make+big

* * *

furor; zrobić furorę make a hit ( wśród kogoś with sb).

- ogłuszający/piekielny hałas a deafening/an infernal noise

- hałas bitewny the noise of battle

- hałas uliczny street noise

- hałasy wielkiego miasta the noises of a big city

- hałas odsuwanych krzeseł the noise of chairs being moved

- wejść/wyjść z hałasem to enter/leave noisily

- narobić (strasznego) hałasu to create a (terrible) noise

- tłumić hałas to muffle (a) noise

- wiadomość narobiła hałasu w prasie there was a lot of noise about it

- wiele hałasu o nic much ado about nothing

* * *

* * *

1. (= wrzawa) noise, racket; hałas uliczny street noise; bez hałasu (= cicho) quietly; (= skrycie) slyly, on the sly.

2. (= zamieszanie) fuss, commotion; narobić hałasu make a fuss; narobić dużo hałasu wokół czegoś kick up a fuss about sth; wiele hałasu o nic much ado about nothing.

- bała się krzyku ojca she was intimidated by her father’s shouting

- zza ściany dochodziły głośne krzyki loud shouts could be heard through the wall

- wracam do domu, a ona do mnie z krzykiem I come home and she starts yelling a. shouting at me

- zerwała się na równe nogi i w krzyk: łapać złodzieja! she leapt to her feet shouting ‘thief!’

- krzyk przerażenia/grozy a cry of fear/dread

- krzyki odciętych w płonącym budynku the screams of the people trapped in the burning building

- obudziła się w nocy z krzykiem she woke up in the night screaming

- narobić krzyku a. podnieść krzyk to start screaming

- krzyk czajek/mew the scream of lapwings/seagulls

- krzyk protestu a cry of protest

- tyle krzyku i po co? what was all the fuss a. uproar about? pot.

- podnieść krzyk (upominać się) to kick up a fuss pot., to make a (big) to-do pot.; (ganić) to raise Cain pot.; [gazety] to raise a hue and cry a. an outcry

■ (ostatni) krzyk mody all the rage

- i po krzyku pot. it’ll (all) over (and done with)

* * *

* * *

1. shout.

2. (= awantura, zamieszanie) fuss, ado; narobić krzyku make l. kick up a fuss ( o coś about l. over sth).

3. pot. (= głośny płacz dziecka) wail.

4. myśl. ( głos ptaka) shriek.

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

* * *

1. (= opuszczać jakieś miejsce) go out, come out; ( z domu) leave (home), go out; wychodzić po zakupy go shopping; wychodzić na spacer go for a walk; wychodzić naprzeciw kogoś meet sb half-way; wyjść kuchennymi drzwiami go out backstairs; wyjść na pierwsze miejsce go into the lead; wychodzić z roli pot. go out of role; wyjść na wolność be released, regain one's liberty; nie mogę wyjść z podziwu I'm lost of admiration; wyszedłem już z wprawy I'm out of practice, I'm a bit rusty; wyjść z obiegu go out of use l. circulation, fall into disuse; wychodzić z założenia, że... assume that...; wyjść za mąż get married, marry; wyjść z siebie pot. be beside o.s., blow one's top l. stack; nie może mi to wyjść z głowy I can't get it out of my head.

2. ( o statku) (= wypływać) put to sea, launch out; wyjść z portu leave the port.

3. (= występować skądś) leave.

4. (= wydostawać się z trudnej sytuacji) free o.s., extricate o.s.; wychodzić z kłopotów free o.s. from difficulties; wychodzić z długów get out of debt; wyjść z wypadku cało get out of the accident unscathed, make it through the accident; wychodzić z czegoś zwycięsko come off victorious, come out top dog; wychodzić z czegoś z honorem come out of sth without loss of face; wychodzić z czegoś bez straty suffer no loss, come off well; wychodzić z czegoś bez skazy get off l. go unblemished; wychodzić z czegoś bez szwanku go l. get off scot-free; wychodzić z czegoś obronną ręką get the upper hand in sth, come off well in sth; dobrze na tym wyszedł he was all the better for it; wyjść na czysto l. na swoje break even; wyjść na czymś jak Zabłocki na mydle bring one's hogs l. pigs to a bad market.

