-
61 circumscribo
circum-scrībo, psi, ptum, 3, v. a.I.Prop., to draw a line around, to circumscribe, enclose in a circle (in good prose;II.very freq. in Cic.): orbem,
Cic. Fin. 5, 8, 23:lineas extremas umbrae,
Quint. 10, 2, 7:virgulā stantem,
Cic. Phil. 8, 8, 23:virgā regem,
Liv. 45, 12, 5:aeneā fibulā pars auriculae latissima circumscribitur,
Col. 6, 5, 4:terram surculo heliotropii,
Plin. 22, 21, 29, § 60.—Trop.A.To draw a line as the circumference of a thing (cf. Quint. 12, 10, 5), i. e. to define, encompass, enclose, lim it, bound, circumscribe (syn.: definio, describo, termino):B.nullis ut terminis (orator) circumscribat aut definiat jus suum,
Cic. de Or. 1, 16, 70; cf.:genus universum brevi circumscribi et definiri potest,
id. Sest. 45, 97:exiguum nobis vitae curriculum natura circumscripsit, immensum gloriae,
id. Rab. Perd. 10, 30:quibus regionibus vitae spatium circumscriptum est,
id. Arch. 11, 29:ante enim circumscribitur mente sententia confestimque verba concurrunt,
id. Or. 59, 200:locum habitandi alicui,
id. Par. 2, 18:Oceanus undique circumscribit omnes terras et ambit,
Gell. 12, 13, 20:uti mihi dicas et quasi circumscribas verbis, quid homo sit,
id. 4, 1, 12.—To bring within narrow bounds, i. e. to contract, hem in, circumscribe, to hinder free action, to restrain, confine, limit, etc. (syn.: claudo, includo, coërceo).(α).Esp., of the restrictions or hinderances imposed by one magistracy or authority upon another:(β).Senatus credo praetorem eum circumscripsisset,
Cic. Mil. 33, 88 (cf. just before:an consules in praetore coërcendo fortes fuissent),
id. Att. 7, 9, 2; id. Phil. 13, 9, 19; Caes. B. C. 1, 32; Auct. ap. Quint. 9, 3, 72:ille se fluvio Rubicone et CC. milibus circumscriptum esse patiatur?
Cic. Phil. 6, 3, 5:gulam et ventrem,
Sen. Ep. 108, 14:circumscribere corpus et animo locum laxare,
id. ib. 15, 2:laudes,
id. Cons. ad Helv. 19, 7.—In gen.:2.uno genere genus hoc aratorum,
to comprehend in one class, Cic. Verr. 2, 2, 61, § 149 Zumpt:totum Dionysium sex epitomis circumscripsit,
abridged, Col. 1, 1, 10:ut luxuriam vilitate circumscribamus,
Plin. 22, 2, 3, § 4.—In later medic. lang. circumscribi = minui, to abate, subside:C.gravedo circumscribitur,
Cael. Aur. Tard. 5, 10; so id. Acut. 2, 10 fin. —To encircle or go around by writing = scribendo circumdare, i. e. to deceive, cheat, circumvent, entrap, insnare (syn.:2.circumvenio, decipio): fallacibus et captiosis interrogationibus circumscripti atque decepti,
Cic. Ac. 2, 15, 46; Plin. 7, 40, 41, § 131; 33, 3, 14, § 48: non circumscribetur, qui ita se gesserit, ut dicat, etc., will not be deceived, i. e. will commit no error, Sen. Q. N. 5, 1, 3; id. Ep. 82, 19.—In mercantile lang., to deprive of money, to overreach, defraud:3.adulescentulos,
Cic. Phil. 14, 3, 7; Juv. 10, 222; 14, 237:ab Roscio HS. I[C ][C ]. circumscriptus,
Cic. Rosc. Com. 8, 24:vectigalia,
to embezzle, Quint. Decl. 340.—In law, to defeat the purpose of a law, a will, etc., by a forced or too literal interpretation:4.legem,
Dig. 4, 3, 18 fin.:ita circumscripto testamento,
Plin. Ep. 8, 18, 4; Front. Aquaed. 112: constitutiones, Lact. de Ira Dei, 8.—Of circumlocution, to involve in language:D.oratio rem simplicem circumscribens elocutione,
Auct. Her. 4, 32, 43; cf.:facetis jocis sacrilegium circumscribens,
covering, Just. 39, 2, 5.—To cancel; to declare invalid, to annul, invalidate, void, set aside (cf. circumduco, II. D.):1.hoc omni tempore Sullano ex accusatione circumscripto,
Cic. Verr. 2, 1, 16, § 43 (sublato, circumducto, praetermisso, Ascon.):circumscriptis igitur iis seutentiis, quas posui, etc.,
id. Fin. 3, 9, 31.—Hence, circumscriptus, a, um, P. a.(Acc. to II. A.) In rhet., rounded into periods, periodic:2.circumscripti verborum ambitus,
Cic. Or. 12, 38; cf. Auct. Her. 4, 32, 43; Quint. 12, 10, 5, and v. circumscriptio.— Adv.: circum-scriptē, in periods:circumscripte numeroseque dicere,
Cic. Or. 66, 221: circumscripte complecti singulas res. id. N. D. 2, 59, 147.—(Acc. to II. B.) Restricted, limited:brevis et circumscripta quaedam explicatio,
Cic. de Or. 1, 42, 189:(vis orationis) pressior et circumscriptior et adductior,
Plin. Ep. 1, 16, 4.— Adv.: circum-scriptē, summarily:circumscripte et breviter ostendere,
Lact. 5, 14, 8; 5, 9, 20. — Sup. of the adj., and comp. and sup. of the adv. not in use. -
62 cito
1.cĭtŏ, adv., v. cieo, P. a. fin.2.cĭto, āvi, ātum ( part. perf. gen. plur. citatūm, Att. ap. Non. p. 485; inf. pass. citarier, Cat. 61, 42), 1, v. freq. a. [cieo].I.To put into quick motion, to move or drive violently or rapidly, to hurl, shake, rouse, excite, provoke, incite, stimulate, promote, etc. (mostly post-Aug. and poet.; in earlier authors usu. only in P. a.):2.citat hastam,
Sil. 4, 583:arma,
Stat. Th. 8, 124:gradum,
Claud. VI. Cons. Hon. 510:urinam,
Cels. 2, 19:pus,
id. 5, 28, n. 13:umorem illuc,
id. 4, 6:alvum,
Col. 7, 9, 9:ubi luctandi juvenes animosa citavit gloria,
Stat. Th. 6, 834. —Of plants, to put or shoot forth:B.virgam,
Col. 3, 6, 2; 4, 15, 2:radices,
id. 5, 5, 5; id. Arb. 10, 3; Pall. Feb. 9, 6.—Trop.:II.isque motus (animi) aut boni aut mali opinione citetur,
be called forth, Cic. Tusc. 3, 11, 24 Orell. N. cr. (cf.:motus cieri,
id. ib. 1, 10, 20).—(Like cieo, 2.) With reference to the termination ad quem, to urge to, call or summon to (class.; esp. freq. in lang. of business;B.syn.: voco, adesse jubeo): patres in curiam per praeconem ad regem Tarquinium citari jussit,
Liv. 1, 47, 8; id. 3, 38, 6 and 12:senatum,
id. 9, 30, 2:in fora citatis senatoribus,
id. 27, 24, 2:tribus ad sacramentum,
Suet. Ner. 44; cf. Cat. 61, 43:judices citati in hunc reum consedistis,
Cic. Verr. 2, 1, 7, § 19:citari nominatim unum ex iis, etc., i. e. for enrollment for milit. service,
Liv. 2, 29, 2; id. Epit. libr. 14; Val. Max. 6, 3, 4.—Esp.1.In law, to call the parties, to see whether they are present (syn.:b.in jus vocare, evocare): citat reum: non respondet. Citat accusatorem... citatus accusator non respondit, non affuit,
Cic. Verr. 2, 2, 40, § 98; 2, 2, 38, § 92; id. Div. in Caecil. 13, 41;so of those accused,
id. Verr. 2, 2, 38, § 92; id. Mil. 19, 50; Suet. Tib. 11; 61.—And of the roll of a gang of slaves:mancipia ergastuli cottidie per nomina,
Col. 11, 1, 22 al. —Hence, to accuse:cum equester ordo reus a consulibus citaretur,
Cic. Sest. 15, 35; Vitr. 7 praef.;and facetiously,
Plaut. Curc. 1, 3, 6.—With gen. of the charge or penalty:omnes ii... abs te capitis C. Rabirii nomine citantur,
Cic. Rab. Perd. 11, 31; cf.:ne proditi mysterii reus a philosophis citaretur,
Lact. 3, 16, 5.—Of witnesses:in hanc rem testem totam Siciliam citabo,
Cic. Verr. 2, 2, 59, § 146; Suet. Caes. 74; Quint. 6, 4, 7.—Beyond the sphere of judicial proceedings: testem, auctorem, to call one to witness, to call upon, appeal to, quote, cite:2.quamvis citetur Salamis clarissimae testis victoriae,
Cic. Off. 1, 22, 75:quos ego testes citaturus fui rerum a me gestarum,
Liv. 38, 47, 4:poëtas ad testimonium,
Petr. 2, 5:libri, quos Macer Licinius citat identidem auctores,
Liv. 4, 20, 8.— To call for votes or opinions in the senate, haec illi, quo quisque ordine citabantur, Plin. Ep. 9, 13, 18.—Of an appeal to a god for aid, etc., Ov. F. 5, 683; Cat. 61, 42.—(Like cieo, II. C.) In gen., to mention any person or thing by name, to name, mention, call out, proclaim, announce (rare but class.;A.syn. laudo): omnes Danai reliquique Graeci, qui hoc anapaesto citantur,
Cic. Fin. 2, 6, 18: victorem Olympiae citari; cf. Nep. praef. § 5; Liv. 29, 37, 9; Stat. Th. 6, 922:paeanem,
to rehearse, recite, Cic. de Or. 1, 59, 251:io Bacche,
to call, Hor. S. 1, 3, 7 (cf.:triumphum ciere,
Liv. 45, 38, 12, infra cieo, II. C. 2.); Col. 11, 1, 22.—Hence, cĭtātus, a, um, part., driven, urged on, hastened, hurried; and P a., quick, rapid, speedy, swift (opp. tardus; class.).Prop., freq.:B.citato equo,
at full gallop, Caes. B. C. 3, 96; Liv. 1, 27, 7; 3, 46, 6; so,equis,
id. 1, 5, 8; cf. Verg. A. 12, 373 al.:jumentis,
Suet. Ner. 5:pede,
Cat. 63, 2:tripudiis,
id. 63, 26:citato gradu,
Liv. 28, 14, 17:passibus,
Sen. Hippol. 9:axe,
Juv. 1, 60:citatum agmen,
Liv. 35, 30, 1:citatiore agmine ad stativa sua pervenit,
id. 27, 50, 1; so,citatissimo agmine,
id. 22, 6, 10 al.:amnis citatior,
id. 23, 19, 11:flumen,
Sen. Herc. Fur. 178:nautae,
Prop. 1, 8, 23:rates,
Sen. Hippol. 1048; Luc. 8, 456:currus,
Sil. 8, 663:Euro citatior,
Sil. 4, 6:alvus citatior,
Plin. 7, 15, 13, § 63.—Also instead of an adv. (cf. citus, B.):Rhenus per fines Trevirorum citatus fertur,
Caes. B. G. 4, 10:ferunt citati signa,
Liv. 41, 3, 8:penna citatior ibat,
Sil. 10, 11.—Trop., quick, rapid, vehement, impetuous:argumenta acria et citata,
Quint. 9, 4, 135;and transf. to persons: in argumentis citati atque ipso etiam motu celeres sumus,
id. 9, 4, 138:Roscius citatior, Aesopus gravior fuit,
id. 11, 3, 111; 11, [p. 346] 3, 17:pronuntiatio (opp. pressa),
id. 11, 3, 111:citatior manus (opp. lenior),
id. 11, 3, 102:soni tum placidi tum citati,
Gell. 1, 11, 15.— Adv.: cĭtātē, quickly, speedily, nimbly, rapidly (perh. only in the two foll. examples):piscatores citatius moventur,
Quint. 11, 3, 112:ut versus quam citatissime volvant,
id. 1, 1, 37. -
63 colens
1.cŏlo, colŭi, cultum, 3, v. a. [from the stem KOL, whence boukolos, boukoleô; cf.: colonus, in-cola, agri-cola] (orig. pertaining to agriculture), to cultivate, till, tend, take care of a field, garden, etc. (freq. in all per. and species of composition).I.Prop.(α).With acc.:(β).fundum,
Varr. R. R. 1, 1, 2:agrum,
id. ib. 1, 2, 14; Cato, R. R. 61; Col. 1 pr.:agri non omnes frugiferi sunt qui coluntur,
Cic. Tusc. 2, 5, 13; id. Agr. 2, 25, 67:arva et vineta et oleas et arbustum,
Quint. 1, 12, 7:praedia,
Cic. Rosc. Am. 17, 49:rus,
Col. 1, 1:rura,
Cat. 64, 38; Tib. 1, 5, 21; Verg. G. 2, 413:hortos,
Ov. M. 14, 624 al.:jugera,
Col. 1 pr.:patrios fines,
id. ib.:solum,
id. 2, 2, 8:terram,
id. 2, 2, 4:arbustum,
Quint. 1, 12, 7:vitem,
Cic. Fin. 4, 14, 38:arbores,
Hor. C. 2, 14, 22:arva,
id. ib. 3, 5, 24; Ov. Am. 1, 13, 15:fructus,
Verg. G. 2, 36:fruges,
Ov. M. 15, 134:poma,
id. ib. 14, 687; cf. under P. a.—Absol., Varr. R. R. 1, 2, 8; Verg. G. 1, 121; Dig. 19, 2, 54, § 1.—B.In gen., without reference to economics, to abide, dwell, stay in a place, to inhabit (syn.: incolo, habito; most freq. since the Aug. per.).(α).With acc.:(β).hanc domum,
Plaut. Aul. prol. 4:nemora atque cavos montes silvasque colebant,
Lucr. 5, 955:regiones Acherunticas,
Plaut. Bacch. 2, 2, 21:colitur ea pars (urbis) et habitatur frequentissime,
Cic. Verr. 2, 4, 53, § 119:urbem, urbem, mi Rufe, cole,
id. Fam. 2, 12, 2:has terras,
id. N. D. 2, 66, 164; Tac. A. 2, 60:loca Idae,
Cat. 63, 70:Idalium,
id. 36, 12 sq.; 61, 17:urbem Trojanam,
Verg. A. 4, 343:Sicaniam,
Ov. M. 5, 495:Maeoniam Sipylumque,
id. ib. 6, 149:Elin Messeniaque arva,
id. ib. 2, 679:regnum nemorale Dianae,
id. ib. 14, 331:hoc nemus,
id. ib. 15, 545:Elysium,
Verg. A. 5, 735:loca magna,
Ov. M. 14, 681; Liv. 1, 7, 10:Britanniam,
Tac. Agr. 11:Rheni ripam,
id. G. 28:victam ripam,
id. A. 1, 59:terras,
id. ib. 2, 60; cf. id. H. 5, 2:insulam,
id. A. 12, 61; id. G. 29:regionem,
Curt. 7, 7, 4.— Poet., of poets:me juvat in primā coluisse Helicona juventā,
i. e. to have written poetry in early youth, Prop. 3 (4), 5, 19.—Also of animals:anguis stagna,
Verg. G. 3, 430; Ov. M. 2, 380.—Absol.:II.hic,
Plaut. Ps. 1, 2, 68:subdiu colere te usque perpetuom diem,
id. Most. 3, 2, 78; Liv. 42, 67, 9; Curt. 9, 9, 2:colunt discreti ac diversi,
Tac. G. 16:proximi Cattis Usipii ac Tencteri colunt,
id. ib. 32:circa utramque ripam Rhodani,
Liv. 21, 26, 6:quā Cilices maritimi colunt,
id. 38, 18, 12:prope Oceanum,
id. 24, 49, 6:usque ad Albim,
Tac. A. 2, 41:ultra Borysthenem fluvium,
Gell. 9, 4, 6:super Bosporum,
Curt. 6, 2, 13:extra urbem,
App. M. 1, p. 111.—Trop. (freq. and class.).A.To bestow care upon a thing, to care for.1.Of the gods: colere aliquem locum, to frequent, cherish, care for, protect, be the guardian of, said of places where they were worshipped, had temples, etc.:2.deos deasque veneror, qui hanc urbem colunt,
Plaut. Poen. 5, 1, 19; Cat. 36, 12:Pallas, quas condidit arces, Ipsa colat,
Verg. E. 2, 62:ille (Juppiter) colit terras,
id. ib. 3, 61; id. A. 1, 16 Forbig. ad loc.:undis jura dabat, nymphisque colentibus undas,
Ov. M. 1, 576:urbem colentes di,
Liv. 31, 30, 9; 5, 21, 3:vos, Ceres mater ac Proserpina, precor, ceteri superi infernique di, qui hanc urbem colitis,
id. 24, 39, 8:divi divaeque, qui maria terrasque colitis,
id. 29, 27, 1.—Rarely with persons as object (syn.:3.curo, studeo, observo, obsequor): Juppiter, qui genus colis alisque hominum,
Plaut. Poen. 5, 4, 24; cf.:(Castor et Pollux) dum terras hominumque colunt genus,
i. e. improve, polish, Hor. Ep. 2, 1, 7. —Of the body or its parts, to cultivate, attend to, dress, clothe, adorn, etc.:4.formamque augere colendo,
by attire, dress, Ov. M. 10, 534:corpora,
id. A. A. 3, 107:tu quoque dum coleris,
id. ib. 3, 225.—With abl.:lacertos auro,
Curt. 8, 9, 21:lacertum armillā aureā,
Petr. 32:capillos,
Tib. 1, 6, 39; 1, 8, 9.—With abstr. objects, to cultivate, cherish, seek, practise, devote one ' s self to, etc.;5.of mental and moral cultivation: aequom et bonum,
Plaut. Men. 4, 2, 10:amicitiam,
id. Cist. 1, 1, 27:fidem rectumque,
Ov. M. 1, 90:fortitudinem,
Curt. 10, 3, 9:jus et fas,
Liv. 27, 17 fin.:memoriam alicujus,
Cic. Fin. 2, 31, 101:bonos mores,
Sall. C. 9, 1:suum quaestum colit,
Plaut. Poen. 5, 2, 137:pietatem,
id. As. 3, 1, 5; Ter. Hec. 3, 4, 33:virtutem,
Cic. Arch. 7, 16; id. Off. 1, 41, 149:amicitiam, justitiam, liberalitatem,
id. ib. 1, 2, 5:virginitatis amorem,
Verg. A. 11, 584:pacem,
Ov. M. 11, 297; cf. Martem, Sil. [p. 370] 8, 464:studium philosophiae,
Cic. Brut. 91, 315:disciplinam,
id. ib. 31, 117:aequabile et temperatum orationis genus,
id. Off. 1, 1, 3:patrias artes militiamque,
Ov. F. 2, 508; cf.:artes liberales,
Suet. Tib. 60:ingenium singulari rerum militarium prudentiā,
Vell. 2, 29, 5 Kritz.—Of a period of time or a condition, to live in, experience, live through, pass, spend, etc.:B.servitutem apud aliquem,
to be a slave, Plaut. Poen. 4, 2, 7:nunc plane nec ego victum, nec vitam illam colere possum, etc.,
Cic. Att. 12, 28, 2; and poet. in gen.: vitam or aevum = degere, to take care of life, for to live:vitam,
Plaut. Trin. 3, 2, 74; id. Cas. 2, 1, 12; id. Rud. 1, 5, 25:vitam inopem,
Ter. Heaut. 1, 1, 84:aevum vi,
Lucr. 5, 1144 and 1149.—Colere aliquem, to regard one with care, i. e. to honor, revere, reverence, worship, etc. (syn.: observo, veneror, diligo).1.Most freq. of the reverence and worship of the gods, and the respect paid to objects pertaining thereto, to honor, respect, revere, reverence, worship:2.quid est enim cur deos ab hominibus colendos dicas?
