-
1 ad-levō (all-)
ad-levō (all-) āvī, ātus, āre, to lift up, raise, set up: oculos, Cu.: (laqueis) adlevati (milites), S.: cubito artūs, O. — Fig., to lighten, alleviate, comfort, console: aerumnam dictis: adlevatum corpus tuum, recovered from sickness: adlevor.— To diminish in force, lessen: adversariorum confirmationem. -
2 Deus ex machina
• A contrived or artificial solution. (literally, 'a god from a machine') -
3 careo
(+ abl. of sep.) be without, be deprived of, lack, want. -
4 Herbipoli*
Würzburg (Germany) [gw] -
5 accio
I.Lit.: cujus vos tumulti causā accicrim, Att. ap. Non. 484, 7 (Rib. Trag. Rel. p. 199):II.horriferis accibant vocibus Orcum,
Lucr. 5, 996:tu invita mulieres, ego accivero pueros,
Cic. Att. 5, 1, 3; 13, 48, 1; id. de Or. 3, 35, 141; Sall. J. 108; Liv. 2, 6; Tac. A. 1, 5 al. —Fig.:accire mortem,
to kill one's self, Vell. 2, 38 fin.; Flor. 4, 2, 71:scientiam artemque haruspicum accibam,
Tac. H. 2, 3; cf.:accitis quae usquam egregia,
id. A. 3, 27; and:patrios mores funditus everti per accitam lasciviam,
i. e. borrowed, id. ib. 14, 20 (but in Cic. Fin. 5, 31, 93, the read. acciret is very doubtful; v. Madv. a. h. l.; Klotz reads faceret; B. and K., crearet.). -
6 Ailuropoda melanoleuca
ENG giant pandaNLD reuzenpanda, bamboebeerGER Bambusbar, großer Panda, Prankenbar, (Riesenpanda)FRA panda geant, (grand panda) -
7 longus
longus, a, um, adj. [cf. langazô, longazô], long.I.Lit.A.In gen.:B.longo interjecto intervallo,
Cic. Off. 1, 9, 30:longissima epistula,
id. Att. 16, 11:Rhenus longo spatio citatus fertur,
Caes. B. G. 4, 9:proficisci longissimo agmine,
id. ib. 5, 31:stant longis annixi hastis,
Verg. A. 9, 229:umbilicus septem pedes longus,
Plin. 6, 34, 39, § 212:longa folia habet fere ad tres digitos,
id. 27, 12, 86, § 110:ferrum autem tres longum habebat pedes,
in length, Liv. 21, 8:scrobes faciemus tribus pedibus longas,
Pall. 2, 10: longa navis, a war-ship, manof-war, on account of its shape, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 11, 326 (Ann. v. 468 Vahl.); [p. 1077] Lentul. ap. Cic. Fam. 12, 15, 5: longus versus, the heroic hexameter, Enn. ap. Cic. Leg. 2, 27, 68; Diom. p. 493 P.; Isid. Orig. 1, 38:longa atque insignis honorum pagina,
Juv. 10, 57:sesquipede est quam tu longior,
taller, Plaut. Trin. 4, 2, 58:longus homo, i. q. longurio,
a tall fellow, long-shanks, Cat. 67, 47; so,Maura,
Juv. 10, 223: longa manus, a long, far-reaching, mighty hand:an nescis longas regibus esse manus,
Ov. H. 17, 166;on the contrary: attulimus longas in freta vestra manus,
unmutilated, uninjured, Prop. 3, 5, 14 (4, 6, 60).—In partic., far off, remote, distant, = longinquus (post-Aug. and very rare):C.remeans longis oris,
Sil. 6, 628:longa a domo militia,
Just. 18, 1: longas terras peragrare, Auct. Decl. Quint. 320.—Great, vast, spacious ( poet.):II.pontus,
Hor. C. 3, 3, 37; 3, 27, 43:Olympus,
Verg. G. 3, 223:classemque ex aethere longo prospexit,
id. A. 7, 288:caelum,
Ov. M. 6, 64.—Transf., of time, long, of long duration or continuance, tedious:A.in tam longa aetate,
Cic. de Sen. 19, 66:vita longior,
id. Tusc. 1, 39, 94:horae quibus exspectabam longae videbantur,
id. Att. 12, 5, 4:uno die longior mensis,
id. Verr. 2, 2, 52, § 129:longa interjecta mora,
Caes. B. C. 3, 69:post longum tempus,
Sen. Contr. 7, 17, 2; 9, 28, 12:per longum tempus,
Suet. Ner. 57:vita,
Liv. 2, 40, 6; 9, 17, 6:spatium (sc. temporis),
id. 9, 18, 10:error,
protracted, id. 5, 33:caedes,
id. 6, 8, 7:longi aliorum principatus,
Tac. H. 2, 55:longae pacis mala,
Juv. 6, 292:bellum,
Quint. 3, 8, 56:memoriam nostri longam efficere,
Sall. C. 1, 3:morbus,
Liv. 27, 23, 6; Cels. 3, 1, 1:longo tempore,
after a long interval, Verg. A. 3, 309; cf.:longo post tempore,
id. E. 1, 29:longa dies,
length of days, a long life, Juv. 10, 265:longa syllaba,
Cic. de Or. 3, 47, 183:littera,
id. Or. 48, 159:syllabae,
Quint. 9, 4, 36:vocalis,
id. 9, 4, 85:longae pretium virtutis,
Luc. 2, 258:longa Lethe,
id. 6, 769: in rebus apertissimis nimis longi sumus; Cic. Fin. 2, 27, 85:exordium nimis longum,
Auct. Her. 1, 7, 11:longior quam oportet sermo,
Quint. 8, 3, 53:nulla de morte hominis cunctatio longa est,
Juv. 6, 221:quantis longa senectus plena malis,
id. 10, 190; 14, 251.—Hence:longum est,
it would take long, it would be tedious, Cic. Verr. 2, 1, 60, § 156:longum est ea dicere, sed hoc breve dicam,
id. Sest. 5, 12: experire;non est longum,
id. Phil. 3, 2, 10:arcessere tormenta longum videbatur,
Tac. H. 3, 71. —Ellipt., without inf., Cic. N. D. 1, 8, 19: ne longum sit, ne longum faciam, not to be tedious, to speak briefly:ac, ne longum sit, Quirites, tabellas proferri jussimus,
id. Cat. 3, 5, 10:ac ne longum fiat, videte,
id. Leg. 2, 10, 24:ne longum faciam: dum tu quadrante lavatum Rex ibis,
Hor. S. 1, 3, 137: longius facere, to defer or put off any longer:nihil opus est exemplis id facere longius,
Cic. Fin. 5, 6, 16; id. Leg. 1, 7, 22: nihil est mihi longius, nothing makes time seem longer to me than, i. e. I am full of impatience, can hardly wait for:respondit, nihil sibi longius fuisse, quam ut me viderit,
id. Fam. 11, 27, 1; id. Verr. 2, 4, 18, § 39;but: nec mihi longius quicquam est quam videre hominum voltus,
nothing is more tedious, id. Rab. Post. 12, 35: in longum, long, for a long time:nec in longum dilata res,
Liv. 5, 16:in longum dilata conclusio,
drawn out tediously, Quint. 8, 2, 22:causando nostros in longum ducis amores,
Verg. E. 9, 56:otium ejus rei haud in longum paravit,
Tac. A. 3, 27; 11, 20:in longum sufficere,
id. H. 4, 22:odia in longum jaciens, ia. A. 1, 69: nec in longius consultans,
id. H. 2, 95: per longum, for a long time:per longum celata fames,
Sil. 2, 465: ex longo, for a long time back:collecta fatigat edendi Ex longo rabies,
Verg. A. 9, 64: longa spes, that looks far ahead, reaching far into futurity:vitae summa brevis spem nos vetat inchoare longam,
Hor. C. 1, 4, 15; Stat. Th. 1, 322.—Of persons, prolix, tedious:nolo esse longus,
Cic. N. D. 1, 36, 101:in verbis nimius et compositione nonnumquam longior,
Quint. 10, 1, 118:(testis) longus protrahi potest,
id. 5, 7, 26:longus spe ( = tardus et difficilis ad sperandum),
slow to hope, Hor. A. P. 172.— Hence, adv., in three forms.Form longē, long, in length.1.Lit., a long way off, far, far off, at a distance, Plaut. Rud. 4, 3, 95: ab eo oppido non longe fanum est Junonis, Cic. Verr. 2, 4, 46, § 103:2.longe absum, audio sero,
id. Fam. 2, 7, 1:quam longe est hinc in saltum Gallicanum,
id. Quint. 25, 79:longe mihi obviam processerunt,
id. Verr. 2, 2, 27, § 65: longe lateque collucere, in length and breadth, i. e. far and wide, everywhere, id. N D. 2, 15, 40:Di vim suam longe lateque dmundunt,
id. Div. 1, 36, 79:longe gradi,
to take long steps, Verg. A. 10, 572:Vercingetorix locum castris delegit ab Avarico longe millia passuum XVI.,
Caes. B. G. 7, 16:Rhenum non longe a mari transire,
id. ib. 4, 1, 1:tu autem abes longe gentium,
Cic. Att. 6, 3, 1; cf. id. Fam. 12, 22, 2.— Comp.:fontes longius a praesidiis aberant,
Caes. B. C. 3, 49, 5:longius non discedam,
Cic. Fam. 14, 2 fin.:longius meare,
Col. 9, 8, 9.—Trop.a.Of time, long, for a long period (but, acc. to some, not in positive; and the foll. passages are to be understood locally; v. Forbig. ad Verg. A. 5, 406; 10, 317):b.longe prospicere futuros casus,
Cic. Lael. 12, 40:stupet Dares, longeque recusat,
Verg. A. 5, 406:nec longe,
id. ib. 10, 317:quae venientia longe ante videris,
Cic. Tusc. 3, 14, 29.— Comp.:Varro vitam Naevii producit longius,
Cic. Brut. 15, 60:paulo longius tolerare,
Caes. B. G. 7, 71, 4:longius anno remanere,
id. ib. 4, 1, 7; Nep. Att. 2, 4; Sall. C. 29, 1.— Sup.: quamdudum in portum venis huc? Ep. Longissime, Plaut. Stich. 4, 1, 24:quid longissime meministi in patria tua,
id. Men. 5, 9, 52:quoad longissime potest mens mea respicere,
Cic. Arch. 1, 1.—Of speech, long, at length, diffusely:c.haec dixi longius quam instituta ratio postulabat,
Cic. Or. 48, 162:longius aliquid circumducere,
Quint. 10, 2, 17.—Longe esse, abesse.(α).To be far away, i. e. to be of no assistance, of no avail:(β).longe iis fraternum nomen populi Romani afuturum,
Caes. B. G. 1, 36:longe illi dea mater erit,
Verg. A. 12, 52:quam tibi nunc longe regnum dotale Creusae,
Ov. H. 12, 53:longe conjugia, ac longe Tyrios hymenaeos Inter Dardanias acies fore,
Sil. 17, 80; Petr. 58.—Longe esse ab aliqua re, to be far from, i. e. destitute of a thing:d.ut ab eloquentia longissime fuerint,
Quint. 8 prooem. § 3.—Widely, greatly, much, very much, by far; esp. with sup. and ( poet. and post-Aug. = multo) comp.:e.errat longe,
Ter. Ad. 1, 1, 40:longe ante videre,
Cic. Tusc. 3, 14; Liv. 1, 19, 12:longe melior,
Verg. A. 9, 556:minor,
Liv. 24, 28, 5:longe acrius,
Tac. A. 4, 40:praestantior,
Curt. 10, 3, 10; Suet. Calig. 5; Quint. 10, 1, 67:tumultuosior,
Vell. 2, 74:proelium longe magis prosperum,
id. 2, 51:longe omnium longissima est,
Plaut. Most. 8, 3, 8:longe nobilissimus,
Caes. B. G. 1, 2:longe doctissimus,
Hor. S. 1, 5, 3:longe plurimum ingenio valuisse videtur,
Cic. Brut. 14, 35:longe princeps,
id. Fam. 13, 13:longe praestare,
id. Brut. 64, 230:ceteris antecellere,
id. Verr. 2, 4, 53, § 118:anteponere alicui rei aliquid,
id. de Or. 1, 21, 98:dissentire,
id. Lael. 9, 32 init.:quod longe secus est,
