc. 4, 3, 21; 5, 4, 48; id. Poen. 1, 1, 23; 4, 2, 5; 5, 2, 31; id. Pers. 1, 1, 4; id. Rud. 2, 7, 12; id. Truc. 2, 2, 22; 2, 4, 68; 4, 2, 29; 30; 33: mavelis for malis, id. Capt. 2, 2, 20; id. Ps. 1, 2, 8:mavelit for malit,
id. Trin. 2, 2, 25:mavellem for mallem,
id. Am. 1, 3, 14; id. Curc. 4, 2, 26; id. Bacch. 2, 2, 21; 3, 3, 48; 4, 9, 125; id. Mil. 2, 2, 16; id. Ps. 1, 1, 128; 4, 5, 6; id. Poen. 3, 3, 37:mavolet for malet,
id. As. 1, 1, 108), v. a. [magis - volo], to choose rather, to prefer.In gen., constr. with acc. of the person or thing, with an object-clause, or with subj. (class.).(α).With acc. of the person or thing (rare): bonos et senatum malet, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 4, 2:(β).ambigua, ancipitia malebat,
Tac. H. 2, 86:quin omnia malit,
Hor. S. 2, 4, 61:quod mallem,
which I would prefer, Ov. Tr. 2, 239; id. H. 21, 35:malo, Malo Venusinam quam te,
Juv. 6, 167:ridenda poëmata malo, quam te,
id. 10, 124; 14, 153.—In late Lat. also with acc. and dat.:ut me aliis omnibus mallet,
App. Mag. 73, p. 321, 10.—With object-clause (usu. class. constr.): seseque ii perire mavolunt ibidem, quam, etc., Naev. ap. Fest. p. 317 Müll.; Enn. ap. Varr. L. L. 6, § 81 Müll.; Cic. Off. 1, 19, 65:(γ).Cato jam servire quam pugnare mavult,
id. Att. 7, 15, 2:maluit illum esse deum,
Hor. S. 1, 8, 3; Cic. Att. 13, 22, 3; id. Div. 2, 57, 118:judicium prius de probro quam de re maluit fieri,
id. Quint. 2, 9:praetextam sumere mavis, an esse, etc.,
Juv. 10, 99.—With nom. and inf.:(δ).esse quam videri bonus malebat,
Sall. C. 54, 5:unde fit ut malim fraterculus esse gigantis,
Juv. 4, 98.—With subj. (mostly poet.):II.mallem... cognoscerem,
Cic. Fam. 7, 14:mallem divitias mihi dedisses, Quam, etc.,
Cat. 24, 4:fabula sit mavult, quam sine amore deus,
Tib. 2, 3, 32:malo pater tibi sit Thersites,
Juv. 8, 269.—Sometimes with comp. abl. instead of quam ( poet. and in post-Aug. prose):nullos his mallem ludos spectasse,
rather than these, Hor. S. 2, 8, 79:ne dubitaret armis incruentas conditiones malle,
to choose rather than arms, prefer to arms, Tac. A. 12, 46.—Sometimes followed pleonastically by potius:se ab omnibus desertos potius quam abs to defensos esse malunt,
Cic. Div. in Caecil. 6, 21:an ille Uticae potius, quam Romae, cum alienis esse quam cum suis maluisset?
