-
1 animadversiō
animadversiō ōnis, f [animadverto], investigation, inquiry: nostra in civem est, L.—Perception, notice, observation: hoc totum est animadversionis: excitanda animadversio, ut ne quid temere agamus, self-inspection.—Reproach, censure: effugere animadversionem: in Apronium.—Chastisement, punishment: paterna: Dolabellae in servos: vitiorum.—Esp.. censorum (usu. called nota censoria): animadversiones censoriae.* * *paying attention; observation, attention, notice; censure, reproach, punishment -
2 observatio
observātĭo, ōnis, f. [observo], a watching, observing, observance (class.).I.In gen.:II.observationi operam dare,
Plaut. Mil. 2, 6, 5:siderum,
Cic. Div. 1, 1, 2.—As a gift or faculty, the power of observation, Plin. 18, 29, 69, § 284.—In partic.A.An office, duty, service (eccl. Lat.):B.Dei sui et expiationis,
Vulg. 2 Esdr. 12, 44:in observationibus sicut fas est,
id. 1 Macc. 12, 11.—An observation, remark; a precept, rule (post-Aug.), Plin. 17, 21, 35, § 163:C.dare observationes aliquas coquendi,
id. 22, 23, 47, § 99:sermonis antiqui,
Suet. Gram. 24.—In partic., circumspection, care, exactness:D.summa erat observatio in bello movendo,
Cic. Off. 1, 11, 36.—Regard, respect, esteem, reverence (post-class.):E.religionibus suam observationem reddere,
Val. Max. 1, 1, 8:Christianitatis, Cod. Th. 12, 1, 112: divina,
ib. 12, 1, 104.—Display, outward show (eccl. Lat.):F.non venit regnum Dei cum observatione,
Vulg. Luc. 17, 20.—Observance:dierum,
Gell. 3, 2, 3. -
3 attendō (adt-)
attendō (adt-) tendī, tentus, ere [ad + tendo], to stretch toward, direct.—With animum, give attention, attend to, consider, give heed: cum animum attenderis, on careful observation: animos ad ea: quid velim, T.: sermo agresti an urbano propior esset, L.—With ellips. of animum: postquam attendi Magis, T.: audi atque attende: versum, listen to: stuporem hominis, mark: hostium res, S.: de necessitate: versūs pars attenditur: illud a se esse concessum: adtendere, quae res, etc., S.: attendite num aberret: quid petam aequo animo attendite, T. -
4 extispex
extispex icis, m [exta + SPEC-], an observer of entrails, diviner, soothsayer.* * * -
5 notātiō
notātiō ōnis, f [noto], a marking, noting: tabellarum, i. e. with wax of different colors.—A disgracing, degradation (by the censors): ad notationes auctoritatemque censoriam.— A designation, choice: iudicum.—Fig., a noticing, observing, observation: naturae: temporum, distinguishing.— —Of a word, etymology.* * * -
6 observātiō
observātiō ōnis, f [observo], a watching, observance, investigation: observationes animadvertebant, your searches for evidence: siderum.— Circumspection, care, exactness: summa in bello movendo.* * *observation, attention, action of watching/taking notice; surveillance; usage -
7 sēnsus
sēnsus ūs, m [SENT-], a perceiving, observation: utere igitur argumento tute ipse sensūs tui, accept a proof from your own experience: oppidanos a sensu eius (operis) avertere, Cu.— A power of perceiving, perception, feeling, sensation, sense, consciousness: doloris: moriundi sensum celeritas abstulit: (Niobe) posuit sensum, saxea facta, mali, O.— A sense, special sense: ut nec ullus sensus maneat: oculorum: neque oculis neque auribus neque ullo sensu percipi: gustatus, qui est sensus maxime voluptarius: sensūs in capite conlocati sunt.— Feeling, sentiment, emotion, inclination, disposition: ipse in commovendis iudicibus eis ipsis sensibus permoveri: vestri sensūs ignarus: amandi... amoris: meus me sensus, quanta vis fraterni sit amoris, admonet: erga nos sensus civium.— An opinion, thought, sense, view, notion: animi: sensus eius de re p.: dissidenti sensūs suos aperire, N.: in his ipsis rebus aliquem sensum habere.— A habit of mind, mode of thinking, notion, taste: volgaris popularisque: haec oratio longe a nostris sensibus abhorrebat.—Esp., with communis, a general mode of thinking, prevailing notion, common insight, common sense: id a consuetudine communis sensūs abhorrere: quae versantur in sensu hominis communi: Communi sensu plane caret, H.: quod in communibus hominum sensibus positum est: ex communibus sensibus ducta oratio, from the usual lines of thought, Ta. — Consciousness, sense, understanding: a mero redeant in pectora sensūs, O.: nisi si timor abstulit omnem Sensum animumque, O.— Sense, idea, meaning, signification: testamenti, Ph.: verba, quibus voces sensūsque notarent, H.: verbi, O.* * *feeling, sense -
8 speculātōrius
speculātōrius adj. [speculator], of spies, of scouts: navigia, vessels of observation, Cs.: naves, L.—As subst f. (sc. navis), a spy-boat, L.* * *speculatoria, speculatorium ADJspying, scouting -
9 templum
templum ī, n [1 TEM-].—In augury, an open place for observation, place marked off by the augur's staff: Palatium Romulus, Remus Aventinum ad inaugurandum templa capiunt, L.— An open space, circuit: templa caeli summa, T.: deus, cuius hoc templum est omne quod conspicis.— A consecrated place, sacred enclosure, sanctuary: (sacerdotes) urbem et agros templa liberata et effata habento: occupant tribuni templum, i. e. the rostra, L.: sub tutelā inviolati templi, i. e. an asylum, L.— A place dedicated to a deity, fane, temple, shrine: Herculis: Iunonis Sospitae: Minervae, V.: donec templa refeceris, H.: Templorum positor, O.: Coniugis antiqui, i. e. sepulchre, V.* * *temple, church; shrine; holy place -
