-
101 discooperio
dis-cŏŏpĕrĭo, pĕrui, pertum, 4, v. a., to uncover, disclose, lay bare, expose (eccl. Lat.):B.caput,
Vulg. Lev. 21, 10:turpitudinem,
id. ib. 18, 7:verecundiora patris,
id. Ezech. 22, 10.—Transf., to put off, take off, remove a covering: pallium, id. Ruth, 3, 4.—II.Trop., to expose, disclose:peccata,
id. Thren. 4, 22. -
102 dubio
dŭbĭus, a, um, adj. [for duhibius, duohabeo, held as two or double, i. e. doubtful; cf. dubito, Corss. Ausspr. 2, 1027].I.Moving in two directions alternately, vibrating to and fro, fluctuating (cf. ambiguus, anceps, incertus, perplexus, duplex).A.Lit. (very rare):B.ut vas non quit constare, nisi humor Destitit in dubio fluctu jactarier intus,
Lucr. 6, 556; cf.:fluctibus dubiis volvi coeptum est mare,
Liv. 37, 16, 4.—Far more freq. and class.,Trop., vacillating in mind, uncertain.1.Act.a.Wavering in opinion, doubting, doubtful, dubious, uncertain, = ambigens, haesitans, etc.:b.sin est is homo, anni multi me dubiam dant,
Plaut. Ep. 4, 1, 17:quae res est, quae cujusquam animum in hac causa dubium facere possit?
Cic. de Imp. Pomp. 10.— With an interrog. clause, A. and S. Gr. §213 R. 4 (1.): temptat dubiam mentem rationis egestas, ecquae nam fuerit mundi genitalis origo,
Lucr. 5, 1211; cf.:equites procul visi ab dubiis, quinam essent,
Liv. 4, 40:dubius sum, quid faciam,
Hor. S. 1, 9, 40:dubius, unde rumperet silentium,
id. Epod. 5, 85:spemque metumque inter dubii, seu vivere credant, Sive extrema pati,
Verg. A. 1, 218; cf. Liv. 1, 42:Philippus non dubius, quin, etc.,
id. 31, 42:haud dubius quin,
id. 42, 14; Curt. 5, 12.—With acc. and inf.:dictator minime dubius, bellum cum his populis Patres jussuros,
Liv. 6, 14; so,haud dubius,
id. 31, 24; Curt. 9, 7:nec sum animi dubius, verbis ea vincere magnum Quam sit,
well aware how hard it is, Verg. G. 3, 289; so,dubius with the genitives animi, Auct. B. Alex. 56, 2: mentis,
Ov. F. 6, 572:consilii,
Just. 2, 13:sententiae,
Liv. 33, 25 Drak.:salutis,
Ov. M. 15, 438:vitae,
id. Tr. 3, 3, 25:fati,
Luc. 7, 611 al.; cf. Zumpt, Gr. § 437; A. and S. Gr. § 213 R. 1 ( a.).—Wavering in resolution, irresolute, undecided (very rare):2.dubio atque haesitante Jugurtha incolumes transeunt,
Sall. J. 107, 6; cf.hostes (opp. firmi),
id. ib. 51 fin.:nutantes ac dubiae civitates,
Suet. Caes. 4 fin.:quid faciat dubius,
Ov. M. 8, 441.— Poet. transf.:cuspis,
Sil. 4, 188.—Pass., that is doubted of, uncertain, doubtful, dubious, undetermined (so most freq. in all periods and kinds of composition):b.videsne igitur, quae dubia sint, ea sumi pro certis atque concessis?
Cic. Div. 2, 51, 106; cf. id. ib. 2, 50 fin.; id. Fin. 4, 24, 67; id. de Or. 1, 20, 92; id. Mur. 32, 68; Quint. 3, 4, 8; 7, 8, 6:nihil aegrius est quam res secernere apertas Ab dubiis,
Lucr. 4, 468 (cf. verba, vague language, opp. aperta, Quint. 7, 2, 48):jus, opp. certum,
id. 12, 3, 6;opp. confessum,
id. 7, 7, 7:in regno, ubi ne obscura quidem est aut dubia servitus,
Cic. Rep. 1, 31:dubium vel anceps genus causarum,
Quint. 4, 1, 40; cf. id. 9, 2, 69: dubii variique casus, Auct. ap. Cic. Clu. 21, 58:et incerta societas,
Suet. Aug. 17 et saep.:quia sciebam dubiam esse fortunam scenicam, Ter. Hec. prol. alt. 8: salus (opp. aperta pernicies),
Cic. N. D. 3, 27, 69:spes pacis,
id. Att. 8, 13:victoria,
Caes. B. G. 7, 80, 6; cf.:victoria, praeda, laus,
Sall. J. 85, 48:Marte,
Vell. 2, 55, 3:spes armorum,
id. 2, 71:discrimen pugnae,
indecisive, Sil. 5, 519:proelia,
Tac. G. 6:auctor,
unknown, Ov. M. 12, 61 et saep.:an auspicia repetenda, ne quid dubiis diis agerem?
i. e. unassured of their favor, Liv. 8, 32:dubii socii suspensaeque ex fortuna fidei (opp. fideles socii and certi hostes),
id. 44, 18; cf. Caes. B. C. 1, 3, 5:Hispaniae,
Tac. A. 3, 44; cf.:gens dubiae ad id voluntatis,
Liv. 9, 15:lux,
i. e. morning twilight, dawn, Ov. M. 11, 596:sidera,
Juv. 5, 22; cf.nox,
evening twilight, Ov. M. 4, 401:caelum,
i. e. over cast, Verg. G. 1, 252:fulgor solis,
Sen. Herc. Fur. 670; cf.:et quasi languidus dies,
Plin. Ep. 6, 20, 6:dubiāque tegens lanugine malas,
i. e. between down and a beard, Ov. M. 9, 398; 13, 754; cf.:dubia lanuginis umbra, Claud. Epith. Pall. et Cel. 42: vina,
not sure to ripen, Plin. 18, 31, 74, § 319:consilia,
wavering, Tac. Agr. 18 et saep.:hunc annum sequitur annus haud dubiis consulibus (shortly thereafter the contrary: Papirius Semproniusque, quorum de consulatu dubitabatur),
Liv. 4, 8; so,haud dubius praetor,
id. 39, 39 fin.:haud dubii hostes,
open enemies, id. 37, 49:haud dubii Galli (opp. degeneres, mixti, Gallograeci vere),
id. 38, 17: cena dubia, see below, II.—In the neutr. absol.(α).(Non, haud) dubium est, it is ( not, not at all) doubtful, uncertain, undecided. (aa) Absol.:(β).si quid erit dubium,
Plaut. Ep. 5, 1, 40:haud dubium id quidem est,
id. Poen. 3, 4, 27; Ter. And. 2, 3, 25; cf.in the interrog.: o! dubiumne id est?
Ter. Eun. 1, 2, 49; id. Heaut. 3, 3, 46; id. Phorm. 5, 2, 9; and with the dat.:an dubium id tibi est?
Ter. Heaut. 5, 1, 38; Cic. Fam. 4, 15.—(bb) With de:de Pompeii exitu mihi dubium numquam fuit,
Cic. Att. 11, 6, 5; so,de eorum jure,
id. de Or. 1, 57:de re,
Quint. 7, 3, 4; cf. id. 7, 6, 3.—(ng) With an interrog. clause:illud dubium (est), ad id, quod summum bonum dicitis, ecquaenam fieri possit accessio,
Cic. Fin. 4, 24, 67; cf. Quint. 7, 9, 12:hoc ergo, credo, dubium est, uter nostrum sit verecundior,
Cic. Ac. 2, 41, 126:hoc enim dubium est, utrum... an,
Quint. 6, 3, 83:Ambiorix copias suas judicione non conduxerit... an tempore exclusus, dubium est,
Caes. B. G. 6, 31, 1:an dubium vobis fuit inesse vis aliqua videretur necne?
Cic. Caecin. 11, 31 et saep.—Since the Aug. per. freq. dubium, absol. and adv.:codicilli, dubium ad quem scripti,
Quint. 7, 2, 52:quo postquam dubium pius an sceleratus, Orestes venerat,
Ov. Tr. 4, 4, 69; Suet. Caes. 58; id. Aug. 28; id. Tib. 10; Flor. 1, 1, 12; 2, 14, 3:Erechtheus, Justitiā dubium validisne potentior armis,
Ov. M. 6, 678; cf. id. Pont. 3, 1, 17:neque multo post exstincto Maximo, dubium an quaesita morte,
Tac. A. 1, 5; Flor. 1, 1, 8; 4, 2, 91 al.—(dd) Non dubium est quin uxorem nolit filius, Ter. And. 1, 2, 1; id. Eun. 5, 6, 27; Cic. de Or. 2, 8, 32; id. Att. 13, 45; Quint. 11, 2, 10 et saep.:haud dubium est, quin,
Ter. And. 2, 3, 17; 3, 2, 50; id. Ad. 5, 9, 19;and interrog.,
Quint. 3, 2, 1; 10, 1, 5. —(ee) With acc. and inf.:periisso me una haud dubium est,
Ter. Hec. 3, 1, 46; so Liv. 38, 6; Suet. Caes. 52 fin.; cf.interrog.: an dubium tibi est, eam esse hanc?
Plaut. Mil. 2, 5, 9.—Ellipt.:si exploratum tibi sit posse te, etc., non esse cunctandum: si dubium sit, non esse conandum,
Cic. Fam. 1, 7, 5.—Dubium habere, to regard as uncertain, to doubt:(γ).an tu dubium habebis, etiam sancte quom jurem tibi?
