-
1 rumor
rūmor, ōris, m. [cf. Gr. ôruô, to howl; orumagdos, din; Sanscr. root ru-, roar; ravas, uproar; Lat.: raucus, rudo].I.Lit., the talk of the many, whether relating facts or expressing opinions.A.Common talk, unauthenticated report, hearsay, rumor (the prevalent and class. signif.; used equally in sing. and plur.; syn.: fama, sermo); absol., or with a mention of its purport.a.Absol.: est hoc Gallicae consuetudinis, uti mercatores in oppidis vulgus circumsistat, quibusque ex regionibus veniant quasque ibi res cognoverint, pronuntiare cogant. His rumoribus atque auditionibus permoti de summis saepe rebus consilia ineunt, quorum eos e vestigio poenitere necesse est;b. (α).cum incertis rumoribus serviant, et plerique ad voluntatem eorum ficta respondeant,
Caes. B. G. 4, 5; cf.:aliquid rumore ac famā accipere... falsis rumoribus terreri,
id. ib. 6, 20:multa rumor perferet,
Cic. Fam. 2, 8, 1; cf.also, in the description of the house of Fame, in Ovid: mixtaque cum veris passim commenta vagantur Milia rumorum confusaque verba volutant,
Ov. M. 12, 55 (v. the passage in its connection):rumoribus mecum pugnas,
Cic. N. D. 3, 5, 9:rumores Africanos excipere,
id. Deiot. 9, 25:senatus vulgi rumoribus exagitatus,
Sall. C. 29, 1:multa rumor fingebat,
Caes. B. C. 1, 53:addunt et affingunt rumoribus Galli, quod res poscere videbatur,
id. B. G. 7, 1:frigidus a Rostris manat per compita rumor,
Hor. S. 2, 6, 50 et saep. —Postquam populi rumorem intelleximus, Studiose expetere vos Plautinas fabulas, etc., Plaut. Cas. prol. 11: cum interea rumor venit, Datum iri gladiatores; populus convolat, etc., Ter. Hec. prol. alt. 31; id. Heaut. prol. 16:(β).crebri ad eum rumores afferebantur litterisque item Labieni certior fiebat, omnes Belgas contra populum Romanum conjurare, etc.,
Caes. B. G. 2, 1:meum gnatum rumor est amare,
Ter. And. 1, 2, 14; cf.:rem te valde bene gessisse rumor erat,
Cic. Fam. 1, 8, 7; id. Att. 16, 5, 1:serpit hic rumor: Scis tu illum accusationem cogitare? etc.,
id. Mur. 21, 45:crebro vulgi rumore lacerabatur, tamquam viros et insontes ob invidiam aut metum exstinxisset,
Tac. A. 15, 73:subdito rumore, tamquam Mesopotamiam invasurus,
id. ib. 6, 36.—With de:(γ).nihil perfertur ad nos praeter rumores de oppresso Dolabellā,
Cic. Fam. 12, 9, 1:de Aeduorum defectione rumores afferebantur,
Caes. B. G. 7, 59:de vitā imperatoris dubii rumores allati sunt,
Liv. 28, 24:graves de te rumores,
Cic. Deiot. 9, 25:exstinctis rumoribus de auxiliis legionum,
Caes. B. C. 1, 60 fin. —With gen. (very rare):B.cenae rumor,
Suet. Aug. 70:belli civilis rumores,
Tac. H. 3, 45: rumor prostratae regi pudicitiae Suet. Caes. 2.—Common or general opinion, current report, the popular voice; and objectively, fame, reputation (less freq. but class.):II.famam atque rumores pars altera consensum civitatis et velut publicum testimonium vocat: altera sermonem sine ullo certo auctore dispersum, cui malignitas initium dederit, incrementum credulitas,
Quint. 5, 3, 1; cf.:adversus famam rumoresque hominum si satis firmus steteris, etc.,
Liv. 22, 39:qui erit rumor populi, si id feceris?
Ter. Phorm. 5, 7, 18:totam opinionem (populi) parva nonnumquam commutat aura rumoris,
Cic. Mur. 17, 35: rumoribus adversa in pravitatem, secunda in casum, fortunam in temeritatem, declinando corrumpebant, with their slanders, misrepresentations, Sall. Fragm. ap. Non. 385, 3:quos rumor asperserat, ii, etc.,
Curt. 10, 31, 18:rumorem quendam et plausum popularem esse quaesitum,
Cic. Clu. 47, 131:rumori servire,
Plaut. Trin, 3, 2, 14; cf. in the lusus verbb. with rumen: ego rumorem parvi facio, dum sit rumen qui impleam, Pompon. ap. Non. 18, 15:omnem infimae plebis rumorem affectavit,
Tac. H. 2, 91:Marcellus adverso rumore esse,
Liv. 27, 20:flagret rumore malo cum Hic atque ille,
Hor. S. 1, 4, 125; Tac. H. 2, 93 fin.: invidiam alicui concitare secundo populi rumore, with the concurring or favorable judgment, with the approbation, Fenest. ap. Non. 385, 17; so, rumore secundo, Suev. ap. Macr. S. 6, 1; old poet in Cic. Div. 1, 16, 29; Verg. A. 8, 90; Hor. Ep. 1, 10, 9; cf.:aliquid accipere secundo rumore,
Tac. A. 3, 29:claro apud volgum rumore erat,
id. ib. 15, 48.—Transf., a murmuring, murmur of a stream:amoena fluenta Subterlabentis tacito rumore Mosellae,
Aus. Mos. 22. -
2 rūmor
rūmor ōris, m [RV-], a rustle, murmur, vague sound: Solvere secundo rumore, the murmur of the oars, Poët. ap. C.: ad caelum ferre rumore secundo, i. e. applause, H.— The talk of the many, common talk, report, hearsay, rumor: cum incertis rumoribus serviant, Cs.: perferet multa rumor: rumores Africanos excipere: volgi rumoribus exagitatus, S.: a rostris manat per compita rumor, H.: omnīs rumorum ventos conligere: rumor venit, Datum iri gladiatores, T.: crebri ad eum rumores adferebantur... omnīs Belgas coniurare, Cs.: rem te valde bene gessisse rumor erat: rumores de oppresso Dolabellā: de vitā imperatoris rumores dubii adlati sunt, L.: exstinctis rumoribus de auxiliis legionum, Cs.— Common opinion, current report, popular voice, fame, reputation: adversus famam rumoresque hominum stare, L.: qui erit rumor id si feceris? T.: quos rumor asperserat, calumny, Cu.: rumorem quendam esse quaesitum, notoriety: plebis rumorem adfectare, Ta.: adverso rumore esse, in bad repute, L.* * *hearsay, rumor, gossip; reputation; shouting -
3 auctor
auctor ōris, m, rarely f [AVG-], a promoter, producer, father, progenitor: auctores generis: mihi Tantalus auctor, O.: auctore ab illo ducit originem, H.: sanguinis, V.—A builder, founder: Troiae, V.: auctor posuisset in oris Moenia, O.— A trustworthy writer, authority: satis certus, L.: valde bonus: iudicia proferre Herodoto auctore: carminis, H.: rerum Romanarum, an historian: auctores citare, L.: sunt qui male pugnatum ab his auctores sint, i. e. who assert, L.—An originator, performer, doer, cause: iniuriae: auctorem odimus, acta defendimus: culpam auctores ad negotia transferunt, S.: nec auctor facinori deerat, L.: volneris, O.: muneris, the giver, O.: quis elegos emiserit auctor, who was the first to produce, H. — A responsible person, authority, narrator, teacher: in philosophiā, Cratippo auctore, versaris, as your teacher: hominibus auctoribus uti, cite as authorities: criminis ficti, O.: auctorem rumorem habere: non sordidus Naturae, H.: de cuius morte Thucydidem auctorem probamus, N.—A voucher, guarantor, security: gravis magnae rei (i. e. testis), L.: non si mihi Iuppiter auctor Spondeat, V.: auctores sumus, tutam ibi maiestatem fore, etc., we vouch for it, L: nubit nullis auctoribus, with no attesting witnesses: quod a malo auctore emisset, i. e. a seller without title: auctor benefici esse, i. e. hold himself responsible for: mulier sine tutore auctore, a guardian as voucher. — An example, model: Latinitatis: dicendi Plato: tui facti, precedent: habeo auctorem, quo facias hoc, H.—A counsellor, adviser, promoter: publici consili, i. e. a statesman: mei reditūs: audendi, who advise boldness, V.: meritorum auctore relictā, deserting the prompter of your exploits, O.: auctor est, ut agere incipiat, advises: mihi ut absim, auctor est: te auctore quod fecisset, under your influence, T.: me duce et auctore, by my influence and advice: idne estis auctores mihi? Do you advise it? T.: Ille populis fuit auctor transferre, etc., O.: regem populus iussit, patres auctores facti, i. e. ratified it, L.: id sic ratum esset, si patres auctores fierent, L.* * *seller, vendor; originator; historian; authority; proposer, supporter; founder -
4 aucupor
aucupor ātus, ārī, dep. [auceps], to be a birdcatcher, chase, hunt, strive after, catch: tempus: epistulis matris imbecillitatem: utilitatem ad dicendum: rumorem: verba.* * *aucupari, aucupatus sum V DEPgo fowling; lie in wait/lay a trap for, keep a watch on; seek to deal with -
5 com-pōnō (conp-)
com-pōnō (conp-) posuī (-posīvī, Ta.), positus (-postus, V.), ere, to bring together, place together, collect, unite, join, connect, aggregate: in quo loco erant ea composita, quibus, etc.: aridum lignum, H.: duos amantes, Pr.: genus dispersum montibus, V.—To pack up (for a journey): quae tecum simul Ferantur, T.: dum tota domus raedā componitur unā, Iu.—To oppose, couple, pair, match: uti non Compositum melius (par sit) cum Bitho Bacchius, H.: pugnantia secum Frontibus adversis, H.: Epicharis cum indice composita, confronted, Ta.—To compare, contrast: parva magnis, V.: Metelli dicta cum factis, S.—To compose (of parts), bring together, compound, make up, mix, construct: exercitus conpositus ex variis gentibus, S.: liber ex orationibus compositus: venena, O.—To construct, build, frame, create: cuncta (of the creator): urbem, V.: (pennas) compositas parvo curvamine flectit, shaped, O. — To compose, write, construct, make: hoc de argento: interdictum: quicquam crasse, H.: carmen: oratio ad conciliandos animos conposita, L.: res gestas, history, H. — To place aright, put away, take down, lay aside: (tempus) ad componenda armamenta, L.: arma, H.: exercitu in hibernaculis conposito, S.: Conposito Scirone, put out of the way, O.—To store up, put away, collect: opes, V.: quae mox depromere possim, H.—To lay, adjust, arrange: composito et delibuto capillo: togam, to lay in proper folds, H.: torum, O.: voltūs, O.—Of the dead, to adjust, lay out, collect, inurn, inter, bury: cinerem, O.: omnīs (meos), H.: tumulo eodem, O.: toro Mortua componar, O.— To lay at rest, compose, quiet, still: aquas, O.: thalamis se, V.: placidā conpostus pace, V.: diem conponet Vesper, conduct to rest, V.—To compose, pacify, allay, settle, calm, appease, quiet, tranquillize, reconcile: aversos amicos, H.: neque potest componi inter eas gratia, T.: si bellum conpositum foret, S.: uti omnes controversiae componantur, Cs.: lites, V.: turbatas seditione res, L.: id fieri non potuit, ut componeretur.—To dispose, arrange, set in order, devise, prepare: (equites) Conpositi numero in turmas, arrayed, V.: quod adest, H.: conpositā re p.: needum compositis consiliis, L.: acies, to form, Ta.: ex sententiā omnibus rebus conpositis, S.: auspicia ad utilitatem rei p.—To agree upon, appoint, fix, contrive, conspire to make: res compositast, T.: dies composita rei gerendae est, L.: pacem, L.: susurri Compositā repetantur horā, H.: omnes Conpositae leges, V.: ita causa componitur, ut, etc.: conpositis inter se rebus, S.: conposito iam consilio, L.: quos dimitterent, quos retinerent, L.: componunt Gallos concire, Ta.: ut compositum cum Marcio erat, L. — To feign, invent, devise, contrive: crimen, Ta.: risum mendaci ore, Tb.: rumorem, Ta.: in adrogantiam compositus, assuming the appearance of, Ta. -
6 sub-dō
sub-dō didī, ditus, ere, to put under, set to, apply: ignem: calcaria equo, L.: se aquis, plunge into, O.—Fig., to bring on, furnish, supply, yield, afford: militum animis ignem, L.: alcui spiritūs, L.—To put in stead, substitute: in meum locum iudicem.—To subject, make subject: imperio subdari, Ta.: proles subdita regno, Tb.—To substitute falsely, forge, counterfeit, make up: testamentum, Ta.: rumorem, spread falsely, Ta.: Subditum se suspicatur, that he is a spurious child, T.: me subditum appellant, L.: alqm reum, Ta.: subditis qui sustinerent, etc., suborned, Ta. -
7 auctor
auctor (incorrectly written autor or author), ōris, comm. [id.], he that brings about the existence of any object, or promotes the increase or prosperity of it, whether he first originates it, or by his efforts gives greater permanence or continuance to it; to be differently translated according to the object, creator, maker, author, inventor, producer, father, founder, teacher, composer, cause, voucher, supporter, leader, head, etc. (syn.: conditor, origo, consiliarius, lator, suasor, princeps, dux).I.Lit.A.Of persons, a progenitor, father, ancestor:B.L. Brutus, praeclarus auctor nobilitatis tuae,
