first+train

- powiem ci, ale nie teraz I’ll tell you, but not now

- prowadził samochód szybko, ale ostrożnie he was driving fast, but cautiously

- chciał jechać pierwszym pociągiem, ale zaspał he wanted to take the first train, but he overslept

- przepraszam, ale to jakieś nieporozumienie I’m sorry but there’s some kind of misunderstanding

- ale i but also

- miała mnóstwo wielbicieli, ale i zajadłych wrogów she had many admirers, but also firm enemies

- to niewiarygodne, ale prawdziwe it’s incredible, but a. yet true

- nigdzie, ale to nigdzie nowhere, but nowhere

- żadnej, ale to żadnej zmiany nie widać there’s no change whatsoever to be seen

- wcale, ale to wcale mi się to nie podoba I don’t like it at all, I mean at all; I don’t like it in the least (little) bit

- to było coś zupełnie, ale to zupełnie innego this was something entirely different

- ale ja tu mieszkam! but I live here!

- ale pomówmy poważnie! but let’s be serious!

- ale dlaczego? but why?

- ale skąd a. gdzie tam! of course not!; why, no! przest.

- ale ścisk! what a crush!

- ale mnie urządziłeś! a fine mess you’ve got me into!

- ale zasuwa! pot. (o człowieku, pojeździe) he’s/it’s really tearing a. steaming along pot.

- „pewnie sporo zarobiłeś?” – „ale! grosza nie dostałem” ‘you must have earned quite a bit?’ – ‘you’re joking! I didn’t get a penny out of it’

- ale, ale, byłbym zapomniał! hold on, I’d almost forgotten!

- nikt nie jest bez ale no one is perfect

- tylko bez żadnych ale no buts, now!

- mam wobec niej jedno ale I have one reservation about her

■ ale heca a. numer!pot.a. ale jaja!posp. what a gas! a. scream! a. laugh! pot.

- ale już! pot. right now! pot., pronto! pot.

* * *

* * *

but; ale jednak and yet; nie pierwszy raz, ale ostatni it's not the first time, but it's the last; ale z drugiej strony but then (again); może się mylę, ale... correct me if I'm wrong, but...

1. what!, how!; ale zabawa! what fun!; ale numer! holy cow!; ale pomysł! what an idea!; ale fajnie! wow, that's cool; ale był wściekły! was he ever mad!; ale jestem głupi! how stupid of me!

2. ale, ale pot. hold on, wait a minute; ale, ale! chciałem ci coś dać hold on, I want to give you sth.

3. ale (gdzież tam)! iron. right!, sure!

indecl. (= wada, wątpliwość) weak point, flaw; każde rozwiązanie ma swoje ale every solution has its flaws; zawsze są jakieś ale there are always ifs and buts.

- poranny bieg a morning run

- szybki/forsowny bieg a fast/tiring run

- zdyszany od biegu a. po biegu breathless from running

- puścić się biegiem to set off at a run/trot

- poruszać się szybkim biegiem to run fast

- zwolnić/przyspieszyć bieg a. biegu to slow down/speed up

- poderwać żołnierzy do biegu to get soldiers on the move

- w pełnym biegu in full flight

- wyskoczyć/wysiąść w biegu (z autobusu/tramwaju/pociągu) to jump off/get off a moving bus/tram/train

- bieg sztafetowy a relay race

- bieg przez płotki a hurdle race, the hurdles

- bieg z przeszkodami an obstacle race

- bieg na przełaj a cross-country race

- bieg na 100 metrów the 100 metres sprint, the 100-meter dash US

- bieg po zdrowie pot. a fitness run

- bieg wsteczny reverse gear

- jechać na drugim/trzecim biegu to drive in second/third gear

- wrzucić drugi/trzeci bieg pot. to get a. shift into second/third gear

- przerzucić biegi to change gear

- włączać biegi to get into gear

- zmieniać biegi to change gear

- zmiana biegów a gear change

- dźwignia zmiany biegów a gear lever GB, a gearstick GB, a gear shift US

- zredukować bieg to change down GB, to shift down US

- w górnym/dolnym biegu rzeki in the upper/lower reaches of the river

- iść z biegiem rzeki to go downstream a. downriver

- bieg historii the course of history

- naturalny/zwykły bieg rzeczy the natural/usual course of events

- z biegiem lat a. czasu over the course of the years, in a. over the course of time

- posprzątaj tu, ale biegiem get this cleared up, and be quick a. look sharp about it pot.

- ubierał się/jadł śniadanie w biegu he (got) dressed/ate breakfast on the run

- □ bieg jałowy Techn. neutral

- bieg zjazdowy Sport downhill race

■ nadać bieg sprawie (w sądzie, urzędzie) to set the wheels in motion

- zostawić sprawy własnemu biegowi a. biegowi zdarzeń to let matters take their own course

* * *

run; (zdarzeń, rzeki) course; MOT, TECH gear

* * *

1. (= szybkie posuwanie się naprzód) run, running; biegiem at a run; running; biegiem marsz! wojsk. quick march!

2. sport (running) race, run; bieg krótkodystansowy sprint; bieg średniodystansowy/długodystansowy middle-distance/long-distant race l. run; bieg maratoński marathon; bieg sztafetowy relay race; bieg przez płotki hurdle race; bieg przełajowy cross-country race; biegi narciarskie cross-country skiing.

3. jeźdz. race, horserace.

4. kolarstwo bieg drużynowy team pursuit; bieg torowy velodrome race.

5. (= ruch) running, movement, motion; bieg jałowy techn. idling, ticking over.

6. (= prąd rzeczny) current; z biegiem rzeki downstream.

7. (= trasa) course; dolny/górny bieg rzeki the lower/upper course of a river.

8. (= dzianie się) bieg historii/wydarzeń/spraw the course of history/events/things; z biegiem lat/czasu with the passing of years/time; nadać czemuś bieg set sth in motion.

9. mot., techn. gear; zmieniać biegi change gear; pierwszy/drugi/trzeci bieg the first/second/third gear; wsteczny bieg the reverse gear; skrzynia biegów gearbox; automatyczna skrzynia biegów automatic transmission.

10. bud. ( odcinek schodów) flight.

- szkolny głos a trained voice

- pies szkolony na przewodnika a trained guide dog ⇒ wyszkolić

- szkolić się w udzielaniu pierwszej pomocy/skokach na spadochronie to train in first aid/parachuting ⇒ wyszkolić się

- wiele przeszli podczas wojny they had gone through a lot during the war

- przejść twardą szkołę (życia) to grow up in a hard school, to go through the mill

- w zeszłym roku przeszła ciężką grypę last year she suffered from a bad case of (the) flu

- wiele przeszła she’s gone a. been through a lot

- mój samochód przeszedł pomyślnie wszystkie testy my car has passed all its roadworthiness tests

- wszystkie urządzenia przeszły właśnie generalny remont all equipment has just been overhauled

- powtarzała z dziećmi to, co przeszły w zeszłym roku w szkole she revised with the children what they learned last year at school

- przejdźmy do mojego biura let’s go to my office

- przeszedł pieszo przez całe miasto he went around the whole town on foot

- właśnie przeszedł tędy pociąg the train has just passed this way

- czy nikt tędy nie przechodził? has anybody passed this way?