Plaut. Capt. 4, 2, 112:an dubium habetis, num obficere quid vobis possit? etc.,
Sall. H. Fragm. III. 61, 8 Dietsch; cf.:haec habere dubia, neque, etc.,
Cic. Ac. 2, 9 fin. —In dubium:(δ).in dubium vocare,
to call in question, Cic. de Or. 2, 34; cf.: illud me dixisse nemo vocabit in dubium, Asin. Pollio ap. Cic. Fam. 10, 31, 5. Vid. also under 3. b.:venire in dubium,
Cic. Quint. 2; id. ib. 21, 67; Liv. 3, 13; cf.:alii non veniunt in dubium de voluntate,
i. e. there is no doubt what their wish is, Cic. Att. 11, 15, 2. Vid. also under 3. b.—In dubio, in doubt, in question, undetermined:(ε).dum in dubio est animus,
Ter. And. 1, 5, 31; cf. Luc. 7, 247:in dubioque fuere utrorum ad regna cadendum esset, etc.,
Lucr. 3, 836; cf. id. 1085; Quint. 7, 9, 9:aestate potius quam hieme dandum, non est in dubio,
Plin. 25, 5, 24, § 59 et saep.:ut in dubio poneret, utrum... an, etc.,
Liv. 34, 5. Vid. also 3. b.—Sine dubio, without doubt, doubtless, indisputably, certainly (very freq.; in Cic. more than twenty times; not in Caes. and Sall.): Th. Numquid dubitas quin? etc. Gn. Sine dubio, opinor, Ter. Eun. 5, 9, 14; Cic. Verr. 2, 1, 2; 47; id. Cat. 2, 1; id. Balb. 24, 55; id. Tusc. 2, 7, 18; id. Off. 1, 29, 102; id. N. D. 1, 9, 23; id. Att. 1, 19, 2 et saep. Vid. the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 134 sq. Sometimes, esp. in Quint., with adversative particles: sed, verum, at, etc., no doubt, doubtless... but, yet, etc.: cum te togatis omnibus sine dubio anteferret... sed, etc.. Cic. N. D. 1, 21, 58; so with sed, id. de Or, 3, 57; Quint. 1, 6, 38; 5, 10, 53; 6, 3, 64;(ζ).with sed tamen,
id. 12, 6, 7;with tamen,
id. 3, 8, 21; 5, 7, 28; 6, 4, 12;with verum,
id. 8 prooem. § 33;with at,
id. 8, 3, 67;with autem,
id. 1, 6, 12 Spald.—Procul dubio, beyond question, undoubtedly (very rare), Lucr. 3, 638; Liv. 39, 40 fin.; Plin. 18, 21, 50, § 187; and:3.dubio procul,
Lucr. 1, 812; 2, 261.—Meton., like anceps (4), doubtful, dubious, i. e. precarious, dangerous, critical, difficult (freq. but mostly poet.):b.res dubias, egenas, inopiosas consili,
critical condition, Plaut. Poen. 1, 1, 2; so,res,
id. Capt. 2, 3, 46; id. Most. 5, 1, 1; Sall. C. 10, 2; 39, 3; id. J. 14, 5; Liv. 2, 50 fin.; Tac. A. 2, 62; Verg. A. 6, 196; 11, 445 al.; cf.pericla (with advorsae res),
Lucr. 3, 55; 1076:tempora (opp. secunda),
Hor. C. 4, 9, 36:mons erat ascensu dubius,
Prop. 4, 4, 83; cf.:quae (loca) dubia nisu videbantur,
Sall. J. 94, 2.—In the neutr. absol. (i. q. discrimen, II. B. 2, and periculum):II.mea quidem hercle certe in dubio vita est,
is in danger, Ter. And. 2, 2, 10 Ruhnk.; Sall. C. 52, 6; cf. Ov. Am. 2, 13, 2:sese suas exercitusque fortunas in dubium non devocaturum,
Caes. B. G. 6, 7, 6; cf. Cic. Caecin. 27, 76:tua fama et gnatae vita in dubium veniet,
Ter. Ad. 3, 2, 42; cf. id. ib. 2, 2, 35; Ov. H. 16, 138 Loers.— Plur. as subst.:hinc Italae gentes in dubiis responsa petunt,
Verg. A. 7, 86:mens dubiis percussa pavet,
Luc. 6, 596.For the syn. varius, manifold, various (only in the foll. passages): o multimodis variūm et dubiūm et prosperūm copem diem, Pac. ap. Non. 84, 23 (Trag. Rel. p. 115, ed. Rib.). And so prob. is to be explained dubia cena, a multifarious, richly provided supper, Ter. Ph. 2, 2, 28 (for the subjoined explanation of Terence: ubi tu dubites, quid sumas potissimum, is only outwardly adapted to the meaning of dubius); so,(α).dubia cena,
Hor. S. 2, 2, 77; and:fercula dubiae cenae,
Aus. Mos. 102; Hier. Ep. 22, no. 16.—Hence, adv., in two forms.dŭbĭe (acc. to I. B. 1.), doubtfully, dubiously (not in Plaut., Ter., or Caes.):(β).potest accidere, ut aliquod signum dubie datum pro certo sit acceptum,
Cic. Div. 1, 55.—Esp. freq. (particularly since the Aug. per.) with negatives: haud (rarely non) dubie, undoubtedly, indisputably, positively, certainly:etsi non dubie mihi nuntiabatur Parthos transisse Euphratem, tamen, etc.,
Cic. Fam. 15, 1 (nowhere else as an adv. in Cic.):non dubie,
Quint. 7, 2, 6; 9, 4, 67; Front. Strat. 2, 3, 16; and with sed (cf. dubius, I. B. 2. b. e), Quint. 11, 2, 1; so,too, nec dubie,
Liv. 2, 23 fin.; Quint. 2, 14, 2;and with verum,
id. 3, 4, 1;with sed,
Tac. A. 4, 19 fin.: haud dubie jam victor, [p. 615] Sall. J. 102, 1 (cf. on the contrary in Cic.: sine ulla dubitatione hostis, Phil. 14, 4, 10; cf. Liv. 3, 38; Cic. Cat. 4, 3, 5); so,haud dubie,
Liv. 1, 9; 13; 3, 24; 38; 53; 4, 2; 23; 5, 10 fin.; 33 fin.; 49 fin. et saep. (about 70 times; see the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 138); Quint. 10, 1, 85; Tac. A. 2, 43; 88; id. H. 1, 7; 46; 72; 3, 86; 4, 27 fin.; 80; id. G. 28; Suet. Caes. 55; id. Calig. 9; id. Galb. 2; Vulg. Lev. 13, 43.—dubio = dubie, App. M. 9, 2. -
103 dubium
dŭbĭus, a, um, adj. [for duhibius, duohabeo, held as two or double, i. e. doubtful; cf. dubito, Corss. Ausspr. 2, 1027].I.Moving in two directions alternately, vibrating to and fro, fluctuating (cf. ambiguus, anceps, incertus, perplexus, duplex).A.Lit. (very rare):B.ut vas non quit constare, nisi humor Destitit in dubio fluctu jactarier intus,
Lucr. 6, 556; cf.:fluctibus dubiis volvi coeptum est mare,
Liv. 37, 16, 4.—Far more freq. and class.,Trop., vacillating in mind, uncertain.1.Act.a.Wavering in opinion, doubting, doubtful, dubious, uncertain, = ambigens, haesitans, etc.:b.sin est is homo, anni multi me dubiam dant,
Plaut. Ep. 4, 1, 17:quae res est, quae cujusquam animum in hac causa dubium facere possit?
Cic. de Imp. Pomp. 10.— With an interrog. clause, A. and S. Gr. §213 R. 4 (1.): temptat dubiam mentem rationis egestas, ecquae nam fuerit mundi genitalis origo,
Lucr. 5, 1211; cf.:equites procul visi ab dubiis, quinam essent,
Liv. 4, 40:dubius sum, quid faciam,
Hor. S. 1, 9, 40:dubius, unde rumperet silentium,
id. Epod. 5, 85:spemque metumque inter dubii, seu vivere credant, Sive extrema pati,
Verg. A. 1, 218; cf. Liv. 1, 42:Philippus non dubius, quin, etc.,
id. 31, 42:haud dubius quin,
id. 42, 14; Curt. 5, 12.—With acc. and inf.:dictator minime dubius, bellum cum his populis Patres jussuros,
Liv. 6, 14; so,haud dubius,
id. 31, 24; Curt. 9, 7:nec sum animi dubius, verbis ea vincere magnum Quam sit,
well aware how hard it is, Verg. G. 3, 289; so,dubius with the genitives animi, Auct. B. Alex. 56, 2: mentis,
Ov. F. 6, 572:consilii,
Just. 2, 13:sententiae,
Liv. 33, 25 Drak.:salutis,
Ov. M. 15, 438:vitae,
id. Tr. 3, 3, 25:fati,
Luc. 7, 611 al.; cf. Zumpt, Gr. § 437; A. and S. Gr. § 213 R. 1 ( a.).—Wavering in resolution, irresolute, undecided (very rare):2.dubio atque haesitante Jugurtha incolumes transeunt,
Sall. J. 107, 6; cf.hostes (opp. firmi),
id. ib. 51 fin.:nutantes ac dubiae civitates,
Suet. Caes. 4 fin.:quid faciat dubius,
Ov. M. 8, 441.— Poet. transf.:cuspis,
Sil. 4, 188.—Pass., that is doubted of, uncertain, doubtful, dubious, undetermined (so most freq. in all periods and kinds of composition):b.videsne igitur, quae dubia sint, ea sumi pro certis atque concessis?