id. Lig. 2, 5; id. Cat. ap. Fam. 15, 5, 2; Anton. ap. Cic. Att. 14, 13, A, 3.—Also by quam:qui magis vere vincere, quam diu imperare malit,
Liv. 22, 34 fin. —Strengthened by multo or haud paulo:meo judicio multo stare malo, quam aliorum,
much rather, Cic. Att. 12, 21, 5:haud paulo hunc animum malim quam, etc.,
id. Tusc. 1, 42, 99.—In partic., to be more favorable to one:in hac re malo universae Asiae et negotiatoribus,
Cic. Att. 2, 16, 4:quamquam illi omnia malo, quam mihi,
i. e. would rather he had them, id. Planc. 24, 59.—Hence, mālens, entis, P. a., preferring (late Lat.), Hier. in Matt. 2, ad 14, 4; Aug. c. Jul. 4, 14, 68. -
17 mateola
matĕŏla, ae, f., perh. a kind of mallet or beetle:si (talea) parum descendet, malleolo aut mateola adigito,
Cato, R. R. 45, 2; 46, 2 (also ap. Plin. 17, 18, 29, § 126). -
18 reputo
I.Lit. (mostly post-Aug.):II.solis defectiones,
Cic. Rep. 1, 16, 25:tempora,
Tac. H. 2, 50:annos infantiae,
Plin. 7, 50, 51, § 167:alimenta,
Dig. 3, 5, 34:sumptus litis et viatica,
ib. 27, 3, 1:(vir) reputaturus patri, quod eo nomine praestiterit,
to charge in account, charge to, ib. 11, 7, 17.—Trop.A.To think over, ponder, meditate, reflect upon (freq. and class.; a favorite word of Sall. and Tac.; not used by Cæs.;B.syn.: cogito, delibero): non reputat laboris quid sit, Nec, aequom anne iniquom imperet, cogitabit,
Plaut. Am. 1, 1, 18; cf.:haec ille reputans et dies noctesque cogitans,
Cic. Deiot. 13, 38:magis quam id reputo, tam magis uror,
Plaut. Bacch. 5, 1, 5: humanae vitae varia reputantes mala, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 48, 115:horum nihil,
id. N. D. 2, 46, 119:scelera sua,
Tac. A. 2, 67:infirmitatem suam,
id. H. 2, 16:adversa,
id. ib. 2, 74:vim Romanam,
id. ib. 4, 21 et saep.:ipsus secum eam rem reputavit viā,
Ter. And. 2, 6, 11:dum haec mecum reputo,
id. Eun. 3, 5, 44; Sall. C. 52, 2; Tac. A. 15, 54; cf.:facinus suum cum animo,
Sall. J. 13, 5; 70, 5; 85, 10; Lact. 4, 1, 1:sed hoc animo reputet, nostras nunc manus intueri senatum,
Liv. 21, 41, 16:in animo reputare,
Sulp. Sev. Chron. 1, 24, 7; v. also in the foll.—With obj.-clause:cum tibi nihil merito accidisse reputabis,
Cic. Fam. 5, 17, 5; Tac. A. 6, 30 fin.; 11, 28; 12, 51 fin.; id. H. 1, 70; 3, 8; Suet. Aug. 28.— With rel.clause:te moneo, hoc etiam atque etiam ut reputes, quid facere expetas,
Plaut. Trin. 3, 2, 48:quid ille vellet,
Cic. Fam. 1, 9, 6:cum secum ipse reputaret, quam gravis casus in servitium ex regno foret,
Sall. J. 62, 9:proinde reputaret cum animo suo, praemia an cruciatum mallet,
id. ib. 70, 5; cf. id. ib. 85, 10.— Absol.:vere reputantibus Galliam suismet viribus concidisse,
if we consider it rightly, Tac. H. 4, 17.— -
19 tudes
-
20 uter
1.ūter, tris, m. ( neutr. collat. form of plur. utria, Liv. And. ap. Non. p. 231, 31; gen. plur. utrium, Sall. J. 91, 1) [kindr. with uterus; v. Isid. Orig. 20, 6, 7], a bag or bottle made of an animal's hide, a skin for wine, oil, water, etc., Plaut. Truc. 5, 11:2.unctos salire per utres,
Verg. G. 2, 384; Curt. 7, 5, 10; Ov. Am. 3, 12, 29; Juv. 15, 20; Plin. 12, 7, 15, § 31; 28, 18, 73, § 240; Scrib. Comp. 84; Just. 1, 8, 13; Dig. 33, 6, 3. —Often inflated and used for crossing streams, Caes. B. C. 1, 48 Herz.; Liv. 21, 27, 5; Front. Strat. 3, 13, 6; Plin. 6, 29, 34, § 176; Amm. 30, 1, 9.— Poet.: crescentem tumidis infla sermonibus utrem, the swelling skin, i. e. the vain man, Hor. S. 2, 5, 98.ŭter, tri, m., v. uterus init.3.ŭter, ūtra, ūtrum ( gen. utrīus; dat. utri; gen. sing., scanned utrĭus, Hor. Ep. 1, 17, 15; cf. uterque; gen. and dat. fem. utrae, acc. to Charis. p. 132 P.), pron. [for cuter, in form comp. of quis; cf. Engl. who, whe - ther; cf. also Sanscr. katara, uter, and Gr. poteros; Ionic, koteros].I.Interrogatively.A.In direct questions.1.With gen. part.; sed uter vostrorum'st celerior? Plaut. Aul. 2, 4, 42:2.agnūm horum uter est pinguior?
id. ib. 2, 5, 1:uter nostrum popularis est? tune an ego?
Cic. Rab. Perd. 4, 11:uter est insanior horum?
Hor. S. 2, 3, 102:peccat uter nostrum cruce dignius?
id. ib. 2, 7, 47.—With ex and abl.:3.uter ex his tibi sapiens videtur?