the founder, progenitor of your nobility, Cic. Tusc. 4, 1, 2:generis,
Verg. A. 4, 365; so Ov. M. 4, 640, and Suet. Vit. 2:tu sanguinis ultimus auctor,
Verg. A. 7, 49; so Ov. M. 12, 558, and 13, 142:tantae propaginis,
id. F. 3, 157:originis,
Suet. Ner. 1:gentis,
id. Claud. 25:auctores parentes animarum,
Vulg. Sap. 12, 6:auctore ab illo ducit originem,
Hor. C. 3, 17, 5:Sive neglectum genus et nepotes Respicis auctor,
id. ib. 1, 2, 36:mihi Tantalus auctor,
Ov. M. 6, 172:auctores saxa fretumque tui,
id. H. 10, 132:Juppiter e terrā genitam mentitur, ut auctor Desinat inquiri,
id. M. 1, 615.—Of animals, Col. 6, 27, 1.—Of buildings, etc., founder, builder:C.Trojae Cynthius auctor,
Verg. G. 3, 36:murorum Romulus auctor,
Prop. 5, 6, 43 ( augur, Müll.):auctor posuisset in oris Moenia,
Ov. M. 15, 9:porticus auctoris Livia nomen habet,
id. A. A. 1, 72:amphitheatri,
Plin. 36, 15, 24, § 118:omnia sub titulo tantum suo ac sine ullā pristini auctoris memoriā,
Suet. Dom. 5.—Of works of art, a maker, artist:II.statua auctoris incerti,
Plin. 34, 8, 19, § 93: apparuit summam artis securitatem auctori placaisse, id. praef. § 27.—Transf.A.In gen., the originator, executor, performer, doer, cause, occasion of other things (freq. interchanged with actor):B.tametsi haud quaquam par gloriá sequitur scriptorem et auctorem rerum, tamen etc.,
Sall. C. 3, 2 Kritz (cf. without rerum: Suam quisque culpam auctores ad negotia transferunt, id. J. 1, 4):praeclari facinoris,
Vell. 2, 120, 6:facti,
Ov. M. 9, 206; Vell. 1, 8:cum perquirerent auctorem facti,
Vulg. Jud. 6, 29:optimi statūs auctor,
Suet. Aug. 28:honoris,
Ov. M. 10, 214:vitae,
Vulg. Act. 3, 15:salutis,
ib. Heb. 2, 10:fidei,
ib. ib. 12, 2:funeris,
Ov. M. 10, 199:necis,
id. ib. 8, 449;9, 214: mortis,
id. ib. 8, 493:vulneris,
id. ib. 5, 133;8, 418: plagae,
id. ib. 3, 329:seditionis sectae,
Vulg. Act. 24, 5.—Also, in gen., one from whom any thing proceeds or comes:auctor in incerto est: jaculum de parte sinistrā Venit,
i. e. the sender, Ov. M. 12, 419; so,teli,
id. ib. 8, 349:muneris,
the giver, id. ib. 2, 88;5, 657, 7, 157 al.: meritorum,
id. ib. 8, 108 al.—An author of scientific or literary productions.1.An investigator:2.non sordidus auctor Naturae verique,
Hor. C. 1, 28, 14.—And as imparting learning, a teacher:quamquam in antiquissimā philosophiā Cratippo auctore versaris,
Cic. Off. 2, 2, 8:dicendi gravissimus auctor et magister Plato,
id. Or. 3, 10:divini humanique juris auctor celeberrimus,
Vell. 2, 26, 2:Servius Sulpicius, juris civilis auctor,
Gell. 2, 10; Dig. 19, 1, 39; 40, 7, 36.—The author of a writing, a writer:C.ii quos nunc lectito auctores,
Cic. Att. 12, 18:ingeniosus poëta et auctor valde bonus,
id. Mur. 14:scripta auctori perniciosa suo,
Ov. Tr. 5, 1, 68:Belli Alexandrini Africique et Hispaniensis incertus auctor est,
Suet. Caes. 56; id. Aug. 31:sine auctore notissimi versus,
i. e. anonymous verses, id. ib. 70; so id. Calig. 8; id. Dom. 8 al.— Meton. of cause for effect, for a literary production, writing, work:in evolvendis utriusque linguae auctoribus, etc.,
Suet. Aug. 89. —In partic., the author of historical works, an historian (with and without rerum):ego cautius posthac historiam attingam, te audiente, quem rerum Romanarum auctorem laudare possum religiosissimum,
Cic. Brut. 11, 44; so,Matrem Antoniam non apud auctores rerum, non diurnā actorum scripturā reperio ullo insigni officio functam,
Tac. A. 3, 3; 3, 30 (diff. from auctor rerum in II. A.):Polybius bonus auctor in primis,
Cic. Off. 3, 32, 113; so Nep. Them. 10, 4; Liv. 4, 20; Tac. A. 5, 9; 14, 64 al.—With historiae (eccl. Lat.):historiae congruit auctori,
Vulg. 2 Macc. 2, 31.—Hence, in gen., one that gives an account of something, a narrator, reporter, informant (orally or in writing):sibi insidias fieri: se id certis auctoribus comperisse,
Cic. Att. 14, 8:celeberrimos auctores habeo tantam victoribus irreverentiam fuisse, ut, etc.,
Tac. H. 3, 51:criminis ficti auctor, i. e. nuntius,
Ov. M. 7, 824:Non haec tibi nuntiat auctor Ambiguus,
id. ib. 11, 666; 12, 58; 12, 61; 12, 532.—Hence, auctorem esse, with acc. and inf., to relate, recount:Auctores sunt ter novenis punctis interfici hominem,
Plin. 11, 21, 24, § 73:Fabius Rustiçus auctor est scriptos esse ad Caecinam Tuscum codicillos,
Tac. A. 13, 20:Auctor est Julius Marathus ante paucos quam nasceretur menses prodigium Romae factum (esse) publice, etc.,
Suet. Aug. 94 et saep.—One by whose influence, advice, command, etc., any thing is done, the cause, occasion, contriver, instigator, counsellor, adviser, promoter; constr. sometimes with ut, acc. and inf., or gen. gerund.: quid mihi es auctor ( what do you counsel me?) huic ut mittam? Plaut. Ps. 1, 3, 2; 4, 7, 70; id. Poen. 1, 3, 1:2.idne estis auctores mihi?
Ter. Ad. 5, 8, 16:mihique ut absim, vehementer auctor est,
Cic. Att. 15, 5:Gellium ipsis (philosophis) magno opere auctorem fuisse, ut controversiarum facerent modum,
id. Leg. 1, 20, 53:ut propinqui de communi sententiā coërcerent, auctor fuit,
Suet. Tib. 35; id. Claud. 25; id. Calig. 15:a me consilium petis, qui sim tibi auctor in Siciliāne subsidas, an proficiscare,
Cic. Fam. 6, 8: ego quidem tibi non sim auctor, si Pompeius Italiam reliquit, te quoque profugere, Att. ap. Cic. Att. 9, 10:ne auctor armorum duxque deesset, Auct. B. G. 8, 47: auctor facinori non deerat,
Liv. 2, 54:auctores Bibulo fuere tantundem pollicendi,
Suet. Caes. 19:auctores restituendae tribuniciae potestatis,
id. ib. 5; so id. Dom. 8:auctor singulis universisque conspirandi simul et ut... communem causam juvarent,
id. Galb. 10 al. —So freq. in the abl. absol.: me, te, eo auctore, at my, your, his instance, by my [p. 199] advice, command, etc.:non me quidem Faciet auctore, hodie ut illum decipiat,
Plaut. Stich. 4, 2, 23:an paenitebat flagiti, te auctore quod fecisset Adulescens?
Ter. Eun. 5, 6, 12:quare omnes istos me auctore deridete atque contemnite,
Cic. de Or. 3, 14, 54:quia calida fomenta non proderant, frigidis curari coactus auctore Antonio Musā,
Suet. Aug. 81; 96; id. Galb. 19; id. Vit. 2 al.: agis Carminibus grates et dis auctoribus horum, the promoters or authors of spells, Ov. M. 7, 148.—Esp., in political lang., t. t.a.Auctor legis.(α).One who proposes a law, a mover, proposer (very rare):(β).quarum legum auctor fuerat, earum suasorem se haud dubium ferebat,
Liv. 6, 36:Quid desperatius, qui ne ementiendo quidem potueris auctorem adumbrare meliorem,
Cic. Dom. 30, 80.—One who advises the proposal of a law, and exerts all his influence to have it passed, a supporter (stronger than suasor; cf. Suet. Tib. 27:(γ).alium dicente, auctore eo Senatum se adīsse, verba mutare et pro auctore suasorem dicere coegit): isti rationi neque lator quisquam est inventus neque auctor umquam bonus,
Cic. Leg. 3, 15, 34:cum ostenderem, si lex utilis plebi Romanae mihi videretur, auctorem me atque adjutorem futurum (esse),
id. Agr. 2, 5; id. Att. 1, 19:quo auctore societatem cum Perseo junxerunt,
Liv. 45, 31; Suet. Oth. 8; id. Vesp. 11 al.—Sometimes in connection with suasor:atque hujus deditionis ipse Postumius suasor et auctor fuit,
Cic. Off. 3, 30, 109:Nisi quis retinet, idem suasor auctorque consilii ero,
Tac. H. 3, 2 al. —Of a senate which accepts or adopts a proposition for a law, a confirmer, ratifier:b.nunc cum loquar apud senatores populi Romani, legum et judiciorum et juris auctores,
Cic. Verr. 2, 5, 67.— Poet., in gen., a law-giver:animum ad civilia vertet Jura suum, legesque feret justissimus auctor,
Ov. M. 15, 833;and of one who establishes conditions of peace: leges captis justissimus auctor imposuit,
id. ib. 8, 101. —Hence, auctores fieri, to approve, accept, confirm a law:cum de plebe consulem non accipiebat, patres ante auctores fieri coëgerit,
Cic. Brut. 14, 55:Decreverunt ut, cum populus regem jussisset, id sic ratum esset, si patres auctores fierent,
Liv. 1, 17; 1, 22; 2, 54; 2, 56; 6, 42; 8, 12 al.—Auctor consilii publici, he who has the chief voice in the senate, a leader:D.hunc rei publicae rectorem et consilii publici auctorem esse habendum,
Cic. de Or. 1, 48, 211; 3, 17, 63. —Also absol.:regem Ariobarzanem, cujus salutem a senatu te auctore, commendatam habebam,
by your influence, and the decree of the senate occasioned by it, Cic. Fam. 15, 4, 6; cf. Gron. ad Liv. 24, 43.—One who is an exemplar, a model, pattern, type of any thing:E.Caecilius, malus auctor Latinitatis,
Cic. Att. 7, 3, 10:nec litterarum Graecarum, nec philosophiae jam ullum auctorem requiro,
id. Ac. 2, 2, 5; cf.Wopk. Lect. Tull. p. 34: unum cedo auctorem tui facti, unius profer exemplum,
i. e. who has done a similar thing, Cic. Verr. 2, 5, 26:Cato omnium virtutum auctor,
id. Fin. 4, 16, 44 al. —One that becomes security for something, a voucher, bail, surety, witness:F.id ita esse ut credas, rem tibi auctorem dabo,
Plaut. Trin. 1, 2, 70:auctorem rumorem habere,
Cic. Verr. 2, 3, 19: fama nuntiabat te esse in Syriā;auctor erat nemo,
id. Fam. 12, 4:non si mihi Juppiter auctor Spondeat,
Verg. A. 5, 17:gravis quamvis magnae rei auctor,
Liv. 1, 16:auctorem levem, nec satis fidum super tantā re Patres rati,
id. 5, 15 fin.:urbs auspicato deis auctoribus in aeternum condita,
under the guaranty of the gods, id. 28, 28.—Also with acc. and inf.:auctores sumus tutam ibi majestatem Romani nominis fore,
Liv. 2, 48.—In judic. lang., t. t.1.A seller, vender (inasmuch as he warrants the right of possession of the thing to be sold, and transfers it to the purchaser; sometimes the jurists make a distinction between auctor primus and auctor secundus; the former is the seller himself, the latter the bail or security whom the former brings, Dig. 21, 2, 4; cf.2.Salmas. Mod. Usur. pp. 728 and 733): quod a malo auctore emīssent,
Cic. Verr. 2, 5, 22:auctor fundi,
id. Caecin. 10; Dig. 19, 1, 52: Inpero (auctor ego sum), ut tu me quoivis castrandum loces, Plaut. Aul. 2, 2, 73 Wagn.; id. Ep. 3, 2, 21; id. Curc. 4, 2, 12.— Trop.:auctor beneficii populi Romani,
Cic. Mur. 2.—A guardian, trustee (of women and minors):3.dos quam mulier nullo auctore dixisset,
Cic. Caecin. 25:majores nostri nullam ne privatam quidem rem agere feminas sine auctore voluerunt,
Liv. 34, 2:pupillus obligari tutori eo auctore non potest,
Dig. 26, 8, 5.—In espousals, auctores are the witnesses of the marriage contract (parents, brothers, guardians, relatives, etc.):G.nubit genero socrus, nullis auspicibus, nullis auctoribus,
Cic. Clu. 5.—An agent, factor, spokesman, intercessor, champion:► In class.praeclarus iste auctor suae civitatis,
Cic. Fl. 22:(Plancius) princeps inter suos... maximarum societatum auctor, plurimarum magister,
id. Planc. 13, 22:meae salutis,
id. Sest. 50, 107:doloris sui, querelarum, etc.,
id. Fl. 22 fin.Lat. auctor is also used as fem.:eas aves, quibus auctoribus etc.,
Cic. Div. 1, 15, 27:Et hostes aderant et (Theoxena) auctor mortis instabat,
Liv. 40, 4, 15:auctor ego (Juno) audendi,
Verg. A. 12, 159; Ov. M. 8, 108; id. F. 5, 192; 6, 709; id. H. 14, 110; 15, 3; Sen. Med. 968; cf. Paul. ex Fest. p. 29 Müll. The distinction which the grammarians, Serv. ad Verg. A. 12, 159, Prob. p. 1452 sq. P., and others make between auctor fem. and auctrix, that auctrix would refer more to the lit. signif. of the verb, augeo, while auctor fem. has more direct relation to the prevailing signif. of its noun, auctoritas, is unfounded. -
8 aucupor
I.Lit.:II.Alio loco ut seras ac colas silvam caeduam, alio ubi aucupare,
Varr. R. R. 1, 23, 5; Dig. 41, 1, 3.—Also of taking bees:spes aucupandi examina,
Col. 3, 8, 8.—Trop., to chase, give chase to, strive for, be on the look-out for, lie in wait for; watch for, etc. (a favorite figure in prose and poetry; in Cic. perh. twenty times;► a.syn.: insidior, sequor): Viden scelestus ut aucupatur?
