...cm+deep

- zapiąć/rozpiąć pas to do up a. fasten/undo a belt

- mieć nóż u pasa to have a knife on one’s belt

- mieć pistolet wetknięty za pas to have a gun tucked in(to) one’s belt

- zbić kogoś pasem to give sb the belt

- mieć czarny/brązowy pas w judo to have a. to be a black/brown belt in judo

- pas rycerski a knight’s belt

- pas elastyczny a girdle

- przypiąć coś do czegoś pasem to strap sth to sth

- przyczepić a. przytwierdzić coś skórzanym pasem to fasten sth with a leather strap

- pistolet wiszący na rzemiennym pasie a gun hanging from a leather holster

- pasy bezpieczeństwa a seat a. safety belt

- pas bezwładnościowy an inertia reel seat belt

- zapiąć/rozpiąć pasy to fasten/unfasten one’s seat belt

- zapnijcie pasy! buckle up! a. fasten your seat belts!

- nie miał zapiętych pasów he didn’t have his seat belt on

- pas pszenicy a strip of wheat

- pas ziemi a strip of land; (szeroki) a belt of land

- pas obrony przeciwlotniczej an air defence zone

- pas materiału/papieru a strip of cloth/paper

- podrzeć/pociąć coś na pasy to tear/cut sth into strips

- pas ruchu a traffic lane

- przeciwległy pas ruchu the opposite carriageway, the other side of the road

- pas do skrętu w prawo/lewo a right/left turn lane

- zmienić pas to change lanes

- zjechać na prawy/lewy pas to get into the inside/outside lane

- byłem na prawym pasie I was in the inside lane

- materiał w pasy striped fabric

- pomalować coś w biało-czerwone pasy to paint sth in red and white stripes

- obwód pasa sb’s waist measurement

- być wąskim w pasie [osoba, sukienka] to be narrow in the waist

- ile masz w pasie? what is your waist measurement?

- mieć 70 cm w pasie [osoba, sukienka] to have a 70 cm waist

- spódnica marszczona w pasie a skirt gathered at the waist

- włosy do pasa waist-length hair

- woda do pasa a. po pas waist-deep water

- trawa do pasa a. wysoka po pas waist-high grass

- wejść po pas do rzeki to wade waist-deep into a river

- rozebrać się do pasa to strip to the waist

- od pasa w dół/w górę from the waist down/up

- cios poniżej pasa Sport a punch below the belt

- to był cios a. chwyt poniżej pasa przen. that was below the belt

- pas barkowy/miednicowy the pectoral/pelvic girdle

- przechodzić przez ulicę po pasach to cross a street at a zebra crossing

- potrącić kogoś na pasach to hit sb on a zebra crossing

□ pas amunicyjny Wojsk. ammunition belt

- pas cnoty chastity belt

- pas koalicyjny Wojsk. Sam Browne belt

- pas neutralny neutral zone

- pas ortopedyczny Med. support belt

- pas przeciwpożarowy firebreak

- pas przepuklinowy Med. truss

- pas ratunkowy lifebelt

- pas słucki Hist. a richly ornamented silk belt worn by Polish noblemen

- pas startowy Lotn. runway

- pas transmisyjny Techn. transmission belt

■ być za pasem [zima, wakacje] to be just around the corner

- kłaniać się a. zginać się w pas to bow

- popuszczać pasa to live like a king

- wziąć nogi za pas to show a clean pair of heels, to take to one’s heels

- zaciskać pasa to tighten one’s belt

- zaciskanie pasa belt-tightening

- pokłoń się, chłopcze, matce ode mnie pay my respects to your mother, my boy

- pokłonił się swemu panu nisko he made a deep obeisance to his master, he bowed low before his master

- pokłonić się w pas to make a deep obeisance

- robić przysiady to do (deep) knee bends

- wstać z przysiadu to rise from a squatting position

- puścić drzwi to let go of the door

- puścił rękę dziecka i zaczął gestykulować he let go of the child’s hand and started to gesticulate

- „puśćcie mnie!” błagał ‘let me go!’ he begged

- puszczać fajerwerki to let off fireworks

- puszczać kaczki na wodę to play ducks and drakes

- puszczać wodę z kranu to run water from a tap

- puszczę ci ciepłą wodę na kąpiel I’ll run you a hot bath

- puszczać bańki mydlane to blow soap bubbles

- puszczać komuś krew to bleed sb

- dzieci puszczały latawca nad rzeką the children flew a. were flying a kite on the riverbank

- przyjdę, jeżeli rodzice mnie puszczą I’ll come if my parents let me

- puszczać kogoś przodem to let sb go first

- puścić kogoś na wolność to let sb out, to set sb free

- puszczono go za kaucją he was released on bail

- puścić w obieg fałszywe pieniądze przen. to put false banknotes into circulation

- puszczać złośliwe plotki o sąsiadach przen. to spread malicious gossip about the neighbours

- nie puszczał nikogo za próg he didn’t let anybody in

- dzieci bez opieki nie puszczano na trybuny unaccompanied children were not admitted to the stands

- drzewa puszczają listki the trees sprout a. put forth new leaves

- jagody puszczają już sok berries are already giving off a. rendering their juices

- puścić bąka posp. to fart posp.