Cic. Div. 2, 51, 106; cf. id. ib. 2, 50 fin.; id. Fin. 4, 24, 67; id. de Or. 1, 20, 92; id. Mur. 32, 68; Quint. 3, 4, 8; 7, 8, 6:nihil aegrius est quam res secernere apertas Ab dubiis,
Lucr. 4, 468 (cf. verba, vague language, opp. aperta, Quint. 7, 2, 48):jus, opp. certum,
id. 12, 3, 6;opp. confessum,
id. 7, 7, 7:in regno, ubi ne obscura quidem est aut dubia servitus,
Cic. Rep. 1, 31:dubium vel anceps genus causarum,
Quint. 4, 1, 40; cf. id. 9, 2, 69: dubii variique casus, Auct. ap. Cic. Clu. 21, 58:et incerta societas,
Suet. Aug. 17 et saep.:quia sciebam dubiam esse fortunam scenicam, Ter. Hec. prol. alt. 8: salus (opp. aperta pernicies),
Cic. N. D. 3, 27, 69:spes pacis,
id. Att. 8, 13:victoria,
Caes. B. G. 7, 80, 6; cf.:victoria, praeda, laus,
Sall. J. 85, 48:Marte,
Vell. 2, 55, 3:spes armorum,
id. 2, 71:discrimen pugnae,
indecisive, Sil. 5, 519:proelia,
Tac. G. 6:auctor,
unknown, Ov. M. 12, 61 et saep.:an auspicia repetenda, ne quid dubiis diis agerem?
i. e. unassured of their favor, Liv. 8, 32:dubii socii suspensaeque ex fortuna fidei (opp. fideles socii and certi hostes),
id. 44, 18; cf. Caes. B. C. 1, 3, 5:Hispaniae,
Tac. A. 3, 44; cf.:gens dubiae ad id voluntatis,
Liv. 9, 15:lux,
i. e. morning twilight, dawn, Ov. M. 11, 596:sidera,
Juv. 5, 22; cf.nox,
evening twilight, Ov. M. 4, 401:caelum,
i. e. over cast, Verg. G. 1, 252:fulgor solis,
Sen. Herc. Fur. 670; cf.:et quasi languidus dies,
Plin. Ep. 6, 20, 6:dubiāque tegens lanugine malas,
i. e. between down and a beard, Ov. M. 9, 398; 13, 754; cf.:dubia lanuginis umbra, Claud. Epith. Pall. et Cel. 42: vina,
not sure to ripen, Plin. 18, 31, 74, § 319:consilia,
wavering, Tac. Agr. 18 et saep.:hunc annum sequitur annus haud dubiis consulibus (shortly thereafter the contrary: Papirius Semproniusque, quorum de consulatu dubitabatur),
Liv. 4, 8; so,haud dubius praetor,
id. 39, 39 fin.:haud dubii hostes,
open enemies, id. 37, 49:haud dubii Galli (opp. degeneres, mixti, Gallograeci vere),
id. 38, 17: cena dubia, see below, II.—In the neutr. absol.(α).(Non, haud) dubium est, it is ( not, not at all) doubtful, uncertain, undecided. (aa) Absol.:(β).si quid erit dubium,
Plaut. Ep. 5, 1, 40:haud dubium id quidem est,
id. Poen. 3, 4, 27; Ter. And. 2, 3, 25; cf.in the interrog.: o! dubiumne id est?
Ter. Eun. 1, 2, 49; id. Heaut. 3, 3, 46; id. Phorm. 5, 2, 9; and with the dat.:an dubium id tibi est?
Ter. Heaut. 5, 1, 38; Cic. Fam. 4, 15.—(bb) With de:de Pompeii exitu mihi dubium numquam fuit,
Cic. Att. 11, 6, 5; so,de eorum jure,
id. de Or. 1, 57:de re,
Quint. 7, 3, 4; cf. id. 7, 6, 3.—(ng) With an interrog. clause:illud dubium (est), ad id, quod summum bonum dicitis, ecquaenam fieri possit accessio,
Cic. Fin. 4, 24, 67; cf. Quint. 7, 9, 12:hoc ergo, credo, dubium est, uter nostrum sit verecundior,
Cic. Ac. 2, 41, 126:hoc enim dubium est, utrum... an,
Quint. 6, 3, 83:Ambiorix copias suas judicione non conduxerit... an tempore exclusus, dubium est,
Caes. B. G. 6, 31, 1:an dubium vobis fuit inesse vis aliqua videretur necne?
Cic. Caecin. 11, 31 et saep.—Since the Aug. per. freq. dubium, absol. and adv.:codicilli, dubium ad quem scripti,
Quint. 7, 2, 52:quo postquam dubium pius an sceleratus, Orestes venerat,
Ov. Tr. 4, 4, 69; Suet. Caes. 58; id. Aug. 28; id. Tib. 10; Flor. 1, 1, 12; 2, 14, 3:Erechtheus, Justitiā dubium validisne potentior armis,
Ov. M. 6, 678; cf. id. Pont. 3, 1, 17:neque multo post exstincto Maximo, dubium an quaesita morte,
Tac. A. 1, 5; Flor. 1, 1, 8; 4, 2, 91 al.—(dd) Non dubium est quin uxorem nolit filius, Ter. And. 1, 2, 1; id. Eun. 5, 6, 27; Cic. de Or. 2, 8, 32; id. Att. 13, 45; Quint. 11, 2, 10 et saep.:haud dubium est, quin,
Ter. And. 2, 3, 17; 3, 2, 50; id. Ad. 5, 9, 19;and interrog.,
Quint. 3, 2, 1; 10, 1, 5. —(ee) With acc. and inf.:periisso me una haud dubium est,
Ter. Hec. 3, 1, 46; so Liv. 38, 6; Suet. Caes. 52 fin.; cf.interrog.: an dubium tibi est, eam esse hanc?
Plaut. Mil. 2, 5, 9.—Ellipt.:si exploratum tibi sit posse te, etc., non esse cunctandum: si dubium sit, non esse conandum,
Cic. Fam. 1, 7, 5.—Dubium habere, to regard as uncertain, to doubt:(γ).an tu dubium habebis, etiam sancte quom jurem tibi?
Plaut. Capt. 4, 2, 112:an dubium habetis, num obficere quid vobis possit? etc.,
Sall. H. Fragm. III. 61, 8 Dietsch; cf.:haec habere dubia, neque, etc.,
Cic. Ac. 2, 9 fin. —In dubium:(δ).in dubium vocare,
to call in question, Cic. de Or. 2, 34; cf.: illud me dixisse nemo vocabit in dubium, Asin. Pollio ap. Cic. Fam. 10, 31, 5. Vid. also under 3. b.:venire in dubium,
Cic. Quint. 2; id. ib. 21, 67; Liv. 3, 13; cf.:alii non veniunt in dubium de voluntate,
i. e. there is no doubt what their wish is, Cic. Att. 11, 15, 2. Vid. also under 3. b.—In dubio, in doubt, in question, undetermined:(ε).dum in dubio est animus,
Ter. And. 1, 5, 31; cf. Luc. 7, 247:in dubioque fuere utrorum ad regna cadendum esset, etc.,
Lucr. 3, 836; cf. id. 1085; Quint. 7, 9, 9:aestate potius quam hieme dandum, non est in dubio,
Plin. 25, 5, 24, § 59 et saep.:ut in dubio poneret, utrum... an, etc.,
Liv. 34, 5. Vid. also 3. b.—Sine dubio, without doubt, doubtless, indisputably, certainly (very freq.; in Cic. more than twenty times; not in Caes. and Sall.): Th. Numquid dubitas quin? etc. Gn. Sine dubio, opinor, Ter. Eun. 5, 9, 14; Cic. Verr. 2, 1, 2; 47; id. Cat. 2, 1; id. Balb. 24, 55; id. Tusc. 2, 7, 18; id. Off. 1, 29, 102; id. N. D. 1, 9, 23; id. Att. 1, 19, 2 et saep. Vid. the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 134 sq. Sometimes, esp. in Quint., with adversative particles: sed, verum, at, etc., no doubt, doubtless... but, yet, etc.: cum te togatis omnibus sine dubio anteferret... sed, etc.. Cic. N. D. 1, 21, 58; so with sed, id. de Or, 3, 57; Quint. 1, 6, 38; 5, 10, 53; 6, 3, 64;(ζ).with sed tamen,
id. 12, 6, 7;with tamen,
id. 3, 8, 21; 5, 7, 28; 6, 4, 12;with verum,
id. 8 prooem. § 33;with at,
id. 8, 3, 67;with autem,
id. 1, 6, 12 Spald.—Procul dubio, beyond question, undoubtedly (very rare), Lucr. 3, 638; Liv. 39, 40 fin.; Plin. 18, 21, 50, § 187; and:3.dubio procul,
Lucr. 1, 812; 2, 261.—Meton., like anceps (4), doubtful, dubious, i. e. precarious, dangerous, critical, difficult (freq. but mostly poet.):b.res dubias, egenas, inopiosas consili,
critical condition, Plaut. Poen. 1, 1, 2; so,res,
id. Capt. 2, 3, 46; id. Most. 5, 1, 1; Sall. C. 10, 2; 39, 3; id. J. 14, 5; Liv. 2, 50 fin.; Tac. A. 2, 62; Verg. A. 6, 196; 11, 445 al.; cf.pericla (with advorsae res),
Lucr. 3, 55; 1076:tempora (opp. secunda),
Hor. C. 4, 9, 36:mons erat ascensu dubius,
Prop. 4, 4, 83; cf.:quae (loca) dubia nisu videbantur,
Sall. J. 94, 2.—In the neutr. absol. (i. q. discrimen, II. B. 2, and periculum):II.mea quidem hercle certe in dubio vita est,
is in danger, Ter. And. 2, 2, 10 Ruhnk.; Sall. C. 52, 6; cf. Ov. Am. 2, 13, 2:sese suas exercitusque fortunas in dubium non devocaturum,
Caes. B. G. 6, 7, 6; cf. Cic. Caecin. 27, 76:tua fama et gnatae vita in dubium veniet,
Ter. Ad. 3, 2, 42; cf. id. ib. 2, 2, 35; Ov. H. 16, 138 Loers.— Plur. as subst.:hinc Italae gentes in dubiis responsa petunt,
Verg. A. 7, 86:mens dubiis percussa pavet,
Luc. 6, 596.For the syn. varius, manifold, various (only in the foll. passages): o multimodis variūm et dubiūm et prosperūm copem diem, Pac. ap. Non. 84, 23 (Trag. Rel. p. 115, ed. Rib.). And so prob. is to be explained dubia cena, a multifarious, richly provided supper, Ter. Ph. 2, 2, 28 (for the subjoined explanation of Terence: ubi tu dubites, quid sumas potissimum, is only outwardly adapted to the meaning of dubius); so,(α).dubia cena,
Hor. S. 2, 2, 77; and:fercula dubiae cenae,
Aus. Mos. 102; Hier. Ep. 22, no. 16.—Hence, adv., in two forms.dŭbĭe (acc. to I. B. 1.), doubtfully, dubiously (not in Plaut., Ter., or Caes.):(β).potest accidere, ut aliquod signum dubie datum pro certo sit acceptum,
Cic. Div. 1, 55.—Esp. freq. (particularly since the Aug. per.) with negatives: haud (rarely non) dubie, undoubtedly, indisputably, positively, certainly:etsi non dubie mihi nuntiabatur Parthos transisse Euphratem, tamen, etc.,
Cic. Fam. 15, 1 (nowhere else as an adv. in Cic.):non dubie,
Quint. 7, 2, 6; 9, 4, 67; Front. Strat. 2, 3, 16; and with sed (cf. dubius, I. B. 2. b. e), Quint. 11, 2, 1; so,too, nec dubie,
Liv. 2, 23 fin.; Quint. 2, 14, 2;and with verum,
id. 3, 4, 1;with sed,
Tac. A. 4, 19 fin.: haud dubie jam victor, [p. 615] Sall. J. 102, 1 (cf. on the contrary in Cic.: sine ulla dubitatione hostis, Phil. 14, 4, 10; cf. Liv. 3, 38; Cic. Cat. 4, 3, 5); so,haud dubie,
Liv. 1, 9; 13; 3, 24; 38; 53; 4, 2; 23; 5, 10 fin.; 33 fin.; 49 fin. et saep. (about 70 times; see the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 138); Quint. 10, 1, 85; Tac. A. 2, 43; 88; id. H. 1, 7; 46; 72; 3, 86; 4, 27 fin.; 80; id. G. 28; Suet. Caes. 55; id. Calig. 9; id. Galb. 2; Vulg. Lev. 13, 43.—dubio = dubie, App. M. 9, 2. -
104 dubius
dŭbĭus, a, um, adj. [for duhibius, duohabeo, held as two or double, i. e. doubtful; cf. dubito, Corss. Ausspr. 2, 1027].I.Moving in two directions alternately, vibrating to and fro, fluctuating (cf. ambiguus, anceps, incertus, perplexus, duplex).A.Lit. (very rare):B.ut vas non quit constare, nisi humor Destitit in dubio fluctu jactarier intus,
Lucr. 6, 556; cf.:fluctibus dubiis volvi coeptum est mare,
Liv. 37, 16, 4.—Far more freq. and class.,Trop., vacillating in mind, uncertain.1.Act.a.Wavering in opinion, doubting, doubtful, dubious, uncertain, = ambigens, haesitans, etc.:b.sin est is homo, anni multi me dubiam dant,
Plaut. Ep. 4, 1, 17:quae res est, quae cujusquam animum in hac causa dubium facere possit?
