-
1 przykła|d
Ⅰ m (G przykładu) 1. (wzór do naśladowania) example- przykład rodziców/nauczycieli the example of one’s parents/teachers- być dla kogoś przykładem to be an example to sb- brać z kogoś przykład to follow sb’s example- dawać dobry/zły przykład to set a good/bad example- iść za czyimś przykładem to follow sb’s example- stawiać kogoś/coś za przykład komuś to hold sb/sth up as an example for sb to follow- ukarać/nagrodzić kogoś dla przykładu to make an example of sb by punishing/rewarding them- świecić przykładem to give a. set a good example- przykład idzie z góry the example comes from the top2. (dowód) example, instance- przykład architektury gotyckiej/poezji romantycznej an example of Gothic architecture/Romantic poetry- przykład niekompetencji/arogancji an instance of incompetence/arrogance- odwołać się do przykładów to quote examples- posłużyć się przykładami to use examples- przytoczyć przykład na coś/poparcie tezy, że… to give an example of sth/to support the thesis that…- uzasadniać swoją tezę przykładami to quote examples to support one’s thesisⅡ na przykład part. for example, for instance- lubię delikatne kolory, na przykład lila albo rezedowy I like delicate colours, like (for example) lilac or pistachioThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > przykła|d
-
2 stawiać
1. (-am, -asz); perf postawić; vt( umieszczać) to put, to place; ( budowlę) to put up; ( kołnierz) to raise; ( pytanie) to ask; (diagnozę, wniosek) to make; ( dawać jako stawkę) to bet, to wager; ( fundować) to stand, to buy2. vistawiać na kogoś/coś — to place a bet on sb/sth; (przen) to back sb/sth
stawiać kogoś/coś za przykład — to make an example of sb/sth
* * *ipf.1. (= umieszczać) put, place, set; stawiać sidła set a trap; stawiać horoskop cast a horoscope; stawiać kropkę nad i leave nothing unsaid; stawiać coś na głowie turn l. stand sth on its head; stawiać coś pod znakiem zapytania cast doubts on sth, put sth in question; stawiać kogoś w trudnej sytuacji put sb in an awkward position, put l. place sb at a disadvantage; stawiać kogoś na piedestale put l. place sb on a pedestal; stawiać kogoś za przykład komuś set sb as an example for sb; stawiać komuś duże wymagania make heavy demands on sb; stawiać pierwsze kroki get one's feet wet ( w czymś in sth); stawiać znak równości pomiędzy A i B make the equation between A and B; stawiać opór resist, offer resistance, make a stand; prawn. ( o zatrzymanym) resist arrest; stawiać sobie ambitne cele do osiągnięcia set ambitious goals for o.s.; stawiać klocka wulg. (= oddawać kał) take a dump.2. (w górę, pionowo) raise, put upright l. up; stawiać żagle żegl. set sail.3. (= wznosić) erect, construct, build.4. (= przedstawiać) present, put forward; stawiać warunki lay down l. impose conditions; stawiać trudne warunki drive a hard bargain; stawiać jasno sprawę be clear on sth.5. ( pieniądze w grze) bet, place a bet; ( na konia) back; stawiać wszystko na jedną kartę put all one's eggs in one basket.6. pot. (= fundować) buy, stand; ja stawiam it's on me, it's my treat.ipf.1. (= zgłaszać się osobiście) turn up, appear; stawiać się do pracy report for work l. duty.2. tylko ipf. pot. (= sprzeciwiać się) sauce, spurn.3. (= ustawiać się) place o.s.; stawiać się wysoko have a high regard for o.s.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > stawiać
-
3 bud|ować
impf Ⅰ vt 1. (wznosić) to build, to construct; to erect książk.- budować domy/most/drogę to build a. construct houses/a bridge/a road- budować statek to build a. construct a ship- budować rurociąg to build a. lay a pipeline ⇒ zbudować2. (tworzyć) to build (up), to create- budować socjalizm to build (up) socialism- budować ustrój/nowe struktury państwowe to create a political system/new state structures- budować lepszą przyszłość przen. to build a better future- budować akcję/atmosferę/postać to build up the action/the atmosphere/a character- budować zaufanie (do siebie) to build up mutual trust- wartości/mity, które budują tożsamość narodową the values/myths that make up a nation’s identity- elementy, które budują obraz całości elements that go together to make up a. create the whole picture- budować swoje życie na przykazaniach Bożych to base one’s life on a. live one’s life in accordance with God’s commandments ⇒ zbudować3. (konstruować) to construct- budować silniki samochodowe/roboty do prac podwodnych to construct car engines/robots for underwater work ⇒ zbudować4. Mat. (kreślić) to construct- budować trójkąt/trapez to construct a triangle/trapezium ⇒ zbudować5. przen. to inspire; to edify książk.- budować kogoś swoim przykładem to inspire sb with one’s example- budujące słowa/przykłady inspiring a. uplifting words/examples- budująca opowieść an inspiring a. heartwarming novel- budujące kazanie an inspiring sermon- budujące jest, że tyle osób zadeklarowało pomoc ofiarom powodzi it’s (very) heartening a. reassuring that so many people have pledged to help the flood victims ⇒ zbudowaćⅡ budować się 1. (stawiać sobie dom) to build a house- budują się już od roku they’ve been building their house for a year now- wiele osób buduje się teraz pod Warszawą/za miastem lots of people are having houses built outside Warsaw/outside town these days2. (być budowanym) to be built- koło nas buduje się nowa szkoła/nowe osiedle mieszkaniowe a new school/housing estate is being built not far from us3. przen. budował się jej zachowaniem he found her conduct (to be) an edifying exampleThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > bud|ować
-
4 postawić
-wię, -wisz; vb od stawiać* * *pf.1. (= ustawić coś) put, place, set; postawić żagle set sail; postawić komuś horoskop cast sb's horoscope; postawić komuś kabałę tell sb's fortune by cards; postawić pasjansa play solitaire, Br. patience; postawić wodę (na kawę l. herbatę) put the kettle on; postawić krok take a step; Piotr postawił swoją stopę w Ameryce pierwszy raz w 1990 roku Peter set foot in America in 1990 for the first time; postawić komuś ocenę l. stopień szkoln. give sb a grade; Br. give sb a mark; postawić przecinek put l. place a comma; postawić kropkę nad i leave nothing unsaid, make things perfectly clear, lay l. put it l. everything on the line; Ewa postawiła krzyżyk na Adamie Ewa gave up Adam; postawić problem na głowie put the cart before the horse; zawsze chcesz postawić na swoim you just want to have everything your own way; postawić kogoś w stan oskarżenia prawn. indict sb, bring sb to trial; postawić kogoś przed faktem dokonanym confront sb with an accomplished fact; postawić kogoś/coś w dobrym/złym świetle show sb/sth in a good/bad light; postawić kogoś w trudnej sytuacji put sb in a difficult position; postawić się w czyjejś sytuacji put o.s. in sb's position; postawić komuś drinka pot. treat sb to a drink, stand sb a drink; postawić komuś głos muz. train sb's voice; zob. t. stawiać.2. (= podnieść do pozycji pionowej) raise, set upright; poranna kawa postawiła mnie na nogi a cup of coffee in the morning set me on my feet; to lekarstwo wkrótce postawi cię na nogi this medicine will soon have you back on your feet; postawić uszy (gł. o psie) prick up one's ears.3. (= sformułować) put forward, propose, suggest; postawić pytanie ask l. pose a question; postawić problem pose l. raise l. bring up a problem; postawić tezę put forward l. advance l. propose a thesis; postawić diagnozę zwł. med. make a diagnosis; postawić warunek impose l. set a condition; postawić wniosek prawn., parl. move; postawić komuś l. przed kimś zadanie assign sb a task; postawić sobie coś za cel set l. establish sth as an aim for o.s.; postawić sobie coś za punkt honoru make it a point of honor to do sth; postawić kogoś za wzór do naśladowania dla kogoś innego set sb as the example for sb else to follow.4. (= zbudować, wznieść) build, erect, construct.5. ( pieniądze w grze hazardowej) stake, bet ( na coś on sth); postawić wszystko na jedną kartę put all one's eggs in one basket; postawić na złego konia back the wrong horse.6. (= umieścić na stanowisku, miejscu pracy) appoint ( sb to a post); sierżant postawił dwóch ludzi przy drzwiach sergeant put two people at the door.pf.1. pot. (= sprzeciwić się) put one's foot down; postawić się w czyimś położeniu put o.s. in sb's position l. place.2. pot. (= zrobić coś na pokaz, np. przyjęcie) show off, do for show; zastaw się, a postaw się show off at any cost l. all costs.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > postawić