how he gives chase? Plaut. Rud. 4, 4, 49:nos longis navibus tranquillitates aucupaturi eramus,
Cic. Att. 6, 8, 4:tempus,
id. Rosc Am. 8, 22:alicujus imbecillitatem,
id. Fl. 37, 92:ut omni ex genere orationem aucuper, et omnis undique flosculos carpam atque delibem,
id. Sest. 56, 119; id. Verr. 1, 3, 9; id. Or. 2, 7 fin.; 14, 59; 63, 256; 19, 63; id. Fin. 2, 22, 71:L. Cassio omnes ramusculos popularis aurae aucupante,
id. Leg. 3, 16, 35; id. Fam. 5, 12, 6 al.: occasionem, Auct. B. Afr. 3 fin.: obtrectatione alienae scientiae famam sibi, Plin. H. N. praef. § 30;33, 2, 8, § 32: studium populi ac favorem,
Flor. 3, 13, 1:reconditas voces,
Suet. Aug. 86:absentiam alicujus,
Just. 29, 4:somnos,
Ov. H. 13, 107.Act. form aucŭpo, āre, to watch for, etc.: fructus verborum aures aucupant, Enn. ap. Non. p. 467, 14:* b.prospectum aucupo, Pac. ib.: in consilio id reges Argivom aucupant, Att. ib.: id ego aucupavi, Titinn. ib.: Paulisper mane: Aucupemus ex insidiis clanculum quam rem gerant,
Plaut. As. 5, 2, 31:num quis est, Sermonem nostrum qui aucupet,
id. Most. 2, 2, 42; so Sen. Herc. Oet. 483:ex insidiis aucupa,
Plaut. Men. 4, 1, 12:qui aucupet me quid agam,
id. Mil. 4, 2, 5:Lepide, mecastor, aucupavi,
id. Truc. 5, 72.—Pass. form aucupor:Multa divulgata ac per rumorem vicissim aucupata discuntur,
Lact. 5, 22. -
9 collectum
1.col-lĭgo ( conl-), lēgi, lectum, 3, v.a. [2. lego, ĕre], to gather or collect together into a whole or to a point, to assemble, draw or bring together, collect (class. and very freq.),I.Prop.A.In gen.1.Of things:2.omnia praesegmina,
Plaut. Aul. 2, 4, 34:stipulam,
Ter. Ad. 5, 3, 62; cf.: omnia furtim, Lucil. ap. Non. p. 273, 28:radices palmarum,
Cic. Verr. 2, 5, 33, § 87:apes in vas,
Varr. R. R. 2, 16, 37:ossa,
Tib. 3, 2, 19; cf.reliquias,
Suet. Tib. 54 fin.; id. Calig. 3:materiem nostram Post obitum,
Lucr. 3, 847 (and Hom. Il. 24, 793):sparsos per colla capillos in nodum,
Ov. M. 3, 170; 8, 319; and poet. transf. to the person:immissos hederā collecta capillos Calliope, etc.,
id. ib. 5, 338; so,sinus fluentes,
Verg. A. 1, 320:flores,
Ov. M. 5, 399:riguo horto olus,
id. ib. 8, 646:de purpureis vitibus uvas,
id. ib. 8, 676:fructus,
Hor. Ep. 1, 12, 1: omnia venena, * Cat. 14, 19:sarmenta virgultaque,
Caes. B. G. 3, 18:serpentes,
Nep. Hann. 10, 4:naufragium,
Cic. Sest. 6, 15: mortualia, glossaria conlegitis et lexidia, res taetras et inanes, Domit. ap. Gell. 18, 7, 3:pecuniam,
Hor. Ep. 1, 10, 47:viatica,
id. ib. 2, 2, 26; cf.:stipem a tyrannis,
to obtain by begging, Liv. 38, 45, 9:aër umorem colligens,
Cic. N. D. 2, 39, 101:imbres,
Hor. Ep. 1, 15, 15; cf.:pluvias aquas,
Quint. 10, 1, 109; 5. 14, 31:ventus per loca subcava terrae Collectus,
Lucr. 6, 558:procellam,
id. 6, 124:spiritum,
Plin. 19, 6, 26, § 78; Quint. 11, 3, 53:flatus cornibus,
Sil. 14, 390:collectae ex alto nubes,
heaped together, Verg. G. 1, 324:pulvis collectus turbine,
Hor. S. 1, 4, 31; and poet.:pulverem Olympicum Collegisse juvat,
i. e. to have covered himself with it, id. C. 1, 1, 4:luna revertentes colligit ignes,
Verg. G. 1, 427:antiqua verba et figuras,
Suet. Gram. 10:equos,
to check, restrain, stop, Ov. M. 2, 398; so,gressum,
Sil. 6, 399:gradum,
id. 7, 695; so,fig. iram,
id. 9, 477;and of the operation of medicine: acria viscerum colligere,
Plin. 19, 6, 26, § 85: hastas, to draw back (opp. protendere), Tac. A. 2, 21:librum,
to catch a falling book, Plin. Ep. 2, 1, 5:apparatu nobis (sc. oratoribus) opus est et rebus exquisitis, undique collectis, arcessitis, comportatis,
Cic. de Or. 3, 24, 92; cf.:interea, dum haec, quae dispersa sunt, cogantur,
id. ib. 1, 42, 191: sarcinas; to pack one ' s luggage for a journey:annus octogesimus admonet me, ut sarcinas colligam ante quam proficiscar e vitā,
Varr. R. R. 1, 1, 1; also: sarcinas conligere = sarcinas conferre, to gather and put in order the baggage of an army before a battle, Sall. J. 97, 4: vasa, milit. t. t.., to pack together, pack up, to break up the camp for a march, Cic. Verr. 2, 4, 19, § 40; Liv. 21, 47, 2; 22, 30, 1:arma = remos,
i. e. to take in hand, take up, Verg. A. 5, 15 Forbig. ad loc.—Of persons, mostly milit., to collect, assemble, bring together:B.exercitus collectus ex senibus desperatis,
Cic. Cat. 2, 3, 5:ex urbe, ex agris, numerum hominum,
id. ib. 2, 4, 8:milites,
id. Verr. 2, 5, 51, § 133:reliquos ex fugā,
Nep. Hann. 6 fin.:manu collectā in Thraciam introiit,
id. Alcib. 7, 4; cf. Liv. 1, 5, 4, and Tac. Agr. 37:de pagis omnibus bonos viros,
Cic. Fin. 2, 4, 12: se colligere, to gather, collect:in moenia,
Sil. 10, 390:ex regno alicujus,
Cic. Imp. Pomp. 9, 24: ad. aciem, Auct. B. Afr. 70; so, collecti, those who have collected:in aestuaria ac paludes,
Caes. B. G. 2, 28; cf. Tac. A. 2, 11.—Esp., with the accessory idea of shortening, by bringing together, to contract, draw up, compress, collect, concentrate (mostly poet. for the more usual contraho, coërceo, etc.):b.in spiram tractu se colligit anguis,
Verg. G. 2, 154; cf.:cogebantur breviore spatio et ipsi orbem colligere,
Liv. 2, 50, 7:alitis in parvae subitam collecta figuram,
Verg. A. 12, 862 Wagn. N. cr.:apicem collectus in unum,
Ov. M. 13, 910:pedes,
to compress, Tib. 1, 8, 14:volumina collecta in artum,
Plin. 8, 16, 17, § 45: se collegit in arma, covered himself with or concealed himself behind his shield, Verg. A. 12, 491; cf. id. ib. 10, 412 (post scutum se clausit, Serv.; Gr. sustaleis en aspidi, ep aspidos); cf. Stat. Th. 11, 545; Sil. 10, 255; 10, 129:pallium,
to gather up, Plaut. Capt. 4, 2, 9:togam,
Mart. 7, 33, 4:12, 48, 5: per vulnera colligit hostes,
causes them to retreat, Sil. 10, 3.—Hence,Medic. t. t., to make thick, to thicken (cf. cogo), Scrib. Comp. 95; 129; 138; 169; cf. Plin. 34, 11, 27, § 114.—II.Trop.A.To bring together, collect, to get, gain, acquire, produce, etc. (very freq. and class.):b.sescentae ad eam rem causae possunt conligi,
Plaut. Trin. 3, 3, 62:conlectis omnibus bellis civilibus,
i. e. brought together in speaking, adduced, Cic. Fam. 4, 3, 1; cf. id. Sest. 6, 15:flammarum iras,
Lucr. 1, 723; cf. Hor. A. P. 160; Val. Fl. 7, 335:multaque facete dicta, ut ea, quae a sene Catone collecta sunt,
Cic. Off. 1, 29, 104; 1, 42, 191:res undique conlectae,
id. ib. 3, 24, 92:quaedam conlecta edere,
Quint. 5, 10, 120:sparsa argumenta,
id. 5, 7, 18: antiqua verba, Suet. [p. 367] Gram. 10:omnes rumorum et contionum ventos,
Cic. Clu. 28, 77:rumorem bonum,
id. Leg. 1, 19, 50:peccata consulum,
id. ib. 3, 10, 23:vestigia Pythagoreorum,
id. Tusc. 4, 2, 3:existimationem multo sudore,
id. Div. in Caecil. 22, 72:benevolentiam civium blanditiis,
id. Lael. 17, 61:magnam gratiam magnamque dignitatem ex hoc labore,
id. Q. Fr. 2, 15 (16), 1:auctoritatem,
Caes. B. G. 6, 12:famam clementiae,
Liv. 21, 48, 10:tantum amoris favorisque,
Suet. Claud. 12; Prop. 2 (3), 14, 9:invidiam crudelitatis ex eo,
Cic. Verr. 2, 5, 8, § 19:crimina majestatis,
Plin. Pan. 33 fin.:sitim,
Verg. G. 3, 327; Ov. M. 5, 446; 6, 341 (cf.:adducere sitim,
Hor. C. 4, 12, 13):frigus,
Hor. Ep. 1, 11, 13:rabiem,
Verg. A. 9, 63; Ov. M. 1, 234; 9, 212:odium,
id. ib. 3, 258:usum patiendi,
id. Am. 1, 8, 75:vires usu,
id. A. A. 2, 339; cf. Liv. 29, 30, 5; Sil. 4, 307.—Of number, distance, etc., to amount or come to, extend; pass., to be reckoned (rare, and only in post-Aug. prose):B.ut LX. passus plerique (rami) orbe colligant,
Plin. 12, 5, 11, § 23:ambitus per frontem centum duos pedes colligit,
id. 36, 12, 17, § 77:ad quos (consules) a regno Numae colliguntur anni DXXXV.,
id. 13, 13, 27, § 85; so Tac. G. 37; id. Or. 17.—Colligere se or animum, mentem, etc., to collect one ' s self, to compose one ' s self, to recover one ' s courage, resolution, etc. (very freq. and class.):C.quid est autem se ipsum colligere, nisi dissipatas animi partes rursum in suum locum cogere?