- burza przeszła bokiem the storm passed us/them by

- zaraza przeszła przez cały kraj the plague swept through the entire country

- przeszła obok i nie zauważyła go wcale she passed by and didn’t notice him

- pomógł jej przejść przez ulicę he helped her across the street

- przejdź po pasach! take the zebra crossing!

- przejście wzbronione no trespassing

- igła nie chciała przejść przez gruby materiał the needle wouldn’t go through the thick fabric

- światło nie przechodziło przez brudne szyby the light didn’t filter through the dirty windows

- kula przeszła przez płuco the bullet went through the lung

- autostrada ma przejść na wschód od miasta/przez środek wsi the motorway is to run east of the town/through the middle of the village

- przez rzekę przechodzi granica the frontier a. border runs across the river

- drużyna przeszła do półfinału the team made it a. got through to the semi-finals

- przeszliśmy pomyślnie eliminacje we got through the qualifying round

- nie przeszedł do drugiej tury wyborów he didn’t make it to the second round of the election, he lost in the first round of the election

- wniosek przeszedł 150 głosami przeciw 96 the motion was carried by 150 votes to 96

- budżet przeszedł większością głosów the budget was approved by a majority vote

- ustawa nie przeszła the bill was rejected, the law failed to get through

- nie myśl, że przejdą takie numery! pot. don’t think you’re going to get away with this!

- ból powoli przechodził the pain was slowly going away

- ból przeszedł po godzinie the pain eased off after an hour

- terminy realizacji zobowiązań dawno przeszły the deadlines have all been missed

- zima nareszcie przeszła the winter’s gone at last

- poczekam, aż burza przejdzie I’ll wait until the storm subsides a. the storm’s over

- przejść na nowe stanowisko to take a new post

- przejść do rezerwy to be transferred to the reserve, to pass to the reserve

- przejść na dietę to go on a diet

- przejść do innego tematu to change the subject

- w tym roku przechodzę na wcześniejszą emeryturę I’m taking early retirement this year

- przeszedł z partii konserwatywnej do partii liberalnej he went over to the conservative party from the liberals

- przejść na inną wiarę to change one’s faith

- przejść na katolicyzm/Islam to convert to Catholicism/Islam

- przejść do wyższej/następnej klasy to get through to the next year

- uczy się dobrze, przechodzi z klasy do klasy he’s a good pupil and never has to repeat a year

- przejść od wzniosłości do śmieszności to go from the sublime to the ridiculous

- szarpanina przeszła w bójkę a punch-up turned into a major fight a. incident

- energia chemiczna przechodzi w elektryczną chemical energy is converted into electrical energy

- jesień przeszła w zimę the autumn turned a. wore into winter

- nasze ubrania przeszły wilgocią our clothes were permeated with damp

- cały dom przeszedł zapachem smażonej ryby the aroma of fried fish spread through a. permeated the entire house

- przeszedł się po parku he walked around the park

- przejdę się trochę przed obiadem I’ll have a little walk before lunch

- przejdę się do niej po obiedzie I’ll walk over to her after lunch

■ przejść do historii/do potomności książk. to go down in history a. to posterity

- przejdzie do historii jako wielki mąż stanu he will go down in history as a great statesman

- przejść do tematu to get down to the subject

- przejść na „ty” pot. to start to address each other by first names

- przejść z kimś na „ty” to call sb by a. move onto first name terms, to start to call sb by his/her first name

- w biurze wszyscy przeszli na „ty” in the office everybody is on first name terms

- przejść suchą nogą pot. to cross without getting one’s feet wet

- przejść w czyjeś ręce to pass into sb’s hands

- przejść na angielski/niemiecki pot. to switch to English/German

- przechodzenie z francuskiego na hiszpański sprawia mi trudność I can’t switch from French to Spanish easily

- przejść nad czymś do porządku dziennego to come to terms with sth

- ani przez myśl/głowę mi/jej nie przeszło it didn’t even occur to me/her

- ani przez głowę mi nie przeszło, żeby cię posądzić o coś takiego it didn’t even occur to me to suspect you of something like that

- to przechodzi ludzkie pojęcie a. wszelkie pojęcie a. ludzkie wyobrażenie a. wszelkie wyobrażenie that beats everything!; that takes the cake a. biscuit! pot., pejor.

- jego skąpstwo/ich zuchwalstwo przechodzi ludzkie pojęcie his miserliness a. stinginess/their impudence is indescribable

- przejść bez echa to pass unnoticed

- przejść przez czyjeś ręce pot. to pass through sb’s hands

- ta sprawa musi przejść przez ręce burmistrza this matter has to be endorsed by the mayor

- ta decyzja musi jeszcze przejść przez zarząd pot. the decision must still be endorsed by the board

- przejść (czyjeś) najśmielsze oczekiwania to exceed one’s wildest expectations

- przejść samego siebie to surpass oneself

- słowa nie chciały mu/jej przejść a. przechodziły mu/jej z trudem przez gardło pot. he/she was lost for words a. at a loss for words, he/she was unable to get a word out

- słowa przeprosin z trudem przechodziły mu przez gardło the apology stuck in his throat, he found it very difficult to say sorry

- ze wzruszenia słowa nie chciały przejść jej przez gardło she was so moved that she found herself tongue-tied a. that she was unable to get a word out

- dreszcze/ciarki przeszły po nim/niej shivers ran down his/her spine

- strach przeszedł po nim he suddenly shivered with fear

- na jego widok ciarki przeszły jej po plecach he gave her the horrors, at the sight of him she felt prickles down her spine

- ciarki po mnie przechodzą, gdy o tym pomyślę it gives me the shivers when I think of it

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

- jechać autobusem/pociągiem to go a. travel by bus/train, to ride on a bus/on a train

- jechać samochodem [kierowca] to drive (a car), to go by car; [pasażer] to go a. travel by car, to ride in a car

- jechać rowerem a. na rowerze to go by bike, to cycle

- jechać konno a. na koniu to ride (on horseback), to go on horseback

- jechać windą to go by lift, to take the lift

- pierwszy raz jechał na deskorolce/na nartach it was the first time he’d been skateboarding/skiing

- jechać na wycieczkę/na urlop to go on a trip a. an outing/on holiday

- jechać nad morze/w góry to go to the seaside/to the mountains

- jechać czterdziestką/sześćdziesiątką (o szybkości) to be doing 40/60 pot. ⇒ pojechać

- czy ten tramwaj jedzie na dworzec? is this tram going a. does this tram go to the station?