5. (= brać początek) descent, spring, start; propozycja wyszła od prezesa the suggestion came from the president.

6. (= dawać się zauważyć) get out, come out; oczy wychodzą komuś na wierzch sb's eyes are popping; wyszło na jaw it came to light, it came out into the open; łakomstwo wyjdzie ci bokiem you'll be fed up with your greediness; wyszło szydło z worka he has shown the cloven foot.

7. (= być ogłoszonym) come out; wyszedł rozkaz/zakaz the command/prohibition came out; wyszło rozporządzenie the ordinance came out.

8. (= być wydrukowanym) issue from the press, come out; w jakim nakładzie wyszła ta książka what was print run of this book; tygodnik wychodzi co środa the weekly comes out every Wednesday; powieść wyszła spod pras drukarskich the novel came off the printing-press.

9. (= być uformowanym) grow, turn out; wyjść na człowieka turn out a successful man; wyjść na idiotę make a fool of o.s.; źle wychodzę na zdjęciach I come out badly on photographs.

10. (= być zrealizowanym) work out; nie wyszło it didn't work out; nie chce mi wyjść to zadanie I can't do this task, I can't solve this problem.

11. pot. (= być na wyczerpaniu) run out, run short; wyszedł nam chleb we ran out l. short of bread.

12. pot. (= dawać jakiś rezultat) yield a result; na jedno wychodzi it's all the same; niech wyjdzie mu to na zdrowie let it be all the better for him; wychodzi na to, że... it turns out that...

13. ( o włosach) (= wypadać) fall out.

14. karty lead; wyjść z asa lead with an ace.

15. tylko ipf. (= być skierowanym) face, look; okna wychodzą na zachód the windows face the west.

- przyjęła prezent po długich ceregielach she accepted the gift after making a big fuss (over it)

- robić a. stroić ceregiele to make a fuss

- robić z kimś/czymś ceregiele to make a fuss over a. of sb/sth

- bez (żadnych/zbędnych) ceregieli (bezceremonialnie) without ceremony a. further ado; (bez skrupułów) without thinking twice, without any qualms

- pokiwać głową to nod (one’s head)

- pokręcić a. potrząsnąć głową to shake one’s head

- pochylać głowę to bow one’s head

- podnosić głowę to raise one’s head; przen. to rebel, to revolt

- ból głowy a headache

- cierpieć na ból głowy to have a headache

- głowa mi/jej pęka a. puchnie od hałasu/waszego gadania all the noise/your chatter is giving me/her a splitting headache

- włożyć czapkę na głowę to put a cap on

- chodzić z gołą a. odkrytą głową to go bareheaded

- głową naprzód [upaść, skoczyć] headlong, head first

- od stóp do głów from head to toe a. foot

- zmierzyć kogoś wzrokiem od stóp do głów to look sb up and down, to look sb over from head to foot

- ubrana na czerwono od stóp do głów dressed in red from head to toe

- przerastać kogoś o głowę (być wyższym) to be a head taller than sb; przen. to be head and shoulders above sb

- głowa ci/mu się kiwała (ze zmęczenia) you were/he was nodding off; (od alkoholu) you were/he was tipsy

- krew uderzyła mu/jej do głowy the blood rushed to his/her head

- kręciło się jej/mi w głowie she/I felt dizzy, her/my head was spinning

- szumiało mu w głowie his head was spinning a. whirling

- leje mi się na głowę my roof leaks

- (mieć) dach nad głową (to have) a roof over one’s head

- z głowy (z pamięci, bez sprawdzania) from memory

- chodzi mi po głowie myśl a. pomysł, żeby zmienić pracę I’ve been toying with the idea of changing jobs