Cic. Tusc. 4, 36, 78: se, Afran. ap. Charis. p. 195 P.; Lucr. 3, 925; Cic. Quint. 16, 53; id. Div. 1, 27, 57; id. Div. in Caecil. 12, 37; id. Fam. 5, 18, 1; id. de Or. 1, 7, 24; id. Tusc. 1, 24, 58; Caes. B. C. 1, 14:se colligere,
to rally, id. B.G. 5, 17:se ex timore,
id. B.C. 3, 65; Suet. Calig. 50:animos,
Liv. 3, 60, 11; cf. in pass., id. 10, 41, 13:animum,
Tac. A. 1, 12; Suet. Ner. 48:animum cogitationemque,
Plin. Ep. 2, 11, 14:mentem,
Ov. M. 14, 352; cf.:mentem cum vultu,
id. Am. 1, 14, 55:paulatim mente collectā,
Curt. 8, 6, 22; cf.:colligere spiritum,
to take breath, Quint. 11, 3, 53.—To gather up in memory, put together in the mind, to think upon, weigh, consider:b.cum et nostrae rei publicae detrimenta considero, et maximarum civitatum veteres animo calamitates colligo,
Cic. Inv. 1, 1, 1:ut memineris, quae, etc.... quae, si colliges, et sperabis omnia optime, et, etc.,
id. Fam. 4, 13, 7; 6, 2, 4:levis haec insania quantas Virtutes habeat, sic collige,
Hor. Ep. 2, 1, 119; cf.:sic collige mecum,
id. S. 2, 1, 51. —Esp. freq.,To put together mentally, etc., i. e. to gather, conclude, deduce, infer from what precedes (most freq. in Quint.); constr.: aliquid, aliquid ex aliquā re, per aliquam rem, aliquā re.—With ex:1.ex eo colligere potes, quantā occupatione distinear,
Cic. Att. 2, 23, 1; so Quint. 5, 10, 80; 7, 2, 3; 7, 8, 6; 8, 4, 16; 4, 4, 5 al.; Suet. Tib. 67.—With per:aliquid per aliud,
Quint. 5, 10, 11; so id. 4, 2, 81.—With abl. without a prep.:quod multis et acutis conclusionibus colligunt,
Quint. 2, 20, 5; so id. 3, 6, 103; 5, 13, 14; 6, 3, 37; 7, 4, 1 al.; Col. 4, 3, 2 al.—With inde:paucitatem inde hostium colligentes,
Liv. 7, 37, 9:bene colligit, haec pueris et mulierculis esse grata,
Cic. Off. 2, 16, 57:neque hoc colligi desideramus, disertiores esse antiquos, etc.,
Tac. Or. 27; Quint. 5, 14, 22; 7, 3, 18; 1, 10, 42; Ov. M. 11, 380; Pers. 5, 85.—Hence,collectus, a, um, P. a., contracted, narrow (opp. effusus):2.tanto beatior, quanto collectior,
App. Mag. 21, p. 287:corpora collectiora (opp. effusiora),
Calp. Flacc. Decl. 2, p. 795:tempus collectius,
Tert. Monog. 14.— Adv.: collectē, summarily, briefly, strictly:ponere aliquod verbum,
Non. p. 164, 1.—collectum, i, n., that which is collected as food, Plin. 11, 37, 60, § 159.2.col-lĭgo ( conl-), āvi, ātum, 1, v. a., to bind, tie, or fasten together, to connect, bind, tie up (in good prose).I.Prop.:II.omne colligatum solvi potest,
Cic. Univ. 11, 35:corpora colligata vinculis naturalibus,
id. ib.; cf. id. ib. 5, 13: vasa (of warlike implements; cf. the preced. art., I. A. 1. fin.), Plaut. Ps. 4, 3, 16:manus,
id. Ep. 5, 2, 23; cf. id. ib. 5, 2, 25, and the common expression in the formula: i, lictor, colliga manus, tie the prisoner ' s hands, Cic. Rab. Perd. 4, 13; Liv. 1, 26, 8: conligavit eum miseris modis, Ter. Eun. 5, 4, 33:pluribus scutis uno ictu pilorum transfixis et colligatis,
fastened to one another, Caes. B. G. 1, 25:solum herbis colligatum,
thickly overgrown, Col. 2, 17, 5:bitumen vulnera colligat,
Plin. 35, 15, 51, § 181; cf.: colligatis vulneribus, * Suet. Tib. 61.—Trop.A.In gen., to unite, combine, connect (rare except in Cic.):B.homines inter se sermonis vinclo,
Cic. Rep. 3, 2, 3:officiorum genera inter se colligata atque implicata sunt,
id. Off. 1, 5, 15; cf.:(res) omnes inter se aptae colligataeque,
id. N. D. 1, 4, 9:sententias verbis,
to join together rhetorically, id. Or. 50, 168:annorum septingentorum memoriam uno libro,
to comprehend, comprise, id. ib. 34, 120.—With the access. idea of preventing free motion, to restrain, check, stop, hinder:impetum furentis (Antonii),
Cic. Phil. 11, 2, 4:Brutum in Graeciā,
i. e. to command that he remain there for protection, id. ib. 11, 11, 26:se cum multis,
id. Fam. 9, 17, 2.—Hence, collĭgātē, adv., connectedly, jointly:colligatius adhaerere alicui,
Aug. Doct. Christ. 1, 28. -
10 colligo
1.col-lĭgo ( conl-), lēgi, lectum, 3, v.a. [2. lego, ĕre], to gather or collect together into a whole or to a point, to assemble, draw or bring together, collect (class. and very freq.),I.Prop.A.In gen.1.Of things:2.omnia praesegmina,
Plaut. Aul. 2, 4, 34:stipulam,
Ter. Ad. 5, 3, 62; cf.: omnia furtim, Lucil. ap. Non. p. 273, 28:radices palmarum,
Cic. Verr. 2, 5, 33, § 87:apes in vas,
Varr. R. R. 2, 16, 37:ossa,
Tib. 3, 2, 19; cf.reliquias,
Suet. Tib. 54 fin.; id. Calig. 3:materiem nostram Post obitum,
Lucr. 3, 847 (and Hom. Il. 24, 793):sparsos per colla capillos in nodum,
Ov. M. 3, 170; 8, 319; and poet. transf. to the person:immissos hederā collecta capillos Calliope, etc.,
id. ib. 5, 338; so,sinus fluentes,
Verg. A. 1, 320:flores,
Ov. M. 5, 399:riguo horto olus,
id. ib. 8, 646:de purpureis vitibus uvas,
id. ib. 8, 676:fructus,
Hor. Ep. 1, 12, 1: omnia venena, * Cat. 14, 19:sarmenta virgultaque,
Caes. B. G. 3, 18:serpentes,
Nep. Hann. 10, 4:naufragium,
Cic. Sest. 6, 15: mortualia, glossaria conlegitis et lexidia, res taetras et inanes, Domit. ap. Gell. 18, 7, 3:pecuniam,
Hor. Ep. 1, 10, 47:viatica,
id. ib. 2, 2, 26; cf.:stipem a tyrannis,
to obtain by begging, Liv. 38, 45, 9:aër umorem colligens,
Cic. N. D. 2, 39, 101:imbres,
Hor. Ep. 1, 15, 15; cf.:pluvias aquas,
Quint. 10, 1, 109; 5. 14, 31:ventus per loca subcava terrae Collectus,
Lucr. 6, 558:procellam,
id. 6, 124:spiritum,
Plin. 19, 6, 26, § 78; Quint. 11, 3, 53:flatus cornibus,
Sil. 14, 390:collectae ex alto nubes,
heaped together, Verg. G. 1, 324:pulvis collectus turbine,
Hor. S. 1, 4, 31; and poet.:pulverem Olympicum Collegisse juvat,
i. e. to have covered himself with it, id. C. 1, 1, 4:luna revertentes colligit ignes,
Verg. G. 1, 427:antiqua verba et figuras,
Suet. Gram. 10:equos,
to check, restrain, stop, Ov. M. 2, 398; so,gressum,
Sil. 6, 399:gradum,
id. 7, 695; so,fig. iram,
id. 9, 477;and of the operation of medicine: acria viscerum colligere,
Plin. 19, 6, 26, § 85: hastas, to draw back (opp. protendere), Tac. A. 2, 21:librum,
to catch a falling book, Plin. Ep. 2, 1, 5:apparatu nobis (sc. oratoribus) opus est et rebus exquisitis, undique collectis, arcessitis, comportatis,
Cic. de Or. 3, 24, 92; cf.:interea, dum haec, quae dispersa sunt, cogantur,
id. ib. 1, 42, 191: sarcinas; to pack one ' s luggage for a journey:annus octogesimus admonet me, ut sarcinas colligam ante quam proficiscar e vitā,
Varr. R. R. 1, 1, 1; also: sarcinas conligere = sarcinas conferre, to gather and put in order the baggage of an army before a battle, Sall. J. 97, 4: vasa, milit. t. t.., to pack together, pack up, to break up the camp for a march, Cic. Verr. 2, 4, 19, § 40; Liv. 21, 47, 2; 22, 30, 1:arma = remos,
i. e. to take in hand, take up, Verg. A. 5, 15 Forbig. ad loc.—Of persons, mostly milit., to collect, assemble, bring together:B.exercitus collectus ex senibus desperatis,
Cic. Cat. 2, 3, 5:ex urbe, ex agris, numerum hominum,
id. ib. 2, 4, 8:milites,
id. Verr. 2, 5, 51, § 133:reliquos ex fugā,
Nep. Hann. 6 fin.:manu collectā in Thraciam introiit,
id. Alcib. 7, 4; cf. Liv. 1, 5, 4, and Tac. Agr. 37:de pagis omnibus bonos viros,
Cic. Fin. 2, 4, 12: se colligere, to gather, collect:in moenia,
Sil. 10, 390:ex regno alicujus,
Cic. Imp. Pomp. 9, 24: ad. aciem, Auct. B. Afr. 70; so, collecti, those who have collected:in aestuaria ac paludes,
Caes. B. G. 2, 28; cf. Tac. A. 2, 11.—Esp., with the accessory idea of shortening, by bringing together, to contract, draw up, compress, collect, concentrate (mostly poet. for the more usual contraho, coërceo, etc.):b.in spiram tractu se colligit anguis,
Verg. G. 2, 154; cf.:cogebantur breviore spatio et ipsi orbem colligere,
Liv. 2, 50, 7:alitis in parvae subitam collecta figuram,
Verg. A. 12, 862 Wagn. N. cr.:apicem collectus in unum,
Ov. M. 13, 910:pedes,
to compress, Tib. 1, 8, 14:volumina collecta in artum,
Plin. 8, 16, 17, § 45: se collegit in arma, covered himself with or concealed himself behind his shield, Verg. A. 12, 491; cf. id. ib. 10, 412 (post scutum se clausit, Serv.; Gr. sustaleis en aspidi, ep aspidos); cf. Stat. Th. 11, 545; Sil. 10, 255; 10, 129:pallium,
to gather up, Plaut. Capt. 4, 2, 9:togam,
Mart. 7, 33, 4:12, 48, 5: per vulnera colligit hostes,
causes them to retreat, Sil. 10, 3.—Hence,Medic. t. t., to make thick, to thicken (cf. cogo), Scrib. Comp. 95; 129; 138; 169; cf. Plin. 34, 11, 27, § 114.—II.Trop.A.To bring together, collect, to get, gain, acquire, produce, etc. (very freq. and class.):b.sescentae ad eam rem causae possunt conligi,
Plaut. Trin. 3, 3, 62:conlectis omnibus bellis civilibus,
i. e. brought together in speaking, adduced, Cic. Fam. 4, 3, 1; cf. id. Sest. 6, 15:flammarum iras,
Lucr. 1, 723; cf. Hor. A. P. 160; Val. Fl. 7, 335:multaque facete dicta, ut ea, quae a sene Catone collecta sunt,
Cic. Off. 1, 29, 104; 1, 42, 191:res undique conlectae,
id. ib. 3, 24, 92:quaedam conlecta edere,
Quint. 5, 10, 120:sparsa argumenta,
id. 5, 7, 18: antiqua verba, Suet. [p. 367] Gram. 10:omnes rumorum et contionum ventos,
Cic. Clu. 28, 77:rumorem bonum,
id. Leg. 1, 19, 50:peccata consulum,
id. ib. 3, 10, 23:vestigia Pythagoreorum,
id. Tusc. 4, 2, 3:existimationem multo sudore,
id. Div. in Caecil. 22, 72:benevolentiam civium blanditiis,
id. Lael. 17, 61:magnam gratiam magnamque dignitatem ex hoc labore,
id. Q. Fr. 2, 15 (16), 1:auctoritatem,
Caes. B. G. 6, 12:famam clementiae,
Liv. 21, 48, 10:tantum amoris favorisque,
Suet. Claud. 12; Prop. 2 (3), 14, 9:invidiam crudelitatis ex eo,
Cic. Verr. 2, 5, 8, § 19:crimina majestatis,
Plin. Pan. 33 fin.:sitim,