Cic. N. D. 1, 41, 115:hos deos et venerari et colere debemus,
id. ib. 2, 28, 71; cf. id. ib. 1, 42, 119; id. Agr. 2, 35, 94; Liv. 39, 15, 2; Cat. 61, 48:Phoebe silvarumque potens Diana... o colendi Semper et culti,
Hor. C. S. 2 and 3; cf. Ov. M. 8, 350:deos aris, pulvinaribus,
Plin. Pan. 11, 3:Mercurium,
Caes. B. G. 6, 17:Apollinem nimiā religione,
Curt. 4, 3, 21:Cererem secubitu,
Ov. A. 3, 10, 16:(deam) magis officiis quam probitate,
id. P. 3, 1, 76:per flamines et sacerdotes,
Tac. A. 1, 10; Suet. Vit. 1:quo cognomine is deus quādam in parte urbis colebatur,
id. Aug. 70:deum precibus,
Sen. Herc. Oet. 580:testimoniorum religionem et fidem,
Cic. Fl. 4, 9; cf. id. Font. 10, 21; and:colebantur religiones pie magis quam magnifice,
Liv. 3, 57, 7; and:apud quos juxta divinas religiones humana fides colitur,
id. 9, 9, 4:sacra,
Ov. M. 4, 32; 15, 679:aras,
id. ib. 3, 733; 6, 208; cf. Liv. 1, 7, 10; Suet. Vit. 2 et saep.:numina alicujus,
Verg. G. 1, 30:templum,
id. A. 4, 458; Ov. M. 11, 578:caerimonias sepulcrorum tantā curà,
Cic. Tusc. 1, 12, 27:sacrarium summā caerimoniā,
Nep. Th. 8, 4:simulacrum,
Suet. Galb. 4.—Of the honor bestowed upon men:1.ut Africanum ut deum coleret Laelius,
Cic. Rep. 1, 12, 18:quia me colitis et magnificatis,
Plaut. Cist. 1, 1, 23; Ter. Ad. 3, 2, 54:a quibus diligenter observari videmur et coli,
Cic. Mur. 34, 70; cf. id. Fam. 6, 10, 7; 13, 22, 1; id. Off. 1, 41, 149; Sall. J. 10, 8:poëtarum nomen,
Cic. Arch. 11, 27:civitatem,
id. Fl. 22, 52; cf.:in amicis et diligendis et colendis,
id. Lael. 22, 85 and 82:semper ego plebem Romanam militiae domique... colo atque colui,
Liv. 7, 32, 16:colere et ornare,
Cic. Fam. 5, 8, 2:me diligentissime,
id. ib. 13, 25 init.:si te colo, Sexte, non amabo,
Mart. 2, 55:aliquem donis,
Liv. 31, 43, 7:litteris,
Nep. Att. 20, 4:nec illos arte colam, nec opulenter,
Sall. J. 85, 34 Kritz.— Hence,cŏlens, entis, P. a., honoring, treating respectfully; subst., a reverer, worshipper; with gen.:2.religionum,
Cic. Planc. 33, 80.—cultus, a, um, P. a. (acc. to I.).A.Cultivated, tilled:b.ager cultior,
Varr. R. R. 1, 2, 20:ager cultissimus,
Cic. Rosc. Com. 12, 33:materia et culta et silvestris,
id. N. D. 2, 60, 151:res pecuaria,
id. Quint. 3, 12:rus cultissimum,
Col. 1, 1, 1:terra,
Quint. 5, 11, 24:fundus cultior,
id. 8, 3, 8:cultiora loca,
Curt. 7, 3, 18.—Subst.: culta, ōrum, n., tilled, cultivated land, gardens, plantations, etc., Lucr. 1, 165; 1, 210; 5, 1370; Verg. G. 1, 153; 2, 196; 4, 372; Plin. 24, 10, 49, § 83—Hence,B.Trop., ornamented, adorned, polished, elegant, cultivated:2.milites habebat tam cultos ut argento et auro politis armis ornaret,
Suet. Caes. 67:adulter,
Ov. Tr. 2, 499:turba muliebriter culta,
Curt. 3, 3, 14:sacerdos veste candidā cultus,
Plin. 16, 44, 95, § 251:matrona vetitā purpurā culta,
Suet. Ner. 32:filia cultior,
Mart. 10, 98, 3:animi culti,
Cic. Tusc. 2, 5, 13; cf.:tempora et ingenia cultiora,
Curt. 7, 8, 11:Tibullus,
Ov. Am. 1, 15, 28; cf.carmina,
id. A. A. 3, 341:cultiores doctioresque redire,
Gell. 19, 8, 1:sermone cultissimus,
Aur. Vict. Epit. 45.— Adv.: cul-tē, elegantly: dicere, * Quint. 8, 3, 7; Plin. Ep. 5, 20, 6.— Comp.:dicere,
Sen. Suas. 4 fin.; Tac. Or. 21: (sc. veste) progredi, Just. 3, 3, 5:incubare strato lectulo,
Val. Max. 2, 6, 8.— Sup. apparently not in use.cōlo, āvi, ātum, āre, v. a. [colum], to filter, strain, to clarify, purify (post-Aug.):B.ceram,
Col. 9, 16, 1:mel,
id. 12, 11, 1:vinum sportā palmeā,
Pall. Febr. 27:sucum linteo,
Plin. 25, 13, 103, § 164:thymum cribro,
Col. 7, 8, 7:aliquid per linteum,
Scrib. Comp. 271:ad colum,
Veg. 2, 28, 19:per colum,
Apic. 4, 2:aurum,
App. Flor. p. 343, 20:terra colans,
Plin. 31, 3, 23, § 38:faex colata,
id. 31, 8, 44, § 95.— Poet.:amnes inductis retibus,
i. e. to spread out a fish-net, Manil. 5, 193.—Hence, cōlātus, a, um, P. a., cleansed, purified (post-class.):nitor (beryllorum),
Tert. Anim. 9.—Trop.:certiora et colatiora somniari,
Tert. Anim. 48. -
64 colo
1.cŏlo, colŭi, cultum, 3, v. a. [from the stem KOL, whence boukolos, boukoleô; cf.: colonus, in-cola, agri-cola] (orig. pertaining to agriculture), to cultivate, till, tend, take care of a field, garden, etc. (freq. in all per. and species of composition).I.Prop.(α).With acc.:(β).fundum,
Varr. R. R. 1, 1, 2:agrum,
id. ib. 1, 2, 14; Cato, R. R. 61; Col. 1 pr.:agri non omnes frugiferi sunt qui coluntur,
Cic. Tusc. 2, 5, 13; id. Agr. 2, 25, 67:arva et vineta et oleas et arbustum,
Quint. 1, 12, 7:praedia,
Cic. Rosc. Am. 17, 49:rus,
Col. 1, 1:rura,
Cat. 64, 38; Tib. 1, 5, 21; Verg. G. 2, 413:hortos,
Ov. M. 14, 624 al.:jugera,
Col. 1 pr.:patrios fines,
id. ib.:solum,
id. 2, 2, 8:terram,
id. 2, 2, 4:arbustum,
Quint. 1, 12, 7:vitem,
Cic. Fin. 4, 14, 38:arbores,
Hor. C. 2, 14, 22:arva,
id. ib. 3, 5, 24; Ov. Am. 1, 13, 15:fructus,
Verg. G. 2, 36:fruges,
Ov. M. 15, 134:poma,
id. ib. 14, 687; cf. under P. a.—Absol., Varr. R. R. 1, 2, 8; Verg. G. 1, 121; Dig. 19, 2, 54, § 1.—B.In gen., without reference to economics, to abide, dwell, stay in a place, to inhabit (syn.: incolo, habito; most freq. since the Aug. per.).(α).With acc.:(β).hanc domum,
Plaut. Aul. prol. 4:nemora atque cavos montes silvasque colebant,
Lucr. 5, 955:regiones Acherunticas,
Plaut. Bacch. 2, 2, 21:colitur ea pars (urbis) et habitatur frequentissime,
Cic. Verr. 2, 4, 53, § 119:urbem, urbem, mi Rufe, cole,
id. Fam. 2, 12, 2:has terras,
id. N. D. 2, 66, 164; Tac. A. 2, 60:loca Idae,
Cat. 63, 70:Idalium,
id. 36, 12 sq.; 61, 17:urbem Trojanam,
Verg. A. 4, 343:Sicaniam,
Ov. M. 5, 495:Maeoniam Sipylumque,
id. ib. 6, 149:Elin Messeniaque arva,
id. ib. 2, 679:regnum nemorale Dianae,
id. ib. 14, 331:hoc nemus,
id. ib. 15, 545:Elysium,
Verg. A. 5, 735:loca magna,
Ov. M. 14, 681; Liv. 1, 7, 10:Britanniam,
Tac. Agr. 11:Rheni ripam,
id. G. 28:victam ripam,
id. A. 1, 59:terras,
id. ib. 2, 60; cf. id. H. 5, 2:insulam,
id. A. 12, 61; id. G. 29:regionem,
Curt. 7, 7, 4.— Poet., of poets:me juvat in primā coluisse Helicona juventā,
i. e. to have written poetry in early youth, Prop. 3 (4), 5, 19.—Also of animals:anguis stagna,
Verg. G. 3, 430; Ov. M. 2, 380.—Absol.:II.hic,
Plaut. Ps. 1, 2, 68:subdiu colere te usque perpetuom diem,
id. Most. 3, 2, 78; Liv. 42, 67, 9; Curt. 9, 9, 2:colunt discreti ac diversi,
Tac. G. 16:proximi Cattis Usipii ac Tencteri colunt,
id. ib. 32:circa utramque ripam Rhodani,
Liv. 21, 26, 6:quā Cilices maritimi colunt,
id. 38, 18, 12:prope Oceanum,
id. 24, 49, 6:usque ad Albim,
Tac. A. 2, 41:ultra Borysthenem fluvium,
Gell. 9, 4, 6:super Bosporum,
Curt. 6, 2, 13:extra urbem,
App. M. 1, p. 111.—Trop. (freq. and class.).A.To bestow care upon a thing, to care for.1.Of the gods: colere aliquem locum, to frequent, cherish, care for, protect, be the guardian of, said of places where they were worshipped, had temples, etc.:2.deos deasque veneror, qui hanc urbem colunt,
Plaut. Poen. 5, 1, 19; Cat. 36, 12:Pallas, quas condidit arces, Ipsa colat,
Verg. E. 2, 62:ille (Juppiter) colit terras,
id. ib. 3, 61; id. A. 1, 16 Forbig. ad loc.:undis jura dabat, nymphisque colentibus undas,
Ov. M. 1, 576:urbem colentes di,
Liv. 31, 30, 9; 5, 21, 3:vos, Ceres mater ac Proserpina, precor, ceteri superi infernique di, qui hanc urbem colitis,
id. 24, 39, 8:divi divaeque, qui maria terrasque colitis,
id. 29, 27, 1.—Rarely with persons as object (syn.:3.curo, studeo, observo, obsequor): Juppiter, qui genus colis alisque hominum,
Plaut. Poen. 5, 4, 24; cf.:(Castor et Pollux) dum terras hominumque colunt genus,
i. e. improve, polish, Hor. Ep. 2, 1, 7. —Of the body or its parts, to cultivate, attend to, dress, clothe, adorn, etc.:4.formamque augere colendo,
by attire, dress, Ov. M. 10, 534:corpora,
id. A. A. 3, 107:tu quoque dum coleris,
id. ib. 3, 225.—With abl.:lacertos auro,
Curt. 8, 9, 21:lacertum armillā aureā,
Petr. 32:capillos,
Tib. 1, 6, 39; 1, 8, 9.—With abstr. objects, to cultivate, cherish, seek, practise, devote one ' s self to, etc.;5.of mental and moral cultivation: aequom et bonum,
Plaut. Men. 4, 2, 10:amicitiam,
id. Cist. 1, 1, 27:fidem rectumque,
Ov. M. 1, 90:fortitudinem,
Curt. 10, 3, 9:jus et fas,
Liv. 27, 17 fin.:memoriam alicujus,
Cic. Fin. 2, 31, 101:bonos mores,
Sall. C. 9, 1:suum quaestum colit,
Plaut. Poen. 5, 2, 137:pietatem,
id. As. 3, 1, 5; Ter. Hec. 3, 4, 33:virtutem,
Cic. Arch. 7, 16; id. Off. 1, 41, 149:amicitiam, justitiam, liberalitatem,
id. ib. 1, 2, 5:virginitatis amorem,
Verg. A. 11, 584:pacem,
Ov. M. 11, 297; cf. Martem, Sil. [p. 370] 8, 464:studium philosophiae,
Cic. Brut. 91, 315:disciplinam,
id. ib. 31, 117:aequabile et temperatum orationis genus,
id. Off. 1, 1, 3:patrias artes militiamque,
Ov. F. 2, 508; cf.:artes liberales,
Suet. Tib. 60:ingenium singulari rerum militarium prudentiā,
Vell. 2, 29, 5 Kritz.—Of a period of time or a condition, to live in, experience, live through, pass, spend, etc.:B.servitutem apud aliquem,
to be a slave, Plaut. Poen. 4, 2, 7:nunc plane nec ego victum, nec vitam illam colere possum, etc.,
Cic. Att. 12, 28, 2; and poet. in gen.: vitam or aevum = degere, to take care of life, for to live:vitam,
Plaut. Trin. 3, 2, 74; id. Cas. 2, 1, 12; id. Rud. 1, 5, 25:vitam inopem,
Ter. Heaut. 1, 1, 84:aevum vi,
Lucr. 5, 1144 and 1149.—Colere aliquem, to regard one with care, i. e. to honor, revere, reverence, worship, etc. (syn.: observo, veneror, diligo).1.Most freq. of the reverence and worship of the gods, and the respect paid to objects pertaining thereto, to honor, respect, revere, reverence, worship:2.quid est enim cur deos ab hominibus colendos dicas?