10 contemplum
-
11 extispicus
-
12 opservatio
observation, attention, action of watching/taking notice; surveillance; usage -
13 theoricus
theorica, theoricum ADJtheoretical; observing, considering, relating to observation/consideration -
14 A posteriori
• From what comes after. Inductive reasoning based on observation, as opposed to deductive, or a priori -
15 adsectatio
assectātĭo ( ads-), ōnis, f. [assector].I.An ( assiduous, respectful) attendance (as that of clients, etc.):II.in petitionibus opera atque adsectatio,
Cic. Mur. 34: so Q. Cic. Petit. Cons. 9.— -
16 animadversio
ănĭmadversĭo, ōnis, f. [animadverto], the perception or observation of an object; consideration, attention (in good prose, most freq. in Cic.).I.In gen.:II.notatio naturae et animadversio peperit artem,
Cic. Or. 55, 183:hoc totum est sive artis sive animadversionis sive consuetudinis,
id. de Or. 2, 34, 147; so id. Fin. 1, 9, 30 al.—Hence, in reference to one's self, self-inspection, watchfulness:excitanda animadversio et diligentia, ut ne quid temere agamus,
Cic. Off. 1, 29, 103; and in gen. inquiry:quaestio atque animadversio in aliquem,
Liv. 21, 18. —Esp.A. B.Chastisement, punishment:animadversio Dollabellae in audaces servos,
Cic. Phil. 1, 2:paterna,
id. Rosc. Am. 24:omnis autem animadversio et castigatio contumeliā vacare debet,
id. Off. 1, 25, 88; so id. Verr. 1, 17; id. Fin. 1, 10, 35: in proelium exarsere, ni valens animadversione paucorum oblitos jam Batavos imperii admonuisset, * Tac. H. 1, 64; Suet. Aug. 24; id. Calig. 11 al.—So of the punishment decreed by the censors for crime committed (usu. called nota censoria):notiones animadversionesque censorum,
Cic. Off. 3, 31, 111 B. and K.:censoriae,
id. Clu. 42, 119; cf. id. ib. 42, 117.—And by the dictator:dictatoria,
Vell. 2, 68, 5; cf. Suet. Tib. 19 Bremi. -
17 assectatio
assectātĭo ( ads-), ōnis, f. [assector].I.An ( assiduous, respectful) attendance (as that of clients, etc.):II.in petitionibus opera atque adsectatio,
Cic. Mur. 34: so Q. Cic. Petit. Cons. 9.— -
18 augurium
augŭrĭum, ii, n. (plur. augura, heterocl., like aplustra from aplustre, Att. ap. Non. p. 488, 2, or Trag. Rel. p. 217 Rib.) [augur], the observation and interpretation of omens, augury (v. augur and the pass. there cited).I.Lit.:II.pro certo arbitrabor sortes oracla adytus augura? Att., Trag. Rel. p. 217 Rib.: agere,
Varr. L. L. 6, § 42 Müll.; Cic. Div. 1, 17, 32; id. Off. 3, 16, 66:capere,
Suet. Aug. 95:quaerere,
Vulg. Num. 24, 1:observare,
ib. Deut. 18, 10; ib. 4 Reg. 21, 6:non est augurium in Jacob,
ib. Num. 23, 23:dare,
Ov. Tr. 3, 1, 36:nuntiare,
Liv. 1, 7:decantare,
Cic. Div. 1, 47, 105: accipere, to understand or receive as an omen, Liv. 1, 34; 10, 40; Val. Fl. 1, 161:augurium factum,
Suet. Vit. 18:augurio experiri aliquid,
Flor. 1, 5, 3: augurium salutis, an augury instituted in time of peace, for the inquiry whether one could supplicate the Deity for the prosperity of the state (de salute), Cic. Div. 1, 47, 105; Suet. Aug. 31; Tac. A. 12, 23; cf. Dio Cass. 37, 24, and Fabric. ad h. l.—Transf.A.Any kind of divination, prophecy, soothsaying, interpretation:B.auguria rerum futurarum,
Cic. Phil. 2, 35, 89: conjugis augurio ( by the interpretation of [p. 205] quamquam Titania mota est, Ov. M. 1, 395: Divinatio arroris et auguria mendacia vanitas est, Vulg Eccli. 34, 5.—And transf. to the internal sense. presentiment, foreboding of future occurrences inhaeret in mentibus quasi saeclorum quoddam augurium futurorum, Cic. Tusc. 1, 15, 33; id. Fam 6, 6:Fallitur augurio spes bona saepe suo,
Ov. H. 16, 234:Auguror, nec me fallit augurium, historias tuas immortales futuras,
Plin. Ep. 7, 33, 1 al. —Object, a sign, omen, token, prognostic:C.thymum augurium mellis est,
Plin. 21, 10, 31, § 56:augurium valetudinis ex eā traditur, si etc.,
id. 28, 6, 19, § 68.—The art of the augur, augury:cui laetus Apollo Augurium citharamque dabat,
Verg. A. 12, 394 (v. Apollo and augur):Rex idero et regi Turno gratissimus augur,
id. ib. 9, 327; Flor. 1, 5, 2. -
19 fallo
fallo, fĕfelli, falsum, 3 (archaic inf. praes. pass. fallier, Pers. 3, 50; perf. pass. fefellitus sum, Petr. Fragm. 61, MSS.), v. a. [Sanscr. sphal, sphul, to waver; Gr. sphallô, a-sphalês], to deceive, trick, dupe, cheat, disappoint (freq. and class.; syn.: decipio, impono, frustror, circumvenio, emungo, fraudo).I.In gen.(α).Of living objects:(β).T. Roscius non unum rei pecuniariae socium fefellit, verum novem homines honestissimos ejusdem muneris, etc.... induxit, decepit, destituit, omni fraude et perfidia fefellit,
Cic. Rosc. Am. 40, 116 sq.; so,aliquem dolis,
Ter. And. 3, 2, 13; cf. id. Heaut. 3, 1, 61:senem,
Plaut. Bacch. 4, 4, 43:referam gratiam, atque eas itidem fallam, ut ab illis fallimur,
Ter. Eun. 2, 3, 93: tu illum fructu fallas, Poët. ap. Cic. N. D. 3, 29, 73:id ipsum sui fallendi causa milites ab hostibus factum existimabant,
Caes. B. G. 7, 50, 2:tum laqueis captare feras et fallere visco Inventum,
Verg. G. 1, 139; cf. Ov. M. 15, 474:is enim sum, nisi me forte fallo, qui, etc.,
Cic. Phil. 12, 8, 21:num me fefellit, Catilina, non modo res tanta, verum dies?