Verg. G. 3, 327; Ov. M. 5, 446; 6, 341 (cf.:adducere sitim,
Hor. C. 4, 12, 13):frigus,
Hor. Ep. 1, 11, 13:rabiem,
Verg. A. 9, 63; Ov. M. 1, 234; 9, 212:odium,
id. ib. 3, 258:usum patiendi,
id. Am. 1, 8, 75:vires usu,
id. A. A. 2, 339; cf. Liv. 29, 30, 5; Sil. 4, 307.—Of number, distance, etc., to amount or come to, extend; pass., to be reckoned (rare, and only in post-Aug. prose):B.ut LX. passus plerique (rami) orbe colligant,
Plin. 12, 5, 11, § 23:ambitus per frontem centum duos pedes colligit,
id. 36, 12, 17, § 77:ad quos (consules) a regno Numae colliguntur anni DXXXV.,
id. 13, 13, 27, § 85; so Tac. G. 37; id. Or. 17.—Colligere se or animum, mentem, etc., to collect one ' s self, to compose one ' s self, to recover one ' s courage, resolution, etc. (very freq. and class.):C.quid est autem se ipsum colligere, nisi dissipatas animi partes rursum in suum locum cogere?
Cic. Tusc. 4, 36, 78: se, Afran. ap. Charis. p. 195 P.; Lucr. 3, 925; Cic. Quint. 16, 53; id. Div. 1, 27, 57; id. Div. in Caecil. 12, 37; id. Fam. 5, 18, 1; id. de Or. 1, 7, 24; id. Tusc. 1, 24, 58; Caes. B. C. 1, 14:se colligere,
to rally, id. B.G. 5, 17:se ex timore,
id. B.C. 3, 65; Suet. Calig. 50:animos,
Liv. 3, 60, 11; cf. in pass., id. 10, 41, 13:animum,
Tac. A. 1, 12; Suet. Ner. 48:animum cogitationemque,
Plin. Ep. 2, 11, 14:mentem,
Ov. M. 14, 352; cf.:mentem cum vultu,
id. Am. 1, 14, 55:paulatim mente collectā,
Curt. 8, 6, 22; cf.:colligere spiritum,
to take breath, Quint. 11, 3, 53.—To gather up in memory, put together in the mind, to think upon, weigh, consider:b.cum et nostrae rei publicae detrimenta considero, et maximarum civitatum veteres animo calamitates colligo,
Cic. Inv. 1, 1, 1:ut memineris, quae, etc.... quae, si colliges, et sperabis omnia optime, et, etc.,
id. Fam. 4, 13, 7; 6, 2, 4:levis haec insania quantas Virtutes habeat, sic collige,
Hor. Ep. 2, 1, 119; cf.:sic collige mecum,
id. S. 2, 1, 51. —Esp. freq.,To put together mentally, etc., i. e. to gather, conclude, deduce, infer from what precedes (most freq. in Quint.); constr.: aliquid, aliquid ex aliquā re, per aliquam rem, aliquā re.—With ex:1.ex eo colligere potes, quantā occupatione distinear,
Cic. Att. 2, 23, 1; so Quint. 5, 10, 80; 7, 2, 3; 7, 8, 6; 8, 4, 16; 4, 4, 5 al.; Suet. Tib. 67.—With per:aliquid per aliud,
Quint. 5, 10, 11; so id. 4, 2, 81.—With abl. without a prep.:quod multis et acutis conclusionibus colligunt,
Quint. 2, 20, 5; so id. 3, 6, 103; 5, 13, 14; 6, 3, 37; 7, 4, 1 al.; Col. 4, 3, 2 al.—With inde:paucitatem inde hostium colligentes,
Liv. 7, 37, 9:bene colligit, haec pueris et mulierculis esse grata,
Cic. Off. 2, 16, 57:neque hoc colligi desideramus, disertiores esse antiquos, etc.,
Tac. Or. 27; Quint. 5, 14, 22; 7, 3, 18; 1, 10, 42; Ov. M. 11, 380; Pers. 5, 85.—Hence,collectus, a, um, P. a., contracted, narrow (opp. effusus):2.tanto beatior, quanto collectior,
App. Mag. 21, p. 287:corpora collectiora (opp. effusiora),
Calp. Flacc. Decl. 2, p. 795:tempus collectius,
Tert. Monog. 14.— Adv.: collectē, summarily, briefly, strictly:ponere aliquod verbum,
Non. p. 164, 1.—collectum, i, n., that which is collected as food, Plin. 11, 37, 60, § 159.2.col-lĭgo ( conl-), āvi, ātum, 1, v. a., to bind, tie, or fasten together, to connect, bind, tie up (in good prose).I.Prop.:II.omne colligatum solvi potest,
Cic. Univ. 11, 35:corpora colligata vinculis naturalibus,
id. ib.; cf. id. ib. 5, 13: vasa (of warlike implements; cf. the preced. art., I. A. 1. fin.), Plaut. Ps. 4, 3, 16:manus,
id. Ep. 5, 2, 23; cf. id. ib. 5, 2, 25, and the common expression in the formula: i, lictor, colliga manus, tie the prisoner ' s hands, Cic. Rab. Perd. 4, 13; Liv. 1, 26, 8: conligavit eum miseris modis, Ter. Eun. 5, 4, 33:pluribus scutis uno ictu pilorum transfixis et colligatis,
fastened to one another, Caes. B. G. 1, 25:solum herbis colligatum,
thickly overgrown, Col. 2, 17, 5:bitumen vulnera colligat,
Plin. 35, 15, 51, § 181; cf.: colligatis vulneribus, * Suet. Tib. 61.—Trop.A.In gen., to unite, combine, connect (rare except in Cic.):B.homines inter se sermonis vinclo,
Cic. Rep. 3, 2, 3:officiorum genera inter se colligata atque implicata sunt,
id. Off. 1, 5, 15; cf.:(res) omnes inter se aptae colligataeque,
id. N. D. 1, 4, 9:sententias verbis,
to join together rhetorically, id. Or. 50, 168:annorum septingentorum memoriam uno libro,
to comprehend, comprise, id. ib. 34, 120.—With the access. idea of preventing free motion, to restrain, check, stop, hinder:impetum furentis (Antonii),
Cic. Phil. 11, 2, 4:Brutum in Graeciā,
i. e. to command that he remain there for protection, id. ib. 11, 11, 26:se cum multis,
id. Fam. 9, 17, 2.—Hence, collĭgātē, adv., connectedly, jointly:colligatius adhaerere alicui,
Aug. Doct. Christ. 1, 28. -
11 concelebro
con-cĕlē̆bro, āvi, ātum, 1, v..a. (a strengthened celebro; rare but class.).I.To resort to in multitudes or frequently, to frequent:b. c.variae volucres loca aquarum Concelebrant,
Lucr. 2, 345:convivia et passim et tributim,
Q. Cic. Pet. Cons. 11, 44. —Aliquid aliquā re, or absol., to fill, animate, enliven, cause to abound with any thing:II.suavi cantu concelebra omnem hanc Plateam hymenaeo,
Plaut. Cas. 4, 3, 2:levia carmina cantu,
Lucr. 5, 1381:alma Venus quae terras concelebras,
who hast filled with life, id. 1, 4.—Meton.A.To celebrate a solemnity in great numbers, to celebrate, solemnize:B.diem natalem,
Plaut. Ps. 1, 2, 32; cf.:dies carnificum,
id. As. 2, 2, 45:funus,
Liv. 8, 7, 22:at jam quoque rem (sc. triumphum) populus Romanus omnium studio omni visendam et concelebrandam putavit,
Cic. Imp. Pomp. 21, 61 Orell. N. cr.:spectaculum, etc.,
Liv. 1, 9, 7:dapes,
Ov. F 4, 354.—To honor, praise, extol:C.genium choreis,
Tib. 1, 7, 49.—To publish abroad, make known:summae virtutis concelebrandae causā Graii... monumentum statuerunt,
Cic. Inv. 2, 23, 70:rumorem,
Q. Cic. Pet. Cons. 13, 50: multis indu locis sermonibu' concelebrarunt, Lucil. ap. Non. p. 275, 2:famā ac litteris victoriam,
Caes. B. C. 3, 72 fin. -
12 conligo
1.col-lĭgo ( conl-), lēgi, lectum, 3, v.a. [2. lego, ĕre], to gather or collect together into a whole or to a point, to assemble, draw or bring together, collect (class. and very freq.),I.Prop.A.In gen.1.Of things:2.omnia praesegmina,
Plaut. Aul. 2, 4, 34:stipulam,
Ter. Ad. 5, 3, 62; cf.: omnia furtim, Lucil. ap. Non. p. 273, 28:radices palmarum,
Cic. Verr. 2, 5, 33, § 87:apes in vas,
Varr. R. R. 2, 16, 37:ossa,
Tib. 3, 2, 19; cf.reliquias,
Suet. Tib. 54 fin.; id. Calig. 3:materiem nostram Post obitum,
Lucr. 3, 847 (and Hom. Il. 24, 793):sparsos per colla capillos in nodum,
Ov. M. 3, 170; 8, 319; and poet. transf. to the person:immissos hederā collecta capillos Calliope, etc.,
id. ib. 5, 338; so,sinus fluentes,
Verg. A. 1, 320:flores,
Ov. M. 5, 399:riguo horto olus,
id. ib. 8, 646:de purpureis vitibus uvas,
id. ib. 8, 676:fructus,
Hor. Ep. 1, 12, 1: omnia venena, * Cat. 14, 19:sarmenta virgultaque,
Caes. B. G. 3, 18:serpentes,
Nep. Hann. 10, 4:naufragium,
Cic. Sest. 6, 15: mortualia, glossaria conlegitis et lexidia, res taetras et inanes, Domit. ap. Gell. 18, 7, 3:pecuniam,
Hor. Ep. 1, 10, 47:viatica,
id. ib. 2, 2, 26; cf.:stipem a tyrannis,
to obtain by begging, Liv. 38, 45, 9:aër umorem colligens,
Cic. N. D. 2, 39, 101:imbres,
Hor. Ep. 1, 15, 15; cf.:pluvias aquas,
Quint. 10, 1, 109; 5. 14, 31:ventus per loca subcava terrae Collectus,
Lucr. 6, 558:procellam,
id. 6, 124:spiritum,
Plin. 19, 6, 26, § 78; Quint. 11, 3, 53:flatus cornibus,
Sil. 14, 390:collectae ex alto nubes,
heaped together, Verg. G. 1, 324:pulvis collectus turbine,
Hor. S. 1, 4, 31; and poet.:pulverem Olympicum Collegisse juvat,
i. e. to have covered himself with it, id. C. 1, 1, 4:luna revertentes colligit ignes,
Verg. G. 1, 427:antiqua verba et figuras,
Suet. Gram. 10:equos,
to check, restrain, stop, Ov. M. 2, 398; so,gressum,
Sil. 6, 399:gradum,
id. 7, 695; so,fig. iram,
id. 9, 477;and of the operation of medicine: acria viscerum colligere,
Plin. 19, 6, 26, § 85: hastas, to draw back (opp. protendere), Tac. A. 2, 21:librum,
to catch a falling book, Plin. Ep. 2, 1, 5:apparatu nobis (sc. oratoribus) opus est et rebus exquisitis, undique collectis, arcessitis, comportatis,
Cic. de Or. 3, 24, 92; cf.:interea, dum haec, quae dispersa sunt, cogantur,
id. ib. 1, 42, 191: sarcinas; to pack one ' s luggage for a journey:annus octogesimus admonet me, ut sarcinas colligam ante quam proficiscar e vitā,
Varr. R. R. 1, 1, 1; also: sarcinas conligere = sarcinas conferre, to gather and put in order the baggage of an army before a battle, Sall. J. 97, 4: vasa, milit. t. t.., to pack together, pack up, to break up the camp for a march, Cic. Verr. 2, 4, 19, § 40; Liv. 21, 47, 2; 22, 30, 1:arma = remos,
i. e. to take in hand, take up, Verg. A. 5, 15 Forbig. ad loc.—Of persons, mostly milit., to collect, assemble, bring together:B.exercitus collectus ex senibus desperatis,
Cic. Cat. 2, 3, 5:ex urbe, ex agris, numerum hominum,
id. ib. 2, 4, 8:milites,
id. Verr. 2, 5, 51, § 133:reliquos ex fugā,
Nep. Hann. 6 fin.:manu collectā in Thraciam introiit,
id. Alcib. 7, 4; cf. Liv. 1, 5, 4, and Tac. Agr. 37:de pagis omnibus bonos viros,
Cic. Fin. 2, 4, 12: se colligere, to gather, collect:in moenia,
Sil. 10, 390:ex regno alicujus,
Cic. Imp. Pomp. 9, 24: ad. aciem, Auct. B. Afr. 70; so, collecti, those who have collected:in aestuaria ac paludes,