id. ib. 9, 29 fin.:longe aliter se habet ac,
id. Ac. 2, 31, 101:longe dissimilis contentio,
id. Sull. 17, 49:longe ante alias specie insignis,
Liv. 1, 9:sciunt longe aliud esse virgines rapere, aliud pugnare cum viris,
id. 1, 12, 8:longe mihi alia mens est,
Sall. C. 52, 2:a quo mea longissime ratio... abhorrebat,
Cic. Verr. 2, 2, 4, § 10:longissime diversa ratio est,
id. Phil. 5, 18, 49:(istae facultates) longe sunt diversae,
id. de Or. 1, 49, 215:longe omnes multumque superare,
id. Verr. 2, 5, 44, § 115:longe et multum antecellere,
id. Mur. 13, 29.—Repeated:plurimum et longe longeque plurimum tribuere honestati,
Cic. Fin. 2, 21, 68:sed longe cunctis longeque potentior illa,
Ov. M. 4, 325; so Gell. 14, 1.—In post-class. Lat. = valde:* B. C.longe gravis,
Stat. Th. 10, 140:longe opulentus,
App. M. 1, p. 112, 1:par studiis aevique modis sed robore longe (sc. impar),
far from equal, Stat. Achill. 1, 176.—Form longum, long, a long while ( poet.):nimis longum loquor,
Plaut. Ep. 3, 2, 40:nimis diu et longam loquor,
id. Ps. 2, 3, 21:nec longum laetabere,
Verg. A. 10, 740; Ov. M. 5, 65:clamare,
Hor. A. P. 459; Juv. 6, 65; Stat. Th. 7, 300; 10, 467. -
8 Tyrii
I.Lit., Tyre, a famous mariiime and commercial city of the Phœnicians, especially celebrated for its purple, now the ruins of Soor, Mel. 1, 12, 2; Plin. 5, 19, 17, § 76; Curt. 4, 2 sq.; Cic. N. D. 3, 16, 42; id. Verr. 2, 5, 56, § 145; Tib. 1, 7, 20; Prop. 3, 13 (4, 12), 7; Verg. A. 1, 346; Cv. M. 3, 539; 15, 288.—Hence, Tyrĭus, a, um, adj.1.Of or belonging to Tyre, Tyrian:2.purpura,
Cic. Fl. 29, 70:murex,
Ov. A. A. 3, 170; id. M. 11, 166:fucus,
id. ib. 6, 222:colores,
id. ib. 9, 340; Hor. Ep. 1, 6, 18:vestes,
id. S. 2, 4, 84:chlamys,
Ov. M. 5, 51:merces,
Hor. C. 3, 29, 60:puella,
i. e. Europa, Ov. F. 5, 605;also called Tyria paelex,
id. M. 3, 258; cf.taurus (that carried her),
Mart. 10, 51, 1:Tyria maria in proverbium deductum est, quod Tyro oriundi Poeni adeo potentes maris fuerunt, ut omnibus mortalibus navigatio esset periculosa. Afranius in Epistula: hunc in servum autem maria Tyria conciet,
Fest. p. 355 Müll.—Poet., for Theban (because Thebes was founded by the Phœnician, Cadmus):3.montes,
in the neighborhood of Thebes, Stat. Th. 1, 10; 12, 693:agri,
id. ib. 9, 406:ductor,
i. e. Eteocles, id. ib. 11, 205:exsul,
i. e. Polynices, id. ib. 3, 406:plectrum,
i. e. of Amphion, id. S. 3, 1, 16; cf.chelys,
id. Th. 8, 232.—Carthaginian:4.arces,
Verg. A. 1, 20:virgines,
id. ib. 1, 336:urbs,
id. ib. 1, 388:doli,
Sil. 7, 268:patres,
id. 2, 24:ductor,
i. e. Hannibal, id. 10, 171; cf.miles,
the army of Hannibal, id. 8, 13.—Purple, of a purple color:II.torus,
Tib. 1, 2, 75:sinus,
id. 1, 9, 70:vestes,
id. 1, 7, 47:palla,
id. 4, 2, 11:subtemen,
id. 4, 1, 121:amictus, Ov A. A. 2, 297: cocco tinctum Tyrio,
Plin. 9, 41, 65, § 140.— Subst.: Ty-rĭum, i, n., a purple color:Tyria atque conchylia et omnis alios colores,
Plin. 22, 2, 3, § 3; 35, 6, 26, § 45.— Plur subst.: Tyrĭi, ōrum, m., the inhabitants of Tyre, the Tyrians, Mel. 3, 6, 1; Cic. Phil. 11, 13, 35; id. Q. Fr. 2, 13, 2; Luc. 5, 108 al.— Poet., transf. (cf. supra), for Thebans, Stat. Th. 1, 10; 2, 73; 9, 489.—For Carthaginians, Verg. A. 1, 574; 4, 111; Sil. 1, 82 al.—Transf., poet., purple, Mart. 2, 29, 3; 6, 11, 7. -
9 Tyrium
I.Lit., Tyre, a famous mariiime and commercial city of the Phœnicians, especially celebrated for its purple, now the ruins of Soor, Mel. 1, 12, 2; Plin. 5, 19, 17, § 76; Curt. 4, 2 sq.; Cic. N. D. 3, 16, 42; id. Verr. 2, 5, 56, § 145; Tib. 1, 7, 20; Prop. 3, 13 (4, 12), 7; Verg. A. 1, 346; Cv. M. 3, 539; 15, 288.—Hence, Tyrĭus, a, um, adj.1.Of or belonging to Tyre, Tyrian:2.purpura,
Cic. Fl. 29, 70:murex,
Ov. A. A. 3, 170; id. M. 11, 166:fucus,
id. ib. 6, 222:colores,
id. ib. 9, 340; Hor. Ep. 1, 6, 18:vestes,
id. S. 2, 4, 84:chlamys,
Ov. M. 5, 51:merces,
Hor. C. 3, 29, 60:puella,
i. e. Europa, Ov. F. 5, 605;also called Tyria paelex,
id. M. 3, 258; cf.taurus (that carried her),
Mart. 10, 51, 1:Tyria maria in proverbium deductum est, quod Tyro oriundi Poeni adeo potentes maris fuerunt, ut omnibus mortalibus navigatio esset periculosa. Afranius in Epistula: hunc in servum autem maria Tyria conciet,
Fest. p. 355 Müll.—Poet., for Theban (because Thebes was founded by the Phœnician, Cadmus):3.montes,
in the neighborhood of Thebes, Stat. Th. 1, 10; 12, 693:agri,
id. ib. 9, 406:ductor,
i. e. Eteocles, id. ib. 11, 205:exsul,
i. e. Polynices, id. ib. 3, 406:plectrum,
i. e. of Amphion, id. S. 3, 1, 16; cf.chelys,
id. Th. 8, 232.—Carthaginian:4.arces,
Verg. A. 1, 20:virgines,
id. ib. 1, 336:urbs,
id. ib. 1, 388:doli,
Sil. 7, 268:patres,
id. 2, 24:ductor,
i. e. Hannibal, id. 10, 171; cf.miles,
the army of Hannibal, id. 8, 13.—Purple, of a purple color:II.torus,
Tib. 1, 2, 75:sinus,
id. 1, 9, 70:vestes,
id. 1, 7, 47:palla,
id. 4, 2, 11:subtemen,
id. 4, 1, 121:amictus, Ov A. A. 2, 297: cocco tinctum Tyrio,
Plin. 9, 41, 65, § 140.— Subst.: Ty-rĭum, i, n., a purple color:Tyria atque conchylia et omnis alios colores,
Plin. 22, 2, 3, § 3; 35, 6, 26, § 45.— Plur subst.: Tyrĭi, ōrum, m., the inhabitants of Tyre, the Tyrians, Mel. 3, 6, 1; Cic. Phil. 11, 13, 35; id. Q. Fr. 2, 13, 2; Luc. 5, 108 al.— Poet., transf. (cf. supra), for Thebans, Stat. Th. 1, 10; 2, 73; 9, 489.—For Carthaginians, Verg. A. 1, 574; 4, 111; Sil. 1, 82 al.—Transf., poet., purple, Mart. 2, 29, 3; 6, 11, 7. -
10 Tyrus
I.Lit., Tyre, a famous mariiime and commercial city of the Phœnicians, especially celebrated for its purple, now the ruins of Soor, Mel. 1, 12, 2; Plin. 5, 19, 17, § 76; Curt. 4, 2 sq.; Cic. N. D. 3, 16, 42; id. Verr. 2, 5, 56, § 145; Tib. 1, 7, 20; Prop. 3, 13 (4, 12), 7; Verg. A. 1, 346; Cv. M. 3, 539; 15, 288.—Hence, Tyrĭus, a, um, adj.1.Of or belonging to Tyre, Tyrian:2.purpura,
Cic. Fl. 29, 70:murex,
Ov. A. A. 3, 170; id. M. 11, 166:fucus,
id. ib. 6, 222:colores,
id. ib. 9, 340; Hor. Ep. 1, 6, 18:vestes,
id. S. 2, 4, 84:chlamys,
Ov. M. 5, 51:merces,
Hor. C. 3, 29, 60:puella,
i. e. Europa, Ov. F. 5, 605;also called Tyria paelex,
id. M. 3, 258; cf.taurus (that carried her),
Mart. 10, 51, 1:Tyria maria in proverbium deductum est, quod Tyro oriundi Poeni adeo potentes maris fuerunt, ut omnibus mortalibus navigatio esset periculosa. Afranius in Epistula: hunc in servum autem maria Tyria conciet,
Fest. p. 355 Müll.—Poet., for Theban (because Thebes was founded by the Phœnician, Cadmus):3.montes,
in the neighborhood of Thebes, Stat. Th. 1, 10; 12, 693:agri,
id. ib. 9, 406:ductor,
i. e. Eteocles, id. ib. 11, 205:exsul,
i. e. Polynices, id. ib. 3, 406:plectrum,
i. e. of Amphion, id. S. 3, 1, 16; cf.chelys,
id. Th. 8, 232.—Carthaginian:4.arces,
Verg. A. 1, 20:virgines,
id. ib. 1, 336:urbs,
id. ib. 1, 388:doli,
Sil. 7, 268:patres,
id. 2, 24:ductor,
i. e. Hannibal, id. 10, 171; cf.miles,
the army of Hannibal, id. 8, 13.—Purple, of a purple color:II.torus,
Tib. 1, 2, 75:sinus,
id. 1, 9, 70:vestes,
id. 1, 7, 47:palla,
id. 4, 2, 11:subtemen,
id. 4, 1, 121:amictus, Ov A. A. 2, 297: cocco tinctum Tyrio,
Plin. 9, 41, 65, § 140.— Subst.: Ty-rĭum, i, n., a purple color:Tyria atque conchylia et omnis alios colores,
Plin. 22, 2, 3, § 3; 35, 6, 26, § 45.— Plur subst.: Tyrĭi, ōrum, m., the inhabitants of Tyre, the Tyrians, Mel. 3, 6, 1; Cic. Phil. 11, 13, 35; id. Q. Fr. 2, 13, 2; Luc. 5, 108 al.— Poet., transf. (cf. supra), for Thebans, Stat. Th. 1, 10; 2, 73; 9, 489.—For Carthaginians, Verg. A. 1, 574; 4, 111; Sil. 1, 82 al.—Transf., poet., purple, Mart. 2, 29, 3; 6, 11, 7. -
11 -ne
1.nē (old forms nei and ni; v. the foll.), adv. and conj., the primitive Latin negative particle, no, not; whereas the negative particle non is a derivative (v. non init.) [prob. of pronominal origin; cf. the Anglo-Saxon na and ne (Engl. no), whence naht (Engl. not) is derived; Sanscr. na, not].I.Adv., with a single word of a proposition (in early Latin): NE MINVS TRINVM NOVNDINVM, not less than, etc., S. C. de Bacch.; cf. with DVM NE MINVS SENATORIBVS C. ADESENT, twice in the same S. C.;2.and in the form ni: DVM NI MINVS VIGINTI ADSIENT,
Inscr. Grut. 207, 3. So too:DVM NE AMPLIOREM MODVM PRATORVM HABEANT QVAM, etc.,
Inscr. Orell. 3121 (Sententia de finibus inter Genuates et Viturios regundis lata A. U. C. 637). So, ne minores (verres) quam semestres, Varr. R. R. 2, 4, 21. In the time of Plautus the usage was unsettled, non and ne being used indifferently for simple negation; cf. Lorenz ad Plaut. Most. 105; Brix ad Plaut. Trin. 1156.—To this is allied the adverbial use of ne in all periods of the language.a.Ne... quidem, applies the negation with emphasis to the word between them, not even:b.ne sues quidem id velint, non modo ipse,
Cic. Tusc. 1, 38, 92:ne in oppidis quidem... ne in fanis quidem,
id. Verr. 2, 4, 1, § 2:Philippus non item: itaque ne nos quidem,
id. Att. 14, 12, 2:nulla ne minima quidem aura fluctus commovente,
id. Tusc. 5, 6, 16:non potest dici satis, ne cogitari quidem, quantum, etc.,
id. Mil. 29, 78:vita beata, quam ne in deo quidem esse censes, nisi, etc.,
id. N. D. 1, 24, 67:ut in foro et in judicio... ne non timere quidem sine aliquo timore possimus,
id. Mil. 1, 2:ne tondere quidem Vellera possunt,
Verg. G. 3, 561;so after a negative, repeating it with emphasis: non enim praetereundum est ne id quidem,