- puść tę nową płytę put this new record on

- puść wiatrak, jest tak gorąco turn the electric fan on, it’s so hot

- puścili nową linię autobusową a new bus line was introduced

- puścili kabel pod dywanem they ran the cable a. wire under the carpet

- wszystko puszcza na wódkę he fritters away all his money on vodka

- w rok puścił cały spadek he blew the whole inheritance in a year pot.

- drzwi puściły the door gave

- drzwi nie puściły the door didn’t give

- oczko puściło ci w pończosze your stocking has laddered

- szwy puściły w spódnicy the skirt came apart at the seams

- czerwona farba puściła w praniu the red dye ran in the wash

- brud/plama nie puszcza the dirt/spot won’t come out

- puścił się pędem po schodach he rushed a. galloped down the stairs

- puścili się w drogę they set out on their way

- puszczać się biegiem a. cwałem a. galopem a. kłusem a. jak strzała to run for dear life

- krew puściła mu się z nosa his nose started to bleed

■ lód puszcza the ice is melting

- mróz/zima puszcza it’s thawing

- puścić kogoś kantem a. w trąbę pot. to dump sb pot., to ditch sb pot., to chuck sb pot.

- puścić oko a. oczko do kogoś pot. to wink at sb, to give sb a wink

- puścić się na niebezpieczne a. mętne a. zdradzieckie wody to skate on thin ice

- puścić się w tany a. w pląsy żart. to start to dance a. dancing, to break into a dance

- puścić w ruch pięści to break into a fist fight, to resort to fisticuffs

- puścić coś mimo uszu to turn a deaf ear to sth

- puścić coś w niepamięć to consign sth to oblivion

- puścić w niepamięć to forgive and forget

- puścić coś z dymem to burn down sth, to burn sth down

- puścić kogoś na szerokie wody to throw sb in at the deep end

- puścić się na szerokie wody to jump in at the deep end

- głębokie rozcięcie na nodze a deep gash in a leg

- głębokie rozcięcie a deep slit

- sukienka z rozcięciem a dress with a slit skirt

- z robotników rolnych sformowano oddział partyzancki farm workers were formed into a guerilla group

- powierzono mu misję sformowania gabinetu he was mandated to form a cabinet ⇒ formować

- czołgi/żołnierze sformowani w czwórkowe kolumny tanks/troops formed in four-deep columns ⇒ formować

- robotnicy sformowali się w kolumnę the workers formed themselves up into a column

- harcerze sformowali się w dwuszeregu the scouts fell in two deep ⇒ formować się

- grupa samopomocy sformowała się wśród słabszych uczniów the weaker pupils organized themselves into a self-help group ⇒ formować się

- dymy sformowały się w ciemną chmurę the smoke formed a dark cloud ⇒ formować się

- akt/dogmaty wiary an act/dogmas of faith

- głęboka/niezachwiana/słaba wiara a deep/an unshakable/a weak faith

- wiara chrześcijańska/katolicka/mahometańska/protestancka/żydowska the Christian/Catholic/Muslim/Protestant/Jewish faith

- wiara w Boga belief in God

- wyznawcy wiary believers

- nawrócić się na/przyjąć jakąś wiarę to convert to/to adopt a faith

- oddać życie za wiarę to give a. lay down one’s life for one’s faith

- odstąpić od wiary to abjure a. to renounce one’s faith

- stracić a. utracić wiarę to lose one’s faith

- trwać/utwierdzać się w wierze to adhere to/to reaffirm one’s faith

- wyznawać jakąś wiarę to practice a faith

- głęboka/niezachwiana/ślepa wiara w coś a deep/an unshakable a. unwavering/a blind belief a. faith in sth

- podważyć czyjąś wiarę to challenge sb’s belief a. faith

- wiara w człowieka belief a. faith in humanity

- wiara w siebie self-confidence

- wiara w tajemną moc ziół a belief in the secret power of herbs

- dozgonna/wzajemna wiara an undying/a mutual faith

- nie był godzien takiej wiary, jaką go obdarzyła he was not worthy of the faith she bestowed upon him