- coś jedzie z przeciwka something’s coming from the opposite direction

- winda już jedzie the lift is just coming ⇒ pojechać

- jechał na opinii dobrego ucznia he used his reputation as a good pupil

- jechali na resztkach amunicji they were using up the last of their ammunition

- jak długo masz zamiar jechać na nazwisku ojca? how long do you intend to cash in on pot. a. to go on exploiting your father’s name?

- no, jedź już z tym tekstem! (so) go ahead and read it! pot.

- nic się nie nagrało, jedziemy od początku! we didn’t get anything on the recording, so let’s take it again from the beginning a. from the top (again) pot.

- jedzie od niego alkoholem/potem/czosnkiem he smells a. reeks of alcohol/sweat/garlic

- ale od niego jedzie! he’s stinking the place out! pot.

- jedzie mu/jej z ust he/she has bad breath

- z piwnicy jechało stęchlizną a damp a. musty smell issued from the cellar

■ jechać co koń wyskoczy to ride as fast as one can

- jechać na kogoś pot. to have a go at sb pot.; to tear sb off a strip GB pot.

- jechać noga za nogą to go at snail’s pace

- jechać z kimś na jednym wozie a. wózku to be in the same boat as sb pot.

- na regałach jest jeszcze dużo wolnego miejsca there’s still plenty of room on the bookshelves

- dla wszystkich nie starczy miejsca there won’t be enough room for everybody

- na parkingu nie ma już miejsca the car park is already full

- robić komuś miejsce to make room for sb

- przesunął się, robiąc mi miejsce he moved over, making room for me

- ta szafa zabiera zbyt dużo miejsca this wardrobe takes up a. occupies too much space

- mało miejsca poświęcał jej w swoich myślach he gave her little thought

- wkrótce jej miejsce w twoim sercu zajmie inna dziewczyna another girl will soon take her place in your heart

- nie mam już miejsca na deser I’ve got no room left for (any) dessert

- na miejscu werandy wybudowano taras a terrace has been built in place of the porch

- miejsce postoju taksówek a taxi rank

- od dawna nie pokazywał się w miejscach publicznych he hasn’t appeared in public for a long time

- tu jest miejsce na ognisko here is a place for a bonfire

- twoje miejsce jest przy nim przen. your place is by his side

- teatr to jest miejsce dla niej przen. the theatre is the right place for her

- to nie miejsce na takie rozmowy przen. this isn’t the place for such conversations

- w wojsku nie ma miejsca dla tchórzy przen. there’s no room in the army for cowards

- nie ma dla mnie miejsca w tym towarzystwie przen. I don’t belong in such company

- smarować maścią bolące miejsca to apply (an) ointment to the sore places

- proszę czytać od tego miejsca start reading from this place a. here, please

- w którym miejscu skończyliśmy? where did we stop?

- wiele miejsca poświęcono obronie praw człowieka a lot of space has been given to the human rights campaign

- po koncercie słuchacze powstali z miejsc after the concert the audience rose from their seats

- goście zajęli miejsca przy stole the guests took their places a. seats at the table

- pierwsze miejsce przy stole the top of the table

- miejsce przy oknie a window seat

- wszystkie miejsca siedzące były zajęte all the seats had been taken

- przepraszam, czy to miejsce jest wolne? excuse me, is this seat free?

- zajmij mi miejsce! save me a place!

- w pociągu nie ma wolnych miejsc the train is full up

- miejsce stojące standing room

- pociąg z rezerwacją miejsc a train with reserved seats only

- zamienić się z kimś miejscami to change places with sb

- miejsce postojowe a parking space

- wolne miejsce w hotelu a vacancy

- musimy dotrzeć na miejsce przed zmrokiem we have to get there before dusk

- kierowca poniósł śmierć na miejscu the driver was killed on the spot

- przebierał nogami w miejscu he was marking time

- winda nie mogła ruszyć z miejsca the lift couldn’t start

- zapakować, czy zje pani na miejscu? here or to take away?

- zająć pierwsze/drugie miejsce w konkursie to take the first/second place in a contest

- Nepal zajmuje jedno z czołowych miejsc na liście najbiedniejszych krajów świata Nepal ranks high on the list of the poorest countries in the world

- tworzyć nowe miejsca pracy to create new jobs

- brakuje miejsc pracy dla absolwentów there’re no vacancies for graduates

- kiedyś zajmiesz moje miejsce w zarządzie one day you’ll take my place on the board

- partia zdobyła 35 miejsc w parlamencie the party won 35 seats in Parliament

- miejsce pracy a place of employment, a workplace

- miejsce urodzenia/zamieszkania a birthplace/dwelling place

- wynik obliczono z dokładnością do pięciu miejsc po przecinku the result has been given correct to five decimal places

- miejscami las robił się rzadszy the forest was getting thinner in places

- śnieg leżał miejscami na polach there were only patches of snow on the ground

- miejscami film był nudny the film was boring in parts

- □ miejsce artykulacji Jęz. place of articulation

- miejsce dziesiętne Mat. decimal place

- miejsce geometryczne Mat. locus

- miejsce kultu Relig. place of worship

■ być a. znajdować się na swoim miejscu to be in its place

- takie zachowanie/taki komentarz nie jest na miejscu this behaviour/comment is out of place

- czułe a. słabe a. wrażliwe miejsce a sore point

- trafić w czyjeś czułe miejsce to touch sb on the raw

- mieć miejsce książk. to take place, to occur

- na twoim miejscu postąpiłbym tak samo if I were in your place I would do the same thing

- postaw się na moim miejscu put yourself in my place a. shoes

- na miejsca! Sport on your marks GB, on your mark US

- na miejsce a. w miejsce czegoś książk. in place of sth

- nie pora i nie miejsce książk. (this is) neither the time nor the place

- nie ma miejsca na coś there’s no time for sth

- nie móc sobie znaleźć miejsca not to know what to do with oneself, not to know where to put oneself

- nie móc usiedzieć na miejscu a. w miejscu to have itchy feet; to have ants in one’s pants pot.

- nie zagrzać (długo) miejsca not to stay long

- ruszyć z miejsca to get off the ground

- siedzieć na miejscu pot. to stay at home

- stać a. dreptać w miejscu to go a. run round in circles

- w miejscu local (in internal mail)

- wrócić na swoje miejsce to spring back

- zajmować a zająć miejsce kogoś/czegoś to take the place of sb/sth

- znać swoje miejsce to know one’s place

- przerwa w pracy a (work) stoppage

- przerwa w rozmowie a break a. lull a. pause in the conversation

- przerwa w dopływie prądu an electricity a. a power cut a. failure, a blackout

- przerwa w dostawie gazu a gas cut

- przerwa w komunikacji disruption of transport services

- przerwa w ruchu pociągów disrupted train a. rail services, train delays

- sąd zarządza teraz przerwę the court will now adjourn

- z przerwami at intervals; (nieregularnie) off and on, on and off

- od rana pada deszcz z krótkimi przerwami it’s been raining off and on a. intermittently since (this) morning

- studiował z przerwami, lecz w końcu otrzymał tytuł magistra he had several breaks in his (university) course, but he got his degree in the end

- głos mu drżał, mówił z przerwami his voice was trembling and he spoke in fits and starts

- bez przerwy [pracować, padać] continuously, without a break

- on bez przerwy gada he goes on and on; he never stops yapping pot.

