-
1 valvae
valvae ārum, f [3 VOL-], a pair of doorleaves: effractis valvis, the folding-door: bullas aureas ex valvis auferre: Valvarum strepitus, H.: templi, Cs., O., N. -
2 valvae
valva, ae, f., the leaf of a door, a folding-door; sing. rare, Pompon. ap. Non. 19, 23; Petr. 96; Sen. Herc. Fur. 999.—Mostly plur.: valvae, ārum, the leaves, folds, or valves of a door, a folding-door, Cic. Div. 1, 34, 74; id. Verr. 2, 4, 43, § 94; 2, 4, 56, § 124; Caes. B. C. 3, 105; Juv. 4, 63; Prop. 4 (5), 8, 51; Ov. M. 1, 172; 2, 4; Hor. S. 2, 6, 112; Plin. Ep. 2, 17, 5; 5, 6, 19; 5, 6, 38. -
3 valva
double or folding door (usu. pl.), one leaf of the doors -
4 biforis
biforis e, adj. [bi- + foris], with two doors, folding: valvae, O.: cantus (tibiae), i. e. of the double tibia, V.* * *biforis, bifore ADJhaving two leaves/casements (door/window)/openings, folding; from a double pipe -
5 cardō
cardō inis, m [CARD-], a hinge, pivot and socket (of door or gate): postīs a cardine vellit, V.: (ianua) movebat Cardines, H.: facili patuerunt cardine valvae, Iu.: versato cardine Egreditur, opening the door, O. — In astron., a pole: Extremusque adeo duplici de cardine vertex Dicitur esse polus, C., O.—A boundary, limit: intra eum cardinem (imperii), i. e. Mount Taurus, L.—Fig., a turning-point, crisis (poet.): tantus rerum, V.* * *hinge; pole, axis; chief point/circumstance; crisis; tenon/mortise; area; limit -
6 faciō
faciō fēcī (old fut perf. faxo; subj. faxim), factus, ere; imper. fac (old, face); pass. fīō, fierī; pass imper. fī [2 FAC-], to make, construct, fashion, frame, build, erect, produce, compose: Lectulos faciundos dedit, T.: navīs: candelabrum factum e gemmis: de marmore signum, O.: pontem in Arare, Cs.: (fanum) a civitatibus factum, founded, L.: duumviri ad aedem faciendam, L.: statuam faciendam locare: (valvae) ad cludendum factae: comoedias, T.: sermonem: epigramma: verbum, speak: carmina, Iu.: scutis ex cortice factis, Cs.: auri pondera facti, wrought, V.—Of actions, to do, perform, make, carry on, execute: Opus, T.: officium, T.: Si tibi quid feci quod placeat, T.: proelium, join, Cs.: iter, Cs.: clamores: clamor fit: eruptiones ex oppido, Cs.: gradum: imperata, Cs.: promissum, fulfil: iudicium: deditionem, S.: fac periclum in litteris, put (him) to the test, T.: me advorsum omnia, oppose me in everything, T.: omnia amici causā: multa crudeliter, N.: initium, begin: praeter aetatem Facere, work too hard for your years, T.: perfacile factu esse, conata perficere, Cs.— To make, produce, cause, occasion, bring about, bring to pass: turbam, T.: ignem ex lignis: iniuriam, Cs.: causas morae, S.: ducis admirationem, excite, L.: luxuriae modum, impose, S.: fugam ex ripā fecit (i. e. fugavit), L.: somnum, induce, Iu.: metum insidiarum, excite, L.: silentio facto, L.: ne qua eius adventūs significatio fiat, become known, Cs.: faciam ut intellegatis: facito, ut sciam: putasne te posse facere, ut, etc.?: fieri potest, ut recte quis sentiat, it may happen: ita fit, ut adsint, it happens: faciendum mihi est, ut exponam, is incumbent: me Facit ut te moneam, compels, T.: facere non possum, quin mittam, etc., I cannot forbear: di faxint ne sit alter (cui, etc.): fac ne quid aliud cures, take care: domi adsitis, facite, T.: ita fac cupidus sis, ut, etc., be sure: iam faxo scies, T.: nulla res magis talīs oratores videri facit, quales, etc. (i. e. ut viderentur): hoc me Flere facit, O.— To make, acquire, obtain, gather, accumulate, gain, take, receive, incur, suffer: rem, T.: praedam, Cs.: pecuniam: stipendia, earn, S.: corhortīs, form, Cs.: corpus, grow fat, Ph.: viam sibi, force, L.: alqm suum, win as a friend, T.: terram suam, i. e. conquer, Cs.: vitae iacturam, Cs.: naufragium: damnum.— To make, render, grant, give, impart, confer: arbitria, H.: potestatem dicendi: sibi iure iurando fidem, give assurance, Cs.: Romanis animum, inspire, L.: copiam pugnandi militibus, L.: audientiam orationi: cui si libido Fecerit auspicium, i. e. if the whim seize him, H.: cognomen colli, L.: mihi medicinam, administer: nobis otia, V.: alcui dolorem: desiderium decemviros creandi, L.— To celebrate, conduct, give, perform, represent: cenas: res divinas: sacra pro civibus: cui (Iunoni), make offerings: vitulā pro frugibus, make sacrifice, V.: cum pro populo fieret: ut fieret, edere, L. — To practise, follow: naviculariam: mercaturas.— To make, depict, represent, assert, say, pretend: in libro se exeuntem e senatu: pugnam ex auro, V.: me unum ex iis feci, qui, etc., pretended to be: ex industriā factus ad imitationem stultitiae, L.: inpendere apud inferos saxum Tantalo: Fecerat et fetam Procubuisse lupam, V.: facio me alias res agere, make as if.—To suppose, assume, grant, admit (only imper. with obj clause): fac audisse (Glauciam): fac ita esse: fac (me) velle, V.— To make, constitute, choose, appoint, render: senatum firmiorem vestrā auctoritate: heredem filiam: exercitum sibi fidum, S.: iter factum conruptius imbri, H.: hi consules facti sunt: ex coriis utres fierent, S.: Candida de nigris, O.: si ille factus esset, had been chosen (consul): alqm certiorem facere, inform ; see certus: ne hoc quidem sibi reliqui facit, ut, etc., does not leave himself so much character.—Pass., to become, be turned into, be made: fit Aurum ingens coluber, V.: sua cuique deus fit dira cupido? V.— To put in possession of, subject to, refer to: omnia quae mulieris fuerunt, viri fiunt: omnem oram Romanae dicionis fecit, L.: dicionis alienae facti, L.— To value, esteem, regard, appraise, prize: parum id facio, S.: te maxumi, T.: quos plurimi faciunt: voluptatem minimi: dolorem nihili: istuc Aequi bonique facio, am content with, T.— To do (resuming the meaning of another verb): cessas ire ac facere, i. e. do as I say, T.: oppidani bellum parare: idem nostri facere, S.: ‘evolve eius librum’—‘Feci mehercule:’ bestiae simile quiddam faciunt (i. e. patiuntur): aut facere aut non promisse, Ct.: Sicuti fieri consuevit, to happen, S.— To do, act, deal, conduct oneself: Facere contra huic aegre, T.: tuis dignum factis feceris, will act like yourself, T.: bene: adroganter, Cs.: per malitiam, with malice: aliter, S.: facere quam dicere malle, act, S.: mature facto opus est, prompt action, S. — To act, take part, take sides: idem plebes facit, S.: idem sentire et secum facere Sullam: cum veritas cum hoc faciat, is on his side: nihilo magis ab adversariis quam a nobis: eae res contra nos faciunt: adversus quos fecerint, N.— To arrange, adjust, set: Vela, spread, V.: pedem, brace, V.— To be fit, be useful, make, serve, answer, do: Ad talem formam non facit iste locus, O.: ad scelus omne, O.: Stemmata quid faciunt? avail, Iu.* * *Ifacere, additional forms Vdo, make; create; acquire; cause, bring about, fashion; compose; accomplishIIfacere, feci, factus Vdo, make; create; acquire; cause, bring about, fashion; compose; accomplish -
7 perfectus
perfectus adj. with comp. and sup. [P. of perficio], finished, complete, perfect, excellent, accomplished, exquisite: orator: philosophi: inter Perfectos veteresque (poëtas) referri, H.: pulchriora etiam Polycliti et iam plane perfecta (signa): valvae perfectiores: aliquid perfectius: alqd summum et perfectissimum iudicare.—As subst n.: omne quod ultra Perfectum traheretur, i. e. too highly wrought, H.* * *perfecta, perfectum ADJperfect, complete; excellent -
8 radior
radior —, —, ārī [radius], to gleam, beam, shine: galeae gemmis radientur, O.: radiabant lumine valvae, O.: radiant ut sidus ocelli, O.: in armis, Pr.* * *radiari, radiatus sum V DEPbeam, shine; radiate light -
9 repāgula
repāgula ōrum, n [re- + PAC-], a barrier, bolts, bars: valvae clausae repagulis: portae cecidisse repagula sensit, O.: pedibus repagula pulsant, the barriers of the lists, O.—Fig., bars, restraints, limits: pudoris. -
10 sum