Sen. Ep. 90, 14.—Neutr. and with apposit.-clause: utrum est melius? virginemne an viduam uxorem ducere? Naev. ap. Non. p. 136, 7 (Com. Rel. v. 53 Rib.):B.utrum igitur mavis? statimne nos vela facere, an... paululum remigare?
Cic. Tusc. 4, 4, 9; id. Verr. 2, 3, 37, § 84.—With plur. verb:uter meruistis culpam?
Plaut. Men. 5, 2, 29:uter eratis, tun' an ille, major?
id. ib. 5, 9, 60.— Plur., of two parties:sed utriscum rem esse mavis?
Plaut. Truc. 1, 2, 51.—In indirect questions.1.With gen. part.:2.nostrum uter sit blandior,
Plaut. Cas. 2, 3, 58:harum duarum condicionum utram malis vide,
Ter. Heaut. 2, 3, 85: is vestrorum uter sit, cui signum datum est, Cette, Pac. ap. Non. p. 85, 4 (Trag. Rel. v. 62 Rib.):quod utri nostrum sanctius sit, jam pridem sentis Liv 40, 9, 7: utrius horum Verba probes et facta, doce,
Hor. Ep. 1, 17, 15.—With ex and abl.: de praemiis quaeritur: ex duobus, uter dignior;3.ex pluribus, quis dignissimus,
Quint. 7, 4, 21.—With de and abl. (very rare):4.utrum de his potius, dubitasset aliquis, quin alterum, nemo,
Cic. Brut. 50, 189.Absol.: omnibus cura viris uter esset induperator, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 86 Vahl.):5.et tamen utrum malis scio,
Ter. Hec. 3, 5, 15:utro frui malis, optio sit tua,
Cic. Fat. 2, 3:sortirenturve, uter comitiis ejus anni praeesset,
Liv. 35, 20, 3:non tantum utrum melius, sed quid sit optimum quaeritur,
Quint. 3, 8, 33:dijudicari, uter populus alteri pariturus esset,
Vell. 2, 90, 3:elige, utrum facias,
Ov. M. 9, 548:ignorante rege uter Orestes esset,
Cic. Lael. 7, 24:considerando, utra lex ad majores res pertineat,
id. Inv. 2, 49, 145:dubitare visus est Sulpicius et Cotta, utrius oratio propius ad veritatem videretur accedere,
id. de Or. 1, 62, 262:ita ut oculis, in utram partem fluit (flumen), judicari non possit,
Caes. B. G. 1, 12:certamen consulibus inciderat, uter dedicaret aedem,
Liv. 2, 27, 5:videamus uter plus scribere possit,
Hor. S. 1, 4, 16.— Plur., of two parties or sets:sed utros ejus habueris libros—duo enim sunt corpora—an utrosque, nescio,
Cic. Q. Fr. 2, 11, 4:quaestio sequitur ex ipsis (testibus), utri meliores viri,
Quint. 5, 7, 34:nec promptum est dicere, utros peccare validius putem,
id. 10, 3, 12.— Neutr. with apposit. - clause:cogitare, utrum esset Agrigentinis utilius, suisne servire anne populo Romano obtemperare,
Cic. Verr. 2, 4, 33, § 73:videte utrum sit aequius, hominem dedi inimicissimis nationibus an reddi amicis,
id. Font. 18, 41 (14, 31).—Repeated, which of two... the other:6.ut nihil jam aliud quaerere debeatis, nisi uter utri insidias fecerit,
Cic. Mil. 9, 23:ut... neque dijudicari posset, uter utri virtute anteferendus videretur,
Caes. B. G. 5, 44:scire de filiis tuis, uter ab utro petitus fraude et insidiis esset,
Liv. 40, 55, 3:ambigitur uter utro sit prior,
Hor. Ep. 2, 1, 55:si non intellegitur, uter ab utro eversus sit,
Dig. 9, 2, 45.—Strengthened by ne:II.uterne Ad casus dubios fidet sibi certius, hic qui Pluribus assuerit mentem, etc., An qui contentus parvo?