id. Cat. 1, 3, 7:nisi me fallit animus,
id. Rosc. Am. 17, 48; cf.:neque eum prima opinio fefellit,
Caes. B. C. 3, 67, 3:ne spes eum fallat,
Cic. Fam. 1, 3; Caes. B. G. 2, 10, 4:si in hominibus eligendis spes amicitiae nos fefellerit,
Cic. Verr. 2, 2, 11, § 28:in quo cum eum opinio fefellisset,
Nep. Ages. 3, 5:nisi forte me animus fallit,
Sall. C. 20, 17:nisi memoria me fallit,
fails me, Gell. 20, p. 285 Bip.:nisi me omnia fallunt,
Cic. Att. 8, 7, 1; cf.:omnia me fallunt, nisi, etc.,
Sen. Ep. 95 med.:nisi quid me fallit,
Cic. Fam. 5, 20, 6; cf.:si quid nunc me fallit in scribendo,
id. ib. 3, 5, 4:dominum sterilis saepe fefellit ager,
Ov. A. A. 1, 450:certe hercle hic se ipsus fallit, non ego,
Ter. And. 3, 2, 15:tam libenter se fallunt, quam si una fata decipiunt,
Sen. Brev. Vit. 11, 1:cum alios falleret, se ipsum tamen non fefellit,
Lact. 1, 22, 5.— Pass. in mid. force, to deceive one's self, be deceived, to err, be mistaken:errore quodam fallimur in disputando,
Cic. Rep. 3, 35:qua (spe) possumus falli: deus falli qui potuit?
id. N. D. 3, 31, 76:memoriā falli,
Plin. 10, 42, 59, § 118:jamque dies, nisi fallor, adest,
Verg. A. 5, 49; Cic. Att. 4, 17, 1; 16, 6, 2:ni fallor,
Ov. F. 4, 623; Lact. 2, 19, 1; cf.:ordinis haec virtus erit et venus, aut ego fallor,
Hor. A. P. 42.—With object-clause:dicere non fallar, quo, etc.,
Luc. 7, 288:quamquam haut falsa sum, nos odiosas haberi,
Plaut. Aul. 2, 1, 4; cf.:id quam facile sit mihi, haud sum falsus,
id. Men. 5, 2, 3; Ter. And. 4, 1, 23; Sall. J. 85, 20:neque ea res falsum me habuit,
did not deceive me, id. ib. 10, 1:ut falsus animi est!
Ter. Eun. 2, 2, 43.—Of inanim. or abstr. objects:(γ).promissum,
not to fulfil, Curt. 7, 10, 9:fidem hosti datam fallere,
to violate, break, betray, deceive, Cic. Off. 1, 13, 39:quodsi meam spem vis improborum fefellerit atque superaverit,
id. Cat. 4, 11, 23; cf. id. de Or. 1, 1, 2:non fallam opinionem tuam,
id. Fam. 1, 6 fin.; cf. Caes. B. C. 3, 86 fin.:imperium,
to fail to execute, Plin. 7, 37, 38, § 125:cum lubrica saxa vestigium fallerent,
betrayed, Curt. 4, 9.— Poet.:tu faciem illius Falle dolo,
imitate deceptively, assume, Verg. A. 1, 684:sua terga nocturno lupo,
i. e. to hide, conceal, Prop. 4, 5, 14:casses, retia,
to shun, avoid, Ov. H. 20, 45; 190. —Absol.: neque quo pacto fallam... Scio quicquam, Caecil. ap. Cic. N. D. 3, 29 fin.:B.cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur,
Cic. Off. 1, 13, 41:ea (divinatio) fallit fortasse nonnumquam,
id. Div. 1, 14, 25:non in sortitione fallere,
id. Verr. 2, 2, 53, § 132:in ea re,
Nep. Them. 7, 2; Cels. 7, 26, 2: ne falleret bis relata eadem res, Liv. 29, 35, 2:ut, si quid possent, de induciis fallendo impetrarent,
Caes. B. G. 4, 13, 5:germinat et numquam fallentis termes olivae,
Hor. Epod. 16, 45:plerumque sufflati atque tumidi (oratores) fallunt pro uberibus,
Gell. 7, 14, 5.—Impers.: fallit (me) I deceive myself, I mistake, am mistaken:II.sed nos, nisi me fallit, jacebimus,
Cic. Att. 14, 12, 2; cf.:nisi me propter benevolentiam forte fallebat,
id. Cael. 19, 45; id. Sest. 50, 106:nec eum fefellit,
id. Off. 2, 7, 25:vide, ne te fallat,
Varr. R. R. 2, 1, 25. And cf. under II. B. 2.In partic.A.To deceive in swearing, to swear falsely:B.is jurare cum coepisset, vox eum defecit in illo loco: SI SCIENS FALLO,
Cic. Fam. 7, 1, 2; cf.:lapidem silicem tenebant juraturi per Jovem haec verba dicentes: SI SCIENS FALLO, TVM ME DISPITER, etc., Paul. ex Fest. s. v. lapidem, p. 115 Müll.: si sciens fefellisset,
Plin. Pan. 64, 3; cf. Liv. 21, 45, 8; Prop. 4, 7, 53:expedit matris cineres opertos Fallere,
i. e. to swear falsely by the ashes of your mother, Hor. C. 2, 8, 10.—With respect to one's knowledge or sight, for the more usual latēre: to lie concealed from, to escape the notice, elude the observation of a person (so in Cic., Sall., and Caes. for the most part only impers., v. 2. infra).(α).With acc.:(β).neque enim hoc te, Crasse, fallit, quam multa sint et quam varia genera dicendi,
Cic. de Or. 1, 60, 255:tanto silentio in summum evasere, ut non custodes solum fallerent, sed, etc.,
Liv. 5, 47, 3:nec fefellit veniens ducem,