Caes. B. G. 2, 28; cf. Tac. A. 2, 11.—Esp., with the accessory idea of shortening, by bringing together, to contract, draw up, compress, collect, concentrate (mostly poet. for the more usual contraho, coërceo, etc.):b.in spiram tractu se colligit anguis,
Verg. G. 2, 154; cf.:cogebantur breviore spatio et ipsi orbem colligere,
Liv. 2, 50, 7:alitis in parvae subitam collecta figuram,
Verg. A. 12, 862 Wagn. N. cr.:apicem collectus in unum,
Ov. M. 13, 910:pedes,
to compress, Tib. 1, 8, 14:volumina collecta in artum,
Plin. 8, 16, 17, § 45: se collegit in arma, covered himself with or concealed himself behind his shield, Verg. A. 12, 491; cf. id. ib. 10, 412 (post scutum se clausit, Serv.; Gr. sustaleis en aspidi, ep aspidos); cf. Stat. Th. 11, 545; Sil. 10, 255; 10, 129:pallium,
to gather up, Plaut. Capt. 4, 2, 9:togam,
Mart. 7, 33, 4:12, 48, 5: per vulnera colligit hostes,
causes them to retreat, Sil. 10, 3.—Hence,Medic. t. t., to make thick, to thicken (cf. cogo), Scrib. Comp. 95; 129; 138; 169; cf. Plin. 34, 11, 27, § 114.—II.Trop.A.To bring together, collect, to get, gain, acquire, produce, etc. (very freq. and class.):b.sescentae ad eam rem causae possunt conligi,
Plaut. Trin. 3, 3, 62:conlectis omnibus bellis civilibus,
i. e. brought together in speaking, adduced, Cic. Fam. 4, 3, 1; cf. id. Sest. 6, 15:flammarum iras,
Lucr. 1, 723; cf. Hor. A. P. 160; Val. Fl. 7, 335:multaque facete dicta, ut ea, quae a sene Catone collecta sunt,
Cic. Off. 1, 29, 104; 1, 42, 191:res undique conlectae,
id. ib. 3, 24, 92:quaedam conlecta edere,
Quint. 5, 10, 120:sparsa argumenta,
id. 5, 7, 18: antiqua verba, Suet. [p. 367] Gram. 10:omnes rumorum et contionum ventos,
Cic. Clu. 28, 77:rumorem bonum,
id. Leg. 1, 19, 50:peccata consulum,
id. ib. 3, 10, 23:vestigia Pythagoreorum,
id. Tusc. 4, 2, 3:existimationem multo sudore,
id. Div. in Caecil. 22, 72:benevolentiam civium blanditiis,
id. Lael. 17, 61:magnam gratiam magnamque dignitatem ex hoc labore,
id. Q. Fr. 2, 15 (16), 1:auctoritatem,
Caes. B. G. 6, 12:famam clementiae,
Liv. 21, 48, 10:tantum amoris favorisque,
Suet. Claud. 12; Prop. 2 (3), 14, 9:invidiam crudelitatis ex eo,
Cic. Verr. 2, 5, 8, § 19:crimina majestatis,
Plin. Pan. 33 fin.:sitim,
Verg. G. 3, 327; Ov. M. 5, 446; 6, 341 (cf.:adducere sitim,
Hor. C. 4, 12, 13):frigus,
Hor. Ep. 1, 11, 13:rabiem,
Verg. A. 9, 63; Ov. M. 1, 234; 9, 212:odium,
id. ib. 3, 258:usum patiendi,
id. Am. 1, 8, 75:vires usu,
id. A. A. 2, 339; cf. Liv. 29, 30, 5; Sil. 4, 307.—Of number, distance, etc., to amount or come to, extend; pass., to be reckoned (rare, and only in post-Aug. prose):B.ut LX. passus plerique (rami) orbe colligant,
Plin. 12, 5, 11, § 23:ambitus per frontem centum duos pedes colligit,
id. 36, 12, 17, § 77:ad quos (consules) a regno Numae colliguntur anni DXXXV.,
id. 13, 13, 27, § 85; so Tac. G. 37; id. Or. 17.—Colligere se or animum, mentem, etc., to collect one ' s self, to compose one ' s self, to recover one ' s courage, resolution, etc. (very freq. and class.):C.quid est autem se ipsum colligere, nisi dissipatas animi partes rursum in suum locum cogere?
Cic. Tusc. 4, 36, 78: se, Afran. ap. Charis. p. 195 P.; Lucr. 3, 925; Cic. Quint. 16, 53; id. Div. 1, 27, 57; id. Div. in Caecil. 12, 37; id. Fam. 5, 18, 1; id. de Or. 1, 7, 24; id. Tusc. 1, 24, 58; Caes. B. C. 1, 14:se colligere,
to rally, id. B.G. 5, 17:se ex timore,
id. B.C. 3, 65; Suet. Calig. 50:animos,
Liv. 3, 60, 11; cf. in pass., id. 10, 41, 13:animum,
Tac. A. 1, 12; Suet. Ner. 48:animum cogitationemque,
Plin. Ep. 2, 11, 14:mentem,
Ov. M. 14, 352; cf.:mentem cum vultu,
id. Am. 1, 14, 55:paulatim mente collectā,
Curt. 8, 6, 22; cf.:colligere spiritum,
to take breath, Quint. 11, 3, 53.—To gather up in memory, put together in the mind, to think upon, weigh, consider:b.cum et nostrae rei publicae detrimenta considero, et maximarum civitatum veteres animo calamitates colligo,
Cic. Inv. 1, 1, 1:ut memineris, quae, etc.... quae, si colliges, et sperabis omnia optime, et, etc.,
id. Fam. 4, 13, 7; 6, 2, 4:levis haec insania quantas Virtutes habeat, sic collige,
Hor. Ep. 2, 1, 119; cf.:sic collige mecum,
id. S. 2, 1, 51. —Esp. freq.,To put together mentally, etc., i. e. to gather, conclude, deduce, infer from what precedes (most freq. in Quint.); constr.: aliquid, aliquid ex aliquā re, per aliquam rem, aliquā re.—With ex:1.ex eo colligere potes, quantā occupatione distinear,
Cic. Att. 2, 23, 1; so Quint. 5, 10, 80; 7, 2, 3; 7, 8, 6; 8, 4, 16; 4, 4, 5 al.; Suet. Tib. 67.—With per:aliquid per aliud,
Quint. 5, 10, 11; so id. 4, 2, 81.—With abl. without a prep.:quod multis et acutis conclusionibus colligunt,
Quint. 2, 20, 5; so id. 3, 6, 103; 5, 13, 14; 6, 3, 37; 7, 4, 1 al.; Col. 4, 3, 2 al.—With inde:paucitatem inde hostium colligentes,
Liv. 7, 37, 9:bene colligit, haec pueris et mulierculis esse grata,
Cic. Off. 2, 16, 57:neque hoc colligi desideramus, disertiores esse antiquos, etc.,
Tac. Or. 27; Quint. 5, 14, 22; 7, 3, 18; 1, 10, 42; Ov. M. 11, 380; Pers. 5, 85.—Hence,collectus, a, um, P. a., contracted, narrow (opp. effusus):2.tanto beatior, quanto collectior,
App. Mag. 21, p. 287:corpora collectiora (opp. effusiora),
Calp. Flacc. Decl. 2, p. 795:tempus collectius,
Tert. Monog. 14.— Adv.: collectē, summarily, briefly, strictly:ponere aliquod verbum,
Non. p. 164, 1.—collectum, i, n., that which is collected as food, Plin. 11, 37, 60, § 159.2.col-lĭgo ( conl-), āvi, ātum, 1, v. a., to bind, tie, or fasten together, to connect, bind, tie up (in good prose).I.Prop.:II.omne colligatum solvi potest,
Cic. Univ. 11, 35:corpora colligata vinculis naturalibus,
id. ib.; cf. id. ib. 5, 13: vasa (of warlike implements; cf. the preced. art., I. A. 1. fin.), Plaut. Ps. 4, 3, 16:manus,
id. Ep. 5, 2, 23; cf. id. ib. 5, 2, 25, and the common expression in the formula: i, lictor, colliga manus, tie the prisoner ' s hands, Cic. Rab. Perd. 4, 13; Liv. 1, 26, 8: conligavit eum miseris modis, Ter. Eun. 5, 4, 33:pluribus scutis uno ictu pilorum transfixis et colligatis,
fastened to one another, Caes. B. G. 1, 25:solum herbis colligatum,
thickly overgrown, Col. 2, 17, 5:bitumen vulnera colligat,
Plin. 35, 15, 51, § 181; cf.: colligatis vulneribus, * Suet. Tib. 61.—Trop.A.In gen., to unite, combine, connect (rare except in Cic.):B.homines inter se sermonis vinclo,
Cic. Rep. 3, 2, 3:officiorum genera inter se colligata atque implicata sunt,
id. Off. 1, 5, 15; cf.:(res) omnes inter se aptae colligataeque,
id. N. D. 1, 4, 9:sententias verbis,
to join together rhetorically, id. Or. 50, 168:annorum septingentorum memoriam uno libro,
to comprehend, comprise, id. ib. 34, 120.—With the access. idea of preventing free motion, to restrain, check, stop, hinder:impetum furentis (Antonii),
Cic. Phil. 11, 2, 4:Brutum in Graeciā,
i. e. to command that he remain there for protection, id. ib. 11, 11, 26:se cum multis,
id. Fam. 9, 17, 2.—Hence, collĭgātē, adv., connectedly, jointly:colligatius adhaerere alicui,
Aug. Doct. Christ. 1, 28. -
13 consector
con-sector, ātus, 1, v. dep., to follow, pursue, strive after eagerly, both in a good and bad sense.I. A.Prop. (rare):B.hos consector, his ultro arrideo,
Ter. Eun. 2, 2, 18:mares, feminas,
Plaut. Mil. 4, 3, 20; cf.:senectam ovium (opp. agnas fastidire),
Plin. 8, 47, 72, § 188:angiporta haec,
Plaut. Ps. 4, 7, 137; cf.rivulos,
Cic. de Or. 2, 27, 117.— More freq. (esp. in Cic.),Trop., to pursue eagerly, to strive after, endeavor to gain; to emulate an example, to imitate, etc.:II.qui non debita consectari soleant, quod debeatur remissuros,
Cic. Att. 13, 23, 3:neque quisquam est, qui dolorem ipsum, quia dolor sit, amet, consectetur, adipisci velit,
id. Fin. 1, 10, 32:omnes umbras etiam falsae gloriae (corresp. with aucupari inanem rumorem),
id. Pis. 24, 57: opes aut potentiam, [p. 428] id. Off. 1, 25, 86:benevolentiam Macedonum largitione,
id. ib. 2, 15, 53; id. Leg. 1, 2, 7:verba,
id. Caecin. 19, 54:ubertatem orationis,
id. Fin. 3, 5, 19:plura (in discourse, opp. comprehendere brevi),
id. de Or. 1, 8, 34; Plin. Pan. 75; id. Ep. 5, 6, 43:ista subtilius (in investigating),
Plin. 2, 52, 53, § 139:insignia ac paene vitiosa imitando,
to imitate, Cic. de Or. 2, 22, 90:vitium de industriā,
id. ib. 3, 11, 41:versus Homeri (Maro),
Gell. 12, 1, 20.—To follow in a hostile manner, to persecule, chase, pursue (most freq. in the histt.):B.quosdam (latrones) consectatus est et confecit,
Cic. Inv. 2, 37, 111:redeuntes equites quos possunt consectantur atque occidunt,
Caes. B. G. 5, 58; 3, 26; 4, 14; Nep. Them. 2, 3; Liv. 43, 10, 7; Vell. 2, 19, 2; Tac. Agr. 16; id. A. 4, 24; id. H. 1, 68.— Of the chase, * Lucr. 5, 965; cf. Liv. 21, 43, 8; 41, 9, 6:Fuflum clamoribus et convitiis et sibilis,
Cic. Att. 2, 18, 1; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 12, 2:victos implacabili odio,
Tac. H. 4, 1.—Trop., of things omnia me mala consectantur, Plaut. Bacch. 5, 1, 7.► In pass.signif.: uxorem tuam a populo lapidibus consectari video (diôkesthai), to be persecuted, Laber. ap. Prisc. p. 793 P. -
14 dispergo
di-spergo, in late Lat. and sometimes in MSS. of the older authors written di-spargo (cf. aspergo and conspergo), si, sum, 3, v. a., to scatter on all sides, to scatter about, disperse (freq. and class., esp. in the part. perf.).I.Lit.:II.per agros passim dispergit corpus,
Cic. Poet. N. D. 3, 26, 67; cf. per hypallagen:membrorum collectio dispersa (coupled with dissipare),
id. de Imp. Pomp. 9, 22 (but in Lucr. 3, 988, the right reading is:dispessis membris, not dispersis, v. dispando): cur (deus) tam multa pestifera terra marique disperserit?