-
5 wziąć
pf — brać impf Ⅰ vt 1. (chwycić) to hold, to take- wziąć kogoś w ramiona to hold/take sb in one’s arms- wziąć kogoś za rękę to take sb by the hand a. sb’s hand- wziąć kogoś pod ramię to take sb by the arm- wziąć coś w zęby to take sth in one’s teeth- wziął dziecko na ręce he picked up the child- wzięła dziecko na kolana she put the child on her lap2. (zabrać ze sobą) to take (out)- wziąć kogoś na narty/ryby/tańce to take sb fishing/skiing/dancing- wziąć kogoś na kolację/spacer to take sb out to dinner/for a walk- weź mnie ze sobą! take me with you!3. (otrzymać) to get [pensję, napiwek, zapłatę]- ile wziąłeś za samochód? how much did you get for your car?4. (na własność, w użytkowanie, pod opiekę) to take- wziąć coś w dzierżawę to take out a lease on sth- wziąć coś na kredyt/na raty to take sth on credit/in installments- wziąć psa ze schroniska to take a dog from the shelter5. (skorzystać) to take [sth] out, to take (out) [pożyczkę, urlop, zwolnienie] 6. (powierzyć funkcję) to employ [korepetytora, niańkę] 7. (do niewoli) to take [jeńców, zakładników]- wziąć kogoś żywcem to take sb alive8. (zaczerpnąć) to get [informacje, pomysł]; to take (z czegoś from sth) [cytaty, przykłady] 9 przen., książk. (odziedziczyć) to get (coś po kimś sth from sb)- urodę wzięła po matce she got her good looks from her mother- imię wziął po dziadku he is named after his grandfather10 pot. (włożyć) to put [sth] on, to put (on)- weź coś na głowę, bo jest zimno! put something on your head, it’s cold!11 pot. (pokonać) [koń] to clear, to take [przeszkodę]; [samochód] to take [zakręt] 12 pot. (wyprzedzić) [biegacz, kolarz] to overtake [współzawodnika] 13 (zastosować) to take [lekarstwo, pigułkę]; to have [masaże, zastrzyki] 14 (przyjąć) to take [pracę, stanowisko, zajęcie] 15 (użyć) to take [drzewo, mąkę] 16 (potraktować, zrozumieć) to take- wziąć coś do siebie to take sth personally- wzięła jego słowa poważnie/dosłownie/za żart she took his words seriously/literally/as a joke- przepraszam, wzięłam pana za kogoś innego I’m sorry, I mistook you for someone else17 (zdobyć w walce) to take [miasto, twierdzę]- wziąć fortecę szturmem to storm a fortress18 (przywłaszczyć sobie) to take- kto mi wziął pióro? who’s taken my pen?19 (dokonać czynności) to take [kąpiel, lekcje, miarę, oddech, prysznic]- wziąć ślub to get married20 pot. (usunąć) to take- weź nogi z kanapy! take a. get your legs off the sofa!- bierz a. weź to stąd zaraz! take it away right now a. this minute! pot.21 pot. (wywrzeć wpływ) to sway- wzięła go na litość ≈ she appealed to his better self- dał się wziąć na jej kłamstwa he was taken in by her lies22 (zobowiązać się) wziąć na siebie dodatkowe obowiązki to take on extra responsibilities- wziąć na siebie zrobienie czegoś to take it upon oneself to do sth- wziąć na siebie winę to shoulder a. take the blame23 (zacząć się przejawiać) to be felt- wzięła ją ciekawość/złość/zazdrość she was overcome with curiosity/anger/jealousy- wzięła go grypa he came down with the flu24 (porwać, wciągnąć) to captivate- tak go wzięły te komputery, że o niczym innym nie mówi he got so hooked on computers that he couldn’t talk about anything else25 (rozważyć) to take- weźmy (na przykład) sytuację we Francji… let’s take the situation in France (for example)…- weźmy inny przykład… let’s take another example…- razem wzięte taken together- jest mądrzejszy niż wy wszyscy razem wzięci he’s smarter than all of you put together pot.26 (dostać, oberwać) to get [baty, lanie] 27 pot. (uprawiać seks) to take [kobietę] Ⅱ wziąć się 1. (chwycić się) to hold- wziąć się za głowę/pod boki to hold one’s head/sides2. (chwycić się nawzajem) wziąć się w objęcia to hold each other- dzieci wzięły się za ręce the children took each other’s hands3. (zająć się) to get down (do czegoś to sth); to take [sth] up, to take up- wziąć się do pracy/nauki to get down to work/some studying- wziąć się do pióra/łopaty to take up writing/a spade- po pomalowaniu kuchni wziął się za salon having painted the kitchen he set to work on the living room4. (zwiększyć kontrolę) to crack down (za kogoś on sb); to do something (za kogoś/coś about sb/sth)- weź się wreszcie za syna! do something about your son at last!5. (pojawić się) to come- skąd się tu wziął ten talerzyk? where did that plate come from?6. (mieć źródło) [nieufność, niezadowolenie, problem] to stem (z czegoś from sth)* * *The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > wziąć
-
6 iść
(pot) UNIW to go to Medical School/Law Schooliść na iść — ( zgadzać się na) to go along with, to go for
iść w górę — ( o cenach) to go up
co za tym idzie... — and what follows...
* * *ipf.idę idziesz, idź szedł szła szli1. (= kroczyć pieszo) go, walk, stride; iść pieszo l. piechotą go on foot, walk (it), foot it; iść drogą walk l. go down the road, follow the road; iść pod górę walk uphill l. up the hill; iść przez park walk across the park; iść raźnym/niepewnym krokiem walk briskly/unsteadily; iść parami/dwójkami go in pairs/in twos; iść przy (czyjejś) nodze ( o psie) heel (sb).2. (= poruszać się, posuwać się) go (on), go ahead l. along, move (on), run; iść prosto przed siebie go straight ahead; iść w górę/w dół go up/down; rise/fall; idziemy? shall we go?; patrz, jak idziesz! look where you go!; idź dalej go on, move on, keep walking; iść na czele czegoś head sth, lead sth; iść przodem lead the way; iść na oślep grope one's way; iść pod żaglami żegl. sail on, sail along; iść z wiatrem żegl. run free; sail before the wind.3. (= podążać) iść za kimś/czymś follow sb/sth; iść za tropem myśl. l. przen. follow the scent; iść za czyjąś radą follow sb's advice; iść za czyimś przykładem follow sb's example l. lead; follow in sb's footsteps; iść za najnowszą modą follow the latest fashion; iść za głosem serca listen to one's heart; iść za głosem sumienia/rozsądku listen to the voice of conscience/reason.4. (= udawać się w jakieś miejsce) go; iść do domu go home; iść na miasto go into town; iść do szkoły/pracy/kościoła go to school/work/church; iść do kina go to the movies; iść na przyjęcie go to a party; iść do łóżka go to bed; iść z kimś do łóżka euf. go to bed with sb.5. (= udawać się gdzieś przymusowo) go, be taken to ( a place); iść do szpitala go l. be taken to hospital; iść do więzienia go to prison, go to jail; be imprisoned; iść do nieba/piekła go to heaven/hell; iść na dno founder, sink, go to the bottom; iść na zasiłek go on the dole; iść na zieloną trawkę pot. be given the sack; be sacked l. fired.6. (= wychodzić z zamiarem zrobienia czegoś) go (out); iść na lunch go (out) for lunch; iść na przechadzkę l. na spacer go for a walk; iść na zakupy go shopping; iść na ryby/na polowanie go fishing/hunting; iść na narty/na łyżwy go skiing/skating; iść popływać go for a swim; go swimming; iść spać go to sleep.7. (= odchodzić) go (away); idź sobie!, idź precz! l. idź stąd! go away!; pot. get lost!; idź do diabła! emf. go to hell!, go to the devil!; idź się utop! pot. go jump in the lake!9. (= wstępować do jakiejś instytucji) iść do college'u go to college; iść na studia wyższe go to university; iść na medycynę take up medicine; iść do wojska join the army; enlist, sign on