Cic. de Imp. Pomp. 10.— With an interrog. clause, A. and S. Gr. §213 R. 4 (1.): temptat dubiam mentem rationis egestas, ecquae nam fuerit mundi genitalis origo,
Lucr. 5, 1211; cf.:equites procul visi ab dubiis, quinam essent,
Liv. 4, 40:dubius sum, quid faciam,
Hor. S. 1, 9, 40:dubius, unde rumperet silentium,
id. Epod. 5, 85:spemque metumque inter dubii, seu vivere credant, Sive extrema pati,
Verg. A. 1, 218; cf. Liv. 1, 42:Philippus non dubius, quin, etc.,
id. 31, 42:haud dubius quin,
id. 42, 14; Curt. 5, 12.—With acc. and inf.:dictator minime dubius, bellum cum his populis Patres jussuros,
Liv. 6, 14; so,haud dubius,
id. 31, 24; Curt. 9, 7:nec sum animi dubius, verbis ea vincere magnum Quam sit,
well aware how hard it is, Verg. G. 3, 289; so,dubius with the genitives animi, Auct. B. Alex. 56, 2: mentis,
Ov. F. 6, 572:consilii,
Just. 2, 13:sententiae,
Liv. 33, 25 Drak.:salutis,
Ov. M. 15, 438:vitae,
id. Tr. 3, 3, 25:fati,
Luc. 7, 611 al.; cf. Zumpt, Gr. § 437; A. and S. Gr. § 213 R. 1 ( a.).—Wavering in resolution, irresolute, undecided (very rare):2.dubio atque haesitante Jugurtha incolumes transeunt,
Sall. J. 107, 6; cf.hostes (opp. firmi),
id. ib. 51 fin.:nutantes ac dubiae civitates,
Suet. Caes. 4 fin.:quid faciat dubius,
Ov. M. 8, 441.— Poet. transf.:cuspis,
Sil. 4, 188.—Pass., that is doubted of, uncertain, doubtful, dubious, undetermined (so most freq. in all periods and kinds of composition):b.videsne igitur, quae dubia sint, ea sumi pro certis atque concessis?
Cic. Div. 2, 51, 106; cf. id. ib. 2, 50 fin.; id. Fin. 4, 24, 67; id. de Or. 1, 20, 92; id. Mur. 32, 68; Quint. 3, 4, 8; 7, 8, 6:nihil aegrius est quam res secernere apertas Ab dubiis,
Lucr. 4, 468 (cf. verba, vague language, opp. aperta, Quint. 7, 2, 48):jus, opp. certum,
id. 12, 3, 6;opp. confessum,
id. 7, 7, 7:in regno, ubi ne obscura quidem est aut dubia servitus,
Cic. Rep. 1, 31:dubium vel anceps genus causarum,
Quint. 4, 1, 40; cf. id. 9, 2, 69: dubii variique casus, Auct. ap. Cic. Clu. 21, 58:et incerta societas,
Suet. Aug. 17 et saep.:quia sciebam dubiam esse fortunam scenicam, Ter. Hec. prol. alt. 8: salus (opp. aperta pernicies),
Cic. N. D. 3, 27, 69:spes pacis,
id. Att. 8, 13:victoria,
Caes. B. G. 7, 80, 6; cf.:victoria, praeda, laus,
Sall. J. 85, 48:Marte,
Vell. 2, 55, 3:spes armorum,
id. 2, 71:discrimen pugnae,
indecisive, Sil. 5, 519:proelia,
Tac. G. 6:auctor,
unknown, Ov. M. 12, 61 et saep.:an auspicia repetenda, ne quid dubiis diis agerem?
i. e. unassured of their favor, Liv. 8, 32:dubii socii suspensaeque ex fortuna fidei (opp. fideles socii and certi hostes),
id. 44, 18; cf. Caes. B. C. 1, 3, 5:Hispaniae,
Tac. A. 3, 44; cf.:gens dubiae ad id voluntatis,
Liv. 9, 15:lux,
i. e. morning twilight, dawn, Ov. M. 11, 596:sidera,
Juv. 5, 22; cf.nox,
evening twilight, Ov. M. 4, 401:caelum,
i. e. over cast, Verg. G. 1, 252:fulgor solis,
Sen. Herc. Fur. 670; cf.:et quasi languidus dies,
Plin. Ep. 6, 20, 6:dubiāque tegens lanugine malas,
i. e. between down and a beard, Ov. M. 9, 398; 13, 754; cf.:dubia lanuginis umbra, Claud. Epith. Pall. et Cel. 42: vina,
not sure to ripen, Plin. 18, 31, 74, § 319:consilia,
wavering, Tac. Agr. 18 et saep.:hunc annum sequitur annus haud dubiis consulibus (shortly thereafter the contrary: Papirius Semproniusque, quorum de consulatu dubitabatur),
Liv. 4, 8; so,haud dubius praetor,
id. 39, 39 fin.:haud dubii hostes,
open enemies, id. 37, 49:haud dubii Galli (opp. degeneres, mixti, Gallograeci vere),
id. 38, 17: cena dubia, see below, II.—In the neutr. absol.(α).(Non, haud) dubium est, it is ( not, not at all) doubtful, uncertain, undecided. (aa) Absol.:(β).si quid erit dubium,
Plaut. Ep. 5, 1, 40:haud dubium id quidem est,
id. Poen. 3, 4, 27; Ter. And. 2, 3, 25; cf.in the interrog.: o! dubiumne id est?
Ter. Eun. 1, 2, 49; id. Heaut. 3, 3, 46; id. Phorm. 5, 2, 9; and with the dat.:an dubium id tibi est?
Ter. Heaut. 5, 1, 38; Cic. Fam. 4, 15.—(bb) With de:de Pompeii exitu mihi dubium numquam fuit,
Cic. Att. 11, 6, 5; so,de eorum jure,
id. de Or. 1, 57:de re,
Quint. 7, 3, 4; cf. id. 7, 6, 3.—(ng) With an interrog. clause:illud dubium (est), ad id, quod summum bonum dicitis, ecquaenam fieri possit accessio,
Cic. Fin. 4, 24, 67; cf. Quint. 7, 9, 12:hoc ergo, credo, dubium est, uter nostrum sit verecundior,
Cic. Ac. 2, 41, 126:hoc enim dubium est, utrum... an,
Quint. 6, 3, 83:Ambiorix copias suas judicione non conduxerit... an tempore exclusus, dubium est,
Caes. B. G. 6, 31, 1:an dubium vobis fuit inesse vis aliqua videretur necne?
Cic. Caecin. 11, 31 et saep.—Since the Aug. per. freq. dubium, absol. and adv.:codicilli, dubium ad quem scripti,
Quint. 7, 2, 52:quo postquam dubium pius an sceleratus, Orestes venerat,
Ov. Tr. 4, 4, 69; Suet. Caes. 58; id. Aug. 28; id. Tib. 10; Flor. 1, 1, 12; 2, 14, 3:Erechtheus, Justitiā dubium validisne potentior armis,
Ov. M. 6, 678; cf. id. Pont. 3, 1, 17:neque multo post exstincto Maximo, dubium an quaesita morte,
Tac. A. 1, 5; Flor. 1, 1, 8; 4, 2, 91 al.—(dd) Non dubium est quin uxorem nolit filius, Ter. And. 1, 2, 1; id. Eun. 5, 6, 27; Cic. de Or. 2, 8, 32; id. Att. 13, 45; Quint. 11, 2, 10 et saep.:haud dubium est, quin,
Ter. And. 2, 3, 17; 3, 2, 50; id. Ad. 5, 9, 19;and interrog.,
Quint. 3, 2, 1; 10, 1, 5. —(ee) With acc. and inf.:periisso me una haud dubium est,
Ter. Hec. 3, 1, 46; so Liv. 38, 6; Suet. Caes. 52 fin.; cf.interrog.: an dubium tibi est, eam esse hanc?
Plaut. Mil. 2, 5, 9.—Ellipt.:si exploratum tibi sit posse te, etc., non esse cunctandum: si dubium sit, non esse conandum,
Cic. Fam. 1, 7, 5.—Dubium habere, to regard as uncertain, to doubt:(γ).an tu dubium habebis, etiam sancte quom jurem tibi?
