-
81 ineo
ĭn-ĕo, īvi and ĭi, ĭtum, īre (iniri only ap. Vop. Procul. 12, 7; fut. iniet, Sen. Ben. 21, 2), v. a. and n.I.To go into, to enter a place (class.).A.Lit.1.In gen., constr. with acc., or with in and acc.(α).With acc.:(β).illius domum,
Cic. Deiot. 3, 8:urbem,
Liv. 3, 24, 8:Argolicas acies non ignarus ini (i. e. inii),
Stat. Th. 8, 107:convivia,
Cic. Rosc. Am. 18, 52:viam, iter,
to enter on a journey, id. Mur. 12, 26.— Pass.:nemus nullis illud initur equis,
Ov. F. 3, 266:(Hispania) prima Romanis inita provinciarum,
Liv. 28, 12, 12.—With in and acc.:2.in urbem,
Liv. 24, 9, 2.—In partic., to know, in mal. part., Liv. 41, 13, 2: reginam, Drusillam, Anton. ap. Suet. Aug. 69:B.feminae viros ineunt,
Sen. Ep. 95, 21;so of animals,
to pair, Varr. R. R. 2, 7, 9; Plin. 10, 63, 83, § 178.— Pass.:vacca ab agresti tauro inita,
Liv. 41, 13, 2; cf.:sic velut inita arbor fecundo semine fertilior exstat,
Col. 5, 9, 16.—Trop., to enter upon, begin a business, an enterprise, occupation, office, etc.:II.magistratum,
Cic. Phil. 3, 1, 2:consulatum,
Liv. 24, 9, 7:imperium,
Suet. Tib. 67.— Pass.:inito magistratu,
Liv. 36, 1, 1:magnum et difficile certamen iniens,
Cic. Fin. 4, 12, 31; Curt. 4, 3, 12:proelium,
id. Off. 1, 11, 37; Vell. 2, 55, 3; Suet. Tib. 2; id. Vesp. 4:pugnas,
Verg. A. 11, 912:bellum,
Curt. 5, 9, 4.— Pass.:bellum cum rege Philippo initum est,
Liv. 31, 5, 1; 36, 1, 5: numerum, to go into an enumeration, i. e. to enumerate, give the number:numerus interfectorum haud facile iniri potuit,
Liv. 38, 23, 6:numerus inibatur,
Caes. B. G. 7, 76: rationem, to make an estimate:rationem inire oportet operarum, dierum,
Cato, R. R. 2, 2; cf.:initā subductāque ratione,
Cic. N. D. 3, 29, 71: inire rationem also freq. signifies, to calculate, consider, find out, devise, contrive:rogo, ut adjuves ineasque rationem, quemadmodum ea mulier Romam perducatur,
id. Fam. 13, 28, 2:mihi ineunda ratio, et via reperiunda est, qua ad Apronii quaestum possim pervenire,
id. Verr. 2, 3, 46. § 110: ut multa tam gravis depelleretur, a me inita ratio est. id. Fam. 5, 20, 4:rationem de re,
id. Phil. 5, 19, 53:ad hunc interficiendum talem iniit rationem,
Nep. Hann. 10, 3:aestimationem,
to make an estimate, to estimate, value, Sen. Ben. 3, 8 fin.:mensuram agrorum,
to take the measure of, to measure, survey, Col. 5, 3, 1: societatem cum aliquo, to enter into or form an association with a person, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 8, 3; so of an alliance, Suet. Tib. 2:bellum,
to take part in, Cic. Off. 1, 11, 37; Curt. 5, 9, 4:pugnas,
to begin, Verg. A. 11, 912:pugnam,
Vell. 1, 9, 3; 2, 55, 3:indutias,
to conclude, make, Plin. Pan. 11, 5: consilium, to form a plan, Ov. F. 3, 380:consilia inibat, quemadmodum a Gergovia discederet,
formed plans, considered, deliberated, Caes. B. G. 7, 43:consilium facinoris contra vitam alicujus,
Cic. Deiot. 2, 4: gratiam, to get into the good graces, obtaĭn the favor of:plures ineuntur gratiae, si, etc.,
the favor of many is gained, id. Brut. 57, 209:gratiam ab aliquo,
Nep. Alcib. 9 fin.:apud regem initam gratiam volebant,
Liv. 36, 5, 3:summam gratiam a bonis omnibus,
Cic. Att. 7, 9, 3: viam, to find out a way to do any thing:ineamus viam aliquam, qua utri utris imperent, decerni possit,
Liv. 1, 23, 9:suffragia, i. q. dare,
id. 3, 17, 4; 3, 25, 4:inită aestate,
in the beginning of, Caes. B. G. 2, 2; 2, 35, 2; cf.:inită hieme,
id. ib. 3, 7, 1.— Poet.:somnum,
to fall asleep, Verg. E. 1, 56:ipse ego paulisper pro te tua munera inibo,
to undertake, id. A. 5, 846:formam vitae,
to enter upon a course of life, Tac. A. 1, 74:teque adeo decus hoc aevi, te consule (puer), inibit, Pollio,
he will enter on this golden age during your consulship, Verg. E. 4, 11 Ladew.; cf. Forbig. ad loc.—v. n. (= incipere), to make a beginning, to begin:ex ineunte aevo,
Lucr. 5, 859; so,ineunte vere,
Cic. de Imp. Pomp. 12, 35 fin.:ineunte aestate,
id. Att. 4, 2, 6:ab ineunte aetate,
id. de Or. 1, 21, 97:ab ineunte adulescentia,
id. Div. in Caecil. 2, 4; Nep. Alcib. 2, 2; cf. id. Them. 1, 1 al. -
82 infero
in-fĕro, intŭli, illātum, inferre, v. a., to carry, bring, put, or throw into or to a place (class.); constr. with in and acc., ad, or the dat.I.Lit.(α).With in and acc.: in equum, to bring or set upon a horse, Caes. B. G. 6, 29:(β).coronam in curiam,
Liv. 44, 14, 3:Scipio lecticula in aciem inlatus,
id. 24, 42, 5:in portum quinqueremes,
id. 28, 17, 5; cf. id. 26, 21, 6; 10, 2, 13:arma in Italiam,
Nep. Ham. 4, 2:bello in provinciam illato,
Cic. Fam. 15, 2, 1; id. Sest. 27, 58; Liv. 9, 25, 2.—With dat.:(γ). (δ).semina arvis,
Tac. A. 11, 54:fontes urbi,
id. ib. 11, 13; cf.: pedem aliquo, to go or proceed to a place, Cic. Caecin. 14, 39:spolia opima templo,
id. 4, 20.—Absol.:B.inferri mensam secundam jussi,
to be served up, Plin. 9, 35, 58, § 120:gressus,
Verg. G. 4, 360.—To throw upon, apply to any thing; esp. of fire, to set fire to:C.tectis et templis ignes inferre conati sunt,
to set fire to, Cic. Cat. 3, 9, 22; cf.:aliquid in ignem,
Caes. B. G. 6, 18.—In partic.1.To bring to a place for burial, to bury, inter:2.ne quis sepulcra deleat, neve alienum inferat,
Cic. Leg. 2, 26, 64:reliquias ejus majorum tumulis inferri jussit,
Just. 11, 15.—To furnish, pay (a tribute or tax):3.tributum alicui,
Col. 1, 1, 11:vicesimam,
Plin. Pan. 39, 6:septingenta milia aerario inferenda,
id. Ep. 2, 11, 20.—To give in, enter (an account):4.sumptum civibus,
Cic. Fl. 19, 45:rationes falsas,
id. ib. 9, 20:rationibus,
to bring into account, Col. 1, 7, 7:aliquid in rationes,
Dig. 34, 3, 12.—Milit.: signa (arma) in hostem, or hosti, to bear the standards against the enemy, to attack, make an attack upon:5.conversa signa in hostes inferre,
to wheel about and attack, Caes. B. G. 2, 26; Liv. 6, 29, 2; 9, 27, 12; saep. with dat.:trepidantibus inferunt signa Romani,
id. 3, 18, 8; 8, 30, 7; Curt. 8, 14, 15:signa patriae urbi,
Cic. Fl. 2, 5; Liv. 28, 3, 13; so,inferre arma,
Nep. Dat. 6, 5:pedem,
to advance, attack, Liv. 10, 33, 4; so,gradum: gradum acrius intulere Romani,
id. 35, 1, 9:bellum alicui,
to make war upon, to wage war against, Cic. Pis. 34:bellum Italiae,
id. Att. 9, 1, 3:bellum contra patriam,
id. Phil. 2, 22, 53:arma,
to begin a war, commence hostilities, Liv. 1, 30, 8.—Se, to betake one ' s self to, repair to, go into, enter, esp. with the accessory notion of haste and rapidity.— With dat.: visa vi quadam sua inferunt sese hominibus noscitanda, present, offer themselves, Gell. 19, 1, 15:II.lucus erat, quo se Numa sine arbitris inferebat,
Liv. 1, 21, 3:se foribus,
Verg. A. 11, 36:se flammae,
Vell. 2, 74.—With a play upon I. b, supra:me inferre Veneri vovi jam jentaculum (cf. the context),
Plaut. Curc. 1, 1, 72.—With in and acc.: se in periculum capitis atque in vitae discrimen, to rush upon, expose one ' s self to, Cic. Balb. 10, 25:cum se in mediam contionem intulisset,
Liv. 5, 43, 8; 4, 33, 7; 7, 17, 5; 24, 16, 1 al. — Absol.:viden' ignavum, ut se inferat!