- stara, żołnierska wiara old comrades

- zeszła się cała wiara all the lads got together

- wyznanie wiary the Creed

- dać a. dawać wiarę czemuś/komuś książk. to give a. to lend credence to sth/sb, to have a. to put faith in sth/sb

- dotrzymać a. dochować komuś wiary to remain faithful to sb, to keep faith with sb

- nie do wiary pot. incredible, unbelievable

- pokładać wiarę w czymś/kimś książk. to place a. to put one’s faith in sth/sb

- działać w dobrej a. najlepszej/złej a. najgorszej wierze to act in good/bad faith

- wiara czyni cuda faith can work miracles

- wiara góry przenosi książk. faith can move mountains

- żyć z kimś na wiarę pot. to shack up with sb

- zabrnęliśmy na środek bagna we waded into the middle of a bog

- zabrnął w sam koniec parku he came to the very end of the park

- zabrnąć w kłopoty/długi to get (deep) into trouble/debts

- głęboko a. silnie zakorzenione przesądy deep-rooted superstitions

- być głęboko zakorzenionym w kimś/czymś [nienawiść, zwyczaj] to be deeply ingrained a. rooted in sb/sth

- zakorzenione w społeczeństwie stereotypy the stereotypes ingrained in our society

- Biblia jest głęboko zakorzeniona w naszej świadomości the Bible is deeply ingrained in our minds

- być zakorzenionym w tradycji [zwyczaj, motyw] to be rooted in tradition

- zapadł w fotel i zagłębił się w lekturze he sank into the armchair and became engrossed in his book

- koniowi zapadły boki the horse’s sides sunk in

- zapaść na serce to develop a heart condition

- zapaść w śpiączkę to fall into a coma

- zapaść na zdrowiu to go a. fall into a decline

- zapadła ostateczna decyzja the final decision has been made

- wyrok jeszcze nie zapadł the verdict hasn’t been reached yet

- uchwała zapadła większością głosów the resolution was passed by a majority vote

- to zdarzenie zapadło mi głęboko w pamięć this incident became embedded in my memory

- zapaść w głęboki sen to fall into a deep sleep

- nogi zapadały się nam w śniegu/piasku/błocie our feet sank deep into the snow/sand/mud

- być zatopionym w rozmowie/myślach to be deep in conversation/thought

1) deep

2) (pochylenie się) low

3) (dekolt) low-cut

4) (= doniosły) profound

5) (uczucia) strong

- stromy, urwisty brzeg a steep, precipitous bank

- brzeg rzeki a river bank

- nad brzegiem rzeki/jeziora on the river bank/lake shore

- dotrzeć do brzegu to reach (the) shore

- spacerować brzegiem morza to walk along the seashore

- rzeka wystąpiła z brzegów the river overflowed a. broke its banks

- rzeka podmyła brzeg the river had washed the bank away

- przybić do brzegu to tie up to the bank

- odbić od brzegu to cast off from the bank

- brzeg przepaści the edge of a precipice

- napełnił szklankę po brzegi he filled the glass to the brim

- napełniony po brzegi (czymś) filled a. full to the brim (with sth)

- spał z brzegu he slept on the outside (of the bed)

- siadł na brzegu łóżka he sat on the edge of the bed

■ na tamtym brzegu euf. (zmarły) on the other side przen.

- nie wiadomo, kto z brzegu a. brzega pot. you never know when your number’s a. time’s up pot.

- pierwszy z brzegu [osoba] the first person to come along, anyone; [przedmiot] any

- weź pierwszą z brzegu książkę take the first book you see a. that comes to hand

- wpadł do pierwszej z brzegu bramy he rushed into the first gateway he came to

* * *

* * *

1. waterside; ( między lądem a wodą) shore; ( rzeki) bank; ( morza) coast; (= plaża) beach; piaszczysty brzeg sandy shore; niski/wysoki brzeg low/high bank; urwisty brzeg precipitous bank; lewy/prawy brzeg rzeki the left/right bank of a river; brzeg rzeki riverbank; brzeg jeziora lakeshore; brzeg morza seacoast, seashore; cicha woda brzegi rwie przen. still waters run deep; na brzeg ashore, to the shore; na brzegu on the bank l. shore; wyrzucony na brzeg washed ashore; statek osiadł na brzegu żegl. the ship was driven ashore.

2. Gen. -u rzad. -a (kraniec, krawędź) edge, brim, rim; brzeg stołu the edge of a table; brzeg kapelusza the brim of a hat; książka ze złoconymi brzegami book with gilt edging; brzeg lasu/łąki the edge of a forest/meadow; leżeć z brzegu łóżka lie on the edge of the bed; może być pierwszy z brzegu l. z brzega any (old) one will do; wino przelewa się przez brzegi kieliszka wine is poured along the rim of the glass; pełny po brzegi full to the brim; wypełnić widownię po brzegi fill the house.