sum (2d pers. es, or old ēs; old subj praes. siem, siēs, siet, sient, for sim, etc., T.; fuat for sit, T., V., L.; imperf. often forem, forēs, foret, forent, for essem, etc.; fut. escunt for erunt, C.), fuī (fūvimus for fuimus, Enn. ap. C.), futūrus ( inf fut. fore or futūrum esse, C.), esse [ES-; FEV-]. — I. As a predicate, asserting existence, to be, exist, live: ut id aut esse dicamus aut non esse: flumen est Arar, quod, etc., Cs.: homo nequissimus omnium qui sunt, qui fuerunt: arbitrari, me nusquam aut nullum fore: fuimus Troes, fuit Ilium, V.—Of place, to be, be present, be found, stay, live: cum non liceret Romae quemquam esse: cum essemus in castris: deinceps in lege est, ut, etc.: erat nemo, quicum essem libentius quam tecum: sub uno tecto esse, L.—Of circumstances or condition, to be, be found, be situated, be placed: Sive erit in Tyriis, Tyrios laudabis amictūs, i. e. is attired, O.: in servitute: in magno nomine et gloriā: in vitio: Hic in noxiāst, T.: in pace, L.: (statua) est et fuit totā Graeciā summo honore: ego sum spe bonā: rem illam suo periculo esse, at his own risk: omnem reliquam spem in impetu esse equitum, L.—In 3 d pers., followed by a pron rel., there is (that) which, there are (persons) who, there are (things) which, some.—With indic. (the subject conceived as definite): est quod me transire oportet, there is a (certain) reason why I must, etc., T.: sunt item quae appellantur alces, there are creatures also, which, etc., Cs.: sunt qui putant posse te non decedere, some think: Sunt quibus in satirā videor nimis acer, H.—With subj. (so usu. in prose, and always with a subject conceived as indefinite): sunt, qui putent esse mortem... sunt qui censeant, etc.: est isdem de rebus quod dici possit subtilius: sunt qui Crustis et pomis viduas venentur avaras, H.—With dat, to belong, pertain, be possessed, be ascribed: fingeret fallacias, Unde esset adulescenti amicae quod daret, by which the youth might have something to give, T.: est igitur homini cum deo similitudo, man has some resemblance: Privatus illis census erat brevis, H.: Troia et huic loco nomen est, L.—Ellipt.: Nec rubor est emisse palam (sc. ei), nor is she ashamed, O.: Neque testimoni dictio est (sc. servo), has no right to be a witness, T.—With cum and abl of person, to have to do with, be connected with: tecum nihil rei nobis est, we have nothing to do with you, T.: si mihi tecum minus esset, quam est cum tuis omnibus.—With ab and abl of person, to be of, be the servant of, follow, adhere to, favor, side with: Ab Andriā est ancilla haec, T.: sed vide ne hoc, Scaevola, totum sit a me, makes for me.— With pro, to be in favor of, make for: (iudicia) partim nihil contra Habitum valere, partim etiam pro hoc esse.—With ex, to consist of, be made up of: (creticus) qui est ex longā et brevi et longā: duo extremi chorei sunt, id est, e singulis longis et brevibus.— To be real, be true, be a fact, be the case, be so: sunt ista, Laeli: est ut dicis, inquam: verum esto: esto, granted, V.—Esp. in phrases, est ut, it is the case that, is true that, is possible that, there is reason for: sin est, ut velis Manere illam apud te, T.: est, ut id maxime deceat: futurum esse ut omnes pellerentur, Cs.: magis est ut ipse moleste ferat errasse se, quam ut reformidet, etc., i. e. he has more reason for being troubled... than for dreading, etc.: ille erat ut odisset defensorem, etc., he certainly did hate.—In eo esse ut, etc., to be in a condition to, be possible that, be about to, be on the point of ( impers. or with indef subj.): cum iam in eo esset, ut in muros evaderet miles, when the soldiers were on the point of scaling, L.: cum res non in eo essent ut, etc., L.—Est ubi, there is a time when, sometimes: est, ubi id isto modo valeat.—Est quod, there is reason to, is occasion to: etsi magis est, quod gratuler tibi, quam quod te rogem, I have more reason to: est quod referam ad consilium: sin, etc., L.: non est quod multa loquamur, H.—Est cur, there is reason why: quid erat cur Milo optaret, etc., what cause had Milo for wishing? etc.—With inf, it is possible, is allowed, is permitted, one may: Est quādam prodire tenus, si non datur ultra, H.: scire est liberum Ingenium atque animum, T.: neque est te fallere quicquam, V.: quae verbo obiecta, verbo negare sit, L.: est videre argentea vasa, Ta.: fuerit mihi eguisse aliquando tuae amicitiae, S.—Of events, to be, happen, occur, befall, take place: illa (solis defectio) quae fuit regnante Romulo: Amabo, quid tibi est? T.: quid, si... futurum nobis est? L.— To come, fall, reach, be brought, have arrived: ex eo tempore res esse in vadimonium coepit: quae ne in potestatem quidem populi R. esset, L.— II. As a copula, to be: et praeclara res est et sumus otiosi: non sum ita hebes, ut istud dicam: Nos numerus sumus, a mere number, H.: sic, inquit, est: est ut dicis: frustra id inceptum Volscis fuit, L.: cum in convivio comiter et iucunde fuisses: quod in maritimis facillime sum, am very glad to be.—With gen part., to be of, belong to: qui eiusdem civitatis fuit, N.: qui Romanae partis erant, L.: ut aut amicorum aut inimicorum Campani simus, L.— With gen possess., to belong to, pertain to, be of, be the part of, be peculiar to, be characteristic of, be the duty of: audiant eos, quorum summa est auctoritas apud, etc., who possess: ea ut civitatis Rhodiorum essent, L.: Aemilius, cuius tum fasces erant, L.: plebs novarum rerum atque Hannibalis tota esse, were devoted to, L.: negavit moris esse Graecorum, ut, etc.—With pron possess.: est tuum, Cato, videre quid agatur: fuit meum quidem iam pridem rem p. lugere.—With gerundive: quae res evertendae rei p. solerent esse, which were the usual causes of ruin to the state: qui utilia ferrent, quaeque aequandae libertatis essent, L.— With gen. or abl. of quality, to be of, be possessed of, be characterized by, belong to, have, exercise: nimium me timidum, nullius consili fuisse confiteor: Sulla gentis patriciae nobilis fuit, S.: civitas magnae auctoritatis, Cs.: refer, Cuius fortunae (sit), H.: nec magni certaminis ea dimicatio fuit, L.: bellum variā victoriā fuit, S.: tenuissimā valetudine esse, Cs.: qui capite et superciliis semper est rasis.—With gen. or abl. of price or value, to be of, be valued at, stand at, be appreciated, cost: videtur esse quantivis preti, T.: ager nunc multo pluris est, quam tunc fuit: magni erunt mihi tuae litterae: sextante sal et Romae et per totam Italiam erat, was worth, L.—With dat predic., to express definition or purpose, to serve for, be taken as, be regarded as, be felt to be: vitam hanc rusticam tu probro et crimini putas esse oportere, ought to be regarded as: eo natus sum ut Iugurthae scelerum ostentui essem, S.: ipsa res ad levandam annonam impedimento fuerat, L.—With second dat of pers.: quo magis quae agis curae sunt mihi, T.: illud Cassianum, ‘cui bono fuerit,’ the inquiry of Cassius, ‘ for whose benefit was it ’: haec tam parva civitas praedae tibi et quaestui fuit.— To be sufficient for, be equal to, be fit: sciant patribus aeque curae fuisse, ne, etc., L.: ut divites conferrent, qui oneri ferendo essent, such as were able to bear the burden, L.: cum solvendo aere (old dat. for aeri) alieno res p. non esset, L.—With ellips. of aeri: tu nec solvendo eras, wast unable to pay.—With ad, to be of use for, serve for: res quae sunt ad incendia, Cs.: valvae, quae olim ad ornandum templum erant maxime.—With de, to be of, treat concerning, relate to: liber, qui est de animo.—In the phrase, id est, or hoc est, in explanations, that is, that is to say, I mean: sed domum redeamus, id est ad nostros revertamur: vos autem, hoc est populus R., etc., S.* * *highest, the top of; greatest; last; the end of -
11 biforis
I. II.Having two openings or holes, double:via (narium),
App. Dogm. Plat. 1.— Poet.:ubi assuetis biforem dat tibia cantum,
Verg. A. 9, 618 (bisonum, imparem, Serv.); Aus. Cent. Nupt. 27:biforis tumultus,
Stat. Th. 4, 668. -
12 cardo
cardo, ĭnis, m. [cf. kradê, a swing; kradainô, to swing, wave; Sanscr. kurd, a spring, a leap; old Germ. hrad, lively, and Germ. reit in bereit, ready] (f., Gracch. ap. Prisc. p. 683 P.; Graius ap. Non. p. 202, 20; cf. infra in Vitr.), the pivot and socket, upon which a door was made to swing at the lintel and the threshold, the hinge of a door or gate, Enn. Trag. 119 Vahl.:B.paene ecfregisti foribus cardines,
Plaut. Am. 4, 2, 6; id. As. 2, 3, 8:postis a cardine vellit Aeratos,
Verg. A. 2, 480:cardo stridebat,
id. ib. 1, 449; cf. id. Cir. 222:num muttit cardo?