- siedzieć komuś w głowie [myśl, wydarzenie] to be on sb’s mind, to weigh on sb’s mind

- ten problem od tygodnia siedzi mi w głowie I haven’t been able to get my mind off the problem all week

- nie mieścić się komuś w głowie to be unbelievable a. incredible, to boggle sb’s mind

- nie mieści mi się w głowie, jak mogłeś zapomnieć o jej urodzinach I can’t believe you forgot her birthday

- nie postać komuś w głowie [myśl, pomysł] to not occur to sb, to not enter sb’s mind a. head

- nawet w głowie mi nie postało, żeby się jej sprzeciwiać it never even occured to me to contradict her

- nic mi nie przychodzi do głowy nothing comes to mind, I can’t think of anything

- nie przyszło jej do głowy, żeby do niego zadzwonić a. że powinna do niego zadzwonić it didn’t occur to her to phone him a. that she ought to phone him

- przelecieć a. przemknąć komuś przez głowę [myśl, pomysł] to cross sb’s mind

- przeleciało a. przemknęło mu przez głowę, żeby do nich napisać the idea of writing to them crossed his mind

- wchodzić/nie wchodzić komuś do głowy [nauka, przedmiot szkolny] to come/to not come easily to sb

- daty zawsze łatwo wchodziły jej do głowy she’s always had a good head for dates

- języki obce łatwo wchodzą mu do głowy he picks up foreign languages easily, foreign languages come easily to him

- matematyka w ogóle nie wchodzi mi do głowy I have no head for maths

- wylecieć komuś z głowy to slip sb’s mind

- wszystko, czego się uczyłem, na egzaminie wyleciało mi z głowy I’d studied really hard, but during the exam my mind went blank, everything that I’d learned went out of my head during the exam

- wyleciało mi z głowy, że miałam pojechać po niego na lotnisko I was supposed to pick him up at the airport but it completely slipped my mind

- kłaść a. wbijać coś komuś w głowę a. do głowy to hammer sth into sb’s head

- kłaść a. pakować coś komuś łopatą do głowy to cram sth into sb’s head

- kręcić a. mącić a. mieszać komuś w głowie to mix sb up; to do sb’s head in GB pot.

- miałam/miał/miała pustkę w głowie my/his/her mind went blank

- mieć mętlik w głowie to be all mixed up

- moja w tym głowa, żeby… it’s up to me to…

- mieć coś z głową to be off one’s head

- mieć dobrze w głowie to be sensible

- mieć głowę do czegoś to have a (good) head for sth [matematyki, interesów]

- mieć głowę zajętą czymś/kimś to be preoccupied with sth/sb

- mieć spokojną głowę to have nothing to worry about

- mieć wolną głowę to have a clear head a. mind

- miesza a. mąci a. plącze mi/jej się w głowie I’m/she’s confused a. mixed up

- nabić a. zaprzątnąć sobie głowę czymś to stuff one’s head with sth

- nie mam teraz głowy do tego I’ve got too many other things on my mind to think about that right now

- robić coś z głową/bez głowy to use/to not use one’s head a. one’s common sense when doing sth

- wyjazd na wycieczkę zaplanowany z głową/zupełnie bez głowy a well-/thoughtlessly planned trip

- zaświtać komuś w głowie [myśl, pomysł] to dawn on sb

- już mi coś zaczęło świtać w głowie I was beginning to get the idea

- rozjaśniło mi/mu się w głowie it became clearer to me/him

- po rozmowie z matką rozjaśniło mi się w głowie talking to a. with my mother helped me sort it all out

- tracić głowę pot. to lose one’s head

- człowiek z głową a man/woman with a good head on his/her shoulders

- mądra głowa a brain pot.

- tęga głowa a brainbox GB pot., a brain pot.