how he struts! how proudly he walks! Plaut. Mil. 4, 2, 54:ut magnifice infert sese,
id. Ps. 4, 1, 7:atque etiam se ipse inferebat,
presented himself, came unbidden, Cic. Caecin. 5; Liv. 2, 30, 13; 22, 5, 5; Tac. H. 4, 66; id. Agr. 37; Curt. 4, 12, 14 al.—Trop.A.In gen., to bring forward, introduce; to produce, make, excite, occasion, cause, inflict:B.in re severa delicatum aliquem inferre sermonem,
Cic. Off. 1, 40, 144:mentionem,
to make mention, to mention, Liv. 4, 1, 2:spem alicui,
Caes. B. G. 2, 25:quam maximum terrorem hostibus,
id. ib. 7, 8:alicui injuriam,
id. ib. 54; Val. Max. 8, 1, 6; cf.:injuriis in socios nostros inferendis,
Cic. Sest. 27, 58:calamitatem,
Caes. B. G. 1, 12:turpitudines,
Cic. Phil. 14, 3, 9:crimen proditionis alicui,
id. Verr. 2, 5, 41, § 106:periculum civibus,
id. Sest. 1, 2:probrum castis, labem integris, infamiam bonis,
id. Cael. 18, 42:moram et impedimentum alicui rei,
id. Inv. 1, 9, 12:mortem alicui per scelus,
id. Mil. 7, 17:pestilentiam agris,
Liv. 5, 14, 3: vim vitae suae, to lay violent hands upon one ' s self, Vell. 2, 45:vim et manus alicui,
Cic. Cat. 1, 8, 21:vim alicui,
Tac. A. 15, 5; Suet. Claud. 16; 37:vulnera hostibus,
to give wounds to, to wound, Caes. B. C. 2, 6:delectari criminibus inferendis,
Cic. Lael. 18, 65:litem capitis in aliquem,
id. Clu. 41, 116:alicui crimen proditionis,
id. Verr. 2, 5, 41, § 106: judicium, to judge (post-class.), Dig. 5, 2, 4:prima peregrinos obscena pecunia mores intulit,
Juv. 6, 299. — -
83 insinuo
in-sĭnŭo, āvi, ātum, 1, v. a. and n.I.Act.A.Lit., to put, place, or thrust into the bosom (post-class.):B.sicine vacuus et otiosus insinuatis manibus ambulabis,
with folded arms, App. M. 9, p. 219, 23:manum in sinum,
Tert. Res. Carn. 28.—To bring in by windings or turnings, to insinuate into; to cause a person or thing to get to a place by windings or turnings; and, in gen., to cause to arrive at or get to a place.1.In gen.:2.ratem terris,
to land, Avien. Arat. 312:suum aestum per saepta domorum,
Lucr. 6, 860:Romani quacumque data intervalla essent, insinuabant ordines suos,
pushed forward their files into the open spaces of the enemy, Liv. 44, 41.— Poet.:et (tibi) omni tempore tam faciles insinuentur opes,
come to you, Prop. 3, 9 (4, 8), 28.—Esp., with se, to wind one ' s way into, to steal into; to insinuate or ingratiate one ' s self:C. 1.se inter equitum turmas,
Caes. B. G. 4, 33:quā te insinuaveris, retro via repetenda,
Liv. 9, 2, 8:cum (Romanus) insinuasset se inter corpus armaque,
id. 7, 10, 10:qua se inter valles flumen insinuat,
winds along, id. 32, 31, 1:Tigris Persico mari se insinuat,
Curt. 5, 3.—In gen.:2.Augusto insinuatus est,
Suet. Gramm. 21; id. Calig. 10; id. Oth. 2:hoc est quod penitus illos animo Caesaris insinuavit,
Plin. Pan. 62; cf.:vitam moresque feris mentibus,
Aur. Vict. de Orig. Gent. 3, 3.—Esp., reflex. with se, etc.(α).With ad or in and acc.:(β).his nos rebus insinuabimus ad causam,
will make our way to, get to, Auct. Her. 1, 6, 10:se in antiquam philosophiam,
Cic. Tusc. 5, 12, 34:se ad aliquam,
Plaut. Mil. 2, 1, 27:se in familiaritatem alicujus,
Cic. Caecin. 5, 13:se in amicitiam cum aliquo,
Plaut. Cist. 1, 1, 94; Cic. Verr. 2, 3, 68, § 157:se in forum,
id. Phil. 5, 3, 8:se in familiarem usum,
Liv. 40, 21, 11:se in eorum sermonem,
Cic. Agr. 2, 5, 12.—Absol.:3.callidus ille ne se insinuet, studiose cavendum est,
Cic. Lael. 26, 99:eadem qua te insinuaveris via retro repetenda est,
Liv. 9, 2, 8:celeriter dato loco cum se insinuasset, Auct. B. Alex. 52, 2: praefecto regis se,
Just. 5, 2, 5:plebi se,
Liv. 3, 15, 2.—To introduce to, initiate into:4.adest tibi dies, quo per istas meas manus piissimis sacrorum arcanis insinueris,
App. M. 11, p. 268.—To make known, publish (post-class.):II.voluntatem suam heredibus,
Dig. 32, 1, 11, § 2; Rutil. Nam. 1, 590.—Neutr., to wind or steal into, to make one ' s way or get into, to penetrate, enter, reach, arrive at; constr. with in and acc. or dat.: inde in amicitiam insinuavit cum matre et mecum simul. Blanditiis, etc., Plaut. Cist. 1, 1, 93:penitus insinuare in causam,
to penetrate thoroughly into, to acquire a complete knowledge of, Cic. de Or. 2, 35, 149; cf.:ad causam,
Auct. Her. 1, 6, 10:in ipsius consuetudinem insinuabo,
Cic. Fam. 4, 13, 6:novus per pectora cunctis Insinuat pavor,
Verg. A. 2, 229:Italiaeque urbes dextram insinuantis in undam,
winding, reaching to, Manil. 4, 602: et blandiri suppliciter et subtiliter insinuare eis, a quibus, etc., i. e. to steal into favor with, etc., Cic. de Or. 1, 20, 90. -
84 levigo
1.lēvĭgo, āvi, ātum, 1, v. a. [2. lēvis], to make smooth, to smooth (not in Cic.; syn. polio, dolo, limo).I.Lit.:II.omnes parietes tectorio levigantur,
Varr. R. R. 3, 11, 3:aliquid opere tectorio,
Col. 9, 7, 1; Plin. 17, 14, 24, § 101:ad levigandam cutem,
id. 20, 3, 10, § 20:alvum,
to make slippery, Gell. 4, 11, 4:scabritia levigatur dente conchāve,
Plin. 13, 12, 25, § 81.—Transf., to make small, bruise small, pulverize, levigate:2.quae diligenter contrita levigantur,
Col. 12, 41 fin.:semina,
id. 6, 17, 3:galla cum austero vino levigata,
id. 7, 5, 12; 9, 13, 5.— Hence, lēvĭgātus, a, um, P. a., smooth, slippery (post-class. and rare):oleum levigatius et spissius est,
Macr. S. 1, 12 med.lĕvĭgo, āvi, ātum, 1, v. a. [1. levis], to make light, lighten:gravia, Cassiod. de Amic. prol. § 33: pondus sollicitudinis, Gregor. Ep. 7, 76: omni sarcinā,
App. M. 4, p. 142, 23. -
85 libro
lībro, āvi, ātum, 1, v. a. [libra].I.To balance, make even, level, to determine a level: aquam, to level water, i. e. to ascertain the fall of water by means of a level, Vitr. 8, 6, 3: collocationem libratam indicare, id 8, 6, 1.— Pass. impers.:B. II.libratur autem dioptris,
Vitr. 8, 6, 1.—To hold in equilibrium, to poise, balance:B.terra librata ponderibus,
Cic. Tusc. 5, 24, 69:columnarum turbines ita librati perpenderunt, ut puero circumagente tornarentur,
Plin. 36, 13, 19, § 91:librati pondera caeli orbe tene medio,
Luc. 1, 58.—To cause to hang or swing, to keep suspended, keep in its place:C.vela cadunt primo et dubia librantur ab aura,
are waved to and fro, Ov. F. 3, 585:et fluctus supra, vento librante, pependit,
Sil. 17, 274:aëris vi suspensam librari medio spatio tellurem,
Plin. 2, 5, 4, § 10.—To cause to swing, to swing, sway, brandish, set in motion, hurl, dash, cast, launch, fling, throw:III.summā telum librabat ab aure,
Verg. A. 9, 417:ferro praefixum robur,
id. ib. 10, 479:caestus,
id. ib. 5, 478:tum librat ab aure intorquens jaculum,
Sil. 5, 576:dextra libratum fulmen ab aure misit,
Ov. M. 2, 311; 5, 624; 7, 787; Luc. 3, 433:librata cum sederit glans,
Liv. 38, 29: librare se, to balance or poise one's self, to fly:cursum in aëre,
Ov. Am. 2, 6, 11: saepe lapillos Tollunt;his sese per inania nubila librant,
Verg. G. 4, 196:haliaeetos librans ex alto sese,
Plin. 10, 3, 3, § 8:corpus in herba,
to stretch one's self out on the grass, Ov. F. 1, 429: incidentis manus libratur artifici temperamento, Plin. 12, 25, 54, § 115:librare iter,
to take one's way, Sen. Oed. 899.—Trop.A.To make of even weight, to balance, make equal ( poet.):B.orbem horis,
Col. 10, 42:crimina in antithetis,
Pers. 1, 85.—To weigh, ponder, consider ( poet. and in post-class. prose):A.librabat metus,
Stat. Th. 9, 165: quae omnia meritorum momenta perpendit, librat, examinat, Naz. Pan. ad Const. 7: praescriptiones, Cod. Th. 8, 4, 26.— Hence, lībrātus, a, um, P. a.Level, horizontal:B.aquam non esse libratam, sed sphaeroides habere schema,
Vitr. 8, 6.—Poised, balanced, swung, hurled, launched; forcible, powerful:librata cum sederit (glans),
Liv. 38, 29:librato magis et certo ictu,
violent, powerful, Tac. H. 2, 22:malleus dextra libratus ab aure,
Ov. M. 2, 624:per nubes aquila librata volatu,
Sil. 15, 429. — Comp.:libratior ictus,
Liv. 30, 10; cf. id. 42, 65.—Hence, * adv.: lībrātē, deliberately:aliquid eligere,
Serv. Verg. A. 2, 713. -
86 ludus
lūdus, i, m. [id.], a play.I.Lit.A.In gen., a play, game, diversion, pastime:B.ad pilam se aut ad talos, aut ad tessaras conferunt, aut etiam novum sibi aliquem excogitant in otio ludum,
Cic. de Or. 3, 15, 58:datur concessu omnium huic aliqui ludus aetati,
id. Cael. 12, 28:campestris,
id. ib. 5, 11:nec lusisse pudet, sed non incidere ludum,
Hor. Ep. 1, 14, 36.—In partic.1.Ludi, public games, plays, spectacles, shows, exhibitions, which were given in honor of the gods, etc.(α).In gen.:(β).hoc praetore ludos Apollini faciente,
Cic. Brut. 20, 78:ludos committere,
id. Q. Fr. 3, 4, 6:ludos magnificentissimos apparare,
id. ib. 3, 8, 6:ludos apparatissimos magnificentissimosque facere,
id. Sest. 54, 116:ludos aspicere,
Ov. F. 6, 238:ludos persolvere alicui deo,
id. ib. 5, 330: ludis, during the games, Cic. Fragm. ap. Non. 63, 18; Plaut. Cas. prol. 27:circus maximus ne diebus quidem ludorum Circensium... irrigabatur,
Front. Aq. 97.— Sing.:haec ultra quid erit, nisi ludus?
Juv. 8, 199.—In this sense, ludi is freq. in appos. with the neutr. plur. of the adj. which names the games:(γ).ludi Consualia,
Liv. 1, 9, 6:ludi Cerealia,
id. 30, 39, 8:ludi Taurilia,
id. 39, 22, 1 (Weissenb. Taurii); 34, 54, 3; cf.:quaedam faciem soloecismi habent... ut tragoedia Thyestes, ut ludi Floralia ac Megalensia... numquam aliter a veteribus dicta,
Quint. 1, 5, 52; cf.:ludis Megalensibus,
Gell. 2, 24, 2.—Also with gen. of place:2.eo ipso die auditam esse eam pugnam ludis Olympiae memoriae proditum est,
Cic. N. D. 2, 2, 6.—Stage-plays (opp. to the games of the circus):C.venationes autem ludosque et cum collegā et separatim edidit,
Suet. Caes. 10.—A place of exercise or practice, a school for elementary instruction and discipline (cf. schola):II.in ludum ire,
Plaut. Pers. 2, 1, 6:fidicinus,
music-school, id. Rud. prol. 43:litterarius,
id. Merc. 2, 2, 32:litterarum ludi,
Liv. 3, 44; 6, 25:ludus discendi,
Cic. Q. Fr. 3, 4, 6:Dionysius Corinthi dicitur ludum aperuisse,
id. Fam. 9, 18, 1:Isocrates, cujus e ludo, tamquam ex equo Trojano, meri principes exierunt,
id. de Or. 2, 22, 94; id. Or. 42, 144:gladiatores, quos ibi Caesar in ludo habebat,
Caes. B. C. 1, 14, 4:militaris,
Liv. 7, 33, 1:litterarii paene ista sunt ludi et trivialis scientiae,
Quint. 1, 4, 27:litterarium ludum exercere,
Tac. A. 3, 66:obsides quosdam abductos e litterario ludo,
Suet. Calig. 45:ibi namque (in foro) in tabernis litterarum ludi erant,
Liv. 3, 44, 6:quem puerum in ludo cognōrat,
Nep. Att. 10, 3:in Flavī ludum me mittere,
Hor. S. 1, 6, 72; cf. Gell. 15, 11, 2; Suet. Gram. 4; id. Rhet. 1:sic veniunt ad miscellanea ludi,
Juv. 11, 26.Transf.A.Play, sport, i. e. any thing done, as it were, in play, without trouble, mere sport, child's play:B.oratio ludus est homini non hebeti,
Cic. de Or. 2, 17, 72:cum illa perdiscere ludus esset,
id. Fin. 1, 8, 27:quibus (Graecis) jusjurandum jocus est, testimonium ludus,
id. Fl. 5, 12.—Sport, jest, joke, fun: si vis videre ludos [p. 1084] jucundissimos, Plaut. Poen. 1, 1, 78:C.ad honores per ludum et per neglegentiam pervenire,
Cic. Verr. 2, 5, 70, § 181:aliquem per ludum et jocum evertere,
id. ib. 2, 1, 60, §155: amoto quaeramus seria ludo,
Hor. S. 1, 1, 27:vertere seria ludo,
id. A. P. 226:nil per ludum simulabitur,
Juv. 6, 324:ut ludos facit,
Ter. Phorm. 5, 7, 52: ludos facere aliquem, to make sport of, make game of, to banter, jeer at, mock:ut nunc is te ludos facit,
Plaut. Capt. 3, 4, 47:quem, senecta aetate, ludos facias,
id. Aul. 2, 2, 74.— With dat.:miris modis dī ludos faciunt hominibus,
Plaut. Rud. 3, 1, 1; id. Truc. 4, 2, 46.—In pass.:ludos fieri,
Plaut. Ps. 4, 7, 72:hocine me aetatis ludos vis factum esse indigne?
id. Bacch. 5, 1, 4: ludos aliquem dimittere, to send one away with scorn and derision, or, as in Engl., to send one off with a flea in his ear:numquam hercle quisquam me lenonem dixerit, si te non ludos pessimos dimisero,
id. Rud. 3, 5, 11:ludos facis me,
id. Am. 2, 1, 21: facere ludos aliquid, to make a jest or a trifle of any thing, to throw away, to lose:nunc et operam ludos facit, et retia, etc.,
id. Rud. 4, 1, 9:ludos dare, praebere,
to make one's self ridiculous, Ter. Eun. 5, 7, 9:ludos alicui reddere,
to play tricks on, id. And. 3, 1, 21: dare ludum alicui, to give play to one, i. e. to humor, indulge, Plaut. Bacch. 4, 10, 7; id. Cas. prol. 25; id. Bacch. 4, 10, 9:amori dare ludum,
Hor. C. 3, 12, 1: ludus aetatis, the pleasures of love:si frui liceret ludo aetatis, praesertim recto et legitimo amore,
Liv. 26, 50.—Ludus, the title of a work of Nævius:ut est in Naevii Ludo,
Cic. de Sen. 6, 20; Fest. s. v. redhostire, p. 270, 22 Müll.—Also, Ludus de Morte Claudii, a work of Seneca. -
87 molior
I.Neutr.A.To set one's self or one's powers in motion, to make exertions, exert one's self, to endeavor, struggle, strive, toil, etc. (rare but class.;B.syn.: conor, nitor): viden ut misere moliuntur?