- bez przerwy miała do mnie jakieś pretensje she was always nagging (at) me about something

- duża przerwa ≈ the long break (a morning break in Polish schools lasting 20-30 minutes)

- dzwonek na przerwę the bell for break

- przerwa międzysemestralna the winter break a. vacation (at Polish universities usually the first two weeks in February)

- przerwa wakacyjna the holiday break

- przerwa obiadowa the lunch break a. hour

- przerwa śniadaniowa a morning break

- ukazała się przerwa w murze a break a. gap in the wall appeared

■ przerwa w życiorysie pot. (okres niepamięci) blackout

- służba wojskowa to dwa lata przerwy w życiorysie military service is just two years of one’s life down the drain a. thrown away pot.

- między drogą a lasem between the road and the forest

- między ogrodami jest mur there’s a wall between the gardens

- autobus nie zatrzymuje się między Warszawą a Radomiem the bus doesn’t stop between Warsaw and Radom

- pociąg kursuje między Krakowem a Berlinem the train runs from Cracow to Berlin a. between Cracow and Berlin

- ustaw lampę między tapczanem a szafą put the lamp between the sofa and the wardrobe

- weszli między tłum they mingled with the crowd

- między (godziną) drugą a trzecią between two and three

- między pierwszym a piętnastym listopada between the first and fifteenth of November

- między posiłkami between meals

- różnice między nimi differences between/among them

- współpraca między dwoma instytutami/członkami organizacji cooperation between two institutes/amongst a. among the members of an organization

- wybierać między dwoma kandydatami/kilkoma możliwościami to choose between two candidates/among a. between several options

- podzielił majątek między dwóch synów/swych spadkobierców he divided his estate between his two sons/among his heirs

- kolor między żółtym a brązowym a colour which is between yellow and brown

- to coś pośredniego między powieścią a autobiografią it’s something between a novel and an autobiography

- najprzystojniejszy między rówieśnikami the most good-looking in his age group

- międzykomórkowy intercellular

- międzyrządowy intergovernmental

■ między innymi (z żywotnymi) among others; (z nieżywotnymi) among other things

- być a. znaleźć się między Scyllą i Charybdą to be (caught) between Scylla and Charybdis książk.

- mówiąc między nami a. między nami mówiąc (just) between you and me, just between ourselves; between you and me and the bedpost a. gatepost a. wall pot.

- niech to zostanie między nami that’s just between you and me

* * *

* * *

+ Ins.

1. (przy lokalizacji kogoś/czegoś) between; między domami between the houses; między lasem a szosą between the forest and the road; między młotem a kowadłem przen. between the devil and the deep blue sea, between a rock and a hard place; czytać coś między wierszami przen. read between the lines.

2. (kiedy ktoś/coś jest otoczone ze wszystkich stron) in the middle of, among; między drzewami znajdowało się małe jeziorko there was a little lake surrounded by trees.

3. ( dla wyróżnienia jednego z wielu) (= wśród) among; najzdolniejszy między studentami pierwszego roku the most talented among the first year students; między innymi among other things.

4. (dla oznaczenia relacji, w jakiej pozostają jakieś osoby, przedmioty) between; między nami mówiąc between you and me; między sobą between ourselves/yourselves/themselves; kłótnie między małżonkami nuptial rows, arguments between the spouses.

5. ( dla oznaczenia czasu) between; będę między pierwszą a drugą po południu I'll be there between 1 and 2 p.m.

6. + Acc. ( dla oznaczenia kierunku) (= pomiędzy) between, among; odłożyć coś między książki put sth among the books; włożyć coś między bajki przen. dismiss sth.

7. + Acc. ( przy podziale) between, among; rozdzielić majątek między syna i córkę divide one's property between one's son and one's daughter.

8. + Ins. ( przy wyborze) between; wybierać między dobrem a złem choose between the good and the bad.

- bieg a. tok a. nurt myśli train of thought

- myśli mi się plączą a. mącą I’m getting confused

- policz to w myśli work it out a. calculate it in your mind

- ogarnąć coś myślą to grasp sth (mentally)

- problemy filozoficzne całkowicie zaprzątają jego myśl he is completely preoccupied with philosophical problems

- ani a. nawet mi to przez myśl nie przeszło it never even crossed my mind

- być zatopionym a. pogrążonym w myślach to be deep in thought

- byłem myślami gdzie indziej I was miles away

- myślami byłem z rodziną my thoughts were with my family

- siedział na lekcji, ale był nieobecny myślami he sat in class, but his thoughts were elsewhere

- mówić/odpowiadać, co komuś na myśl przyjdzie to say the first thing/reply with the first thing that comes to one’s mind

- nie mógł oderwać od niej myśli he couldn’t stop thinking about her

- zebrać a. pozbierać a. skupić a. opanować myśli to gather one’s thoughts

- mieć myśli zajęte kimś/czymś to be preoccupied with sb/sth

- gonitwa myśli racing thoughts

- na myśl o kim/o czym at the thought of sb/sth

- przywodzić coś komuś na myśl książk. to make sb think of sth, to put sb in mind of sth

- rozmowa z tobą przywodzi mi na myśl mojego ojca talking to you makes me think a. puts me in mind of my father

- to zdjęcie przywodzi mi na myśl wakacje w Grecji this photo reminds me of my holidays in Greece

- mieć kogoś/coś na myśli to mean sb/sth

- wcale tego nie miałem na myśli I didn’t mean that at all

- żyć myślą o kimś/o czymś książk. to live for the thought of sb/sth

- żyła myślą o ukochanym the thought of her beloved kept her going

- więźniowie żyli myślą o ucieczce the prisoners lived to escape

- uciekać a. uciec myślą od czegoś książk. (to try) to put sth out of one’s mind, (to try) to forget sth

- chciała uciec myślą od codziennych trosk she wanted to forget her everyday concerns

- zwrócić się myślą a. myślami ku czemuś/komuś to turn one’s thoughts to sth/sb

- swoboda a. wolność myśli książk. freedom of thought

- rozwój myśli technicznej w ostatnich latach the development of technical thought in recent years

- zawiłe myśli filozoficzne complicated philosophical thoughts

- wypowiadać a. wyrażać myśl to express a thought

- wymiana myśli an exchange of ideas

- czytać w czyichś myślach to read sb’s thoughts

- podzielić się z kimś myślami to share one’s thoughts with sb

- być z kimś jednej myśli to be of the same mind a. opinion as sb

- dręczyła go myśl, że nie podoła tej pracy he was racked by the thought of not being able to cope with the job