Cic. N. D. 1, 41, 115:hos deos et venerari et colere debemus,
id. ib. 2, 28, 71; cf. id. ib. 1, 42, 119; id. Agr. 2, 35, 94; Liv. 39, 15, 2; Cat. 61, 48:Phoebe silvarumque potens Diana... o colendi Semper et culti,
Hor. C. S. 2 and 3; cf. Ov. M. 8, 350:deos aris, pulvinaribus,
Plin. Pan. 11, 3:Mercurium,
Caes. B. G. 6, 17:Apollinem nimiā religione,
Curt. 4, 3, 21:Cererem secubitu,
Ov. A. 3, 10, 16:(deam) magis officiis quam probitate,
id. P. 3, 1, 76:per flamines et sacerdotes,
Tac. A. 1, 10; Suet. Vit. 1:quo cognomine is deus quādam in parte urbis colebatur,
id. Aug. 70:deum precibus,
Sen. Herc. Oet. 580:testimoniorum religionem et fidem,
Cic. Fl. 4, 9; cf. id. Font. 10, 21; and:colebantur religiones pie magis quam magnifice,
Liv. 3, 57, 7; and:apud quos juxta divinas religiones humana fides colitur,
id. 9, 9, 4:sacra,
Ov. M. 4, 32; 15, 679:aras,
id. ib. 3, 733; 6, 208; cf. Liv. 1, 7, 10; Suet. Vit. 2 et saep.:numina alicujus,
Verg. G. 1, 30:templum,
id. A. 4, 458; Ov. M. 11, 578:caerimonias sepulcrorum tantā curà,
Cic. Tusc. 1, 12, 27:sacrarium summā caerimoniā,
Nep. Th. 8, 4:simulacrum,
Suet. Galb. 4.—Of the honor bestowed upon men:1.ut Africanum ut deum coleret Laelius,
Cic. Rep. 1, 12, 18:quia me colitis et magnificatis,
Plaut. Cist. 1, 1, 23; Ter. Ad. 3, 2, 54:a quibus diligenter observari videmur et coli,
Cic. Mur. 34, 70; cf. id. Fam. 6, 10, 7; 13, 22, 1; id. Off. 1, 41, 149; Sall. J. 10, 8:poëtarum nomen,
Cic. Arch. 11, 27:civitatem,
id. Fl. 22, 52; cf.:in amicis et diligendis et colendis,
id. Lael. 22, 85 and 82:semper ego plebem Romanam militiae domique... colo atque colui,
Liv. 7, 32, 16:colere et ornare,
Cic. Fam. 5, 8, 2:me diligentissime,
id. ib. 13, 25 init.:si te colo, Sexte, non amabo,
Mart. 2, 55:aliquem donis,
Liv. 31, 43, 7:litteris,
Nep. Att. 20, 4:nec illos arte colam, nec opulenter,
Sall. J. 85, 34 Kritz.— Hence,cŏlens, entis, P. a., honoring, treating respectfully; subst., a reverer, worshipper; with gen.:2.religionum,
Cic. Planc. 33, 80.—cultus, a, um, P. a. (acc. to I.).A.Cultivated, tilled:b.ager cultior,
Varr. R. R. 1, 2, 20:ager cultissimus,
Cic. Rosc. Com. 12, 33:materia et culta et silvestris,
id. N. D. 2, 60, 151:res pecuaria,
id. Quint. 3, 12:rus cultissimum,
Col. 1, 1, 1:terra,
Quint. 5, 11, 24:fundus cultior,
id. 8, 3, 8:cultiora loca,
Curt. 7, 3, 18.—Subst.: culta, ōrum, n., tilled, cultivated land, gardens, plantations, etc., Lucr. 1, 165; 1, 210; 5, 1370; Verg. G. 1, 153; 2, 196; 4, 372; Plin. 24, 10, 49, § 83—Hence,B.Trop., ornamented, adorned, polished, elegant, cultivated:2.milites habebat tam cultos ut argento et auro politis armis ornaret,
Suet. Caes. 67:adulter,
Ov. Tr. 2, 499:turba muliebriter culta,
Curt. 3, 3, 14:sacerdos veste candidā cultus,
Plin. 16, 44, 95, § 251:matrona vetitā purpurā culta,
Suet. Ner. 32:filia cultior,
Mart. 10, 98, 3:animi culti,
Cic. Tusc. 2, 5, 13; cf.:tempora et ingenia cultiora,
Curt. 7, 8, 11:Tibullus,
Ov. Am. 1, 15, 28; cf.carmina,
id. A. A. 3, 341:cultiores doctioresque redire,
Gell. 19, 8, 1:sermone cultissimus,
Aur. Vict. Epit. 45.— Adv.: cul-tē, elegantly: dicere, * Quint. 8, 3, 7; Plin. Ep. 5, 20, 6.— Comp.:dicere,
Sen. Suas. 4 fin.; Tac. Or. 21: (sc. veste) progredi, Just. 3, 3, 5:incubare strato lectulo,
Val. Max. 2, 6, 8.— Sup. apparently not in use.cōlo, āvi, ātum, āre, v. a. [colum], to filter, strain, to clarify, purify (post-Aug.):B.ceram,
Col. 9, 16, 1:mel,
id. 12, 11, 1:vinum sportā palmeā,
Pall. Febr. 27:sucum linteo,
Plin. 25, 13, 103, § 164:thymum cribro,
Col. 7, 8, 7:aliquid per linteum,
Scrib. Comp. 271:ad colum,
Veg. 2, 28, 19:per colum,
Apic. 4, 2:aurum,
App. Flor. p. 343, 20:terra colans,
Plin. 31, 3, 23, § 38:faex colata,
id. 31, 8, 44, § 95.— Poet.:amnes inductis retibus,
i. e. to spread out a fish-net, Manil. 5, 193.—Hence, cōlātus, a, um, P. a., cleansed, purified (post-class.):nitor (beryllorum),
Tert. Anim. 9.—Trop.:certiora et colatiora somniari,
Tert. Anim. 48. -
65 culta
1.cŏlo, colŭi, cultum, 3, v. a. [from the stem KOL, whence boukolos, boukoleô; cf.: colonus, in-cola, agri-cola] (orig. pertaining to agriculture), to cultivate, till, tend, take care of a field, garden, etc. (freq. in all per. and species of composition).I.Prop.(α).With acc.:(β).fundum,
Varr. R. R. 1, 1, 2:agrum,
id. ib. 1, 2, 14; Cato, R. R. 61; Col. 1 pr.:agri non omnes frugiferi sunt qui coluntur,
Cic. Tusc. 2, 5, 13; id. Agr. 2, 25, 67:arva et vineta et oleas et arbustum,
Quint. 1, 12, 7:praedia,
Cic. Rosc. Am. 17, 49:rus,
Col. 1, 1:rura,
Cat. 64, 38; Tib. 1, 5, 21; Verg. G. 2, 413:hortos,
Ov. M. 14, 624 al.:jugera,
Col. 1 pr.:patrios fines,
id. ib.:solum,
id. 2, 2, 8:terram,
id. 2, 2, 4:arbustum,
Quint. 1, 12, 7:vitem,
Cic. Fin. 4, 14, 38:arbores,
Hor. C. 2, 14, 22:arva,
id. ib. 3, 5, 24; Ov. Am. 1, 13, 15:fructus,
Verg. G. 2, 36:fruges,
Ov. M. 15, 134:poma,
id. ib. 14, 687; cf. under P. a.—Absol., Varr. R. R. 1, 2, 8; Verg. G. 1, 121; Dig. 19, 2, 54, § 1.—B.In gen., without reference to economics, to abide, dwell, stay in a place, to inhabit (syn.: incolo, habito; most freq. since the Aug. per.).(α).With acc.:(β).hanc domum,
Plaut. Aul. prol. 4:nemora atque cavos montes silvasque colebant,
Lucr. 5, 955:regiones Acherunticas,
Plaut. Bacch. 2, 2, 21:colitur ea pars (urbis) et habitatur frequentissime,
Cic. Verr. 2, 4, 53, § 119:urbem, urbem, mi Rufe, cole,
id. Fam. 2, 12, 2:has terras,
id. N. D. 2, 66, 164; Tac. A. 2, 60:loca Idae,
Cat. 63, 70:Idalium,
id. 36, 12 sq.; 61, 17:urbem Trojanam,
Verg. A. 4, 343:Sicaniam,
Ov. M. 5, 495:Maeoniam Sipylumque,
id. ib. 6, 149:Elin Messeniaque arva,
id. ib. 2, 679:regnum nemorale Dianae,
id. ib. 14, 331:hoc nemus,
id. ib. 15, 545:Elysium,
Verg. A. 5, 735:loca magna,
Ov. M. 14, 681; Liv. 1, 7, 10:Britanniam,
Tac. Agr. 11:Rheni ripam,
id. G. 28:victam ripam,
id. A. 1, 59:terras,
id. ib. 2, 60; cf. id. H. 5, 2:insulam,
id. A. 12, 61; id. G. 29:regionem,
Curt. 7, 7, 4.— Poet., of poets:me juvat in primā coluisse Helicona juventā,
i. e. to have written poetry in early youth, Prop. 3 (4), 5, 19.—Also of animals:anguis stagna,
Verg. G. 3, 430; Ov. M. 2, 380.—Absol.:II.hic,
Plaut. Ps. 1, 2, 68:subdiu colere te usque perpetuom diem,
id. Most. 3, 2, 78; Liv. 42, 67, 9; Curt. 9, 9, 2:colunt discreti ac diversi,
Tac. G. 16:proximi Cattis Usipii ac Tencteri colunt,
id. ib. 32:circa utramque ripam Rhodani,
Liv. 21, 26, 6:quā Cilices maritimi colunt,
id. 38, 18, 12:prope Oceanum,
id. 24, 49, 6:usque ad Albim,
Tac. A. 2, 41:ultra Borysthenem fluvium,
Gell. 9, 4, 6:super Bosporum,
Curt. 6, 2, 13:extra urbem,
App. M. 1, p. 111.—Trop. (freq. and class.).A.To bestow care upon a thing, to care for.1.Of the gods: colere aliquem locum, to frequent, cherish, care for, protect, be the guardian of, said of places where they were worshipped, had temples, etc.:2.deos deasque veneror, qui hanc urbem colunt,
Plaut. Poen. 5, 1, 19; Cat. 36, 12:Pallas, quas condidit arces, Ipsa colat,
Verg. E. 2, 62:ille (Juppiter) colit terras,
id. ib. 3, 61; id. A. 1, 16 Forbig. ad loc.:undis jura dabat, nymphisque colentibus undas,
Ov. M. 1, 576:urbem colentes di,
Liv. 31, 30, 9; 5, 21, 3:vos, Ceres mater ac Proserpina, precor, ceteri superi infernique di, qui hanc urbem colitis,
id. 24, 39, 8:divi divaeque, qui maria terrasque colitis,
id. 29, 27, 1.—Rarely with persons as object (syn.:3.curo, studeo, observo, obsequor): Juppiter, qui genus colis alisque hominum,
Plaut. Poen. 5, 4, 24; cf.:(Castor et Pollux) dum terras hominumque colunt genus,
i. e. improve, polish, Hor. Ep. 2, 1, 7. —Of the body or its parts, to cultivate, attend to, dress, clothe, adorn, etc.:4.formamque augere colendo,
by attire, dress, Ov. M. 10, 534:corpora,
id. A. A. 3, 107:tu quoque dum coleris,
id. ib. 3, 225.—With abl.:lacertos auro,
Curt. 8, 9, 21:lacertum armillā aureā,
Petr. 32:capillos,
Tib. 1, 6, 39; 1, 8, 9.—With abstr. objects, to cultivate, cherish, seek, practise, devote one ' s self to, etc.;5.of mental and moral cultivation: aequom et bonum,
Plaut. Men. 4, 2, 10:amicitiam,
id. Cist. 1, 1, 27:fidem rectumque,
Ov. M. 1, 90:fortitudinem,
Curt. 10, 3, 9:jus et fas,
Liv. 27, 17 fin.:memoriam alicujus,
Cic. Fin. 2, 31, 101:bonos mores,
Sall. C. 9, 1:suum quaestum colit,
Plaut. Poen. 5, 2, 137:pietatem,
id. As. 3, 1, 5; Ter. Hec. 3, 4, 33:virtutem,
Cic. Arch. 7, 16; id. Off. 1, 41, 149:amicitiam, justitiam, liberalitatem,
id. ib. 1, 2, 5:virginitatis amorem,
Verg. A. 11, 584:pacem,
Ov. M. 11, 297; cf. Martem, Sil. [p. 370] 8, 464:studium philosophiae,
Cic. Brut. 91, 315:disciplinam,
id. ib. 31, 117:aequabile et temperatum orationis genus,
id. Off. 1, 1, 3:patrias artes militiamque,
Ov. F. 2, 508; cf.:artes liberales,
Suet. Tib. 60:ingenium singulari rerum militarium prudentiā,
Vell. 2, 29, 5 Kritz.—Of a period of time or a condition, to live in, experience, live through, pass, spend, etc.:B.servitutem apud aliquem,
to be a slave, Plaut. Poen. 4, 2, 7:nunc plane nec ego victum, nec vitam illam colere possum, etc.,
Cic. Att. 12, 28, 2; and poet. in gen.: vitam or aevum = degere, to take care of life, for to live:vitam,
Plaut. Trin. 3, 2, 74; id. Cas. 2, 1, 12; id. Rud. 1, 5, 25:vitam inopem,
Ter. Heaut. 1, 1, 84:aevum vi,
Lucr. 5, 1144 and 1149.—Colere aliquem, to regard one with care, i. e. to honor, revere, reverence, worship, etc. (syn.: observo, veneror, diligo).1.Most freq. of the reverence and worship of the gods, and the respect paid to objects pertaining thereto, to honor, respect, revere, reverence, worship:2.quid est enim cur deos ab hominibus colendos dicas?