l. up.10. (= rozpoczynać coś) iść na urlop/przepustkę go on leave/furlough; iść na emeryturę retire.11. (= atakować) iść do szturmu wojsk. charge ( na coś at sth); be on the attack; idź na niego! go at him!12. (= ciągnąć się, prowadzić) lead, run, stretch, extend; ścieżka idzie pod górę the path runs uphill; droga szła milami przez pustynię the road stretched for miles across the desert.13. (o filmie, sztuce, programie) (= być pokazywanym) be on, be played; (= być nadawanym) be on the air; co idzie dziś wieczorem? what's on tonight?; sztuka idzie bez przerwy od dwóch lat the play has been produced continuously for two years.14. (= zbliżać się) come, approach; idzie burza a storm is coming; idzie deszcz it's going to rain; idzie lato the summer is approaching; idą trudne czasy hard times are coming.15. (= wykazywać tendencję) iść w górę rise, soar, increase, go up, be on the rise; iść w dół drop, fall, dip, decrease, go down; idzie ku lepszemu things are looking up.16. (= działać, pracować) run, work; iść w ruch be set in motion; start up, start working; silnik szedł na pełnych obrotach the engine was running at full speed.17. ( o sprawach) (= toczyć się, posuwać się) go, proceed, be doing; nie idzie mi I'm stuck ( z czymś with sth); interesy idą dobrze the business is doing well; jak (ci) idzie? (= jak się masz?) how are you doing?; idzie jak po maśle/jak po grudzie it's going swimmingly/hard; wszystko idzie jak z płatka everything's (coming up) roses; idzie nam opornie it's slow l. tough going; iść pełną parą be in full swing; go full steam l. speed ahead; sprawiać, że coś idzie dobrze make sth tick; nie idzie tego zrobić sl. it can't be done.18. (= sprzedawać się) sell, go; iść jak ciepłe bułeczki l. jak woda go like hot cakes; iść pod młotek come l. go under the hammer.19. (= brzmieć) jak ta piosenka idzie? how does the song go?20. (= chodzić o coś) idzie o to, że... what I mean is that...; the problem is that...; tu idzie o życie it's a matter of life and death; tu idzie o twój honor your honor is at stake.21. ( w różnych wyrażeniach idiomatycznych) iść na całego go the whole hog; iść na coś (= zadowalać się czymś) settle for sth; iść na kompromis make a compromise ( z kimś with sb); compromise; iść na układy pact ( z kimś with sb); iść (z kimś) o zakład bet (sb) (że... that...); iść na noże l. na udry be at daggers drawn ( z kimś with sb) ( z kimś with sb); iść na łatwiznę take the easy way out; cut corners.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > iść
-
7 brać
impf wziąć* * *1. (biorę, bierzesz); perf; wziąć; vtto take; ( wynagrodzenie) to receive; ( kąpiel) to take, to have; ( przykład) to follow, to copy; ( posadę) to take, to assume; ( obowiązek) to take on2. vi( o rybie) to bitebierze mnie ochota na... — I feel like...
brać (wziąć perf) coś do siebie — to take sth personally
brać (wziąć perf) coś dosłownie/poważnie — to take sth literally/seriously
brać (wziąć perf) kogoś za kogoś innego — to take sb for sb else
* * *I.brać1ipf.1. (= chwytać) take, pick up; brać coś od kogoś take sth from sb; brać coś palcami/widelcem pick sth up with one's fingers/with a fork; brać kogoś za rękę take sb by the hand; brać kogoś w ramiona take sb in one's arms; embrace sb; brać kogoś/coś na kolana place sb/sth on one's lap; weź dwa jajka i cztery łyżki cukru take two eggs and four spoonfuls of sugar; brać coś garściami take handfuls of sth; brać coś po kawałku take sth bit by bit; brać coś do kieszeni put sth in one's pocket; biorę cię za słowo I'll take you at your word; I'll hold you to your promise; brać coś na warsztat pot. start working on sth.2. (= zabierać z sobą) take (out); brać kogoś na obiad take sb out for dinner; brać psa na spacer take the dog for a walk.3. (= przyjmować na siebie) take (on), assume, accept; brać na siebie odpowiedzialność take l. assume responsibility (za kogoś/coś for sb/sth); brać coś na swoje barki l. ramiona przen. take sth on one's shoulders; brać coś na swoje sumienie feel responsible for sth.4. (= podejmować) take up, accept; brać pracę w supermarkecie take up a job in a supermarket.5. (= przyjmować, dostawać) take, receive, get; brać łapówki take bribes; brać pensję receive a salary; ile bierzesz miesięcznie? how much do you get a month?6. (= nabywać) purchase, buy; brać coś na kredyt/na raty buy sth on credit/on an installment plan; biorę tę książkę I'll take this book.7. (= wynajmować) take; brać w dzierżawę rent, lease; brać taksówkę take a taxi; brać pokój z widokiem na morze take a room with a view of the sea.8. (= zdobywać siłą) take, capture, seize; brać zakładników/jeńców take hostages/prisoners; brać kogoś do niewoli take sb into captivity; take sb prisoner; brać kogoś w karby bring sb under control; brać kogoś w dwa ognie take sb from two sides; brać miasto siłą capture l. seize a town; brać kogoś na lep l. na plewy take sb for a ride.9. (= kochać się z) make love to (sb); take (sb); brał ją podczas przechadzek he took her during walks; brać kogoś siłą rape sb.10. (= ogarniać) bierze mnie ciekawość I'm getting curious; strach mnie bierze I'm getting scared; bierze mnie znużenie I'm getting tired; litość bierze, kiedy się na to patrzy it's a pitiful sight.11. (= wykorzystywać jako źródło) take; brać przykład l. wzór z kogoś/czegoś take sb/sth as an example; brać pomysł z głowy come up with an idea; brać źródło l. początek originate.12. (= zatrudniać, przyjmować) take (on), hire; brać gosposię hire a housekeeper; brać sobie pomocnika take an assistant; brać kogoś za żonę/męża take sb for one's (wedded) wife/husband.13. (= przezwyciężać, pokonywać) take; brać zakręt zbyt ostro take a corner too fast; brać biegacza na ostatniej prostej overtake a runner on the final staightaway; koń bezbłędnie bierze przeszkody the horse takes fences faultlessly.14. (= stosować dla zdrowia l. higieny) take; brać środki przeciwbólowe take painkillers; brać kąpiel/prysznic take a bath/a shower.15. (uderzenie, atak) take, get, receive; brać baty/lanie get a whipping/a spanking; brać w skórę take a licking l. beating; brać za swoje be rewarded according to one's deserts; moje plany biorą w łeb my plans are coming to nothing.16. (= uważać, poczytywać) take; brać coś za żart take sth as a joke; brać coś dosłownie/poważnie take sth literally/seriously; brać coś za punkt honoru take sth as a point of honor; brać coś do siebie take sth personally; za kogo mnie bierzesz? what do you take me for?; brać coś za dobrą monetę take sth at face value; biorą mnie często za mojego brata I'm often mistaken for my brother.17. ( o rybie) bite, take (the bait).18. ( w różnych utartych zwrotach) brać kurs na Nowy Jork set a course for New York; brać miarę take measurements; brać górę get the upper hand ( nad kimś over sb); brać rozpęd gain speed; brać odwet take revenge (na kimś/czymś on l. upon sb/sth); brać czyjąś stronę take sb's side; brać udział take part; be involved; participate ( w czymś in sth); brać ślub get married; brać coś na rozum pot. think sth through; brać pod uwagę l. pod rozwagę l. w rachubę take sth into consideration; brać coś do serca take sth to heart; brać nogi za pas take to one's heels; mróz bierze it's beginning to freeze; brać kogoś do galopu pot. spur sb on; get sb into (high) gear; diabli mnie biorą pot. it burns me up.II.brać2f.brotherhood, fellowship; brać myśliwska/aktorska fellow hunters/actors; brać szlachecka hist. gentry.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > brać
-
8 na