- jej siostra to tęga a. mądra głowa her sister is a real brain

- z tego matematyka to nie lada głowa this mathematician is a real brain

- modnie uczesana głowa a fashionable hairstyle

- miała głowę prosto od fryzjera she’d just had her hair done

- zrób coś z tą głową, wyglądasz jak czupiradło do something with your hair, you look a fright

- do zapłacenia jest 100 zł na głowę a. od głowy it costs 100 zlotys each a. per person

- dochód na głowę mieszkańca per capita income

- spożycie alkoholu na głowę mieszkańca per capita alcohol consumption

- głowa rodziny the head of the family

- koronowane głowy crowned heads

- głowa państwa Polit. the head of state

- głowa kościoła anglikańskiego/(rzymsko)katolickiego Relig. the head of the Anglican/(Roman) Catholic church

■ kapuściana a. ośla a. zakuta głowa pot., obraźl. dimwit pot., obraźl., thickhead pot., obraźl.

- pójść a. skoczyć po rozum do głowy pot. to see the light (of reason) iron.

- łamać sobie głowę nad czymś pot. to puzzle over sth, to chew sth over

- łamać sobie głowę czymś to (w)rack a. cudgel one’s brain(s) about sth, to chew sth over

- mieć na tyle oleju w głowie, żeby… pot. to have the wit(s) a. the brains a. the sense to… pot.

- nie mieć oleju a. rozumu w głowie pot. not to have the sense one was born with

- mieć źle a. niedobrze w głowie pot. to need to have one’s head examined pot.

- mieć zielono a. pstro w głowie pot. to be an airhead pot.

- zawracać komuś głowę to bug sb pot.; to bother a. pester sb

- suszyć komuś głowę to nag sb

- przewracać komuś w głowie [zaszczyty, pochlebstwa, sukcesy] to go to sb’s head

- mieć coś/kogoś z głowy pot. (pozbyć się) to get rid of sb/sth; (załatwić sprawę) to get sth out of the way a. over (and done) with pot.

- wybić coś sobie z głowy pot. to get sth out of one’s head pot.

- wybij sobie z głowy wakacje za granicą you can just forget about going abroad for the holidays pot.

- wybić coś komuś z głowy pot. to put sb off sth

- muszę mu wybić z głowy ten pomysł I have to put him off that idea

- wziąć sobie kogoś/coś na głowę pot. to take sb/sth on one’s shoulders

- siedzieć komuś na głowie pot. to stay with sb

- rodzina z Kanady siedzi mi na głowie od miesiąca I’ve had relatives from Canada on my hands all month pot.

- zwalić się komuś na głowę pot. to descend on sb

- mieć z kimś/czymś urwanie głowy pot. to have one’s hands full with sb/sth pot.

- w domu było urwanie głowy there was bedlam in the house

- zachodzić w głowę pot. to go nuts trying to figure sth out pot.

- zachodzę w głowę, gdzie mogłam wsadzić paszport/zostawić teczkę I’m going nuts trying to figure out where I could’ve put my passport/left my briefcase

- zawrócić komuś w głowie (zbałamucić) to lead sb astray; (rozkochać) to turn sb’s head

- mieć głowę na karku a. nie od parady to have one’s head screwed on right a. screwed the right way, to have a good head on one’s shoulders

- przewyższać kogoś o głowę to be head and shoulders above sb

- (po)bić kogoś na głowę to outdo sb; to run a. make rings (a)round sb pot.

- konkurencja bije nas na głowę pod względem liczby sprzedanych egzemplarzy/kontroli jakości the competition is running rings around us in terms of sales/quality control

- mieć mocną/słabą głowę to have/to not have a strong head (for alcohol), to hold/to not hold (one’s) liquor well