Plaut. Capt. 4, 2, 112:an dubium habetis, num obficere quid vobis possit? etc.,
Sall. H. Fragm. III. 61, 8 Dietsch; cf.:haec habere dubia, neque, etc.,
Cic. Ac. 2, 9 fin. —In dubium:(δ).in dubium vocare,
to call in question, Cic. de Or. 2, 34; cf.: illud me dixisse nemo vocabit in dubium, Asin. Pollio ap. Cic. Fam. 10, 31, 5. Vid. also under 3. b.:venire in dubium,
Cic. Quint. 2; id. ib. 21, 67; Liv. 3, 13; cf.:alii non veniunt in dubium de voluntate,
i. e. there is no doubt what their wish is, Cic. Att. 11, 15, 2. Vid. also under 3. b.—In dubio, in doubt, in question, undetermined:(ε).dum in dubio est animus,
Ter. And. 1, 5, 31; cf. Luc. 7, 247:in dubioque fuere utrorum ad regna cadendum esset, etc.,
Lucr. 3, 836; cf. id. 1085; Quint. 7, 9, 9:aestate potius quam hieme dandum, non est in dubio,
Plin. 25, 5, 24, § 59 et saep.:ut in dubio poneret, utrum... an, etc.,
Liv. 34, 5. Vid. also 3. b.—Sine dubio, without doubt, doubtless, indisputably, certainly (very freq.; in Cic. more than twenty times; not in Caes. and Sall.): Th. Numquid dubitas quin? etc. Gn. Sine dubio, opinor, Ter. Eun. 5, 9, 14; Cic. Verr. 2, 1, 2; 47; id. Cat. 2, 1; id. Balb. 24, 55; id. Tusc. 2, 7, 18; id. Off. 1, 29, 102; id. N. D. 1, 9, 23; id. Att. 1, 19, 2 et saep. Vid. the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 134 sq. Sometimes, esp. in Quint., with adversative particles: sed, verum, at, etc., no doubt, doubtless... but, yet, etc.: cum te togatis omnibus sine dubio anteferret... sed, etc.. Cic. N. D. 1, 21, 58; so with sed, id. de Or, 3, 57; Quint. 1, 6, 38; 5, 10, 53; 6, 3, 64;(ζ).with sed tamen,
id. 12, 6, 7;with tamen,
id. 3, 8, 21; 5, 7, 28; 6, 4, 12;with verum,
id. 8 prooem. § 33;with at,
id. 8, 3, 67;with autem,
id. 1, 6, 12 Spald.—Procul dubio, beyond question, undoubtedly (very rare), Lucr. 3, 638; Liv. 39, 40 fin.; Plin. 18, 21, 50, § 187; and:3.dubio procul,
Lucr. 1, 812; 2, 261.—Meton., like anceps (4), doubtful, dubious, i. e. precarious, dangerous, critical, difficult (freq. but mostly poet.):b.res dubias, egenas, inopiosas consili,
critical condition, Plaut. Poen. 1, 1, 2; so,res,
id. Capt. 2, 3, 46; id. Most. 5, 1, 1; Sall. C. 10, 2; 39, 3; id. J. 14, 5; Liv. 2, 50 fin.; Tac. A. 2, 62; Verg. A. 6, 196; 11, 445 al.; cf.pericla (with advorsae res),
Lucr. 3, 55; 1076:tempora (opp. secunda),
Hor. C. 4, 9, 36:mons erat ascensu dubius,
Prop. 4, 4, 83; cf.:quae (loca) dubia nisu videbantur,
Sall. J. 94, 2.—In the neutr. absol. (i. q. discrimen, II. B. 2, and periculum):II.mea quidem hercle certe in dubio vita est,
is in danger, Ter. And. 2, 2, 10 Ruhnk.; Sall. C. 52, 6; cf. Ov. Am. 2, 13, 2:sese suas exercitusque fortunas in dubium non devocaturum,
Caes. B. G. 6, 7, 6; cf. Cic. Caecin. 27, 76:tua fama et gnatae vita in dubium veniet,
Ter. Ad. 3, 2, 42; cf. id. ib. 2, 2, 35; Ov. H. 16, 138 Loers.— Plur. as subst.:hinc Italae gentes in dubiis responsa petunt,
Verg. A. 7, 86:mens dubiis percussa pavet,
Luc. 6, 596.For the syn. varius, manifold, various (only in the foll. passages): o multimodis variūm et dubiūm et prosperūm copem diem, Pac. ap. Non. 84, 23 (Trag. Rel. p. 115, ed. Rib.). And so prob. is to be explained dubia cena, a multifarious, richly provided supper, Ter. Ph. 2, 2, 28 (for the subjoined explanation of Terence: ubi tu dubites, quid sumas potissimum, is only outwardly adapted to the meaning of dubius); so,(α).dubia cena,
Hor. S. 2, 2, 77; and:fercula dubiae cenae,
Aus. Mos. 102; Hier. Ep. 22, no. 16.—Hence, adv., in two forms.dŭbĭe (acc. to I. B. 1.), doubtfully, dubiously (not in Plaut., Ter., or Caes.):(β).potest accidere, ut aliquod signum dubie datum pro certo sit acceptum,
Cic. Div. 1, 55.—Esp. freq. (particularly since the Aug. per.) with negatives: haud (rarely non) dubie, undoubtedly, indisputably, positively, certainly:etsi non dubie mihi nuntiabatur Parthos transisse Euphratem, tamen, etc.,
Cic. Fam. 15, 1 (nowhere else as an adv. in Cic.):non dubie,
Quint. 7, 2, 6; 9, 4, 67; Front. Strat. 2, 3, 16; and with sed (cf. dubius, I. B. 2. b. e), Quint. 11, 2, 1; so,too, nec dubie,
Liv. 2, 23 fin.; Quint. 2, 14, 2;and with verum,
id. 3, 4, 1;with sed,
Tac. A. 4, 19 fin.: haud dubie jam victor, [p. 615] Sall. J. 102, 1 (cf. on the contrary in Cic.: sine ulla dubitatione hostis, Phil. 14, 4, 10; cf. Liv. 3, 38; Cic. Cat. 4, 3, 5); so,haud dubie,
Liv. 1, 9; 13; 3, 24; 38; 53; 4, 2; 23; 5, 10 fin.; 33 fin.; 49 fin. et saep. (about 70 times; see the passages in Stuerenb. Cic. Off. p. 138); Quint. 10, 1, 85; Tac. A. 2, 43; 88; id. H. 1, 7; 46; 72; 3, 86; 4, 27 fin.; 80; id. G. 28; Suet. Caes. 55; id. Calig. 9; id. Galb. 2; Vulg. Lev. 13, 43.—dubio = dubie, App. M. 9, 2. -
105 edulia
I.Adj.:II.capreae,
Hor. S. 2, 4, 43.—Subst., in the plur., edulia, ium, n., eatables, food (for syn. cf.: alimenta, cibus, cibaria, esca, penus, victus, opsonium, pulmentum, etc.), Afran. ap. Non. 28, 30; Varr. ap. Non. 108, 22; Suet. Calig. 40 Oud. N. cr.; Dig. 1, 16, 6 fin.; Gell. 7, 16, 4; 17, 11 fin.; cf. Varr. L. L. 6, § 84 Müll.—In the postclass. per., heterocl., gen. eduliorum, App. M. 5, p. 160; dat. eduliis, Gell. 19, 9, 3; nom. sing. edulium, Fulg. 565, 9; and perh. also Varr. L. L. 7, § 61 Müll. N. cr.; whence abl. edulio, Vulg. Gen. 25, 34; id. Lev. 7, 18. -
106 edulis
I.Adj.:II.capreae,
Hor. S. 2, 4, 43.—Subst., in the plur., edulia, ium, n., eatables, food (for syn. cf.: alimenta, cibus, cibaria, esca, penus, victus, opsonium, pulmentum, etc.), Afran. ap. Non. 28, 30; Varr. ap. Non. 108, 22; Suet. Calig. 40 Oud. N. cr.; Dig. 1, 16, 6 fin.; Gell. 7, 16, 4; 17, 11 fin.; cf. Varr. L. L. 6, § 84 Müll.—In the postclass. per., heterocl., gen. eduliorum, App. M. 5, p. 160; dat. eduliis, Gell. 19, 9, 3; nom. sing. edulium, Fulg. 565, 9; and perh. also Varr. L. L. 7, § 61 Müll. N. cr.; whence abl. edulio, Vulg. Gen. 25, 34; id. Lev. 7, 18. -
107 flavus
flāvus, a, um, adj. [for flag-vus from FLAG, flagro, burning, light-colored], golden yellow, reddish yellow, flaxen-colored, xanthos (mostly poet.):color,
Col. 4, 3, 4:mellis dulci flavoque liquore,
Lucr. 1, 938; 4, 13:mella,
Mart. 1, 56, 10:aurum,
Verg. A. 1, 592:Ceres,
id. G. 1, 96; cf.of the same: et te, flava comas, frugum mitissima mater,
Ov. M. 6, 118: mare marmore flavo, Enn. ap. Gell. 2, 26 (Ann. v. 377 ed. Vahl.):arva,
Verg. G. 1, 316:crines,
id. A. 12, 605:coma,
Hor. C. 1, 5, 4; cf.:Galanthis flava comas,
Ov. M. 9, 307:flavus comarum Curio,
Sil. 9, 414:Ganymedes,
Hor. C. 4, 4, 4:Phyllis,
id. ib. 2, 4, 14:Chloë,
id. ib. 3, 9, 19: Tiberis, reddish yellow (from the puzzolan earth on its ground), id. ib. 1, 2, 13; 1, 8, 8;2, 3, 18: Tiberinus multa flavus harena,
Verg. A. 7, 31; Ov. M. 14, 447:Lycormas,
id. ib. 2, 245:pudor,
blushing, Sen. Hippol. 652:capillus in flavum colorem,
Vulg. Lev. 13, 36; 30.— Subst.: an de moneta Caesaris decem flavos, gold pieces (cf. Engl. yellow-boys), Mart. 12, 65, 6.— Comp.: flavior, Boëth. ap. Porphyr. Dial. 2, p. 31. -
108 Fontes Mattiaci
ăqua, ae (ACVA, Inscr. Grut. 593, 5; gen. aquāï, Plaut. Mil. 2, 6, 71; Lucr. 1, 284; 1. 285; 1, 307; 1, 454 et saep.; Verg. A. 7, 464; poët. ap. Cic. Div. 1, 9, 15; Cic. Arat. 179; Prud. Apoth. 702; the dat. aquaï also was used acc. to Charis. p. 538; v. Neue, Formenl. I. pp. 9, 11, 12; pp. 14 sq.;I.aquae, as trisyl.,
Lucr. 6, 552 Lachm.), f. [cf. Sanscr. ap = water; Wallach. apa, and Goth. ahva = river; old Germ. Aha; Celt. achi; and the Gr. proper names Mess-api-oi and gê Api-a, and the Lat. Apuli, Apiola; prob. ultimately con. with Sanscr. ācus = swift, ācer, and ôkus, from the notion of quickly, easily moving. Curtius.].A.. Water, in its most gen. signif. (as an element, rainwater, river-water, sea-water, etc.; in class. Lat. often plur. to denote several streams, springs, in one place or region, and com. plur. in Vulg. O. T. after the Hebrew):B.aër, aqua, terra, vapores, Quo pacto fiant,