Plaut. Curc. 1, 1, 94:immoti,
Plin. 16, 43, 84, § 230:singuli,
id. 36, 15, 24, § 117:facili patuerunt cardine valvae,
Juv. 4, 63:versato cardine Thisbe Egreditur,
opening the door, Ov. M. 4, 93; cf. Verg. A. 3, 448:nec strepitum verso Saturnia cardine fecit,
Ov. M. 14, 782 al. —Meton.1.Cardines, in mechanics, beams that were fitted together; and specifically, cardo masculus, a tenon, Vitr. 9, 6, and cardo femina, a socket, a mortise, id. 9, 6:b.cardo securiclatus,
axeshaped tenon, a dovetail, id. 10, 15, 3.— Hence,In garlands, the place where the two ends meet, Plin. 21, 4, 10, § 18.—2.In astron., the point about which something turns, a pole. So of the North pole:II.caeli,
Varr. R. R. 1, 2, 4:mundi,
Plin. 4, 12, 26, § 89; cf.: extremusque adeo duplici de cardine vertex Dicitur esse polus, Cic. poët. N. D. 2, 41, 105; Ov. P. 2, 10, 45; Stat. Th. 1, 349:cardo glacialis ursae,
Sen. Herc. Fur. 1139:Arctoae cardo portae,
Stat. Th. 7, 35;hence anal. to this, with the agrimensores,
the line limiting the field, drawn through from north to south, Plin. 18, 33, 76, § 326; 17, 22, 35, § 169; cf. Fest. s. v. decimanus, p. 71 Müll., and accordingly the mountain Taurus is called cardo, i. e. line or limit, Liv. 37, 54, 23; cf. id. 40, 18, 8; 41, 1, 3.—Of the four cardinal points of the world, Quint. 12, 10, 67; so, Hesperius Eous, Luc. 5, 71; Stat. Th. 1, 157:occiduus,
Luc. 4, 672:medius,
id. 4, 673.— Of the earth as the centre of the universe, acc. to the belief of the ancients, Plin. 2, 64, 64, § 160; 2, 9, 6, § 44.—Of the intersection of inclined surfaces:reperiuntur (aquae)... quodam convexitatis cardine aut montium radicibus,
Plin. 31, 3, 26, § 43.—Of the summer solstice:anni,
Plin. 18, 28, 68, § 264; and so of the epochs of the different seasons:temporum,
id. 18, 25, 58, § 218; 18, 25, 59, § 220.—Hence, of the time of life:extremus,
old age, Luc. 7, 381.—Trop., that on which every thing else turns or depends, the chief point or circumstance (so not before the Aug. per.):haud tanto cessabit cardine rerum,
at such a turn of affairs, so great a crisis, in so critical a moment, decisive, Verg. A. 1, 672 (hoc est in articulo, Serv.; cf. Isid. Orig. 15, 7, 6; Gr. akmê):fatorum in cardine summo,
Stat. Th. 10, 853: litium. Quint. 12, 8, 2:causae,
id. 5, 12, 3:satellitem in quo totius dominationis summa quasi quodam cardine continetur,
Val. Max. 3, 3, ext. 5:unum eligamus in quo est summum ac principale, in quo totius sapientiae cardo versatur,
Lact. 3, 7, 6. -
13 eburneus
(α).eburneus:(β).signum,
Cic. Verr. 2, 4, 1; Ov. M. 4, 354:lectus,
Suet. Caes. 84:praesepe,
id. Calig. 55:quadrigae,
id. Ner. 22:tabulae,
id. ib. 31 al.; so, tulit eburneos dentes mille, etc., ivory tusks, i. e. elephants' tusks, Liv. 37, 59, 3.—ebur-nus:B.humerus,
Verg. G. 3, 7:pecten,
id. A. 6, 647:vagina,
id. ib. 9, 305:porta,
id. ib. 6, 699; Hor. C. 3, 27, 41:lyra,
id. ib. 2, 11, 22:lecti,
id. S. 2, 6, 103:currus,
Ov. H. 15, 91:valvae,
id. M. 4, 185:sceptrum,
id. ib. 1, 178;7, 103 al.: ensis,
i. e. with an ivory hilt, Verg. A. 11, 11.—Poet. transf., white as ivory.(α).eburne-us:(β).eburnea brachia,
Ov. Am. 3, 7, 7; cf.so, cervix,
id. H. 20, 59:colla,
id. M. 3, 422; 4, 335:terga,
id. ib. 10, 592.—ebur-nus:digiti,
Prop. 2, 1, 9. -
14 eburnus
(α).eburneus:(β).signum,
Cic. Verr. 2, 4, 1; Ov. M. 4, 354:lectus,
Suet. Caes. 84:praesepe,
id. Calig. 55:quadrigae,
id. Ner. 22:tabulae,
id. ib. 31 al.; so, tulit eburneos dentes mille, etc., ivory tusks, i. e. elephants' tusks, Liv. 37, 59, 3.—ebur-nus:B.humerus,
Verg. G. 3, 7:pecten,
id. A. 6, 647:vagina,
id. ib. 9, 305:porta,
id. ib. 6, 699; Hor. C. 3, 27, 41:lyra,
id. ib. 2, 11, 22:lecti,
id. S. 2, 6, 103:currus,
Ov. H. 15, 91:valvae,
id. M. 4, 185:sceptrum,
id. ib. 1, 178;7, 103 al.: ensis,
i. e. with an ivory hilt, Verg. A. 11, 11.—Poet. transf., white as ivory.(α).eburne-us:(β).eburnea brachia,
Ov. Am. 3, 7, 7; cf.so, cervix,
id. H. 20, 59:colla,
id. M. 3, 422; 4, 335:terga,
id. ib. 10, 592.—ebur-nus:digiti,
Prop. 2, 1, 9. -
15 fores
1.fŏris, is, and more freq. in plur., fŏres, um, f. [Sanscr. dvār; Gr. thura; O. H. Germ. tor; Engl. door, etc.; cf. foras], a door, gate; in plur., the two leaves of a door (syn.: porta, janua, valvae, ostium, limen).I.Lit.(α).Sing.:(β).crepuit foris,
Plaut. Am. 1, 2, 34; cf. id. Cas. 5, 1, 17:foris crepuit, concrepuit,
id. Aul. 4, 5, 5; id. Cas. 2, 1, 15; id. Bacch. 4, 9, 134; Ter. Ad. 2, 3, 11:constitit ad geminae limina prima foris,
Ov. H. 12, 150:ut lictor forem virgā percuteret,
Liv. 6, 34, 6:cum forem cubiculi clauserat,
Cic. Tusc. 5, 20, 59:forem thalami claudere,
Ov. A. A. 3, 228:forem obdere alicui,
id. P. 2, 2, 42:exclusus fore, cum Longarenus foret intus,
Hor. S. 1, 2, 67.—Plur.:B.ex quo (Jano) fores in liminibus profanarum aedium januae nominantur,
Cic. N. D. 2, 27, 67:pol, haud periculum est, cardines ne foribus effringantur,
Plaut. As. 2, 3, 4 sq.; cf.:sonitum prohibe forum et crepitum cardinum,
id. Curc. 1, 3, 1:a nobis graviter crepuerunt fores,
Ter. Heaut. 3, 3, 52:ad fores assistere,
Cic. Verr. 2, 1, 26, § 66:extra fores limenque carceris,
id. Tusc. 5, 28, 80:robustae,
Hor. C. 3, 16, 2:invisae,
id. S. 2, 3, 262:asperae,
id. C. 3, 10, 3:durae,
Tib. 1, 1, 56:foribus inest clavis,
id. 1, 6, 34:hostes incidentes semiapertis portarum foribus,
Liv. 26, 39, 22.—Transf., the door, opening, entrance of other things:II.aeneus equus, cujus in lateribus fores essent,
Cic. Off. 3, 9, 38:nassarum,
Plin. 32, 2, 5, § 11:apum,
id. 21, 14, 48, § 82.—Trop.:2.quasi amicitiae fores aperire,
Cic. Fam. 13, 10, 4:artis fores apertas intrare,
Plin. 35, 9, 36, § 61:rerum,
id. 2, 8, 6, § 31.fŏris, adv. [abl. form (denoting both the place where and the place whence), and answering to the acc. form foras, v. foras init. ].I.Out at the doors, out of doors, abroad, without (opp. intus, domi, etc.):(β).sinito ambulare, si foris, si intus volent,
Plaut. Capt. 1, 2, 5: cf.:foris pascuntur, intus opus faciunt,
Varr. R. R. 3, 16, 5:ille relictus intus, exspectatus foris,
Cic. Sull. 5. 17; cf.also: nam et intus paveo, et foris formido,
Plaut. Cist. 4, 2, 20: aliorum intus corpus et foris lignum, ut nucum;aliis foris corpus, intus lignum, ut prunis,
Plin. 15, 28, 34, § 112:cum et intra vallum et foris caederentur,
Nep. Dat. 6:domi et foris aegre quod sit, satis semper est,
Plaut. Cas. 2, 2, 8; cf.:ut domo sumeret, neu foris quaereret,
id. Bacch. 4, 4, 6:nec minore saevitia foris et in exteros grassatus est,
Suet. Ner. 36:(consilium petere) foris potius quam domo,
Cic. Phil. 2, 11, 26:te foris sapere, tibi non posse te auxiliarier,
Ter. Heaut. 5, 1, 49:si foris cenat,
Plaut. Men. 1, 2, 17; cf.:venit ad nos Cicero tuus ad cenam, cum Pomponia foris cenaret,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 6, § 19 Orell. N. cr.:cenitare,
id. Fam. 7, 16, 2; 9, 24, 3:extrinsecus, cum ea, quae sunt foris neque inhaerent in rei natura, colliguntur,
id. de Or. 2, 39, 163:haec studia delectant domi, non impediunt foris,
in public life, id. Arch. 7, 16; cf.:cum ea contentio mihi magnum etiam foris fructum tulisset,
i. e. beyond the senate, id. Fam. 1, 9, 20:fuit ille vir cum foris clarus, tum domi admirandus, neque rebus externis magis laudandus quam institutis domesticis,
id. Phil. 2, 28, 69:et domi dignitas et foris auctoritas retinetur,
abroad, id. Rosc. Am. 47, 136; cf.:parvi sunt foris arma, nisi est consilium domi,
id. Off. 1, 22, 76; and:otium foris, foeda domi lascivia,
Tac. A. 13, 25:foris valde plauditur,
among the people, Cic. Q. Fr. 2, 8, 1:egere, foris esse Gabinium, sine provincia stare non posse,
i. e. in the people's power, in debt, id. Pis. 6, 12.—As prep. with acc. (late Lat.): constitutus si sit fluvius, qui foris agrum non vagatur, beyond, Auct. de Limit. p. 273 Goes.:II.ut terminos foris limites ponerentur,
id. ib. —From without, from abroad, = extrinsecus:(β).at, quaecumque foris veniunt, impostaque nobis Pondera sunt,
Lucr. 5, 543:sed quod ea non parit oratoris ars, sed foris ad se delata, tamen arte tractat,
Cic. Part. 14, 48: aut sumere ex sua vi atque natura, aut assumere foris. id. de Or. 2, 39, 163; cf.:foris assumuntur ea, quae non sua vi sed extranea sublevantur,
id. ib. 2, 40, 173; id. Inv. 1, 11, 15; 2, 24, 71:auxilium non petendum est foris,