- iść a. uderzać komuś do głowy [alkohol] to go (straight) to sb’s head

- kurzyło mu się z głowy he was drunk

- dać głowę (stracić życie) to lose one’s life

- głowę dam, że… I’m positive a. absolutely certain (that)…

- skrócić kogoś o głowę a. uciąć komuś głowę to behead sb

- nadstawiać głowy a. głowę to risk one’s neck

- odpowiadać a. ręczyć głową za kogoś/coś to stick one’s neck out for sb/sth

- naznaczyć cenę na czyjąś głowę to put a price on sb’s head

- chodzić z głową w chmurach to have one’s head in the clouds

- chować głowę w piasek to bury one’s head in the sand

- stać a. być postawionym na głowie pot. to make no sense

- wisieć (komuś) nad głową to be hanging over sb a. over sb’s head

- nosić głowę wysoko to hold up one’s head a. to hold one’s head (up) high

- rwać a. drzeć włosy z głowy to tear one’s hair out

- schylać a. pochylać głowę przed kimś to bow (down) before sb

- stawać na głowie (żeby coś zrobić) pot. to bend over backwards (to do sth), to break one’s neck (to do sth)

- tłuc a. walić głową o mur to beat a. bang one’s head against the wall a. against a brick wall

- ukręcić czemuś głowę pot. to hush sth up [sprawie, aferze]; to nip sth in the bud [plotce]

- wchodzić komuś na głowę pot. to walk all over sb

- wylać komuś kubeł zimnej wody na głowę pot. to bring sb (back) down to earth

- wylewać komuś pomyje na głowę pot. to bad-mouth sb pot.

- wziąć kogoś za głowę pot. to take sb in hand

- zmyć komuś głowę pot. to give sb what for pot.

- woda sodowa uderzyła mu do głowy pot. he’s become big-headed pot.

- włos ci/mu z głowy nie spadnie it won’t harm a hair on your/his head

- włos się mi/jej na głowie jeży (od czegoś) sth makes my/her hair stand on end, sth makes my/her hair curl

- życie a. los nie głaszcze go/jej po głowie he/she doesn’t have an easy life

- spokojna głowa not to worry pot.; don’t worry

- spokojna głowa, zdążymy don’t worry, we’ll be on time

- niech cię o to głowa nie boli that’s not your problem, don’t worry about it

- głowa do góry! chin up!, cheer up!

- marzenie ściętej głowy a pipe dream

- czapki z głów! hats off!

- co dwie głowy to nie jedna przysł. two heads are better than one przysł.

- kazać komuś coś zrobić to tell sb to do sth

- rób, co ci każą do as you are told

- dowódca kazał wykonać rozkaz the commander told us/them to carry out the order

- kazał na siebie czekać he kept me/us waiting, he told me/us to wait for him

- nie każ się prosić, opowiadaj don’t make us beg for it, tell the story

- dobre wychowanie każe ustępować miejsca starszym kobietom good manners require us to give up our seat to elderly women

- jak zwyczaj każe as custom requires a. dictates ⇒ nakazać

- kazał sobie podać dużą kawę he ordered a big cup of coffee

- kazała sobie skrócić/zwęzić spódnicę she told them to shorten/take in the skirt

■ kazać się komuś kłaniać to ask sb to remember one to sb

- kazał pan, musiał sam przysł. to keep a dog and bark oneself

- pan każe, sługa musi przysł. not to be one’s own master

- to prawdziwa tragedia, że… it’s a tragedy that…

■ robić tragedię (z czegoś) to make a drama out of sth, to make a big thing (out) of sth

- ból brzucha a stomach-ache

- burczy mi w brzuchu my stomach is rumbling

- nie powinieneś ćwiczyć z pełnym brzuchem you shouldn’t exercise on a full stomach

- leżeć na brzuchu to lie on one’s stomach a. face down

- wystający brzuch a protruding stomach, a paunch

- muszę wciągnąć brzuch, żeby… I have to hold in my stomach to…

- brzuch mu rośnie he’s getting a paunch

- brzuch mu spadł he’s lost weight

■ leżeć do góry brzuchem pot. to lie a. laze about a. around pot.

- wiercić komuś dziurę w brzuchu pot. to keep on at sb

- żona wierci mi dziurę w brzuchu, żebym kupił nowy samochód my wife keeps on at me about buying a new car

- kobieta z brzuchem posp. a woman with a bun in the oven pot., a woman in the family way pot.