Plaut. Curc. 1, 3, 32:agam per me ipse et moliar,
Cic. Fam. 6, 10, 2:nōsti mores mulierum: Dum moliuntur, dum comuntur, annus est,
Ter. Heaut. 2, 2, 11:horam amplius jam in demoliendo signo permulti homines moliebantur,
Cic. Verr. 2, 4, 43, § 95.—To set one's self in motion, endeavor to depart, to depart:II.molientem hinc Hannibalem,
Liv. 28, 44:dum naves moliuntur a terra,
id. 37, 11:in quam (insulam) gladiatores navibus molientes,
Tac. H. 2, 35.—Act.A.To labor upon any thing, exert one's self at or upon, set in motion, work an instrument or engine; to work any thing (cf. ago; class.).1.Nihil enim agit (vita deorum),... nulla opera molitur, Cic. N. D. 1, 19, 51:2.res dura et regni novitas me talia cogant moliri,
Verg. A. 1, 564: validam in vites molire bipennem, to work, i. e. wield, id. G. 4, 331: ancoras, to work, i. e. hoist the anchor, weigh anchor, Liv. 28, 17:agricola incurvo terram molitus aratro,
i. e. to work, cultivate, till the ground, Verg. G. 1, 494; Col. 1 praef. 17;11, 2, 19: erro molirier arva,
Lucr. 5, 932: fores, to work, i. e. to force, to break open, Tac. A. 1, 39; 2, 82; Liv. 23, 18, 2; 24, 46, 5:Atharrias ad Philotam missus clausum aditum domus moliebatur,
Curt. 6, 8, 20:habenas,
to guide, Verg. A. 12, 327:fulmina molitur dextrā,
hurls, id. G. 1, 329:ignem,
id. A. 10, 131:opera,
to begin work, Col. 11, 2, 2:aliquid sub divo moliri potest,
id. 1, 8, 9.—To set in motion, bestir, rouse, cause to remove, displace (syn.:3.deicio, deturbo): montes suā sede,
displaces, Liv. 9, 3:corpora ex somno moliebantur,
aroused, id. 36, 24, 3:onera objecta,
id. 25, 36.—To build, make, erect, construct (syn.:B.condo, fundo, construo): muros,
to build, Verg. A. 3, 132:classem,
id. ib. 3, 6:arcem,
id. ib. 1, 424:atrium,
Hor. C. 3, 1, 46:aedem,
Flor. 1, 7:locum,
prepares, Verg. A. 7, 158:pocula de inimicorum capitibus hominum,
to construct, make, Sol. 15.—Trop., to endeavor to do; to undertake, attempt, set about any thing (cf.:aggredior, apparo): nec ea, quae agunt, molientes cum labore operoso,
performing, doing, Cic. N. D. 2, 23, 59:viam clipei molita per oras,
made its way, Verg. A. 10, 477:inde datum molitur iter,
id. ib. 6, 477:jamque alio moliris iter,
Stat. S. 5, 2, 61:viam et gressus,
Claud. Rapt. Pros. 1, 278; 3, 438: animum, to form or acquire for one's self, Ov. A. A. 2, 119:laborem,
to undertake, Verg. A. 4, 233:struere et moliri aliquid calamitatis alicui,
to try to bring upon, Cic. Clu. 64, 178:fortissimis atque optimis civibus periculum moliri,
id. Sest. 1, 1:pestem patriae nefarie,
id. Cat. 2, 1, 1:perniciem rei publicae,
id. ib. 1, 2, 5: insidias avibus, to lay snares, Verg. G. 1, 271:crimina et accusatorem,
to bring about, find out, Tac. A. 12, 22:triumphos,
Ov. M. 14, 719:fugam,
Verg. A. 2, 109:moram,
to cause, make, occasion, id. ib. 1, 414:opem extremam alicui,
Val. Fl. 6, 431:dolos apertos,
to devise, id. 5, 249:bellum in animo,
to design, meditate, Vell. 2, 46:Athenienses urbem ex integro condere moliuntur,
Just. 2, 15, 1:mundum efficere moliens deus,
attempting, Cic. Univ. 4:fallere,
Val. Fl. 3, 491:de occupando regno moliens,
striving to usurp the government, Cic. Rep. 2, 35, 60:nuptias,
to bring about, Tac. A. 12, 3:apud judices oratione molienda sunt amor, odium, etc.,
are to be excited, called forth, Cic. de Or. 2, 51, 206:tumorem,
Col. 6, 17:vorandi facultatem,
Cels. 1, 3:fidem moliri coepit,
began to meddle with, disturb, Liv. 6, 11, 8. -
88 obcaeco
I.Lit.A.In gen. (only postAug.; cf.B.excaeco): quidam subito occaecati sunt,
are made blind, lose their sight, Cels. 6, 6, 57:requirendum est, num oculi ejus occaecati sint,
id. 8, 4:in occaecatum pulvere effuso hostem,
Liv. 22, 43, 11; Plin. 10, 3, 3, § 9.—Transf.1.To make dark; to darken, obscure:2.solem vides, Satin' ut occaecatus est prae hujus corporis candoribus,
Plaut. Men. 1, 2, 66:densa caligo occaecaverat diem,
Liv. 33, 7, 2.— Absol.: noctis et nimbūm occaecat nigror, Poët. ap. Cic. de Or. 3, 39, 157.—To hide, conceal (so in Cic.):II.terra semen occaecatum cohibet,
Cic. Sen. 15, 51:fossas,
Col. 2, 2, 9; 10.—Trop.A.Of speech, to make dark, obscure, unintelligible:B.obscura narratio totam occaecat orationem,
Cic. de Or. 2, 80, 329.—Mentally, to make blind, to blind:C.stultitiā occaecatus,
Cic. Fam. 15, 1, 4:occaecatus cupiditate,
id. Fin. 1, 10, 33:nec quid agerent, ira et pavore occaecatis animis, cernebant,
Liv. 38, 21, 7:consilia,
id. 42, 43, 3:occaecatus irā,
id. 8, 32, 17.—To render senseless, deprive of feeling, to benumb ( poet.):timor occaecaverat artus,
Verg. Cul. 198. -
89 occaeco
I.Lit.A.In gen. (only postAug.; cf.B.excaeco): quidam subito occaecati sunt,
are made blind, lose their sight, Cels. 6, 6, 57:requirendum est, num oculi ejus occaecati sint,
id. 8, 4:in occaecatum pulvere effuso hostem,
Liv. 22, 43, 11; Plin. 10, 3, 3, § 9.—Transf.1.To make dark; to darken, obscure:2.solem vides, Satin' ut occaecatus est prae hujus corporis candoribus,
Plaut. Men. 1, 2, 66:densa caligo occaecaverat diem,
Liv. 33, 7, 2.— Absol.: noctis et nimbūm occaecat nigror, Poët. ap. Cic. de Or. 3, 39, 157.—To hide, conceal (so in Cic.):II.terra semen occaecatum cohibet,
Cic. Sen. 15, 51:fossas,
Col. 2, 2, 9; 10.—Trop.A.Of speech, to make dark, obscure, unintelligible:B.obscura narratio totam occaecat orationem,
Cic. de Or. 2, 80, 329.—Mentally, to make blind, to blind:C.stultitiā occaecatus,
Cic. Fam. 15, 1, 4:occaecatus cupiditate,
id. Fin. 1, 10, 33:nec quid agerent, ira et pavore occaecatis animis, cernebant,
Liv. 38, 21, 7:consilia,
id. 42, 43, 3:occaecatus irā,
id. 8, 32, 17.—To render senseless, deprive of feeling, to benumb ( poet.):timor occaecaverat artus,
Verg. Cul. 198. -
90 publico
pūblĭco, āvi, ātum, 1, v. a. [publicus].I.To make public property, to seize and adjudge to the public use, to confiscate (class.; cf.II.proscribo): regnum Jubae,
Caes. B. C. 2, 25:bona Cingetorigis,
id. B. G. 5, 54; 7, 43:privata,
Cic. Agr. 2, 21, 57:bona,
id. Cat. 4, 4, 8:Ptolemaeum,
id. Dom. 8, 20:censeo publicandas eorum pecunias,
Sall. C. 51, 43; Nep. Thras. 1, 5; Liv. 3, 58; 29, 19; Plin. Ep. 4, 11, 13:aurarias,
Tac. A. 6, 19.—To show or tell to the people, to impart to the public, make public or common (freq. only in the post-Aug. period, not in Cic. or Cæs.; cf.B.vulgo): Aventinum,
i. e. to open for building, Liv. 3, 31, 1:bibliothecas Graecas et Latinas,
to furnish for the use of the public, throw open to the public, Suet. Caes. 44; Plin. 7, 30, 31, § 115; Suet. Aug. 43.—With se, to let one's self be heard in public, to come before the public, Suet. Ner. 21:oratiunculam,
to publish, Plin. Ep. 5, 13, 1:epistulas,
id. ib. 1, 1, 1:librum,
id. ib. 1, 5, 2:libellos,
Suet. Caes. 56; id. Aug. 43.—In partic.1.To make known, publish, reveal, disclose (very rare):2.reticenda,
Just. 1, 7, 5; 2, 15, 17:dies fasti publicati,
Plin. 33, 1, 6, § 17.—Corpus publicare, to expose one's self to common use, prostitute one's self, Plaut. Bacch. 4, 8, 22:3.publicata pudicitia,
Tac. G. 19; Quint. 7, 9, 4.— -
91 repleo
rē̆-plĕo, ēvi, ētum (contr. form replesti, Stat. S. 3, 1, 92:I. A.replerat,
Lucr. 6, 1270), 2, v. a.Lit. (class.): [p. 1570] exhaustas domos, Cic. Prov. Cons. 2, 4:B.exhaustum aerarium,
Plin. Pan. 55, 5:consumpta,
to supply, make up for, Cic. Mur. 25, 50:exercitum,
to fill up the number of, Liv. 24, 42; cf.:castra, tribus ex his,
Plin. Pan. 28, 5:scrobes terrā,
Verg. G. 2, 235:fossam humo,
Ov. F. 4, 823:vulnera,
i. e. to fill up again with flesh, Plin. 34, 15, 46, § 155:alopecias,
id. 20, 23, 99, § 263.— Absol.:cinis purgat, conglutinat, replet, adstringit,
Plin. 23, 7, 63, § 124:veteremque exire cruorem Passa, replet sucis (corpus),
Ov. M. 7, 287. —Mid.: quoties haustum cratera repleri vident,
filled again, Ov. M. 8, 680.—Trop., to supply, make up for, complete (rare):II.quod voci deerat, plangore replebam,
Ov. H. 10, 37; cf.:repletur ex lege, quod sententiae judicis deëst,
Dig. 42, 1, 4, § 5: quae (in oratione) replenda vel deicienda sunt, to be filled out, supplied (shortly before, adicere, detrahere), Quint. 10, 4, 1:pectora bello Exanimata reple,
i. e. strengthen again, reinvigorate, reanimate, Stat. Th. 4, 760.—(With the idea of the verb predominating.) In gen., to fill up, make full, to fill (freq. in the poets and in post-Aug. prose).A.Lit.: navibus explebant sese terrasque replebant, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 6, 545 (Ann. v. 310 Vahl.):B.delubra corporibus,
Lucr. 6, 1272; cf.:campos strage hominum,
Liv. 9, 40 Drak.:sanguine venas,
Ov. M. 7, 334:flore sinus,
id. F. 4, 432:lagenam vino,
Mart. 7, 20, 19:galeas et sinus conchis,
Suet. Calig. 46:corpora carne,
to fill, satisfy, satiate, Ov. M. 12, 155; cf.:se escā,
Phaedr. 2, 4, 19:se cibo,
Col. 9, 13, 2; Petr. 96; 111:virginem,
to get with child, Just. 13, 7, 7; cf.equas,
Pall. Mart. 13, 1:orbem (luna),
to fill, Ov. F. 3, 121; cf.numerum,
to complete, Lucr. 2, 535:summam,
Manil. 2, 719:pretium redemptionis,
to make up, Dig. 40, 1, 4, § 10:foramen auris repletum,
stopped up, Lucr. 5, 814.— Poet.:femina, quom peperit, dulci repletur lacte,
becomes filled, Lucr. 5, 814:(Etesiae) undas replent,
swell up, id. 6, 718:tu, largitor opum, juvenem replesti Parthenopen (i. e. exornasti),
Stat. S. 3, 1, 92.—Trop.:1.nemora ac montes gemitu,
Lucr. 5, 992; so Verg. A. 2, 679; Ov. M. 1, 338; 3, 239:populos sermone,
Verg. A. 4, 189:Pontum rumore,
Ov. P. 4, 4, 19:aures,
Plaut. Rud. 4, 6, 22:vias oculorum luce,
Lucr. 4, 319; cf. id. 4, 378:naumachiae spectaculis animos oculosque populi Romani,
Vell. 2, 100, 2; cf.: patriam laetitiā id. 2, 103, 1:eruditione varia repletus est,
Suet. Aug. 89:fabulis omnis scaenas,
Just. 11, 3, 11.—Esp. freq. in eccl. Lat.: replere aliquem spiritu intellegentiae,
Vulg. Ecclus. 39, 8:amaritudinibus,