Cic. Verr. 2, 1, 60, § 155:nulla species ne excogitari quidem potest ornatior,
id. de Or. 3, 45, 179:non praetermittam ne illud quidem,
id. Q. Fr. 2, 5, 2:Caesar negat se ne Graeca quidem meliora legisse,
id. ib. 2, 16, 5:numquam illum ne minima quidem re offendi,
id. Lael. 27, 103; Liv. 28, 42, 16; but when ne... quidem precedes, the negative of the principal verb is omitted:sine quā ne intellegi quidem ulla virtus potest,
Cic. Tusc. 2, 13, 31:neque enim ipsius quidem regis abhorrebat animus,
Liv. 29, 12, 10: ne quidem (with no intervening word), not even (late Lat.), Gai Inst. 1, 67; id. ib. 3, 93.—In composition, to make an absolute negation of the principal idea. So in neque and nequiquam; also in nescio and nevolo; and in nefas, nefandus, nepus (for non purus), nequeo, neuter, neutiquam; in nemo, nego, nihil, nullus, numquam, and nusquam; and, lastly, with a paragogic c before o: necopinans and neglego; negotium (i. e. nec-lego; nec-otium). —B.With a proposition (in all periods of the language, and exclusively),1.In imperative sentences, to signify that something must not be done.(α).With imper.: SI HOMINEM FVLMEN IOVIS OCCISIT, NE SVPRA GENVA TOLLITOR, let him not be raised, Leg. Reg.: HOMINEM MORTVVM IN VRBE NE SEPELITO NEVE VRITO, Fragm. XII. Tab. ap. Cic. Leg. 2, 23; cf.: MVLIERES GENAS NE RADVNTO NEVE LESSVM FVNERIS ERGO HABENTO, ib.: SI NOLET, ARCERAM NE STERNITO, let him not spread, he need not spread, ib. (cf. Gell. 20, 1, 25):(β).VECTIGAL INVITEI DARE NEI DEBENTO,
Inscr. Orell. 3121; cf.art. ni, II.: abi, ne jura: satis credo,
Plaut. Pers. 4, 3, 20; 4, 5, 5:ah, ne saevi tantopere,
Ter. And. 5, 2, 27:impius ne audeto placare donis iram deorum,
Cic. Leg. 2, 9, 22:ne, pueri, ne tanta animis assuescite bella,
Verg. A. 6, 832.—With subj.:2.ne me moveatis,
Plaut. Mil. 4, 9, 1:si certum est facere, facias: verum ne post conferas Culpam in me,
Ter. Eun. 2, 3, 96:si denique veritas extorquebit, ne repugnetis,
Cic. Clu. 2, 6:ne pudori Sit tibi Musa lyrae sollers,
Hor. A. P. 406.—In wishes and asseverations: ne id Juppiter Opt. Max. sineret, etc., might Jupiter forbid it! etc., Liv. 4, 2; cf.:3.ne istuc Juppiter Opt. Max. sirit, etc.,
id. 28, 28.—With utinam: utinam ne in nemore Pelio securibus Caesa accedisset abiegna ad terram trabes, would that not, Enn. ap. Cic. Top. 16, 61 (Trag. v. 280 Vahl.): utinam ne umquam, Mede Colchis cupido corde pedem extulisses, Enn ap. Non. 297, 18 (Trag. v. 311 ib.):illud utinam ne vere scriberem!
Cic. Fam. 5, 17, 3; v. utinam.—With si:ne vivam, si scio,
may I not live, may I die, if I know, Cic. Att. 4, 16, 8:sed ne vivam, si tibi concedo,
id. Fam. 7, 23, 19:ne sim salvus, si aliter scribo ac sentio,
id. ib. 16, 13, 1.—In concessive and restrictive clauses (conceived as softened commands; cf. II. init.).(α).In concessions, nemo is, inquies, umquam fuit. Ne fuerit:(β).ego enim, etc.,
there may not have been; suppose there was not, Cic. Or. 29, 101; cf.:pugnes omnino, sed cum adversario facili. Ne sit sane: videri certe potest,
id. Ac. 2, 26, 85; 2, 32, 102:ne sit sane summum malum dolor: malum certe est,
id. Tusc. 2, 5, 14:ne sint in senectute vires: ne postulantur quidem vires a senectute,
id. Sen. 11, 34:ne sit igitur sol, ne luna, ne stellae, quoniam nihil esse potest, nisi quod attigimus aut vidimus,
id. N. D. 1, 31, 88; Liv. 31, 7:nec porro malum, quo aut oppressus jaceas, aut, ne opprimare, mente vix constes?
though you be not crushed; supposing you are not crushed, Cic. Tusc. 4, 17, 39.—In restrictive clauses:4.sint sane liberales ex sociorum fortunis, sint misericordes in furibus aerarii, ne illi sanguinem nostrum largiantur, etc.,
only let them not; if they only will not, Sall. C. 52, 12. So, dum ne, dummodo ne, modo ne, and dum quidem ne; v. dum and modo: me vero nihil istorum ne juvenem quidem movit umquam: ne nunc senem, much less now I am old = nedum, Cic. Fam. 9, 26, 2; cf.:vix incedo inanis, ne ire posse cum onere existumes,
Plaut. Am. 1, 1, 174: scuta si homines inviti dant, etsi ad salutem communem dari sentiunt: ne quem putetis sine maximo dolore argentum caelatum domo protulisse, much less can you suppose, etc., Cic. Verr. 2, 4, 23, § 52; Liv. 3, 52.—In clauses which denote a purpose or result.a.Ut ne, that not, lest, so that not (very rare after the August. period; in Livy only in a few doubtful passages; in Cæsar, Seneca, and Tacitus not at all; v. under II.): quos ego ope meā Pro incertis certos... Dimitto, ut ne res temere tractent turbidas, Enn. ap. Cic. de Or. 1, 45, 199 (Trag v. 189 Vahl.): vestem ut ne inquinet, Plaut. Capt. 2, 2, 17. pergunt turbare usque, ut ne quid possit conquiescere, id. Most. 5, 1, 12:b.haec mihi nunc cura est maxima, ut ne cui meae Longinquitas aetatis obstet,
Ter. Hec. 4, 2, 19:ego, pol, te ulciscar, ut ne impune nos illuseris,
id. Eun. 5, 4, 19:excitandam esse animadversionem et diligentiam, ut ne quid inconsiderate negligenterque agamus,
Cic. Off. 1, 29, 103:equidem soleo dare operam, ut de suā quisque re me ipse doceat, et, ut ne quis alius assit, quo, etc.,
id. de Or. 2, 24, 102.—Ut... ne separated:c.quam plurimis de rebus ad me velim scribas, ut prorsus ne quid ignorem,
Cic. Att. 3, 10, 3:ut causae communi salutique ne deessent,
id. Verr. 2, 4, 63, § 140:lata lex est, ne auspicia valerent, ut omnibus fastis diebus legem ferri liceret: ut lex Aelia, lex Fufia ne valeret,
id. Sest. 15, 33; id. N. D. 1, 7, 17:vos orant atque obsecrant, judices, ut in actore causae suae deligendo vestrum judicium ab suo judicio ne discrepet,
id. Div. in Caecil. 4, 14.—Qui ne, quo ne, and quomodo ne (ante- and post-class. for ut ne):II.ego id agam, mihi qui ne detur,
Ter. And. 2, 1, 35:moxque ad aram, quo ne hostis dolum persentisceret, aversusque a duce assistit,
Dict. Cret. 4, 11: quaeritis maximis sumptibus faciendis, quomodo ne tributa conferatis, Gr. hôs mê, Rutil. Lup. 1, 9.In the several uses of the adv. ne, described above, the transition to its use to connect clauses is clearly seen (v. esp. I. B. 3. and 4.). In intentional clauses, and after verbs of fearing and avoiding, ne becomes a conjunction.A.In intentional clauses for ut ne, that not, lest: nolite, hospites, ad me adire: ilico isti! Ne contagio mea bonis umbrave obsit, approach me not; let not my presence harm you, i. e. lest my presence should harm you, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 12, 26 (Trag. v. 405 Vahl.):B.omitto innumerabiles viros, quorum singuli saluti huic civitati fuerunt... ne quis se aut suorum aliquem praetermissum queratur,
Cic. Rep. 1, 1, 1; 1, 7, 12; 1, 5, 9:Caesarem complexus obsecrare coepit, ne quid gravius in fratrem statueret,
Caes. B. G. 1, 20.—Esp. after verbs expressing forethought, care, etc.:vide sis, ne quid imprudens ruas,
Ter. Heaut. 2, 3, 128:considera, ne in alienissimum tempus cadat adventus tuus,
Cic. Fam. 15, 14, 4:Cocceius, vide, ne frustretur,
Cic. Att. 12, 18, 3 et saep.—After verbs signifying to fear, frighten, etc. (esp. metuo, timeo, vereor, horreo, paveo, terreo, conterreo; also, timor est, metus est, spes est, periculum est), to express the wish that something may not take place; represented in English by that (because in English the particle depends on the idea of fearing, not of wishing):b.metuo et timeo, ne hoc tandem propalam flat,
that it will be discovered, Plaut. Mil. 4, 8, 38:timeo ne malefacta mea sint inventa omnia,
id. Truc. 4, 2, 61:vereor ne quid Andria apportet mali,
Ter. And. 1, 1, 46:metuebat ne indicarent,
Cic. Mil. 21, 57:mater cruciatur et sollicita est, ne filium spoliatum omni dignitate conspiciat,
id. Mur. 41, 88:hic ne quid mihi prorogetur, horreo,
id. Att. 5, 21, 3:id paves, ne ducas tu illam, tu autem ut ducas,
Ter. And. 2, 2, 12:esse metus coepit, ne, etc.,
Ov. M. 7, 715:terruit gentīs, grave ne rediret Saeculum Pyrrhae,
Hor. C. 1, 2, 5:non periclumst, nequid recte monstres,
Plaut. Ps. 1, 3, 55:pavor ceperat milites, ne mortiferum esset vulnus,
Liv. 24, 42 —When the dependent clause is negative, with non or nihil, that not:c.vereor ne exercitum firmum habere non possit,
Cic. Att. 7, 12, 2:unum vereor ne senatus Pompeium nolit dimittere,
id. ib. 5, 18, 1:timeo ne non impetrem,
id. ib. 9, 6, 6; id. Tusc. 1, 31, 76.—With the negative before the verb:C.non vereor, ne quid temere facias,
Cic. Fam. 2, 7, 1; 2, 1, 4:timere non debeo, ne non iste illā cruce dignus judicetur,
id. Verr. 2, 5, 67, § 171.—After verbs signifying to avoid, warn, hinder, forbid, refuse (caveo, impedio, resisto, interdico, refuto, rarely veto), instead of the simple object, that not, lest:2.qui cavet, ne decipiatur, etc.,
Plaut. Capt. 2, 2, 5:cavete, judices, ne nova proscriptio instaurata esse videatur,
Cic. Rosc. Am. 53, 153; id. Fam. 3, 12, 4;v. caveo: casus quidam ne facerem impedivit,
Cic. Fat. 1, 1:unus ne caperetur urbs causa fuit,
Liv. 34, 39. [p. 1194]- nĕ (also apocopated n' and only n), interrog. and enclit. part. [weakened from nē]. It simply inquires, without implying either that a negative or an affirmative reply is expected (cf. num, nonne), and emphasizes the word to which it is joined;(α).which is always, in classic Latin, the first word of the clause (ante- class. after other words: sine dote uxoremne?