id. Tusc. 3, 3, [p. 768] 6:ut in ipsa (arte) insit, non foris petatur extremum,
id. Fin. 3, 7, 24.—Strengthened by ab:quoniam in ulcus penetrat omnis a foris injuria,
Plin. 17, 24, 37, § 227. -
16 foris
1.fŏris, is, and more freq. in plur., fŏres, um, f. [Sanscr. dvār; Gr. thura; O. H. Germ. tor; Engl. door, etc.; cf. foras], a door, gate; in plur., the two leaves of a door (syn.: porta, janua, valvae, ostium, limen).I.Lit.(α).Sing.:(β).crepuit foris,
Plaut. Am. 1, 2, 34; cf. id. Cas. 5, 1, 17:foris crepuit, concrepuit,
id. Aul. 4, 5, 5; id. Cas. 2, 1, 15; id. Bacch. 4, 9, 134; Ter. Ad. 2, 3, 11:constitit ad geminae limina prima foris,
Ov. H. 12, 150:ut lictor forem virgā percuteret,
Liv. 6, 34, 6:cum forem cubiculi clauserat,
Cic. Tusc. 5, 20, 59:forem thalami claudere,
Ov. A. A. 3, 228:forem obdere alicui,
id. P. 2, 2, 42:exclusus fore, cum Longarenus foret intus,
Hor. S. 1, 2, 67.—Plur.:B.ex quo (Jano) fores in liminibus profanarum aedium januae nominantur,
Cic. N. D. 2, 27, 67:pol, haud periculum est, cardines ne foribus effringantur,
Plaut. As. 2, 3, 4 sq.; cf.:sonitum prohibe forum et crepitum cardinum,
id. Curc. 1, 3, 1:a nobis graviter crepuerunt fores,
Ter. Heaut. 3, 3, 52:ad fores assistere,
Cic. Verr. 2, 1, 26, § 66:extra fores limenque carceris,
id. Tusc. 5, 28, 80:robustae,
Hor. C. 3, 16, 2:invisae,
id. S. 2, 3, 262:asperae,
id. C. 3, 10, 3:durae,
Tib. 1, 1, 56:foribus inest clavis,
id. 1, 6, 34:hostes incidentes semiapertis portarum foribus,
Liv. 26, 39, 22.—Transf., the door, opening, entrance of other things:II.aeneus equus, cujus in lateribus fores essent,
Cic. Off. 3, 9, 38:nassarum,
Plin. 32, 2, 5, § 11:apum,
id. 21, 14, 48, § 82.—Trop.:2.quasi amicitiae fores aperire,
Cic. Fam. 13, 10, 4:artis fores apertas intrare,
Plin. 35, 9, 36, § 61:rerum,
id. 2, 8, 6, § 31.fŏris, adv. [abl. form (denoting both the place where and the place whence), and answering to the acc. form foras, v. foras init. ].I.Out at the doors, out of doors, abroad, without (opp. intus, domi, etc.):(β).sinito ambulare, si foris, si intus volent,
Plaut. Capt. 1, 2, 5: cf.:foris pascuntur, intus opus faciunt,
Varr. R. R. 3, 16, 5:ille relictus intus, exspectatus foris,
Cic. Sull. 5. 17; cf.also: nam et intus paveo, et foris formido,
Plaut. Cist. 4, 2, 20: aliorum intus corpus et foris lignum, ut nucum;aliis foris corpus, intus lignum, ut prunis,
Plin. 15, 28, 34, § 112:cum et intra vallum et foris caederentur,
Nep. Dat. 6:domi et foris aegre quod sit, satis semper est,
Plaut. Cas. 2, 2, 8; cf.:ut domo sumeret, neu foris quaereret,
id. Bacch. 4, 4, 6:nec minore saevitia foris et in exteros grassatus est,
Suet. Ner. 36:(consilium petere) foris potius quam domo,
Cic. Phil. 2, 11, 26:te foris sapere, tibi non posse te auxiliarier,
Ter. Heaut. 5, 1, 49:si foris cenat,
Plaut. Men. 1, 2, 17; cf.:venit ad nos Cicero tuus ad cenam, cum Pomponia foris cenaret,
Cic. Q. Fr. 3, 1, 6, § 19 Orell. N. cr.:cenitare,
id. Fam. 7, 16, 2; 9, 24, 3:extrinsecus, cum ea, quae sunt foris neque inhaerent in rei natura, colliguntur,
id. de Or. 2, 39, 163:haec studia delectant domi, non impediunt foris,
in public life, id. Arch. 7, 16; cf.:cum ea contentio mihi magnum etiam foris fructum tulisset,
i. e. beyond the senate, id. Fam. 1, 9, 20:fuit ille vir cum foris clarus, tum domi admirandus, neque rebus externis magis laudandus quam institutis domesticis,
id. Phil. 2, 28, 69:et domi dignitas et foris auctoritas retinetur,
abroad, id. Rosc. Am. 47, 136; cf.:parvi sunt foris arma, nisi est consilium domi,
id. Off. 1, 22, 76; and:otium foris, foeda domi lascivia,
Tac. A. 13, 25:foris valde plauditur,
among the people, Cic. Q. Fr. 2, 8, 1:egere, foris esse Gabinium, sine provincia stare non posse,
i. e. in the people's power, in debt, id. Pis. 6, 12.—As prep. with acc. (late Lat.): constitutus si sit fluvius, qui foris agrum non vagatur, beyond, Auct. de Limit. p. 273 Goes.:II.ut terminos foris limites ponerentur,
id. ib. —From without, from abroad, = extrinsecus:(β).at, quaecumque foris veniunt, impostaque nobis Pondera sunt,
Lucr. 5, 543:sed quod ea non parit oratoris ars, sed foris ad se delata, tamen arte tractat,
Cic. Part. 14, 48: aut sumere ex sua vi atque natura, aut assumere foris. id. de Or. 2, 39, 163; cf.:foris assumuntur ea, quae non sua vi sed extranea sublevantur,
id. ib. 2, 40, 173; id. Inv. 1, 11, 15; 2, 24, 71:auxilium non petendum est foris,
id. Tusc. 3, 3, [p. 768] 6:ut in ipsa (arte) insit, non foris petatur extremum,
id. Fin. 3, 7, 24.—Strengthened by ab:quoniam in ulcus penetrat omnis a foris injuria,
Plin. 17, 24, 37, § 227. -
17 ipse
ipse ( ipsus, Cato, R. R. 70; 71; Plaut. Ps. 4, 7, 43; id. Trin. 2, 2, 40; 3, 1, 10 et saep.; Ter. And. 3, 2, 15; id. Eun. 3, 4, 8, id. Hec. 3, 5, 5; Jusjur. Milit. ap. Gell. 16, 4, 4 al.), a, um (ipsud, Gloss. Philox.); gen. ipsīus ( poet. also ipsĭus, Cat. 64, 43; Verg. A. 1, 114; 2, 772 al.; and dissyl. Ter. Heaut. 3, 3, 15; id. Phorm. 4, 5, 13: ipsi, Afran. ap. Prisc. 694); dat. ipsi (ipso, App. M. 10, p. 243, 24); pron. demonstr. [is - pse for pte; cf. sua-pte and -pote in ut-pote; root in potis; Sanscr. patis, lord, master; hence, = he, the master, himself, etc.; cf. Pott. Etym. Forsch. 2, 866 sq.; Fick, Vergl. Wörterb. p. 116. Hence, in the original form, the pronoun is was declined, while the suffix was unchanged; thus eopte = eo ipso, Paul. ex Fest. p. 110:I.eapse = ea ipsa,
id. p. 77; nom. sing. eapse, Plaut. Curc. 1, 3, 4; id. Cist. 1, 2, 17; id. Rud. 2, 3, 80; 2, 5, 21 al.; acc. eumpse, Plaut. Most. 1, 4, 32:eampse,
Plaut. Aul. 5, 7; id. Cist. 1, 3, 22; id. Men. 5, 2, 22 al.; abl. eopse, Plaut. Curc, 4, 3, 6:eāpse,
id. Trin. 4, 2, 132; id. Curc. 4, 3, 2; v. Neue, Formenl. 2, 197 sq.], = autos, self, in person, he (emphatic), himself, herself, itself, used both substantively and adjectively, to denote that person (thing) of which something is eminently or exclusively predicated.In gen.A.With substt. or pronn.1.Expressing eminence or distinction:2.ipse ille Gorgias... in illo ipso Platonis libro,
Cic. de Or. 3, 32, 129:ille ipse Marcellus,
id. Verr. 2, 2, 2, § 4:natura ipsa,
id. Brut. 29, 112:dicet pro me ipsa virtus,
id. Fin. 2, 20, 65:ipsa res publica,
id. Fam. 3, 11, 3:neque enim ipse Caesar est alienus a nobis,
id. ib. 6, 10, 2:ipse Moeris,
Verg. E. 8, 96:rex ipse Aeneas,
id. A. 1, 575:ipse aries,
id. E. 3, 95:ductores ipsi,
id. A. 1, 189:si in ipsa arce habitarem,
Liv. 2, 7, 10;esp. freq. with names of gods, etc.: naturas quas Juppiter ipse Addidit,
Verg. G. 4, 149; id. A. 3, 222; Hor. C. 1, 16, 12:Pater ipse,
Verg. G. 1, 121; Tib. 1, 4, 23:Venus ipsa,
Hor. C. 2, 8, 13; Ov. H. 19, 159:ipse pater Pluton,
Verg. A. 7, 327 et saep.—Prov.:audentes deus ipse juvat,
Ov. M. 10, 586.—For emphasis or in contrast, very, just, precisely, self, in person:B.adest optime ipse frater,
Ter. Eun. 5, 2, 66:in orationibus hisce ipsis,
Cic. de Or. 1, 16, 73:ea ipsa hora,
id. Fam. 7, 23, 4:nec carmina nobis Ipsa placent: ipsae rursus concedite silvae,
Verg. E. 10, 63:tute ipse his rebus finem praescripsti,
Ter. And. 1, 1, 124:lepide ipsi hi sunt capti,
Plaut. Bacch. 5, 2, 91:ego enim ipse cum eodem isto non invitus erraverim,
Cic. Tusc. 1, 17, 40:ipse ille divinationis auctor,
id. Div. 2, 28, 61:cariorem esse patriam quam nosmet ipsos,
id. Fin. 3, 19, 64:eaque ipsa causa belli fuit,
the very, the true cause, Liv. 1, 57, 1; esp. with is, in all persons and numbers:estne hic Philto? Is hercle'st ipsus,
Plaut. Trin. 2, 4, 31:cui tutor is fuerat ipse,
Liv. 5, 33, 3:jam id ipsum absurdum, maximum malum neglegi,
even, Cic. Fin. 2, 28, 93 (Madv.); id. de Or. 2, 30, 132:tempus ad id ipsum congruere,
Liv. 1, 5, 5:duum vir ad id ipsum creatus,
id. 2, 42, 5:Tullius et eos ipsos et per eos multitudinem aliam deduxit,
id. 2, 38, 1:eorum ipsorum facta (opp. loca in quibus, etc.),
Cic. Fin. 5, 1, 2:nec vero clarorum virorum post mortem honores permanerent, si nihil eorum ipsorum animi efficerent,
id. de Sen. 22, 80:ad eum ipsum honorem deferre,
Liv. 3, 51, 3; so sometimes with an inf. or subst.-clause:ipsum dicere ineptum,
Cic. de Or. 1, 24, 112:quid juvat quod ante initum tribunatum veni, si ipsum, quod veni, nihil juvat?