id. 2, 19, 7; Curt. 7, 6, 4; cf.:quin et Atridas duce te (Mercurio)... Priamus... Thessalosque ignes et iniqua Trojae Castra fefellit,
Hor. C. 1, 10, 16:quos fallere et effugere est triumphus,
id. ib. 4, 4, 52:Spartacum si qua potuit vagantem Fallere testa,
id. ib. 3, 14, 20; Suet. Caes. 43:nec te Pythagorae fallant arcana,
Hor. Epod. 15, 21; id. Ep. 1, 6, 45:nec quicquam eos, quae terra marique agerentur, fallebat,
Liv. 41, 2, 1 Drak.:ut plebem tribunosque falleret judicii rescindendi consilium initum,
id. 4, 11, 4:tanta celeritate, ut visum fallant,
Plin. 9, 50, 74, § 157:oculos littera fallit,
cannot be distinctly read, Ov. A. A. 3, 627.— With acc. and inf.:neutros fefellit hostes appropinquare,
Liv. 31, 33, 8 Weissenb. ad loc.—Mid. with gen.:nec satis exaudiebam, nec sermonis fallebar tamen,
Plaut. Ep. 2, 2, 55.—Absol., to escape notice, be unseen, remain undiscovered:2.speculator Carthaginiensium, qui per biennium fefellerat, Romae deprehensus,
Liv. 22, 33, 1; 25, 9, 2:spes fallendi, resistendive, si non falleret,
of remaining unnoticed, id. 21, 57, 5:non fefellere ad Tifernum hostes instructi,
id. 10, 14, 6.—So with part. perf., Liv. 42, 64, 3; 23, 19, 11.—With part. pres.: ne alio itinere hostis falleret ad urbem incedens, i. e. arrive secretly, lanthanoi prosiôn, Liv. 8, 20, 5; cf. id. 5, 47, 9; Verg. A. 7, 350:nec vixit male, qui natus moriensque fefellit,
i. e. has remained unnoticed, Hor. Ep. 1, 17, 10:fallere pro aliquo,
to pass for, Gell. 7, 14:bonus longe fallente sagitta,
Verg. A. 9, 572.—Impers.: fallit (me), it is concealed from me, unknown to me, I do not know, am ignorant of (for the most part only with negatives or in negative interrogations), constr. with subject-clause:C.non me fefellit: sensi,
Plaut. Bacch. 2, 3, 64:num me fefellit, hosce id struere?
Ter. Heaut. 3, 2, 3; cf.:in lege nulla esse ejusmodi capita, te non fallit,
Cic. Att. 3, 23, 4:nec me animi fallit, etc.,
Lucr. 1, 136; 5, 97:quem fallit?
who does not know? Plin. 2, 103, 106, § 233:neque vero Caesarem fefellit, quin, etc.,
Caes. B C. 3, 94, 3.—To cause any thing (space, time, etc.) not to be observed or felt, to lighten any thing difficult, or to appease, silence any thing disagreeable, to beguile ( poet. and in post-Aug. prose):A.medias fallunt sermonibus horas Sentirique moram prohibent,
Ov. M. 8, 652:jam somno fallere curam,
Hor. S. 2, 7, 114:Fallebat curas aegraque corda labor,
Ov. Tr. 3, 2, 16; cf.dolores,
id. ib. 5, 7, 39:luctum,
Val. Fl. 3, 319:molliter austerum studio fallente laborem,
Hor. S. 2, 2, 12; Ov. M. 6, 60; Plin. 27, 7, 28, § 49.—Prov.:fallere credentem non est operosa puellam Gloria,
Ov. H. 2, 63.—Hence, falsus, a, um, P. a., deceptive, pretended, feigned, deceitful, spurious, false (syn.: adulterinus, subditus, subditicius, spurius).[p. 722] Adj.:(β).testes aut casu veri aut malitia falsi fictique esse possunt,
Cic. Div. 2, 11, 27; cf.:falsum est id totum, neque solum fictum, sed etiam imperite absurdeque fictum,
id. Rep. 2, 15:ementita et falsa plenaque erroris,
id. N. D. 2, 21, 55:pro re certa spem falsam domum retulerunt,
id. Rosc. Am. 38, 110; cf.:spe falsa atque fallaci,
id. Phil. 12, 2, 7; so,spes,
id. Sull. 82, 91:falsa et mendacia visa,
id. Div. 2, 62, 127; cf.:falsa et inania visa,
id. ib.:falsum et imitatione simulatum,
id. de Or. 2, 45, 189; cf. id. Phil. 11, 2, 5:argumentum,
id. Inv. 1, 48, 90:qui falsas lites falsis testimoniis Petunt,
Plaut. Rud. prol. 13:reperiuntur falsi falsimoniis,
id. Bacch. 3, 6, 12:ambitio multos mortales falsos fieri subegit,
Sall. C. 10, 5 Kritz.:pater (opp. verus),
a supposed father, Ov. M. 9, 24; cf. id. ib. 1, 754:falsi ac festinantes,
Tac. A. 1, 7: suspectio, Enn. ap. Non. 511, 5:nuntius,
Cic. de Or. 1, 38, 175:rumores,
Caes. B. G. 6, 20, 2:poena falsarum et corruptarum litterarum,
Cic. Fl. 17, 39; cf.:falsas esse litteras et a scriba vitiatas,
Liv. 40, 55, 1:falsarum tabularum rei,
Suet. Aug. 19:fama,
Cic. Lael. 4, 15:appellatio,
Quint. 7, 3, 5:sententiae,
id. 8, 5, 7:crimina,
Hor. C. 3, 7, 14;terrores,
id. Ep. 2, 1, 212:opprobria,
i. e. undeserved, id. ib. 1, 16, 38; cf.honor,
id. ib. 39: falsi Simoëntis ad undam, i. e. fictitious (simulati), Verg. A. 3, 302; cf.:falsi sequimur vestigia tauri (i. e. Jovis),