Plaut. Trin. 2, 2, 94; 1, 2, 141; id. As. 5, 2, 78; id. Mil. 3, 1, 92). In direct questions it is translated by giving an interrogative form to the sentence; in indirect interrogations by whether.In direct interrogations, with indic.:(β).meministine me in senatu dicere? etc.,
Cic. Cat. 1, 3, 7:potestne rerum major esse dissensio?
id. Fin. 3, 13, 44:tune id veritus es?
id. Q. Fr. 1, 3, 1:jamne vides, belua, jamne sentis? etc.,
id. Pis. 1, 1:quid, si etiam falsum illud omnino est? tamenne ista tam absurda defendes?
id. N. D. 1, 29, 81; cf. id. Rosc. Am. 15, 44:quiane auxilio juvat ante levatos?
Verg. A. 4, 538:tun' te audes Sosiam esse dicere?
Plaut. Am. 1, 1, 217:valuistin?
id. Trin. 1, 2, 12.—After an elided s:satin habes, si feminarum nulla'st: quam aeque diligam?
Plaut. Am. 1, 3, 11:pergin autem?
id. ib. 1, 3, 41:vin commutemus?
id. Trin. 1, 2, 21 al. —Esp. with rel. pron.; ellipt.: quemne ego servavi? i. e. do you mean the one whom? etc., Plaut. Mil. 1, 1, 13: quodne vobis placeat, displiceat mihi? can it be that what pleases? etc., id. ib. 3, 1, 19; id. Merc. 3, 3, 12; id. Am. 2, 2, 65;(γ).so quin for quine,
id. Trin. 2, 2, 79 Brix ad loc.; id. Bacch. 2, 3, 98; id. Most. 3, 2, 50 al.—So with ut and si:utine adveniens vomitum excutias mulieri?
Plaut. Merc. 3, 3, 15; id. Rud. 4, 4, 19:sin, saluti quod tibi esse censeo, id. consuadeo,
id. Merc. 1, 2, 32.—In indirect interrogations, with subj., whether:(δ).ut videamus, satisne ista sit justa defectio,
Cic. Ac. 1, 12, 43:Publilius iturusne sit in Africam et quando, ex Aledio scire poteris,
id. Att. 12, 24, 1:videto vasa, multane sient,
Cato, R. R. 1:quem imitari possimusne, ipse liber erit indicio,
Varr. L. L. 7, § 4 Müll.; cf. id. ib. 10, § 9.—Sometimes affixed to an interrogative pronoun, Plaut. Cist. 4, 1, 2:(ε).quone malo mentem concussa? Timore deorum,
Hor. S. 2, 3, 295; cf.:uterne Ad casus dubios fidet sibi certius?
id. ib. 2, 2, 107; and:illa rogare: Quantane?
id. ib. 2, 3, 317.—-ne is sometimes used for nonne, where an affirmative reply is expected:(ζ).misine ego ad te epistulam?
Plaut. Bacch. 3, 6, 22; id. Trin. 1, 2, 92; 99; id. Most. 2, 1, 15:rectene interpretor sententiam tuam,
Cic. Tusc. 3, 17, 37; id. Fin. 2, 32, 104.—Rarely = num:b.potestne virtus servire?
Cic. de Or. 1, 52, 226:potesne dicere?
id. Tusc. 1, 27, 67; id. Sen. 16, 56.—With an, annon, or anne, in the second interrogation, v. an.—With necne, v. neque.—Sometimes pleonastic with utrum, followed by an (mostly anteclass.):3.est etiam illa distinctio, utrum illudne non videatur aegre ferendum... an, etc.,
Cic. Tusc. 4, 27, 59:sed utrum strictimne attonsurum dicam esse an per pectinem, nescio,
Plaut. Capt. 2, 2, 18 Brix ad loc.; id. Most. 3, 1, 151; id. Bacch. 1, 1, 42; cf. Madv. Gram. § 452, obs. 1.—Sometimes, in the second interrogation, ne for an (mostly poet.):Smyrna quid et Colophon? Majora minorane fama?
Hor. Ep. 1, 11, 3:ut in incerto fuerit, vicissent victine essent,
Liv. 5, 28, 5:cum interrogaretur, utrum pluris patrem matremne faceret,
Nep. Iphicr. 3, 4.nē, interj. (incorrectly written nae), = nai, nê, truly, verily, really, indeed (only joined with pers. pron. ego, tu, and with the demonstratives ille, iste, hic, and their advv.; in class, prose usually with a conditional clause).I.In gen.:II.ne ego homo infelix fui, Qui non alas intervelli,
Plaut. Am. 1, 1, 169; cf.:ne ego haud paulo hunc animum malim quam, etc.,
Cic. Tusc. 1, 42, 99:ne ego, inquam, si ita est, velim tibi eum placere quam maxime,
id. Brut. 71, 249. So, ne tu, etc., id. Phil. 2, 2, 3; Ter. Eun. 2, 2, 54; Liv. 26, 6, 15: ne ille, Naev. ap. Non. 73, 18 (Trag. Rel. p. 9 v. 40 Rib.); Plaut. Ps. 3, 1, 3; Cic. Cat. 2, 3, 6:ne iste,
Ter. And. 2, 1, 24; id. Heaut. 4, 1, 8 al.—Connected with other affirmative particles, as hercle, edepol, mecastor, medius fidius:ne tu hercle,
Plaut. As. 2, 4, 6; id. Curc. 1, 3, 38: ne ille hercle, id. Bacch. 2, 3, 76:edepol ne ego,
id. Men. 5, 5, 10:edepol ne tu,
id. ib. 1, 2, 50:ne ista edepol,
id. Am. 2, 2, 213:ne istuc mecastor,
id. Men. 5, 1, 34 (729 Ritschl):ne ille, medius fidius,
Cic. Tusc. 1, 30, 74; cf.:medius fidius ne tu,
id. Att. 4, 4, 6, § 2.— Rarely with a pron. poss.:edepol ne meam operam, etc.,
Ter. Hec. 5, 3, 1. (All passages in which ne stands in classic prose without a pronoun are probably corrupt; cf. Haase in Reisig's Vorles. p. 379 sq.; v. Liv. 26, 31, 10; 34, 4, 16 Weissenb.) -
12 abverto
ā-verto (arch. - vorto; in MSS. also abverto; cf. ab init.), ti, sum, 3, v. a., to turn something away from a place, to avert, turn off, remove, etc. (opp. adverto).I.Lit.A.In gen.a.Constr. aliquem ab or with the simple abl.; the limit designated by in with acc. (more rarely by ad):b.ab saxo avortit fluctus ad litus scapham,
Plaut. Rud. 1, 2, 76: Jup. Te volo, uxor, conloqui. Quor ted avortisti? Alc. Est ita ingenium meum:Inimicos semper osa sum optuerier,
id. Am. 3, 2, 18:(M. Lepidus) Antonio diadema Caesari imponente se avertit,
Cic. Phil. 5, 14; id. Balb. 5, 11:aliquid ab oculis,
id. N. D. 2, 56, 141:nos flumina arcemus, dirigimus, avertimus,
turn off, id. ib. 2, 60, 152; so Liv. 41, 11, 3: quod iter ab Arari Helvetii averterant, had turned aside their march from Caes. B. G. 1, 16 et saep.:locis seminis ic tum,
Lucr. 4, 1273:Italiā Teucrorum regem,
Verg. A. 1, 42:a ceteris omnium in se oculos,
Liv. 2, 5, 6:in comitiorum disceptationem ab lege certamen,
id. 3, 24, 9:ab hominibus ad deos preces,
id. 6, 20, 10: se alicui, instead of ab aliquo. Col. 6, 37, 10.—And poet. with acc.:quo regnum Italiae Libycas averteret oras,
Verg. A. 4, 106. —With dat.:Quod mihi non patrii poterant avertere amici,
Prop. 4, 24, 9; so Val. Fl. 3, 491.—Also without an antecedent ab (since this is included in the verb) with in with acc.:in fugam classem, Liv 22, 19, 11: dissipatos in fugam,
id. 34, 15, 2; hence absol.:mille acies avertit avertetque (sc. in fugam),
put to flight, id. 9, 19, 17.—Pass. in mid. signif. with the acc., in the Greek manner, to turn away from:c.equus fontes avertitur,
Verg. G. 3, 499 (cf. the Gr. apostrephesthai to hudôr, and aversari):oppositas impasta avertitur herbas,
Stat. Th. 6, 192; Petr. 124, 248.—As v. n. avertere = se avertere, to turn one's self away, to retire:B.ob eam causam huc abs te avorti,
Plaut. Mil. 4, 2, 83:ecce avortit,
id. ib. 2, 2, 50:dixit et avertens roseā cervice refulsit,
Verg. A. 1, 402:tum prora avertit,
id. ib. 1, 104:avertit et ire in Capitolium coepit,
Gell. 4, 18, 4 al. —To take away, drive away, carry off, steal, embezzle, to appropriate to one ' s self:II.pecuniam publicam,
Cic. Verr. 2, 1, 4:compertum publicam pecuniam avertisse,
Tac. H. 1, 53:aliquid domum tuam,
Cic. Verr. 2, 3, 19:praedam omnem domum avertebant,
Caes. B. C. 3, 59:intellexistis innumerabilem frumenti numerum per triennium aversum a re publicā esse ereptumque aratoribus,
Cic. Verr. 2, 3, 69 fin.:auratam Colchis pellem,
to carry off, Cat. 64, 5:quattuor a stabulis tauros,
Verg. A. 8, 208:avertere praedas,
id. ib. 10, 78:carā pisces avertere mensā,
Hor. S. 2, 4, 37.—Trop.A.To turn, divert a person from a course of action, purpose, etc.:B.accusandi terrores et minae populi opinionem a spe adipiscendi avertunt,
Cic. Mur. 21:avertant animos a spe recuperandae arcis,
Liv. 9, 24, 11:qui mentem optimi viri a defensione meae salutis averterant,
Cic. Sest. 31:ut nec vobis averteretur a certamine animus,
Liv. 1, 28, 5:animum a pietate,
id. 7, 5, 7:aliquem ab incepto avertit,
id. 23, 18, 9:a philosophiā,
Suet. Ner. 52.—Aliquem, to turn away from one in feeling, i. e. to make averse or disinclined to, to alienate, estrange:A.legiones abducis a Bruto. Quas? nempe eas, quas ille a C. Antonii scelere avertit et ad rem publicam suā auctoritate traduxit,
Cic. Phil. 10, 3:ipse Pompeius totum se ab ejus (sc. Caesaris) amicitiā averterat,
had quite alienated himself from, Caes. B. C. 1, 4:civitates ab alicujus amicitiā,
id. ib. 3, 79:popularium animos,
Sall. J. 111, 2:futurum, uti totius Galliae animi a se averterentur,
Caes. B. G. 1, 20:nobis mentem deorum,
Cat. 64, 406.—Hence, āver-sus, a, um, P. a.Turned off or away: aversum hostem videre nemo potuit, turned away, i. e. turned in flight, Caes. B. G. 1, 26; hence, backwards, behind, back ( = a tergo; opp. adversus), distant:B.et adversus et aversus impudicus es,
before and behind, Cic. de Or. 2, 63, 256:canities homini semper a priori parte capitis, tum deinde ab aversā,
Plin. 11, 37, 47, § 131; 11, 52, 113, § 272: ne aversos nostros aggrederentur, fall upon our troops in the rear, Galba ap. Cic. Fam. 10, 30, 3:ne aversi ab hoste circumvenirentur,
from behind, in the rear, Caes. B. G. 2, 26:aversos proterere,
id. B. C. 2, 41: aversi vulnerantur, Auct. B. Alex. 30;32: aversum ferro transfixit,
Nep. Dat. 11, 5:aversos boves caudis in speluncam traxit,
backwards, Liv. 1, 7, 5 (cf. Prop. 5, 9, 12:Aversos caudā traxit in antra boves): aversa hosti porta,
Tac. A. 1, 66:scribit in aversā Picens epigrammata chartā,
upon the back of the paper, Mart. 8, 62 (cf. Juv. 1, 6: liber scriptus in tergo), and so al.— Trop.:milites aversi a proelio,
withdrawn from the battle, Caes. B. C. 2, 12. — Subst.: āversum, i, n., the hinder or back part, the back (as subst. only in the plur.):per aversa castrorum receptus est,
Vell. 2, 63 Ruhnk.:per aversa urbis fugam dederat,
Liv. 5, 29, 4: ad aversa insulae, id. [p. 215] 37, 27, 2:aversa montis,
Plin. 4, 11, 18, § 41: aversa Indiae, the back or remoter parts of India, id. 37, 8, 33, § 110.—So in adverb. phrase: in aversum, backwards:Cetera animalia in aversum posterioribus pedibus quam prioribus,
Plin. 11, 45, 101, § 248 (Jan, in diversum):collum circum agit (lynx) in aversum,
id. 11, 47, 107, § 256 (Jan, in aversum se; Sillig, in adversum). —Disinclined, alienated, unfavorable, opposed, hostile, averse; constr. with ab, with dat., or absol.(α).With ab (so most frequently in Cicero):(β).aversus a Musis,
Cic. Arch. 9, 20:aversus a vero,
id. Cat. 3, 9, 21:turbidi animorum motus, aversi a ratione, et inimicissimi mentis vitaeque tranquillae,
id. Tusc. 4, 15, 34:Quintus aversissimo a me animo fuit,
id. Att. 11, 5 fin.; Col. 11, 1, 14:aversissimus ab istis prodigiis sum,
Sen. Ep. 50.—With dat.:(γ).aversus mercaturis,
Hor. S. 2, 3, 107:vilicus aversus contubernio,
Col. 12, 1, 2:defensioni aversior,
Quint. 7, 1, 11 (but acc. to the MSS., adversior seems here to deserve the preference; so Halm; cf. Spald. and Zumpt ad h. l.).—Absol.:aversa deae mens,
Verg. A. 2, 170:aversa voluntas,
id. ib. 12, 647:aversos soliti componere amicos,
Hor. S. 1, 5, 29:aversus animus,
Tac. H. 4, 80 et saep.:vultus aversior,
Sen. Ira, 2, 24:aversi animis,
Tac. A. 14, 26.— Adv. not used. -
13 acer
1.ăcer, ĕris, n. [kindred with Germ. Ahorn] (f. Serv. ap. Prisc. p. 698 P.), the maple-tree, Plin. 16, 15, 26, § 66 sq.—II.Transf., the wood of the maple-tree, maplewood, used, on account of its hardness and firmness, for writing-tablets, Plin. 33, 11, 52, § 146; Ov. Am. 1, 11, 28.2.ācer, cris, cre, adj. (m. acris, Enn.; f. acer, Naev. and Enn.; acrus, a um, Pall.; Veg.; cf. Charis. 63 and 93 P.) [cf. akis, akôn, akmê, akros, ôkus, oxus; Sanscr. acan = dart, acus = swift; Germ. Ecke; Engl. edge, to egg; and with change of quantity, ăcus, acuo, ăceo, ăcies, ăcerbus], sharp, pointed, piercing, and the like.I.Prop., of the senses and things affecting them, sharp, dazzling, stinging, pungent, fine, piercing:a.praestans valetudine, viribus, formā, acerrimis integerrimisque sensibus,
Cic. Tusc. 5, 15, 45. So,Of the sight:b.acerrimus sensus videndi,
Cic. de Or. 2, 87, 357:acres oculi,
id. Planc. 27:splendor,
Lucr. 4, 304:quidam colores ruboris acerrimi,
Sen. Q. N. 1, 14 al. —Of the hearing:c.voce increpet acri?