id. Thren. 3, 15:insipientia,
id. Luc. 6, 11:gaudio,
id. Rom. 15, 13:replevi Evangelium,
I have thoroughly disseminated the Gospel, id. ib. 15, 19.—Mid.: repleri justā juris civilis scientiā,
Cic. de Or. 1, 42, 191.— Hence, rē̆plētus, a, um, P. a. (acc. to II.), filled full (freq. and class.).Lit.:(β).referto foro repletisque omnibus templis,
Cic. Imp. Pomp. 15, 44; so,Curia,
Suet. Dom. 23:amnes,
Verg. A. 5, 806:paulatim gracilitas crurum,
Suet. Calig. 3. —With abl.: amphorae argento, C. Gracch. ap. Gell. 15, 12 fin.:(γ).cornu pomis,
Ov. M. 9, 87:insula silvis,
Plin. 12, 10, 21, § 38:cauda pavonis luce,
Lucr. 2, 806:exercitus iis rebus (sc. frumento et pecoris copiā),
abundantly provided, Caes. B. G. 7, 56 fin.:repletus epulis,
Claud. Fesc. 16. —With gen.:2.repletae semitae puerorum et mulierum,
Liv. 6, 25, 9 Drak.—Trop., with abl.:(terra) trepido terrore,
Lucr. 5, 40:quaeque asperitate,
id. 4, 626:genus antiquom pietate,
id. 2, 1170:vates deo,
Capitol. Macr. 3: curantis eādem vi morbi repletos traherent, infected (cf. impleo and anapimplamenoi, Thuc. 2, 51, 4), Liv. 25, 26, 8:vita,
i. e. long enough, Luc. 3, 242:vox repleta,
full, Stat. Th. 2, 625:repleti his voluptatibus,
Petr. 30, 5.— Comp., sup., and adv. do not occur. -
92 restituo
rē-stĭtŭo, ŭi, ūtum, 3, v. a. [statuo], to put or set up again, i. e. either to replace in its former position, or (more freq.) to restore to its former condition, to rebuild, revive, etc. (freq. and class.; syn.: restauro, renovo, reficio).I.In gen.A.Lit.:B.senatus decrevit, ut Minerva nostra, quam turbo dejecerat, restitueretur,
Cic. Fam. 12, 25, a, 1:arborem,
Verg. G. 2, 272:luxatum femur ex toto,
Cels. 8, 20: aedes (with reficere), Cic. Top. 3, 15:domum a Clodio disjectam,
i. e. to rebuild, Vell. 2, 45, 3; cf.domum,
Suet. Ner. 31:theatrum,
id. Claud. 21:statuas (disjectas),
id. Calig. 34:tropaea disjecta,
id. Caes. 11:fores effractas,
Ter. Ad. 1, 2, 40:oppida vicosque, quos incenderant,
Caes. B. G. 1, 28:fontes et Flumina,
Ov. M. 2, 407:turbatas comas,
id. F. 3, 16:ordines,
Sall. J. 51, 3; cf.aciem,
Liv. 5, 18; 29, 2 al.:inclinatam aciem,
Suet. Caes. 62:(eos, qui) quaedam contra naturam depravata habent, restituere et corrigere,
Cic. Div. 2, 46, 96:oculos (luminibus orbati),
Suet. Vesp. 7:visum,
Plin. 25, 8, 50, § 89:pilos,
id. 32, 10, 40, § 119:se (apes, with reviviscere),
Varr. R. R. 3, 16 fin.; cf.:aliquem a limine mortis,
Cat. 68, 4; Verg. Cul. 223;and restinctos,
to raise the dead, Ov. P. 3, 6, 35:apes restituunt se ac reviviscunt,
Varr. R. R. 3, 16, 38.—Trop., to restore, revive, renew, reform, etc.: unus homo nobis cunctando restituit rem, Enn. ap. Cic. Off. 1, 24, 84; Cic. Att. 2, 19, 2; Liv. 30, 26; Verg. A. 6, 846 Serv.; Macr. S. 6, 1; Ov. F. 2, 242; Aug. ap. Suet. Tib. 21 al. (Ann. v. 313 Vahl.); cf.:II.rem prolapsam,
Liv. 2, 63:res perditas,
id. 25, 37; 6, 22:rem impeditam et perditam,
Ter. And. 3, 5, 13;and simply rem,
Liv. 3, 12 Drak.; 8, 11;25, 37: veteres clientelas,
Caes. B. G. 6, 12:veterem tuam illam calliditatem atque prudentiam,
Cic. Rosc. Am. 22, 61:tribuniciam potestatem,
id. Agr. 2, 14, 36:tribuniciam intercessionem armis,
Caes. B. C. 1, 7: proelium, Poet. ap. Cic. Tusc. 4, 23, 52; Caes. B. G. 7, 87; 1, 53; Liv. 6, 8; cf.:pugnam omnibus locis,
id. 4, 38 fin.; 2, 19:damna Romano accepta bello,
id. 31, 43:sanitatem,
Just. 6, 4, 13:bellum,
id. 35, 1, 10; Plin. 20, 6, 23, § 56; cf.vires,
Val. Fl. 2, 70:adulescentem corruptum,
to reform, Plaut. Trin. 1, 2, 81:suorum a pudore maritimae ignominiae restituti animi,
restored, revived, Liv. 35, 27:consolando aliquorum restituere voluntatem aut benevolentiam in dominum,
Varr. R. R. 1, 17, 7.—In partic., to give back, deliver up, return, restore a thing belonging to a person or place (syn. reddo).A.Lit.: Mi. Paterna oportet reddi filio bona. Ha. Restituentur omnia, Plaut. Poen. 5, 2, 122:2.tribuni vobis amissa reddent ac restituent?
Liv. 3, 68.—With a personal object: virginem suis Restituere ac reddere,
Ter. Eun. 1, 2, 67; 4, 6, 8:alicui filium,
id. Heaut. 3, 1, 83; id. And. 3, 3, 38; id. Hec. 5, 3, 20:amissa cuique,
Caes. B. C. 1, 87:bona iis,
id. ib. 2, 21:majorum locum huic,
id. B. G. 5, 25:agrum Veientibus,
Liv. 2, 13 et saep.:alicui suum familiarem et hospitem, ereptum e manibus hostium,
Caes. B. G. 1, 53:Sextus Pompeius civitati restitutus,
Cic. Phil. 5, 15, 41:captum victori,
Liv. 9, 11:apibus fructum suum,
Phaedr. 3, 13, 15:Caesaris imperio restituendus erat,
Ov. P. 4, 13, 38:illum restituam huic, hic autem in Alidem me meo patri,
Plaut. Capt. 3, 4, 56:aliquem natalibus,
to set free, Dig. 40, tit. 11;v. natalis.— With abstr. object: sed etiam meam vocem et auctoritatem et vobis et rei publicae conservatam ac restitutam puto,
Cic. Marcell. 1, 2:lucem salutemque redditam sibi ac restitutam,
id. Dom. 28, 75.—Without dat.:amissa (opp. adimere),
Caes. B. C. 1, 7:fraudata,
id. ib. 3, 60 fin. al.:Arpi restituti ad Romanos,
Liv. 24, 47; cf.:(Cloelia) sospites omnes Romam ad propinquos restituit,
id. 2, 13; 49:aliquem in aliquem locum,
Ter. And. 4, 1, 58; cf. Plaut. Mil. 3, 1, 108:(Siciliam) in antiquum statum,
Cic. Verr. 1, 4, 12; cf.:civitates afflictas in melius,
Suet. Vesp. 17. —Publicists' and jurid. t. t., to bring back or restore to his previous state or condition; to recall, reinstate a person condemned, banished, deprived of his property, etc. (cf. reduco):b.restituebat multos calamitosos... Licinium Denticulam de aleā condemnatum restituit,
Cic. Phil. 2, 23, 56:omnes, qui lege Pompeiā condemnati essent,
id. Att. 10, 4, 8:quae fuisset justa causa restituendi mei, nisi fuisset injusta eiciendi?
id. Mil. 14, 36; cf. id. ib. 15, 39:aliquem (damnatum),
Suet. Caes. 41; id. Calig. 15:exsulem,
id. Claud. 12:legionem totam cum ignominiā missam,
id. Caes. 69:neque enim praetor, si ex eo fundo essem dejectus, ita me restitui jussit,
Cic. Caecin. 29, 82; cf. id. ib. 8, 23: nonnullos ambitus Pompeiā lege damnatos in integrum restituit, Caes. B. C. 3, 1:aliquem in integrum,
Cic. Clu. 36, 98; Dig. 4, 1, 4; 4, 15 (cf. the whole section, ib. 4, 1: De in integrum restitutionibus); cf.:Sampsiceramum restitui in eum locum cupere, ex quo decidit,
Cic. Att. 2, 23, 2:equites Romanos in tribunicium honorem,
Caes. B. C. 1, 77 fin.:tribunos plebis in suam dignitatem,
id. ib. 1, 22:restitutus in patriam (Camillus) patriam ipsam restituit,
Liv. 7, 1 fin.; so,in patriam,
Suet. Ner. 3.—Transf.(α).Of things, to deliver up again, to make restitution of, restore:(β).in utriusque bonis nihil erat, quod restitui posset, nisi quod moveri loco non poterat,
Cic. Verr. 2, 2, 25, § 62; Dig. 43, 8, 2, § 34; 43, 12, 1, § 19 al.—Of a previous judicial sentence or of injustice committed, to reverse, i. e. to make null and void, to make good again, repair (cf.:(γ).rescindo, resolvo): alia judicia Lilybaei, alia Agrigenti, alia Panhormi restituta sunt,
Cic. Verr. 2, 2, 26, § 63:qui (praetor) dies totos aut vim fieri vetat aut restitui factam jubet, etc.,
id. Caecin. 13, 36:ut si ego eum condemnaro, tu restituas,
id. Fam. 9, 10, 2; cf.:restitui in integrum aequom est,
Ter. Phorm. 2, 4, 11.—To compensate for, make good (rare):B.damnum,
Liv. 31, 43, 4; Vulg. Exod. 22, 12:jacturam,
Col. 11, 1, 28. —Trop., to restore to a former condition, to re-establish, etc.:ut anno XVI. post reges exactos secederent, leges sacratas ipsi sibi restituerent,
restored for themselves, re-established, Cic. Corn. 1, Fragm. 23, p. 450 fin. Orell.:restituit his animos parva una res,
Liv. 25, 18; cf. id. 21, 53:ut interfecto Punico praesidio restituerent se Romanis,
join themselves again to the Romans, id. 23, 7:ulcera sanitati restituens,
restoring, Plin. 20, 6, 23, § 51; cf. id. 14, 18, 22, § 118:Bacchus peccasse fatentem Restituit,
restored to his former condition, Ov. M. 11, 135; cf.:cum semel occideris... Non, Torquate, genus, non te facundia, non te Restituet pietas,
Hor. C. 4, 7, 24:restituam jam ego te in gaudia,
Plaut. Merc. 5, 2, 44:haud facile te in eundem rursus restitues locum,
Cic. Prov. Cons. 9, 23; Plaut. Mil. 3, 1, 108; cf.:cives ex servitute in libertatem,
Liv. 28, 39:poëtam in locum, Ter. Hec. prol. alt. 13: aliquem rursus in gratiam,
id. ib. 3, 1, 11; cf.:fratrem in antiquum locum gratiae et honoris,
Caes. B. G. 1, 18:fratrem (sc. in gratiam),
Curt. 8, 6, 26:Acarnanas in antiquam formulam jurisque ac dicionis eorum,
Liv. 26, 24:vos in amicitiam societatemque nostram,
id. 31, 31 fin. et saep.:cum praecipitata raptim consilia neque revocari neque in integrum restitui possint,
id. 31, 32:patientiae veteri (Britanniam),
Tac. Agr. 16. -
93 sisto
sisto, stĭti (Charis. p. 220, and Diom. p. 369, give steti for both sisto and sto, confining stiti to the compounds of both. But steti, as perfect of sisto, is late jurid. Lat., and perh. dub.;I.for steterant,
Verg. A. 3, 110;steterint,
id. ib. 3, 403; Liv. 8, 32, 12, belong to stare; cf. also Gell. 2, 14, 1 sqq.; and v. Neue, Formenl. 2, 461 sq.), stătum [root stă, strengthened by reduplication; cf. histêmi], used in two general senses, I. To cause to stand, place, = colloco, pono; II. To stand, be placed, = sto.Sistere, in gen., = collocare (in class. prose only in the partic. uses, v. A. 4. C. and D., infra).A.Causative, with acc.1.To place = facere ut stet; constr. with in and abl., with abl. alone, and with ad, super, etc., and acc.:2.O qui me gelidis in vallibus Haemi Sistat,
Verg. G. 2, 489:tertia lux classem Cretaeis sistet in oris,
id. A. 3, 117 (classis stat;v. sto): inque tuo celerem litore siste gradum,
Ov. H. 13, 102 (cf. infra, III. 2. A.):jaculum clamanti (al. clamantis) sistit in ore,
plants the dart in his face, Verg. A. 10, 323:disponit quas in fronte manus, medio quas robore sistat,
Stat. Th. 7, 393:(equum ligneum) sacratā sistimus arā,