Cic. N. D. 1, 41, 115:hos deos et venerari et colere debemus,
id. ib. 2, 28, 71; cf. id. ib. 1, 42, 119; id. Agr. 2, 35, 94; Liv. 39, 15, 2; Cat. 61, 48:Phoebe silvarumque potens Diana... o colendi Semper et culti,
Hor. C. S. 2 and 3; cf. Ov. M. 8, 350:deos aris, pulvinaribus,
Plin. Pan. 11, 3:Mercurium,
Caes. B. G. 6, 17:Apollinem nimiā religione,
Curt. 4, 3, 21:Cererem secubitu,
Ov. A. 3, 10, 16:(deam) magis officiis quam probitate,
id. P. 3, 1, 76:per flamines et sacerdotes,
Tac. A. 1, 10; Suet. Vit. 1:quo cognomine is deus quādam in parte urbis colebatur,
id. Aug. 70:deum precibus,
Sen. Herc. Oet. 580:testimoniorum religionem et fidem,
Cic. Fl. 4, 9; cf. id. Font. 10, 21; and:colebantur religiones pie magis quam magnifice,
Liv. 3, 57, 7; and:apud quos juxta divinas religiones humana fides colitur,
id. 9, 9, 4:sacra,
Ov. M. 4, 32; 15, 679:aras,
id. ib. 3, 733; 6, 208; cf. Liv. 1, 7, 10; Suet. Vit. 2 et saep.:numina alicujus,
Verg. G. 1, 30:templum,
id. A. 4, 458; Ov. M. 11, 578:caerimonias sepulcrorum tantā curà,
Cic. Tusc. 1, 12, 27:sacrarium summā caerimoniā,
Nep. Th. 8, 4:simulacrum,
Suet. Galb. 4.—Of the honor bestowed upon men:1.ut Africanum ut deum coleret Laelius,
Cic. Rep. 1, 12, 18:quia me colitis et magnificatis,
Plaut. Cist. 1, 1, 23; Ter. Ad. 3, 2, 54:a quibus diligenter observari videmur et coli,
Cic. Mur. 34, 70; cf. id. Fam. 6, 10, 7; 13, 22, 1; id. Off. 1, 41, 149; Sall. J. 10, 8:poëtarum nomen,
Cic. Arch. 11, 27:civitatem,
id. Fl. 22, 52; cf.:in amicis et diligendis et colendis,
id. Lael. 22, 85 and 82:semper ego plebem Romanam militiae domique... colo atque colui,
Liv. 7, 32, 16:colere et ornare,
Cic. Fam. 5, 8, 2:me diligentissime,
id. ib. 13, 25 init.:si te colo, Sexte, non amabo,
Mart. 2, 55:aliquem donis,
Liv. 31, 43, 7:litteris,
Nep. Att. 20, 4:nec illos arte colam, nec opulenter,
Sall. J. 85, 34 Kritz.— Hence,cŏlens, entis, P. a., honoring, treating respectfully; subst., a reverer, worshipper; with gen.:2.religionum,
Cic. Planc. 33, 80.—cultus, a, um, P. a. (acc. to I.).A.Cultivated, tilled:b.ager cultior,
Varr. R. R. 1, 2, 20:ager cultissimus,
Cic. Rosc. Com. 12, 33:materia et culta et silvestris,
id. N. D. 2, 60, 151:res pecuaria,
id. Quint. 3, 12:rus cultissimum,
Col. 1, 1, 1:terra,
Quint. 5, 11, 24:fundus cultior,
id. 8, 3, 8:cultiora loca,
Curt. 7, 3, 18.—Subst.: culta, ōrum, n., tilled, cultivated land, gardens, plantations, etc., Lucr. 1, 165; 1, 210; 5, 1370; Verg. G. 1, 153; 2, 196; 4, 372; Plin. 24, 10, 49, § 83—Hence,B.Trop., ornamented, adorned, polished, elegant, cultivated:2.milites habebat tam cultos ut argento et auro politis armis ornaret,
Suet. Caes. 67:adulter,
Ov. Tr. 2, 499:turba muliebriter culta,
Curt. 3, 3, 14:sacerdos veste candidā cultus,
Plin. 16, 44, 95, § 251:matrona vetitā purpurā culta,
Suet. Ner. 32:filia cultior,
Mart. 10, 98, 3:animi culti,
Cic. Tusc. 2, 5, 13; cf.:tempora et ingenia cultiora,
Curt. 7, 8, 11:Tibullus,
Ov. Am. 1, 15, 28; cf.carmina,
id. A. A. 3, 341:cultiores doctioresque redire,
Gell. 19, 8, 1:sermone cultissimus,
Aur. Vict. Epit. 45.— Adv.: cul-tē, elegantly: dicere, * Quint. 8, 3, 7; Plin. Ep. 5, 20, 6.— Comp.:dicere,
Sen. Suas. 4 fin.; Tac. Or. 21: (sc. veste) progredi, Just. 3, 3, 5:incubare strato lectulo,
Val. Max. 2, 6, 8.— Sup. apparently not in use.cōlo, āvi, ātum, āre, v. a. [colum], to filter, strain, to clarify, purify (post-Aug.):B.ceram,
Col. 9, 16, 1:mel,
id. 12, 11, 1:vinum sportā palmeā,
Pall. Febr. 27:sucum linteo,
Plin. 25, 13, 103, § 164:thymum cribro,
Col. 7, 8, 7:aliquid per linteum,
Scrib. Comp. 271:ad colum,
Veg. 2, 28, 19:per colum,
Apic. 4, 2:aurum,
App. Flor. p. 343, 20:terra colans,
Plin. 31, 3, 23, § 38:faex colata,
id. 31, 8, 44, § 95.— Poet.:amnes inductis retibus,
i. e. to spread out a fish-net, Manil. 5, 193.—Hence, cōlātus, a, um, P. a., cleansed, purified (post-class.):nitor (beryllorum),
Tert. Anim. 9.—Trop.:certiora et colatiora somniari,
Tert. Anim. 48. -
66 defero
dē-fĕro, tŭli, lātum, ferre, v. a., to bear or bring away a thing from a place; to bear, carry, bring down.I.Lit.A.In gen.1.Without stating the terminus (not very freq.):2.roseam Auroram per oras Aetheris,
Lucr. 5, 656; 5, 273; 6, 639:Rhodanus amnis segnem deferens Ararim,
Plin. 3, 4, 5, § 33; 6, 27, 31, § 136; Ov. M. 9, 117;ex Helicone coronam,
Lucr. 1, 119:ramalia arida tecto,
Ov. M. 8, 646. — Absol.:flumina liquida ac deferentia,
Plin. Pan. 82 med. —Far more freq.,Indicating the terminus (by ad, in, an adv. of place, the dat., etc.):B.literas ad Caesarem,
Caes. B. G. 5, 45, 3:epistolam ad Ciceronem,
id. ib. 5, 48, 3 and 8; cf.:mandata ad aliquem,
id. B. C. 1, 9; 3, 22:aurum ad gnatum suum,
Plaut. Trin. 4, 2, 115; cf. id. Truc. 2, 5, 64; Ter. Heaut. 4, 6, 18;natos ad flumina,
Verg. A. 9, 604:Germani ad castra Romanorum delati,
Caes. B. G. 6, 42 fin. et saep.:semen quod ex arbore per surculos defertur in terram,
Varr. R. R. 1, 40, 4:aurum et omnia ornamenta sua in aerarium,
Liv. 5, 25:aedes in planum et colli subicere,
id. 2, 7: cf. Cic. Rep. 2, 31:ferrum in pectus,
Tac. A. 1, 35:castra in viam,
Liv. 22, 15:aciem in campos,
id. 9, 37:in praeceps deferri,
id. 5, 47; cf. id. 44, 5; Quint. 1, 12, 10:praeceps in undas deferar,
Verg. E. 8, 60; Ov. F. 6, 228:in vicum,
Hor. Ep. 2, 1, 269 et saep.:hunc sub aequora,
i. e. submerge, Ov. M. 14, 601:quasdam (virgines) ex plebe homines domos deferebant,
Liv. 1, 9:si forte eo (sc. Demetriadem) deferret fuga regem,
id. 36, 20:quo pennis delata sit ales,
Lucr. 6, 822:cum pallam mihi Detulisti,
Plaut. Men. 2, 3, 42; so,epistolas alicui,
id. Trin. 4, 2, 109 et saep.In partic.1.Naut. t. t., to drive away, drive down, drive a ship, or those on board a ship, to any place:b.onerariae duae paullo infra delatae sunt,
Caes. B. G. 4, 36 fin.; id. B. C. 3, 30:una (navis) delata Oricum,
id. ib. 3, 14, 2:(Labienus) longius delatus aestu, etc.,
id. B. G. 5, 8, 2:quem cum ex alto ignotas ad terras tempestas et in desertum litus detulisset,
Cic. Rep. 1, 17 fin.; cf. id. Ac. 2, 3, 8.—Rarely in gen., to bring, convey to any place (as a ship, its passengers):2.e portu navis huc nos dormientes detulit,
Plaut. Am. 2, 2, 69.—Mercant. t. t., to bring to market, to sell (post-Aug.):II.nexos maniplos,
Col. 10, 315: pallium. Petr. 12, 2:videamus hoc, quod concupiscimus, quanti deferatur,
Sen. Ep. 42.Trop.A.In gen., to bring:B.redde harmoniaī Nomen, ab organicis alto delatum Heliconi,
brought, Lucr. 3, 133; 5, 65:(Alexander) eadem fortunae pignora in discrimen detulisset,
Liv. 9, 18 fin.; cf.:fabulas in certamen,
Quint. 10, 1, 66: hac re ad consilium delata, having been taken into consideration, Caes. B. G. 3, 23 fin.; so,rem ad consilium,
id. ib. 5, 28, 2:qui ad agendum nihil cogitati detulerit,
Quint. 4, 5, 2:(poëta) si foret hoc nostrum delatus in aevum, Detereret sibi multa,
Hor. S. 1, 10, 68. —With particular accessory notions.1.To bring, give to one, grant, confer upon, allot, to offer to any one, transfer, deliver (for syn. v. do—very freq.).(α).Aliquid ad aliquem:(β).ad hunc totius belli summam omnium voluntate deferri,
Caes. B. G. 2, 4, 7:imperium ad aliquem,
id. ib. 6, 2; 7, 4, 6; Cic. Leg. 3, 2; id. Lig. 1, 3:omnem rem ad Pompeium,
id. Fam. 1, 1; cf.:omnia ad unum,
id. de Imp. Pomp. 23, 67:causam ad Galbam,
id. Brut. 22, 86:primas ad aliquem,
id. N. D. 1, 6, 15 et saep.—Aliquid alicui:(γ).sibi a Caesare regnum civitatis deferri,
Caes. B. G. 5, 6, 2; Fasti ap. Cic. Phil. 2, 34, 87; cf.:regnum et diadema uni,
Hor. Od. 2, 2, 22:fasces indigno,
id. Ep. 1, 16, 34:praemium dignitatis alicui (opp. denegare),
Cic. Fl. 1:ultro ei legationem (opp. denegare),
id. Fam. 13, 55; cf. id. ib. 4, 13:palmam alicujus rei Crasso,
id. de Or. 2, 56; cf. Liv. 7, 13; Quint. 10, 1, 53:omnem ei auctoritatem,
Cic. Fl. 6, 14:pacem hostibus,
Liv. 23, 13:Octaviam neptem condicionem,
Suet. Caes. 27 et saep. —With acc. alone, or absol.:2.jusjurandum,
to tender an oath, Quint. 5, 6, 6; cf. ib. § 3 and § 4;si quid petet, ultro defer,
Hor. Ep. 1, 12, 23 et saep.—To bring or give an account of, to report, announce, signify, state (for syn. v. declaro init. —b.very freq.): qui nostra consilia ad adversarios deferat,
Cic. Clu. 52; so,aliquid ad aliquem,
id. Mil. 9 fin.; id. Cat. 3, 3, 7; Caes. B. G. 2, 17, 4; 5, 25, 4 et saep.:ut (haec) per eos ad Caesarem deferrentur,
id. ib. 7, 17 fin.; so with per, id. B. C. 3, 30, 6; 3, 63, 5 al.:qui ad Caesarem detulerint delaturive sint, me poenitere consilii mei,
Cic. Att. 11, 7, 5; so with acc. and inf., id. Verr. 2, 5, 62; Verg. A. 4, 299 al.—Legal t. t.: nomen, and post-Aug., aliquem, to indict, impeach, accuse before the pretor, as plaintiff or informer (for syn. cf.:c.denuntio, indico): nomen alicujus de parricidio,
Cic. Rosc. Am. 10, 28:nomen amici mei de ambitu,
id. Cael. 31, 76; id. Rosc. Am. 23; nomen suo familiari (dat.) eadem de re, id. ib. 23:nomen tibi,
id. Pis. 33, 82; cf.:illi nonnihil tamen in deferendo nomine secuti,
id. Rosc. Am. 3, 8:ad deferendos reos praemio duci,
Quint. 12, 7, 3:reos ad praetorem,
Tac. A. 14, 41:reos ejusdem criminis detulerunt,
Quint. 11, 1, 79; cf.:defertur majestatis,
Tac. A. 14, 48 (v. Draeger ad loc.):adulterii,
id. ib. 4, 42:impietatis in principem,
id. ib. 6, 47:Drusus defertur moliri res novas,
id. ib. 2, 27; cf.:defertur simulavisse partum,
ib. 3, 22:ad deferenda de Perseo crimina,
Liv. 42, 11; cf. Quint. 4, 2, 98; cf.also: et cum occiderentur, detuli sententiam,
voted to condemn, Vulg. Act. 26, 10. — Absol.:et minari et deferre etiam non orator potest,
Quint. 4, 1, 22.—Of denouncing:quae apud vos de me deferunt,
Cic. Agr. 3, 1.—Pub. law t. t.(α).Aliquid ad aerarium, and more freq. simply aliquid, to give in at the Aerarium:(β).horum nomina ad aerarium detulisset,
Cic. Phil. 5, 5 fin.:quamquam rationes deferre properarim (for which referre is repeatedly used just before),
Cic. Fam. 5, 20, 3.—Hence of persons, to recommend them for future consideration and reward, for their services to the state:in beneficiis ad aerarium delatus est,
Cic. Arch. 5 fin.; id. Fam. 5, 20, 7; id. Balb. 28; id. Att. 5, 7:senatus consultum factum ad aerarium deferre,
the public archives, Liv. 39, 4, 8; Tac. A. 3, 51; 13, 28; Suet. Aug. 94, 3.—Deferre in censum, to report any thing for assessment, to return one's property to the censors:3.mille quingentum aeris in censum,
Gell. 16, 10, 10;for which, deferre censum,
Plin. 7, 48, 49, § 159; Tac. A. 6, 41.— Pass. in mid. force:deferri in censum,
to report one's self for assessment, Eutr. 1, 7.—To ascribe, Amm. 14, 6, 8. -
67 destinata
dē-stĭno, āvi, ātum, 1, v. a. [obs. stanare; a particip. stem from root STA, v. sto; and cf.: dono, digno, etc., Corss. 2, 416], to make fast, make firm, bind (class.; esp. freq. in the trop. sense—for syn. cf.: decerno, scisco, statuo, jubeo, constituo, sancio, definio).I.Lit.:II.antemnas ad malos,
Caes. B. G. 3, 14, 6:rates ancoris,
id. B. C. 1, 25, 7:falces (laqueis),
id. B. G. 7, 22, 2:arcas,
Vitr. 5, 12, 3; dub., v. destina.—Trop., to establish, determine, resolve, consider; to design, intend, devote, destine; to appoint, choose, elect (syn.: definire, describere, designare, etc.).A.In gen. (in Livy freq. connected with animis, v. the foll.).(α).With double acc.:(β).aliquem consulem,
Liv. 10, 22; cf. Tac. A. 1, 3:Papirium parem destinant animis Magno Alexandro ducem, si, etc.,
Liv. 9, 16 fin.; cf.:animis auctorem caedis,
id. 33, 28:aliquem regem,
Just. 42, 4, 14 et saep.—With inf. or a clause:(γ).infectis iis, quae agere destinaverat,
Caes. B. C. 1, 33 fin.; cf. Suet. Caes. 84; id. Aug. 53 al.:potiorem populi Romani quam regis Persei amicitiam habere,
Liv. 43, 7; 7, 33; Quint. 5, 1, 3; Phaedr. 4, 27, 1; Ov. M. 8, 157 al.—With dat.:(δ).sibi aliquid,
i. e. to intend purchasing, Plaut. Most. 3, 1, 113; Cic. Fam. 7, 23, 3:operi destinati possent,