Lucr. 3, 953:aurium mensura, quod est acrius judicium et certius,
Cic. de Or. 3, 47:acrem flammae sonitum,
Verg. G. 4, 409:acri tibiā,
Hor. C. 1, 12, 1.—Of smell, Lucr. 4, 122:d.exstinctum lumen acri nidore offendit nares,
id. 6, 792; cf. ib. 1216:unguentis minus diu delectemur summa et acerrima suavitate conditis, quam his moderatis,
Cic. de Or. 3, 25, 99:odor,
Plin. 12, 17, 40.—Of taste: ut vitet acria, ut est sinapi, cepa, allium, Var. ap. Non. 201, 13:e.acres humores,
sharp juices, Cic. N. D. 2, 23:lactuca innatat acri stomacho,
an acid stomach, Hor. S. 2, 4, 59; cf. ib. 2, 8, 7:dulcibus cibis acres acutosque miscere,
Plin. Ep. 7, 3 al. —Of sensation in its widest extent: aestatem auctumnus sequitur, post acer hiems fit, sharp, severe, Enn. ap. Prisc. p. 647 P. (Ann. v. 406 ed. Vahl.—cf. Lucr. 3, 20; 4, 261); and so Hor.: solvitur acris hiems, C. 1. 4, 1. —B.Of the internal states of the human system, violent, sharp, severe, gnawing:II.fames, Naev. ap. Prisc. l. l. (B. Punic. p. 18 ed. Vahl.): somnus, Enn. ap. Prisc. l. l. (Ann. v. 369): morbus,
Plaut. Men. 5, 2, 119:dolor,
Lucr. 6, 650:sitis,
Tib. 1, 3, 77 al.Of the states of mind: violent, vehement, passionate, consuming: mors amici subigit, quae mihi est senium multo acerrimum, Att. ap. Non. 2, 22:B.acri ira percitus,
Lucr. 5, 400: cf. 3, 312;6, 754 (on the contrary, 5, 1194: iras acerbas): acres curae,
Lucr. 3, 463, and Var. ap. Non. 241:luctus,
ib. 87:dolor,
Verg. A. 7, 291:metus,
Lucr. 6, 1211; Verg. A. 1, 362:amor,
Tib. 2, 6, 15:acrior ad Venerem cupido,
Curt. 6, 5 al. (Among unpleasant sensations, acer designates a piercing, wounding by sharpness; but acerbus the rough, harsh, repugnant, repulsive.)—Applied to the intellectual qualities, subtle, acute, penetrating, sagacious, shrewd:C.acrem irritat virtutem animi,
Lucr. 1, 70:acri judicio perpende,
id. 2, 1041:memoria,
strong, retentive, Cic. de Or. 2, 87:vir acri ingenio,
id. Or. 5; cf. id. Sest. 20 al. —Applied to moral qualities.1.In a good sense, active, ardent, eager, spirited, brave, zealous:2.milites,
Cic. Cat. 2, 10:civis acerrimus,
an ardent patriot, id. Fam. 10, 28:defensor,
id. ib. 1, 1:studio acriore esse,
id. de Or. 1, 21:jam tum acer curas venientem extendit in annum rusticus,
Verg. G. 2, 405 al. —In a bad sense, violent, hasty, hot, passionate, fierce, severe (very freq.):D.uxor acerrima,
enraged, angry, Plaut. Merc. 4, 4, 56; Ter. Ph. 2, 1, 32:dominos acres,
Lucr. 6, 63; Nep. Tim. 3, 5; cf. Bremi Nep. Eum. 11, 1. Also, of animals, Lucr. 4, 421; 5, 860; Verg. A. 4, 156; Hor. Epod. 12, 6; 2, 31; Nep. Eum. 11, 1. —Of abstract things (mostly poet.), Ter. Ph. 2, 2, 32:egestas,
Lucr. 3, 65:poenas,
id. 6, 72:impetus,
ib. 128; 392:acerrimum bellum,
Cic. Balb. 6:nox acerrima atque acerbissima,
id. Sull. 18:acrius supplicium,
id. Cat. 1, 1; in Quint.: acres syllabae, which proceed from short to long, 9, 4.—Acer is constr. with abl., and also (esp. in the histt. of the silv. age) with gen., Vell. 1, 13; Tac. H. 2, 5 al.; cf. Ramsh. § 107, 6 note. With in, Cic. Fam. 8, 15; with inf., Sil. 3, 338.— Adv.: ācrĭter, sharply, strongly, vehemently, eagerly, zealously, etc., in all the signif. of the adj., Plaut. Cist. 1, 1, 110; id. Ps. 1, 3, 39; Lucr. 6, 783; Cic. Tusc. 1, 30 al.— Comp., Lucr. 3, 54; 5, 1147; Hor. S. 2, 3, 92; Tac. A. 6, 45; 13, 3.— Sup., Cic. Fl. 11; id. Fam. 10, 28; 15, 4.—Also, ācre, Sall. Fragm. ap. Non. p. 132, 25; App. M. 10, 32; and perh. Pers. 4, 34. -
14 adsentior
as-sentĭor ( ads-, Fleck., B. and K., Halm, Weissenb.; ass-, Merk.), sensus, 4, v. dep. [sentio] (the act. form assentio, īre, was out of use even in the time of Varro, Varr. L. L. Fragm. ap. Gell. 2, 25, 9; cf. Spald. ad Quint. 1, 5, 55. The middle use of the word corresponds far better with its signif. than the active; for while adsentio prop. signif. only sentiendo accedere ad aliquem or aliquid, to make known one's inclination or feeling toward any object, whether in favor of or against it; the middle, assentior, = sentiendo se applicare, designates a friendly joining of one's self to any one. The act. form, adsentio, is found in Plaut. Am. 2, 2, 192; id. Rud. 4, 3, 36; Att. and Pompon. ap. Non. p. 469, 16 sq.; Verg. A. 2, 130; in Cic. only three times in epist. style (which is worthy of notice; cf. absque), Fam. 5, 2, 9; Att. 9, 9; and ad Q. Fr. 2, 1, 2; cf. Diom. p. 377 P.;but after the time of the poets of the Aug. per. it is often found, particularly in the post-Aug. histt., together with the class. mid. form, used in like manner: assensit precibus Rhamnusia justis,
Ov. M. 3, 406; 9, 259; 14, 592 al.:cum de aliis rebus adsentire se veteribus Gabinis diceret,
Liv. 1, 54:Adsensere atque etc.,
Tac. H. 5, 3; id. A. 3, 51; 3, 23; Suet. Vesp. 6; Curt. 4, 13, 4; Gell. 6, 5, 5 al.), lit., to join one in opinion, to agree with; hence, to assent to, give assent, to approve, give approval; with dat. or absol.: adsensus sum homini, Lucil. ap. Prisc. p. 801:Adsentio,
Plaut. Rud. 4, 3, 36:adsensi sunt omnes,
Vulg. Gen. 34, 24:cum saepissime tibi senatus maximis sit de rebus adsensus,
Cic. de Or. 1, 49, 214; id. Balb. 27:si ulli rei sapiens adsentietur,
id. Ac. 2, 21, 67:cui (sententiae) sunt adsensi ad unum,
id. Fam. 10, 16:quibus (verbis) adsensi sunt in conspectu meo,
Vulg. Jer. 34, 24; ib. 2 Macc. 14, 26: in quibus adsentior sollicitam et periculosam justitiam non esse sapientis, Cic. Rep. Fragm. ap. Prisc. p. 801 P.:sapientem, si adsensurus esset, etiam opinaturum, etc.,
id. Ac. 2, 21, 67:verbo adsentiri,
Sall. C. 52, 1:omnes adsensi sunt partibus dividundis,
Liv. 25, 30; 41, 24 al.:cui non adsentior,
Quint. 9, 3, 49 Spald.:ne adsentiri necesse esset,
Suet. Caes. 80 et saep.—So of conduct, to yield:quam ob rem adsentire nobis,
Vulg. Dan. 13, 20.— With neutr. acc. aliquid, cetera, etc.:non habeo autem quid tibi adsentiar,
Cic. N. D. 3, 25, 64:vitiosum est adsentiri quidquam falsum,
id. Ac. 2, 21, 68:cetera adsentior Crasso,
id. de Or. 1, 9, 35:Mihi quoque adsunt testes, qui illut quod ego dicam adsentiant,
Plaut. Am. 2, 2, 192:illud quod a te dictum est, valde tibi adsentior,
Cic. de Or. 1, 28, 126; so id. ib. 3, 48, 182.► Pass.: is (sapiens) multa sequitur probabilia, non comprehensa neque percepta neque adsensa, sed similia veri, nor assented to as perceived by sense (cf. assensio and assensus), Cic. Ac. 2, 31, 99.—And impers.:Bibulo adsensum est,
Cic. Fam. 1, 2. -
15 adssentio
as-sentĭor ( ads-, Fleck., B. and K., Halm, Weissenb.; ass-, Merk.), sensus, 4, v. dep. [sentio] (the act. form assentio, īre, was out of use even in the time of Varro, Varr. L. L. Fragm. ap. Gell. 2, 25, 9; cf. Spald. ad Quint. 1, 5, 55. The middle use of the word corresponds far better with its signif. than the active; for while adsentio prop. signif. only sentiendo accedere ad aliquem or aliquid, to make known one's inclination or feeling toward any object, whether in favor of or against it; the middle, assentior, = sentiendo se applicare, designates a friendly joining of one's self to any one. The act. form, adsentio, is found in Plaut. Am. 2, 2, 192; id. Rud. 4, 3, 36; Att. and Pompon. ap. Non. p. 469, 16 sq.; Verg. A. 2, 130; in Cic. only three times in epist. style (which is worthy of notice; cf. absque), Fam. 5, 2, 9; Att. 9, 9; and ad Q. Fr. 2, 1, 2; cf. Diom. p. 377 P.;but after the time of the poets of the Aug. per. it is often found, particularly in the post-Aug. histt., together with the class. mid. form, used in like manner: assensit precibus Rhamnusia justis,
Ov. M. 3, 406; 9, 259; 14, 592 al.:cum de aliis rebus adsentire se veteribus Gabinis diceret,
Liv. 1, 54:Adsensere atque etc.,
Tac. H. 5, 3; id. A. 3, 51; 3, 23; Suet. Vesp. 6; Curt. 4, 13, 4; Gell. 6, 5, 5 al.), lit., to join one in opinion, to agree with; hence, to assent to, give assent, to approve, give approval; with dat. or absol.: adsensus sum homini, Lucil. ap. Prisc. p. 801:Adsentio,
Plaut. Rud. 4, 3, 36:adsensi sunt omnes,
Vulg. Gen. 34, 24:cum saepissime tibi senatus maximis sit de rebus adsensus,
Cic. de Or. 1, 49, 214; id. Balb. 27:si ulli rei sapiens adsentietur,
id. Ac. 2, 21, 67:cui (sententiae) sunt adsensi ad unum,
id. Fam. 10, 16:quibus (verbis) adsensi sunt in conspectu meo,
Vulg. Jer. 34, 24; ib. 2 Macc. 14, 26: in quibus adsentior sollicitam et periculosam justitiam non esse sapientis, Cic. Rep. Fragm. ap. Prisc. p. 801 P.:sapientem, si adsensurus esset, etiam opinaturum, etc.,
id. Ac. 2, 21, 67:verbo adsentiri,
Sall. C. 52, 1:omnes adsensi sunt partibus dividundis,
Liv. 25, 30; 41, 24 al.:cui non adsentior,
Quint. 9, 3, 49 Spald.:ne adsentiri necesse esset,
Suet. Caes. 80 et saep.—So of conduct, to yield:quam ob rem adsentire nobis,
Vulg. Dan. 13, 20.— With neutr. acc. aliquid, cetera, etc.:non habeo autem quid tibi adsentiar,
Cic. N. D. 3, 25, 64:vitiosum est adsentiri quidquam falsum,
id. Ac. 2, 21, 68:cetera adsentior Crasso,