id. Ac. 2, 38, 120:nubes dispergunt venti,
Lucr. 5, 254:an tibi jam mavis cerebrum dispergam hic?
Ter. Ad. 5, 2, 7; for which: ut cerebro dispergat viam, besprinkle, id. ib. 3, 2, 19:caprae dispergunt se, contra oves so congregant et condensant in locum unum,
Varr. R. R. 2, 3, 9; cf.:comites dispersi,
Lucr. 4, 576; so the mid.:dispersi, of persons,
Cic. Fl. 13, 30; id. Sest. 42, 91;and esp. freq. of soldiers,
Caes. B. G. 1, 40, 8; 3, 28, 3; id. B. C. 1, 44, 1; 2, 38, 5 et saep.; Sall. J. 98, 4, et saep.; cf.:dispersi a suis pars cedere, etc.,
id. ib. 51, 1; and in the verb. fin. act.:quae (duo milia evocatorum) tota acie disperserat,
had distributed, Caes. B. C. 3, 88, 4:fimum,
Plin. 18, 23, 53, § 193:vitem traducibus dispergere atque disrarare,
Col. 5, 6, 36: lactuca dispergitur, set out, i. e. planted, id. 11, 3, 25:color dispergitur omnis,
Lucr. 2, 831 (not disperditur, v. Lachm. ad h. l.):ubi brachia et crura inaequaliter dispergit,
i. e. moves at random, Cels. 2, 6:Mesopotamia vicatim dispersa,
i. e. divided, Plin. 6, 26, 30, § 117:magna pars Judaeae vicis dispergitur,
Tac. H. 5, 8 et saep.— Poet.:aries dispergit saxa (with effundere muros),
Luc. 1, 384 Cort.:dispersa capillos,
id. 10, 84:quo latior (res) est, in cunctas undique partis Plura modo dispargit et ab se corpora mittit,
Lucr. 2, 1135; so with in and acc., id. 1, 309; Caes. B. G. 6, 34, 1; Plin. 11, 37, 89, § 220:tripartitum exercitum plures in manus,
Tac. A. 3, 74 al.:aër dispargitur ad partis minutas corporis,
Lucr. 4, 895.Trop.:1.in praesentia tantummodo numeros et modos et partes argumentandi confuse et permixte dispersimus: post descripte... ex hac copia digeremus,
Cic. Inv. 1, 30, 49; cf. id. de Or. 1, 42, 187; 191; Quint. 9, 3, 39:bellum tam longe lateque dispersum,
Cic. de Imp. Pomp. 12, 35:in re dispersa atque infinita,
Q. Cic. Pet. Cons. 1:plebis vis soluta atque dispersa in multitudine,
Sall. J. 41, 6:rumorem,
Tac. A. 4, 24:falsos rumores,
id. H. 2, 96; and with acc. and inf.:volgus fingendi avidum disperserat accitum in adoptionem,
had given out, id. ib. 2, 1:membratim oportebit partis rei gestae dispergere in causam,
Cic. Inv. 1, 21, 30:vitam in auras,
Verg. A. 11, 617; cf.:partem voti in auras,
id. ib. 795.— Hence, adv. in two forms:dispersē, dispersedly, here and there (very rare):2.disperse et diffuse dictae res,
Cic. Inv. 1, 52, 98:multis in locis dicta,
id. Verr. 2, 4, 52, § 116. —dispersim, Varr. R. R. 1, 1, 7; 3, 2, 13; Suet. Caes. 80. -
15 dispersim
di-spergo, in late Lat. and sometimes in MSS. of the older authors written di-spargo (cf. aspergo and conspergo), si, sum, 3, v. a., to scatter on all sides, to scatter about, disperse (freq. and class., esp. in the part. perf.).I.Lit.:II.per agros passim dispergit corpus,
Cic. Poet. N. D. 3, 26, 67; cf. per hypallagen:membrorum collectio dispersa (coupled with dissipare),
id. de Imp. Pomp. 9, 22 (but in Lucr. 3, 988, the right reading is:dispessis membris, not dispersis, v. dispando): cur (deus) tam multa pestifera terra marique disperserit?
id. Ac. 2, 38, 120:nubes dispergunt venti,
Lucr. 5, 254:an tibi jam mavis cerebrum dispergam hic?
Ter. Ad. 5, 2, 7; for which: ut cerebro dispergat viam, besprinkle, id. ib. 3, 2, 19:caprae dispergunt se, contra oves so congregant et condensant in locum unum,
Varr. R. R. 2, 3, 9; cf.:comites dispersi,
Lucr. 4, 576; so the mid.:dispersi, of persons,
Cic. Fl. 13, 30; id. Sest. 42, 91;and esp. freq. of soldiers,
Caes. B. G. 1, 40, 8; 3, 28, 3; id. B. C. 1, 44, 1; 2, 38, 5 et saep.; Sall. J. 98, 4, et saep.; cf.:dispersi a suis pars cedere, etc.,
id. ib. 51, 1; and in the verb. fin. act.:quae (duo milia evocatorum) tota acie disperserat,
had distributed, Caes. B. C. 3, 88, 4:fimum,
Plin. 18, 23, 53, § 193:vitem traducibus dispergere atque disrarare,
Col. 5, 6, 36: lactuca dispergitur, set out, i. e. planted, id. 11, 3, 25:color dispergitur omnis,
Lucr. 2, 831 (not disperditur, v. Lachm. ad h. l.):ubi brachia et crura inaequaliter dispergit,
i. e. moves at random, Cels. 2, 6:Mesopotamia vicatim dispersa,
i. e. divided, Plin. 6, 26, 30, § 117:magna pars Judaeae vicis dispergitur,
Tac. H. 5, 8 et saep.— Poet.:aries dispergit saxa (with effundere muros),
Luc. 1, 384 Cort.:dispersa capillos,
id. 10, 84:quo latior (res) est, in cunctas undique partis Plura modo dispargit et ab se corpora mittit,
Lucr. 2, 1135; so with in and acc., id. 1, 309; Caes. B. G. 6, 34, 1; Plin. 11, 37, 89, § 220:tripartitum exercitum plures in manus,
Tac. A. 3, 74 al.:aër dispargitur ad partis minutas corporis,
Lucr. 4, 895.Trop.:1.in praesentia tantummodo numeros et modos et partes argumentandi confuse et permixte dispersimus: post descripte... ex hac copia digeremus,
Cic. Inv. 1, 30, 49; cf. id. de Or. 1, 42, 187; 191; Quint. 9, 3, 39:bellum tam longe lateque dispersum,
Cic. de Imp. Pomp. 12, 35:in re dispersa atque infinita,
Q. Cic. Pet. Cons. 1:plebis vis soluta atque dispersa in multitudine,
Sall. J. 41, 6:rumorem,
Tac. A. 4, 24:falsos rumores,
id. H. 2, 96; and with acc. and inf.:volgus fingendi avidum disperserat accitum in adoptionem,
had given out, id. ib. 2, 1:membratim oportebit partis rei gestae dispergere in causam,
Cic. Inv. 1, 21, 30:vitam in auras,
Verg. A. 11, 617; cf.:partem voti in auras,
id. ib. 795.— Hence, adv. in two forms:dispersē, dispersedly, here and there (very rare):2.disperse et diffuse dictae res,
Cic. Inv. 1, 52, 98:multis in locis dicta,
id. Verr. 2, 4, 52, § 116. —dispersim, Varr. R. R. 1, 1, 7; 3, 2, 13; Suet. Caes. 80. -
16 dissemino
dis-sēmĭno, āvi, ātum, 1, v. a.— Lit., to scatter seed, to sow; hence, trop., to spread abroad, disseminate (rare, but good prose);coupled with spargere,
Cic. Arch. 12, 30; cf. id. Planc. 23, 56:malum latius opinione,
id. Cat. 4, 3 fin.:causam morbi,
Just. 12, 13 fin.:cupidines populis,
App. M. 5 fin.:rumorem,
Amm. 29, 6 al.:scientiam,
Vulg. Prov. 15, 7. -
17 docilis
I.Prop. (freq. and class.).— Absol.:II.belua docilis et humanis moribus assueta,
Cic. Rep. 2, 40; id. de Or. 2, 19, 80; Liv. 23, 29; Quint. 2, 9, 3; Hor. C. 3, 11, 1; id. Carm. Sec. 45 et saep.; cf. in the comp., Quint. 1, 12, 9; 4, 2, 24.—With ad:ad agriculturam,
Varr. R. R. 1, 17, 3; Cic. Fam. 7, 20, 3; id. Tusc. 2, 6; Curt. 8, 31, 16; in the comp., Plaut. Bacch. 1, 2, 56.—With abl.:habebant luscinias Graeco atque Latino sermone docilis,
Plin. 10, 42, 59, § 120:omnes imitandis turpibus,
Juv. 14, 40.— Poet., with gen.:modorum,
Hor. C. 4, 6, 43:pravi,
id. S. 2, 2, 52:fallendi,
skilful, Sil. 3, 233:freni (equus),
id. 16, 360; and with inf.:cerva accedere mensis,
id. 13, 120.—Transf. of things:capilli,
Ov. Am. 1, 14, 13:os,
id. ib. 3, 344:et bibula chrysocolla,
Plin. 33, 5, 26, § 88: hasta relegi et relinqui, Val. Fl. 6, 237:ingenium,
Nep. Dion. 1, 2:pavor pascere rumorem,
Sil. 4, 8 et saep.— Sup. does not occur.— Adv.: dŏcĭlĭter, with docility, teachably, acc. to Diom. p. 401 P. -
18 dociliter
I.Prop. (freq. and class.).— Absol.:II.belua docilis et humanis moribus assueta,
Cic. Rep. 2, 40; id. de Or. 2, 19, 80; Liv. 23, 29; Quint. 2, 9, 3; Hor. C. 3, 11, 1; id. Carm. Sec. 45 et saep.; cf. in the comp., Quint. 1, 12, 9; 4, 2, 24.—With ad:ad agriculturam,
Varr. R. R. 1, 17, 3; Cic. Fam. 7, 20, 3; id. Tusc. 2, 6; Curt. 8, 31, 16; in the comp., Plaut. Bacch. 1, 2, 56.—With abl.:habebant luscinias Graeco atque Latino sermone docilis,
Plin. 10, 42, 59, § 120:omnes imitandis turpibus,
Juv. 14, 40.— Poet., with gen.:modorum,
Hor. C. 4, 6, 43:pravi,
id. S. 2, 2, 52:fallendi,
skilful, Sil. 3, 233:freni (equus),
id. 16, 360; and with inf.:cerva accedere mensis,
id. 13, 120.—Transf. of things:capilli,
Ov. Am. 1, 14, 13:os,
id. ib. 3, 344:et bibula chrysocolla,
Plin. 33, 5, 26, § 88: hasta relegi et relinqui, Val. Fl. 6, 237:ingenium,
Nep. Dion. 1, 2:pavor pascere rumorem,
Sil. 4, 8 et saep.— Sup. does not occur.— Adv.: dŏcĭlĭter, with docility, teachably, acc. to Diom. p. 401 P. -
19 floccus
I.Lit.:II.ne qui flocci intereant,
Varr. R. R. 2, 11, 8:pomis substrati flocci,
id. ib. 1, 59, 3:in veste floccos legere fimbriasve diducere,
Cels. 2, 6:pilulae intus habentes floccos molles,
Plin. 16, 7, 10, § 28.—Transf., something trifling, insignificant, of no account (most freq., esp. with negatives, and in the phrase flocci facere, to make no account of, to care not a straw for; v. the foll.).(α).With a neg.:(β).ceterum qui sis, qui non sis, floccum non interduim,
Plaut. Trin. 4, 2, 152 (Ritschl, ciccum; cf.:eluas tu an exungare, ciccum non interduim,
id. Rud. 2, 7, 22):neque ego illum maneo, neque flocci facio,
id. Men. 2, 3, 69:is leno flocci non fecit fidem,
id. Rud. prol. 47:ego, quae tu loquere, flocci non facio,
id. ib. 3, 5, 3:prorsus aveo scire, nec tamen flocci facio,
Cic. Att. 13, 50, 3:totam rem publicam flocci non facere,
id. ib. 4, 15, 4: quare, ut opinor, philosophêteon, id quod tu facis, et istos consulatus non flocci facteon, id. ib. 1, 16, 13 Orell. N. cr. (but here Ernesti reads eateon):satin abiit, neque quod dixi flocci existimat!