praep. 1. (wskazuje na kontakt z powierzchnią) [znajdować się] on- na stole/kanapie/krześle on the table/sofa/chair- na ścianie/drzwiach on the wall/door- na Ziemi/Księżycu on the Earth/Moon- na niebie in the sky- na jeziorze/rzece on the lake/river- na morzu at sea- na zdjęciu/obrazie (jako temat) in a photo/picture- na środku czegoś in the middle a. centre of sth- na początku/końcu czegoś at the beginning/end of sth- rana na nodze a wound on a a. in the leg- mieć na sobie marynarkę/płaszcz to be wearing a jacket/coat- nosiła pierścionek na małym palcu, a na szyi korale she had a ring on her little finger and beads (a)round her neck- włóż płaszcz na sweter put your coat on over your sweater2. (wskazuje na pomieszczenie, miejsce) at, in- na stadionie at the stadium- na korytarzu in the corridor- na ulicy in the street, outside- na ulicy Klonowej in a. on Klonowa Street- na dworcu/przystanku autobusowym at the station/bus stop- na staromiejskim rynku in the Old Town marketplace- na wschodzie/południu in the East/South- na Bliskim Wschodzie in the Middle East- na Ukrainie/Węgrzech in (the) Ukraine/in Hungary- na Śląsku/Mazowszu in Silesia/Mazovia- na wyspie/Borneo on an island/in Borneo- na wsi in the country- na uniwersytecie at (the) university/in the university- na wykładzie/przedstawieniu at a lecture/performance- na górze/dole (wysokość) at the top/bottom; (w budynku) upstairs/downstairs3. (wskazuje na kierunek) [pójść, prowadzić] to- na plażę/bagna to the beach/marshes- na stację/salę operacyjną to the station/the operating theatre- na Łotwę/Pomorze to Latvia/Pomerania- na Sycylię/Krym to Sicily/the Crimea- wyprawa na Mount Everest an expedition to Mount Everest- wspinać się na Giewont to climb Giewont- robotnicy wylegli na ulice workers took to the streets- dostał się na uniwersytet/prawo he entered university a. was admitted to university/he entered the law department- poszła na zebranie/koncert she went to a meeting/concert- iść/skręcać na północ/wschód to go/turn north/east- okna wychodzą na południe/na ogród the windows face south/look onto the garden- na północ/wschód od czegoś to the north/east of sth- na górę/dół (wyżej/niżej) up/down; (w budynku) upstairs/downstairs- patrzeć na kogoś to look at sb- postawić wazon na stół a. na stole to put a vase on the table- ładować meble na ciężarówkę to load furniture onto a lorry- przenosić się z miejsca na miejsce to move from place to place4. (wskazuje na odcinek czasu) for- wyjechać na tydzień/dwa dni to go away for a week/two days- na krótko for a bit a. a short while- na zawsze forever, for ever- muszę was na chwilę zostawić I’ll have to leave you for a moment- ptaki odleciały na zimę the birds have flown off for the winter- na pół godziny przed odlotem samolotu half an hour before the plane’s departure5. (wskazuje na termin) przygotuję ten referat na środę I’ll prepare the paper for Wednesday- miałeś zrobić tłumaczenie na wczoraj you were supposed to finish the translation by yesterday- przesuńmy zebranie na jutro let’s postpone the meeting till tomorrow- masz przyjść na drugą/lunch you must come at two/for lunch- jestem z nim umówiony na siedemnastą/na piątego stycznia I’m seeing him at 5 p.m./on January the fifth6. (wskazuje na okazję) for- na tę okazję for the occasion- sukienka na specjalne okazje a dress for special occasions- zjeść coś na śniadanie/lunch to have a. eat sth for breakfast/lunch- kupić komuś prezent na urodziny to buy sb a present for his/her birthday- zaprosić kogoś na imieniny/wigilię to invite sb to one’s name day party/for Christmas Eve- pójść na wesele/pogrzeb to go to a wedding/funeral- pocałować/pomachać komuś na pożegnanie to kiss/wave sb goodbye7. (z nazwami środków lokomocji) na nartach/rowerze on skis/on a bike- policjanci na koniach policemen on horseback- jechać na rowerze to cycle, to ride a bike- latać na lotni to go hang-gliding- jeździć na łyżwach/wrotkach to skate a. go skating/to (roller) skate a. go (roller) skating- chodzić/stać na rękach to walk/stand on one’s hands- skakać na jednej nodze to hop on one foot- zjechał na nartach ze zbocza he skied down the slope- dziecko poruszało się na pupie po całym pokoju the baby shuffled around the room on his/her bottom8. (wskazujące na podporę) on- stolik na kółkach a table on a. with wheels- pantofle na wysokim obcasie highheeled shoes- pantofle na płaskim obcasie low-heeled shoes, flats US- fotel/konik na biegunach a rocking chair/horse- spodnie na szelkach/pasku trousers with braces/with a belt- prowadzić psa na smyczy to lead a dog on a leash- leżeć na brzuchu/plecach to lie on one’s stomach/back- oprzeć się na łokciu/na lasce to lean on one’s elbow/a cane9. (z nazwami narzędzi, urządzeń, instrumentów) on- na komputerze/kalkulatorze on a computer/calculator- pisać na maszynie to type, to write on a typewriter- uszyć sukienkę na maszynie to machine(-sew) a dress- grać na skrzypcach/fortepianie to play (on) the violin/piano- zagrać jakąś melodię na skrzypcach/fortepianie to play a tune on the violin/piano- robić na drutach to knit10. (wskazuje na sposób) pranie na sucho dry-cleaning- jajka na twardo/miękko hard-boiled/soft-boiled eggs- usmażyć coś na maśle/oleju to fry sth in butter/oil- ten rosół jest na wołowinie, nie na kurczaku this is beef broth, not chicken broth- nalewka na wiśniach cherry brandy- sprzedawać coś na sztuki/tuziny to sell sth by the piece/dozen- kupić coś na raty to pay for sth by a. in instalments- pomalować coś na niebiesko/zielono to paint sth blue/green- ubierać się na biało/czarno to dress in white/black- „podawać na zimno/gorąco” ‘serve cold/hot’- (ona) uczy się na piątki she always gets top marks11. (wskazuje na przeznaczenie) for- mięso na befsztyki/zupę meat for steak/soup- butelka na mleko a milk bottle- materiał na sukienkę dress material- stojak na buty a shoe rack- syrop na kaszel cough syrup- koncert na skrzypce i fortepian a concerto for violin and piano- dom na sprzedaż a house for sale- sztućce/stół na cztery osoby cutlery/a table for four (people)- brała krople na serce she took drops for her heart- nie mam już miejsca na książki I don’t have any more room for books- na dokończenie tego mieliśmy tylko dwie godziny we only had two hours to finish it- nie trać czasu na głupstwa don’t waste time on trifles- brakuje pieniędzy na zasiłki there’s a shortage of money for benefits12. (wskazuje na cel) for- zabrali go do szpitala na operację they took him to hospital for an operation- poszedł na egzamin he went to take a. went off for his exam- idę do znajomych na brydża I’m going to my friends to play (some) bridge a. for a game of bridge- umówmy się na piwo let’s meet for a beer- muszę pójść na zakupy I have to do some a. go shopping- na co chcesz pójść (do kina)? what (film) would you like to see?- wybrać się na grzyby/ryby to go mushroom picking/fishing- skoczył do wody jemu/jej na ratunek he jumped into the water to save him/her13. (wskazuje na skutek) to, into- podarł spodnie na strzępy he tore his trousers to shreds- wazon rozbił się na kawałki the vase smashed to pieces- porąbał drewno na kawałki he chopped the wood into pieces- pokrój mięso na plastry/kawałki cut the meat into slices/chunks- gips strwardniał na kamień the plaster set as hard as rock- przerobiła sukienkę na spódnicę she turned the dress into a skirt- przebudowali piwnicę na sklep they converted the cellar into a shop- rodzice wychowali go na uczciwego człowieka his parents brought him up to be an honest man14. (wskazuje na przyczynę) at- na czyjąś prośbę/zaproszenie at sb’s request/invitation- na czyjś rozkaz at sb’s order- na widok kogoś/czegoś at the sight of sb/sth- na dźwięk dzwonka wyskoczył z wanny at the sound of the bell he jumped out of the bath- na myśl o tym zrobiło mu się słabo he felt faint at the (very) thought of it- śledztwo rozpoczęto na wniosek poszkodowanego the investigation was opened at the request of the injured party- na nasz apel zgłosiło się wielu ochotników many volunteers responded to our appeal- oskarżeni utrzymują, że strzelali na rozkaz the accused claim that they were ordered to shoot- chorować na grypę to be ill with flu- przystanek na żądanie a request stop GB, a flagstop US15. (w pomiarach, obliczeniach) 100 kilometrów na godzinę a hundred kilometres per a. an hour- dwa razy na tydzień/rok twice a week/year- jeden student na dziesięciu one student in ten a. out of ten- na jedno miejsce było sześciu kandydatów there were six candidates per place- bieg na 100 metrów the 100 metres sprint- głęboki/długi na sześć metrów six metres deep/long- drzwi były otwarte na całą szerokość the door was wide open- podszedłem do niego na odległość kilku kroków I came to within several steps of him- poziom wody podniósł się na wysokość pierwszego piętra the level of the water rose up to the first floor- jak na swoje lata, jest w doskonałej formie he’s in excellent form for his years- jak na emeryta, ma spore dochody for a pensioner he has quite a large income- pomidory, jak na krajowe, są znakomite for Polish tomatoes they’re delicious- suma, jak na owe czasy, ogromna a huge sum for a. in those days a. times- na ówczesne warunki (for) the way things were at the time; for the conditions prevailing at that time książk.