Hor. S. 2, 2, 107.—Transf.A.Indef. rel., whichsoever of two, the one which:B.utram harum vis condicionem accipe,
Plaut. Cas. 2, 4, 13:convenit, victi utri sint in eo proelio... focos, seque uti dederent,
id. Am. 1, 1, 71:horum utro uti nolumus, altero est utendum,
Cic. Sest. 42, 92:utrum enim horum dixeris, in eo culpa et crimen haerebit,
id. Verr. 2, 3, 45, § 106:quotiens ille tibi optionem facturus sit, ut eligas utrum velis, factum esse necne... utrum dixeris, id contra te futurum,
id. Div. in Caecil. 14, 45:utrum igitur eorum accidisset, verum oraculum fuisset,
id. Div. 2, 56, 116:uter enim... penetrarit et uter... accesserit, is vincat necesse est,
id. Part. Or. 36, 123:utrum placet, sumite... daret, utrum vellet subclamatum est,
Liv. 21, 18, 13:utri eorum dedicatio jussu populi data esset, eum praeesse annonae,
id. 2, 27, 5:utrius partis melior fortuna belli esset, ad ejus societatem inclinaturos,
id. 31, 32, 5:uter aedilis fueritve Vestrum praetor, is sacer esto,
Hor. S. 2, 3, 180; 2, 5, 28:utro exercitu mallet ex duobus, quos, etc.,
Liv. 36, 1, 9:ut ipse optet, ex duobus ab lege constitutis suppliciis utrum velit pendere,
Sen. Contr. 7, 23, 6.—Indef., either of the two, one or the other, one of two: uti tu ad Laelium Luciumve consulem sive quem ad uter eorum jusserit proferes, Vet. Form. ap. Gell. 16, 4, 2:* C.omnium controversiarum, quae essent inter aratorem et decumanum, si uter velit, edicit se recuperatores daturum,
Cic. Verr. 2, 3, 14, § 35: quid? si una tabula sit, duo naufragi aeque sapientes;sibine uter rapiat, an alter cedat alteri?
id. Off. 2, 23, 90:si cum utro eorum actum est, cum altero agi non potest,
Dig. 9, 2, 45, § 3. —Whichsoever of more than two:quorum utrum ei acciderit,
Vitr. 7 praef. — Hence, adv.: ū̆trō, to which of two places, to which side or part:nescit utro potius ruat et ruere ardet utroque,
Ov. M. 5, 166; Plin. 18, 19, 49, § 179; v. also utrum.
- 1
- 2
См. также в других словарях:
Mallet — ist der Familienname folgender Personen: Alain Manesson Mallet (1630–1706), französischer Ingenieur und Kartograph Anatole Mallet (1837–1919), Schweizer Ingenieur Auguste Mallet (1913–1946), französischer Radrennfahrer Demond Mallet (* 1978), US… … Deutsch Wikipedia
Mallet — Desarrollador Andrew McCallum, con la colaboración de varios estudiantes y personas http://mallet.cs.umass.edu Información general Última versión estable 2.0 … Wikipedia Español
mallet — (n.) late 14c., from O.Fr. maillet mallet, small wooden hammer, door knocker, dim. of mail, from L. malleus a hammer, from PIE *mal ni , from root *mele , *mel to crush, grind, with derivatives referring to ground material and tools for grinding… … Etymology dictionary
Mallet — Mal let, n. [F. maillet, dim. of mail. See {Mall} a beetle.] A small maul with a short handle, used esp. for driving a tool, as a chisel or the like; also, a light beetle with a long handle, used in playing croquet. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
Mallet — (spr. Mallä), 1) (eigentlich Malloch David), geb. um 1700 in Schottland, studirte in Edinburg, wurde Untersecretär des Prinzen von Wales u. st. 1765 in London; er schr.: Amintor and Theodora; Edwin and Emma u. William and Margaret (deutsch von H … Pierer's Universal-Lexikon
Mallet — Mallet, s. Malet … Meyers Großes Konversations-Lexikon
Mallet — (Mallä), Claude François de, geb. 1754 zu Dôle, franz. General unter Moreau, Jourdan, Massena, 1805 von Napoleon als Republikaner entlassen u. verhaftet, wurde durch seinen Versuch, Napoleon 1812 zu stürzen, berühmt. Er wußte sich in der Nacht… … Herders Conversations-Lexikon
mallet — index cudgel Burton s Legal Thesaurus. William C. Burton. 2006 … Law dictionary
Mallet — [englisch, mælɪt], Gruppe von Schlaginstrumenten, bei denen der Anschlag mit rundköpfigen Schlegeln auf Platten (Vibraphon, Glockenspiel), Stäbe (Xylophon) oder Röhren (Glocken) erfolgt … Universal-Lexikon
Mallet — Nom très répandu dans presque toute la France. Vu la fréquence du patronyme (plus de 22.000 naissances en cent ans), il semble difficile d en faire un porteur de malles, comme le suggèrent Dauzat et M.T. Morlet. On peut envisager un diminutif de… … Noms de famille
mallet — ► NOUN 1) a hammer with a large wooden head. 2) a long handled wooden stick with a head like a hammer, for hitting a croquet or polo ball. ORIGIN Old French maillet, from Latin malleus hammer … English terms dictionary