Plaut. Most. 1, 1, 73: invidere omnes mihi, Mordere clanculum;ego non flocci pendere,
Ter. Eun. 3, 1, 21.—Without a neg. (ante-class.), to account of slight value, of small importance:rumorem, famam flocci fecit, Cato ap. Fest. s. v. obstinato, p. 193, 11 Müll.: tu istos minutos cave deos flocci feceris,
Plaut. Cas. 2, 5, 24:flocci facere,
id. Most. 3, 2, 121; id. Men. 5, 7, 5; id. Ep. 3, 2, 12; id. Trin. 4, 2, 150; Ter. Eun. 2, 3, 11.— In pass.: flocci fiet. Culi cultor, Titin. ap. Non. 131, 33: rogata fuerit nec ne, flocci aestimo, Plaut. Fragm. ap. Fest. s. v. muneralis, p. 143 Müll.: flocci pendo, quid rerum geras, Plaut. Fragm. ap. Fulg. Exp. Serm. p. 565, 5. -
20 subdo
sub-do, dĭdi, dĭtum, 3, v. a.I. A.Lit. (class.).1.In gen.: ego puerum interead ancillae subdam lactantem meae, Liv. Andron. ap. Non. p. 153, 26 (Trag. Rel. v. 26 Rib.):2.ignem subdito,
Cato, R. R. 105, 1; so,ignem,
id. ib. 38, 4; Cic. N. D. 2, 10, 27; Liv. 8, 30 al.:faces,
Lucr. 6, 1285:lapidem magnetem,
id. 6, 1046:manum oculo uni,
id. 4, 447; cf.:rem oculorum visu,
id. 5, 101:furcas vitibus,
Plin. 14, 2, 4, § 32:pugionem pulvino,
Suet. Oth. 11; id. Dom. 17:calcaria equo,
Liv. 2, 20; 4, 19; 22, 6; cf.:risus stimulos animo subdidit,
id. 6, 34, 7:id genus animalium (tauros) aratro,
Tac. A. 12, 24:se aquis,
to plunge under, Ov. M. 4, 722:colla vinclis,
Tib. 1, 2, 90 et saep.:versus,
to append, add, Gell. 18, 4, 11; 19, 11, 3; cf.:hic tu paulisper haesisti, deinde ilico subdidisti: quid de duobus consulibus, etc.,
subjoined, Aus. Grat. Act. 23.—Esp., of places, in part. perf.: Celaletae (populi) majores Haemo, Minores Rhodopae subditi, that dwell at the foot of Mount Hœmus, etc., Plin. 4, 11, 18, § 41; cf.:Libye subdita Cancro,
lying under, Sil. 1, 194.—In partic., to bring under, subject, subdue, = subicere (very rare):B.Plutonis subdita regno Magna deum proles,
Tib. 4, 1, 67:tot subdite rebus!
Pers. 5, 124:subdidit Oceanum sceptris,
Claud. IV. Cons. Hon. 42: Hispanum Oceanum legibus, id. [p. 1774] III. Cons. Stil. praef. 8:rem tam magnam iisdem tempestatibus, iisdem casibus subdere,
to expose, Plin. Ep. 3, 19, 4:imperio feminae,
Tac. A. 12, 40.—Part.: subdĭ-tus, a, um, subject (late Lat.):subditas viris,
Vulg. Tit. 2, 5:tibi,
id. Jud. 3, 2:justum est, subditum esse Deo,
id. 2 Macc. 9, 12:subditi estote in omni timore,
id. 1 Pet. 2, 18.—Trop., to bring on, furnish, supply; to yield, afford (so not in Cic.):II.iraï fax subdita,
Lucr. 3, 303:id nobis acriores ad studia dicendi faces subdidisse,
Quint. 1, 2, 25:irritatis militum animis subdere ignem,
Liv. 8, 32:ingenio stimulos,
Ov. Tr. 5, 1, 76; Liv. 6, 34:alicui spiritus,
id. 7, 40.—To put in the place of another person or thing, to substitute (rare but class.).A.In gen.: te rogo, in Hirtii locum me subdas, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 21, 7:B.quos in eorum locum subditos domi suae reservavit?
Cic. Verr. 2, 1, 5, § 12:judicem in meum locum,
id. Dom. 32, 85; Plin. Pan. 25, 3; cf. Quint. 3, 6, 54:immutavit et subdidit verbum ei verbo, quod omiserat, finitimum,
Gell. 1, 4, 8.—In partic., to put something spurious in the place of another person or thing; to substitute falsely; to forge, counterfeit, make up (not in Cic.;syn. substituo): subditum se suspicatur,
that he is a spurious child, a changeling, Ter. Heaut. 5, 3, 12:me subditum et pellice genitum appellant,
Liv. 40, 9:partum,
Dig. 4, 10, 19; cf.:liberos tamquam subditos summovere familia,
Quint. 1, 4, 3 Zumpt N. cr. (al. subditicios):abolendo rumori Nero subdidit reos,
Tac. A. 15, 44:reum,
id. ib. 1, 6; cf.:subditis, qui accusatorum nomina sustinerent,
suborned, id. ib. 4, 59:testamentum,
id. ib. 14, 40:crimina majestatis,
id. ib. 3, 67:rumorem,
id. ib. 6, 36 et saep.
См. также в других словарях:
bruit — Bruit, Sonitus, Tumultus, Tumultuatio. Petit bruit, Murmurillum. Grand bruit, Fremitus. Dés qu il y a quelque bruit, Quicquid increpuerit, B. ex Cicerone. Bruit qu on fait des pieds quand on chemine, ou des mains, Strepitus. Le bruit que font les … Thresor de la langue françoyse
Bertrand Capmartin de Chaupy — L abbé Bertrand Capmartin de Chaupy, né le 14 septembre 1720 à Grenade sur Garonne et décédé en 1798 à Paris, est un écrivain et archéologue français, connu pour avoir découvert la maison de campagne d Horace. Sommaire 1 Biographie 2… … Wikipédia en Français
RUMEUR — Dans L’Énéide , Virgile parle de la rumeur, messagère de l’erreur et de la vérité, comme du plus rapide de tous les fléaux, qui va, répandant la terreur, et se fortifie en se diffusant. Ainsi, l’accent est il mis par le poète sur les trois traits … Encyclopédie Universelle
rumeur — (ru meur) s. f. 1° Bruit sourd et général, excité par quelque mécontentement, annonçant quelque disposition à la révolte, à la sédition. Exciter de la rumeur. Apaiser la rumeur. De sourdes rumeurs. Des rumeurs menaçantes. • En ce temps un… … Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré
DODECATHEOS — herbae nomen apud Plin. l. 25. c. 11. Remedia haec communia invenio. Ante omnes potam dodecatheum Deinde panacis omnium generum radicesd: ex Graeco Δωδεκάθεος. A duodecim nempe Diis maiorum gentium sive Consentibus, primae auctoritatis et… … Hofmann J. Lexicon universale
DUODECIM — Graece οἱ Δώδεκα, sub Dii, Dii erant Consentes et praecipuo honore Romae ac apud Athenienses culti, quorum picturae seu imagines extabant in Ceramico. His altare sacrum erat, dictum Βωμὸς δώδεκα ςθεῶν, in quo paulo ante Siculum bellum lapide… … Hofmann J. Lexicon universale
VISOR — vide supra Confirmatores testes, et hîc paulo ante. Tacitus quoque Visorum meminit, l. 16. Annal. c. 2. ubi de ludibrio thesauri per quietem reperti, Nero, ait, non auctoris, non ipsius negotii fide satis spectatâ, nec missis Visoribus, per quos… … Hofmann J. Lexicon universale
ZENO Isauricus — I. ZENO Isauricus Consul. A. C. 471. Vide supra. IMPERAT. ET VIRT ILLUSTRES. II. ZENO Isauricus Imperator ex Ariadne, filia Leonis Senioris, filium susceptum, decimô mense, postquam Augustum eum declara verat, ut solus regnaret, venenô dicitur… … Hofmann J. Lexicon universale
rumor — {{11}}rumor (n.) late 14c., from O.Fr. rumour widespread noise or report (Fr. rumeur), from L. rumorem (nom. rumor) noise, clamor, common talk, rumor, related to ravus hoarse. Rumor mill is from 1887. {{12}}rumor (v.) 1610s (implied in rumored),… … Etymology dictionary
dire — Dire, Dicere, Praedicere, Eloqui, Enuntiare. Dire par jeu, et non à bon escient, Dicere ioco. Dire à bon escient et de courage, Ex animo dicere. Dire à bon escient et selon qu on le pense, Dicere sedulo. Dire d or, C est dire avec grande maniere… … Thresor de la langue françoyse
ouir — Ouir, ab Audire, au versa in ou, Picardis Auir, Audire, Accipere, In aures recipere. Ouir attentivement, Arrigere aures. Ouir diligemment, Curam auribus accommodare. N ouir gueres cler, Auribus audire parum. Qui n oit pas fort cler, Captus… … Thresor de la langue françoyse