Caes. B. G. 7, 72, 2:aliquem foro,
Quint. 2, 8, 8:me arae,
Verg. A 2, 129:diem necis alicui,
Cic. Off. 3, 10, 45:domos publicis usibus,
Vell. 2, 81 fin.: quod signum cuique loco, Quint. 11, 2, 29:Anticyram omnem illis,
Hor. S. 2, 3, 83:cados tibi,
id. Od. 2, 7, 20 et saep.—With ad:(ε).tempore locoque ad certamen destinatis,
Liv. 33, 37:aliquem ad mortem,
id. 2, 54:consilia ad bellum,
id. 42, 48:materiam ad scribendum,
Quint. 5, 10, 9 al.:ad omne obsequium destinati,
Curt. 5, 28, 5.—With in:B.saxo aurove in aliud destinato,
Tac. H. 4, 53 fin.:legati in provinciam destinati,
Dig. 5, 1, 2:noctem proximam in fugam,
Amm. 29, 6.—In partic.1.In the lang. of archers, slingers, etc., to fix upon as a mark, to aim at ( = designare scopum):2.locum oris,
Liv. 38, 29, 7; so id. 21, 54, 6.— Transf.:sagittas,
to shoot at the mark, Aur. Vict. Caes. 42.—In the lang. of trade: sibi aliquid, to fix upon for one's self, to intend to buy:A.minis triginta sibi puellam destinat,
Plaut. Rud. prol. 45; id. Most. 3, 1, 113; id. Pers. 4, 3, 72; Lucil. ap. Non. 289, 31; Cic. Fam. 7, 23, 3 al.— Hence, dēstĭnātus, a, um, destined, fixed (syn.: fixus, certus).Adj.:B.certis quibusdam destinatisque sententiis quasi addicti,
Cic. Tusc. 2, 2, 5:ad horam mortis destinatam,
id. ib. 5, 22, 63:si hoc bene fixum omnibus destinatumque in animo est,
Liv. 21, 44 fin.:persona (coupled with certus),
Quint. 3, 6, 57; cf. Cic. Rep. 4, 3.—Destinatum est alicui, with inf. = certum est, it is one's decision, will; he has determined, Liv. 6, 6, 7; Suet. Tib. 13; Plin. Ep. 9, 13, 5 al.—Subst.1.dēstĭnāta, ae, f., = sponsa, a betrothed female, bride, Suet. Caes. 27; cf. Plin. Ep. 5, 16, 6.—2.dēs-tĭnātum, i, n.a. b.An intended, determined object, design, intention:neque tuis neque Liviae destinatis adversabor,
Tac. A. 4, 40 fin.; cf.:destinata retinens,
id. ib. 6, 32; so id. H. 4, 18:antequam destinata componam,
the intended narration, id. ib. 1, 4:ad destinatum persequor,
the goal of life, Vulg. Philip. 3, 14: destinata dare, the intentions, dispositions of a will, Phaedr. 4, 5, 27; so,ex destinato,
adv., designedly, intentionally, Sen. Clem. 1, 6; id. Ben. 6, 10 fin.; Suet. Cal. 43;and in a like sense merely destinato,
Suet. Caes. 60.— dēstĭ-nātē, adv. (perh. only in Ammianus), resolutely, obstinately:certare,
Amm. 18, 2.— Comp., id. 20, 4; 7; 23, 1; 27, 3. -
68 destino
dē-stĭno, āvi, ātum, 1, v. a. [obs. stanare; a particip. stem from root STA, v. sto; and cf.: dono, digno, etc., Corss. 2, 416], to make fast, make firm, bind (class.; esp. freq. in the trop. sense—for syn. cf.: decerno, scisco, statuo, jubeo, constituo, sancio, definio).I.Lit.:II.antemnas ad malos,
Caes. B. G. 3, 14, 6:rates ancoris,
id. B. C. 1, 25, 7:falces (laqueis),
id. B. G. 7, 22, 2:arcas,
Vitr. 5, 12, 3; dub., v. destina.—Trop., to establish, determine, resolve, consider; to design, intend, devote, destine; to appoint, choose, elect (syn.: definire, describere, designare, etc.).A.In gen. (in Livy freq. connected with animis, v. the foll.).(α).With double acc.:(β).aliquem consulem,
Liv. 10, 22; cf. Tac. A. 1, 3:Papirium parem destinant animis Magno Alexandro ducem, si, etc.,
Liv. 9, 16 fin.; cf.:animis auctorem caedis,
id. 33, 28:aliquem regem,
Just. 42, 4, 14 et saep.—With inf. or a clause:(γ).infectis iis, quae agere destinaverat,
Caes. B. C. 1, 33 fin.; cf. Suet. Caes. 84; id. Aug. 53 al.:potiorem populi Romani quam regis Persei amicitiam habere,
Liv. 43, 7; 7, 33; Quint. 5, 1, 3; Phaedr. 4, 27, 1; Ov. M. 8, 157 al.—With dat.:(δ).sibi aliquid,
i. e. to intend purchasing, Plaut. Most. 3, 1, 113; Cic. Fam. 7, 23, 3:operi destinati possent,
Caes. B. G. 7, 72, 2:aliquem foro,
Quint. 2, 8, 8:me arae,
Verg. A 2, 129:diem necis alicui,
Cic. Off. 3, 10, 45:domos publicis usibus,
Vell. 2, 81 fin.: quod signum cuique loco, Quint. 11, 2, 29:Anticyram omnem illis,
Hor. S. 2, 3, 83:cados tibi,
id. Od. 2, 7, 20 et saep.—With ad:(ε).tempore locoque ad certamen destinatis,
Liv. 33, 37:aliquem ad mortem,
id. 2, 54:consilia ad bellum,
id. 42, 48:materiam ad scribendum,
Quint. 5, 10, 9 al.:ad omne obsequium destinati,
Curt. 5, 28, 5.—With in:B.saxo aurove in aliud destinato,
Tac. H. 4, 53 fin.:legati in provinciam destinati,
Dig. 5, 1, 2:noctem proximam in fugam,
Amm. 29, 6.—In partic.1.In the lang. of archers, slingers, etc., to fix upon as a mark, to aim at ( = designare scopum):2.locum oris,
Liv. 38, 29, 7; so id. 21, 54, 6.— Transf.:sagittas,
to shoot at the mark, Aur. Vict. Caes. 42.—In the lang. of trade: sibi aliquid, to fix upon for one's self, to intend to buy:A.minis triginta sibi puellam destinat,
Plaut. Rud. prol. 45; id. Most. 3, 1, 113; id. Pers. 4, 3, 72; Lucil. ap. Non. 289, 31; Cic. Fam. 7, 23, 3 al.— Hence, dēstĭnātus, a, um, destined, fixed (syn.: fixus, certus).Adj.:B.certis quibusdam destinatisque sententiis quasi addicti,
Cic. Tusc. 2, 2, 5:ad horam mortis destinatam,
id. ib. 5, 22, 63:si hoc bene fixum omnibus destinatumque in animo est,
Liv. 21, 44 fin.:persona (coupled with certus),
Quint. 3, 6, 57; cf. Cic. Rep. 4, 3.—Destinatum est alicui, with inf. = certum est, it is one's decision, will; he has determined, Liv. 6, 6, 7; Suet. Tib. 13; Plin. Ep. 9, 13, 5 al.—Subst.1.dēstĭnāta, ae, f., = sponsa, a betrothed female, bride, Suet. Caes. 27; cf. Plin. Ep. 5, 16, 6.—2.dēs-tĭnātum, i, n.a. b.An intended, determined object, design, intention:neque tuis neque Liviae destinatis adversabor,
Tac. A. 4, 40 fin.; cf.:destinata retinens,
id. ib. 6, 32; so id. H. 4, 18:antequam destinata componam,
the intended narration, id. ib. 1, 4:ad destinatum persequor,
the goal of life, Vulg. Philip. 3, 14: destinata dare, the intentions, dispositions of a will, Phaedr. 4, 5, 27; so,ex destinato,
adv., designedly, intentionally, Sen. Clem. 1, 6; id. Ben. 6, 10 fin.; Suet. Cal. 43;and in a like sense merely destinato,
Suet. Caes. 60.— dēstĭ-nātē, adv. (perh. only in Ammianus), resolutely, obstinately:certare,
Amm. 18, 2.— Comp., id. 20, 4; 7; 23, 1; 27, 3. -
69 expromo
ex-prōmo, mpsi (msi), mptum (mtum), 3, v. a., to take out or forth, to draw out, fetch out, bring forth (syn. proferre).I.Lit. (rare):II. A.heminas octo in urceum,
Plaut. Mil. 3, 2, 18:mox inde sensim ad mandendum manibus expromit,
Plin. 10, 72, 93, § 199:maestas voces,
Verg. A. 2, 280.—In gen.:B.exprome benignum ex tete ingenium,
Plaut. Mil. 4, 2, 64; cf.:quidquid est incoctum non expromet, bene coctum dabit,
id. ib. 2, 2, 53:supplicia in civis Romanos,
Cic. Verr. 2, 5, 53, § 139:in meo inimico crudelitatem exprompsisti tuam,
id. Mil. 13, 33:vim eloquentiae in ea causa,
id. Or. 36, 125:omnem industriam vitae et vigilandi laborem in antelucanis cenis,
id. Cat. 2, 10, 22:suum odium,
id. Att. 2, 12, 2:sed quid ego vestram crudelitatem expromo,
id. Dom. 23, 60:vel hilarissimum convivam hinc indidem expromam tibi,
I'll show myself to you, Plaut. Mil. 3, 1, 72. (In Plaut. Bacch. 4, 4, 9, promat, v. Ritschl ad h. l.)—In partic., of speech, to utter, disclose, declare, state (syn.:exponere, narrare, etc.): occulta apud amicum,
Ter. Heaut. 3, 3, 14:sed jam exprome, si placet, istas leges de religione,
Cic. Leg. 2, 7, 17:sententiam,
Tac. A. 12, 9:multas mente querelas,
Cat. 64, 223:causas,
Ov. F. 3, 725 et saep.—With acc. and inf. or rel.-clause as object:expromit, repertum in agro suo specum altitudine immensa,
Tac. A. 16, 1:quid in quamque sententiam dici possit, expromere,
Cic. Div. 2, 72, 150:expromerent, quid sentirent,
Liv. 29, 1, 7:indignationem expromens,
Vell. 2, 19.—Hence, expromptus, a, um, P. a., ready, at hand:nunc opus est tua mihi exprompta malitia atque astutia,
Ter. And. 4, 3, 8. -
70 expromptus
ex-prōmo, mpsi (msi), mptum (mtum), 3, v. a., to take out or forth, to draw out, fetch out, bring forth (syn. proferre).I.Lit. (rare):II. A.heminas octo in urceum,
Plaut. Mil. 3, 2, 18:mox inde sensim ad mandendum manibus expromit,
Plin. 10, 72, 93, § 199:maestas voces,
Verg. A. 2, 280.—In gen.:B.exprome benignum ex tete ingenium,
Plaut. Mil. 4, 2, 64; cf.:quidquid est incoctum non expromet, bene coctum dabit,
id. ib. 2, 2, 53:supplicia in civis Romanos,
Cic. Verr. 2, 5, 53, § 139:in meo inimico crudelitatem exprompsisti tuam,
id. Mil. 13, 33:vim eloquentiae in ea causa,
id. Or. 36, 125:omnem industriam vitae et vigilandi laborem in antelucanis cenis,
id. Cat. 2, 10, 22:suum odium,
id. Att. 2, 12, 2:sed quid ego vestram crudelitatem expromo,
id. Dom. 23, 60:vel hilarissimum convivam hinc indidem expromam tibi,
I'll show myself to you, Plaut. Mil. 3, 1, 72. (In Plaut. Bacch. 4, 4, 9, promat, v. Ritschl ad h. l.)—In partic., of speech, to utter, disclose, declare, state (syn.:exponere, narrare, etc.): occulta apud amicum,
Ter. Heaut. 3, 3, 14:sed jam exprome, si placet, istas leges de religione,
Cic. Leg. 2, 7, 17:sententiam,
Tac. A. 12, 9:multas mente querelas,
Cat. 64, 223:causas,
Ov. F. 3, 725 et saep.—With acc. and inf. or rel.-clause as object:expromit, repertum in agro suo specum altitudine immensa,
Tac. A. 16, 1:quid in quamque sententiam dici possit, expromere,
Cic. Div. 2, 72, 150:expromerent, quid sentirent,
Liv. 29, 1, 7:indignationem expromens,
Vell. 2, 19.—Hence, expromptus, a, um, P. a., ready, at hand:nunc opus est tua mihi exprompta malitia atque astutia,
Ter. And. 4, 3, 8. -
71 extorqueo
I.Lit.A.In gen.:B.ferrum e manibus,
Cic. Cat. 2, 1, 2; id. Planc. 41, 98:arma e manibus,
id. Brut. 2, 7; Curt. 8, 2, 4;for which: tibi sica de manibus extorta est,
Cic. Cat. 1, 6, 16:pedem mensulae,
Petr. 136:ut inhaerentem atque incubantem Italiae extorqueret Hannibalem,
tear away, force away, Flor. 2, 6, 57.—In partic.1.Of limbs, to wrench out, put out of joint, dislocate (syn. luxo):2.articulum,
Sen. Ep. 104:omnibus membris extortus et fractus,
crippled, Plin. Ep. 8, 18, 9; cf. Sen. Ep. 66 med.; and:prava extortaque puella,
Juv. 8, 33:in servilem modum lacerati atque extorti,
i. e. dislocated by torture, tortured, Liv. 32, 38, 8; cf. absol.:extorque, nisi ita factum'st,
put me to the torture, Ter. Ad. 3, 4, 37.—To obtain by force, to extort (syn.:II.eripio, exprimo): ut pecunia omnis Stajeno extorta atque erepta sit,
Cic. Clu. 28 fin.:nihil exprimere ab egentibus, nihil ulla vi a miseris extorquere potuit,
id. Prov. Cons. 3, 5:vi et metu extortum,
id. Pis. 35, 86:a Caesare per Herodem talenta Attica quinquaginta extorsistis,
id. Att. 6, 1, 25:obsidibus summa cum contumelia extortis,
Caes. B. G. 7, 54 fin. —Trop., to wrest out or away, obtain or take away by force, to tear away, to extort (syn.: eripio, demo, aufero, etc.): hoc est vim afferre, Torquate, sensibus: extorquere ex animis cognitiones verborum, quibus imbuti sumus, Cic. Fin. 2, 5, 16; cf.:sententias de manibus judicum vi quadam orationis,
id. de Or. 2, 18, 74:suffragium populi per vim,
Liv. 25, 4, 4:extorquebat enim vitam vis morbida membris,
Lucr. 6, 1225 Lachm.:opinionem veritas extorquebit,
Cic. Clu. 2, 6:suam citius abiciet humanitatem quam extorquebit tuam,
id. Lig. 5, 16:patientiam saepe tranquillissimis pectoribus,
Sen. Clem. 1, 1; cf.:mihi hunc errorem,
Cic. de Sen. 23, 85:cui sic extorta voluptas,
Hor. Ep. 2, 2, 139; cf. ib. 57:cum extorta mihi veritas esset,
Cic. Or. 48, 160.—With ut:quoniam extorsisti, ut faterer,
id. Tusc. 1, 7, 14. -
72 fabula
1. I.In gen. (mostly poet. and in post-Aug. prose;B.syn.: narratio, fasti, annales, res gestae, historia): additur fabulae, quo vulgo Sabini aureas armillas brachio laevo habuerint, pepigisse eam, etc.,
Liv. 1, 11, 8:poëticae (opp. incorrupta rerum gestarum monumenta), id. praef. § 6: Ummidius, qui tam (non longa est fabula) dives, ut, etc.,
Hor. S. 1, 1, 95; id. Ep. 1, 2, 6:mutato nomine de te fabula narratur,
id. S. 1, 1, 70:asinaeque paternum Cognomen vertas in risum et fabula flas,
the common talk, town's talk, id. Ep. 1, 13, 9; cf.:heu me, per urbem Fabula quanta fui!