Verg. A. 2, 245:aeternis potius me pruinis siste,
Stat. Th. 4, 395: ut stata (est) lux pelago, as soon as light was set ( shone) on the sea, id. ib. 5, 476:victima Sistitur ante aras,
Ov. M. 15, 132:quam (suem) Aeneas ubi... sistit ad aram,
Verg. A. 8, 85:post haec Sistitur crater,
Ov. M. 8, 669: vestigia in altero (monte) sisti (non posse), that no footprints can be placed ( made) on the other mountain, Plin. 2, 96, 98, § 211:cohortes expeditas super caput hostium sistit,
Tac. H. 3, 77; cf. id. A. 12, 13; Stat. Th. 4, 445; Sil. 4, 612. —To place, as the result of guidance or conveyance; hence, to convey, to send, lead, take, conduct to, = facere ut veniat; constr. with in and abl., with abl. alone, and with advv. of place: officio meo ripā sistetur in illā Haec, will be carried by me to, etc., Ov. M. 9, 109:3.terrā sistēre petitā,
id. ib. 3, 635:(vos) facili jam tramite sistam,
Verg. A. 6, 676:ut eum in Syriā aut Aegypto sisterent orabat,
to convey him to, Tac. H. 2, 9.—So with hic (= in with abl.) or huc (= in with acc.):hic siste patrem,
Sen. Phoen. 121:Annam huc siste sororem,
Verg. A. 4, 634.—To place an army in order of battle, draw up, = instruere:4.aciem in litore sistit,
Verg. A. 10, 309; cf.:sistere tertiam decimam legionem in ipso aggere jubet,
Tac. H. 3, 21.—Se sistere = to betake one's self, to present one's self, to come (so twice in Cicero's letters):5.des operam, id quod mihi affirmasti, ut te ante Kal. Jan., ubicumque erimus, sistas,
Cic. Att. 3, 25:te vegetum nobis in Graeciā sistas,
id. ib. 10, 16, 6 (cf. infra, E.):hic dea se primum rapido pulcherrima nisu Sistit,
Verg. A. 11, 853.—With two acc. (cf.: praesto, reddo) = to cause to be in a certain condition, to place, etc.; often with dat. of interest (ante- and post-class., and poet.; cf.b.supra, 4.): ego vos salvos sistam,
I will place you in safety, see you to a safe place, Plaut. Rud. 4, 4, 5:omnia salva sistentur tibi,
all will be returned to you in good order, id. ib. 5, 3, 3; so,suam rem sibi salvam sistam,
id. Poen. 5, 2, 123; cf.:rectius tacitas tibi res sistam, quam quod dictum est mutae mulieri,
will keep your secrets, id. ib. 4, 2, 54:neque (dotem) incolumem sistere illi, et detraxe autument,
that you deliver it entire to her, id. Trin. 3, 3, 15:cum te reducem aetas prospera sistet,
Cat. 64, 238: tu modo servitio vacuum me siste (= praesta) superbo, set me free from, Prop. 4, 16 (3, 17), 42:tutum patrio te limine sistam,
will see you safe home, Verg. A. 2, 620:praedā onustos triumphantesque mecum domos reduces sistatis,
Liv. 29, 27, 3 Weissenb. ad loc.:Pelasgis siste levem campum,
Stat. Th. 8, 328:modo se isdem in terris victorem sisterent,
Tac. A. 2, 14:operā tuā sistas hunc nobis sanum atque validum,
give him back to us, safe and sound, Gell. 18, 10, 7: ita mihi salvam ac sospitem rempublicam sistere in suā sede liceat, Aug. ap. Suet. Aug. 28.—Neutr, with double nom., = exsistere, to be, to become: judex extremae sistet vitaeque necisque, he will become a judge, etc., Manil. 4, 548 (dub.):B.tempora quod sistant propriis parentia signis,
id. 3, 529 (dub.; al. sic stant; cf. infra, II.).—As neuter verb, to stand, rest, be placed, lie ( poet.);C.constr. like sto: ne quis mihi obstiterit obviam, nam qui obstiterit, ore sistet,
will lie on his face, Plaut. Capt. 4, 2, 13 Brix ad loc.: (nemo sit) tantā gloriā... quin cadat, quin capite sistat, will be placed or stand on his head, id. Curc. 2, 3, 8:ibi crebro, credo, capite sistebant cadi,
id. Mil. 3, 2, 36 Lorenz (Brix, hoc illi crebro capite):ipsum si quicquam posse in se sistere credis,
to rest upon itself, Lucr. 1, 1057:neque posse in terrā sistere terram,
nor can the earth rest upon itself, id. 2, 603:at conlectus aquae... qui lapides inter sistit per strata viarum,
id. 4, 415:incerti quo fata ferant, ubi sistere detur,
to rest, to stay, Verg. A. 3, 7; cf.:quaesitisque diu terris, ubi sistere detur,
Ov. M. 1, 307. —As jurid. term.1.In both a causative and neuter sense = to produce in court, or to appear in court after being bound over by the judge or by promise to the adversary (vadimonium); constr. either absol. or with the dat. of the adversary to whom the promise is made (alicui sisti), to appear upon somebody's demand; also, in judicio sisti. The present active is either used reflexively (se sistere = to appear), or with a transitive object (sistere aliquem = to produce in court one in whose behalf the promise has been made). The present passive, sisti, sistendus, sistitur, = to appear or to be produced. The perfect act., stiti, stitisse, rarely the perfect passive, status sum, = to have appeared, I appeared. So in all periods of the language:2.cum autem in jus vocatus fuerit adversarius, ni eo die finitum fuerit negotium, vadimonium ei faciendum est, id est ut promittat se certo die sisti,
Gai. 4, 184:fit ut Alfenus promittat, Naevio sisti Quinctium,
that Quinctius would be forthcoming upon Naevius's complaint, Cic. Quint. 21, 67; cf. id. ib. 8, 30 (v. infra, B.):testificatur, P. Quinctium non stitisse, et se stitisse,
id. ib. 6, 25:quin puellam sistendam promittat (= fore ut puella sistatur in judicio),
Liv. 3, 45, 3:interrogavit quisquam, in quem diem locumque vadimonium promitti juberet, et Scipio manum ad ipsam oppidi, quod obsidebatur, arcem protendens: Perendie sese sistant illo in loco,
Gell. 7, 1, 10:si quis quendam in judicio sisti promiserit, in eādem causā eum debet sistere,
Dig. 2, 11, 11:si servum in eādem causā sistere promiserit, et liber factus sistatur,... non recte sistitur,
ib. 2, 9, 5:sed si statu liberum sisti promissum sit, in eādem causā sisti videtur, quamvis liber sistatur,
ib. 2, 9, 6:cum quis in judicio sisti promiserit, neque adjecerit poenam si status non esset,
ib. 2, 6, 4:si quis in judicio secundum suam promissionem non stitit,
ib. 2, 11, 2, § 1; cf. ib. 2, 5, 1; 2, 8, 2; 2, 11, 2, § 3.—Vadimonium sistere, to present one's self in court, thus keeping the solemn engagement (vadimonium) made to that effect; lit., to make the vadimonium stand, i. e. effective, opp. deserere vadimonium = not to appear, to forfeit the vadimonium. The phrase does not occur in the jurists of the Pandects, the institution of the vadimonium being abolished by Marcus Aurelius. It is found in the following three places only: quid si vadimonium capite obvoluto stitisses? Cat. ap. Gell. 2, 14, 1: ut Quinctium sisti Alfenus promitteret. Venit Romam Quinctius;D.vadimonium sistit,
Cic. Quint. 8, 30:ut nullum illa stiterit vadimonium sine Attico,
Nep. Att. 9; Gai. 4, 185; cf. diem sistere under status, P. a. infra.—Transf., out of judicial usage, in gen., = to appear or present one's self, quasi ex vadimonio; constr. absol. or with dat. of the person entitled to demand the appearance:E.ubi tu es qui me vadatus's Veneriis vadimoniis? Sisto ego tibi me, et mihi contra itidem ted ut sistas suadeo (of a lover's appointment),
Plaut. Curc. 1, 3, 5; so,tibi amatorem illum alacrem vadimonio sistam,
produce, App. M. 9, p. 227, 14:nam promisimus carnufici aut talentum magnum, aut hunc hodie sistere,
Plaut. Rud. 3, 4, 73:vas factus est alter ejus sistendi, ut si ille non revertisset, moriendum esset sibi,
Cic. Off. 3, 10, 45. —Fana sistere, acc. to Festus anciently used, either = to place ( secure and fix places for) temples in founding a city, or to place the couches in the lectisternia:F.sistere fana, cum in urbe condendā dicitur, significat loca in oppido futurorum fanorum constituere: quamquam Antistius Labeo, in commentario XV. juris pontificii ait fana sistere esse lectisternia certis locis et diebus habere,
Fest. p. 267 Lind. To this usage Plaut. perh. alludes:apud illas aedis sistendae mihi sunt sycophantiae,
the place about that house I must make the scene of my tricks, Plaut. Trin. 4, 2, 25.—Sistere monumenta, etc., or sistere alone, to erect statues, etc. (= statuere; post-class. and rare;II.mostly in Tac.): ut apud Palatium effigies eorum sisteret,
Tac. A. 15, 72:cum Augustus sibi templum sisti non prohibuisset,
id. ib. 4 37:at Romae tropaea de Parthis arcusque sistebantur,
id. ib. 15, 18:monuere ut... templum iisdem vestigiis sisteretur,
id. H. 4, 53:sistere monumenta,
Aus. Ep. 24, 55: Ast ego te... Carthaginis arce Marmoreis sistam templis (cf. histanai tina), Sil. 8, 231; v. statuo.Sistere = to cause what is tottering or loose to stand firm, to support or fasten; and neutr., to stand firm.A.Causative (rare;B.perh. not in class. prose) = stabilire: sucus... mobilis (dentes) sistit,
Plin. 20, 3, 8, § 15; and trop.: hic (Marcellus) rem Romanam magno turbante tumultu Sistet (cf.: respublica stat;v. sto),
Verg. A. 6, 858; cf.:non ita civitatem aegram esse, ut consuetis remediis sisti posset,
Liv. 3, 20, 8 (where sisti may be impers.; v. infra, III. C.).—Neutr., to stand firm, to last, = stare:2.nec mortale genus, nec divum corpora sancta Exiguom possent horai sistere tempus,
Lucr. 1, 1016: qui rem publicam sistere negat posse, nisi ad equestrem ordinem judicia referantur, Cotta ap. Cic. Verr. 2, 3, 96, § 223.—Neutr., to stand firm, to resist:III.nec quicquam Teucros Sustentare valet telis, aut sistere contra,
Verg. A. 11, 873; so with dat. = resistere:donec Galba, inruenti turbae neque aetate neque corpore sistens, sella levaretur,
Tac. H. 1, 35; cf. sisti = resistere, III. B. 1. f. infra.Sistere = to stand still, and to cause to stand still.A.Neutr. = stare (rare; in Varr., Tac., and the poets).a.To stand still:b.solstitium dictum est quod sol eo die sistere videatur,
Varr. L. L. 5, p. 53 (Bip.):sistunt amnes,
Verg. G. 1, 479:incurrit, errat, sistit,
Sen. Herc. Oet. 248.—To remain, stop:c.Siste! Quo praeceps ruis?
Sen. Thyest. 77; id. Oedip. 1050:vis tu quidem istum intra locum sistere?