( człowieka) to wake (up), to awake; (zachwyt, lęk) perf; wz- to arouse, to awake

- budzić się

* * *

1. ( ze snu) wake (up), waken; budzić kogoś na śniadanie/do szkoły waken sb for breakfast/for school; budzić kogoś z głębokiego snu waken sb from a deep sleep; nie budź licha (póki śpi) let sleeping dogs lie; budzić coś do życia przen. waken sth back to life.

2. ( o uczuciach) invoke, evoke; (ciekawość, namiętność, podejrzenia) arouse; (zaufanie, strach) inspire; ( myśl) prompt; twoje zachowanie budzi we mnie odrazę your behavior disgusts me; nic dziwnego, że to zdarzenie budziło naszą czujność it's no wonder that the event aroused our vigilance.

perf; o-; vr

* * *

1. ( ze snu) wake up, awaken; budzę się niewyspany wake up tired; budzę się z bólem głowy wake up with a headache; budzić się z głębokiego snu awaken from a deep sleep.

2. ( o uczuciach) arise; budzi się nadzieja hope is aroused; w sercu budzi się tęsknota a longing arises in one's heart.

( o kolorze) beet-red, claret (-colored); buraczkowe wypieki deep blush.

- jest wielu znanych aktorów there are many well known actors

- nie ma nikogo, kto mógłby to zrobić there’s no one who could do it

- czy jest Bóg, czy go nie ma? does God exist, or not?

- był sobie kiedyś stary król there was a. lived once an old king

- nie było cię jeszcze wtedy na świecie this was before you were born

- kiedy mnie już z wami nie będzie euf. when I am no more a. I am no longer with you euf.

- myślę, więc jestem I think, therefore I am

- być albo nie być to be or not to be

- to dla nas być albo nie być this is our to be or not to be, this is our Waterloo

- nie ma już dla niej ratunku nothing can save her now

- jest wiele powodów do zadowolenia there’s good reason to be happy

- nie ma obaw a. strachu pot. ! no problem! pot., not to worry! pot.

- nie ma powodu do obaw there is no reason a. need to worry

- są sprawy, których nigdy nie zrozumiesz there are (certain) things that you’ll never understand

- nie ma co płakać/gadać it’s no use crying/talking (about it)

- nie ma co żałować (there’s) no need to be sorry

- nie ma co a. czego żałować it’s no great loss

- nie ma czemu się dziwić, że… it’s no surprise a. wonder that…

- nie ma o co się kłócić there’s nothing to quarrel about

- nie ma czym się martwić/czego się bać there’s nothing to worry about/to be afraid of

- nie ma z czego być dumnym (it’s) nothing to be proud of

- nie ma z czego się cieszyć/śmiać there’s nothing to rejoice/to laugh about

- „dziękuję za podwiezienie” – „nie ma za co” ‘thanks for the lift’ – ‘don’t mention it’ a. ‘you’re welcome‘

- „przepraszam, że panu przerwałem” – „nie ma za co” ‘sorry I interrupted you’ – ‘that’s all right’

- już cię/was nie ma! off with you!

- być w pracy/szkole to be at work/at school

- być w teatrze/na koncercie to be at the theatre/at a concert

- teraz wychodzę, ale będę w domu o piątej I’m going out now, but I’ll be home at five

- dzisiaj nie ma go w biurze he’s not in the office today

- w pokoju nikogo nie ma/nie było there is/was no-one in the room

- jest już piąta, a jego jak nie ma, tak nie ma it’s already five, and he’s still not here a. there’s still no trace of him

- „czy jest Robert?” – „nie, nie ma go, jest jeszcze w szkole” ‘is Robert in?’ – ‘no, he’s not, he’s still at school’

- „są jeszcze bilety na ostatni seans?” – „niestety, już nie ma” ‘do you still have tickets for the last showing?’ – ‘sorry, all sold out’

- czy będziesz jutro w domu? ‘will you be at home a. in home tomorrow?’

- kiedy (ona) będzie znowu w Warszawie? when will she be in Warsaw again?

- byłem wczoraj u Roberta/u babci I was at Robert’s/granny’s yesterday, I went to see Robert/granny yesterday

- był przy narodzinach swojej córki he was present at the birth of his daughter

- nigdy nie byłem w Rosji I’ve never been to Russia

- „skąd jesteś?” – „(jestem) z Krakowa/Polski” ‘where are you from?’ – ‘(I’m) from Cracow/Poland’

- „gdzie jesteś?” – „tutaj!” ‘where are you?’ – ‘(I’m) here!’