- snuły mu się po głowie leniwe myśli o wakacjach he was thinking lazily about the holidays

- odpędzać natrętne myśli to try to get rid of persistent thoughts

- być złej myśl to be pessimistic

- przebiegła mi przez głowę myśl a thought flashed through my mind

- nurtowała mnie myśl o wyjeździe I kept turning over in my mind the idea of leaving

- błysnęła mi w głowie myśl, że… it flashed through my mind that…

- muszę wybić sobie z głowy myśli o kupnie nowej sukienki I have to forget the idea of buying a new dress

- uczepić się jakiejś myśli to cling to a thought a. an idea

- opanowała a. opętała go myśl o wyjeździe za granicę he’s obsessed with the idea of going abroad

- nie móc się pogodzić z myślą o czymś/że… to not be able to come to terms a. grips with the idea of sth/that…

- oswoić się z myślą, że… to come to terms with the thought that…

- pożegnać się z myślą o czymś przen. to kiss goodbye to the idea of sth

- uderzyła mnie myśl, że… it struck me that a. I was struck by the thought that…

- myśl filozoficzna/religijna philosophical/religious thought

- to jest myśl! that’s a thought

- bić a. łamać się z myślami to be unable to make up one’s mind

- podsunąć a. poddać a. rzucić myśl to suggest sth

- kolega podsunął mi myśl o kandydowaniu na posła a friend of mine suggested that I stand for MP

- natchnąć kogoś myślą o zrobieniu czegoś to inspire sb to do sth

- porzucić myśl o czymś to give up the idea of sth

- zaświtała mi w głowie myśl, że… it occured to me that…

- strzeliła mi do głowy myśl I had a sudden idea

- nosił się z myślą o zakupie samochodu he was thinking about buying a car

- moją myślą było, by ten ośrodek służył wszystkim potrzebującym my idea was that the centre should serve everyone in need

- myśl o budowie nowego szpitala the idea of building a new hospital

- wszystko idzie po mojej myśli everything is going as I intended

- w myśl czegoś in accordance with sth, according to sth

- □ myśl przewodnia książk. keynote

- czarne myśli gloomy thoughts książk.

- złota myśl książk. words of wisdom

* * *

* * *

1. thought, idea.

2. (= myślenie) thinking; to mi nawet przez myśl nie przeszło it never occurred to me; coś/ktoś komuś przywodzi na myśl kogoś/coś sth/sb reminds sb of l. about sb/sth; bądź dobrej myśli hope for the best, think positive; kogo/co masz na myśli? who(m)/what do you mean?; na myśl o tym robi mi się niedobrze the very thought l. idea of it makes me sick; często wracam myślą do tamtych dni I often recall those days; błądzić gdzieś myślami be far away, fantasize about sth; być pochłoniętym (jakąś) myślą l. (jakimiś) myślami be absorbed in thought.

3. (= umysł) mind; przyszło mi na myśl, że... it came to me that..., it came to my mind that..., it occurred to me that..., it crossed my mind that...; nie mogę się pogodzić z myślą, że... I cannot reconcile myself with the thought of...

4. (= pojęcie, sąd) opinion, view; czarne myśli gloomy thoughts; wymiana myśli exchange of ideas l. views; czytać komuś w myślach read sb's mind; muszę zebrać myśli I need to concentrate; złota myśl aphorism; w myśl tej zasady according to this principle.

5. (= idea) idea, concept; błysnęła mi myśl, że... it crossed my mind that...; podzieliła się z nami swoimi myślami na temat... she shared with us her ideas l. thoughts concerning l. on...; myśl przewodnia main l. central idea; iść za czyjąś myślą share sb's opinion; genialna myśl brilliant idea; bić się z myślami be of l. in two minds about sth; wszystko idzie po mojej myśli everything is going just as I planned; nosić się z myślą kupna domu consider l. contemplate buying a house; podsunął mi świetną myśl he gave me a great idea; robimy wszystko z myślą o ludziach potrzebujących pomocy we do everything to help the needy.

- różnice pomiędzy Wschodem a Zachodem differences between the East and the West

- między Warszawą a Krakowem pociąg zatrzymuje się raz the train stops once between Warsaw and Cracow

- ja idę, a ty? I’m going, (and) what about you?

- ja poprę ten wniosek, a jak sądzę moi koledzy też I’ll support the motion, and I imagine my colleagues will as well

- przyjdź tu, a zobaczysz come here and you’ll see

- stary jesteś, a głupi you’re an old fool

- przyjdź dziś, a nie jutro come today, and not tomorrow

- to jest klon, a nie, przepraszam, to brzoza this is a maple tree – no, sorry, it’s a birch

- ciężko pracował, a niczego nie osiągnął he worked hard, but he achieved nothing

- Polska a Rosja w XIX wieku Poland and Russia in the 19th century

- język a literatura language and a. versus literature

- zmywałam naczynia, a on czytał gazetę I was washing the dishes, and a. while he was reading a newspaper

- kupił samochód, a powinien był przeznaczyć pieniędze na mieszkanie he bought a car, whereas a. but he should have spent the money on a flat

- masz osiemnaście lat, a on dopiero pięć you’re eighteen, whereas a. while he’s only five

- a poza tym (and) besides a. anyway

- na pewno nie zabłądzę, a poza tym mam mapę I won’t lose my way, besides a. anyway, I’ve got a map

- lubię wszystkie zupy, a najbardziej pomidorową I like all kinds of soup, and tomato soup most of all

- a co dopiero let alone

- dziecko nie potrafi utrzymać się na nogach, a co dopiero chodzić the baby can’t stand yet, let alone walk

- kraje europejskie, a zwłaszcza Niemcy i Norwegia the European countries, (and) especially Germany and Norway

- a zresztą, czy to nie wszystko jedno? (and) anyway, does it really matter?

- wcale a wcale się nie boję I’m not afraid in the least

- nic a nic z tego nie rozumiem I don’t understand it at all

- w ogrodzie było kwiatów a kwiatów there were masses a. a lot of flowers in the garden

- w takim a takim miejscu in such-and-such a place

- taki a taki such-and-such

- takie a takie nazwisko such-and-such a name

- o tej a o tej godzinie at such-and-such a time

- słowik śpiewał słodko a łagodnie the nightingale was singing sweetly and softly

- zasnął spokojnym a głębokim snem he fell into a deep, peaceful sleep

- a jak tam twoje egzaminy? and how are your exams going?

- a widzisz! to wszystko prawda (you) see? it’s all true

- a powiedz, ile masz lat (and) tell me how old you are

- a niech sobie idzie oh, let him/her go

- „poplamiłeś sobie spodnie” – „a co tam!” ‘you’ve stained your trousers’ – ‘ah, it’s nothing! a. not to worry!