Val. Fl. 8, 265:vultu simulans Haliagmona,
Stat. Th. 7, 739:ita ceteros terruere, ut adesse omnem exercitum trepidi ac falsi nuntiarent,
Tac. H. 2, 17:ne illi falsi sunt qui divorsissumas res pariter expectant,
deceived, mistaken, Sall. J. 85, 20; cf.:falsus utinam vates sim,
Liv. 21, 10, 10; so,vates,
id. 4, 46, 5.— Comp. (rare):quanto est abjectior et falsior ista (theologia),
Aug. Civ. D. 7, 5 fin.:nihil est hominum inepta persuasione falsius,
Petr. 132; cf. Paul. ex Fest. p. 92, 11 Müll.— Sup.:id autem falsissimum est,
Col. 1, 6, 17.—With gen.:2. B.Felix appellatur Arabia, falsi et ingrati cognominis,
Plin. 12, 18, 41, § 82.—As subst.1.falsus, i, m., a liar, deceiver:2.Spurinnam ut falsum arguens,
a false prophet, Suet. Caes. 81 fin.; id. Tib. 14.—falsum, i, n., falsehood, fraud:1.ex falsis verum effici non potest,
Cic. Div. 2, 51, 106; cf.:veris falsa remiscet,
Hor. A. P. 151:vero distinguere falsum,
id. Ep. 1, 10, 29:falsum scripseram,
Cic. Att. 7, 14, 2; Quint. 7, 2, 53:ex illa causa falsi,
i. e. of fraud, Dig. 48, 10 (De lege Cornelia de falsis), 1;v. the whole title: acclinis falsis animus,
Hor. S. 2, 2, 6:nec obstitit falsis Tiberius,
Tac. A. 2, 82:simulationum falsa,
id. ib. 6, 46 et saep.—Adverb.:telisque non in falsum jactis,
i. e. not at random, with effect, Tac. A. 4, 50 fin.:jurare falsum,
Ov. Am. 3, 3, 11.— Adv., untruly, erroneously, unfaithfully, wrongly, falsely; in two forms, falso and false.falso:2.eho mavis vituperari falso, quam vero extolli?
Plaut. Most. 1, 3, 21 sq.; cf. id. Trin. 1, 2, 173;so opp. vero,
Curt. 5, 2, 2: ei rei dant operam, ut mihi falso maledicatur, Cato ap. Charis. p. 179 P.: falso criminare, Enn. ap. Non. 470, 16:neque me perpetiar probri Falso insimulatam,
id. Am. 3, 2, 7; 21; cf.:non possum quemquam insimulare falso,
Cic. Verr. 2, 5, 41, § 107:falso memoriae proditum,
id. de Imp. Pomp. 14, 41:cum Tarquinius... vivere falso diceretur,
id. Rep. 2, 21; cf.:adesse ejus equites falso nuntiabantur,
Caes. B. C. 1, 14, 1:cum utrumque falso fingerent,
Liv. 42, 2:falso in me conferri,
Cic. Fam. 5, 5, 2: aliquem falso occidere, i. e. by mistake, Naev. ap. Charis. p. 179 P.; cf.:ut miseri parentes quos falso lugent, vivere sciant,
Liv. 34, 32, 13; and:falso lamentari eas Darium vivum,
Curt. 3, 12:falso queritur de natura sua genus humanum,
Sall. J. 1:falso plurima volgus amat,
Tib. 3, 3, 20 (so perh. also in Cic. Ac. 2, 46, 141, non assentiar saepe falso, instead of false).—Ellipt.: Da. Si quid narrare occepi, continuo dari tibi verba censes. Si. Falso, Ter. And. 3, 2, 24; cf.:atqui in talibus rebus aliud utile interdum, aliud honestum videri solet. Falso: nam, etc.,
Cic. Off. 3, 18, 74; so Quint. 2, 17, 12; Nep. Alc. 9:quia inter inpotentes et validos falso quiescas, = quia falluntur qui putant quiesci posse,
Tac. Germ. 36.—false (very rare): judicium false factum, Sisenn. ap. Charis. p. 179; Plaut. Capt. 3, 4, 78 Fleck. (Cic. Ac. 2, 46, 141 dub., B. and K., al. falso).— Sup.:quae adversus haec falsissime disputantur,
Aug. Conf. 10, 13. -
20 falsum
fallo, fĕfelli, falsum, 3 (archaic inf. praes. pass. fallier, Pers. 3, 50; perf. pass. fefellitus sum, Petr. Fragm. 61, MSS.), v. a. [Sanscr. sphal, sphul, to waver; Gr. sphallô, a-sphalês], to deceive, trick, dupe, cheat, disappoint (freq. and class.; syn.: decipio, impono, frustror, circumvenio, emungo, fraudo).I.In gen.(α).Of living objects:(β).T. Roscius non unum rei pecuniariae socium fefellit, verum novem homines honestissimos ejusdem muneris, etc.... induxit, decepit, destituit, omni fraude et perfidia fefellit,
Cic. Rosc. Am. 40, 116 sq.; so,aliquem dolis,
Ter. And. 3, 2, 13; cf. id. Heaut. 3, 1, 61:senem,
Plaut. Bacch. 4, 4, 43:referam gratiam, atque eas itidem fallam, ut ab illis fallimur,
Ter. Eun. 2, 3, 93: tu illum fructu fallas, Poët. ap. Cic. N. D. 3, 29, 73:id ipsum sui fallendi causa milites ab hostibus factum existimabant,
Caes. B. G. 7, 50, 2:tum laqueis captare feras et fallere visco Inventum,
Verg. G. 1, 139; cf. Ov. M. 15, 474:is enim sum, nisi me forte fallo, qui, etc.,
Cic. Phil. 12, 8, 21:num me fefellit, Catilina, non modo res tanta, verum dies?