Lucr. 1, 567: SI. AQVA. PLVVIA. NOCET, Fragm. of the XII. Tab. ap. Dig. 40, 7, 21; cf. Dirks. Transl. p. 486; so also of titles in the Digg. 39, 3; cf. ib. 43, 20:pluvialis,
rain-water, Ov. M. 8, 335, and Sen. Q. N. 3, 1; so,aquae pluviae,
Cic. Mur. 9, 22; Plin. 2, 103, 106, § 233; Quint. 10, 1, 109 (and pluviae absol., Cic. Att. 15, 16, B; Lucr. 6, 519; Verg. G. 1, 92; Ov. F. 2, 71; Plin. 2, 106, 110, § 227); so,caelestes aquae,
Hor. Ep. 2, 1, 135; Liv. 4, 30, 7; 5, 12, 2; Plin. 17, 2, 2, § 14; so,aquae de nubibus,
Vulg. 2 Reg. 22, 12: aquae nivis, snow-water, ib. Job, 9, 30:fluvialis,
river-water, Col. 6, 22; so,aqua fluminis,
Vulg. Jer. 2, 18:aquaï fons,
Lucr. 5, 602:fons aquae,
Vulg. Gen. 24, 13:fontes aquarum, ib. Joel, 1, 20: flumen aquae,
Verg. A. 11, 495:fluvius aquae,
Vulg. Apoc. 22, 1:rivus aquae,
Verg. E. 8, 87:rivi aquarum,
Vulg. Isa. 32, 2:torrens aquae,
ib. Macc. 5, 40; and plur., ib. Jer. 31, 9: dulcis, fresh-water, Fr. eau douce, Lucr. 6, 890:fons aquae dulcis,
Cic. Verr. 4, 118; and plur.:aquae dulces,
Verg. G. 4, 61; id. A. 1, 167: marina, sea-water (v. also salsus, amarus), Cic. Att. 1, 16; so,aquae maris,
Vulg. Gen. 1, 22; ib. Exod. 15, 19:dulcis et amara aqua,
ib. Jac. 3, 11:perennis,
never-failing, Liv. 1, 21; and plur.:quo in summo (loco) est aequata agri planities et aquae perennes,
Cic. Verr. 4, 107:aqua profluens,
running-water, id. Off. 1, 16, 52; so,currentes aquae,
Vulg. Isa. 30, 25; so,aqua viva,
living-water, Varr. L. L. 5, 26, 35; Vulg. Gen. 26, 19; and plur.:aquae vivae,
ib. Num. 19, 17;and in a spiritual sense: aqua viva,
ib. Joan. 4, 10; so,vitae,
ib. Apoc. 22, 17:aquae viventes,
ib. Lev. 14, 5:stagna aquae,
standing-water, Prop. 4, 17, 2; and plur., Vulg. Psa. 106, 35; so, stativae aquae, Varr. ap. Non. p. 217, 2:aquae de puteis,
well-water, Vulg. Num. 20, 17:aqua de cisternā,
cisternwater, ib. 2 Reg. 23, 16; so,aqua cisternae,
ib. Isa. 36, 16:aquae pessimae,
ib. 4 Reg. 2, 19:aqua recens,
Verg. A. 6, 636:turbida,
Vulg. Jer. 2, 18:crassa,
ib. 2 Macc. 1, 20:munda,
ib. Heb. 10, 22:purissima,
ib. Ezech. 34, 18:aquae calidae,
warm-water, ib. Gen. 36, 24; and absol.:calida,
Cato, R. R. 156, 3; Plin. 25, 7, 38, § 77; Tac. G. 22;and contr.: calda,
Col. 6, 13; Plin. 23, 4, 41, § 83: aqua fervens, boiling-water:aliquem aquā ferventi perfundere,
Cic. Verr. 1, 67:aqua frigida,
cold-water, Plaut. Cist. 1, 1, 37; Vulg. Prov. 25, 23; ib. Matt. 10, 42; and absol.:frigida,
Cels. 1, 5; Plin. Ep. 3, 5, 11; Quint. 5, 11, 31: aqua decocta, water boiled and then cooled with ice or snow, Mart. 14, 116; and absol.:decocta,
Juv. 5, 50; Suet. Ner. 48 al.—Particular phrases.1.Praebere aquam, to invite to a feast, to entertain (with ref. to the use of water at table for washing and drinking), Hor. S. 1, 4, 88 (cf. id. ib. 2, 2, 69).—2.Aquam aspergere alicui, to give new life or courage, to animate, refresh, revive (the fig. taken from sprinkling one who is in a swoon):3.ah, adspersisti aquam! Jam rediit animus,
Plaut. Truc. 2, 4, 15.—Aqua et ignis, to express the most common necessaries of life:a.non aquā, non igni, ut aiunt, locis pluribus utimur quam amicitiā,
Cic. Lael. 6, 22.—Hence aquā et igni interdicere alicui, to deny intercourse or familiarity with one, to exclude from civil society, to banish, Cic. Phil. 1, 9; so the bride, on the day of marriage, received from the bridegroom aqua et ignis, as a symbol of their union: aquā et igni tam interdici solet damnatis quam accipiunt nuptae, videlicet quia hae duae res humanam vitam maxime continent, Paul. ex Fest. p. 3 Müll. (this custom is differently explained in [p. 148] Varr. L. L. 5, 9, 18): aquam et terram petere, of an enemy (like gên kai hudôr aitein), to demand submission, Liv. 35, 17:aquam ipsos (hostes) terramque poscentium, ut neque fontium haustum nec solitos cibos relinquerent deditis,
Curt. 3, 10, 8.— Provv.Ex uno puteo similior numquam potis Aqua aquaïb.sumi quam haec est atque ista hospita,
you can't find two peas more like, Plaut. Mil. 1, 6, 70 sq. —In aquā scribere = kath hudatos graphein, to write in water, of something transient, useless:II.cupido quod dicit amanti, In vento et rapidā scribere oportet aquā,
Cat. 70, 4 (cf. Keats' epitaph on himself: here lies one whose name was writ in water; and the Germ., etwas hinter die Feueresse schreiben).—Water, in a more restricted sense.A.The sea:B. C.coge, ut ad aquam tibi frumentum Ennenses metiantur,
on the sea-coast, Cic. Verr. 2, 3, 83:laborum quos ego sum terrā, quos ego passus aquā,
Ov. P. 2, 7, 30:findite remigio aquas!
id. F. 3, 586.— Trop.: Venimus in portum... Naviget hinc aliā jam mihi linter aquā, in other waters let my bark now sail (cf. Milton in the Lycidas:To-morrow to fresh woods and pastures new),
Ov. F. 2, 864.—A stream, a river. in Tuscae gurgite mersus aquae, i. e. Albula, Ov. F. 4, 48:D.alii in aquam caeci ruebant,
Liv. 1, 27:sonitus multarum aquarum,
of many streams, Vulg. Isa. 17, 12; ib. Apoc. 1, 15; 19, 6:lignum, quod plantatum est secus decursus aquarum,
along the watercourses, ib. Psa. 1, 3.—Rain:E. 1.cornix augur aquae,
Hor. C. 3, 17, 12:deūm genitor effusis aethera siccat aquis,
Ov. F. 3, 286:multā terra madescit aquā,
id. ib. 6, 198:aquae magnae bis eo anno fuerunt,
heavy rains, a flood, inundation, Liv. 24, 9; 38, 28.—In gen.:2.ad aquas venire,
Cic. Planc. 27, 65; id. Fam. 16, 24, 2:aquae caldae,
Varr. L. L. 9, 69, p. 219 Müll.:aquae calidae,
Plin. 2, 103, 106, § 227:aquae medicatae,
Sen. Q. N. 3, 25:aquae Salutiferae,
Mart. 5, 1.—Hence,As prop. noun, Waters. Some of the most important were.a.Ăquae Ăpollĭnāres, in Etruria, prob. the Phoebi vada of Mart. 6, 42, 7, now Bagni di Stigliano, Tab. Peut.—b. c. d. (α). (β).In Zeugitana on the Gulf of Carthage, now Hammam Gurbos, Liv. 30, 24, 9; Tab. Peut.—(γ). e.Ăquae Cĭcĕrōnĭānae, at Cicero's villa at Puteoli, Plin. 31, 2, 3, § 6.—f.Ăquae Mattĭăcae, among the Mattiaci in Germany, now Wiesbaden, Amm. 29, 4, also called Fontes Mattĭăci in Plin. 31, 2, 17, § 20.—g.Ăquae Sextĭae, near Massilia, once a famous watering-place, now Aix, Liv Epit 61; Vell. 1, 15; Plin. 3, 4, 5, § 36.—h.Ăquae Tauri or Tauri Thermae, in Etruria, now Bagni di Ferrata, Plin. 3, 5, 8, § 52. V. Smith, Dict. Geog., s. v. Aquae.—F.The water in the water-clock. From the use of this clock in regulating the length of speeches, etc. (cf. clepsydra), arose the tropical phrases,(α).Aquam dare, to give the advocate time for speaking, Plin. Ep. 6, 2, 7.—(β).Aquam perdere, to spend time unprofitably, to waste it, Quint. 11, 3, 52.—(γ).Aqua haeret, the water stops, i.e. I am at a loss, Cic. Off. 3, 33, 117:G.in hac causā mihi aqua haeret,
id. ad Q. Fr. 2, 7.—Aqua intercus, the water under the skin of a dropsical person;III.hence, as med. t.,
the dropsy, Plaut. Men. 5, 4, 3:medicamentum ad aquam intercutem dare,
Cic. Off. 3, 24, 92:decessit morbo aquae intercutis,
Suet. Ner 5; cf. Cels. 2, 8.— Trop.: aquam in animo habere intercutem, Lucil. ap. Non. p. 37, 3.—Aqua, the name of a constellation, Gr. Hudôr:hae tenues stellae perhibentur nomine Aquāī,
Cic. Arat. 179 (as translation of tous pantas kaleousin Hudôr); v. Orell. ad h. l. -
109 frigo
1.frīgo, xi (acc. to Diom. p. 369 P.), ctum (frixum, Sid. Ep. 8, 14), 3, v. a. [cf. phrugô], to roast, parch, fry (syn.:II.torreo, coquo): sesquilibram salis frigito,