- „jestem!” (przy odczytywaniu listy) ‘here!’, ‘present’

- będąc w Londynie, odwiedziłem Annę when a. while I was in London I went to see Anna

- biblioteka jest w budynku głównym the library is in the main building

- w jednym pudełku jest dziesięć bateryjek there are ten batteries in a packet

- w domu nie było nic do jedzenia there was nothing to eat at home a. in the house

- co jest w tym pudle? what’s in this box?

- gdzie jest moja książka/najbliższa apteka? where’s my book/the nearest chemist’s?

- co jest dzisiaj na lunch? what’s for lunch today?

- wczoraj na kolację był dorsz there was cod for dinner yesterday

- „dużo masz tych ziemniaków?” – „oj, będzie” pot. ‘got a lot of those spuds?’ – ‘loads’ pot.

- będzie, będzie, więcej się nie zmieści pot. that’s plenty a. that’ll do, there’s no room for any more

- jest godzina druga po południu it’s two in the afternoon a. two p.m.

- nie ma jeszcze szóstej rano it’s not yet six a.m.

- zanim dotrzemy do domu, będzie ósma wieczorem/północ it’ll be eight p.m./midnight by the time we reach home

- był maj it was in May

- to było w grudniu 1999 it was in December 1999

- to było dawno, dawno temu this was a long, long time ago

- jest piękny ranek it’s a fine morning

- jest mroźno/upalnie it’s nippy/hot

- wczoraj był deszcz/mróz it was raining/freezing yesterday

- ciekawe, czy jutro będzie pogoda I wonder if it’s going to be fine tomorrow

- nie pamiętam dokładnie, to było dość dawno temu I can’t really remember, it was some time ago

- z niego jeszcze coś będzie he’ll turn out all right

- co z niego będzie? how will he turn out?, what will become of him?

- będzie z niego dobry pracownik he’ll be a good worker

- kuchmistrz to z ciebie nie będzie you’ll never make a chef

- z tych kwiatów nic już nie będzie these flowers/plants have had it pot.

- z naszych planów/wakacji nic nie będzie nothing will come of our plans/holidays

- nic z tego nie będzie it’s hopeless

- nic dobrego z tego nie będzie nothing good will come of it

- tyle pracy i nic z tego nie ma (he’s done) so much work and nothing to show for it

- koncert/egzamin jest jutro the concert/exam is tomorrow

- zebranie było w sali konferencyjnej the meeting was (held) in the conference room

- jutro nie będzie a. nie ma lekcji there are no classes tomorrow

- był do ciebie telefon there was a phone call for you

- czy były do mnie jakieś telefony? has anyone called me?

- był wypadek w kopalni there was an accident in the mine

- co będzie, jeśli nie zdasz egzaminu? what’s going to happen if you fail the exam?

- co będzie, jeśli ktoś nas zobaczy? supposing a. what if someone sees us?

- nie martw się, wszystko będzie dobrze don’t worry, it’ll be a. it’s going to be fine

- w życiu bywa rozmaicie you never know what life may bring

- opowiedziałem jej wszystko, tak jak było I told her everything just as it happened

- co ci/jej jest? what’s the matter with you/her?

- coś mi/jemu jest something’s the matter with me/him

- czy jemu coś jest? is anything the matter with him?

- nic mu nie będzie, to tylko przeziębienie he’ll be fine, it’s only a cold

- być na weselu/zebraniu to be at a wedding/meeting

- wczoraj byliśmy na przyjęciu we were at a reception yesterday

- być w liceum/na uniwersytecie to be at secondary school/at university

- być na studiach to be a student a. at college

- być na prawie/medycynie to study law/medicine

- był na trzecim roku anglistyki he was in his third year in the English department

- być na kursie komputerowym to be on a computer course

- być na wojnie to go to war

- być pierwszym/drugim to be the first/second to arrive

- był na mecie trzeci he came third

- czy był już listonosz? has the postman been a. come yet?

- być pod urokiem/wrażeniem kogoś/czegoś to be charmed/impressed by sb/sth

- być pod wpływem kogoś/czegoś to be under the influence of sb/sth

- prowadzić samochód, będąc pod wpływem alkoholu to drive while under the influence of alcohol

- być w ciąży to be pregnant

- być w dobrym/złym humorze to be in a good/bad mood

- nie być w nastroju do zabawy not to feel like going out a. partying

- być w doskonałej formie to be in excellent form a. in fine fettle

- być w strachu to be scared

- być w rozpaczy to be in despair

- bądźmy dobrej myśli let’s hope for the best

- jestem przed obiadem I haven’t had my lunch yet

- jestem już po śniadaniu I’ve already had breakfast

- był siedem lat po studiach he had graduated seven years earlier

- być po kielichu/po paru kieliszkach pot. to have had a drop/a few euf.