id. Cat. 1, 3, 7:nisi me fallit animus,
id. Rosc. Am. 17, 48; cf.:neque eum prima opinio fefellit,
Caes. B. C. 3, 67, 3:ne spes eum fallat,
Cic. Fam. 1, 3; Caes. B. G. 2, 10, 4:si in hominibus eligendis spes amicitiae nos fefellerit,
Cic. Verr. 2, 2, 11, § 28:in quo cum eum opinio fefellisset,
Nep. Ages. 3, 5:nisi forte me animus fallit,
Sall. C. 20, 17:nisi memoria me fallit,
fails me, Gell. 20, p. 285 Bip.:nisi me omnia fallunt,
Cic. Att. 8, 7, 1; cf.:omnia me fallunt, nisi, etc.,
Sen. Ep. 95 med.:nisi quid me fallit,
Cic. Fam. 5, 20, 6; cf.:si quid nunc me fallit in scribendo,
id. ib. 3, 5, 4:dominum sterilis saepe fefellit ager,
Ov. A. A. 1, 450:certe hercle hic se ipsus fallit, non ego,
Ter. And. 3, 2, 15:tam libenter se fallunt, quam si una fata decipiunt,
Sen. Brev. Vit. 11, 1:cum alios falleret, se ipsum tamen non fefellit,
Lact. 1, 22, 5.— Pass. in mid. force, to deceive one's self, be deceived, to err, be mistaken:errore quodam fallimur in disputando,
Cic. Rep. 3, 35:qua (spe) possumus falli: deus falli qui potuit?
id. N. D. 3, 31, 76:memoriā falli,
Plin. 10, 42, 59, § 118:jamque dies, nisi fallor, adest,
Verg. A. 5, 49; Cic. Att. 4, 17, 1; 16, 6, 2:ni fallor,
Ov. F. 4, 623; Lact. 2, 19, 1; cf.:ordinis haec virtus erit et venus, aut ego fallor,
Hor. A. P. 42.—With object-clause:dicere non fallar, quo, etc.,
Luc. 7, 288:quamquam haut falsa sum, nos odiosas haberi,
Plaut. Aul. 2, 1, 4; cf.:id quam facile sit mihi, haud sum falsus,
id. Men. 5, 2, 3; Ter. And. 4, 1, 23; Sall. J. 85, 20:neque ea res falsum me habuit,
did not deceive me, id. ib. 10, 1:ut falsus animi est!
Ter. Eun. 2, 2, 43.—Of inanim. or abstr. objects:(γ).promissum,
not to fulfil, Curt. 7, 10, 9:fidem hosti datam fallere,
to violate, break, betray, deceive, Cic. Off. 1, 13, 39:quodsi meam spem vis improborum fefellerit atque superaverit,
id. Cat. 4, 11, 23; cf. id. de Or. 1, 1, 2:non fallam opinionem tuam,
id. Fam. 1, 6 fin.; cf. Caes. B. C. 3, 86 fin.:imperium,
to fail to execute, Plin. 7, 37, 38, § 125:cum lubrica saxa vestigium fallerent,
betrayed, Curt. 4, 9.— Poet.:tu faciem illius Falle dolo,
imitate deceptively, assume, Verg. A. 1, 684:sua terga nocturno lupo,
i. e. to hide, conceal, Prop. 4, 5, 14:casses, retia,
to shun, avoid, Ov. H. 20, 45; 190. —Absol.: neque quo pacto fallam... Scio quicquam, Caecil. ap. Cic. N. D. 3, 29 fin.:B.cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur,
Cic. Off. 1, 13, 41:ea (divinatio) fallit fortasse nonnumquam,
id. Div. 1, 14, 25:non in sortitione fallere,
id. Verr. 2, 2, 53, § 132:in ea re,
Nep. Them. 7, 2; Cels. 7, 26, 2: ne falleret bis relata eadem res, Liv. 29, 35, 2:ut, si quid possent, de induciis fallendo impetrarent,
Caes. B. G. 4, 13, 5:germinat et numquam fallentis termes olivae,
Hor. Epod. 16, 45:plerumque sufflati atque tumidi (oratores) fallunt pro uberibus,
Gell. 7, 14, 5.—Impers.: fallit (me) I deceive myself, I mistake, am mistaken:II.sed nos, nisi me fallit, jacebimus,
Cic. Att. 14, 12, 2; cf.:nisi me propter benevolentiam forte fallebat,
id. Cael. 19, 45; id. Sest. 50, 106:nec eum fefellit,
id. Off. 2, 7, 25:vide, ne te fallat,
Varr. R. R. 2, 1, 25. And cf. under II. B. 2.In partic.A.To deceive in swearing, to swear falsely:B.is jurare cum coepisset, vox eum defecit in illo loco: SI SCIENS FALLO,
Cic. Fam. 7, 1, 2; cf.:lapidem silicem tenebant juraturi per Jovem haec verba dicentes: SI SCIENS FALLO, TVM ME DISPITER, etc., Paul. ex Fest. s. v. lapidem, p. 115 Müll.: si sciens fefellisset,
Plin. Pan. 64, 3; cf. Liv. 21, 45, 8; Prop. 4, 7, 53:expedit matris cineres opertos Fallere,
i. e. to swear falsely by the ashes of your mother, Hor. C. 2, 8, 10.—With respect to one's knowledge or sight, for the more usual latēre: to lie concealed from, to escape the notice, elude the observation of a person (so in Cic., Sall., and Caes. for the most part only impers., v. 2. infra).(α).With acc.:(β).neque enim hoc te, Crasse, fallit, quam multa sint et quam varia genera dicendi,
Cic. de Or. 1, 60, 255:tanto silentio in summum evasere, ut non custodes solum fallerent, sed, etc.,
Liv. 5, 47, 3:nec fefellit veniens ducem,
id. 2, 19, 7; Curt. 7, 6, 4; cf.:quin et Atridas duce te (Mercurio)... Priamus... Thessalosque ignes et iniqua Trojae Castra fefellit,
Hor. C. 1, 10, 16:quos fallere et effugere est triumphus,
id. ib. 4, 4, 52:Spartacum si qua potuit vagantem Fallere testa,
id. ib. 3, 14, 20; Suet. Caes. 43:nec te Pythagorae fallant arcana,
Hor. Epod. 15, 21; id. Ep. 1, 6, 45:nec quicquam eos, quae terra marique agerentur, fallebat,
Liv. 41, 2, 1 Drak.:ut plebem tribunosque falleret judicii rescindendi consilium initum,
id. 4, 11, 4:tanta celeritate, ut visum fallant,
Plin. 9, 50, 74, § 157:oculos littera fallit,
cannot be distinctly read, Ov. A. A. 3, 627.— With acc. and inf.:neutros fefellit hostes appropinquare,
Liv. 31, 33, 8 Weissenb. ad loc.—Mid. with gen.:nec satis exaudiebam, nec sermonis fallebar tamen,
Plaut. Ep. 2, 2, 55.—Absol., to escape notice, be unseen, remain undiscovered:2.speculator Carthaginiensium, qui per biennium fefellerat, Romae deprehensus,
Liv. 22, 33, 1; 25, 9, 2:spes fallendi, resistendive, si non falleret,
of remaining unnoticed, id. 21, 57, 5:non fefellere ad Tifernum hostes instructi,
id. 10, 14, 6.—So with part. perf., Liv. 42, 64, 3; 23, 19, 11.—With part. pres.: ne alio itinere hostis falleret ad urbem incedens, i. e. arrive secretly, lanthanoi prosiôn, Liv. 8, 20, 5; cf. id. 5, 47, 9; Verg. A. 7, 350:nec vixit male, qui natus moriensque fefellit,
i. e. has remained unnoticed, Hor. Ep. 1, 17, 10:fallere pro aliquo,
to pass for, Gell. 7, 14:bonus longe fallente sagitta,
Verg. A. 9, 572.—Impers.: fallit (me), it is concealed from me, unknown to me, I do not know, am ignorant of (for the most part only with negatives or in negative interrogations), constr. with subject-clause:C.non me fefellit: sensi,
Plaut. Bacch. 2, 3, 64:num me fefellit, hosce id struere?