the mere fact, the fact alone, id. Att. 11, 9, 1:ipsum, quod habuisti,
Sen. Cons. ad Marc. 12, 2:et ipsum, quod sum victus, ama,
Luc. 8, 78.— Esp. in legal phrase: ipso jure, by the letter of the law, in legal strictness or precision, Gai Inst. 2, 198; 3, 181; 4, 106 sqq. et saep.—Alone, emphatically taking the place of an omitted person. or demonstr. pron.: Ar. Ubi is nunc est? He. Ubi ego minume atque ipsus se volt maxume, Plaut. Capt. 3, 4, 108; 4, 1, 10: Su. Is ipsusne's? Ch. Aio: Su. Ipsus es? id. Trin. 4, 2, 146:C.atque ipsis, ad quorum commodum pertinebat, durior inventus est Coelius,
Caes. B. C. 3, 20, 4:quaeram ex ipsā,
Cic. Cael. 14:tempus, quo ipse eos sustulisset, ad id ipsum congruere,
Liv. 1, 5, 5:agrum dare immunem ipsi, qui accepisset, liberisque,
id. 21, 45, 5; 9, 34, 18; 10, [p. 999] 6, 10:laeta et ipsis qui rem gessere expugnatio fuit,
id. 28, 4, 1:a nobis exposita, ut ab ipsis, qui eam disciplinam probant,
Cic. Fin. 1, 5, 13.—So freq. in Cic. before a rel.:ut de ipso, qui judicarit, judicium fieri videretur,
Cic. Inv. 1, 44, 82:ipsi omnia, quorum negotium est, ad nos deferunt,
id. de Or. 1, 58, 250; 2, 14, 60; id. Div. in Caecil. 4, 13; v. Madv. ad Cic. Fin. 2, 28, 93:nullis definitionibus utuntur, ipsique dicunt ea se modo probare, quibus natura tacita assentiatur,
Cic. Fin. 3, 12, 40 Madv. —To make prominent one of two or more subjects of any predicate, he ( she, il), for his part, he too, also, as well.1.Ipse alone:2.litterae Metello Capuam adlatae sunt a Clodia, quae ipsa transiit,
i. e. also, in person, Cic. Att. 9, 6, 3:Italiam ornare quam domum suam maluit: quamquam Italia ornata domus ipsa mihi videtur ornatior,
id. Off. 2, 22, 76:tris ipse excitavit recitatores,
he too, id. Clu. 51, 141:neque tanti timoris sum ut ipse deficiam,
Caes. B. C. 2, 31, 8:Jugurtha, tametsi regem ficta locutum intellegebat, et ipse longe aliter animo agitabat,
Sall. J. 11, 1:hoc Rhipeus, hoc ipse Dymas omnisque juventus Laeta facit,
Verg. A. 2, 394.—With conjunctions.(α).With etiam (class.):(β).ipse etiam Fufidius in numero fuit,
Cic. Brut. 29, 112: scribebat orationes quas alii dicerent: quamquam is etiam ipse scripsit eas, quibus pro se est usus, sed non sine Aelio;his enim scriptis etiam ipse interfui,
id. ib. 56, 206 sq. —With quoque:(γ).quippe quia plebs senatus consultum solvit, ipsi quoque solutum vultis,
Liv. 3, 21, 4:consul, quia collegae decretum triumphum audivit, ipse quoque triumphi flagitator Romam rediit,
id. 8, 12, 9:cum subito Sulpicius et Albinovanus objecissent catervas, ipse quoque (Sulla) jaculatus, etc.,
Flor. 3, 21, 7.—With et (et ipse = kai autos, ipse etiam; rare in Cic.; cf.(δ).Zumpt, Gram. § 698): tamen et ipsi tuae familiae genere et nomine continebuntur,
Cic. Caecin. 20, 58:deseret eos quos una scis esse, cum habeat praesertim et ipse cohortis triginta?
id. Att. 8, 7, 1; id. de Or. 1, 46, 202:Cornelius dictatorem Aemilium dixit, et ipse ab eo magister equitum est dictus,
Liv. 4, 31, 5:credo ego vos, socii, et ipsos cernere,
id. 21, 21, 3:Cornelio minus copiarum datum, quia L. Manlius praetor et ipse cum praesidio in Galliam mittebatur,
id. 21, 17, 7:qui et ipse crus fregerat,
Suet. Aug. 43:Antoninus Commodus nihil paternum habuit, nisi quod contra Germanos feliciter et ipse pugnavit,
Eutr. 8, 7:virtutes et ipsae taedium pariunt,
Quint. 9, 4, 43. —With nec ( = ne ipse quidem):II.primis repulsis Maharbal cum majore robore virorum missus nec ipse eruptionem cohortium sustinuit,
Liv. 23, 18, 4:nihil moveri viderunt, nec ipsi quicquam mutarunt,
id. 37, 20, 8:neque ipsi,
id. 30, 42, 7: crimina non quidem nec ipsa mediocria;sed quid ista sunt prae iis, etc.,
id. 34, 32, 9.Esp.A.By way of eminence, ipse is used to indicate the chief person, host, master, teacher, etc.:B.ipsa, the mistress, etc.: ipsus tristis,
Ter. And. 2, 2, 23:ipsum praesto video,
id. ib. 2, 5, 3:ego eo quo me ipsa misit,
Plaut. Cas. 4, 2, 10:suam norat ipsam tam bene, quam puella matrem,
Cat. 3, 7 (Müll., ipsa); cf.:Pythagorei respondere solebant, ipse dixit,
i. e. Pythagoras, Cic. N. D. 1, 5, 10; cf.:nec hoc oratori contingere inter adversarios quod Pythagorae inter discipulos potest ipse dixit,
Quint. 11, 1, 27:cum veniat lectica Mathonis plena ipso,
the great man, Juv. 1, 33:anseris ante ipsum jecur,
before the host, id. 5, 114.—Of or by one ' s self, of one ' s own accord = suā sponte, ultro:C.videar non ipse promisisse (opp. to fortuito),
Cic. de Or. 1, 24, 111:de manibus delapsa arma ipsa ceciderunt,
id. Off. 1, 22, 77:valvae clausae se ipsae aperuerunt,
id. Div. 1, 37, 74:ipsae lacte domum referent distenta capellae Ubera,
Verg. E. 4, 21:ipsi potum venient juvenci,
id. ib. 7, 11; cf.:aliae ipsae Sponte sua veniunt,
id. G. 2, 10:fruges sponte sua (tellus) primum ipsa creavit,
Lucr. 2, 11, 58; and autai for automatoi, Theocr. Idyll. 11, 12.—Himself exclusively.1.By or in one ' s self, alone:2. 3.haec ipse suo tristi cum corde volutat,
Verg. A. 6, 185:his actis, aliud genitor secum ipse volutat,
id. ib. 12, 843: tempus secum ipsa Exigit, id. ib. 4, 475:quam facile exercitu soclos conservaturus sit, qui ipso nomine ac rumore defenderit,
Cic. de Imp. Pomp. 15, 45:multa secum ipse volvens,
Sall. C. 32, 1:aestimando ipse secum,
Liv. 25, 23, 11.—Of one ' s self, of one ' s own nature, etc.:D.erat ipse immani acerbāque naturā Oppianicus,
Cic. Clu. 15, 44:duo imperatores, ipsi pares, ceterum opibus disparibus,
Sall. J. 52, 1:natura serpentium, ipsa perniciosa, siti accenditur,
id. ib. 89, 5.—With advv. of time.1.Nunc ipsum, just now, at this very time:2.nunc ipsum exurit,
Plaut. Bacch. 4, 9, 16:nunc ipsum non dubitabo rem tantam adicere,
Cic. Att. 7, 3, 2; 8, 9, 2:nunc tamen ipsum sine te esse non possum,
id. ib. 12, 16. —Tum ipsum, just then, at that very time:E.id, quod aliquando posset accidere, ne tum ipsum accideret, timere,
Cic. de Or. 1, 27, 124:ratio largitionum vitiosa est, temporibus necessaria, et tum ipsum ad facultates accommodanda est,
id. Off. 2, 17, 60:et tum ipsum, cum immolare velis, extorum fieri mutatio potest,
id. Div. 1, 52, 118; cf. id. Fin. 2, 20, 65 Madv.—With numerals, just, exactly, precisely (opp. fere):F.triginta dies erant ipsi, cum, etc.,
Cic. Att. 3, 21 init.:ipsas undecim esse legiones,
id. Fam. 6, 18, 2:nam cum dixisset minus 1000 (sc. milia), populus cum risu acclamavit, ipsa esse,
id. Caecin. 10, 28; cf. id. Brut. 15, 61; 43, 162:ipso vigesimo anno,
id. Verr. 2, 2, 9, § 25. —In reflexive uses,1.Ipse strengthens the subject when opposed in thought to other agents; the object, when opposed to other objects; cf. Zumpt, Gram. § 696; Kennedy, Gram. § 67, 3; Madv. Gram. § 487, 6. — Hence,a.With subject.(α).In gen.:(β).non egeo medicina (i. e. ut alii me consolentur), me ipse consolor,
Cic. Lael. 3, 10:Junius necem sibi ipse conscivit,
id. N. D. 2, 3, 7:neque potest exercitum is continere imperator, qui se ipse non continet,
id. de Imp. Pomp. 13, 38:Artaxerxes se ipse reprehendit,
Nep. Dat. 5:ipsa se virtus satis ostendit,
Sall. J. 85; cf.:deponendo tutelam ipse in se unum omnium vires convertit,
Liv. 24, 4, 9:deforme etiam est de se ipsum praedicare,
Cic. Off. 1, 38, 137.—With special emphasis, ipse is joined to the subject to indicate its relation to itself as both subject and object, though the antithesis would suggest another case (Cic.):b.cum iste sic erat humilis atque demissus, ut non modo populo Romano, sed etiam sibi ipse condemnatus videretur,
Cic. Verr. 1, 6, 17:si quis ipse sibi inimicus est,
id. Fin. 5, 10, 28:qui ipsi sibi bellum indixissent,
id. ib. 5, 10, 29:quoniam se ipsi omnes natura diligant,
id. ib. 3, 18, 59:nam si ex scriptis cognosci ipsi suis potuissent,
id. de Or. 2, 2, 8.—With object:2.neque vero ipsam amicitiam tueri (possumus), nisi aeque amicos et nosmet ipsos diligamus,
Cic. Fin. 1, 20, 67:omne animal se ipsum diligit,
id. ib. 5, 9, 24:fac ut diligentissime te ipsum custodias,
id. Fam. 9, 14, 8:Pompeianus miles fratrem suum, dein se ipsum interfecit,
Tac. H. 3, 51:Lentulum, quem mihi ipsi antepono,
Cic. Fam. 3, 7, 5.—Ipse defines the subject of a reflexive pronoun:3.natura movet infantem, sed tantum ut se ipse diligat (where ipse shows that se refers to infantem),
Cic. Fin. 2, 10, 33: proinde consulant sibi ipsi;jubeant abire se,
Just. 16, 4, 15:neque prius vim adhibendam putaverunt, quam se ipse indicasset,
Nep. Paus. 4:in portis murisque sibimet ipsos tecta coëgerat aedificare,
Liv. 27, 3, 2 (cf. 1. a. supra).—Ipse stands for the reflexive pronoun,a.Where the person or thing referred to is to be emphatically distinguished from others (class.):b.cum omnes se expetendos putent, nec id ob aliam rem, sed propter ipsos, necesse est ejus etiam partes propter se expeti, etc.,
Cic. Fin. 5, 17, 46:quis umquam consul senatum ipsius decretis parere prohibuit?