id. Epod. 11, 8:fabula (nec sentis) tota jactaris in urbe,
you are talked of all over the city, Ov. Am. 8, 1, 21; cf. Suet. Aug. 70; id. Dom. 15; Mart. 3, 14:habes omnes fabulas urbis,
Plin. Ep. 8, 18, 11:nova fabula,
the news, Juv. 1, 145:semper formosis fabula poena fuit,
Prop. 2, 32, 26 (3, 30, 26 M.):a diverticulo repetatur fabula,
let us return to our story, Juv. 15, 72.—Transf., conversation (post-Aug.):2.ut fabulas quoque eorum et disputationes et arcana semotae dictionis penitus exciperem,
conversations, Tac. Or. 2:praeceptores cum auditoribus suis fabulas habent,
id. ib. 29; cf.:cum inter fabulas privatas sermo esset ortus, quanti, etc.,
in private conversation, Lampr. Heliog. 25.—With a dependent clause:ne id accidat, quod cuipiam Thraco venisse usu, fabula est,
is related, Gell. 19, 12, 6.—In vulg. lang. (like the Germ. Geschichte), affair, concern, matter:II.sed quid ego aspicio? quae haec fabula'st?
what sort of an affair is this? Plaut. Pers. 5, 2, 11; Ter. And. 4, 4, 8.In partic. (freq. and class.), a fictitious narrative, a tale, story (syn.: apologus, narratio): narrationum tris accepimus species, fabulam, quae versatur in tragoediis atque carminibus non a veritate modo, sed etiam a forma veritatis remota, argumentum... historiam, etc., Quint. 2, 4, 2:B.haec res agetur nobis, vobis fabula,
Plaut. Capt. prol. 52:peregrino narrare fabulas,
id. Men. 5, 1, 24:num igitur me cogis etiam fabulis credere? quae delectationis habeant quantum voles... auctoritatem quidem nullam debemus nec fidem commenticiis rebus adjungere, etc.,
Cic. Div. 2, 55, 113; cf.:fictis fabulis,
id. Mil. 3, 8:antiquitas recepit fabulas, fictas etiam nonnumquam incondite,
id. Rep. 2, 10; cf.:a fabulis ad facta venire,
id. ib. 2, 2 fin.:minor fabulis habetur fides,
id. ib. 2, 10:saepe fabulis fidem firmare (consuerant),
Suet. Rhet. 1 med.;Liv. praef. § 6: non fabula rumor Ille fuit,
Ov. M. 10, 561:fabulam inceptat,
Ter. And. 5, 4, 22:quid tamen ista velit sibi fabula, ede,
Hor. S. 2, 5, 61:fabulae!
mere stories! stuff! nonsense! Ter. Heaut. 2, 3, 95; id. And. 1, 3, 19:ne convivialium fabularum simplicitas in crimen duceretur,
Tac. A. 6, 11 fin.:sufficiunt duae fabulae, an tertiam poscis?
Plin. Ep. 2, 20, 9.—In apposition:jam te premet nox fabulaeque Manes (= fabulosi, inanes),
Hor. C. 1, 4, 16:civis et manes et fabula fies,
Pers. 5, 152:nos jam fabula sumus,
Ter. Hec. 4, 3, 14.—So of idle tales:ineptas et aniles fabulas devita,
Vulg. 1 Tim. 4, 7 al.—Of particular kinds of poetry.1.Most freq., a dramatic poem, drama, play (syn.:2.ludus, cantus, actio, etc.): in full, fabula scaenica,
Amm. 28, 1, 4;or, theatralis,
id. 14, 6, 20:fabula ad actum scenarum composita,
Quint. 5, 10, 9; cf. id. 11, 3, 73 sq.:Livianae fabulae non satis dignae, quae iterum legantur. Atque hic Livius primus fabulam, C. Clodio Caeci filio et M. Tuditano Cos. docuit,
produced, Cic. Brut. 18, 72; v. doceo, II. init.; cf.: fabulam dare, under do, II. H.; so,facere,
Varr. L. L. 5, 8:neque histrioni ut placeat, peragenda fabula est,
Cic. de Sen. 19, 70:securus, cadat an recto stet fabula talo,
Hor. Ep. 2, 1, 176:neve minor neu sit quinto productior actu Fabula,
id. A. P. 190:M. Pacuvii nova fabula,
Cic. Lael. 7, 24:Terentii,
Hor. S. 1, 2, 21:Attae,
id. Ep. 2, 1, 80 et saep.:in fabulis stultissima persona,
Cic. Lael. 26, 100 et saep.— Transf.:non solum unum actum, sed totam fabulam confecissem,
Cic. Phil. 2, 14, 34.—A fable (cf. apologus):2.fabularum cur sit inventum genus Brevi docebo, etc.,
Phaedr. 3, prol. 33:quae (res) vel apologum, vel fabulam vel aliquam contineat irrisionem,
Cic. Inv. 1, 17, 25:nota illa de membris humanis adversus ventrem discordantibus fabula,
Quint. 5, 11, 19 (shortly before, fabella) et saep.—Prov.: Lupus in fabula (like the Engl., talk of the devil, and he will appear), of a person who comes just as we are talking about him, Ter. Ad. 4, 1, 21; Cic. Att. 13, 33, 4; so,lupus in sermone,
Plaut. Stich. 4, 1, 71.făbŭla, v. fabulus. -
73 ferus
I.Lit., of animals and plants.A.Adj. (syn. immanis, opp. cicur):B.quae vero et quam varia genera bestiarum vel cicurum vel ferarum!
Cic. N. D. 2, 39, 99; cf.:si hoc apparet in bestiis, volucribus, nantibus, agrestibus, cicuribus, feris,
id. Lael. 21, 81:apes (opp. cicures),
Varr. R. R. 3, 16, 19:immanes et ferae beluae,
Cic. N. D. 2, 64, 161:fera et immanis belua,
id. Ac. 2, 34, 108; Nep. Dat. 3, 2; Curt. 5, 4, 19; Suet. Aug. 67:leones,
Hor. Epod. 7, 12:equus,
id. S. 1, 5, 57:caprae,
Verg. A. 4, 152:palumbus,
Plin. 30, 7, 20, § 60 et saep.:arbores,
Plin. 14, 20, 25, § 127:oliva,
Stat. Th. 6, 7:fructus,
Verg. G. 2, 36:odor (with solitudinem redolens),
disagreeable, Plin. 12, 17, 37, § 76.—Subst.1.fĕrus, i, m., a wild animal, wild beast ( poet.); a lion, Phaedr. 1, 21, 8; a boar, id. 4, 4, 3; a horse, Verg. A. 2, 51; 5, 818; a stag, id. ib. 7, 489; a serpent, Sil. 6, 268.—2.fĕra, ae (sc. bestia), f., a wild animal, wild beast (class.):II.immani et vastae insidens beluae, quocumque vult, inflectit illam feram,
Cic. Rep. 2, 40; cf. id. Rosc. Am. 26, 71:neque ulla re longius absumus a natura ferarum,
id. Off. 1, 16, 50:ipsae ferae nullo insequente saepe incidunt (in plagas),
id. ib. 3, 17, 68:multa in ea (silva Hercynia) genera ferarum nasci constat,
Caes. B. G. 6, 25 fin.:neque homini neque ferae parcunt,
id. ib. 6, 28, 2:formidolosae dum latent silvis ferae,
Hor. Epod. 5, 55:more ferarum,
id. S. 1, 3, 109:Romulea fera,
the she-wolf that suckled Romulus, Juv. 11, 104; a sea-monster, Ov. M. 4, 713; 719; a serpent, Hyg. Astr. 2, 42; the ant, Mart. 6, 15, 2; the constellations of the Great and Little Bear:magna minorque ferae,
id. Tr. 4, 3, 1; Vulg. Gen. 37, 20.— Prov.: ferae inter se placidae sunt, morsuque similium abstinent, Sen. de lra, 2, 8, 3.—Transf., of places (syn. incultus):III.in locis feris arbores plura ferunt, in his, quae sunt culta, meliora,
wild, uncultivated, Varr. R. R. 1, 7, 7; cf.: ferus, ager incultus, Paul. ex Fest. p. 86 Müll.:montes,
Verg. E. 5, 28:silvae,
Hor. S. 2, 6, 92.—Trop., wild, rude, uncultivated; savage, barbarous, fierce, cruel (syn.: immanis, agrestis, inhumanus;opp. mansuetus, humanus): ipsis in hominibus nulla gens est neque tam mansueta neque tam fera, quae non, etc.,
Cic. Leg. 1, 8, 24; cf.:nulla gens tam fera, nemo omnium tam immanis, cujus, etc.,
id. Tusc. 1, 13, 30; id. Phil. 3, 9, 23:ex feris et immanibus mites reddidit et mansuetos,
id. Inv. 1, 2, 2; id. Verr. 2, 2, 21, § 51:ferus atque agrestis,
id. Rosc. Am. 27, 74:inhumani ac feri testes,
id. Rep. 1, 37 fin.; cf. Ter. And. 1, 5, 43:ferus et ferreus,
Cic. Q. Fr. 1, 3, 3:quam ferus et vere ferreus ille fuit!
Tib. 1, 10, 2;v. ferreus: nemo adeo ferus est, ut non mitescere possit,
Hor. Ep. 1, 1, 39:Britanni hospitibus feri,
id. C. 3, 4, 33:Numantia,
id. ib. 2, 12, 1:Iberia,
id. ib. 4, 5, 27:animi hominum, studiis bellandi jam immanes ac feri,
Cic. Rep. 2, 14; id. Fragm. ap. Non. 342, 33 (Rep. 2, 23 ed. Mos.):ingenium immansuetum ferumque,
Ov. M. 15, 85; cf.:(ostendere ejus) mores feros immanemque naturam,
Cic. Rosc. Am. 13, 37:homines a fera agrestique vita ad hunc humanum cultum civilemque deducere,
id. de Or. 1, 8, 33:victus,
id. Inv. 1, 2, 2:moenera militiaï,
Lucr. 1, 29:munera belli,
id. 1, 32:hiems,
Ov. Tr. 1, 1, 42; cf.:diluvies,
Hor. C. 3, 29, 40:sacra (of death by sacrifice),
Ov. M. 13, 454:dolores lenire requie,
id. ib. 13, 317.—With supine: ferum visu dictuque (= deinon idein kai legein), Sil. 1, 175.—No comp. or sup. -
74 frequens
frĕquens, entis, adj. [root phrak-, phrassô, to enclose, make close; Lat. farcio, fartilis, etc.; cf. Germ. Berg, Burg], that takes place repeatedly, often, or frequently, often, frequent (class.; syn.: celeber, creber).I.Lit.A.Of persons, that is often at a place, or that often does a thing, regular, constant, repeated (syn.:B.assiduus, creber, multus): erat ille Romae frequens, in foro et in ore omnium cottidie versabatur,
Cic. Rosc. Am. 6, 16:quibuscum si frequentes sunt,
id. Off. 2, 13, 46; cf. Ter. Ad. 1, 1, 80.— Comp.:quod filium frequentiorem prope cum illis quam secum cernebat,
Liv. 39, 53, 11:Demosthenes frequens fuit Platonis auditor,
an assiduous hearer, Cic. Or. 4, 45:nos autem in hoc genere (orationis) frequentes,
id. ib. 50, 167:sed in utroque frequentiores sunt poëtae,
id. ib. 60, 202; cf.spectator,
Quint. 10, 5, 19:conviva,
Mart. 9, 98, 10:frequentem ad signa esse,
Liv. 3, 24, 5:adesse senatui,
Tac. A. 4, 55; so with dat.:contionibus,
id. H. 4, 69 fin.:secretis,
id. A. 4, 3:in ore frequens posteritatis eris,
Ov. P. 2, 6, 34:frequens te audivi atque affui,
Cic. de Or. 1, 57, 243.— Poet. with inf.:hic hominum casus lenire et demere fatis Jura frequens,
Stat. Th. 7, 706.—Of inanim. and abstr. things, repeated, often, frequent, common, usual:II.mihi frequentem operam dedistis,
Plaut. Cist. 1, 1, 7:(senectus) caret epulis exstructisque mensis et frequentibus poculis,
Cic. de Sen. 13, 44:frequentiores (lactucae) in cibo,
Plin. 20, 7, 26, § 68:frequentes litterae,
Suet. Tib. 11:edicta,
id. Ner. 41:iambus et trochaeus frequens,
Cic. de Or. 3, 47, 182; cf.:(verbum igitur) cum apud alios sit etiam frequens, apud alios numquam reperiatur,
Quint. 1, 5, 39:opera (= assidua),
Plaut. Cist. 1, 1, 7; cf. Varr. L. L. 7, § 99: frequentiora latrocinia, Asin. Poll. ap. Cic. Fam. 10, 31, 1:familiaritas,
Nep. Att. 19 fin.:honores,
id. Phoc. 1:comparationis usus,
Quint. 8, 6, 14:frequentior usus anulorum,
Plin. 33, 1, 6, § 17; cf.:nec fuit alia gemma apud antiquos usu frequentior,
id. 37, 7, 31, § 106:frequentior fama,
Liv. 2, 32, 3: sententia, held or adopted by many, Plin. Ep. 2, 11, 6:frequens apud Graecos adagium,
Gell. 1, 8, 4; cf. Quint. 8, 6, 37:id frequentius est, quam ut exemplis confirmandum sit,
id. 4, 1, 75; 9, 2, 53:esse videatur, jam nimis frequens, octonarium incohat,
id. 9, 4, 73.— With a subject-clause:erat adhuc frequens senatoribus, si quid, etc....loco sententiae promere, = usitatum,
Tac. A. 2, 33:parere ergo exceptionem rei judicatae, frequens est,
Dig. 44, 2, 6.Transf., of a multitude, assembled in great numbers, full, crowded, numerous:B.videt multos equites Romanos, frequentes praeterea cives atque socios,
Cic. Verr. 1, 3, 7:refert etiam, qui audiant, frequentes an pauci an singuli,
id. de Or. 3, 55, 211:major frequentiorque legatio,
Liv. 5, 5, 10:senatus fuit frequentior quam, etc.... frequentes fuimus, omnino ad ducentos,
Cic. Q. Fr. 2, 1, 1:senatus frequens convenit,
id. Fam. 10, 12, 3; cf.:senatus frequens vocatu Drusi in curiam venit,
id. de Or. 3, 1, 2; Plaut. Mil. 2, 6, 111; cf.also: frequentissimo senatu,
Cic. Phil. 2, 38, 99:ad frequentiores consultatio dilata,
Liv. 35, 7, 1:legem populi frequentis suffragiis abrogare,
Cic. Brut. 62, 222:mane Germani frequentes ad eum in castra venerunt,
in great numbers, Caes. B. G. 4, 13, 4; cf.:eodem conveniunt undique frequentes,
id. ib. 7, 63, 6; id. B. C. 1, 13, 1:frequenti consessu,
Suet. Aug. 44:convivio frequenti,
id. Caes. 31; id. Tib. 61:frequenti auditorio,
id. Claud. 41:equites Romani, qui frequentissimi in gradibus Concordiae steterunt,
Cic. Phil. 7, 8, 21:huc postero die quam frequentissimi conveniunt,
Caes. B. G. 4, 11, 5:frequens ibi hic piscis,
Plin. 9, 59, 85, § 180: huc frequens Caementa demittit redemptor Cum famulis ( poet. for famulis frequentibus), Hor. C. 3, 1, 34.—Of places filled with a multitude, filled, full, crowded, populous, much frequented, well stocked (syn.: plenus, abundans).— Constr. absol., with abl., and in Tac. also [p. 780] with gen.(α).Absol.:(β).frequentissimum theatrum,
Cic. Div. 1, 28 fin.:sic ut nulla (praefectura) tota Italia frequentior dici possit,
more populous, id. Planc. 8, 21:ei processit, ut est frequens municipium magna multitudo,
id. Phil. 2, 41, 106:Numidia,
Sall. J. 78 fin.:celebre et frequens emporium,
much frequented, Liv. 38, 18, 11:via,
Ov. A. A. 1, 585; cf.compita,
Hor. S. 2, 3, 26:ludi,
id. Carm. Sec. 22; cf.pompa,
Ov. A. A. 1, 147.—With abl. (since the Aug. per.):* (γ).cum situm moeniaque et frequentem tectis urbem vidissent,
Liv. 1, 9, 9:loca aedificiis,
id. 31, 23, 5:Aegyptus multis (urbibus),
Plin. 5, 9, 11, § 60:terra colubris,
Ov. M. 4, 620:Sinuessa niveis columbis,
id. ib. 15, 715:silva trabibus,
id. ib. 8, 328; cf.:locus piceis ilicibusque,
id. H. 16, 54:nemus agrestium pavonum multitudine frequens,
Curt. 9, 2, 13:Nilus feris et beluis,
Plin. 5, 9, 10, § 53:amnis vorticibus,
Ov. M. 9, 106:vivarium piscibus,
Col. 8, 16, 4:pharetra telis Lernaeis,
Sen. Herc. Fur. 1233.— Comp.:utra pars frequentior vicis esset,
Liv. 35, 11, 5.—With gen.:1.quod talis silvae frequens fecundusque erat (mons),
Tac. A. 4, 65.—Hence, adv.: frĕ-quenter.(Acc. to I.) Often, frequently (not freq. till after the Aug. per.):2.ut frequenter et assidue consequamur artis rationem studio et exercitatione,
Auct. Her. 4, 56, 69:ad aliquem frequenter ventitare,
Cic. Rep. 1, 9 (Moser, frequentes); cf.:gratior (erat) Alexandro frequenter in officinam ventitanti,
Plin. 35, 10, 36, § 85:praecipue quidem apud Ciceronem, frequenter tamen apud Asinium,
Quint. 1, 8, 11:frequenter in his etiam conjecturae locus est, nonnumquam tractatur aliqua finitio: aliquando etiam legales possunt incidere tractatus,
id. 3, 8, 4:habet usum talis allegoriae frequenter oratio, sed raro totius,
id. 8, 6, 47:continuo aut certe nimium frequenter,
id. 9, 1, 11;opp. semper,
id. 12, 1, 3; v. infra.— Comp.:quod et M. Cicero scripto ad Brutum libro frequentius testatur,
Quint. 1, 10, 4:haec ad conjecturam frequentius pertinent, sed interim ad jus quoque,
id. 5, 10, 38:ne plebs frumentationum causa frequentius a negotiis avocaretur,
Suet. Aug. 40:non alias missi cecidere frequentius ignes,
Ov. F. 3, 287.— Sup.:translatione frequentissime sermo omnis utitur,
Cic. Or. 24, 81:non semper, etiamsi frequentissime, tuenda veritas erit,
Quint. 2, 17, 36; Suet. Aug. 43.—(Acc. to II.) Numerously, in great numbers, by many (very rare):huic frequenter interceditur,
Cic. Att. 1, 19, 5:Romam inde frequenter migratum est,
Liv. 1, 11, 4. -
75 molior
I.Neutr.A.To set one's self or one's powers in motion, to make exertions, exert one's self, to endeavor, struggle, strive, toil, etc. (rare but class.;B.syn.: conor, nitor): viden ut misere moliuntur?