will you remain in that position? Tac. A. 4, 40.—Trop., to stop, not to go any farther:d.depunge, ubi sistam,
Pers. 6, 79:nec in Hectore tracto sistere,
to stop at the dragging of Hector, Stat. Achill. 1, 7.—To cease (dub.):B.hactenus sistat nefas' pius est,
if his crime ceases here, he will be pious, Sen. Thyest. 744 (perh. act., to stop, end).—Causative (not ante-Aug.; freq. in Tac., Plin., and the poets).1. a.With gradum:b.plano sistit uterque gradum,
arrest their steps, Prop. 5 (4), 10, 36; Verg. A. 6, 465:siste properantem gradum,
Sen. Herc. Fur. 772:repente sistunt gradum,
Curt. 4, 6, 14. —With pedem, Ov. R. Am. 80.—With fugam, to stop, stay, check, stem, arrest the flight:c.fugam foedam siste,
Liv. 1, 12, 5:si periculo suo fugam sistere posset,
id. 30, 12, 1; so Curt. 8, 14, 37; 4, 16, 2; 8, 3, 2; Tac. A. 12, 39.—Of vehicles, horses, etc.:d. e.esseda siste,
Prop. 2, 1, 76:equos,
Verg. A. 12, 355:quadrijugos,
Stat. Achill. 2, 429; so id. Th. 5, 364.—With bellum, to halt (cf. infra, D.):f.Aquilejae sisti bellum expectarique Mucianum jubebat,
Tac. H. 3, [p. 1712] 8.—Of living objects, in gen.(α).To arrest their course, make them halt:(β).aegre coercitam legionem Bedriaci sistit,
Tac. H. 2, 23:festinantia sistens Fata,
staying the hurrying Fates, Stat. S. 3, 4, 24.—So, se sistere with ab, to desist from:non prius se ab effuso cursu sistunt,
Liv. 6, 29, 3; hence, to arrest by wounding, i. e. to wound or kill:aliquem cuspide,
Sil. 1, 382; 1, 163; so,cervum vulnere sistere,
id. 2, 78.—To stop a hostile attack of persons, to resist them, ward them off:g.ut non sisterent modo Sabinas legiones, sed in fugam averterent,
Liv. 1, 37, 3:ibi integrae vires sistunt invehentem se jam Samnitem,
id. 10, 14, 18:nec sisti vis hostium poterat,
Curt. 5, 3, 11:nec sisti poterant scandentes,
Tac. H. 3, 71; 5, 21. —Trop., to stop the advance of prices:2.pretia augeri in dies, nec mediocribus remediis sisti posse,
Tac. A. 3, 52.—To arrest the motion of fluids.a.Of water:b.sistere aquam fluviis,
Verg. A. 4, 489:amnis, siste parumper aquas,
Ov. Am. 3, 6, 2:quae concita flumina sistunt,
id. M. 7, 154:sistito infestum mare,
calm, Sen. Agam. 523; cf. Ov. M. 7, 200; id. H. 6, 87; Plin. 28, 8, 29, § 118.—Of blood and secretions:3. 4.(ea) quibus sistitur sanguis parari jubet,
Tac. A. 15, 54:sanguinem,
Plin. 20, 7, 25, § 59; 28, 18, 73, § 239; 27, 4, 5, § 18:haemorrhoidum abundantiam,
id. 27, 4, 5, § 19:fluctiones,
id. 20, 8, 27, § 71, 34, 10, 23, § 105; 35, 17, 57, § 195:nomas,
id. 30, 13, 39, § 116; 24, 16, 94, § 151:mensis,
id. 23, 6, 60, § 112:vomitiones,
id. 20, 20, 81, § 213:alvum bubus,
id. 18, 16, 42, § 143:alvum,
stop the bowels, id. 23, 6, 60, § 113; 22, 25, 59, § 126; 20, 5, 18, § 37:ventrem,
id. 20, 23, 96, § 256; Mart. 13, 116.—To end, put an end to (= finem facere alicui rei); pass., to cease:5.querelas,
Ov. M. 7, 711:fletus,
id. ib. 14, 835:lacrimas,
id. F. 1, 367; 480; 6, 154:minas,
id. Tr. 1, 2, 60:opus,
id. H. 16 (17), 266; id. M. 3, 153:labores,
id. ib. 5, 490:furorem,
Stat. Th. 5, 663:furialem impetum,
Sen. Med. 157; id. Agam. 203:pace tamen sisti bellum placet,
Ov. M. 14, 803:antequam summa dies spectacula sistat,
id. F. 4, 387:sitim sistere,
to allay, id. P. 3, 1, 18:nec primo in limine sistit conatus scelerum,
suppresses, Stat. S. 5, 2, 86:ruinas,
to stop destruction, Plin. Pan. 50, 4:ventum,
to ward off, turn the wind, id. Ep. 2, 17, 17;(motus terrae) non ante quadraginta dies sistuntur, = desinunt,
Plin. 2, 82, 84, § 198.—Sistere with intra = to confine, keep within:C.transgresso jam Alpes Caecina, quem sisti intra Gallias posse speraverant,
Tac. H. 2, 11:dum populatio lucem intra sisteretur,
provided the raids were confined to day-time, id. A. 4, 48. —Impers. and trop., to arrest or avoid an impending misfortune, or to stand, i. e. to endure; generally in the form sisti non potest (more rarely: sisti potest) = it cannot be endured, a disaster cannot be avoided or met (once in Plaut.; freq. in Liv.; sometimes in Tac.; cf., in gen., Brix ad Plaut. Trin. 720; Drak. ad Liv. 3, 16, 4; Weissenb. ad Liv. 2, 29, 8; Gronov. ad Liv. 4, 12, 6; Beneke ad Just. 11, 1, 6).1.Without a subject, res or a noun of general import being understood:2.quid ego nunc agam, nisi ut clipeum ad dorsum accommodem, etc.? Non sisti potest,
it is intolerable, Plaut. Trin. 3, 2, 94:totam plebem aere alieno demersam esse, nec sisti posse nisi omnibus consulatur,
Liv. 2, 29, 8:si domestica seditio adiciatur, sisti non posse,
the situation will be desperate, id. 45, 19, 3:si quem similem priore anno dedissent, non potuisse sisti,
id. 3, 9, 8:vixque concordiā sisti videbatur,
that the crisis could scarcely be met, even by harmonious action, id. 3, 16, 4:qualicunque urbis statu, manente disciplinā militari sisti potuisse,
these evils were endurable, id. 2, 44, 10: exercitum gravi morbo affectari, nec sisti potuisse ni, etc., it would have ended in disaster, if not, etc., id. 29, 10, 1:qui omnes populi si pariter deficiant, sisti nullo modo posse,
Just. 11, 1, 6 Gronov. ad loc.; cf. Liv. 3, 20, 8 supra, II. A. 1.— Rarely with a subject-clause understood: nec jam sisti poterat, and it was no longer tolerable, i. e. that Nero should disgrace himself, etc., Tac. A. 14, 14.—Rarely with quin, to prevent etc. (pregn., implying also the stopping of something; cf.A.supra, III. B. 1.): neque sisti potuit quin et palatium et domus et cuncta circum haurirentur (igni),
Tac. A. 15, 39.—Hence, stătus, a, um, P. a., as attribute of nouns, occurs in several conventional phrases, as relics of archaic usage.Status (condictusve) dies cum hoste, in the XII. Tables, = a day of trial fixed by the judge or agreed upon with the adversary;B.esp., a peregrinus (= hostis),
Cic. Off. 1, 12, 37. It presupposes a phrase, diem sistere, prob.=vadimonium sistere (v. supra, I. C. 2.). Such an appointment was an excuse from the most important public duties, even for soldiers from joining the army, Cinc. ap. Gell. 16, 4, 4.—Hence, transf.: si status condictus cum hoste intercedit dies, tamen est eundum quo imperant,
i. e. under all circumstances we must go, Plaut. Curc. 1, 1, 5.—In certain phrases, appointed, fixed, regular (cf. statutus, with which it is often confounded in MSS.):C.status dies: tres in anno statos dies habere quibus, etc.,
Liv. 39, 13, 8:stato loco statisque diebus,
id. 42, 32, 2; so id. 5, 52, 2; 27, 23 fin.:stato lustri die,
Sen. Troad. 781:status sacrificii dies,
Flor. 1, 3, 16:statum tempus, statā vice, etc.: lunae defectio statis temporibus fit,
Liv. 44, 37 init.; so id. 28, 6, 10:stato tempore,
Tac. A. 12, 13; id. H. 4, 81; Plin. 11, 37, 65, § 173:stata tempora (partus),
Stat. Achill. 2, 673:adeo in illā plagā mundus statas vices temporum mutat,
Curt. 8, 19, 13; so id. 9, 9, 9; 5, 1, 23; so, feriae, etc.: feriae statae appellabantur quod certo statutoque die observarentur, Paul. ex Fest. p. 69 Lind.:stata quinquennia,
Stat. S. 5, 3, 113:stata sacra or sacrificia: stata sacrificia sunt quae certis diebus fieri debent,
Fest. p. 264 Lind.:proficiscuntur Aeniam ad statum sacrificium,
Liv. 40, 4, 9; 23, 35, 3; 5, 46, 2; 39, 13, 8; Cic. Mil. 17, 45:solemne et statum sacrificium (al. statutum),
id. Tusc. 1, 47, 113; so Liv. 23, 35, 3:stata sacra,
Ov. F. 2, 528; Stat. Th. 1, 666:stata foedera,
id. ib. 11, 380:status flatus,
Sen. Ben. 4, 28:stati cursus siderum,
Plin. 18, 29, 69, § 291 (different: statae stellae = fixed stars, Censor. D. N. 8, belonging to II. 2. supra): statae febres, intermittent fevers, returning regularly, Plin. 28, 27, 28, § 107.—Moderate, average, normal:inter enim pulcherrimam feminam et deformissimam media forma quaedam est, quae et a nimio pulcritudinis periculo et a summo deformitatis odio vacat, qualis a Q. Ennio perquam eleganti vocabulo stata dicitur...Ennius autem eas fere feminas ait incolumi pudicitia esse quae statā formā forent,
Gell. 5, 11, 12 -14 (v. Enn. Trag. p. 133 Vahl.). -
94 sollicito
sollĭcĭto ( sōlĭ-), āvi, ātum, 1, v. a. [sollicitus], to disturb, stir, agitate, move; to distress, harass, make uneasy, vex, solicit, tempt, seduce, attract, induce.I.Lit., to stir, put in lively motion, move violently, disturb, shake, exercise ( poet. and in post-Aug. prose).A.Histri tela manu jacientes sollicitabant, Enn. ap. Macr. S. 6, 3 (Ann. v. 438 Vahl.): myropolas omnes sollicito;B.ubicumque unguentum est, ungor,
keep them busy, Plaut. Cas. 2, 3, 10:nec fas esse, quod sit fundatum perpetuo aevo, sollicitare suis.. ex sedibus,
Lucr. 5, 162:pinnisque repente sollicitant divum nocturno tempore lucos,
id. 4, 1008; 2, 965: teneram ferro sollicitavit humum, stirred, i. e. by the plough, Tib. 1, 7, 30; so,tellurem,
Verg. G. 2, 418:herbae, Quas tellus, nullo sollicitante (i. e. eam) dabat,
Ov. F. 4, 396:remis freta,
Verg. G. 2, 503:spicula dextrā,
id. A. 12, 404:totum tremoribus orbem,
Ov. M. 6, 699:stamina docto Pollice, pregn.,
excite by handling, id. ib. 11, 169 (v. II. B. 1. infra):stomachum vomitu, alvum purgatione,
to move, Cels. 1 praef. fin.: mox, velut aurā sollicitante, provecti longius, as if a breeze were moving us on, Quint. 12, prooem. 2:hic (spiritus naturae), quamdiu non... pellitur, jacet innoxius... ubi illum extrinsecus superveniens causa sollicitat, compellitque et in artum agit, etc.,
stirs up, Sen. Q. N. 6, 18, 2:sollicitavit aquas remis,
Claud. Rapt. Pros. 1, 2:lucus, qui primus anhelis sollicitatur equis,
id. Idyll. 1, 3:seu remige Medo sollicitatur Athos,
id. Ruf. 1, 336:Maenalias feras,
to hunt, Ov. Am. 1, 7, 14:ne salebris sollicitentur apes,
Col. 9, 8, 3.—Of a river:cum Danubius non jam radices nec media montium stringit, sed juga ipsa sollicitat,
Sen. Q. N. 3, 27, 9.—In mal. part., Ov. Am. 3, 7, 74; Mart. 11, 22, 4; 11, 46, 4; Petr. 20, 2.—To produce by stirring, excite, cause to come forth, to arouse, draw out (rare): radices in ipsā arbore sollicitando, by starting roots from the tree (cf. the context), Plin. 17, 13, 21, § 98; cf.:II.sollicitatur id in nobis quod diximus ante semen,
Lucr. 4, 1037.—Trop., = sollicitum facere.A. 1.Of the body (very rare and poet.):2.mala copia Aegrum sollicitat stomachum,
distresses, Hor. S. 2, 2, 43. —Of the mind; constr. with acc. of person, with animum, etc.(α).To fill with apprehension, cause fear, suspense of the mind, and anxiety for the future; and pass., = sollicitum esse, to be distressed, to torment one's self:(β).nunc ibo ut visam, estne id aurum ut condidi, quod me sollicitat miserum plurimis modis,
Plaut. Aul. 1, 1, 26: certo scio, non ut Flamininum sollicitari te, Tite, sic noctesque diesque, Enn. ap. Cic. Sen. 1, 1:jamdudum equidem sentio, suspicio quae te sollicitet,
Plaut. Bacch. 4, 7, 50:sicine me atque illam operā tuā nunc miseros sollicitarier?
Ter. And. 4, 2, 6: egon' id timeo? Ph. Quid te ergo aliud sollicitat? id. Eun. 1, 2, 82; so id. Heaut. 2, 3, 10:aut quid sit id quod sollicitere ad hunc modum?
id. Hec. 4, 4, 54:me autem jam et mare istuc et terra sollicitat,
Cic. Q. Fr. 3, 3, 1:an dubitas quin ea me cura (pro genero et filio) vehementissime sollicitet?
id. Fam. 2, 16, 5:multa sunt quae me sollicitant anguntque,
id. Att. 1, 18, 1:ne cujus metu sollicitaret animos sociorum,
Liv. 45, 28 med.:cum Scipionem exspectatio successoris sollicitaret,
id. 30, 36 fin.:desiderantem quod satis est neque Tumultuosum sollicitat mare, Nec, etc.,
Hor. C. 3, 1, 26; cf. Mart. 7, 54, 2.—With de:de posteris nostris et de illā immortalitate rei publicae sollicitor, quae, etc.,
Cic. Rep. 3, 29, 41.— Hence, like verbs of fearing, with ne, that ( lest):et Quibus nunc sollicitor rebus! ne aut ille alserit, Aut uspiam ceciderit, etc.,
Ter. Ad. 1, 1, 11:sollicitari se simulans, ne in ejus perniciem conspirarent,
Amm. 14, 7, 9.—Also with quod, like verbs of emotion:me illa cura sollicitat angitque vehementer, quod... nihil a te, nihil ex istis locis... affluxit,
Cic. Q. Fr. 3, 3, 1.—More rarely, to grieve, afflict, make wretched:(γ).istuc facinus quod tuom sollicitat animum, id ego feci,
Plaut. Aul. 4, 10, 8:sed erile scelus me sollicitat,
id. Rud. 1, 3, 19: cur meam senectutem hujus sollicito amentiā? why do I make my old age miserable by, etc., Ter. And. 5, 3, 16:haec cura (ob miserum statum rei publicae) sollicitat et hunc meum socium,
Cic. Brut. 97, 331.—With subject-clause:nihil me magis sollicitat quam... non me ridere tecum,
Cic. Fam. 2, 12, 1.—To disturb the rest or repose of a person or community, to trouble, harass, = perturbare:B.quid me quaeris? quid laboras? quid hunc sollicitas?