- być na diecie to be on a diet

- być na kaszce a. kleiku to be on a diet of gruel

- być na emeryturze/rencie to be on a pension

- sukienka jest do kolan the dress is knee-length

- wody było do kostek the water was ankle-deep

- firanka była do połowy okna the net curtain reached halfway down the window

- chwila nieuwagi i było po wazonie one unguarded moment and the vase was smashed to pieces

- jest już po nim/nas! it’s curtains for him/us! pot.

- jeszcze chwila i byłoby po mnie another instant and it would have been curtains for me a. would have been all up with me pot.

- być nauczycielem/malarzem to be a teacher/painter

- kiedy dorosnę, będę aktorem when I grow up, I’ll be an actor

- być Polakiem/Duńczykiem to be Polish/Danish

- borsuk jest drapieżnikiem the badger is a predator

- nie bądź dzieckiem! don’t be childish a. such a child!

- jestem Anna Kowalska I’m Anna Kowalska

- „cześć, to ty jesteś Robert?” – „nie, jestem Adam” ‘hi, are you Robert? a. you’re Robert, are you?’ – ‘no, I’m Adam’

- co to jest – ma cztery nogi i robi „miau”? what (is it that) has four legs and says ‘miaow’?

- była wysoka/niska she was tall/short

- jest autorką cenioną przez wszystkich she’s an author appreciated by all a. everybody

- mój dziadek był podobno bardzo przystojnym mężczyzną my grandfather is said to have been a very handsome man

- wciąż jest taka, jaką była za młodu she’s still her old self

- kwiaty były żółte i czerwone the flowers were yellow and red

- pizza była całkiem dobra the pizza was quite good

- pojemnik był z drewna/plastiku the container was made of wood/plastic

- z tych listewek byłby ładny latawiec these slats could make a fine kite

- wszystko to były jedynie domysły it was all only conjecture

- czyj jest ten samochód? whose car is this?, who does this car belong to?

- ta książka jest jej/Adama this book is hers/Adam’s, this is her/Adam’s book

- żona była dla niego wszystkim his wife was everything to him

- nie naśladuj innych, bądź sobą don’t imitate others, be yourself

- ta zupa jest zimna this soup is cold

- Maria jest niewidoma Maria is blind

- jesteś głodny? are you hungry?

- Robert jest żonaty/rozwiedziony Robert is married/divorced

- są małżeństwem od dziesięciu lat they’ve been married for ten years

- bądź dla niej miły be nice to her

- bądź tak dobry a. uprzejmy would you mind

- bądź tak miły i otwórz okno would you mind opening the window?

- czy byłaby pani uprzejma podać mi sól would you be kind enough a. would you be so kind as to pass me the salt?

- nie bądź głupi! don’t be a fool!

- cicho bądź! be quiet!

- być w kapeluszu/kaloszach/spodniach to be wearing a hat/rubber boots/trousers

- była w zielonym żakiecie/czarnym berecie she was wearing a green jacket/black beret, she had a green jacket/black beret on

- być za kimś/czymś (opowiadać się) to support sb/sth, to be for sb/sth

- byłem za tym, żeby nikomu nic nie mówić I was for not telling anyone anything

- dwa razy dwa jest cztery two times two is four

- ściany pokoju były pomalowane na różowo the walls of the room were painted pink

- dzieci, które są maltretowane przez rodziców children who are abused by their parents

- tak jest napisane w gazecie that’s what it says in the paper

- samochód będzie naprawiony jutro the car will be repaired by tomorrow

- to musi być zrobione do czwartku this must be done by Thursday

- sukienka była uszyta z czarnej wełenki the dress was made of black wool

- będzie pamiętał a. pamiętać tę scenę przez cały życie he will remember this scene all his life

- będziemy długo go wspominali a. wspominać we shall a. will long remember him

- co by się było stało, gdyby nie jego pomoc what would have happened if it hadn’t been for his help

- byłaby spadła ze schodów (omal nie) she almost fell down the stairs

- byłbym zapomniał! zabierz ze sobą śpiwór I almost a. nearly forgot! take a sleeping bag with you

- jest dopiero wpół do ósmej it’s only half past seven

- nie było co jeść there was nothing to eat

- za ciepło będzie ci w tym swetrze you’ll be too hot in this jumper

- byłoby przyjemnie zjeść razem obiad it would be nice to have lunch together

- wychodzić po zmierzchu było niebezpiecznie it was dangerous going out after dark