* * *

* * *

Gen. -a stomach, belly; pusty brzuch empty stomach; wielki brzuch big belly; pot. żart. spare tire; wciągać brzuch suck in l. pull in one's gut; leżeć do góry brzuchem laze around; wiercić dziurę w brzuchu to make a nuisance of oneself; brzuch mi spadł I've lost my belly.

* * *

- jadę -jedziesz go ( dokądś somewhere); pojechać autobusem go by bus, take a bus; pojechać do Gdyni go to Gdynia; pojechać na studia do Krakowa go to study in Cracow; pojechać na wycieczkę go on a trip; pojechać na wymianę szkoln. go on an exchange; pojechać okrężną drogą make a detour; pojechać samochodem go by car; pojechać za granicę go abroad; pojechać do Rygi euf. bow to the porcelain god, talk to Joan on the big white phone, abort a meal, laugh at the carpet, air one's belly.

* * *

Gen.pl. -ek

1. (= pomylenie się) mistake; (= błąd) error; przez pomyłkę by mistake; popełnić pomyłkę make a mistake; zatrudnienie go to była gruba pomyłka employing him was a big mistake.

2. tel. wrong number.

* * *

-o-

1. ( pojazd konny) cart, wagon; wóz drabiniasty hayrack; (albo) wóz, albo przewóz it's either make or break; (być) raz na wozie, raz pod wozem have one's ups and downs; piąte koło u wozu the fifth wheel; baba z wozu, koniom lżej it is good riddance to bad rubbish; przyjdzie koza do woza I shall catch you some day carrying corn to our mill; you're going to need my help someday; przyszła koza do woza! so you've come (to beg) for my help, haven't you?

2. ( ilość towaru) cartload, wagonload.

3. ( pojazd komunikacji miejskiej) car; (= tramwaj) streetcar; Br. tramcar, tram; na trasę nie wyjechało pięć wozów five cars were not dispatched.

4. pot. (= samochód) car, automobile.

5. ( pojazd o specjalnym przeznaczeniu) vehicle; wóz bojowy wojsk. armored car, Br. armoured car; wóz meblowy furniture truck; wóz policyjny patrol car; wóz pogrzebowy hearse; wóz transmisyjny radio, telew. outside broadcast vehicle l. van.

6. Mały/Wielki Wóz ( gwiazdozbiory) Little/Big Dipper.

- afiszować się ze swoją wiarą to flaunt one’s religious beliefs

- afiszował się wszędzie ze swoją miłością do matki he made a big show of his love for his mother

- nie lubiła się afiszować she didn’t like showing off

- afiszował się ze swoją dziewczyną po mieście he paraded his girlfriend around town

- wystawić dramat Becketta to stage a drama a. play by Beckett

- dramat średniowieczny/brytyjski medieval/British drama

- robić dramat ze zwykłej pomyłki to make a big scene a. thing out of a simple mistake pot.

- □ dramat charakterów Literat. character study

- dramat groteskowy Teatr grotesque drama

- dramat historyczny Teatr historical drama

- dramat liturgiczny Teatr liturgical drama

- dramat ludowy Teatr folk drama

- dramat mieszczański Teatr bourgeois drama

- dramat muzyczny Teatr musical drama

- dramat poetycki Teatr poetic drama

- dramat romantyczny Literat. Romantic drama

- dramat satyrowy Literat. satyr play

- taki podatek to granda! that kind of tax is a rip-off!

- granda! kupiliśmy bilety, a ktoś zajął nasze miejsca what a rip-off: we bought tickets but somebody took our seats

- zrobić straszną grandę to make a. kick up a big stink

- jak wrócę późno, będzie granda if I get back late there’ll be hell to pay pot.