- „Anna zdała egzamin” – „a jednak!” ‘Anna passed the exam’ – ‘well, well!’

- a nuż coś wygram I might win something

- a nuż ktoś przyjdzie? what if somebody comes?; somebody might come

- a nie mówiłem? didn’t I say so?; I told you (so)!

- ciągle się pyta, a co, a gdzie, a jak he keeps on asking what, and where, and how

■ a to…, a to first…, (and) then…

- ciągle się coś psuło: a to rozrusznik, a to skrzynia biegów something was always going wrong: first the starter, then the gearbox

- mnóstwo sukienek, a to z aksamitu, a to z jedwabiu lots of dresses, some of velvet, some of silk

- prowadzić kogoś za rękę a. rączkę to lead sb by the hand także przen.

- prowadzić kogoś do stołu to lead sb over a. to escort sb to the table

- co czwartek prowadziła go na spacer/na badanie krwi every Thursday she took him for a walk/blood test ⇒ zaprowadzić

- prowadzić mazura/poloneza to lead the mazurka/polonaise

- prowadzić smyczek to draw the bow, to bow

- prowadzić piłkę/krążek to dribble the ball/puck

- prowadzić ręką/palcem po czymś to run one’s hand/finger over sth ⇒ poprowadzić

- ona bardzo dobrze prowadzi she’s a very good driver

- żyły prowadzą krew do serca the veins carry the blood to the heart

- te rury prowadziły wodę do starego domu these pipes conveyed water to the old house

- przyjemnie się z nim tańczy, bo dobrze prowadzi it’s fun to dance with him because he leads well

- pewnie prowadził swą partnerkę w tańcu he led his dancing partner confidently

- prowadzić orkiestrę to conduct an orchestra

- prowadzić spór to have an argument

- prowadzić korespondencję to carry on a. to conduct (a) correspondence

- prowadzić dziennik/dziennik pokładowy to keep a diary/log (book)

- prowadzić dochodzenie/śledztwo to carry out a. conduct an investigation a. inquiry

- prowadzić sprzedaż obuwia sportowego/mebli ogrodowych kryt. to sell sports shoes/garden furniture

- prowadzić wykład to give a. deliver a lecture

- prowadzić lekcję to conduct a. hold (a) class

- prowadzić sprawę to hear a case

- prowadzić chodnik (w kopalni) to drive a heading (in the mine)

- te schody prowadzą do piwnicy the staircase leads to the cellar

- ścieżka prowadziła do stacji/przez las the path led to the station/through the woods

- prowadzić 2:0 to lead 2-0

- prowadzić o 5 sekund to lead by 5 seconds

- prowadzić trzema punktami to have a lead of three points

- w pierwszej połowie nasi prowadzili 1:0 our team took a 1-0 lead in the first half

- socjaliści prowadzili w pierwszej turze wyborów the Socialists took the lead in the first round of the elections

- palenie często prowadzi do raka płuc smoking often causes lung cancer

- takie postępowanie prowadzi do śmieszności such behaviour makes one look ridiculous

- prowadzą się jak zakochani they behave a. carry on as though they were in love

- przyzwoicie się prowadziła she led a blameless life

- prowadził się nienagannie he conducted himself with the utmost propriety książk.

- mówili, że się źle prowadziła they said she was a woman of easy virtue

- □ dźwięk prowadzący Muz. leading note

■ prowadzić kogoś do ołtarza to lead sb to the altar

- prowadzić dom otwarty to keep (an) open house

- prowadzić ciemną a. dwulicową a. obłudną a. podwójną grę to play a double game

- prowadzić kogoś na pasku a. na sznurku to have/keep sb on a short a. tight leash

- prowadzić kogoś wzrokiem a. oczami a. oczyma przen. to follow sb with one’s eyes

- prowadzić beztroskie/hulaszcze życie to lead a life of pleasure/a life of dissipation a. a decadent life

- prowadzić bujne życie towarzyskie to have an active social life; (często wychodzić z domu) to go out a lot; (przyjmować gości) to entertain a lot

- do niczego nie prowadzić to lead nowhere

( decl like adj) second; ( jeden z dwóch) (the) other; ( inny) another

* * *

1. (nie pierwszy, nie trzeci) second; to już drugi dzień wakacji it's already the second day of vacation l. holidays; za drugim razem pójdzie ci lepiej you'll do better the second time; dziś mamy drugiego l. drugi maja today is May the second, today is the second of May; wydanie drugie poprawione second, revised edition; druga klasa ( w pociągu) second class; druga klasa ( w szkole) second grade; jabłka drugiego gatunku second-rate apples; drugie śniadanie lunch; minęła godzina druga it is past two (o'clock); co drugi dzień every second l. other day; na drugi dzień on the next l. following day; zająć drugie miejsce take second place, come second; drugi od końca next to last, penultimate; drugi od dołu second from the bottom, next to the bottom; numer drugi number two; program drugi channel two; siedem do potęgi drugiej mat. seven square, seven to the power two, seven to the second power; drugi głos muz. second voice; następnym razem zbierzemy drugie tyle pieniędzy next time we'll collect twice as much money; po pierwsze..., po drugie... first(ly)..., second(ly)...; pierwszy..., drugi... the former..., the latter...; coś schodzi na drugi plan sth is of secondary importance; grać w drugiej lidze sport play in the second division; literatura drugiego obiegu underground literature; odpowiadali jeden po drugim they answered one after another; drugie danie second l. main course.

2. (= jeden z dwóch) other; co drugi every other; statek chwiał się to w jedną, to w drugą stronę ship was swaying l. rocking from side to side; słuchaj no, jeden z drugim! pot. listen, every one of you!; listen, you people!; chłopcy zgłaszali się do odpowiedzi jeden przez drugiego all the boys wanted to answer the teacher's question at the same time; pasażerowie wsiadali do pociągu jeden po drugim passengers boarded the train one after another; na drugi raz next time.

3. (= inny) another; staram się zrozumieć i jednych, i drugich I am trying to understand both sides l. parties; jedni chcą to, inni tamto they want this and the others that; wiadomości z drugiej ręki second-hand news.

4. (= taki sam jak) second, another; pan jest dla mnie drugim ojcem you are a second father to me.

5. (= przeciwny) other; muszę się dostać stąd na drugi koniec miasta I have to get to the other end of the city; na drugim brzegu rzeki on the other bank of the river; po drugiej stronie ulicy on the other side of the street, across the street; druga strona medalu the other side of the coin; z drugiej strony... on the other hand...

- na początku pociąg jechał niemrawo, potem jednak nabrał rozpędu at first the train was sluggish, but then it gathered momentum

- pracowali niemrawo w dużym upale they were working indolently in the terrible heat

- zawodnicy walczyli niemrawo, w słabym tempie the competitors were fighting lethargically

- niemrawo podał mi rękę he shook my hand limply, he gave me a limp handshake

- wentylator obracał się niemrawo the fan rotated lazily

- aktorzy grali bardzo niemrawo the actors played lifelessly

- zabawa rozkręcała się niemrawo the party was still rather spiritless

* * *

sluggishly.