- na co? what for?- na co ci ołówek? what do you need a pencil for?- i na co wam to było? what did you have to do that for?* * *prep(+acc) ( kierunek) tona plażę/wieś — to the beach/country
na Węgry/Kubę — to Hungary/Cuba
wchodzić (wejść perf) na drzewo — to climb a tree
na zachód/północ — west/north, westward(s)/northward(s)
wpadać (wpaść perf) na kogoś — to bump into sb ( okres)
na 5 minut przed na — +loc five minutes before... ( termin)
na czwartą — ( zrobić coś) by four (o'clock); ( przyjść) at four (o'clock) ( okazja)
na sztuki/tuziny — by the piece/the dozen
na raty — on hire purchase (BRIT) lub installments (US)
na czyjąś prośbę/zaproszenie — at sb's request/invitation
na czyjś sygnał/życzenie — on sb's signal/wish
chory na grypę — ill lub sick (US) with flu ( miara)
dwa razy na tydzień — twice a lub per week
jeden na dziesięć — one in ten, one out of ten
malować (pomalować perf) coś na biało — to paint sth white ( przeznaczenie)
kosz na śmieci — dustbin (BRIT), garbage can (US)
jechać na wakacje/wycieczkę — to go on holiday/a trip
iść na wykład/koncert — to go to a lecture/concert ( z przysłówkami)
* * *naprep.+ Loc.1. ( miejsce) on, at, in ( często nie tłumaczony jako przyimek); na stole on the table; na ścianie on the wall; na górze/na dole up/down; at the top/bottom ( czegoś of sth); (= na piętrze/na parterze) upstairs/downstairs; na ulicy on the street; Br. in the street; na Siódmej Ulicy on Seventh Street; Br. in Seventh Street; na Pennsylvania Avenue pod numerem 10 Br. at 10 Pennsylvania Avenue; na Alasce/Litwie in Alaska/Lithuania; na deszczu (out) in the rain; na dworze (= na zewnątrz) outside, outdoors; na koniu on a horse, on horseback; na korytarzu in the corridor; na palcu/głowie on one's finger/head; mieć mnóstwo spraw na głowie przen. have a lot on one's mind l. shoulders; na początku/końcu czegoś at the beginning/end of sth; na polu in the field; na uniwersytecie/poczcie at the university/post office; na zachodzie in the west.3. (= podczas) at, during, on; na zebraniu/koncercie at a meeting/concert; na wakacjach on vacation; Br. on holiday; na wycieczce on a trip l. excursion; spędzać czas na czytaniu spend one's time reading.4. ( środek lokomocji) on; jechać na koniu ride (on) a horse; jeździć na nartach ski, go skiing; jeździć na rowerze ride (on) a bicycle, ride a bike.5. ( ruch lub pozycja ciała) on; chodzić na rękach walk on one's hands; leżeć na boku lie on one's side; na nogach (t. przen. = w dobrej kondycji) on one's feet.6. ( instrument) on; grać na skrzypcach/fortepianie play the violin/piano; grać melodię na fortepianie play a tune on the piano.8. ( precyzowanie znaczenia rzeczownika) buty na wysokich obcasach high-heeled shoes; ciasto na drożdżach yeast dough; nalewka na wiśniach cherry liqueur; koń na biegunach rocking horse.9. (po czasownikach l. przymiotnikach) oszczędzać na czymś economize on sth; wprawiać się na czymś cut one's teeth on sth; wychowany na czymś brought up l. raised on sth.prep.+ Acc.1. (kierunek l. cel) to, toward(s), on, upon ( często nie tłumaczony jako przyimek); na Alaskę/Litwę to Alaska/Lithuania; na stolicę (o celu marszu, operacji wojskowej) toward l. on the capital; na górę/na dół up/down; ( po schodach) upstairs/downstairs; na pocztę/dworzec kolejowy to the post office/railroad station; na ulicę (out) into the street; na zachód west, westward(s); wyjść na ulicę (euf. = zacząć uprawiać prostytucję) go on the streets.2. (po czasownikach l. przymiotnikach) chory na głowę (pot. = szalony) sick in the head, brainsick; chorować l. cierpieć na coś suffer from sth; cieszyć się na coś look forward to sth; krzyczeć na kogoś shout at sb; patrzeć na kogoś/coś look at sb/sth; zanosi się na deszcz it's going to rain; zły na kogoś/coś angry at/with sb/sth.5. (termin, wyznaczony czas) (dokładnie) na czas (right) on time; obiad będzie na piątą dinner will be (ready) at five; umówić się na środę agree to meet on Wednesday, schedule an appointment for Wednesday; wracam na Wielkanoc I'll be back l. returning for Easter; zrobię to na jutro I'll do it for tomorrow.7. ( przeznaczenie) kosz na śmieci waste-paper basket; materiał na sukienkę dress material; koncert na fortepian muz. piano concerto; skrzynka na listy mailbox; Br. letter-box.8. ( sposób) with, by; walczyć na miecze fight with swords; kupować na raty buy on installments; kupować/sprzedawać na sztuki buy/sell by the piece.9. ( miara) 100 kilometrów na godzinę a hundred kilometers an hour/per hour; szeroki na dwa metry two meters wide; raz na rok once a year.10. (przyczyna, bodziec) on, upon, at, to; co ty na to? what do you say?, what would you say to that?; na żądanie on demand; na czyjąś prośbę/czyjś rozkaz on l. at sb's request/order; na widok kogoś/czegoś at the sight of sb/sth; na wieść o wypadku upon the news of the accident; odpowiedzieć na pytanie answer a question.11. ( podział) into, in; drzeć coś na kawałki tear sth into l. to pieces; dzielenie włosa na czworo przen. hair-splitting; dzielić/łamać/składać coś na pół divide/break/fold sth in half.14. ( cel) to, for, into; być przyjętym na (Uniwersytet) Yale be accepted at l. by Yale (University); dostać się na wydział chemii get into the chemistry department; iść na przyjęcie/zebranie go to a party/meeting; iść na ryby go fishing; iść na spacer go for a walk; jechać na wycieczkę go on an excursion; wyskoczyć na miasto go out, go into town.15. ( w utarych zwrotach) na dobitkę to crown it all, to top it (all) off, on top of all that; na domiar złego to make matters worse; na przykład for example, for instance; jak na złość ironically; na zakończenie finally; na złamanie karku at breakneck speed l. pace, helter-skelter.16. ( w równoważnikach zdań) na pomoc! help!; na koń! mount up!; na zdrowie! ( toast) cheers!; ( odpowiedź na kichnięcie) bless you!prep.z przysłówkami, przymiotnikami i wyrazami nieodmiennymi3. ( sposób) na czczo on an empty stomach; na leżąco lying (down), reclining, prone; jajko na twardo hard-boiled egg; na wznak on the back.4. ( relacje przestrzenne) na zewnątrz (czegoś) outside (sth); na wprost (straight) on l. ahead; (= naprzeciw) opposite; na zachód/lewo ( o położeniu) to the west/left ( od czegoś of sth).5. ( w utartych zwrotach) wszystko na nic/na próżno (it's) all for nothing/in vain.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > na
-
9 rzecz