■ wejść na grandę przest. (wejść bez zaproszenia) to gatecrash; (włamać się) to break in

- koło samochodowe/roweru/pociągu a car/bicycle/train wheel

- koło przednie/tylne/zapasowe a front/rear/spare wheel

- koło wozu a cartwheel

- naprawić/wymienić koło w samochodzie to repair/change a car wheel

- dostać się pod koła a. znaleźć się pod kołami a. wpaść pod koła to be run over

- pieszy wbiegł na szosę prosto pod koła samochodu a pedestrian ran onto the road just in front of a car

- jechać a. siedzieć komuś na kole (w kolarstwie) to hang onto sb’s wheels pot., przen.

- puścić w ruch koło maszyny to set a machine wheel in motion

- obliczyć pole koła to calculate the area of a circle

- budowla na planie koła a building with a circular floor plan

- zataczać a. zakreślać koła to make a. describe circles

- zatoczyć koło to come full circle

- w uszach miała ogromne srebrne koła she was wearing big silver hoop earrings

- materiał w koła fabric with a circle pattern a. design

- koło łowieckie a hunters’ association

- koło gospodyń wiejskich the farmer’s wives’ association

- koło teatralne a theatre club a. group

- koło przyjaciół one’s circle of friends

- koło rodzinne one’s family circle

- należał do koła jej znajomych he was one of her friends

- bawić się w koło to dance (around) in a circle a. ring

- stanąć w kole to form a circle a. ring

- łamać kogoś kołem a. na kole to break sb on the wheel a. rack

- koła artystyczne/naukowe/kulturalne artistic/scientific/cultural circles

- koła literackie literary circles

- koła emigracyjne emigré circles

- koła polityczne/dyplomatyczne/finansowe the political/diplomatic/financial world

- koła rządowe governmental circles a. spheres

- obracać się w kołach politycznych to move in political circles

- siedliśmy kołem przy ognisku we were sitting in a circle around the fire

- obstąpili go kołem they surrounded him

- obeszliśmy dom wielkim kołem we circled the house

- jeździli w koło, nie mogąc znaleźć miejsca na postój they drove round and round, trying to find a parking place

- rozglądać się w koło to look around

- śpiewać w koło tę samą piosenkę to sing the same song over and over

- □ błędne koło Log. vicious circle a. cycle także przen.

- czarcie koło Bot. fairy ring a. circle przen.

- koło garncarskie potter’s wheel

- koło godzinne Astron. hour circle

- koło łopatkowe Techn. paddle wheel

- koło małe Mat. small circle

- koło młyńskie millwheel

- koło ogonowe Lotn. tailwheel

- koło pasowe a. transmisyjne Techn. belt pulley

- koło podbiegunowe a. polarne Geog. polar circle

- koło polowe Roln. land wheel

- koło południkowe Geog. meridional circle

- koło ratunkowe lifebelt, life ring GB, life preserver US

- koło sterowe Żegl. ship’s wheel, steering wheel; Lotn. steering a. control wheel

- koło wielkie Mat. great circle

- koło wierzchołkowe Astron. vertical circle

- koło wodne Techn. water wheel

- koło zamachowe a. rozpędowe Techn. flywheel

- koło zębate Techn. gear

■ koło fortuny (los) the wheel of fortune

- sprzyjało mu koło fortuny luck was with him

- kwadratura koła Mat. squaring the circle, quadrature of the circle

- rozwiązać problem ubóstwa to kwadratura koła solving the problem of poverty is like squaring the circle

- fortuna a. szczęście kołem się toczy przysł. the wheel of fortune turns (incessantly) przysł.

- koło historii the (turning) tides a. wheel of history

- potrzebne mi te kłopoty jak piąte koło u wozu I need these problems like I need a hole in my head pot.