- postawić się

* * *

1. (= ustawić coś) put, place, set; postawić żagle set sail; postawić komuś horoskop cast sb's horoscope; postawić komuś kabałę tell sb's fortune by cards; postawić pasjansa play solitaire, Br. patience; postawić wodę (na kawę l. herbatę) put the kettle on; postawić krok take a step; Piotr postawił swoją stopę w Ameryce pierwszy raz w 1990 roku Peter set foot in America in 1990 for the first time; postawić komuś ocenę l. stopień szkoln. give sb a grade; Br. give sb a mark; postawić przecinek put l. place a comma; postawić kropkę nad i leave nothing unsaid, make things perfectly clear, lay l. put it l. everything on the line; Ewa postawiła krzyżyk na Adamie Ewa gave up Adam; postawić problem na głowie put the cart before the horse; zawsze chcesz postawić na swoim you just want to have everything your own way; postawić kogoś w stan oskarżenia prawn. indict sb, bring sb to trial; postawić kogoś przed faktem dokonanym confront sb with an accomplished fact; postawić kogoś/coś w dobrym/złym świetle show sb/sth in a good/bad light; postawić kogoś w trudnej sytuacji put sb in a difficult position; postawić się w czyjejś sytuacji put o.s. in sb's position; postawić komuś drinka pot. treat sb to a drink, stand sb a drink; postawić komuś głos muz. train sb's voice; zob. t. stawiać.

2. (= podnieść do pozycji pionowej) raise, set upright; poranna kawa postawiła mnie na nogi a cup of coffee in the morning set me on my feet; to lekarstwo wkrótce postawi cię na nogi this medicine will soon have you back on your feet; postawić uszy (gł. o psie) prick up one's ears.

3. (= sformułować) put forward, propose, suggest; postawić pytanie ask l. pose a question; postawić problem pose l. raise l. bring up a problem; postawić tezę put forward l. advance l. propose a thesis; postawić diagnozę zwł. med. make a diagnosis; postawić warunek impose l. set a condition; postawić wniosek prawn., parl. move; postawić komuś l. przed kimś zadanie assign sb a task; postawić sobie coś za cel set l. establish sth as an aim for o.s.; postawić sobie coś za punkt honoru make it a point of honor to do sth; postawić kogoś za wzór do naśladowania dla kogoś innego set sb as the example for sb else to follow.

4. (= zbudować, wznieść) build, erect, construct.

5. ( pieniądze w grze hazardowej) stake, bet ( na coś on sth); postawić wszystko na jedną kartę put all one's eggs in one basket; postawić na złego konia back the wrong horse.

6. (= umieścić na stanowisku, miejscu pracy) appoint ( sb to a post); sierżant postawił dwóch ludzi przy drzwiach sergeant put two people at the door.

1. pot. (= sprzeciwić się) put one's foot down; postawić się w czyimś położeniu put o.s. in sb's position l. place.

2. pot. (= zrobić coś na pokaz, np. przyjęcie) show off, do for show; zastaw się, a postaw się show off at any cost l. all costs.

- samolotem dolecę do Paryża szybciej niż pociągiem I’ll get to Paris faster by plane than by train

- kula doleciała do celu the bullet hit the target a. found its target

- patyk nie doleciał do szyby the stick fell short of a. didn’t reach the window

- do jego uszu dolatywały jedynie oderwane słowa only a few isolated words reached his ears

- z szosy doleciał warkot przejeżdżających samochodów the drone of passing cars came from a. could be heard from the road

- w pięć minut doleciał do szkoły/domu he ran to school/ran home in five minutes

- zwykle pierwszy dolatywał do telefonu he was usually the first to rush to the phone

- doleciał do mnie na ulicy jakiś facet i dał mi w twarz some bloke ran up to me in the street and bashed me in the face pot.

- główny bohater the main character

- dworzec główny the main (train a. railway) station

- główny wyłącznik the master switch

- główne wydarzenia tygodnia the main events of the week

- głównym zadaniem komisji jest analiza roszczeń the committee’s primary task is to assess the claims

- głównym zagadnieniem jest obniżka kosztów the chief concern is how to cut costs

- akcent główny the primary (word) stress

- główna wygrana (the) first prize

- kiedy lecisz do Paryża? when are you flying to Paris?

- pierwszy raz lecę samolotem it’s the first time I’ve flown ⇒ polecieć

- kamień leciał w przepaść a rock was tumbling down the precipice

- liście jesienią lecą z drzew in autumn leaves fall ⇒ zlecieć

- łzy leciały jej po policzkach tears ran a. were running down her cheeks

- krew leciała mu z nosa his nose was bleeding

- woda leci z kranu od godziny water’s been running from the tap for an hour ⇒ polecieć

- lecieć do sąsiadki/sklepu/kina to dash off a. to rush off to a neighbour’s/shop/cinema

- lecieć za kimś to run after a. chase (after) sb

- pociąg szybko leciał the train was flying along

- lecieć po policję/doktora to run off to fetch the police/a doctor ⇒ polecieć

- ale z tego dywanu leci kurz! look at the dust flying out of that carpet! ⇒ polecieć

- czas leci time’s flying

- lata szybko lecą years (just) fly

- jak leci? how’s it going? pot.

- lecieć w górę/dół to go up/down (sharply)

- ceny za prąd/gaz ciągle lecą w górę electricity/gas rates keep going up

- w radiu/telewizji leci wywiad z premierem an interview with the prime minister is being broadcast on the radio/TV; (o filmie, o sztuce teatralnej) to be on pot., to be showing

- w kinie leci doskonały film there’s a great film on (at the cinema)

- ciągle jeszcze leci Hamlet Hamlet’s still on

■ brać/kupować jak leci pot. to take/buy things as fast as they come

- w telewizji ogląda wszystko, jak leci she/he watches whatever comes on

- płaszcz z niego leci (jest zniszczony) his coat is falling to pieces a. is in tatters; (jest za duży) his coat is falling down

- jak otworzył ten biznes, leci mu bardzo dobrze now he’s opened this business, he’s doing well

- lecieć na kogoś/coś pot. to be after sb/sth

- zawsze leciał na atrakcyjne dziewczyny he was always chasing a. running after pretty girls

- nie widzisz, że ona leci na ciebie? can’t you see she’s after you?

- nie wierz im, lecą tylko na pieniądze don’t believe them, they’re only after your money

- lecieć na łeb, na szyję to run at breakneck speed; to run like (a bat out of) hell pot.

- lecieć przez ręce pot. to be on the verge of fainting

- lecieć z nóg pot. to be in a state of (utter) collapse

- wszystko/robota leci mi z rąk pot. I’m all fingers and thumbs

- gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą przysł. you can’t make an omelette without breaking eggs przysł.