Cato, R. R. 106, 1:frictae nuces,
Plaut. Poen. 1, 2, 113:frigunt hordeum, deinde molis frangunt,
Plin. 18, 7, 14, § 72:fabas,
Ov. Med. 70:triticum frictum,
Varr. R. R. 2, 4, 21:frictum panicum, milium,
Cels. 2, 30:frictum cicer, nux,
Hor. A. P. 249:fricta faba,
Plin. 22, 25, 69, § 140:ova fricta ex oleo,
id. 29, 3, 11, § 44:simila frixa in sartagine,
Sid. Ep. 8, 14; Vulg. Lev. 6, 21 al.—Trop.:2.Tam frictum ego illum reddam, quam frictumst cicer,
Plaut. Bacch. 4, 5, 7; cf. Hor. A. P. 249 supra.frĭgo, ĕre, v. n. [the root of friguttio], to denote the natural sound of little children, to squeak, squeal: Afran. ap. Non. 308, 16 (Fragm. Com. v. 247 Rib.).3. -
110 harvix
ărĭēs, ĭētis, m. (for the kindr. forms arvix and harvix, in Varr. and Fest.; v. arvix; poet. aries sometimes dissyl., like abies; hence, a long, Carey, Lat. Pros. § 47: āriĕtis, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 20, 45: āriĕtes, trisyl., Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 44; so,I.āriĕtĕ,
Verg. A. 2, 492) [some derive this from arên, arrên, qs. the male sheep; others compare ho eriphos, a he-goat, buck, and ho elaphos, a stag; and arna, q. v.], a ram.Lit., Varr. R. R. 2, 1, 24; 2, 2, 13; Col. 7, 2, 4; 7, 2, 5; 7, 3, 6; Vulg. Gen. 15, 9; ib. Lev. 4, 35 et persaepe.—Of the golden fleece: petebant (Argonautae) illam pellem inauratam arietis Colchis, Enn. ap. Auct. ad Her. 2, 22; Plaut. Bacch. 2, 3, 7; Varr. R. R. 2, 1, 6 al.—II.Transf.A.The Ram, a sign of the zodiac, Cic. Arat. 230; 244; Hyg. Fab. 133; id. Astr. 2, 20; Manil. 2, 246; Ov. M. 10, 165; Vitr. 9, 5; Plin. 18, 25, 59, § 221 al. —B.An engine for battering down walls, a battering-ram: v. Vitr. 10, 19; Veg. 4, 14, and Smith, Dict. Antiq.:C.quamvis murum aries percusserit,
Cic. Off. 1, 11, 35:ab ariete materia defendit,
Caes. B. G. 7, 23:arietibus aliquantum muri discussit,
Liv. 21, 12; so id. 31, 32; 31, 46; 32, 23; 38, 5; Vulg. Ezech. 26, 9; ib. 2 Macc. 12, 15 al.—A beam for support, a prop or buttress: quae (sublicae) pro ariete subjectae vim fluminis exciperent, as a shore or prop, * Caes. B. G. 4, 17 (dikên kriou, Paraphr.);D.corresp. to capreolus,
Caes. B. C. 2, 10 q. v.— Trop.:ex quo aries ille subicitur in vestris actionibus,
Cic. Top. 17, 64.—An unknown sea-monster, very dangerous to ships, Plin. 9, 44, 67, § 145; 32, 11, 53 (where two kinds of them are mentioned); cf. id. 9, 5, 4: trux aries, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 163; cf. Aelian. H. A. 15, 2, and Oppian. Hal. 1, 372. -
111 herodio
hĕrōdĭus, ĭi, and hĕrōdio, ōnis, m., an unknown bird, perhaps the stork, Vulg. Deut. 14, 16 (transl. of the Hebr., in the Engl. transl. the little owl), id. Lev. 11, 17. -
112 herodius
hĕrōdĭus, ĭi, and hĕrōdio, ōnis, m., an unknown bird, perhaps the stork, Vulg. Deut. 14, 16 (transl. of the Hebr., in the Engl. transl. the little owl), id. Lev. 11, 17. -
113 holocaustum
hŏlŏcaustum, i, n., = holokauston, a whole burnt - offering, holocaust, Prud. Apoth. 537; id. Psych. 784; Vulg. Exod. 40, 6; id. Lev. 4, 7 al.; cf. the foll. art. -
114 impuritas
impūrĭtas ( inp-), ātis, f. [impurus], uncleanness (in a moral sense), pollution, impurity:cum omnes impuritates pudica in domo quotidie susciperes,
Cic. Phil. 2, 3, 6; sing., Vulg. Lev. 5, 3. -
115 in aeternum
aeternus, a, um, adj. [contr. from aeviternus, Varr. L. L. 6, § 11 Müll., from aevum, with the termination -ternus as in sempiternus, hesternus], without beginning or end, eternal (sempiternus denotes what is perpetual, what exists as long as time endures, and keeps even pace with it; aeternus, the eternal, that which is raised above all time, and can be measured only by œons (aiônes, indefinite periods);I.for Tempus est pars quaedam aeternitatis,
Cic. Inv. 1, 27, 39. Thus the sublime thought, without beginning and end, is more vividly suggested by aeternus than by sempiternus, since the former has more direct reference to the long duration of the eternal, which has neither beginning nor end. Sempiternus is rather a mathematical, aeternus a metaphysical, designation of eternity, Doed. Syn. I. p. 3).Lit.A.Of the past and future, eternal:B.deus beatus et aeternus,
Cic. Fin. 2, 27, 88:nihil quod ortum sit, aeternum esse potest,
id. N. D. 1, 8:O Pater, o hominum rerumque aeterna Potestas,
Verg. A. 10, 18:di semper fuerunt, nati numquam sunt, siquidem aeterni sunt futuri,
Cic. N. D. 1, 32, 90:idem legis perpetuae et aeternae vim Jovem dicit esse,
id. ib. 1, 15, 40:nomen Domini Dei aeterni,
Vulg. Gen. 21, 33; ib. Rom. 16, 26:aeternum tempus,
Lucr. 1, 582:causae immutabiles eaeque aeternae,
Cic. Fat. 12, 48. —Of the future, everlasting, endless, immortal:C.natura animi... neque nata certe est et aeterna est,
Cic. Tusc. 1, 23:virorum bonorum mentes divinae mihi atque aeternae videntur esse,
id. Rab. 29:aeternam timuerunt noctem,
Verg. G. 1, 468:Quod semper movetur, aeternum est,
Cic. Tusc. 1, 23:Quidquid est illud quod sentit... caeleste et divinum ob eamque rem aeternum sit, necesse est,
id. ib. 1, 27:ut habeam vitam aeternam,
Vulg. Matt. 19, 16; ib. Joan. 3, 15; ib. Rom. 2, 7:in sanguine testamenti aeterni,
ib. Heb. 13, 20:tu Juppiter bonorum inimicos aeternis suppliciis vivos mortuosque mactabis,
Cic. Cat. 2, 13:ibunt in supplicium aeternum,
Vulg. Matt. 25, 46: [p. 64] aeternas poenas in morte timendumst, Lucr. 1, 111:mitti in ignem aeternum,
Vulg. Matt. 18, 8.—Of the past:D.ex aeterno tempore quaeque Nunc etiam superare necessest corpora rebus,
from eternity, Lucr. 1, 578:motum animorum nullo a principio, sed ex aeterno tempore intellegi convenire,
Cic. Fin. 1, 6.—Spec. of objects of nature, which the ancients regarded as stable and perpetual, everlasting, eternal: aeterna templa caeli, Poët. ap. Varr. L. L. 6, 11, p. 77 Müll.:II.aeternam lampada mundi,
Lucr. 5, 402:micant aeterni sidera mundi,
id. 5, 514:aeterna domus, i. e. caelum,
Cic. Rep. 6, 23:donec veniret desiderium collium aeternorum,
the everlasting hills, Vulg. Gen. 49, 26; ib. Ps. 75, 5; cf. ib. Ps. 103, 5.—Meton., of indef. long time.A.Of the future, lasting, enduring, everlasting, perpetual:B. III.aeterni parietes,
Plin. 35, 14, 49, § 172:dehinc spero aeternam inter nos gratiam fore,
Ter. Eun. 5, 2, 33:aeternus luctus,
Lucr. 3, 924:dolor,
id. 3, 1003:vulnus,
id. 2, 369; so Verg. A. 1, 36:aerumna,
Cic. Sen. 34:mala,
Verg. Cul. 130:bellum,
Cic. Cat. 4, 22:dedecus,
id. Font. 88:imperium,
id. Rab. 33; so Verg. A. 1, 230:versūs,
Lucr. 1, 121:ignis sacerdotis,
Cic. Font. 47:gloria,
id. Cat. 4, 21:laus,
id. Planc. 26:memoria,
id. Verr. 4, 69:non dubitat Lentulum aeternis tenebris vinculisque mandare,
id. Cat. 4, 10.—Comic.:spero me ob hunc nuntium aeternum adepturum cibum,
Plaut. Capt. 4, 1, 13. Esp. of Rome:aeterna urbs,
the Eternal City, Tib. 2, 5, 23; Ov. F. 3, 72; Cod. Th. 10, 16, 1; Symm. Ep. 3, 55; Inscr. Orell. 2, 1140.— Comp.: nec est ulli ligno aeternior natura. Plin. 14, 1, 2, § 9:aeterniora mala,
Lact. Epit. 9.—Adv. phrases.1. A.Lit., forever, everlastingly:B.et vivat in aeternum,
Vulg. Gen. 3, 22:hoc nomen mihi est in aeternum,
ib. Exod. 3, 15:Dominus in aeternum permanet,
ib. Psa. 9, 8:vivet in aeternum,
ib. Joan. 6, 52:Tu es sacerdos in aeternum,
ib. Heb. 5, 6:non habebit remissionem in aeternum,
ib. Marc. 3, 29.—Meton., of indef. long time, forever, always:2. A.urbs in aeternum condita,
Liv. 4, 4:leges in aeternum latae,
id. 34, 6:(proverbia) durant in aeternum,
Quint. 5, 11, 41:delatores non in praesens tantum, sed in aeternum repressisti,
Plin. Pan. 35:(famulos) possidebitis in aeternum,
Vulg. Lev. 25, 46:(servus) serviet tibi usque in aeternum,