Plaut. Ep. 5, 2, 15; so,quae roget, ne se sollicitare velis,
Ov. A. A. 1, 484:temeritas et libido et ignavia semper animum excruciant, et semper sollicitant,
Cic. Fin. 1, 16, 50:anxitudo, prona ad luctum et maerens, semperque ipsa se sollicitans,
id. Rep. Fragm. 2, 41, 68:quoniam rebellando saepius nos sollicitant,
Liv. 8, 13, 13:finitimi populi, qui castra, non urbem positam in medio ad sollicitandam omnium pacem crediderant,
to disturb the peace, id. 1, 21, 2:unde neque ille sollicitare quietae civitatis statum possit,
id. 21, 10, 12; so,pacem,
id. 34, 16 fin.:ira Jovis sollicitati prava religione,
id. 1, 31, 8:ea cura quietos (deos) sollicitat,
Verg. A. 4, 380:alium ambitio numquam quieta sollicitat,
Sen. Cons. Polyb. 4 (23), 2:eum non metus sollicitabit,
id. ib. 9 (28), 4: (voluptas) licet alia ex aliis admoveat, quibus totos partesque nostri sollicitet, id. Vit. Beat. 5, 4:et magnum bello sollicitare Jovem,
Ov. F. 5, 40:sollicitatque feros non aequis viribus hostes,
Luc. 4, 665:ut me nutricibus, me aviae educanti, me omnibus qui sollicitare illas aetates solent, praeferret,
Quint. 6, prooem. § 8: sollicitare manes, to disturb the dead by mentioning their names:parce, precor, manes sollicitare meos,
Ov. Tr. 3, 11, 32; cf.:cur ad mentionem defunctorum testamur, memoriam eorum a nobis non sollicitari?
Plin. 28, 2, 5, § 23.—Hence, pregn.:sollicito manes,
I disturb the dead, Ov. M. 6, 699:sollicitare umbras = ciere, citare, in necromancy,
Manil. 1, 93.—Without the idea of distress or uneasiness.1.To stir, rouse, excite, incite ( poet. and in post-Aug. prose):2.unicus est de quo sollicitamur honor,
Ov. F. 6, 10, 76:sollicitatque deas,
id. M. 4, 473:vanis maritum sollicitat precibus,
id. ib. 9, 683:quoque Musarum studium a nocte silenti Sollicitare solet, Claud. VI. Cons. Hon. praef. 12: cupidinem lentum sollicitas,
Hor. C. 4, 13, 6:labris quae poterant ipsum sollicitare Jovem,
Mart. 66, 16:me nova sollicitat, me tangit serior aetas,
Ov. Am. 2, 4, 45:deinde (luxuria) frugalitatem professos sollicitat,
Sen. Ep. 56, 10.—Hence,To attract, to tempt, to invite ( poet. and in post-Aug. prose):III.si quis dotatam uxorem habet, eum hominem sollicitat sopor,
Plaut. Most. 3, 2, 15 Lorenz:nullum sollicitant haec, Flacce, toreumata canem,
Mart. 12, 74, 5:cum, mira specie, feminarum sollicitaret oculos,
Val. Max. 4, 5, 1 ext.:non deest forma quae sollicitet oculos,
Sen. Ep. 88, 7:in his (praediis venalibus) me multa sollicitant,
Plin. Ep. 3, 19, 1:quibuscum delinimentis potest animos omnium sollicitat,
Just. 21, 1, 5:omni studio sollicitatum spe regni,
id. 8, 3, 8:in Graeciam Philippus cum venisset, sollicitatus paucarum civitatum direptione (i. e. spe diripiendi),
id. 9, 1:sollicitati praeda,
id. 23, 1, 10; 2, 13 fin.:te plaga lucida caeli... sollicitet,
Stat. Th. 1, 27:magno praemio sollicitatus,
bribed, Front. Strat. 3, 6, 4.—So, to attract the attention, occupy the mind:ut vix umquam ita sollicitari partibus earum debeamus ut non et summae meminerimus,
Quint. 11, 3, 151.—Transf., to incite one to do something.A. 1.Absol.:2.servum sollicitare verbis, spe promissisque corrumpere, contra dominum armare,
Cic. Deiot. 11, 30:non sollicitabit rursus agrarios?
id. Phil. 7, 6, 18:sollicitant homines imperitos Saxo et Cafo,
id. ib. 10, 10, 22: necare eandem voluit: quaesivit venenum;sollicitavit quos potuit,
id. Cael. 13, 31:Milo... quos ex aere alieno laborare arbitrabatur, sollicitabat,
Caes. B. C. 3, 22: quos ingenti pecuniae spe sollicitaverant vestri (sc. to murder Philip), Curt. 4, 1, 12:ipsam ingentibus sollicitare datis,
Ov. M. 6, 463:pretio sperare sollicitari animos egentium,
Cic. Cat. 4, 8, 17; Liv. 2, 42, 6; Nep. Paus. 3, 6.—So esp. milit. t. t.,= temptare (freq. in the historians), to strive to win over, tempt, instigate, incite to defection, attack, etc.:ad sollicitandas civitates,
Caes. B. G. 7, 63:Germanos Transrhenanos sollicitare dicebantur,
id. ib. 5, 2; so id. B. C. 3, 21; id. B. G. 5, 55; 6, 2; 7, 53;7, 54: servitia urbana sollicitare,
Sall. C. 24 fin.:nobilissimos Hispanos in Italiam ad sollicitandos populares... miserunt,
Liv. 24, 49, 8:vicinos populos haud ambigue sollicitari,
id. 8, 23, 2:ad continendas urbes, quas illinc Eumenes, hinc Romani sollicitabant,
id. 37, 8, 5:num sollicitati animi sociorum ab rege Perseo essent,
id. 42, 19 fin.:omnes sollicitatos legationibus Persei, sed egregie in fide permanere,
id. 42, 26 fin.; so,diu,
id. 31, 5, 8; 40, 57, 2; 41, 23, 7;45, 35, 8: interim qui Persas sollicitarent mittuntur,
Curt. 5, 10, 9; Suet. Oth. 5; id. Ner. 13; id. Tit. 9; Nep. Paus. 3, 6.—With ad and acc.:3.in servis ad hospitem necandum sollicitatis,
Cic. Cael. 21, 51:servum ad venenum dandum,
id. Clu. 16, 47:opifices et servitia ad Lentulum eripiendum,
Sall. C. 50, 1:qui ultro ad transeundum hostes vocabant sollicitabantque,
Liv. 25, 15, 5.—After in:cum milites ad proditionem, amicos ad perniciem meam pecunia sollicitet,
Curt. 4, 11, 1.—With ut: civitates sollicitant [p. 1722] ut in libertate permanere vellent, Caes. B. G. 3, 8:4.se sollicitatum esse ut regnare vellet,
Cic. Fam. 15, 2, 6:missis ad accolas Histri, ut in Italiam irrumperent sollicitandos, Liv 39, 35: Darei litterae quibus Graeci milites sollicitabantur ut regem interficerent,
Curt. 4, 10, 16.—With gen., gerund., and causa:5.comperi legatos Allobrogum tumultus Gallici excitandi causa a P. Lentulo esse sollicitatos,
Cic. Cat. 3, 2, 4.—With in and acc. (post-class.;6.the prevailing constr. in Just.): amicum in adulterium uxoris sollicitatum,
Just. 1, 7, 18:Alexander in Italiam sollicitatus,
urgently invited, id. 12, 2, 1:Iones sollicitare in partes suas statuit,
id. 2, 12, 1:qui Peloponnenses in societatem armorum sollicitaret,
id. 13, 5; so id. 13, 5, 10; 32, 4, 1; 29, 4, 5. —With acc. of abstract objects ( poet.):B.nuptae sollicitare fidem (= nuptam sollicitare ad fidem violandam),
to make attempts against, Ov. H. 16 (17), 4; cf. id. Am. 3, 1, 50; id. M. 6, 463; 7, 721; id. P. 3, 3, 50.—In gen., without implying an evil purpose, to induce, incite, stimulate, solicit, urge, invite, exhort, move ( poet. and in postAug. prose):antequam est ad hoc opus (historiam scribendi) sollicitatus,
induced to undertake this work, Quint. 10, 1, 74:quae Hecubae maritum posset ad Hectoreos sollicitare rogos,
Mart. 6, 7, 4:cum, sollicitatus ex urbe Roma (a Mithridate), praecepta pro se mitteret,
Plin. 25, 2, 3, § 6:sollicitandi (parentes) ad hunc laborem erant,
it was necessary to give inducements to the parents to undertake this labor, Sen. Ben. 3, 11, 1:cum juventutem ad imitationem sui sollicitaret,
id. Cons. Helv. 10, 10:alios Orientis regis ut idem postularent sollicitare temptavit,
Suet. Dom. 2:juvenum... corpora nunc pretio, nunc ille hortantibus ardens sollicitat dictis,
Stat. Th. 2, 485:sollicitat tunc ampla viros ad praemia cursu celeres,
id. ib. 6, 550:ut per praecones susceptores sollicitarent,
Just. 8, 3, 8:Alexander in Italiam a Tarentinis sollicitatus,
id. 12, 2, 1:avaritia sollicitatus (= permotus),
id. 32, 2, 1:sollicitatoque juvene ad colloquium,
allured him to the conference, id. 38, 1, 9:hoc maxime sollicitatus ad amicitiam,
Plin. 6, 22, 24, § 85:serpentes sollicitant ad se avis,
id. 8, 23, 35, § 85:hyaena ad sollicitandos canes,
id. 8, 30, 44, § 106:velut vacua possessione sollicitatus,
Just. 31, 3, 2:remansit in caelibatu, neque sollicitari ulla condicione amplius potuit (i. e. ad uxorem ducendam),
Suet. Galb. 5:quod me, tamquam tirunculum, sollicitavit ad emendum (signum),
Plin. Ep. 3, 6, 4:ut ex copia studiosorum circumspicias praeceptores quos sollicitare possimus (sc. ut huc veniant),
id. 4, 13, 11.—With inf. ( poet.):finemque expromere rerum sollicitat superos,
urgently implores to disclose the issue, Luc. 5, 69:cum rapiant mala facta bonos... sollicitor nullos esse putare deos,
Ov. Am. 3, 8, 36; cf.:sollicitat spatium decurrere amoris,
Lucr. 4, 1196.—With ne:maritum sollicitat precibus, ne spem sibi ponat in arte,
Ov. M. 9, 683. -
95 struo
strŭo, xi, ctum, 3, v. a. [root stor; Gr. strônnumi, to spread; cf. Sanscr. upa-star, to make ready; and v. sterno], to place by or upon each other; to pile up, arrange, etc.I.Lit.A.In gen. (rare but class.; cf.B.condo, compono): quasi structa et nexa verbis, etc.,
Cic. Or. 41, 140:lateres, qui super musculo struantur,
Caes. B. C. 2, 10:altaque congestos struxisse ad sidera montes,
Ov. M. 1, 153:arbores in pyram,
id. ib. 9, 231:frugem ordine,
Cic. Sen. 15, 51:avenas,
Ov. M. 1, 677:ordine longo penum,
Verg. A. 1, 704; Sil. 11, 279; hence, poet., transf.:altaria donis,
Verg. A. 5, 54:acervum,
Hor. S. 1, 1, 35:congeriem armorum,
Tac. A. 2, 22:opes, rem,
to heap up, accumulate, Petr. 120, 85; Pers. 2, 44: PEDEM, to heap up steps, i. e. to flee: SI CALVITVR PEDEMVE STRVIT MANVM ENDOIACITO, Fragm. XII. Tab. ap. Fest. 313 Müll.— Absol.: aliae (apes) struunt, aliae poliunt, aliae suggerunt, pile up (the comb), Plin. 11, 10, 10, § 22. —In partic.1.To make by joining together; to build, erect, fabricate, make, form, construct (syn. aedifico):2.fornacem bene struito... lateribus summam (fornacem) struito,
Cato, R. R. 38, 1 and 3: per speluncas saxis structas, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37 (Trag. Rel. p. 208 Rib.); imitated by Lucr. 6, 195; cf.:templa saxo structa vetusto,
Verg. A. 3, 84:moenia saxo,
Ov. M. 6, 573:moenia,
Verg. A. 5, 811:domos,
Hor. C. 2, 18, 19:pyras,
Verg. A. 11, 204:ingentem pyram,
id. ib. 6, 215; Luc. 3, 240:navem,
Val. Fl. 5, 295:tubas,
to make, Prop. 4 (5), 3, 20:cubilia,
Luc. 9, 841:convivia,
to get ready, prepare, Tac. A. 15, 37 et saep.— Absol.:reticulata structura, quā frequentissime Romae struunt,
Plin. 36, 22, 51, § 172. — Part. perf., subst.:saxorum structa,
masonry, Lucr. 4, 361.—With the idea of order predominating, to set in order, arrange:II.copias ante frontem castrorum struit,
arranges, draws up in rank and file, Caes. B. C. 3, 37; so,aciem,
Liv. 9, 31; 8, 8; Verg. A. 9, 42: omnes armatos in campo, Liv 42, 51.—Trop.A.In gen., to join together, compound, compose:B.ex praepositione et duobus vocabulis dure videtur struxisse Pacuvius, Nerei repandirostrum,
Quint. 1, 5, 67.—In partic.1.To prepare something detrimental; to cause, occasion; to devise, contrive, instigate, etc. (very freq., esp. in Cic.):2.struunt sorores Atticae dirum nefas, Poët. ap. Mar. Vict. p. 2596 P. (Trag. Rel. p. 272 Rib.): aliquid calamitatis struere et moliri,
Cic. Clu. 64, 178:sycophantias,
Plaut. As. 1, 1, 57:num me fefellit hosce id struere?