- nie kupić tego mieszkania będzie niewybaczalnym błędem not to buy that a. the flat would be an inexcusable mistake

- z chorym było źle/coraz gorzej the patient was bad/getting worse

- z dziadkiem jest nienajlepiej grandfather is poorly

- wszystko będzie na niego he’ll get all the blame

- żeby nie było na mnie I don’t want to get the blame

- na imię było jej Maria her name was Maria

- było dobrze po północy it was well after midnight

- będzie z godzinę/trzy lata temu an hour or so/some three years ago

- będzie kwadrans jak wyszedł he must have left fifteen minutes or so ago, it’s been fifteen minutes or so since he left

- do najbliższego sklepu będzie ze trzy kilometry it’s a good three kilometres to the nearest shop

- nie ma tu gdzie usiąść there’s nowhere here to sit

- w tym mieście na ma dokąd pójść wieczorem there’s nowhere to go at night in this town

- nie ma komu posprzątać/zrobić zakupy there’s no-one to clean/to do shopping

- nie ma z kim się bawić there’s no-one to play with

- trzeba było coś z tym zrobić something had to be done about it

- trzeba było od razu tak mówić why didn’t you say so in the first place?

- czytać można było tylko przy świecach one could read only by candlelight

- jest gorzej niż można było przypuszczać it’s worse than might have been expected

■ bądź zdrów! (pożegnanie) goodbye!, take care!

- być bez forsy/przy forsie pot. to be penniless/flush pot.

- być do niczego (bezużyteczny) [osoba, przedmiot] to be useless a. no good; (chory, słaby) [osoba] to be poorly a. out of sorts

- być może perhaps, maybe

- być może nam się uda perhaps we’ll succeed

- być może a. może być, że… it may happen that…

- być niczym [osoba] to be a nobody

- znałem ją, kiedy jeszcze była nikim I knew her when she was still a nobody

- być przy nadziei a. być w poważnym a. odmiennym a. błogosławionym stanie książk. to be in an interesting condition a. in the family way przest.; to have a bun in the oven euf., pot.

- było nie było (tak czy owak) when all’s said and done, after all; (niech się dzieje co chce) come what may, be that as it may

- było nie było, to już ćwierć wieku od naszego ślubu when all’s said and done a. after all, it’s twenty-five years since we got married

- było nie było, idę pogadać z szefem o podwyżce come what may, I’m going to the boss to talk about a rise

- było siedzieć w domu/nie pożyczać mu pieniędzy pot. serves you right, you should have stayed at home/shouldn’t have lent him money

- było nic mu nie mówić you should have told him nothing

- co będzie, to będzie whatever will be, will be

- co było, to było let bygones be bygones

- co jest? pot. what’s up? pot.

- co jest, do jasnej cholery? dlaczego nikt nie otwiera? what the hell’s going on? – why doesn’t anyone open the door? pot.

- co jest? przyjacielowi paru groszy żałujesz? what’s wrong? – can’t spare a friend a few pence? pot.

- coś w tym jest a. coś w tym musi być there must be something in it

- coś w tym musi być, że wszyscy dyrektorzy będą na tym zebraniu there must be something in it, if all the directors are going to the meeting

- jakoś to będzie things’ll a. it’ll work out somehow pot.

- nie ma co a. rady oh well

- nie ma co, trzeba brać się do roboty oh well, time to do some work

- nie ma co! well, well!

- mieszkanie, nie ma co, widne i ustawne well, well, not a bad flat, airy and well laid out

- ładnie się spisałeś, nie ma co! iron. well, well, you’ve done it now, haven’t you!

- nie ma (to) jak kuchnia domowa/kieliszek zimnej wódki nothing beats a. you can’t beat home cooking/a glass of cold vodka

- nie ma (to) jak muzyka klasyczna give me classical music every time

- nie ma to jak wakacje! there’s nothing like a holiday!

- nie może być! (niedowierzanie) I don’t believe it!, you don’t say!

- niech będzie! oh well!

- niech ci/wam będzie! have it your own way!

- niech mu/jej będzie! let him/her have his/her own way!

- niech tak będzie! (zgoda) so be it!

- tak jest! (owszem) (that’s) right!

- „to jest pańskie ostatnie słowo” – „tak jest, ostatnie” ‘is that your final word?’ – ‘yes, it is’, ‘that’s right’

- tak jest, panie pułkowniku/generale! Wojsk. yes, sir!