f 1. (przedmiot) thing- rzeczy osobiste personal belongings- biuro rzeczy znalezionych the lost property office- zabrał ze sobą tylko najpotrzebniejsze rzeczy he took only the most necessary things with him- zabrał wszystkie swoje rzeczy i poszedł he took all his stuff a. belongings and went- traktował ją jak swoją rzecz he treated her as his plaything2. (sprawa) matter, question- to nie twoja rzecz it’s none of your business- jej źródło utrzymania to drażliwa rzecz the source of her income is a touchy matter3. (nieokreślone zjawisko) thing- zajmować się różnymi/wieloma rzeczami to be engaged in various/many things- wykształcenie i wychowanie to dwie różne rzeczy education and upbringing are two different things a. matters- lubi malować, rysować i w ogóle takie rzeczy pot. he likes painting and drawing and stuff like that pot.- jest kilka rzeczy, które lubię, na przykład truskawki there are a number of things I like, for example strawberries- ludzie mówili różne rzeczy people were saying all sorts of things4. (treść myśli, wypowiedzi) thing- brać rzecz dosłownie to take it literally- ujmować rzecz jednostronnie to take a one-sided view of the matter- mówił o niej nieprzyjemne rzeczy he said unpleasant things about her- chciał wyrazić tę rzecz w słowach he tried to express the thing in words5. (zadanie, obowiązek) business- to nie twoja rzecz it’s none of your business, it’s of no concern to you- rzeczą pisarza jest przede wszystkim dostarczanie dzieł literackich it’s a writer’s job to produce literature6. (wydarzenie, fakt, okoliczność) thing- stała się nieprawdopodobna rzecz an unbelievable thing happened- to rzecz naturalna, że młody chłopak się zakochał it’s a natural thing for a young boy to fall in love7. Filoz. thing- rzecz sama w sobie the thing in itself8. (dzieło sztuki, utwór literacki, muzyczny) thing, piece- to dobrze napisana rzecz it’s a good piece of writing- czytałem ciekawą rzecz I read an interesting thing- komponował znakomite rzeczy he composed superb things; he composed great stuff pot.■ (cała) rzecz w tym, że… the thing is, …, the point is…- to moja/twoja/jego rzecz it’s my/your/his business- rzecz prosta of course, naturally- rzecz prosta, pomogę ci, ale… of course, I’ll help you, but…- brać się/wziąć się do rzeczy to get down to business; to get down to brass tacks pot.- nie od rzeczy będzie/byłoby… it wouldn't be a bad idea to…- nie od rzeczy byłoby przypomnieć jego osiągnięcia it would be worthwhile to recall his achievements- co to ma do rzeczy? what’s that got to do with it?- być do rzeczy to be all right pot.- to wypracowanie jest do rzeczy, całkiem niezłe the essay is sensibly written, not bad at all- ta dziewczyna jest całkiem do rzeczy the girl’s quite all right- nie twoją/jego/jej rzeczą jest…. it’s not your concern to …- błądzić jest rzeczą ludzką to err is human- istota a. sedno rzeczy the heart a. crux of the matter- ładne rzeczy! my word!- mówić do rzeczy to talk sense- mówić od rzeczy a. nie do rzeczy to talk nonsense- zbierali datki na rzecz bezdomnych they were collecting money for the homeless- nazwać rzecz po imieniu to call a spade a spade- nic z tych rzeczy pot. nothing of the kind a. of the sort- odbiegać od rzeczy to stray from the point, to digress- ogólnie/ściśle rzecz biorąc generally/strictly speaking- rzecz idzie o najwyższą stawkę it’s a matter of life and death- stan a. postać rzeczy state of affairs- to nie ma nic do rzeczy that’s beside the point- w samej rzeczy, nie o to mi chodzi in fact, this is not what I mean- wiadoma rzecza. jest rzeczą wiadomą, że… it’s a well-known fact that…- wiadoma rzecz jak jest w wojsku we all know what it’s like in the army- widzieć/wiedzieć, jak rzeczy stoją a. jak się rzeczy mają to know/to see how the land lies- lepiej żeby wiedział jak rzeczy stoją it would be better for him to know how matters stand- wielkie rzeczy! a. wielka (mi) rzecz! pot. big deal! iron.- wielka mi rzecz, każdy umie tak śpiewać! big deal, anyone can sing like that!- wracać/przystępować do rzeczy to return/come to the point- nie wtrącaj się w nie swoje rzeczy mind your own business- z natury rzeczy a. siłą rzeczy (quite) naturally- siłą rzeczy musiał tam pojechać events forced him to go there- znać się na rzeczy to know what’s what* * *-y; -y; gen pl; -y; f- rzeczy* * *f.1. (= przedmiot) thing, object.2. pl. (= własność, dobytek, strój, wyposażenie) things, belongings, property; to są moje rzeczy these are my things; rzeczy osobiste personal belongings l. possessions; biuro rzeczy znalezionych lost property office.3. (= sprawa, dziedzina) ( w wielu utartych wyrażeniach) ładne rzeczy! a pretty kettle of fish!; nic z tych rzeczy nothing of the kind l. sort; te rzeczy są mi obce these things aren't up my street; to moja rzecz it's my business; to nie moja rzecz it's none of my business; wielka mi rzecz! l. wielkie rzeczy! big deal!; wojsko to męska rzecz army life is for men; znać się na rzeczy know one's stuff; be knowledgeable.4. pl. (= naturalny bieg spraw) things, affairs; (zwykła) kolej rzeczy the (ordinary) course of things; stan rzeczy the state of affairs; siłą rzeczy of course, naturally; w gruncie rzeczy essentially.5. (= temat, treść, t. w licznych utartych zwrotach) issue, matter, topic, point; coś jest na rzeczy there's something in it; co to ma do rzeczy? what does that have to do with the matter at hand?; do rzeczy! back to the point; mówić do rzeczy/od rzeczy talk sense/nonsense; nazywać rzeczy po imieniu call a spade a spade; nie od rzeczy byłoby... it would not be amiss to...; ogólnie rzecz biorąc generally speaking; przystąpić do rzeczy get to the point; address the issue; rzecz w tym, że... the problem is that...; sedno/istota rzeczy the heart/crux of the matter; spis rzeczy (= spis treści) contents; to nie ma nic do rzeczy that's neither here nor there; to zmienia postać rzeczy that makes a difference; w rzeczy samej indeed; w tym (cała) rzecz that's the whole point.6. z przymiotnikami ( tworzy równoważniki zdań okolicznikowych) rzecz dziwna... strangely enough...; rzecz jasna... l. rzecz oczywista... of course..., needless to say..., it goes without saying that...; rzecz prosta... predictably (enough)...7. na rzecz kogoś/czegoś prawn. to l. for sb/sth; przekazać darowiznę na rzecz instytucji make a donation to l. for an institution; zasądzić coś na czyjąś rzecz adjudge sth to sb.8. fil. thing; rzecz sama w sobie thing-in-itself.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > rzecz
-
10 da|ć
pf — da|wać impf (dam — daję) Ⅰ vt 1. (przekazać, darować) to give- dać komuś coś to give sth to sb, to give sb sth- dać napiwek to give a tip- dać zaliczkę to leave a. put down a deposit- na urodziny rodzice dali mi encyklopedię my parents gave me an encyclopedia for my birthday- dała mi to zdjęcie na pamiątkę she gave me this photo as a memento- dał nam paczkę dla ojca he gave us a parcel for Father a. our father- prosiłam, ale nie dał mi ani grosza I asked him, but he didn’t give me a penny- w zamian za pocztówki dał mi serię znaczków in exchange for the postcards he gave me a series of stamps- dużo/wszystko bym dał za pewność, że sprawa zostanie załatwiona I’d give a lot/anything to be sure that things will be settled okay- dać z siebie wszystko to do one’s utmost, to give one’s all2. (podać) to give, to pass- daj mi rękę give me your hand- daj (mi) gazetę/nożyczki/sól pass (me) the newspaper/scissors/salt- daj mi chleb (całość) pass (me) the loaf, will you?- daj mi chleba (trochę) pass me some bread, will you?