id. Sest. 14, 32:quos, quidquid ipsis expediat, facturos arbitrabimur,
id. Fin. 2, 35, 117:qui negant se recusare, quo minus, ipsis mortuis, terrarum deflagratio consequatur,
id. ib. 3, 19, 64:nec quid ipsius natura sit intellegit,
id. ib. 5, 9, 24.—In a subordinate clause, to point out either the subject of the principal clause, or the chief agent or speaker;c.esp. where se or sibi is already applied to the subject of the subordinate clause: ne ob eam rem aut suae magnopere virtuti tribueret aut ipsos despiceret,
Caes. B. G. 1, 13, 5:legatos ad consulem mittit, qui tantum modo ipsi liberisque vitam peterent,
Sall. J. 16, 2; cf.:ipsis mortuis,
Cic. Fin. 3, 19, 64:supra nihil, quantum in ipso est, praetermittere quo minus, etc.,
id. Leg. 1, 21, 56:ipsius,
id. ib. 2, 22, 55:nihil umquam audivi... nihil de re publica gravius, nihil de ipso modestius, i. e. de ipso dicente,
id. Balb. 1, 2: id quod ipsum adjuvat (i. e. dicentem;opp. id quod adversario prodest),
id. Inv. 1, 21, 30.—In gen., for an emphatic se or sibi (mostly post-Aug.; v. Madv. ad Cic. Fin. 3, 12, 40):4.nam ipsis certum esse, etc.,
Liv. 35, 46, 13:pravitas consulum discordiaque inter ipsos,
id. 4, 26, 6:inexperta remedia haud injuria ipsis esse suspecta,
Curt. 3, 5, 15:Graecis nuntiare jubet, ipsum quidem gratias agere, etc.,
id. 3, 8, 7:dixit, ab illo deo ipsos genus ducere,
id. 4, 2, 3:a quibus nec acceperunt injuriam nec accepisse ipsos existimant, Sen. de Ira, 2, 5, 1: intemperantiam in morbo suam experti parere ipsis vetant,
id. ib. 3, 13, 5:sciunt ipsos omnia habere communia,
id. Ep. 6, 3; 22, 10 et saep.; cf.:verum est etiam iis, qui aliquando futuri sint, esse propter ipsos consulendum,
Cic. Fin. 3, 19, 64.—Ipse stands in free constr. with abl. absol. as with finite verb (cf. also quisque;► Ipse is very rarely strengthened by the suffix -met:only freq. in Liv. and post-Aug. writers): cum dies venit, causa ipse pro se dicta, quindecim milibus aeris damnatur,
Liv. 4, 44, 10 Weissenb. ad loc.:Romani imperatores, junctis et ipsi exercitibus... ad sedem hostium pervenere,
id. 29, 2, 2:C. Popilius, dimissis et ipse Atticis navibus... pergit,
id. 45, 10, 2; cf.:Catilina et Autronius parabant consules interficere, ipsi fascibus conreptis Pisonem cum exercitu mittere,
Sall. C. 18, 5:amisso et ipse Pacoro,
Tac. G. 37; cf. also the emphatic use of ipse (like quisque) with abl. of gerund (freq. in Liv.):adsentando indignandoque et ipse,
Liv. 40, 23, 1:cogendo ipse,
id. 39, 49, 3:agendo ipse,
id. 41, 24, 2:aestimando ipse secum,
id. 25, 23, 11 et saep.ipsemet abiit,
Plaut.Am. prol. 102:ipsimet nobis,
Cic. Verr. 2, 3, 1, § 3:ipsemet profugiam,
Sen. Ep. 117, 21; also Front. Aq. 74 ex conj.— Sup.: Com. Ergo ipsusne es? Charm. Ipsissumus, his own very self, Plaut. Trin. 4, 2, 146; cf. Gr. autotatos, Aristoph. Plut. 83; so,ipsimus and ipsima, for dominus and domina (cf II. A. supra),
Petr. 75, 11; and:ipsimi nostri,
id. 63, 3 Büch. ex conj. -
18 ipsus
ipse ( ipsus, Cato, R. R. 70; 71; Plaut. Ps. 4, 7, 43; id. Trin. 2, 2, 40; 3, 1, 10 et saep.; Ter. And. 3, 2, 15; id. Eun. 3, 4, 8, id. Hec. 3, 5, 5; Jusjur. Milit. ap. Gell. 16, 4, 4 al.), a, um (ipsud, Gloss. Philox.); gen. ipsīus ( poet. also ipsĭus, Cat. 64, 43; Verg. A. 1, 114; 2, 772 al.; and dissyl. Ter. Heaut. 3, 3, 15; id. Phorm. 4, 5, 13: ipsi, Afran. ap. Prisc. 694); dat. ipsi (ipso, App. M. 10, p. 243, 24); pron. demonstr. [is - pse for pte; cf. sua-pte and -pote in ut-pote; root in potis; Sanscr. patis, lord, master; hence, = he, the master, himself, etc.; cf. Pott. Etym. Forsch. 2, 866 sq.; Fick, Vergl. Wörterb. p. 116. Hence, in the original form, the pronoun is was declined, while the suffix was unchanged; thus eopte = eo ipso, Paul. ex Fest. p. 110:I.eapse = ea ipsa,
id. p. 77; nom. sing. eapse, Plaut. Curc. 1, 3, 4; id. Cist. 1, 2, 17; id. Rud. 2, 3, 80; 2, 5, 21 al.; acc. eumpse, Plaut. Most. 1, 4, 32:eampse,
Plaut. Aul. 5, 7; id. Cist. 1, 3, 22; id. Men. 5, 2, 22 al.; abl. eopse, Plaut. Curc, 4, 3, 6:eāpse,
id. Trin. 4, 2, 132; id. Curc. 4, 3, 2; v. Neue, Formenl. 2, 197 sq.], = autos, self, in person, he (emphatic), himself, herself, itself, used both substantively and adjectively, to denote that person (thing) of which something is eminently or exclusively predicated.In gen.A.With substt. or pronn.1.Expressing eminence or distinction:2.ipse ille Gorgias... in illo ipso Platonis libro,
Cic. de Or. 3, 32, 129:ille ipse Marcellus,
id. Verr. 2, 2, 2, § 4:natura ipsa,
id. Brut. 29, 112:dicet pro me ipsa virtus,
id. Fin. 2, 20, 65:ipsa res publica,
id. Fam. 3, 11, 3:neque enim ipse Caesar est alienus a nobis,
id. ib. 6, 10, 2:ipse Moeris,
Verg. E. 8, 96:rex ipse Aeneas,
id. A. 1, 575:ipse aries,
id. E. 3, 95:ductores ipsi,
id. A. 1, 189:si in ipsa arce habitarem,
Liv. 2, 7, 10;esp. freq. with names of gods, etc.: naturas quas Juppiter ipse Addidit,
Verg. G. 4, 149; id. A. 3, 222; Hor. C. 1, 16, 12:Pater ipse,
Verg. G. 1, 121; Tib. 1, 4, 23:Venus ipsa,
Hor. C. 2, 8, 13; Ov. H. 19, 159:ipse pater Pluton,
Verg. A. 7, 327 et saep.—Prov.:audentes deus ipse juvat,
Ov. M. 10, 586.—For emphasis or in contrast, very, just, precisely, self, in person:B.adest optime ipse frater,
Ter. Eun. 5, 2, 66:in orationibus hisce ipsis,
Cic. de Or. 1, 16, 73:ea ipsa hora,
id. Fam. 7, 23, 4:nec carmina nobis Ipsa placent: ipsae rursus concedite silvae,
Verg. E. 10, 63:tute ipse his rebus finem praescripsti,
Ter. And. 1, 1, 124:lepide ipsi hi sunt capti,
Plaut. Bacch. 5, 2, 91:ego enim ipse cum eodem isto non invitus erraverim,
Cic. Tusc. 1, 17, 40:ipse ille divinationis auctor,
id. Div. 2, 28, 61:cariorem esse patriam quam nosmet ipsos,
id. Fin. 3, 19, 64:eaque ipsa causa belli fuit,
the very, the true cause, Liv. 1, 57, 1; esp. with is, in all persons and numbers:estne hic Philto? Is hercle'st ipsus,
Plaut. Trin. 2, 4, 31:cui tutor is fuerat ipse,
Liv. 5, 33, 3:jam id ipsum absurdum, maximum malum neglegi,
even, Cic. Fin. 2, 28, 93 (Madv.); id. de Or. 2, 30, 132:tempus ad id ipsum congruere,
Liv. 1, 5, 5:duum vir ad id ipsum creatus,
id. 2, 42, 5:Tullius et eos ipsos et per eos multitudinem aliam deduxit,
id. 2, 38, 1:eorum ipsorum facta (opp. loca in quibus, etc.),
Cic. Fin. 5, 1, 2:nec vero clarorum virorum post mortem honores permanerent, si nihil eorum ipsorum animi efficerent,
id. de Sen. 22, 80:ad eum ipsum honorem deferre,
Liv. 3, 51, 3; so sometimes with an inf. or subst.-clause:ipsum dicere ineptum,
Cic. de Or. 1, 24, 112:quid juvat quod ante initum tribunatum veni, si ipsum, quod veni, nihil juvat?
the mere fact, the fact alone, id. Att. 11, 9, 1:ipsum, quod habuisti,
Sen. Cons. ad Marc. 12, 2:et ipsum, quod sum victus, ama,
Luc. 8, 78.— Esp. in legal phrase: ipso jure, by the letter of the law, in legal strictness or precision, Gai Inst. 2, 198; 3, 181; 4, 106 sqq. et saep.—Alone, emphatically taking the place of an omitted person. or demonstr. pron.: Ar. Ubi is nunc est? He. Ubi ego minume atque ipsus se volt maxume, Plaut. Capt. 3, 4, 108; 4, 1, 10: Su. Is ipsusne's? Ch. Aio: Su. Ipsus es? id. Trin. 4, 2, 146:C.atque ipsis, ad quorum commodum pertinebat, durior inventus est Coelius,
Caes. B. C. 3, 20, 4:quaeram ex ipsā,
Cic. Cael. 14:tempus, quo ipse eos sustulisset, ad id ipsum congruere,
Liv. 1, 5, 5:agrum dare immunem ipsi, qui accepisset, liberisque,
id. 21, 45, 5; 9, 34, 18; 10, [p. 999] 6, 10:laeta et ipsis qui rem gessere expugnatio fuit,
id. 28, 4, 1:a nobis exposita, ut ab ipsis, qui eam disciplinam probant,
Cic. Fin. 1, 5, 13.—So freq. in Cic. before a rel.:ut de ipso, qui judicarit, judicium fieri videretur,
Cic. Inv. 1, 44, 82:ipsi omnia, quorum negotium est, ad nos deferunt,
id. de Or. 1, 58, 250; 2, 14, 60; id. Div. in Caecil. 4, 13; v. Madv. ad Cic. Fin. 2, 28, 93:nullis definitionibus utuntur, ipsique dicunt ea se modo probare, quibus natura tacita assentiatur,
Cic. Fin. 3, 12, 40 Madv. —To make prominent one of two or more subjects of any predicate, he ( she, il), for his part, he too, also, as well.1.Ipse alone:2.litterae Metello Capuam adlatae sunt a Clodia, quae ipsa transiit,
i. e. also, in person, Cic. Att. 9, 6, 3:Italiam ornare quam domum suam maluit: quamquam Italia ornata domus ipsa mihi videtur ornatior,
id. Off. 2, 22, 76:tris ipse excitavit recitatores,
he too, id. Clu. 51, 141:neque tanti timoris sum ut ipse deficiam,
Caes. B. C. 2, 31, 8:Jugurtha, tametsi regem ficta locutum intellegebat, et ipse longe aliter animo agitabat,
Sall. J. 11, 1:hoc Rhipeus, hoc ipse Dymas omnisque juventus Laeta facit,
Verg. A. 2, 394.—With conjunctions.(α).With etiam (class.):(β).ipse etiam Fufidius in numero fuit,
Cic. Brut. 29, 112: scribebat orationes quas alii dicerent: quamquam is etiam ipse scripsit eas, quibus pro se est usus, sed non sine Aelio;his enim scriptis etiam ipse interfui,
id. ib. 56, 206 sq. —With quoque:(γ).quippe quia plebs senatus consultum solvit, ipsi quoque solutum vultis,
Liv. 3, 21, 4:consul, quia collegae decretum triumphum audivit, ipse quoque triumphi flagitator Romam rediit,
id. 8, 12, 9:cum subito Sulpicius et Albinovanus objecissent catervas, ipse quoque (Sulla) jaculatus, etc.,
Flor. 3, 21, 7.—With et (et ipse = kai autos, ipse etiam; rare in Cic.; cf.(δ).Zumpt, Gram. § 698): tamen et ipsi tuae familiae genere et nomine continebuntur,
Cic. Caecin. 20, 58:deseret eos quos una scis esse, cum habeat praesertim et ipse cohortis triginta?