- mały palec the fourth a. the little finger; the pinkie pot.

- palec wskazujący the first a. the index finger, the forefinger

- palec serdeczny the third a. the ring finger

- zwinne palce deft a. nimble fingers

- wodzić po czymś palcami to run one’s fingers over sth

- grozić (komuś) palcem to wag a a. one’s finger at sb, to shake one’s finger at sb

- wskazywać kogoś/coś palcem to point one’s finger at sb/sth

- wielki palec u nogi the big toe

- stanąć na palcach to stand on tiptoe a. on tiptoes a. on one’s toes US

- iść/chodzić na palcach to tiptoe

- pantofle wąskie w palcach pointed shoes

- pantofle z odkrytymi palcami peeptoe shoes

■ palcem nie kiwnąć a. nie kiwnąć palcem w bucie not to (even) lift a. raise a finger, not to do a hand’s turn

- palec boży the hand of God

- palcem na wodzie pisane written on the wind

- mój awans jest palcem na wodzie pisany my promotion is written on the wind

- ludzi w jej wieku/rodowitych Rosjan/jamniki można było policzyć na palcach (jednej ręki) people (of) her age/native Russians/dachshunds could be counted on the fingers of one hand

- daj mu palec, a on całą rękę chwyta give him an inch and he will take a mile przysł.

- gdzie palcem tknąć wherever you turn

- maczać w czymś palce to have a finger in the pie, to have a hand in sth

- mieć coś w małym palcu to have sth at one’s fingertips

- mieć w jednym palcu więcej rozumu a. wiedzy niż ktoś inny w głowie to have more brains in one’s little finger than somebody else has in his/her whole body

- nie kładź palca między drzwi don’t get your fingers burned, mind you don’t burn your fingers

- pociąg był tak bardzo zatłoczony, że nie było gdzie palca wcisnąć a. wetknąć the train was crammed full of a. jam-packed with passengers

- publiczność stała – nie było gdzie palca wetknąć the audience stood jam-packed

- sypialnia była tak wyładowana jej rzeczami, że palca by nie wetknął the bedroom was stuffed to the gunwales with her things

- nie tknąć a. nie trącić kogoś palcem not even to lay a finger on sb

- owinąć kogoś dokoła a. koło a. wokół (małego) palca to twist a. wind a. wrap sb around one’s little finger

- patrzeć na coś przez palce to turn a blind eye to sth, to wink at sth

- pieniądze/zarobki przeciekają nam przez palce we let money slip through our fingers

- podać komuś jeden palec a. dwa palce na powitanie to greet sb disdainfully

- pokazywać a. wytykać kogoś palcami to point a finger a. an accusing finger at sb

- mieszkał/został sam jak palec he lived/was all alone a. all on his own

- jestem sam jak palec na tym świecie I am all alone in the world

- (to) zarzut wyssany/historia wyssana z palca (that is) a trumped-up charge/story

- wystarczy palcem kiwnąć you have only to lift your little finger

- wystarczy palcem kiwnąć na nią, a ona już leci you’ve only to lift your little finger, and she’ll come running

- znać Paryż/katechizm jak (swoje) pięć a. dziesięć palców to know Paris/the catechism like the back of one’s (own) hand

- palce lizać (o jedzeniu) yum-yum! pot., scrumptious pot.; (o osobie, rzeczy) scrumptious (stuff a. thing) pot.

- kobitka palce lizać! she’s quite a dish!

- mała jak palec, a zła jak padalec przysł. ≈ nasty little vicious twerp pot.

- postawić szklankę/wazon na stole to put a glass/a vase on the table

- postawić dziecko na podłodze to put a child down on the floor

- postawić zupę na gazie to put the soup on the stove

- postawić wodę na herbatę to boil some water for tea

- postawić przed kimś miskę zupy to put a bowl of soup in front of sb

- postawić nogę na krześle to put one’s foot on a chair

- postawić kilka kroków to make a. take a few steps

- gdzie mogę postawić samochód? where can I park my car?

- postawić przewróconą ławkę/lampkę to set a bench/lamp upright again

- pies postawił uszy the dog pricked (up) its ears

- postawić kogoś na nogi to stand sb on their feet; przen. to have sb back on their feet

- postawić komuś pomnik to put up a monument to sb

- postawić kogoś na czele oddziału/armii to place sb in command of an army/unit

- wysoko postawiona osoba a highly-placed person

- postawić kogoś na warcie to post sb on guard

- postawił dwóch ludzi przy drzwiach he posted two people at the door

- postawić kogoś na bramce/obronie to put sb in goal/defence

- postawić ucznia w kącie to make a student stand in the corner (as punishment)

- postawić kogoś w trudnej/niewygodnej sytuacji [osoba, wydarzenie] to put sb in a difficult/an awkward situation

- postawić kogoś w niekorzystnym świetle [wydarzenie, oskarżenie] to put sb in a bad light

- postawić kogoś przed dylematem/poważnym problemem to present sb with a dilemma/serious problem

- postawić kogoś przed faktem dokonanym to present sb with a fait accompli

- postawić przedsiębiorstwo w stan likwidacji to put a company into liquidation

- postawić załogę w stan gotowości to put the crew on alert

- postawić kogoś w stan oskarżenia to bring charges against sb

- postawić kogoś przed sądem to bring sb to court

- postawić kropkę na końcu zdania to put a full stop at the end of a sentence

- postawił mi piątkę z dyktanda he gave me an A for a spelling test

- postawić komuś zarzuty to bring charges against sb

- postawić przed kimś trudne zadanie to set sb a difficult task

- postawić sobie ambitne cele to set oneself ambitious goals

- postawić sobie za cel zrobienie czegoś to make doing sth one’s goal

- postawił sobie za punkt honoru wszystko zrobić samemu he made it a point of honour to do everything alone

- postawić bezpieczeństwo/zdrowie na pierwszym miejscu to put safety/health first

- postawić kogoś/coś komuś za przykład a. wzór to cite sb/sth as a role model for sb

- postawmy sprawę jasno let’s make things clear

- postawić komuś horoskop to read sb’s horoscope

- postawić coś komuś to stand sb sth

- postawić na konia/numer/kolor to place a bet on a horse/number/colour

- postawić 100 złotych na konia to bet 100 zlotys on a horse

- postawić wszystko na jedną kartę przen. to stake everything on one card

- postawić na niewłaściwego konia przen. to back the wrong horse

- postawiliśmy na ciebie we are counting on you

- postawiliśmy na rozwój turystyki we focused on the development of tourism

- postawić się w czyimś położeniu to put oneself in sb’s shoes

- chciał się postawić i urządził wielkie przyjęcie he wanted to show off, so he gave a big party

■ postawić komuś głos Muz. to train sb’s voice

- postawić na swoim to get what one wants