- czuć się jak piąte koło u wozu to feel unnecessary

- zaklęte a. zaczarowane koło magic circle; przen. vicious circle

- hel jest lżejszy od powietrza helium is lighter than air

- ona jest o dwa kilogramy lżejsza she’s two kilos lighter

- lekka gleba Geol. light soil

- waga lekka Sport lightweight

- lekki jak piórko (as) light as a feather

- miała na sobie lekką sukienkę she was wearing a light dress

- mieć lekki sen to be a light sleeper

- na jej smutnej twarzy pojawił się lekki uśmiech a faint smile flickered across her sad face

- iść lekkim krokiem to walk with a light step, to walk jauntily

- lekkim krokiem weszła na czwarte piętro she climbed effortlessly to the fourth floor

- lekka lektura do czytania w pociągu some light reading for the train

- lżejszy repertuar komediowy a lighter comic repertoire

- lekkie pióro Voltaire’a Voltaire’s effortless style

- nie miała lekkiego życia life has not been easy for her

- do lżejszych prac zatrudniamy kobiety we employ women to perform lighter duties

- mieć lekką śmierć to have a. die a painless death

- lekkie papierosy light a. mild cigarettes

- kobieta lekkich obyczajów a woman of easy virtue

- lekka jazda/piechota przest. the light cavalry/infantry

- lekki karabin maszynowy a (light) sub-machine gun

■ mieć lekką rękę do czegoś to make light work of sth

- on ma lekką rękę do zwierząt he has a way with animals

- mieć lekką rękę (być rozrzutnym) to be a big spender, to be free with one’s money

- robić coś lekką ręką (bez zastanowienia) to do sth recklessly a. rashly

- brał lekką ręką 1600 zł miesięcznie he easily pocketed 1,600 zl a month

- z lekkim sercem with a light heart

- niech mu ziemia lekką będzie may he rest in peace

- moje kochane maleństwo my little darling

- ależ to maleństwo, to twoje mieszkanko! your flat is so very tiny a. so minuscule

- o takie maleństwo tyle hałasu! why make such a big deal out of a (piddling) little thing like that?

- nosił nazwisko Mierzejewski his surname was Mierzejewski

- nazwisko po mężu the married name

- przybrać a. przyjąć nazwisko po mężu to take one’s husband’s surname

- proszę podpisać się całym nazwiskiem please sign your full name

- okazało się, że używał fałszywego nazwiska it turned out he used a false name

- nazwisko panieńskie maiden name

- dzieci noszą nazwisko ojca the children use their father’s surname

- mam na nazwisko Walczak my surname is Walczak

- jak ona ma na nazwisko what’s her surname?

- moje nazwisko Kowalski my name is Kowalski

- mężczyzna nazwiskiem a. o nazwisku Krauze a man by the name of Krauze

- ktoś woła mnie po nazwisku somebody is calling me by my surname

- potrafiła po nazwisku wymienić wszystkich uczniów she was able to name all her pupils

- znać kogoś z nazwiska to know sb by their surname

- firmować coś swoim nazwiskiem to give a. lend one’s name to sth

- ty dajesz nazwisko, my robimy resztę you’ll only give your name and we’ll take care of everything else

- pod własnym/cudzym nazwiskiem under one’s own/an assumed name

- wydał tomik wierszy, ale pod nazwiskiem matki he published a book of poetry but under his mother’s name

- na czyjeś nazwisko in sb’s name, in the name of sb

- ta karta jest na moje nazwisko this card is in my name

- koperta zaadresowana na twoje nazwisko an envelope addressed to you

- o jego twórczości zacząły pisywać wielkie nazwiska great a. big names started writing about his work

- powoli stawał się nazwiskiem w środowisku lekarskim he was gradually making a name for himself in medical circles

- nie musi być dobry, wystarczy, że ma nazwisko he doesn’t have to be good, his name is enough

- była aktorką jeszcze bez nazwiska she was still an unknown actress

- artysta o światowym nazwisku an artist of world renown

- zdobyć a. wyrobić sobie nazwisko to make a name for oneself

- dzięki temu filmowi zdobyła nazwisko that was the film that made her famous

- □ nazwisko etykieta Literat. name which is an allusion to a character’s traits