Ter. Heaut. 3, 2, 3:sollicitudinem sibi,
Cic. Att. 5, 21, 3:odium in alios,
id. de Or. 2, 51, 208:insidias alicui,
Liv. 23, 17:consilia recuperandi regni,
id. 2, 3; Tac. A. 2, 65 fin.; Ov. M. 1, 198: periculum ruinae, Caecin. ap. Cic. Fam. 6, 7, 3:pericula alicui,
Sen. Ep. 10, 2:mortem alicui,
Tac. A. 4, 10 fin.:crimina et accusatores,
id. ib. 11, 12; cf.: ultroque struebantur qui monerent perfugere ad Germaniae exercilus, [p. 1768] id. ib. 4, 67:controversiam de nomine,
Auct. Her. 2, 28, 45:causas,
Tac. A. 2, 42:quid struit?
Verg. A. 4, 235:quid struis?
id. ib. 4, 271; Hor. Ep. 1, 3, 6.—To order, arrange, dispose, regulate:3.rem domi,
Plaut. Aul. 3, 6, 8:verba,
Cic. de Or. 3, 43, 171:bene structa collocatio,
id. Or. 70, 232:orationem,
Quint. 7, 10, 7: orationem solutam, Prob. ap. Gell. 13, 20, 1:dum proxima dicimus, struere ulteriora possimus,
Quint. 10, 7, 8:quid parum structum (in oratione),
Sen. Ep. 100, 5:cum varios struerem per saecula reges,
ordained, Val. Fl. 1, 535.—To fit out, provide with (late Lat.):quot steriles utriusque naturae infructuosis genitalibus structi,
Tert. Res. Carn. 61:sermo autem spiritu structus est,
id. adv. Prax. 8; id. Verg. Vel. 9.—Hence, structē, adv., orderly, regularly, methodically (very rare):historiam scripsere Sallustius structe, Pictor incondite,
Front. Ep. ad Ver. 1:quae nobis causa est structius prodeundi?
with more embellishment, more ornately, Tert. Cult. Fem. 11. -
96 subpleo
sup-plĕo ( subpl) -, ēvi, ētum, 2, v. a., to fill up, make full or whole, to make good, to complete, supply (class.; cf.: reficio, suppedito).I.In gen.:II.fiscellam,
Cato, R. R. 88, 1:dum suppleri summa queatur,
Lucr. 1, 1044:bibliothecam,
Cic. Q. Fr. 3, 4, 5:usum provinciae,
id. Verr. 2, 4, 5, § 9:Hirtius, qui Gallici belli novissimum librum supplevit,
Suet. Caes. 56:adjectoque cavae supplentur corpore rugae,
Ov. M. 7, 291:vulnera supplevit lacrimis,
id. ib. 4, 140: tu mihi da cives et inania moenia (i. e. urbem) supple, fill up, i. e. people, id. ib. 7, 628; cf.:si fetura gregem suppleverit,
Verg. E. 7, 36:ad supplenda exercitūs damna,
Tac. A. 1, 71:damna incendiorum multis,
to make good, repair, Suet. Calig. 16; cf. id. Aug. 41:colos consumptas,
Sen. Herc. Oet. 1084:aerarium,
Tac. A. 2, 38:ut referendis praeteritis verbis id scriptum suppleatur,
Cic. de Or. 2, 26, 110: hypocauston. si dies nubilus, immisso vapore solis vicem supplet, supplies the place of, Plin. Ep. 5, 6, 24; so,locum parentis tibi,
Sen. Hipp. 633:remis Zephyros,
Stat. Achill. 2, 20:ponite ante oculos M. Antonium consularem, sperantem consulatum Lucium adjungite: supplete ceteros, etc.,
Cic. Phil. 12, 6, 14:praemia,
to furnish, Aus. Idyll. 10, 412:suppletis lucernis,
i. e. with oil, Prop. 4 (5), 8, 43:simili mixturā vas suppleatur,
Col. 12, 10, 2. — Absol.:supplet iste nescio qui,
Cic. Fl. 17, 40.—In partic., in milit. lang., to fill up, make complete or full in number, furnish with a complement, recruit: cum sex legionibus iisque suppletis ex Bruti exercitu, M. Anton. ap. Cic. Phil. 8, 9, 27:legiones,
Liv. 29, 24, 14:exercitum junioribus,
Just. 12, 11, 4:legiones subito delectu,
Tac. H. 4, 19:decurias equitum,
Suet. Tib. 41:naves remigio,
Liv. 26, 39, 7; cf.remigium,
Verg. A. 3, 471. -
97 suppleo
sup-plĕo ( subpl) -, ēvi, ētum, 2, v. a., to fill up, make full or whole, to make good, to complete, supply (class.; cf.: reficio, suppedito).I.In gen.:II.fiscellam,
Cato, R. R. 88, 1:dum suppleri summa queatur,
Lucr. 1, 1044:bibliothecam,
Cic. Q. Fr. 3, 4, 5:usum provinciae,
id. Verr. 2, 4, 5, § 9:Hirtius, qui Gallici belli novissimum librum supplevit,
Suet. Caes. 56:adjectoque cavae supplentur corpore rugae,
Ov. M. 7, 291:vulnera supplevit lacrimis,
id. ib. 4, 140: tu mihi da cives et inania moenia (i. e. urbem) supple, fill up, i. e. people, id. ib. 7, 628; cf.:si fetura gregem suppleverit,
Verg. E. 7, 36:ad supplenda exercitūs damna,
Tac. A. 1, 71:damna incendiorum multis,
to make good, repair, Suet. Calig. 16; cf. id. Aug. 41:colos consumptas,
Sen. Herc. Oet. 1084:aerarium,
Tac. A. 2, 38:ut referendis praeteritis verbis id scriptum suppleatur,
Cic. de Or. 2, 26, 110: hypocauston. si dies nubilus, immisso vapore solis vicem supplet, supplies the place of, Plin. Ep. 5, 6, 24; so,locum parentis tibi,
Sen. Hipp. 633:remis Zephyros,
Stat. Achill. 2, 20:ponite ante oculos M. Antonium consularem, sperantem consulatum Lucium adjungite: supplete ceteros, etc.,
Cic. Phil. 12, 6, 14:praemia,
to furnish, Aus. Idyll. 10, 412:suppletis lucernis,
i. e. with oil, Prop. 4 (5), 8, 43:simili mixturā vas suppleatur,
Col. 12, 10, 2. — Absol.:supplet iste nescio qui,
Cic. Fl. 17, 40.—In partic., in milit. lang., to fill up, make complete or full in number, furnish with a complement, recruit: cum sex legionibus iisque suppletis ex Bruti exercitu, M. Anton. ap. Cic. Phil. 8, 9, 27:legiones,
Liv. 29, 24, 14:exercitum junioribus,
Just. 12, 11, 4:legiones subito delectu,
Tac. H. 4, 19:decurias equitum,
Suet. Tib. 41:naves remigio,
Liv. 26, 39, 7; cf.remigium,
Verg. A. 3, 471. -
98 acerbō
acerbō —, āre [acerbus], to aggravate, make worse (rare): formidine crimen, V.* * *acerbare, acerbavi, acerbatus V TRANSembitter; aggravate; make disagreeable; make worse -
99 caveō
caveō (imper. cave for cavē, T., H., O., Pr.), cāvī, cautus, ēre [1 CAV-], to be on one's guard, take care, take heed, beware, guard against, avoid: Faciet, nisi caveo, T.: erunt (molesti) nisi cavetis. Cautum est, inquit: non fuisse difficile cavere, to take precautions, Cs.: cum animum attendisset ad cavendum, N.: metues, doctusque cavebis, H.— Cave, look out! be careful! T., H.: ab istoc cavendum intellego, T.: ab eruptionibus, Cs.: caveo ab homine impuro: monent, ut ipsis ab invidiā caveatur, L.: sibi cavit loco, i. e. got out of the way, T.: caves, ne videat, etc., T.: cavet ne emat ab invito: cavere necubi hosti oportunus fieret, S.: ne sim spernenda, Exemplo caveo, am warned by, O.: cavendum est, ne, etc.: non admissum... venio, sed cautum ne admittant, to prevent, L.: quod ut ne accidat cavendum est. — Beware of, take care not, be sure you do not: cave dixeris, T.: cave faxis Te quicquam indignum, H.: cave sis mentiaris: cave roget te, H.: armis concurrant arma cavete, V.: caveri foedere, ut, etc., that provision should be made: cavisse deos ut libertas defendi posset, L.—With acc, to guard against, be aware of, beware of, provide against, keep clear of: tu, quod cavere possis, stultum admitterest, T.: cur hoc non caves?: cavebat Pompeius omnia, ne, etc.: vallum, Cs.: hunc tu caveto, H.: hoc caverat mens provida, had prevented, H.: Fata cavens, V.: cavenda est etiam gloriae cupiditas: Quid quisque vitet, numquam homini satis Cautum est, H.: in quibus cave vereri (i. e. noli): caveret id petere a populo R., quod, etc., S.: occursare capro caveto, V.: commisisse cavet, quod, etc., H. —In law, to take care for, provide, order, decree, dispose of, stipulate: cum ita caverent, si: altera (lex) ipsis sepulcris cavet: de quibus (agris) foedere cautum est: sibi se privatim nihil cavere, to stipulate, L.: si cautum esset eos testimonium non esse dicturos. — With ab, to make oneself secure, procure bail, take surety: obsidibus inter se, Cs.: nisi prius a te cavero, ne quis amplius, etc.: ab sese caveat neminem esse acturum, etc., take security: quid ita Flavio sibi cavere non venit in mentem.—To make secure, give security, guarantee, C.: (civitates) obsidibus de pecuniā cavent, Cs.: quoniam obsidibus cavere inter se non possint, Cs.—With dat, to keep from, protect, have a care for, make safe, take care of: quod regi amico cavet, non reprehendo: melius ei cavere volo, quam ipse aliis solet: aliis cavit, non cavet ipsi sibi, O.* * *cavere, cavi, cautus Vbeware, avoid, take precautions/defensive action; give/get surety; stipulate -
100 coaequō
coaequō āvī, ātus, āre [com- + aequo], to make equal, make even, level: montes, S.—Fig., to equalize, drag down: ad libidines tuas omnia.* * *coaequare, coaequavi, coaequatus V TRANSmake level/equal, equalize; regard/treat as equal, equate; adjust by weighing
См. также в других словарях:
make — make, v. t. [imp. & p. p. {made} (m[=a]d); p. pr. & vb. n. {making}.] [OE. maken, makien, AS. macian; akin to OS. mak?n, OFries. makia, D. maken, G. machen, OHG. mahh?n to join, fit, prepare, make, Dan. mage. Cf. {Match} an equal.] 1. To cause to … The Collaborative International Dictionary of English
make — make1 [māk] vt. made, making [ME maken < OE macian, akin to Ger machen < IE base * maĝ , to knead, press, stretch > MASON, Gr magis, kneaded mass, paste, dough, mageus, kneader] 1. to bring into being; specif., a) to form by shaping or… … English World dictionary
Make — make утилита, автоматизирующая процесс преобразования файлов из одной формы в другую. Чаще всего это компиляция исходного кода в объектные файлы и последующая компоновка в исполняемые файлы или библиотеки. Утилита использует специальные… … Википедия
Make — (engl. machen, erstellen) ist ein Computerprogramm, das Shellskript ähnlich Kommandos in Abhängigkeit von Bedingungen ausführt. Es wird hauptsächlich bei der Softwareentwicklung eingesetzt. Genutzt wird es beispielsweise, um in einem Projekt, das … Deutsch Wikipedia
Make — Cet article a pour sujet le logiciel intitulé make. Pour une définition du mot « make », voir l’article make du Wiktionnaire. make est un logiciel traditionnel d UNIX. C est un « moteur de production » : il sert à appeler … Wikipédia en Français
make — (engl. machen, erstellen) ist ein Computerprogramm, das Kommandos in Abhängigkeit von Bedingungen ausführt. Es wird hauptsächlich bei der Softwareentwicklung als Programmierwerkzeug eingesetzt. Genutzt wird es beispielsweise, um in Projekten, die … Deutsch Wikipedia
make — ► VERB (past and past part. made) 1) form by putting parts together or combining substances. 2) cause to be or come about. 3) force to do something. 4) (make into) alter (something) so that it forms (something else). 5) constitute, amount to, or… … English terms dictionary
Make — (m[=a]k), v. i. 1. To act in a certain manner; to have to do; to manage; to interfere; to be active; often in the phrase to meddle or make. [Obs.] [1913 Webster] A scurvy, jack a nape priest to meddle or make. Shak. [1913 Webster] 2. To proceed;… … The Collaborative International Dictionary of English
Make — Saltar a navegación, búsqueda make es una herramienta de generación o automatización de código, muy usada en los sistemas operativos tipo Unix/Linux. Por defecto lee las instrucciones para generar el programa u otra acción del fichero makefile.… … Wikipedia Español
Make Me — Single by Janet Jackson from the album Number Ones Released … Wikipedia
make — es una herramienta de generación o automatización de código, muy usada en los sistemas operativos tipo Unix/Linux. Por defecto lee las instrucciones para generar el programa u otra acción del fichero makefile. Las instrucciones escritas en este… … Wikipedia Español