Ter. Heaut. 3, 2, 3; cf.:in lege nulla esse ejusmodi capita, te non fallit,
Cic. Att. 3, 23, 4:nec me animi fallit, etc.,
Lucr. 1, 136; 5, 97:quem fallit?
who does not know? Plin. 2, 103, 106, § 233:neque vero Caesarem fefellit, quin, etc.,
Caes. B C. 3, 94, 3.—To cause any thing (space, time, etc.) not to be observed or felt, to lighten any thing difficult, or to appease, silence any thing disagreeable, to beguile ( poet. and in post-Aug. prose):A.medias fallunt sermonibus horas Sentirique moram prohibent,
Ov. M. 8, 652:jam somno fallere curam,
Hor. S. 2, 7, 114:Fallebat curas aegraque corda labor,
Ov. Tr. 3, 2, 16; cf.dolores,
id. ib. 5, 7, 39:luctum,
Val. Fl. 3, 319:molliter austerum studio fallente laborem,
Hor. S. 2, 2, 12; Ov. M. 6, 60; Plin. 27, 7, 28, § 49.—Prov.:fallere credentem non est operosa puellam Gloria,
Ov. H. 2, 63.—Hence, falsus, a, um, P. a., deceptive, pretended, feigned, deceitful, spurious, false (syn.: adulterinus, subditus, subditicius, spurius).[p. 722] Adj.:(β).testes aut casu veri aut malitia falsi fictique esse possunt,
Cic. Div. 2, 11, 27; cf.:falsum est id totum, neque solum fictum, sed etiam imperite absurdeque fictum,
id. Rep. 2, 15:ementita et falsa plenaque erroris,
id. N. D. 2, 21, 55:pro re certa spem falsam domum retulerunt,
id. Rosc. Am. 38, 110; cf.:spe falsa atque fallaci,
id. Phil. 12, 2, 7; so,spes,
id. Sull. 82, 91:falsa et mendacia visa,
id. Div. 2, 62, 127; cf.:falsa et inania visa,
id. ib.:falsum et imitatione simulatum,
id. de Or. 2, 45, 189; cf. id. Phil. 11, 2, 5:argumentum,
id. Inv. 1, 48, 90:qui falsas lites falsis testimoniis Petunt,
Plaut. Rud. prol. 13:reperiuntur falsi falsimoniis,
id. Bacch. 3, 6, 12:ambitio multos mortales falsos fieri subegit,
Sall. C. 10, 5 Kritz.:pater (opp. verus),
a supposed father, Ov. M. 9, 24; cf. id. ib. 1, 754:falsi ac festinantes,
Tac. A. 1, 7: suspectio, Enn. ap. Non. 511, 5:nuntius,
Cic. de Or. 1, 38, 175:rumores,
Caes. B. G. 6, 20, 2:poena falsarum et corruptarum litterarum,
Cic. Fl. 17, 39; cf.:falsas esse litteras et a scriba vitiatas,
Liv. 40, 55, 1:falsarum tabularum rei,
Suet. Aug. 19:fama,
Cic. Lael. 4, 15:appellatio,
Quint. 7, 3, 5:sententiae,
id. 8, 5, 7:crimina,
Hor. C. 3, 7, 14;terrores,
id. Ep. 2, 1, 212:opprobria,
i. e. undeserved, id. ib. 1, 16, 38; cf.honor,
id. ib. 39: falsi Simoëntis ad undam, i. e. fictitious (simulati), Verg. A. 3, 302; cf.:falsi sequimur vestigia tauri (i. e. Jovis),
Val. Fl. 8, 265:vultu simulans Haliagmona,
Stat. Th. 7, 739:ita ceteros terruere, ut adesse omnem exercitum trepidi ac falsi nuntiarent,
Tac. H. 2, 17:ne illi falsi sunt qui divorsissumas res pariter expectant,
deceived, mistaken, Sall. J. 85, 20; cf.:falsus utinam vates sim,
Liv. 21, 10, 10; so,vates,
id. 4, 46, 5.— Comp. (rare):quanto est abjectior et falsior ista (theologia),
Aug. Civ. D. 7, 5 fin.:nihil est hominum inepta persuasione falsius,
Petr. 132; cf. Paul. ex Fest. p. 92, 11 Müll.— Sup.:id autem falsissimum est,
Col. 1, 6, 17.—With gen.:2. B.Felix appellatur Arabia, falsi et ingrati cognominis,
Plin. 12, 18, 41, § 82.—As subst.1.falsus, i, m., a liar, deceiver:2.Spurinnam ut falsum arguens,
a false prophet, Suet. Caes. 81 fin.; id. Tib. 14.—falsum, i, n., falsehood, fraud:1.ex falsis verum effici non potest,
Cic. Div. 2, 51, 106; cf.:veris falsa remiscet,
Hor. A. P. 151:vero distinguere falsum,
id. Ep. 1, 10, 29:falsum scripseram,
Cic. Att. 7, 14, 2; Quint. 7, 2, 53:ex illa causa falsi,
i. e. of fraud, Dig. 48, 10 (De lege Cornelia de falsis), 1;v. the whole title: acclinis falsis animus,
Hor. S. 2, 2, 6:nec obstitit falsis Tiberius,
Tac. A. 2, 82:simulationum falsa,
id. ib. 6, 46 et saep.—Adverb.:telisque non in falsum jactis,
i. e. not at random, with effect, Tac. A. 4, 50 fin.:jurare falsum,
Ov. Am. 3, 3, 11.— Adv., untruly, erroneously, unfaithfully, wrongly, falsely; in two forms, falso and false.falso:2.eho mavis vituperari falso, quam vero extolli?