ib. Deut. 15, 17:ut sceleris memoria maneat in aeternum,
Lact. 1, 11.—Lit., forever:B. C.sedet aeternumque sedebit Infelix Theseus,
Verg. A. 6, 617:ut aeternum illum reciperes,
Vulg. Phil. 15 (prob. here an adv.).—Of what is continually repeated, constantly, again and again (as in colloq. Engl., everlastingly, eternally):3.glaebaque versis Aeternum frangenda bidentibus,
Verg. G. 2, 400:ingens janitor Aeternum latrans (of Cerberus),
id. A. 6, 401.—aeternō, meton., of indef. long time, forever, perpetually:viret aeterno hunc fontem igneum contegens fraxinus,
Plin. 2, 107, 111, § 240:BVSTA TVTA AETERNO MANEANT,
Inscr. Orell. 4517. -
116 incisura
I.In gen., Col. 12, 54, 1; Plin. 11, 39, 94, § 231. — Plur., Vulg. Lev. 21, 5.—II.In partic.A.A natural incision, indentation; as in the palm of the hand, the bodies of insects, in leaves, etc., Plin. 11, 52, 114, § 274; 11, 1, 1, § 1; 15, 11, 11, § 37; 26, 8, 29, § 46.—B.In painting, a division between the light and shade, Plin. 33, 13, 57, § 163. -
117 inpuritas
impūrĭtas ( inp-), ātis, f. [impurus], uncleanness (in a moral sense), pollution, impurity:cum omnes impuritates pudica in domo quotidie susciperes,
Cic. Phil. 2, 3, 6; sing., Vulg. Lev. 5, 3. -
118 jugis
1.jūgis, e, adj. [jungo], joined together: auspicium, marred auspices, occasioned by a yoke of oxen dunging at the same time, Cic. Div. 2, 36, 77; cf. Serv. Verg. A. 3, 537.2.jūgis, e ( gen. plur. jugerum for jugium, Lucil. ap. Charis. p. 40 P.;A.with the first syll. short,
Sedul. 1, 18), adj., continual, perpetual; esp. of running water, always flowing, perennial (class.):thesaurus jugis,
Plaut. Ps. 1, 1, 82:ex puteis jugibus aquam calidam trahi,
Cic. N. D. 2, 10:aqua,
Sall. J. 89, 6:concordia,
Gell. 12, 8:holocaustum juge,
Vulg. Num. 28, 6:convivium juge,
id. Prov. 15, 15:jugi sanguine,
id. Lev. 15, 33:scabiem jugem,
id. ib. 21, 20. — Adv. in two forms.jūge, continually, always, ever (post-class.): juge durans (anima), Prud. steph. 10, 472.—B.jū-gĭter, continually, perpetually; immediately, instantly (post-class.), App. de Mund. p. 71: jugiter atque perpetuo, Cod. Th. 16, 7, 3; Aus. Ep. 19, 9; Vulg. Exod. 29, 38; id. 1 Par. 9, 33. -
119 larus
lărus ( lăros), i, m., = laros, a ravenous sea-bird, perh. the mew, Vulg. Lev. 11, 16; id. Deut. 14, 15; cf.: larus, laros, Gloss. Philox. -
120 legitima
lēgĭtĭmus, a, um, adj. [lex; cf. Cic. Top. 8, 36], fixed or appointed by law, according to law, lawful, legal, legitimate.I.Lit.A.Adj.:B.dies is erat legitimus comitiis habendis,
Cic. Verr. 2, 2, 52, § 128:legitimum imperium habere,
id. Phil. 11, 10, 26:potestas,
id. Tusc. 1, 30, 74:scriptum,
id. Inv. 2, 43, 125:controversiae legitimae et civiles,
which come under and are settled by the laws, id. Or. 34, 120: justus et legitimus hostis, a lawful adversary, as distinguished from pirates and other outlaws, id. Off. 3, 29, 109:aetas legitima ad petendam aedilitatem,
Liv. 25, 2: horae, allowed by law (for transacting any business), Cic. Verr. 2, 1, 9, § 25:impedimentum,
a legal impediment, id. Agr. 2, 9, 24:poena,
Suet. Claud. 14:crimen,
laid down in the laws, Dig. 47, 20, 3:filius (opp. nothus),
legitimate, Quint. 3, 6, 72; 5, 14, 16;Mos. et Rom. Leg. Coll. 6, 4, 3: matrimonia,
ib. 6, 4, 2:conjux,
Ov. M. 10, 437:legitimis pactam junctamque tabellis amare,
Juv. 6, 200.—Subst.: lēgĭtĭma, ōrum, n., usages prescribed by law, precepts (very rare):II.legitimis quibusdam confectis,
Nep. Phoc. 4, 2:custodite legitima mea,
precepts, statutes, Vulg. Lev. 18, 26; also in sing.:legitimum sempiternum erit,
id. Exod. 28, 43.—Transf., in gen.A.l. q. legalis, of or belonging to the law, legal (post-Aug.):B.quaestiones,
Quint. 3, 6, 72; 7, 3, 13:verba,
Gell. 11, 1, 4:scientia, Just. Inst. prooem. § 4: actio injuriarum, Mos. et Rom. Leg. Coll. 2, 5, 5: judicia,
Gai. Inst. 4, 103 sq. —Right, just, proper, appropriate (class.):1.numerus,
Cic. Verr. 2, 5, 22, 57:in omnibus meis epistolis, legitima quaedam est accessio commendationis tuae,
id. Fam. 7, 6, 1:illa oratorum propria et quasi legitima tractavit, ut delectaret, ut moveret, ut augeret, etc.,
id. Brut. 21, 82:poëma facere,
Hor. Ep. 2, 2, 109:sonus,
id. A. P. 274:insania,
Plin. 21, 31, 105, § 178:verba,
Ov. F. 2, 527:partus,
right, regular, Plin. 8, 43, 64, § 168; cf.:spectavit studiosissime pugiles, non legitimos et ordinarios modo, sed et catervarios, etc.,
Suet. Aug. 45:olus,
Plin. 22, 22, 38, § 80.—In neutr.: legitimum est, with a subject-clause, it is right, proper, suitable (post-Aug.):fistulas denum pedum longitudinis esse, legitimum est,
Plin. 31, 6, 31, § 58; 33, 3, 20, § 64:seruntur lactucae anno toto: legitimum tamen, a bruma semen jacere,
but the proper way is, id. 19, 8, 39, § 130.—Hence, adv.: lēgĭtĭmē.According to law, lawfully, legally, legitimately:2.is qui legitime procurator dicitur,
Cic. Caecin. 20, 57:juste et legitime imperanti,
id. Off. 1, 4, 13:non nisi legitime vult nubere,
Juv. 10, 338.—Transf., duly, properly:faex legitime cocta,
Plin. 23, 2, 31, § 64:studere,
Tac. Or. 32:legitime fixis tabellis,
Juv. 12, 100.
См. также в других словарях:
lev — lev … Dictionnaire des rimes
lev — lev·an; lev·ance; lev·ant; lev·arterenol; lev·el·er; lev·el·ism; lev·el·ly; lev·el·man; lev·er·et; lev·i·ga·tion; lev·i·ga·tor; lev·in; lev·i·tate; lev·i·ta·tion; lev·i·ta·tive; lev·i·ta·tor; lev·i·ty; lev·u·li·nate; lev·u·lin·ic; lev·u·lose;… … English syllables
Lev — can refer to several things:* Lev and LEV are common shortenings for Leviticus, the third book of the Hebrew Bible and of the Torah. * Lev means heart in Hebrew. * Lev is a male first name and sometimes last name of Slavic origin, which… … Wikipedia
Lev — puede referirse a: Lev, la moneda de Bulgaria. Lev, un nombre masculino de origen eslavo, que significa león. También se puede encontrar escrito Liev, Leo, o directamente traducido como León. Algunas personas que se llaman así son: Lev Alburt Lev … Wikipedia Español
lev — [ lɛv; lɛf ], plur. leva [ leva ] n. m. • 1922; mot bulgare ♦ Unité monétaire bulgare. ⊗ HOM. Lève. ● lev, leva nom masculin (mot bulgare) Unité monétaire principale de la Bulgarie. ● lev, leva (homonymes) nom masculin (mot bulgare) lève nom… … Encyclopédie Universelle
LEV — Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom. {{{image}}} Sigles d une seule lettre Sigles de deux lettres > Sigles de trois lettres … Wikipédia en Français
lev|ée — lev|ee1 «LEHV ee», noun, verb, lev|eed, lev|ee|ing. –n. 1. a bank built to keep a river from overflowing: »There are levees in many places along the lower Mississippi River. SYNONYM(S): embankment … Useful english dictionary
lev|ee — lev|ee1 «LEHV ee», noun, verb, lev|eed, lev|ee|ing. –n. 1. a bank built to keep a river from overflowing: »There are levees in many places along the lower Mississippi River. SYNONYM(S): embankment … Useful english dictionary
LEV — bezeichnet einen männlichen Vor und Familien, siehe Lev (Name) Lew, die bulgarische Währung in internationaler Schreibweise Levitikus, das 3. Buch Mose in der Bibel LEV steht als Abkürzung für das Autokennzeichen für Leverkusen das… … Deutsch Wikipedia
Lev — bezeichnet einen männlichen Vor und Familien, siehe Lev (Name) Levitikus, das 3. Buch Mose in der Bibel LEV steht als Abkürzung für das Autokennzeichen für Leverkusen das Antiepileptikum Levetiracetam Low Emission Vehicle, ein US Abgasstandard… … Deutsch Wikipedia
Lev — m Russian: from the Russian vocabulary word lev lion, representing an early vernacular calque of LEO (SEE Leo). Variant (informal): Lyov. Cognate: Polish: Lew … First names dictionary