Plaut. Curc. 1, 3, 32:agam per me ipse et moliar,
Cic. Fam. 6, 10, 2:nōsti mores mulierum: Dum moliuntur, dum comuntur, annus est,
Ter. Heaut. 2, 2, 11:horam amplius jam in demoliendo signo permulti homines moliebantur,
Cic. Verr. 2, 4, 43, § 95.—To set one's self in motion, endeavor to depart, to depart:II.molientem hinc Hannibalem,
Liv. 28, 44:dum naves moliuntur a terra,
id. 37, 11:in quam (insulam) gladiatores navibus molientes,
Tac. H. 2, 35.—Act.A.To labor upon any thing, exert one's self at or upon, set in motion, work an instrument or engine; to work any thing (cf. ago; class.).1.Nihil enim agit (vita deorum),... nulla opera molitur, Cic. N. D. 1, 19, 51:2.res dura et regni novitas me talia cogant moliri,
Verg. A. 1, 564: validam in vites molire bipennem, to work, i. e. wield, id. G. 4, 331: ancoras, to work, i. e. hoist the anchor, weigh anchor, Liv. 28, 17:agricola incurvo terram molitus aratro,
i. e. to work, cultivate, till the ground, Verg. G. 1, 494; Col. 1 praef. 17;11, 2, 19: erro molirier arva,
Lucr. 5, 932: fores, to work, i. e. to force, to break open, Tac. A. 1, 39; 2, 82; Liv. 23, 18, 2; 24, 46, 5:Atharrias ad Philotam missus clausum aditum domus moliebatur,
Curt. 6, 8, 20:habenas,
to guide, Verg. A. 12, 327:fulmina molitur dextrā,
hurls, id. G. 1, 329:ignem,
id. A. 10, 131:opera,
to begin work, Col. 11, 2, 2:aliquid sub divo moliri potest,
id. 1, 8, 9.—To set in motion, bestir, rouse, cause to remove, displace (syn.:3.deicio, deturbo): montes suā sede,
displaces, Liv. 9, 3:corpora ex somno moliebantur,
aroused, id. 36, 24, 3:onera objecta,
id. 25, 36.—To build, make, erect, construct (syn.:B.condo, fundo, construo): muros,
to build, Verg. A. 3, 132:classem,
id. ib. 3, 6:arcem,
id. ib. 1, 424:atrium,
Hor. C. 3, 1, 46:aedem,
Flor. 1, 7:locum,
prepares, Verg. A. 7, 158:pocula de inimicorum capitibus hominum,
to construct, make, Sol. 15.—Trop., to endeavor to do; to undertake, attempt, set about any thing (cf.:aggredior, apparo): nec ea, quae agunt, molientes cum labore operoso,
performing, doing, Cic. N. D. 2, 23, 59:viam clipei molita per oras,
made its way, Verg. A. 10, 477:inde datum molitur iter,
id. ib. 6, 477:jamque alio moliris iter,
Stat. S. 5, 2, 61:viam et gressus,
Claud. Rapt. Pros. 1, 278; 3, 438: animum, to form or acquire for one's self, Ov. A. A. 2, 119:laborem,
to undertake, Verg. A. 4, 233:struere et moliri aliquid calamitatis alicui,
to try to bring upon, Cic. Clu. 64, 178:fortissimis atque optimis civibus periculum moliri,
id. Sest. 1, 1:pestem patriae nefarie,
id. Cat. 2, 1, 1:perniciem rei publicae,
id. ib. 1, 2, 5: insidias avibus, to lay snares, Verg. G. 1, 271:crimina et accusatorem,
to bring about, find out, Tac. A. 12, 22:triumphos,
Ov. M. 14, 719:fugam,
Verg. A. 2, 109:moram,
to cause, make, occasion, id. ib. 1, 414:opem extremam alicui,
Val. Fl. 6, 431:dolos apertos,
to devise, id. 5, 249:bellum in animo,
to design, meditate, Vell. 2, 46:Athenienses urbem ex integro condere moliuntur,
Just. 2, 15, 1:mundum efficere moliens deus,
attempting, Cic. Univ. 4:fallere,
Val. Fl. 3, 491:de occupando regno moliens,
striving to usurp the government, Cic. Rep. 2, 35, 60:nuptias,
to bring about, Tac. A. 12, 3:apud judices oratione molienda sunt amor, odium, etc.,
are to be excited, called forth, Cic. de Or. 2, 51, 206:tumorem,
Col. 6, 17:vorandi facultatem,
Cels. 1, 3:fidem moliri coepit,
began to meddle with, disturb, Liv. 6, 11, 8. -
76 obitus
1.ŏbĭtus, a, um, Part., from obeo.2. I.A going [p. 1235] to, approaching; an approach, a visit (perhaps only ante- and post-class.; syn. adventus): obitu dicebant pro aditu, Paul. ex Fest. p. 188 Müll.: ecquis est qui interrumpit sermonem meum obitu suo? Turp. ap. Non. 357, 21 sq.: ut voluptati obitus, sermo, adventus suus quocumque adveneris, Semper siet, * Ter. Hec. 5, 4, 19 (obitus occursus: ob enim significat contra;II.ergo obitus aditus): civitatum multarum,
App. M. 9, 13.—A going down, setting (the class. signif. of the word; syn. occasus).A.Of the heavenly bodies:B.solis et lunae reliquorumque siderum ortus, obitus motusque,
Cic. Div. 1, 56, 128; id. de Or. 1, 42, 187:lunae,
id. N. D. 2, 7, 19; Lucr. 4, 393:stellarum ortus atque obitus,
Cat. 66, 2:signorum obitus et ortus,
Verg. G. 1, 257. —Pregn., downfall, ruin, destruction, death, etc. (syn. interitus):III.post obitum vel potius excessum Romuli,
Cic. Rep. 2, 30, 52; cf.of the same: post optimi regis obitum,
id. ib. 1, 41, 64: posteaquam mihi renuntiatum est de obitu Tulliae, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 1:obitus consulum,
id. Brut. 11, 10, 2:post eorum obitum,
Caes. B. G. 2, 29 fin.:immaturus,
Suet. Calig. 8:longum miserata dolorem Difficilesque obitus,
her painful death, Verg. A. 4, 694:ducum,
id. ib. 12, 501: post obitum occasumque nostrum, since my ruin (i. e. exile), Cic. Pis. 15, 34:omnium interitus atque obitus,
id. Div. 2, 16, 37 (al. leg. ortus):dici beatus ante obitum nemo debet,
Ov. M. 3, 137.—(Acc. to obeo, II. B. 4.) An entering upon, undertaking a thing (post-class.): fugae, Tert. Fug. ap. Persec. 1. -
77 oblino
ob-lĭno, lēvi, rarely lĭni (Varr. ap. Prisc. p. 898 P.), lĭtum, 3 (form acc. to the 4th conj. oblinio, q. v.), v. a., to daub or smear over, to bedaub, besmear (syn.: inficio, induco).I.Lit.A.In gen.:B.cerussā malas oblinere,
Plaut. Most. 1, 3, 101:se visco,
Varr. R. R. 3, 7:obliti unguentis,
Cic. Cat. 2, 5, 10:oblitus caeno,
id. Att. 1, 21:oblitus faciem suo cruore,
having besmeared his face with his own blood, Tac. A. 2, 17:caede,
Ov. M. 4, 97:sanguine,
id. ib. 11, 367.—In partic.1.To smear over, blot out, rub out any thing written (post-class.; cf.:2.deleo, interpolo, oblittero): vestrum obleverunt et vestri superscripserunt,
Gell. 20, 6, 4.— Trop.:veritatem oblinire,
to blot out, Ambros. de Spic. Savet. 3, 10, 60.—To bemire, befoul, defile (syn.: polluo, inquino, maculo): quid tu istuc curas, ubi ego oblinar atque voluter? Lucil. ap. Non. 420, 22:3.catulos,
Varr. R. R. 2, 9, 13:aliquem caeno,
Dig. 47, 11, 1, § 1; cf. also II. A.—To stop up by smearing, to plaster over (syn. obturo):C.dolia oblinito,
Cato, R. R. 36:amphoram,
id. ib. 127:oblinitur minimae si qua est suspicio rimae,
is stopped up, Mart. 11, 45, 5:gypso oblitus cadus,
Plin. 20, 9, 39, § 98.—Transf., to cover over, fill with any thing (of things;II.very rare): villa oblita tabulis pictis,
Varr. R. R. 3, 2, 5.—Trop.A.To befoui, defile (class.): se externis moribus. Cic. Brut. 13, 51:B.oblitus parricidio,
id. Phil. 11, 12, 27:sunt omnia dedecore oblita,
id. Verr. 2, 3, 4, § 8:geram morem vobis et me oblinam sciens,
id. Rep. 3, 5, 8:aliquem versibus atris,
to defame, Hor. Ep. 1, 19, 30.—To cover over, to fill with any thing; to fill to excess, to overload: facetiae oblitae Latio. Roman wit which had received a Latin tincture (through the right of citizenship granted to the Latins), Cic. Fam. 9, 15, 2:C.divitiis oblitus actor,
covered, decked, Hor. Ep. 2, 1, 204:oblita oratio,
overloaded, Auct. Her. 4, 11, 16:Sallustii scripta nimiā priscorum verborum affectatione oblita,
Suet. Gram. 10.—To cover over, blind, deceive:sicine mihi esse os oblitum,
Plaut. Curc. 4, 4, 33. -
78 offendo
1.offendo, di, sum, 3, v. a. and n. [obfendo]. to hit, thrust, strike, or dash against something (syn.: illido, impingo; class.).I.Lit.:B.offendere caput ad fornicem,
Quint. 6, 3, 67:latus vehementer,
Cic. Clu. 62, 175:coxam,
to hurt himself in the haunch, Col. 5, 9, 1: pedem, Auct. B. Hisp. 23; Ov. F. 2, 720:solido,
against something solid, Hor. S. 2, 1, 78:in scopulis offendit puppis,
strikes on, Ov. P. 4, 14, 22:in redeundo offenderunt,
ran aground, Caes. B. C. 3, 8:in cornua,
Sol. 40:ne quem in cursu capite, aut cubito, aut pectore offendam, aut genu,
Plaut. Curc. 2, 3, 2:visco,
id. Poen. 2, 37.—Transf., to hit upon, light upon a person or thing, i. e. to come upon, meet with, find (syn.: deprehendo, invenio): si te hic offendero, moriere, Enn. ap. Cic. Rab. Post. 11, 29 (Trag. v. 301 Vahl.); cf. Cic. Att. 7, 26, 1:II.haec, cum ego a foro revortar, facite ut offendam parata,
Plaut. Ps. 1, 2, 30:paululum si cessassem, Domi non offendissem,
Ter. Eun. 4, 4, 5:si te in plateā offendero hac post umquam, periisti,
id. ib. 5, 8, 34; id. Phorm. 5, 1, 31:imparatum te offendam,
will come upon you unawares, will surprise you, Cic. Fam. 2, 3:eundem bonorum sensum,
id. ib. 1, 9, 17:nondum perfectum templum offendere,
id. Verr. 2, 4, 28, § 64:omnia aliter ac jusserat offendit,
id. Rep. 1, 38, 59.—Trop.A.In gen., to suffer damage, receive an injury:B.quis est tam Lynceus, qui in tantis tenebris nihil offendat, nusquam incurrat?
Cic. Fam. 9, 2, 2:in causis,
id. de Or. 2, 74, 301:ad fortunam,
Phaedr. 4, 14, 6.—In partic., to stumble, blunder, make a mistake, commit a fault; to commit an offence, to be offensive (syn.:C.pecco, delinquo): in quo ipsi offendissent, alios reprehendissent,
Cic. Clu. 36, 98:sin quid offenderit, sibi totum, tibi nihil offenderit,
id. Fam. 2, 18, 3:offendebant illi quidem apud gravīs et honestos homines, sed populi judiciis florebant,
gave offence to, id. Sest. 49, 105:se apud plebem offendisse de aerario,
id. Att. 10, 4, 8:neque in eo solum offenderat, quod,
Nep. Phoc. 2, 2: legi, to offend against or violate the law, Dig. 22, 1, 1.—Hence (eccl. Lat.), to offend, commit a sin:in multis enim offendimus omnes,
Vulg. Jac. 3, 2.— Of things, to be offensive:cum nihil aliud offenderit,
Liv. 2, 2, 2; cf. id. 4, 42, 2.—To find fault with, be displeased with, take offence at any thing:D.at credo, in Caesarem probatis, in me offenditis,
Caes. B. C. 2, 32:si in me aliquid offendistis,
have taken any offence at me, Cic. Mil. 36, 99.—To fail in any thing, i. e. to have a misfortune, to be unfortunate, meet with ill success:E.apud judices offendere, opp. causam iis probare,
Cic. Clu. 23, 63:cum multi viri fortes offenderint,
id. Verr. 2, 5, 50, § 131:tamquam M. Atilius primo accessu ad Africam offenderit,
i. e. met with a calamity, Liv. 28, 43, 17; cf. I. A. supra.— Impers. pass.:sin aliquid esset offensum,
Cic. Fam. 1, 7:quoties culpā ducis esset offensum,
might have met with a defeat, Caes. B. C. 3, 72; cf.:nullum ejusmodi casum exspectans, quo... in milibus passuum tribus offendi posset,
id. B. G. 6, 36 Kraner ad loc.:at si valetudo ejus offendissit,
failed, Gell. 4, 2, 10.—To shock, offend, mortify, vex, displease one:A.me exquisisse aliquid, in quo te offenderem,
Cic. Fam. 3, 8, 4:tuam existimationem,
id. ib. 3, 8, 7:neminem umquam non re, non verbo, non vultu denique offendit,
id. Balb. 26, 59:offensus nemo contumeliā,
id. Att. 6, 3, 3:ne offendam patrem,
id. ib. 6, 3, 9:ut eos splendor offendat,
id. Fam. 1, 7, 7:extinctum lumen recens offendit nares,
Lucr. 6, 791:offendere tot caligas, tot Milia clavorum,
provoke, Juv. 16, 24:polypodion offendit stomachum,
disagrees with, Plin. 26, 8, 37, § 58:ne colorum claritas aciem oculorum offenderet,
id. 35, 10, 36, § 97.— Pass., to be displeased, feel hurt:multis rebus meus offendebatur animus,
Cic. Fam. 1, 9, 10.— With inf.:ut non offendar subripi (ista munera),
so that I am not offended at their being taken from me, Phaedr. 4, 11, 6: componi aliquid de se, offendebatur, he took it ill, if, etc., Suet. Aug. 8, 9 fin. —Hence, of-fensus, a, um, P. a.Offensive, odious (cf.:B.invisus, odiosus, infensus): miserum atque invidiosum offensumque ordinem senatorium!