Plaut. Most. 1, 3, 21 sq.; cf. id. Trin. 1, 2, 173;so opp. vero,
Curt. 5, 2, 2: ei rei dant operam, ut mihi falso maledicatur, Cato ap. Charis. p. 179 P.: falso criminare, Enn. ap. Non. 470, 16:neque me perpetiar probri Falso insimulatam,
id. Am. 3, 2, 7; 21; cf.:non possum quemquam insimulare falso,
Cic. Verr. 2, 5, 41, § 107:falso memoriae proditum,
id. de Imp. Pomp. 14, 41:cum Tarquinius... vivere falso diceretur,
id. Rep. 2, 21; cf.:adesse ejus equites falso nuntiabantur,
Caes. B. C. 1, 14, 1:cum utrumque falso fingerent,
Liv. 42, 2:falso in me conferri,
Cic. Fam. 5, 5, 2: aliquem falso occidere, i. e. by mistake, Naev. ap. Charis. p. 179 P.; cf.:ut miseri parentes quos falso lugent, vivere sciant,
Liv. 34, 32, 13; and:falso lamentari eas Darium vivum,
Curt. 3, 12:falso queritur de natura sua genus humanum,
Sall. J. 1:falso plurima volgus amat,
Tib. 3, 3, 20 (so perh. also in Cic. Ac. 2, 46, 141, non assentiar saepe falso, instead of false).—Ellipt.: Da. Si quid narrare occepi, continuo dari tibi verba censes. Si. Falso, Ter. And. 3, 2, 24; cf.:atqui in talibus rebus aliud utile interdum, aliud honestum videri solet. Falso: nam, etc.,
Cic. Off. 3, 18, 74; so Quint. 2, 17, 12; Nep. Alc. 9:quia inter inpotentes et validos falso quiescas, = quia falluntur qui putant quiesci posse,
Tac. Germ. 36.—false (very rare): judicium false factum, Sisenn. ap. Charis. p. 179; Plaut. Capt. 3, 4, 78 Fleck. (Cic. Ac. 2, 46, 141 dub., B. and K., al. falso).— Sup.:quae adversus haec falsissime disputantur,
Aug. Conf. 10, 13.
- 1
- 2
См. также в других словарях:
observation — [ ɔpsɛrvasjɔ̃ ] n. f. • 1200; lat. observatio I ♦ 1 ♦ Vx Loi, tradition communément observée. « Quelqu une de nos observations, reçue avec autorité » (Montaigne). 2 ♦ (1507) Mod. Action d observer ce que prescrit une loi, une règle. ⇒ obéissance … Encyclopédie Universelle
Observation — Ob ser*va tion, n. [L. observatio: cf. F. observation.] 1. The act or the faculty of observing or taking notice; the act of seeing, or of fixing the mind upon, anything. [1913 Webster] My observation, which very seldom lies. Shak. [1913 Webster]… … The Collaborative International Dictionary of English
observation — Observation. s. f. v. Action par laquelle on observe ce qui est prescrit par quelque loy, ce que l on a promis à quelqu un. L Observation des Commandements de Dieu, des Loix. l observation de sa parole, de sa promesse. Il signifie aussi, Remarque … Dictionnaire de l'Académie française
observation — I noun advertence, advertency, annotation, ascertainment, assertion, attention, attentiveness, check, cognition, cognizance, comment, commentary, concentration, conclusion, consideration, declaration, detection, dictum, discovery, espial,… … Law dictionary
observation — [n1] attention, scrutiny ascertainment, check, cognition, cognizance, conclusion, consideration, detection, estimation, examination, experience, heedfulness, information, inspection, investigation, knowledge, mark, measurement, mind, monitoring,… … New thesaurus
observation — [äb΄zər vā′shən] n. [ME observacioun < L observatio, in LL(Ec), reverence, outward display] 1. observance, as of laws, customs, etc. 2. a) the act, practice, or power of noticing b) something noticed 3. the fact of being seen or noticed… … English World dictionary
Observation [1] — Observation (v. lat.), Beobachtung. Daher Observationsarmee, od. bei geringerer Truppenzahl Observationscorps, eine weniger zum Kampfe als zur Beobachtung des Feindes od. einer Macht, welche feindliche Absichten zu zeigen scheint, bes. vor… … Pierer's Universal-Lexikon
Observation [2] — Observation (spr. Obserwehsch n), Insel an der Nordküste von Australien, im Westen des Golfs von Carpentaria … Pierer's Universal-Lexikon
Observation — (lat.), Beobachtung … Meyers Großes Konversations-Lexikon
Observation — (lat.), Beobachtung; Observationsoffizier, s. Navigationsoffizier … Kleines Konversations-Lexikon
Observation — Observation, lat. deutsch, Beobachtung; O.sarmee, O.scorps, Beobachtungsarmee, –corps … Herders Conversations-Lexikon