id. de Or. 1, 9, 35:Mihi quoque adsunt testes, qui illut quod ego dicam adsentiant,
Plaut. Am. 2, 2, 192:illud quod a te dictum est, valde tibi adsentior,
Cic. de Or. 1, 28, 126; so id. ib. 3, 48, 182.► Pass.: is (sapiens) multa sequitur probabilia, non comprehensa neque percepta neque adsensa, sed similia veri, nor assented to as perceived by sense (cf. assensio and assensus), Cic. Ac. 2, 31, 99.—And impers.:Bibulo adsensum est,
Cic. Fam. 1, 2. -
16 adstupeo
a-stŭpĕo ( ads-, Merk.), ēre, v. n., to be amazed at or on account of, to be astonished at (rare, and mostly poet.;perh. not before the Aug. per.): Adstupet ipse sibi,
Ov. M. 3, 418:Cui fida manus proceresque socerque Adstupet oranti,
Stat. Th. 3, 406:divitiis,
Sen. Tranq. Vit. 1, 8; Sid. Ep. 5, 5.—Of inanimate things:nemus adstupet,
Stat. Th. 2, 13. -
17 aethereus
I.Lit.:II.sidera aetheriis affixa cavernis,
Lucr. 4, 391:(truncus) vivit et aetherias vitalīs suscipit auras,
id. 3, 405:altissima aetheriaque natura,
Cic. N. D. 2, 24 fin.: post ignem aetheriā domo Subductum, * Hor. C. 1, 3, 29.—Transf.A.Pertaining to heaven, heavenly, celestial:B.arces,
Ov. M. 15, 858:umbrae,
the shade spread through the heavens, Cat. 66, 55:pater,
Mart. 9, 36:Olympus,
id. 9, 4:Taurus mons aetherio vertice,
i. e. which touches heaven, Tib. 1, 8, 15: aetherios animo conceperat ignes, i. e. heavenly inspiration (Gr. enthousiasmos), Ov. F. 1, 473.—Pertaining to the air in gen.:C.nubes,
Lucr. 4, 182:aurae,
id. 3, 406:aqua,
i. e. rain, Ov. F. 1, 682.—Pertaining to the upper world:vesci aurā Aetheriā,
Verg. A. 1, 546.— Comp.:aetherior,
Jul. Val. Res Gest. Alex. M. 3, 68 Mai. -
18 aetherius
I.Lit.:II.sidera aetheriis affixa cavernis,
Lucr. 4, 391:(truncus) vivit et aetherias vitalīs suscipit auras,
id. 3, 405:altissima aetheriaque natura,
Cic. N. D. 2, 24 fin.: post ignem aetheriā domo Subductum, * Hor. C. 1, 3, 29.—Transf.A.Pertaining to heaven, heavenly, celestial:B.arces,
Ov. M. 15, 858:umbrae,
the shade spread through the heavens, Cat. 66, 55:pater,
Mart. 9, 36:Olympus,
id. 9, 4:Taurus mons aetherio vertice,
i. e. which touches heaven, Tib. 1, 8, 15: aetherios animo conceperat ignes, i. e. heavenly inspiration (Gr. enthousiasmos), Ov. F. 1, 473.—Pertaining to the air in gen.:C.nubes,
Lucr. 4, 182:aurae,
id. 3, 406:aqua,
i. e. rain, Ov. F. 1, 682.—Pertaining to the upper world:vesci aurā Aetheriā,
Verg. A. 1, 546.— Comp.:aetherior,
Jul. Val. Res Gest. Alex. M. 3, 68 Mai. -
19 aperio
ăpĕrĭo, ĕrŭi, ertum, 4, v. a. ( fut. aperibo, Plaut. Truc. 4, 2, 50; Pompon. ap. Non. p. 506, 30) [ab-pario, to get from, take away from, i.e. to uncover, like the opp. operio, from obpario, to get for, to put upon, i. e. to cover; this is the old explanation, and is received by Corssen, Ausspr. I. p. 653; II. p. 410, and by Vanicek, p. 503], to uncover, make or lay bare.I.Lit.:II.patinas,
Plaut. Ps. 3, 2, 51: apertae surae, Turp. ap. Non. p. 236, 16:apertis lateribus,
Sisenn. ib. p. 236, 26:capite aperto esse,
Varr. ib. p. 236, 25;p. 236, 28: ut corporis partes quaedam aperiantur,
Cic. Off. 1, 35, 129:caput aperuit,
id. Phil. 2, 31; Sall. H. Fragm. ap. Non. p. 236, 20:capita,
Plin. 28, 6, 17, § 60:aperto pectore,
Ov. M. 2, 339; and poet. transf. to the person:apertae pectora matres,
id. ib. 13, 688:ramum,
Verg. A. 6, 406 al. — Trop., to make visible, to show, reveal, Liv. 22, 6:dispulsā nebulā diem aperuit,
id. 26, 17 (cf. just before:densa nebula campos circa intexit): dies faciem victoriae,
Tac. Agr. 38:lux aperuit bellum ducemque belli,
Liv. 3, 15:novam aciem dies aperuit,
Tac. H. 4, 29:his unda dehiscens Terram aperit,
opens to view, Verg. A. 1, 107.—From the intermediate idea of making visible,Metaph.A.1.. To unclose, open: aperto ex ostio Alti Acheruntis, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37:2.aperite aliquis ostium,
Ter. Ad. 4, 4, 26; so id. Heaut. 2, 3, 35:forem aperi,
id. Ad. 2, 1, 13:fores,
id. Eun. 2, 2, 52; Ov. M. 10, 457; Suet. Aug. 82:januas carceris,
Vulg. Act. 5, 19:fenestram,
ib. Gen. 8, 6:liquidas vias,
to open the liquid way, Lucr. 1, 373; so Verg. A. 11, 884:sucum venis fundere apertis,
to pour out moisture from its open veins, Lucr. 5, 812:saccum,
Vulg. Gen. 42, 27:os,
ib. ib. 22, 28:labia, ib. Job, 11, 5: oculos,
ib. Act. 9, 8:accepi fasciculum, in quo erat epistula Piliae: abstuli, aperui, legi,
Cic. Att. 5, 11 fin.; so id. ib. 1, 13;6, 3: aperire librum,
Vulg. Apoc. 5, 5; 20, 12:testamentum,
Plin. 7, 52, 53, § 177 (cf.:testamentum resignare,
Hor. Ep. 1, 7, 9); Suet. Caes. 83; id. Aug. 17:sigillum aperire,
to break, Vulg. Apoc. 6, 3 al.:ferro iter aperiundum est,
Sall. C. 58, 7:locum... asylum,
to make it an asylum, Liv. 1, 8:subterraneos specus,
Tac. G. 16:navigantibus maria,
Plin. 2, 47, 47, § 122:arbor florem aperit,
id. 12, 11, 23, § 40 et saep.: aperire parietem, to open a wall, in order to put a door or window in it, Dig. 8, 2, 40: alicui oculos aperire, to give sight to (after the Heb.), Vulg. Joan. 9, 10; 9, 14 al.; so,aures aperire,
to restore hearing to, ib. Marc. 7, 35.—Trop.:B.nec ita claudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non possit,
Cic. Off. 2, 15, 54: amicitiae fores. id. Fam. 13, 10:multus apertus cursus ad laudem,
id. Phil. 14, 6 fin.:tibi virtus tua reditum ad tuos aperuit,
id. Fam. 6, 11:philosophiae fontes,
id. Tusc. 1, 3, 6; id. Mil. 31, 85 et saep.: alicujus oculos aperire, to open one's eyes, make him discern (after the Heb.), Vulg. Gen. 3, 5; 3, 7; ib. Act. 26, 18; so,alicujus cor aperire,
ib. ib. 16, 14: ventus [p. 136] incendio viam aperuit, Liv. 6, 2:occasionem ad invadendum,
id. 4, 53; so id. 9, 27: si hanc fenestram aperueritis (i.e. if you enter upon the way of complaint), nihil aliud agi sinetis, Suet. Tib. 28 (cf. Ter. Heaut. 3, 1, 72:Quantam fenestram ad nequitiem patefeceris!): quia aperuisset gentibus ostium fidei,
Vulg. Act. 14, 27; ib. Col. 4, 3.— So of the new year, to open it, i.e. begin:annum,
Verg. G. 1, 217:contigit ergo privatis aperire annum (since the consul entered upon his office the first of January),
Plin. Pan. 58, 4 Gierig and Schaef.—So also of a school, to establish, set up, begin, or open it:Dionysius tyrannus Corinthi dicitur ludum aperuisse,
Cic. Fam. 9, 18; so Suet. Gram. 16; id. Rhet. 4.— Poet.:fuste aperire caput,
i.e. to cleave, split the head, Juv. 9, 98.—Aperire locum (populum, gentes, etc.), to lay open a place, people, etc., i.e. to open an entrance to, render accessible (cf. patefacio);C.most freq. in the histt., esp. in Tacitus: qui aperuerint armis orbem terrarum,
Liv. 42, 52; 42, 4:Syriam,
Tac. A. 2, 70:omnes terras fortibus viris natura aperuit,
id. H. 4, 64:novas gentes,
id. Agr. 22:gentes ac reges,
id. G. 1:Britanniam tamdiu clausam aperit,
Mel. 3, 6, 4; Luc. 1, 465 Cort.:Eoas,
id. 4, 352:pelagus,
Val. Fl. 1, 169.—Transf. to mental objects, to disclose something unknown, to unveil, reveal, make known, unfold, to prove, demonstrate; or gen. to explain, recount, etc.:A.occulta quaedam et quasi involuta aperiri,
Cic. Fin. 1, 9, 30:explicanda est saepe verbis mens nostra de quāque re atque involutae rei notitia definiendo aperienda est,
id. Or. 33, 116:alicui scripturas aperire,
Vulg. Luc. 24, 32:tua probra aperibo omnia,
Plaut. Truc. 4, 2, 50: ne exspectetis argumentum fabulae;hi partem aperient,
Ter. Ad. prol. 23:non quo aperiret sententiam suam, sed etc.,
Cic. de Or. 1, 18, 84:eo praesente conjurationem aperit,
Sall. C. 40, 6:naturam et mores,
id. ib. 53 fin.; so id. ib. 45, 1; 47, 1; id. J. 33, 4:lux fugam hostium aperuit,
Liv. 27, 2:aperiri error poterat,
id. 26, 10:casus aperire futuros,
to disclose the future, Ov. M. 15, 559:futura aperit,
Tac. H. 2, 4.—So also, se aperire or aperiri, to reveal one's true disposition, character:tum coacti necessario se aperiunt,
show themselves in their true light, Ter. And. 4, 1, 8:studio aperimur in ipso,
Ov. A. A. 3, 371:exspectandum, dum se ipsa res aperiret,
Nep. Paus. 3, 7; Quint. prooem. § 3.—Sometimes constr. with acc. and inf., a rel.-clause, or de:cum jam directae in se prorae hostes appropinquare aperuissent,
Liv. 44, 28:domino navis, quis sit, aperit,
Nep. Them. 8, 6; so id. Eum. 13, 3: de clementiā, Auct. ad Her. 2, 31.—In a gen. sense (freq. in epistt.) in Cic. Att. 5, 1, 2: de Oppio factum est, ut volui, et maxime, quod DCCC. aperuisti, you promised, i.e. that it should be paid to him (= ostendisti te daturum, Manut.); cf.the more definite expression: de Oppio bene curāsti, quod ei DCCC. exposuisti,
id. ib. 5, 4, 3.—Hence, ăpertus, a, um, P. a.; pr., opened; hence, open, free.Lit.1.Without covering, open, uncovered (opp. tectus):2.naves apertae,
without deck, Cic. Verr. 2, 5, 40; Liv. 31, 22 fin.; cf. id. 32, 21, 14: centum tectae naves et quinquaginta leviores apertae, et saep.; v. navis.—Also, without covering or defence, unprotected, exposed:locus,
Caes. B. C. 3, 84.— Poet., of the sky, clear, cloudless:caelo invectus aperto,