id. Att. 8, 7, 1; id. de Or. 1, 46, 202:Cornelius dictatorem Aemilium dixit, et ipse ab eo magister equitum est dictus,
Liv. 4, 31, 5:credo ego vos, socii, et ipsos cernere,
id. 21, 21, 3:Cornelio minus copiarum datum, quia L. Manlius praetor et ipse cum praesidio in Galliam mittebatur,
id. 21, 17, 7:qui et ipse crus fregerat,
Suet. Aug. 43:Antoninus Commodus nihil paternum habuit, nisi quod contra Germanos feliciter et ipse pugnavit,
Eutr. 8, 7:virtutes et ipsae taedium pariunt,
Quint. 9, 4, 43. —With nec ( = ne ipse quidem):II.primis repulsis Maharbal cum majore robore virorum missus nec ipse eruptionem cohortium sustinuit,
Liv. 23, 18, 4:nihil moveri viderunt, nec ipsi quicquam mutarunt,
id. 37, 20, 8:neque ipsi,
id. 30, 42, 7: crimina non quidem nec ipsa mediocria;sed quid ista sunt prae iis, etc.,
id. 34, 32, 9.Esp.A.By way of eminence, ipse is used to indicate the chief person, host, master, teacher, etc.:B.ipsa, the mistress, etc.: ipsus tristis,
Ter. And. 2, 2, 23:ipsum praesto video,
id. ib. 2, 5, 3:ego eo quo me ipsa misit,
Plaut. Cas. 4, 2, 10:suam norat ipsam tam bene, quam puella matrem,
Cat. 3, 7 (Müll., ipsa); cf.:Pythagorei respondere solebant, ipse dixit,
i. e. Pythagoras, Cic. N. D. 1, 5, 10; cf.:nec hoc oratori contingere inter adversarios quod Pythagorae inter discipulos potest ipse dixit,
Quint. 11, 1, 27:cum veniat lectica Mathonis plena ipso,
the great man, Juv. 1, 33:anseris ante ipsum jecur,
before the host, id. 5, 114.—Of or by one ' s self, of one ' s own accord = suā sponte, ultro:C.videar non ipse promisisse (opp. to fortuito),
Cic. de Or. 1, 24, 111:de manibus delapsa arma ipsa ceciderunt,
id. Off. 1, 22, 77:valvae clausae se ipsae aperuerunt,
id. Div. 1, 37, 74:ipsae lacte domum referent distenta capellae Ubera,
Verg. E. 4, 21:ipsi potum venient juvenci,
id. ib. 7, 11; cf.:aliae ipsae Sponte sua veniunt,
id. G. 2, 10:fruges sponte sua (tellus) primum ipsa creavit,
Lucr. 2, 11, 58; and autai for automatoi, Theocr. Idyll. 11, 12.—Himself exclusively.1.By or in one ' s self, alone:2. 3.haec ipse suo tristi cum corde volutat,
Verg. A. 6, 185:his actis, aliud genitor secum ipse volutat,
id. ib. 12, 843: tempus secum ipsa Exigit, id. ib. 4, 475:quam facile exercitu soclos conservaturus sit, qui ipso nomine ac rumore defenderit,
Cic. de Imp. Pomp. 15, 45:multa secum ipse volvens,
Sall. C. 32, 1:aestimando ipse secum,
Liv. 25, 23, 11.—Of one ' s self, of one ' s own nature, etc.:D.erat ipse immani acerbāque naturā Oppianicus,
Cic. Clu. 15, 44:duo imperatores, ipsi pares, ceterum opibus disparibus,
Sall. J. 52, 1:natura serpentium, ipsa perniciosa, siti accenditur,
id. ib. 89, 5.—With advv. of time.1.Nunc ipsum, just now, at this very time:2.nunc ipsum exurit,
Plaut. Bacch. 4, 9, 16:nunc ipsum non dubitabo rem tantam adicere,
Cic. Att. 7, 3, 2; 8, 9, 2:nunc tamen ipsum sine te esse non possum,
id. ib. 12, 16. —Tum ipsum, just then, at that very time:E.id, quod aliquando posset accidere, ne tum ipsum accideret, timere,
Cic. de Or. 1, 27, 124:ratio largitionum vitiosa est, temporibus necessaria, et tum ipsum ad facultates accommodanda est,
id. Off. 2, 17, 60:et tum ipsum, cum immolare velis, extorum fieri mutatio potest,
id. Div. 1, 52, 118; cf. id. Fin. 2, 20, 65 Madv.—With numerals, just, exactly, precisely (opp. fere):F.triginta dies erant ipsi, cum, etc.,
Cic. Att. 3, 21 init.:ipsas undecim esse legiones,
id. Fam. 6, 18, 2:nam cum dixisset minus 1000 (sc. milia), populus cum risu acclamavit, ipsa esse,
id. Caecin. 10, 28; cf. id. Brut. 15, 61; 43, 162:ipso vigesimo anno,
id. Verr. 2, 2, 9, § 25. —In reflexive uses,1.Ipse strengthens the subject when opposed in thought to other agents; the object, when opposed to other objects; cf. Zumpt, Gram. § 696; Kennedy, Gram. § 67, 3; Madv. Gram. § 487, 6. — Hence,a.With subject.(α).In gen.:(β).non egeo medicina (i. e. ut alii me consolentur), me ipse consolor,
Cic. Lael. 3, 10:Junius necem sibi ipse conscivit,
id. N. D. 2, 3, 7:neque potest exercitum is continere imperator, qui se ipse non continet,
id. de Imp. Pomp. 13, 38:Artaxerxes se ipse reprehendit,
Nep. Dat. 5:ipsa se virtus satis ostendit,
Sall. J. 85; cf.:deponendo tutelam ipse in se unum omnium vires convertit,
Liv. 24, 4, 9:deforme etiam est de se ipsum praedicare,
Cic. Off. 1, 38, 137.—With special emphasis, ipse is joined to the subject to indicate its relation to itself as both subject and object, though the antithesis would suggest another case (Cic.):b.cum iste sic erat humilis atque demissus, ut non modo populo Romano, sed etiam sibi ipse condemnatus videretur,
Cic. Verr. 1, 6, 17:si quis ipse sibi inimicus est,
id. Fin. 5, 10, 28:qui ipsi sibi bellum indixissent,
id. ib. 5, 10, 29:quoniam se ipsi omnes natura diligant,
id. ib. 3, 18, 59:nam si ex scriptis cognosci ipsi suis potuissent,
id. de Or. 2, 2, 8.—With object:2.neque vero ipsam amicitiam tueri (possumus), nisi aeque amicos et nosmet ipsos diligamus,
Cic. Fin. 1, 20, 67:omne animal se ipsum diligit,
id. ib. 5, 9, 24:fac ut diligentissime te ipsum custodias,
id. Fam. 9, 14, 8:Pompeianus miles fratrem suum, dein se ipsum interfecit,
Tac. H. 3, 51:Lentulum, quem mihi ipsi antepono,
Cic. Fam. 3, 7, 5.—Ipse defines the subject of a reflexive pronoun:3.natura movet infantem, sed tantum ut se ipse diligat (where ipse shows that se refers to infantem),
Cic. Fin. 2, 10, 33: proinde consulant sibi ipsi;jubeant abire se,
Just. 16, 4, 15:neque prius vim adhibendam putaverunt, quam se ipse indicasset,
Nep. Paus. 4:in portis murisque sibimet ipsos tecta coëgerat aedificare,
Liv. 27, 3, 2 (cf. 1. a. supra).—Ipse stands for the reflexive pronoun,a.Where the person or thing referred to is to be emphatically distinguished from others (class.):b.cum omnes se expetendos putent, nec id ob aliam rem, sed propter ipsos, necesse est ejus etiam partes propter se expeti, etc.,
Cic. Fin. 5, 17, 46:quis umquam consul senatum ipsius decretis parere prohibuit?