Cic. Verr. 2, 3, 62, § 145:offensum et invisum esse alicui,
id. Sest. 58, 125.—As subst.: offensum, i, n., the offence:offensum est quod eorum, qui audiunt, voluntatem laedit,
Cic. Inv. 1, 49, 92.—Offended, displeased, vexed, incensed, imbittered:2.offensus et alienatus animus,
Cic. Att. 1, 17, 7:aliena et offensa populi voluntas,
id. Tusc. 5, 37, 106: offensos merere [p. 1259] deos, Ov. H. 21, 48: offensi animi regum, Auct. B. Alex. 32.— Comp.:quem cum esse offensiorem arbitrarer,
Cic. Att. 1, 5, 2:quem sibi offensiorem sciebat esse,
id. Clu. 62, 172; id. Att. 1, 5, 5.offendo, ĭnis, f. [1. offendo], an offence, Afran. ap. Non. 146, 32 (offendo, offensio, Non.). -
79 offensum
1.offendo, di, sum, 3, v. a. and n. [obfendo]. to hit, thrust, strike, or dash against something (syn.: illido, impingo; class.).I.Lit.:B.offendere caput ad fornicem,
Quint. 6, 3, 67:latus vehementer,
Cic. Clu. 62, 175:coxam,
to hurt himself in the haunch, Col. 5, 9, 1: pedem, Auct. B. Hisp. 23; Ov. F. 2, 720:solido,
against something solid, Hor. S. 2, 1, 78:in scopulis offendit puppis,
strikes on, Ov. P. 4, 14, 22:in redeundo offenderunt,
ran aground, Caes. B. C. 3, 8:in cornua,
Sol. 40:ne quem in cursu capite, aut cubito, aut pectore offendam, aut genu,
Plaut. Curc. 2, 3, 2:visco,
id. Poen. 2, 37.—Transf., to hit upon, light upon a person or thing, i. e. to come upon, meet with, find (syn.: deprehendo, invenio): si te hic offendero, moriere, Enn. ap. Cic. Rab. Post. 11, 29 (Trag. v. 301 Vahl.); cf. Cic. Att. 7, 26, 1:II.haec, cum ego a foro revortar, facite ut offendam parata,
Plaut. Ps. 1, 2, 30:paululum si cessassem, Domi non offendissem,
Ter. Eun. 4, 4, 5:si te in plateā offendero hac post umquam, periisti,
id. ib. 5, 8, 34; id. Phorm. 5, 1, 31:imparatum te offendam,
will come upon you unawares, will surprise you, Cic. Fam. 2, 3:eundem bonorum sensum,
id. ib. 1, 9, 17:nondum perfectum templum offendere,
id. Verr. 2, 4, 28, § 64:omnia aliter ac jusserat offendit,
id. Rep. 1, 38, 59.—Trop.A.In gen., to suffer damage, receive an injury:B.quis est tam Lynceus, qui in tantis tenebris nihil offendat, nusquam incurrat?
Cic. Fam. 9, 2, 2:in causis,
id. de Or. 2, 74, 301:ad fortunam,
Phaedr. 4, 14, 6.—In partic., to stumble, blunder, make a mistake, commit a fault; to commit an offence, to be offensive (syn.:C.pecco, delinquo): in quo ipsi offendissent, alios reprehendissent,
Cic. Clu. 36, 98:sin quid offenderit, sibi totum, tibi nihil offenderit,
id. Fam. 2, 18, 3:offendebant illi quidem apud gravīs et honestos homines, sed populi judiciis florebant,
gave offence to, id. Sest. 49, 105:se apud plebem offendisse de aerario,
id. Att. 10, 4, 8:neque in eo solum offenderat, quod,
Nep. Phoc. 2, 2: legi, to offend against or violate the law, Dig. 22, 1, 1.—Hence (eccl. Lat.), to offend, commit a sin:in multis enim offendimus omnes,
Vulg. Jac. 3, 2.— Of things, to be offensive:cum nihil aliud offenderit,
Liv. 2, 2, 2; cf. id. 4, 42, 2.—To find fault with, be displeased with, take offence at any thing:D.at credo, in Caesarem probatis, in me offenditis,
Caes. B. C. 2, 32:si in me aliquid offendistis,
have taken any offence at me, Cic. Mil. 36, 99.—To fail in any thing, i. e. to have a misfortune, to be unfortunate, meet with ill success:E.apud judices offendere, opp. causam iis probare,
Cic. Clu. 23, 63:cum multi viri fortes offenderint,
id. Verr. 2, 5, 50, § 131:tamquam M. Atilius primo accessu ad Africam offenderit,
i. e. met with a calamity, Liv. 28, 43, 17; cf. I. A. supra.— Impers. pass.:sin aliquid esset offensum,
Cic. Fam. 1, 7:quoties culpā ducis esset offensum,
might have met with a defeat, Caes. B. C. 3, 72; cf.:nullum ejusmodi casum exspectans, quo... in milibus passuum tribus offendi posset,
id. B. G. 6, 36 Kraner ad loc.:at si valetudo ejus offendissit,
failed, Gell. 4, 2, 10.—To shock, offend, mortify, vex, displease one:A.me exquisisse aliquid, in quo te offenderem,
Cic. Fam. 3, 8, 4:tuam existimationem,
id. ib. 3, 8, 7:neminem umquam non re, non verbo, non vultu denique offendit,
id. Balb. 26, 59:offensus nemo contumeliā,
id. Att. 6, 3, 3:ne offendam patrem,
id. ib. 6, 3, 9:ut eos splendor offendat,
id. Fam. 1, 7, 7:extinctum lumen recens offendit nares,
Lucr. 6, 791:offendere tot caligas, tot Milia clavorum,
provoke, Juv. 16, 24:polypodion offendit stomachum,
disagrees with, Plin. 26, 8, 37, § 58:ne colorum claritas aciem oculorum offenderet,
id. 35, 10, 36, § 97.— Pass., to be displeased, feel hurt:multis rebus meus offendebatur animus,
Cic. Fam. 1, 9, 10.— With inf.:ut non offendar subripi (ista munera),
so that I am not offended at their being taken from me, Phaedr. 4, 11, 6: componi aliquid de se, offendebatur, he took it ill, if, etc., Suet. Aug. 8, 9 fin. —Hence, of-fensus, a, um, P. a.Offensive, odious (cf.:B.invisus, odiosus, infensus): miserum atque invidiosum offensumque ordinem senatorium!
Cic. Verr. 2, 3, 62, § 145:offensum et invisum esse alicui,
id. Sest. 58, 125.—As subst.: offensum, i, n., the offence:offensum est quod eorum, qui audiunt, voluntatem laedit,
Cic. Inv. 1, 49, 92.—Offended, displeased, vexed, incensed, imbittered:2.offensus et alienatus animus,
Cic. Att. 1, 17, 7:aliena et offensa populi voluntas,
id. Tusc. 5, 37, 106: offensos merere [p. 1259] deos, Ov. H. 21, 48: offensi animi regum, Auct. B. Alex. 32.— Comp.:quem cum esse offensiorem arbitrarer,
Cic. Att. 1, 5, 2:quem sibi offensiorem sciebat esse,
id. Clu. 62, 172; id. Att. 1, 5, 5.offendo, ĭnis, f. [1. offendo], an offence, Afran. ap. Non. 146, 32 (offendo, offensio, Non.). -
80 ostendo
ostendo, di, sum, and tum (ostensus, Varr. ap. Prisc. p. 892 P.; Luc. 2, 192: ostentus, Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 45; Pac. and Varr. ap. Prisc. l. l.; Tac. H. 1, 78:I.ostensurus,
Suet. Ner. 13; App. ap. Prisc. p. 892 P.:ostenturus,
Cato, Or. 52, 2; v. also the apoc. form: ostende ostendam, ut permultis aliis exemplis ejus generis manifestum est, Paul. ex Fest. p. 201 Müll.; perh. used by Cato, v. Müll. ad loc., and cf. the letter E), v. a. [obs-tendo], to stretch out or spread before one; hence, to expose to view, to show, exhibit, display (syn.: monstro, exhibeo).Lit.A.In gen.1.Ostendo manus, Plaut. Ep. 5, 2, 17:2.os suum populo Romano ostendere audet,
Cic. Verr. 2, 1, 1, § 1:pectora,
Sil. 2, 669:umeros,
Verg. A. 5, 376:dentem,
Suet. Vesp. 5:se,
to show one's self, appear, Ter. Hec. 4, 4, 5:aciem,
to display, Liv. 29, 7:equites sese ostendunt,
show themselves, appear, Caes. B. C. 1, 63. —Transf.:B.vocem,
to make heard, Phaedr. 1, 13, 9.—In partic., to lay open, expose ( poet.):II.Aquiloni glaebas,
Verg. G. 2, 261:lucos Phoebo,
Stat. Th. 6, 90:ager qui soli ostentus erit,
Cato, R. R. 6, 2. —Trop.A.In gen., to show, disclose, exhibit, manifest: ille dies cum gloriā maximā sese nobis ostendat, Enn. ap. Prisc. p. 880 P. (Ann. v. 384 Vahl.):B.non ego illi extemplo ita meum ostendam sensum,
Plaut. Most. 5, 1, 21:verum hoc facto sese ostendit,
he has exposed himself, id. As. 5, 2, 12:sententiam,
Ter. Heaut. 2, 1, 7:potestatem,
id. Eun. 5, 8, 3:spem, metum,
i. e. to promise, threaten, Cic. Verr. 2, 4, 34, § 75 et saep.—With two acc.:aliquem nocentem,
Plin. Ep. 3, 9, 2; cf. Tit. ap. Gell. 2, 27, 5.—Mid., to show itself, appear:nisi cum major spes ostenderetur,
Suet. Aug. 25.—In partic.1.To show, express, indicate by speech or signs; to give to understand, to declare, say, tell, make known, etc. (syn.: indico, declaro, significo).—With acc.:2.illud ostendit,
Cic. Att. 1, 1, 4.—With obj. - or rel.-clause:ostendit se cum rege colloqui velle,
Nep. Con. 3, 2:quid sui consilii sit, ostendit,
Caes. B. G. 1, 21; cf. id. ib. 5, 2, 3.— Absol.:ut ostendimus supra,
as we showed above, Nep. Ages. 1, 5:sed aliter, atque ostenderam, facio,
Cic. Fam. 2, 3, 2:signum est per quod ostenditur idonea perficiendi facultas esse quaesita,
Auct. Her. 2, 4, 6:primum ostendendum est,
id. ib. 2, 16, 23.—To hold up conspicuously, flourish (ironically):A.sed quaedam mihi magnifica et praeclara ejus defensio ostenditur,
Cic. Verr. 2, 5, 1, § 1.—Hence, osten-tus, a, um, P. a.Exposed (ante-class.):B.ager soli ostentus,
Cato, R. R. 6, 2; so id. ib. 6, 4; Varr. R. R. 1, 24, 1; 1, 25.—Subst.: ostentum, i, n.1.Lit., a prodigy, wonder, that announces something about to happen, a portent (class.;2.syn.: monstrum, portentum): praedictiones vero et praesensiones rerum futurarum quid aliud declarant, nisi hominibus ea, quae futura sunt, ostendi, monstrari, portendi, praedici? ex quo illa ostenta, monstra, portenta, prodigia dicuntur,
Cic. N. D. 2, 3, 7; cf. id. Div. 1, 42, 93; id. Verr. 2, 4, 49, § 108; Suet. Caes. 32.—Transf., a wondrous thing, prodigy: scis Appium ostenta facere, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 14, 4:ostenti prorsus genus,
Just. 10, 1, 6.
См. также в других словарях:
syn — syn·a·del·phite; syn·aes·the·sis; syn·a·gog·al; syn·a·gogue; syn·al·lag·mat·ic; syn·a·loe·pha; syn·anastomosis; syn·an·ce·ja; syn·an·gial; syn·an·gi·um; syn·an·tec·tic; syn·an·thae; syn·an·thous; syn·an·thy; syn·a·phea; syn·aposematic;… … English syllables
syn- — ♦ Élément, de la prép. gr. sun « avec », qui marque l idée de réunion dans l espace ou le temps (var. sy , syl , sym ). ⇒ co . syn , syl , sym . éléments, du gr. sun, avec . ⇒SYN , SYL , SYM , SY , élém. formant Élém. tiré du gr. « ensemble, en… … Encyclopédie Universelle
syn- — Syn [zʏn] Präfix; mit fremdsprachlichem Basiswort: kennzeichnet ein Miteinander, eine Gemeinsamkeit: synoptisch (zusammenschauend); Synorganisation (Biologie; Zusammenwirken verschiedener Zellen und Gewebe bei der Bildung von Organen); Synthese … Universal-Lexikon
Syn- — Syn [zʏn] Präfix; mit fremdsprachlichem Basiswort: kennzeichnet ein Miteinander, eine Gemeinsamkeit: synoptisch (zusammenschauend); Synorganisation (Biologie; Zusammenwirken verschiedener Zellen und Gewebe bei der Bildung von Organen); Synthese … Universal-Lexikon
SYN — may refer to:*Doctor Syn, a character in novels by Russell Thorndike *Grand Admiral Peccati Syn character in the Star Wars expanded universe *Syn (goddess), in Norse mythology *Syn addition, in organic chemistry *The Syn, a band formerly… … Wikipedia
Syn — steht für: die Syn anti Notation in der Chemie die Göttin der Gerechtigkeit in der germanischen Mythologie, siehe Syn (Mythologie) eine griechische Präposition, siehe Altgriechische Präpositionen ein Pseudonym des deutschen Musikproduzenten Peter … Deutsch Wikipedia
syn|u|ra — « NUR uh, NYUR », noun, plural syn|u|rae «sih NUR ee, NYUR », syn|u|ras. a flagellate, freshwater protozoan (sometimes classed as an alga), occurring in radially arranged, globose clusters in pools, swamp waters, and sometimes in reservoirs;… … Useful english dictionary
Syn- — [Gr. sy n with.] A prefix meaning with, along with, together, at the same time. Syn becomes sym before p, b, and m, and syl before l. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
SYN — Saltar a navegación, búsqueda SYN es un byte de control dentro del segmento TCP, que se utiliza para sincronizar los números de secuencia iniciales ISN de una conexión en el procedimiento de establecimiento de tres fases (3 way handshake) Se usa… … Wikipedia Español
syn... — syn..., Syn... 〈vor b, p, m〉 sym..., Sym... 〈vor l〉 syl..., Syl... 〈vor s〉 sy..., Sy... 〈Vorsilbe〉 mit..., zusammen..., Mit..., Zusammen... [grch.] * * * Syn... [SynBass, SynGuitar, SynStrings usw.], Kurzbezeichnung für synthetisch (mittels… … Universal-Lexikon
Syn... — syn..., Syn... 〈vor b, p, m〉 sym..., Sym... 〈vor l〉 syl..., Syl... 〈vor s〉 sy..., Sy... 〈Vorsilbe〉 mit..., zusammen..., Mit..., Zusammen... [grch.] * * * Syn... [SynBass, SynGuitar, SynStrings usw.], Kurzbezeichnung für synthetisch (mittels… … Universal-Lexikon