Verg. A. 1, 155:aether,
id. ib. 1, 587:aperta serena prospicere,
id. G. 1, 393.—Unclosed, open, not shut (opp. clausus):B.Janua cum per se transpectum praebet apertum,
since this affords an open view through it, Lucr. 4, 272:oculi,
id. 4, 339:oculorum lumine aperto,
id. 4, 1139 et saep.:nihil tam clausum, neque tam reconditum, quod non istius cupiditati apertissimum promptissimumque esset,
Cic. Verr. 2, 4, 20:caelum patens atque apertum,
id. Div. 1, 1 (diff. from 1.); so Ov. M. 6, 693:vidit caelos apertos,
Vulg. Marc. 1, 10:apertus et propatulus locus,
Cic. Verr. 2, 4, 49:iter,
Liv. 31, 2:apertior aditus ad moenia,
id. 9, 28:campi,
id. 38, 3:per apertum limitem (viae),
Tac. H. 3, 21; Ov. M. 1, 285:fenestrae,
Vulg. Dan. 6, 10:ostia,
ib. ib. 13, 39:aequor,
Ov. M. 4, 527; so id. ib. 8, 165; 11, 555 et saep. — Poet., of a battle: nec aperti copia Martis Ulla fuit, an action in the open field, Ov. M. 13, 208.—Very freq. ăpertum, subst., that which is open, free; an open, clear space:in aperto,
Lucr. 3, 604:per apertum fugientes,
Hor. C, 3, 12, 10:impetum ex aperto facerent,
Liv. 35, 5:castra in aperto posita,
id. 1, 33; so id. 22, 4:volantem in aperto,
Plin. 10, 8, 9, § 22:in aperta prodeunt,
id. 8, 32, 50, § 117:disjecit naves in aperta Oceani,
Tac. A. 2, 23.—Trop.1.a.. Opp. to that which is concealed, covered, dark, open, clear, plain, evident, manifest, unobstructed:b.nam nihil aegrius est quam res secernere apertas ab dubiis,
nothing is, indeed, more difficult than to separate things that are evident from those that are doubtful, Lucr. 4, 467; so id. 4, 596; 1, 915; 5, 1062:cum illum ex occultis insidiis in apertum latrocinium conjecimus,
Cic. Cat. 2, 1:simultates partim obscurae, partim apertae,
id. Manil. 24:quid enim potest esse tam apertum tamque perspicuum?
id. N. D. 2, 2, 4:quid rem apertam suspectam facimus?
Liv. 41, 24:non furtim, sed vi aperta,
id. 25, 24:apertus animi motus,
Quint. 10, 3, 21:invidia in occulto, adulatio in aperto,
Tac. H. 4, 4 et saep.—So, in rhet., of clear, intelligible discourse:multo apertius ad intellegendum est, si, etc.... apertam enim narrationem tam esse oportet quam, etc.,
Cic. de Or. 2, 80, 328; cf. id. Inv. 1, 20.—Hence,Esp. as subst.: in aperto esse,(α).To be clear, evident, well known, notorious, en tôi phanerôi einai:(β).ad cognoscendum omnia illustria magis magisque in aperto,
Sall. J. 5, 3.—To be easily practicable, easy, facile (the figure taken from an open field or space):2.agere memoratu digna pronum magisque in aperto erat,
there was a greater inclination and a more open way to, Tac. Agr. 1:hostes aggredi in aperto foret,
id. H. 3, 56:vota virtusque in aperto omniaque prona victoribus,
id. Agr. 33.—Of character, without dissimulation, open, frank, candid:I.animus apertus et simplex,
Cic. Fam. 1, 9; id. Off. 3, 13, 57:pectus,
id. Lael. 26, 97. —Hence, ironically: ut semper fuit apertissimus, as he has always been very open, frank (for impudent, shameless), Cic. Mur. 35.—Hence, ăpertē, adv., openly, clearly, plainly.In gen.:II.tam aperte irridens,
Ter. Phorm. 5, 8, 62:ab illo aperte tecte quicquid est datum, libenter accepi,
Cic. Att. 1, 14, 4; id. Or. 12, 38; id. Am. 18, 67:cum Fidenae aperte descissent,
Liv. 1, 27:aperte quod venale habet ostendit,
Hor. S. 1, 2, 83:aperte revelari,
Vulg. 1 Reg. 2, 27:non jam secretis colloquiis, sed aperte fremere,
Tac. A. 11, 28:aperte adulari,
Cic. Am. 26, 99:aperte mentiri,
id. Ac. 2, 6, 18:aperte pugnare, id. ap. Aquil. Rom. 10: aperte immundus est,
Vulg. Lev. 13, 26.— Comp.:cum ipsum dolorem hic tulit paulo apertius,
Cic. Planc. 34; id. Att. 16, 3, 5; Curt. 6, 1, 11:ab his proconsuli venenum inter epulas datum est apertius quam ut fallerent,
Tac. A. 13, 1.— Sup.:hinc empta apertissime praetura,
Cic. Verr. 1, 100:equite Romano per te apertissime interfecto,
id. Har. Resp. 30:largiri,
id. ib. 56:praedari,
id. Verr. 1, 130.—Esp. of what is set forth in words or writing, plainly, clearly, freely, without reserve:nempe ergo aperte vis quae restant me loqui?
Ter. And. 1, 2, 24; id. Phorm. 4, 3, 49:aperte indicat (lex) posse rationem habere non praesentis,
Cic. ad Brut. 1, 5, 3:Non tu istuc mihi dictura aperte es, quicquid est?
Ter. Eun. 5, 1, 3:narrare,
id. Heaut. 4, 3, 24:scribere,
Cic. Fam. 5, 7, 3; Quint. 1, 5, 43.— Comp.:Planius atque apertius dicam,
Cic. Rosc. Com. 14, 43:distinguere,
Quint. 3, 6, 45.— Sup.:istius injurias quam apertissime vobis planissimeque explicare,
Cic. Verr. 2, 64, 156:aliquid apertissime ostendere,
Quint. 5, 12, 11. -
20 aperte
ăpĕrĭo, ĕrŭi, ertum, 4, v. a. ( fut. aperibo, Plaut. Truc. 4, 2, 50; Pompon. ap. Non. p. 506, 30) [ab-pario, to get from, take away from, i.e. to uncover, like the opp. operio, from obpario, to get for, to put upon, i. e. to cover; this is the old explanation, and is received by Corssen, Ausspr. I. p. 653; II. p. 410, and by Vanicek, p. 503], to uncover, make or lay bare.I.Lit.:II.patinas,
Plaut. Ps. 3, 2, 51: apertae surae, Turp. ap. Non. p. 236, 16:apertis lateribus,
Sisenn. ib. p. 236, 26:capite aperto esse,
Varr. ib. p. 236, 25;p. 236, 28: ut corporis partes quaedam aperiantur,
Cic. Off. 1, 35, 129:caput aperuit,
id. Phil. 2, 31; Sall. H. Fragm. ap. Non. p. 236, 20:capita,
Plin. 28, 6, 17, § 60:aperto pectore,
Ov. M. 2, 339; and poet. transf. to the person:apertae pectora matres,
id. ib. 13, 688:ramum,
Verg. A. 6, 406 al. — Trop., to make visible, to show, reveal, Liv. 22, 6:dispulsā nebulā diem aperuit,
id. 26, 17 (cf. just before:densa nebula campos circa intexit): dies faciem victoriae,
Tac. Agr. 38:lux aperuit bellum ducemque belli,
Liv. 3, 15:novam aciem dies aperuit,
Tac. H. 4, 29:his unda dehiscens Terram aperit,
opens to view, Verg. A. 1, 107.—From the intermediate idea of making visible,Metaph.A.1.. To unclose, open: aperto ex ostio Alti Acheruntis, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37:2.aperite aliquis ostium,
Ter. Ad. 4, 4, 26; so id. Heaut. 2, 3, 35:forem aperi,
id. Ad. 2, 1, 13:fores,
id. Eun. 2, 2, 52; Ov. M. 10, 457; Suet. Aug. 82:januas carceris,
Vulg. Act. 5, 19:fenestram,
ib. Gen. 8, 6:liquidas vias,
to open the liquid way, Lucr. 1, 373; so Verg. A. 11, 884:sucum venis fundere apertis,
to pour out moisture from its open veins, Lucr. 5, 812:saccum,
Vulg. Gen. 42, 27:os,
ib. ib. 22, 28:labia, ib. Job, 11, 5: oculos,
ib. Act. 9, 8:accepi fasciculum, in quo erat epistula Piliae: abstuli, aperui, legi,
Cic. Att. 5, 11 fin.; so id. ib. 1, 13;6, 3: aperire librum,
Vulg. Apoc. 5, 5; 20, 12:testamentum,
Plin. 7, 52, 53, § 177 (cf.:testamentum resignare,
Hor. Ep. 1, 7, 9); Suet. Caes. 83; id. Aug. 17:sigillum aperire,
to break, Vulg. Apoc. 6, 3 al.:ferro iter aperiundum est,
Sall. C. 58, 7:locum... asylum,
to make it an asylum, Liv. 1, 8:subterraneos specus,
Tac. G. 16:navigantibus maria,
Plin. 2, 47, 47, § 122:arbor florem aperit,
id. 12, 11, 23, § 40 et saep.: aperire parietem, to open a wall, in order to put a door or window in it, Dig. 8, 2, 40: alicui oculos aperire, to give sight to (after the Heb.), Vulg. Joan. 9, 10; 9, 14 al.; so,aures aperire,
to restore hearing to, ib. Marc. 7, 35.—Trop.:B.nec ita claudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non possit,
Cic. Off. 2, 15, 54: amicitiae fores. id. Fam. 13, 10:multus apertus cursus ad laudem,
id. Phil. 14, 6 fin.:tibi virtus tua reditum ad tuos aperuit,
id. Fam. 6, 11:philosophiae fontes,
id. Tusc. 1, 3, 6; id. Mil. 31, 85 et saep.: alicujus oculos aperire, to open one's eyes, make him discern (after the Heb.), Vulg. Gen. 3, 5; 3, 7; ib. Act. 26, 18; so,alicujus cor aperire,
ib. ib. 16, 14: ventus [p. 136] incendio viam aperuit, Liv. 6, 2:occasionem ad invadendum,
id. 4, 53; so id. 9, 27: si hanc fenestram aperueritis (i.e. if you enter upon the way of complaint), nihil aliud agi sinetis, Suet. Tib. 28 (cf. Ter. Heaut. 3, 1, 72:Quantam fenestram ad nequitiem patefeceris!): quia aperuisset gentibus ostium fidei,
Vulg. Act. 14, 27; ib. Col. 4, 3.— So of the new year, to open it, i.e. begin:annum,
Verg. G. 1, 217:contigit ergo privatis aperire annum (since the consul entered upon his office the first of January),
Plin. Pan. 58, 4 Gierig and Schaef.—So also of a school, to establish, set up, begin, or open it:Dionysius tyrannus Corinthi dicitur ludum aperuisse,
Cic. Fam. 9, 18; so Suet. Gram. 16; id. Rhet. 4.— Poet.:fuste aperire caput,
i.e. to cleave, split the head, Juv. 9, 98.—Aperire locum (populum, gentes, etc.), to lay open a place, people, etc., i.e. to open an entrance to, render accessible (cf. patefacio);C.most freq. in the histt., esp. in Tacitus: qui aperuerint armis orbem terrarum,
Liv. 42, 52; 42, 4:Syriam,
Tac. A. 2, 70:omnes terras fortibus viris natura aperuit,
id. H. 4, 64:novas gentes,
id. Agr. 22:gentes ac reges,
id. G. 1:Britanniam tamdiu clausam aperit,
Mel. 3, 6, 4; Luc. 1, 465 Cort.:Eoas,
id. 4, 352:pelagus,