- lekarz dał mi antybiotyki pot. the doctor gave me some antibiotics- dać komuś zastrzyk pot. to give sb an injection- dawać przykłady to give examples3. (udostępnić) to give- dać komuś swój adres/telefon to give sb one’s address/phone number- dać komuś kwaterę to give sb a room- dać komuś nocleg to give sb a room for the night- ojciec dał mi samochód na cały dzień Dad let me have the car for the whole day- dać komuś jeść/pić to give sb something to eat/drink4. (umożliwić) to give- dać komuś okazję do czegoś to give sb a chance a. opportunity to do sth- dać komuś pracę to give sb a job- studia dają możliwość lepszej pracy higher education gives you the chance of a better job- to stanowisko daje pewne przywileje the post gives you a. offers certain privileges- jej zachowanie dało powód do wielu plotek her behaviour gave rise to many rumours- festiwal daje (artystom) okazję wybicia się the festival gives artists the chance to make a name for themselves- biegacz nie dał szans rywalom the runner didn’t give his rivals a chance- dałem jej czas do namysłu I gave her some time to think it over- dane mi było współpracować z wielkimi aktorami książk. I had the opportunity of working with some outstanding actors- nie dane mu było zaznać spokoju książk. he was never to know peace5. (udzielić) give- dać komuś awans/rozwód to give sb (a) promotion/a divorce- dać komuś błogosławieństwo to bless sb, to give sb one’s blessing- dać komuś dymisję to dismiss sb- dawać lekcje/korepetycje to give (private) lessons a. tuition- dać komuś naganę to reprimand sb- dać komuś odpowiedź to give sb one’s a. an answer- muszę dać odpowiedź w ciągu trzech dni I have to give my answer within three days- dać komuś ślub to marry sb- sędzia dał im łagodny wyrok the judge gave them a light sentence- dać komuś imię/przezwisko to give sb a name/nickname- dać dziecku (na) imię Edward to give a child the name (of) Edward6. (oddać) to take- dać bieliznę pościelową do pralni to take a. send the bed linen to the laundry- dać buty do szewca to take one’s shoes to the cobbler’s a. a shoe repair shop- dać samochód do warsztatu to take one’s car to a garage- dać ogłoszenie do prasy to put an advert in the paper- dać dziecko do prywatnej szkoły pot. to send a child to a private school- nie dam dziadka do domu starców pot. I won’t put Grandad in a. send Grandad to an old people’s home7. (przynieść) to give, to bring [rezultat, wynik]- dać zysk to yield a. bring in a profit- leczenie nie dało efektu the treatment didn’t produce the desired effect- dawać komuś przyjemność to give sb pleasure- praca z dziećmi dała jej dużo satysfakcji working with children gave her a lot of satisfaction- dać komuś wiedzę/wyobrażenie o czymś to give sb knowledge/an idea of sth- dwa plus dwa daje cztery two plus two makes a. equals four- to nic nie daje a. da that’s no use a. good- dyskusja z nim nic nie da talking to him won’t do any good8. (wystąpić) to give [koncert, wykład, przedstawienie]- piłkarze dali pokaz nieudolności the footballers gave a display of incompetence- nauczyciel religii dawał nam same dobre stopnie the religion teacher gave us all good marks- za referat daję ci szóstkę I’m giving you an A for your talk in class- za ten skok sędziowie nie dadzą jej dużo punktów the judges won’t give her many points for that jump- jurorzy jednomyślnie dali mu pierwszą lokatę the judges unanimously awarded him first place- krowy dają mleko cows give milk- ogień daje dużo ciepła fire gives out a. off a lot of heat- drzewo dawało przyjemny cień the tree gave us some pleasant shade- tu damy stół, a tam fotel we’ll put the table here and the armchair there- spis treści damy na początku we’ll put the table of contents at the front- na dno garnka dajemy trochę oleju we put a little oil in the bottom of the saucepan- sklepikarka daje mi na kredyt the shopkeeper sells me things on credit- w tym sklepie dają telewizory na raty in this shop you can get TV sets on hire purchase- dać dźwignię do przodu/tyłu to move a lever forwards/backwards- daj trochę w tył move (it) back a bit- dał krok do przodu he took a step forward14. pot. (zapłacić) to give, to pay- ile dałaś za ten płaszcz? how much did you give a. pay for that coat?- dałeś za to więcej, niż było warte you gave a. paid more for it than it was worth- dają mu krocie za każdy obraz he gets a fortune for every painting- dać komuś łapówkę to bribe sb, to give sb a bribe- kto da więcej? (w licytacji) any advance on that?Ⅱ vi 1. (pozwolić) to let, to allow- dać komuś coś zrobić to let sb do sth, to allow sb to do sth- pies nie dał mi wejść the dog wouldn’t let me in- rodzice nie dali mi głośno słuchać muzyki my parents didn’t allow me to listen to loud music- nie przerywaj, daj mi powiedzieć do końca stop interrupting and let me finish what I’m saying- dał się prowadzić jak dziecko he allowed himself to be led like a child- a ja, idiota, dałem im się oszukać and I, like an idiot, let them trick me- jest ambitna i nie daje sobą kierować she’s ambitious and won’t let anyone control her- dała sobie obciąć/ufarbować włosy she had her hair cut/dyed2. (uderzyć) to give [sb] one pot.- dać komuś w twarz to give sb one in the face- nie wytrzymał i dał mu w zęby he lost his patience and gave him one in the teeth- jak to jeszcze raz ruszysz, dam ci po łapach if you touch that again, I’ll rap your knuckles3. posp. (o kobiecie) (odbyć stosunek) to sleep (komuś with sb); to give oneself przest. (komuś to sb)- dała mu/nie dała mu he had it off/didn’t have it off with her GB wulg.- daje, komu popadnie she sleeps around a lot pot.Ⅲ dać się — dawać się pot. 1. (można) to be possible- drzwi nie dają się otworzyć the door won’t open- tego nie da się przewidzieć that’s impossible to predict- tego nie da się wyjaśnić it can’t be explained- w oddali dał się słyszeć warkot samochodu the throbbing of a car’s engine could be heard in the distance- ile się da as much/many as possible- robić/jeść co się da to do/eat what one can- musimy uciekać, gdzie się da we’ll have to escape wherever we can- zadzwoń do mnie, jak się da give me a call if you can- jak tylko się da, to przyjadę if it’s at all possible, I’ll come- dokuczali jej jak się (tylko) da they annoyed her in every possible way- da się zrobić it can be done- czemu ma się nie dać? why shouldn’t it be possible?2. (poddać się) nie daj/dajcie się don’t give in a. up Ⅳ daj inter. (here,) let- daj, pomogę ci here, let me help you- daj, pozmywam/posprzątam here, I’ll wash up/clean up■ dałbym jej 40 lat I’d say she was 40- dać komuś lekcję a. nauczkę to teach sb a lesson- dać komuś przykład to set an example for sb- spotkajmy się, dajmy na to jutro let’s meet, say tomorrow- dajmy na to, że dostaniesz tę pracę suppose a. let’s say you do get the job- ja ci/mu dam! pot. I’ll teach a. show you/him!- jak się da, to się zrobi pot., żart. let’s see the colour of your money firstThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > da|ć
-
11 p|ójść
pf (pójdę, pójdziesz, poszedł, poszła, poszli) Ⅰ vi 1. (skierować się) to go, to walk- pójść do domu to go home- pójść na skróty to take a short cut także przen.- pójść na przełaj to walk cross-country- pójść szybkim/wolnym krokiem w kierunku czegoś to walk fast/slowly towards sth2. (wyjść) to go- już (sobie) poszedł he’s already gone3. (wybrać się) to go- pójść do kogoś z wizytą to visit sb- pójść do kogoś na skargę to go to complain to sb- pójść do kogoś po radę to go to sb for advice- pójść do kina/teatru/kościoła to go to the cinema/the theatre/church- pójść do lekarza/dentysty to go to the doctor’s/the dentist’s- pójść na spacer/wycieczkę to go for a walk/a trip- pójść na zakupy to go shopping- pójść na koncert/wystawę to go to a concert/an exhibition- pójść na grzyby/ryby/polowanie to go mushroom picking/fishing/hunting- pójść spać to go to bed- pójść popływać to go swimming- pójść pograć w tenisa/spotkać się z kimś/zobaczyć coś to go to play tennis/meet sb/see sth- pójdę umyć ręce/się ubrać I’ll go and wash my hands/get dressed- pójść po piwo/chleb to go to get a. to go for some beer/bread- pójść po krzesło/drabinę to go to fetch a. to go and fetch a chair/ladder- pójść z kimś do łóżka to go to bed with sb4. (rozpocząć nowy okres w życiu) to go- pójść do szpitala/więzienia to go to hospital/prison- pójść na operację to go for an operation- pójść pod sąd [przestępca] to be brought to justice; [żołnierz] to be court-marshalled- pójść na wojnę to go to war- pójść do klasztoru to enter a monastery/a convent- pójść na uniwersytet a. studia/do szkoły to go to college/school- pójść na prawo/medycynę to go to study law/medicine- pójść na księdza/inżyniera pot. to become a priest/engineer- pójść w dyrektory/ministry pot. to become a manager/minister- pójść na emeryturę to retire- pójść na urlop/zwolnienie to go on holiday/to take sick leave- pójść do niewoli to be taken prisoner- pójść na wygnanie to go into exile- pójść za mąż [kobieta] to get married- pójść na bruk (stracić mieszkanie) to be thrown out on the street; (stracić pracę) to be thrown out of work5. (rozpocząć czynność) pójść do ataku to attack- pójść w tany to start dancing6. (postąpić według wzoru) pójść za czyimś przykładem/czyjąś radą to follow sb’s example/advice- pójść w czyjeś ślady to follow in sb’s footsteps- nie wiedzieli, w jakim kierunku mają pójść they didn’t know which way to go7. (odbyć się) to go- jak ci poszło? how did it go?