id. Sest. 14, 32:quos, quidquid ipsis expediat, facturos arbitrabimur,
id. Fin. 2, 35, 117:qui negant se recusare, quo minus, ipsis mortuis, terrarum deflagratio consequatur,
id. ib. 3, 19, 64:nec quid ipsius natura sit intellegit,
id. ib. 5, 9, 24.—In a subordinate clause, to point out either the subject of the principal clause, or the chief agent or speaker;c.esp. where se or sibi is already applied to the subject of the subordinate clause: ne ob eam rem aut suae magnopere virtuti tribueret aut ipsos despiceret,
Caes. B. G. 1, 13, 5:legatos ad consulem mittit, qui tantum modo ipsi liberisque vitam peterent,
Sall. J. 16, 2; cf.:ipsis mortuis,
Cic. Fin. 3, 19, 64:supra nihil, quantum in ipso est, praetermittere quo minus, etc.,
id. Leg. 1, 21, 56:ipsius,
id. ib. 2, 22, 55:nihil umquam audivi... nihil de re publica gravius, nihil de ipso modestius, i. e. de ipso dicente,
id. Balb. 1, 2: id quod ipsum adjuvat (i. e. dicentem;opp. id quod adversario prodest),
id. Inv. 1, 21, 30.—In gen., for an emphatic se or sibi (mostly post-Aug.; v. Madv. ad Cic. Fin. 3, 12, 40):4.nam ipsis certum esse, etc.,
Liv. 35, 46, 13:pravitas consulum discordiaque inter ipsos,
id. 4, 26, 6:inexperta remedia haud injuria ipsis esse suspecta,
Curt. 3, 5, 15:Graecis nuntiare jubet, ipsum quidem gratias agere, etc.,
id. 3, 8, 7:dixit, ab illo deo ipsos genus ducere,
id. 4, 2, 3:a quibus nec acceperunt injuriam nec accepisse ipsos existimant, Sen. de Ira, 2, 5, 1: intemperantiam in morbo suam experti parere ipsis vetant,
id. ib. 3, 13, 5:sciunt ipsos omnia habere communia,
id. Ep. 6, 3; 22, 10 et saep.; cf.:verum est etiam iis, qui aliquando futuri sint, esse propter ipsos consulendum,
Cic. Fin. 3, 19, 64.—Ipse stands in free constr. with abl. absol. as with finite verb (cf. also quisque;► Ipse is very rarely strengthened by the suffix -met:only freq. in Liv. and post-Aug. writers): cum dies venit, causa ipse pro se dicta, quindecim milibus aeris damnatur,
Liv. 4, 44, 10 Weissenb. ad loc.:Romani imperatores, junctis et ipsi exercitibus... ad sedem hostium pervenere,
id. 29, 2, 2:C. Popilius, dimissis et ipse Atticis navibus... pergit,
id. 45, 10, 2; cf.:Catilina et Autronius parabant consules interficere, ipsi fascibus conreptis Pisonem cum exercitu mittere,
Sall. C. 18, 5:amisso et ipse Pacoro,
Tac. G. 37; cf. also the emphatic use of ipse (like quisque) with abl. of gerund (freq. in Liv.):adsentando indignandoque et ipse,
Liv. 40, 23, 1:cogendo ipse,
id. 39, 49, 3:agendo ipse,
id. 41, 24, 2:aestimando ipse secum,
id. 25, 23, 11 et saep.ipsemet abiit,
Plaut.Am. prol. 102:ipsimet nobis,
Cic. Verr. 2, 3, 1, § 3:ipsemet profugiam,
Sen. Ep. 117, 21; also Front. Aq. 74 ex conj.— Sup.: Com. Ergo ipsusne es? Charm. Ipsissumus, his own very self, Plaut. Trin. 4, 2, 146; cf. Gr. autotatos, Aristoph. Plut. 83; so,ipsimus and ipsima, for dominus and domina (cf II. A. supra),
Petr. 75, 11; and:ipsimi nostri,
id. 63, 3 Büch. ex conj. -
19 ostium
ostĭum, ii, n. [kindred with Sanscr. oshtha, labium; Slav. ūsta, the same; cf. os], a door (class.; cf.: porta, janua, fores, valvae).I.Lit.:II.omnia istaec auscultavi ab ostio,
Plaut. Merc. 2, 4, 9:observare,
id. Mil. 2, 3, 81: rectum ostium, the front-door (cf. posticum), Plaut. Mil. 2, 3, 58 Brix ad loc.:aperire,
to open, Ter. Heaut. 2, 3, 35:operire,
to shut, id. Phorm. 5, 3, 33:obserare intus,
to bolt, id. Eun. 4, 6, 25:obdere pessulum ostio,
id. ib. 3, 5, 55:concrepuit ostium a Glycerio,
id. And. 4, 1, 58: inscribat aliquis arse verse in ostio, Afran. ap. Fest. p. 18 Müll.:ostium limenque carceris,
Cic. Tusc. 5, 5, 13:aperto ostio dormire,
id. Rosc. Am. 23, 65:quaerere ab ostio,
id. de Or. 2, 68, 276:exactio ostiorum,
doortax, id. Fam. 3, 8, 5;v. 2. ostiarius, III.: sepulcri,
Dig. 43, 23, 11.—Transf., a mouth, an entrance of any kind:Acheruntis ostium in nostrost agro,
Plaut. Trin. 2, 4, 124: aperto ex ostio Alti Acheruntis. Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37:sacra Inferni ostia,
Verg. G. 4, 467; id. A. 6, 109:ne in rimis areae grana oblitescant, et ostia aperiant muribus ac formicis,
entrances, Varr. R. R. 1, 51, 1:portūs,
Cic. Verr. 2, 4, 53, § 118:fluminis,
mouth, id. Phil. 2, 11, 26; Liv. 24, 40; 44, 6; 44, 45; cf.Rhodani,
Caes. B. C. 2, 1:Tiberinaque ad ostia venit,
Ov. M. 15, 728; cf. Verg. A. 1, 13:Oceani,
i. e. the Strait of Gibraltar, Cic. Imp. Pomp. 12, 33; Mel. 3, 9, 3.—Fig.:ego sum ostium ovium,
Vulg. Johan. 10, 7. -
20 pateo
păteo, ŭi, 2, v. n. root pat. (perh. orig. spat.; cf. spatium); Gr petannumi, pitnêmi, to spread out; petasma, curtain; petalon, leaf; cf.: patulus, patina; also perh. pando (for pantdo)], to stand open, lie open, be open.I.Lit.:B.januae, aedes patent,
Plaut. As. 1, 3, 89:facite totae plateae pateant,
id. Aul. 3, 1, 2. nares semper propter necessarias utilitates patent, Cic. N. D. 2, 57, 145:omnibus haec ad visendum patebant cotidie,
id. Verr 2, 4, 3, § 5:cur valvae Concordiae non patent?
id. Phil. 2, 44, 112:semitae patuerant,
Caes. B. G. 7, 8:ne fugae quidem patebat locus,
Liv. 27, 18:patuere fores,
Ov. M. 2, 768: (fenestrae) sine injuriā patent, Plin. Ep. 2, 17, 16 et saep. —In partic.1.To lie open, be exposed to any thing:2.patens vulneri equus,
Liv. 31, 39, 12:latus ictui,
Tac. H. 5, 11.—To stretch out, extend (cf. porrigor):II.Helvetiorum fines in longitudinem milia passuum CCXL. patebant,
Caes. B. G. 1, 2; 1, 10:schoenus patet stadia XL.,
Plin. 12, 14, 30, § 53.—Trop.A.In gen., to be open, free, allowable, accessible, attainable:B.si nobis is cursus pateret,
Cic. Att. 10, 12, 4:ad quos omnis nobis aditus, qui paene solis patuit, obstructus est,
id. Brut. 4, 16:praemia quae pateant stipendiariis,
id. Balb. 9, 24:ut intellegant omnia Ciceronis patere Trebiano,
id. Fam. 6, 10, 3: alicui, to yield to:lux aeterna mihi... dabatur, Si mea virginitas Phoebo patuisset amanti,
Ov. M. 14, 133; id. A. A. 1, 362; Auct. Priap. 83.—In partic.1.Of the hearing, etc., to be open, ready to hear:2.(constare inter omnis video) patere aurīs tuas querelis omnium,
Cic. Q. Fr. 1, 1, 8, § 25:si cujus aures ad hanc disputationem patent,
id. Fam. 3, 8, 3: meas auris... omnium praeceptis patuisse. id. Phil. 14, 7, 20:tamquam nullo magis tempore ad simplices cogitationes pateat animus,
Tac. G. 22, 2:semita Tranquillae per virtutem patet unica vitae,
Juv. 10, 364.—To be exposed or subject to any thing, Cic. Off. 1, 21, 73:3.longis morbis senectus, acutis adulescentia magis patet,
Cels. 2, 1:qui vanus et excors est patebit contemptui,
Vulg. Prov 12, 8.—To extend:4.in quo vitio latissime patet avaritia,
Cic. Off. 1, 7, 20:late patet et ad multos pertinet,
id. de Or. 1, 55, 235.—To be clear, plain, well known, evident, manifest (cf.:A.appareo, detegor): operta quae fuere, aperta sunt, patent praestigiae,
Plaut. Capt. 3, 3, 9:cum illa pateant in promptuque sint omnibus, etc.,
Cic. de Or. 1, 6, 23:quod in tabulis patebat,
id. Phil. 2, 37, 93:in adversariis (hoc nomen) patere contendit,
id. Rosc. Com. 2, 5.—With subject-clause:cum pateat aeternum id esse, quod, etc.,
Cic. Tusc. 1, 23, 54.— Absol.:quid porro quaerendum est? factumne sit? at constat: a quo? at patet,
Cic. Mil. 6, 15.—Hence, pă-tens, entis, P. a., open, accessible, unobstructed, passable.Lit.:2. B.caelum ex omni parte patens atque apertum,
Cic. Div. 1, 1, 2:campi patentes,
Sall. J. 101, 11.— Comp.:in locis patentioribus,
Caes. B. G. 7, 28:via patentior,
Liv. 7, 36.—Trop.1. 2.
- 1
- 2
См. также в других словарях:
VALVAE — fores sunt a summo ad immum divisae, quarum duplices tabulae seu paginae concurrentes in medio iunguntur, Graecis συνδρομάδες, item διάπριςτοι, Gallis hodieque brisatae, i. e. fractiles; sic dictae Varroni, quod revolvantur ac sese velent. Earum… … Hofmann J. Lexicon universale
valvae — (лат.) дверная створка … Словарь ботанических терминов
frenulum valvae ilealis — frenulum valvae ileocaecalis former names for the frenulum ostii ilealis … Medical dictionary
ostium valvae ilealis — ostium valvae ileocaecalis opening of ileocecal valve … Medical dictionary
valvula coronaria dextra valvae aortae — TA alternative for v. semilunaris dextra valvae aortae … Medical dictionary
valvula coronaria sinistra valvae aortae — TA alternative for valvula semilunaris sinistra valvae aortae … Medical dictionary
valvula non coronaria valvae aortae — TA alternative for v. semilunaris posterior valvae aortae … Medical dictionary
valvula semilunaris dextra valvae aortae — [TA] right semilunar cusp of aortic valve: the anterior cusp of the aortic valve; named for its position in fetal anatomy. Called also v. coronaria dextra valvae aortae [TA alternative] and right coronary cusp of aortic valve. See illustration at … Medical dictionary
valvula semilunaris posterior valvae aortae — [TA] posterior semilunar cusp of aortic valve: the right posterior cusp of the aortic valve; named for its position in fetal anatomy. Called also v. non coronaria valvae aortae [TA alternative] and noncoronary cusp of aortic valve. See… … Medical dictionary
valvula semilunaris sinistra valvae aortae — [TA] left semilunar cusp of aortic valve: the left posterior cusp of the aortic valve; named for its position in fetal anatomy. Called also v. coronaria sinistra valvae aortae [TA alternative] and left coronary cusp of aortic valve. See… … Medical dictionary
Musculus pectinator valvae — keterinis vožtuvo raumuo statusas T sritis širdies ir kraujagyslių sistema atitikmenys: lot. Musculus pectinator valvae ryšiai: platesnis terminas – antinis prieširdžio vožtuvas … Paukščių anatomijos terminai