Val. Fl. 1, 169.—Transf. to mental objects, to disclose something unknown, to unveil, reveal, make known, unfold, to prove, demonstrate; or gen. to explain, recount, etc.:A.occulta quaedam et quasi involuta aperiri,
Cic. Fin. 1, 9, 30:explicanda est saepe verbis mens nostra de quāque re atque involutae rei notitia definiendo aperienda est,
id. Or. 33, 116:alicui scripturas aperire,
Vulg. Luc. 24, 32:tua probra aperibo omnia,
Plaut. Truc. 4, 2, 50: ne exspectetis argumentum fabulae;hi partem aperient,
Ter. Ad. prol. 23:non quo aperiret sententiam suam, sed etc.,
Cic. de Or. 1, 18, 84:eo praesente conjurationem aperit,
Sall. C. 40, 6:naturam et mores,
id. ib. 53 fin.; so id. ib. 45, 1; 47, 1; id. J. 33, 4:lux fugam hostium aperuit,
Liv. 27, 2:aperiri error poterat,
id. 26, 10:casus aperire futuros,
to disclose the future, Ov. M. 15, 559:futura aperit,
Tac. H. 2, 4.—So also, se aperire or aperiri, to reveal one's true disposition, character:tum coacti necessario se aperiunt,
show themselves in their true light, Ter. And. 4, 1, 8:studio aperimur in ipso,
Ov. A. A. 3, 371:exspectandum, dum se ipsa res aperiret,
Nep. Paus. 3, 7; Quint. prooem. § 3.—Sometimes constr. with acc. and inf., a rel.-clause, or de:cum jam directae in se prorae hostes appropinquare aperuissent,
Liv. 44, 28:domino navis, quis sit, aperit,
Nep. Them. 8, 6; so id. Eum. 13, 3: de clementiā, Auct. ad Her. 2, 31.—In a gen. sense (freq. in epistt.) in Cic. Att. 5, 1, 2: de Oppio factum est, ut volui, et maxime, quod DCCC. aperuisti, you promised, i.e. that it should be paid to him (= ostendisti te daturum, Manut.); cf.the more definite expression: de Oppio bene curāsti, quod ei DCCC. exposuisti,
id. ib. 5, 4, 3.—Hence, ăpertus, a, um, P. a.; pr., opened; hence, open, free.Lit.1.Without covering, open, uncovered (opp. tectus):2.naves apertae,
without deck, Cic. Verr. 2, 5, 40; Liv. 31, 22 fin.; cf. id. 32, 21, 14: centum tectae naves et quinquaginta leviores apertae, et saep.; v. navis.—Also, without covering or defence, unprotected, exposed:locus,
Caes. B. C. 3, 84.— Poet., of the sky, clear, cloudless:caelo invectus aperto,
Verg. A. 1, 155:aether,
id. ib. 1, 587:aperta serena prospicere,
id. G. 1, 393.—Unclosed, open, not shut (opp. clausus):B.Janua cum per se transpectum praebet apertum,
since this affords an open view through it, Lucr. 4, 272:oculi,
id. 4, 339:oculorum lumine aperto,
id. 4, 1139 et saep.:nihil tam clausum, neque tam reconditum, quod non istius cupiditati apertissimum promptissimumque esset,
Cic. Verr. 2, 4, 20:caelum patens atque apertum,
id. Div. 1, 1 (diff. from 1.); so Ov. M. 6, 693:vidit caelos apertos,
Vulg. Marc. 1, 10:apertus et propatulus locus,
Cic. Verr. 2, 4, 49:iter,
Liv. 31, 2:apertior aditus ad moenia,
id. 9, 28:campi,
id. 38, 3:per apertum limitem (viae),
Tac. H. 3, 21; Ov. M. 1, 285:fenestrae,
Vulg. Dan. 6, 10:ostia,
ib. ib. 13, 39:aequor,
Ov. M. 4, 527; so id. ib. 8, 165; 11, 555 et saep. — Poet., of a battle: nec aperti copia Martis Ulla fuit, an action in the open field, Ov. M. 13, 208.—Very freq. ăpertum, subst., that which is open, free; an open, clear space:in aperto,
Lucr. 3, 604:per apertum fugientes,
Hor. C, 3, 12, 10:impetum ex aperto facerent,
Liv. 35, 5:castra in aperto posita,
id. 1, 33; so id. 22, 4:volantem in aperto,
Plin. 10, 8, 9, § 22:in aperta prodeunt,
id. 8, 32, 50, § 117:disjecit naves in aperta Oceani,
Tac. A. 2, 23.—Trop.1.a.. Opp. to that which is concealed, covered, dark, open, clear, plain, evident, manifest, unobstructed:b.nam nihil aegrius est quam res secernere apertas ab dubiis,
nothing is, indeed, more difficult than to separate things that are evident from those that are doubtful, Lucr. 4, 467; so id. 4, 596; 1, 915; 5, 1062:cum illum ex occultis insidiis in apertum latrocinium conjecimus,
Cic. Cat. 2, 1:simultates partim obscurae, partim apertae,
id. Manil. 24:quid enim potest esse tam apertum tamque perspicuum?
id. N. D. 2, 2, 4:quid rem apertam suspectam facimus?
Liv. 41, 24:non furtim, sed vi aperta,
id. 25, 24:apertus animi motus,
Quint. 10, 3, 21:invidia in occulto, adulatio in aperto,
Tac. H. 4, 4 et saep.—So, in rhet., of clear, intelligible discourse:multo apertius ad intellegendum est, si, etc.... apertam enim narrationem tam esse oportet quam, etc.,
Cic. de Or. 2, 80, 328; cf. id. Inv. 1, 20.—Hence,Esp. as subst.: in aperto esse,(α).To be clear, evident, well known, notorious, en tôi phanerôi einai:(β).ad cognoscendum omnia illustria magis magisque in aperto,
Sall. J. 5, 3.—To be easily practicable, easy, facile (the figure taken from an open field or space):2.agere memoratu digna pronum magisque in aperto erat,
there was a greater inclination and a more open way to, Tac. Agr. 1:hostes aggredi in aperto foret,
id. H. 3, 56:vota virtusque in aperto omniaque prona victoribus,
id. Agr. 33.—Of character, without dissimulation, open, frank, candid:I.animus apertus et simplex,
Cic. Fam. 1, 9; id. Off. 3, 13, 57:pectus,
id. Lael. 26, 97. —Hence, ironically: ut semper fuit apertissimus, as he has always been very open, frank (for impudent, shameless), Cic. Mur. 35.—Hence, ăpertē, adv., openly, clearly, plainly.In gen.:II.tam aperte irridens,
Ter. Phorm. 5, 8, 62:ab illo aperte tecte quicquid est datum, libenter accepi,
Cic. Att. 1, 14, 4; id. Or. 12, 38; id. Am. 18, 67:cum Fidenae aperte descissent,
Liv. 1, 27:aperte quod venale habet ostendit,
Hor. S. 1, 2, 83:aperte revelari,
Vulg. 1 Reg. 2, 27:non jam secretis colloquiis, sed aperte fremere,
Tac. A. 11, 28:aperte adulari,
Cic. Am. 26, 99:aperte mentiri,
id. Ac. 2, 6, 18:aperte pugnare, id. ap. Aquil. Rom. 10: aperte immundus est,
Vulg. Lev. 13, 26.— Comp.:cum ipsum dolorem hic tulit paulo apertius,
Cic. Planc. 34; id. Att. 16, 3, 5; Curt. 6, 1, 11:ab his proconsuli venenum inter epulas datum est apertius quam ut fallerent,
Tac. A. 13, 1.— Sup.:hinc empta apertissime praetura,
Cic. Verr. 1, 100:equite Romano per te apertissime interfecto,
id. Har. Resp. 30:largiri,
id. ib. 56:praedari,
id. Verr. 1, 130.—Esp. of what is set forth in words or writing, plainly, clearly, freely, without reserve:nempe ergo aperte vis quae restant me loqui?
Ter. And. 1, 2, 24; id. Phorm. 4, 3, 49:aperte indicat (lex) posse rationem habere non praesentis,
Cic. ad Brut. 1, 5, 3:Non tu istuc mihi dictura aperte es, quicquid est?
Ter. Eun. 5, 1, 3:narrare,
id. Heaut. 4, 3, 24:scribere,
Cic. Fam. 5, 7, 3; Quint. 1, 5, 43.— Comp.:Planius atque apertius dicam,
Cic. Rosc. Com. 14, 43:distinguere,
Quint. 3, 6, 45.— Sup.:istius injurias quam apertissime vobis planissimeque explicare,
Cic. Verr. 2, 64, 156:aliquid apertissime ostendere,
Quint. 5, 12, 11.
См. также в других словарях:
406 av. J.-C. — 406 Années : 409 408 407 406 405 404 403 Décennies : 430 420 410 400 390 380 370 Siècles : VIe siècle … Wikipédia en Français
406 — Cette page concerne l année 406 du calendrier julien. Pour l année 406, voir 406. Pour le nombre 406, voir 406 (nombre). Pour la voiture, voir Peugeot 406 Années : 403 404 405 406 407 408 409 D … Wikipédia en Français
406 — Portal Geschichte | Portal Biografien | Aktuelle Ereignisse | Jahreskalender ◄ | 4. Jahrhundert | 5. Jahrhundert | 6. Jahrhundert | ► ◄ | 370er | 380er | 390er | 400er | 410er | 420er | 430er | ► ◄◄ | ◄ | 402 | 403 | 404 | … Deutsch Wikipedia
-406 — Années : 409 408 407 406 405 404 403 Décennies : 430 420 410 400 390 380 370 Siècles : VIe siècle av. J.‑C. … Wikipédia en Français
406 a. C. — Años: 409 a. C. 408 a. C. 407 a. C. – 406 a. C. – 405 a. C. 404 a. C. 403 a. C. Décadas: Años 430 a. C. Años 420 a. C. Años 410 a. C. – Años 400 a. C. – Años 390 a. C. Años 380 a. C. Años 370 a. C. Siglos … Wikipedia Español
406 — yearbox in?= cp=4th century c=5th century cf=6th century yp1=403 yp2=404 yp3=405 year=406 ya1=407 ya2=408 ya3=409 dp3=370s dp2=380s dp1=390s d=400s dn1=410s dn2=420s dn3=430s NOTOC EventsBy PlaceWestern Roman Empire*Roman legions in Britain… … Wikipedia
406 — Años: 403 404 405 – 406 – 407 408 409 Décadas: Años 370 Años 380 Años 390 – Años 400 – Años 410 Años 420 Años 430 Siglos: Siglo IV – … Wikipedia Español
406 (число) — 406 четыреста шесть 403 · 404 · 405 · 406 · 407 · 408 · 409 Факторизация: Римская запись: CDVI Двоичное: 110010110 Восьмеричное: 626 … Википедия
406 Maritime Operational Training Squadron — 406 City of Saskatoon Squadron Squadron badge Information Role Training Aircraft flown Bristol Blenheim, Bristol Beaufighter, de Havilland Mosquito, North American Harvard, Beech CT 128 (C 45) Expeditor, North American B 25 Mitchell, Canadair… … Wikipedia
406-мм морское орудие Б-37 — Тип: морское орудие Страна: СССР История производства … Википедия
406 (disambiguation) — 406 can refer to: * 406 MHz, the frequency used for Emergency Position Indicating Radio Beacon Search and Rescue beacons * the year 406 * the number 406 * the French family car Peugeot 406 … Wikipedia