- wszystko poszło dobrze/zgodnie z planem everything went well/according to plan- cała akcja poszła jak z płatka a. jak po maśle the whole operation went like clockwork- nie poszło jej na egzaminie she didn’t do too well in the exam- łatwo się zrażał, jak coś mu nie poszło he was easily put off- jak tak dalej pójdzie… the way things are going…- jeżeli wszystko dobrze pójdzie… if everything goes well…- a jeżeli coś pójdzie nie tak? what if something goes wrong?8. (zostać wysłanym) to go- paczka już poszła the parcel has already been sent- poszła depesza do Warszawy a telegram was dispatched to Warsaw- po okolicy poszła wiadomość, że… the rumour spread locally that…9. (przemieścić się) to go- pójść na dno [statek] to go down- balon poszedł w górę the balloon went up- kula poszła bokiem the bullet went wide- śmiech poszedł po sali a roar of laughter went round the hall10. (pociec) [woda] to run- krew mu poszła z nosa blood ran from his nose11. pot. (zostać sprzedanym) to go- obraz poszedł za sto tysięcy the painting went for a hundred thousand- wszystkie egzemplarze już poszły all copies have sold12. (zostać zużytym, wykorzystanym) wszystkie pieniądze poszły na… all the money went on…- poszły już wszystkie pieniądze the money has all gone- poszło na to strasznie dużo cukru an awful lot of sugar was put into it13. (zostać umieszczonym, poprowadzonym) ulica pójdzie dołem/tunelem the street will run underneath/in a tunnel- kanapa poszła na górę/na strych the sofa went upstairs/to the attic; (nastąpić) po hymnie poszły przemówienia pot. the anthem was followed by the speeches14. (zmienić się) pójść w górę/w dół [cena, wartość] to go up/down- pójść naprzód [nauka, medycyna] to advance15. (zostać opublikowanym) pójść na antenie [reklama, rozmowa] to be put on the air- artykuł poszedł w całości the article was printed in full16. (zgodzić się) to agree- pójść na coś to agree to sth- pójść na kompromis w sprawie czegoś to compromise on sth- pójść na ustępstwa wobec kogoś to make concessions to sb- pójść na współpracę to agree to cooperate17. pot. (zepsuć się) [żarówka, pasek, bezpiecznik, dach] to go- poszła nam opona we got a flat tyre- poszło jej oczko w pończochach her stocking has ladderedⅡ v imp. (być powodem kłótni) o co im poszło? why did they fall out- poszło im o jakiś drobiazg they fell out over some trifle■ pójść na szubienicę to go to the scaffold- pójść na złom/na śmietnik to be scrapped/thrown away- pójść na bok a. w kąt to be put aside- pójść w drzazgi/strzępy to be smashed into matchwood/ripped to shreds- pójść z dymem to go up in smoke- pójść za głosem serca to follow one’s heart- pójść za postępem to keep up with progressThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > p|ójść
-
12 wyjaśni|ć
pf — wyjaśni|ać impf Ⅰ vt 1. (objaśnić) to explain, to account for [fakt, zjawisko]; to explain [zagadkę]; to clarify [okoliczności]; to clear [sth] up, to clear up, to clarify [nieporozumienie, problem, sprawę]- wyjaśnić coś komuś to explain sth to sb, to clarify sth for sb- nie umieć wyjaśnić czegoś to be unable a. at a loss to explain sth- wyjaśnij mi, o co tutaj chodzi explain to me what it’s all about- choroba wyjaśniała jej nieobecność her illness accounted for her absence- to wszystko wyjaśnia! that explains everything!, that explains it!- tajemnica jego śmierci nigdy nie została wyjaśniona the mystery of his death has never been clarified- to należy wyjaśnić this needs to be clarified a. explained- wyjaśnijmy to na przykładzie let’s explain it with a. using an example- za długo byłoby wyjaśniać it would take too long to explain2. (uzasadnić) to explain [motywy]; to clear [sth] up, to clear up, to clarify [wątpliwości]- chciałbym wyjaśnić jedną rzecz I’d like to clarify one thing a. make one thing clear- wyjaśnijmy sobie jedno let’s get one thing straight- jak to wyjaśnisz? how are you going to a. how can you explain that?Ⅱ wyjaśnić się — wyjaśniać się 1. (stać się zrozumiałym) [sytuacja] to become clear, to clarify itself; [punkt sporny] to be clarified a. cleared up- tajemnica się wyjaśniła the mystery resolved itself- wszystko się wreszcie wyjaśniło everything has become clear at last2. (rozjaśnić się) [niebo] to clear (up), to brighten up- wyjaśnia się it’s brightening up, the weather is clearing upThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > wyjaśni|ć
См. также в других словарях:
make an example of — {v. phr.} To punish (someone) publicly to show what happens when someone does wrong. * /The teacher made an example of the boy who copied from another student during a test./ * /The Pilgrims made an example of a thief by putting him in the stocks … Dictionary of American idioms
make an example of — {v. phr.} To punish (someone) publicly to show what happens when someone does wrong. * /The teacher made an example of the boy who copied from another student during a test./ * /The Pilgrims made an example of a thief by putting him in the stocks … Dictionary of American idioms
Make (software) — make Original author(s) Stuart Feldman Initial release 1977 Type build automation tool In software development, Make is a utility that automatically builds executable programs and libraries from source code by rea … Wikipedia
example — See: FOR EXAMPLE, MAKE AN EXAMPLE OF … Dictionary of American idioms
example — See: FOR EXAMPLE, MAKE AN EXAMPLE OF … Dictionary of American idioms
Make-A-Million — is a card game created by Parker Brothers. It was copyrighted in 1934 and released to the public in 1935. The game was first released in Salem, Massachusetts, and then to New York City, San Francisco, Chicago, and Atlanta. The original game was… … Wikipedia
Make Your Move — is a pricing game on the American television game show The Price Is Right . Debuting on the Season 18 premiere on September 11, 1989, it is played for three prizes – one small prize (worth up to $99), a prize worth between $100 and $999, and a… … Wikipedia
Make-up Art Cosmetics — Type Subsidiary Industry Consumer goods Founded 1984 Headquar … Wikipedia
Example (rapper) — Infobox musical artist Name = Example Img capt = Example Landscape = Background = solo singer Birth name = Elliot John Gleave Alias = example:/XMPL Born = Birth date and age|1982|6|20|mf=y Died = Origin = Hammersmith, London, England Instrument … Wikipedia
Example-based machine translation — The Example based machine translation (EBMT) approach to machine translation is often characterized by its use of a bilingual corpus with parallel texts as its main knowledge base, at run time. It is essentially a translation by analogy and can… … Wikipedia
Make Poverty History — White Band redirects here. For the disease, see white band disease. Make Poverty History is the name of a campaign that exists in a number of countries, including Australia, Canada, Denmark , Finland, New Zealand, Nigeria, Norway, Romania, the… … Wikipedia