- to jest książk. that is, that is to say

- główne gałęzie przemysłu, to jest górnictwo i hutnictwo the main branches of industry, that is (to say) mining and metallurgy

* * *

* * *

jestem jesteś są; będę będziesz bądź

1. (= znajdować się w jakimś stanie l. miejscu) be; (= istnieć) exist, be there; być na diecie be on a diet; być na emeryturze be retired; jestem po robocie I'm finished l. done with work (for today); pewnego razu był sobie król... once upon a time there lived a king...; w ogrodzie były róże there were roses in the garden; w Galaktyce są miliardy gwiazd there are billions of stars in the Galaxy; ile ich jest? how many of them are there?; być w kinie be at the theater; być na wycieczce be on a trip; być w Warszawie be in Warsaw; być u babci na wsi be at grandma's house in the country; być z kimś sam na sam be one on one with sb; od świtu jestem na nogach I have been on my feet all day; Ewa jest na ostatnich nogach Eva is ready to drop l. dead on her feet; jesteś na drodze do zawału you are on the road to a heart attack; wszystko jest na swoim miejscu everything is in its place; to było nie na miejscu that was out of line; być na ustach całego miasteczka be on the lips of everyone in town; być jedną nogą na tamtym świecie have one foot in the grave; co dzisiaj będzie na obiad? what's for supper today?; wszystko jest pod ręką we have everything right at hand; być u steru przen. be at the wheel; no to jestem w domu (= zrozumiałem) that hits home; być w latach l. w leciech be up in one's years; być w sile wieku be in one's prime; być w opałach be in a bind; teraz wszystko jest w twoich rękach now everything is in your hands l. up to you; być w siódmym niebie be in seventh heaven; być w swoim żywiole be in one's element; być na zebraniu be at a meeting; być na wojnie be (fighting) in a war; być na studiach be at college; być na anglistyce be in the English Department; nigdy nie byłem w Chicago I've never been to Chicago; Adam jest pod pantoflem swojej żony Adam is henpecked; być nie w sosie be in a bad mood; jest gaz i woda we have gas and water; jestem takiego samego zdania I'm of the same opinion; jestem dobrej myśli I'm hoping for the best; jest mi u ciebie tak dobrze I feel so good at your place; jest mi głupio I feel stupid; to jest do niczego it's no good; być górą be on top; to nie jest czas po temu this is not the time for that; to nie jest mi na rękę this is inconvenient (for me); to nie jest po mojej myśli that's not what I intended l. what I had in mind; jestem pod wrażeniem I'm impressed; jestem bez pieniędzy I'm broke; jestem w ciąży I'm pregnant; Ewa jest przy nadziei przest. Eva is in the family way; jestem na służbie I'm on duty; byliśmy na spacerze we were taking a walk; dobrze wiesz, że jesteś na mojej łasce you know fully well that you're at my mercy; czy jesteś w stanie mnie zrozumieć? are you able to understand me?; jestem w dobrym humorze I'm in a good mood; byliśmy w kłopocie, co zrobić z... we couldn't figure out what to do with...; Ewa przez moment była w rozterce for a moment Ewa was in a dilemma; Ewa jest z Adamem w przyjaźni Ewa is friends with Adam; po czyjej jesteś stronie? whose side are you on?; Adam jest w porządku Adam is OK l. alright; to nie jest w moim guście that's not my style; jestem na bakier z gramatyką I haven't a clue about grammar; z teściową jestem na złej stopie I'm on bad terms with my mother-in-law; z prezesem jestem na ty I'm on a first name basis with the president; jestem za reformą I'm for the reform; oni są z sobą za pan brat they are on familiar terms; jestem z Ewą po słowie przest. I'm engaged to Eve.

2. ( część orzeczenia imiennego) jestem studentem I am a student; byłam piosenkarką I was a singer; będę generałem I will be a general; ta dziewczyna jest ładna that girl is pretty; samochód jest ojca that's father's car; ten długopis nie jest mój this pen isn't mine; bądź zdrów! get well!; jesteś dla mnie niczym! you mean nothing to me; on nie był sobą he wasn't himself; dwa razy dwa jest cztery two plus two is l. equals four.

3. ( w zdaniach bezosobowych) (= zdarzać się) jest piękny dzień it's a beautiful day; był kwiecień it was April; było to dość dawno it was l. happened quite a long time ago; był do ciebie telefon you had a call; było już późno it was getting late; nie ma co jeść there's nothing to eat; będzie z godzinę temu, jak... it's been an hour since...; a co będzie ze mną? what will happen to me?; ciekaw jestem, co z niego będzie I'm curious (about) what will become of him; jeżeli tak jest if it is so; być może maybe, perhaps; co będzie, to będzie come what may; co było, to było let bygones be bygones; jakoś to (w końcu) będzie thing's will turn out fine (in the end); co ci jest? what's wrong l. the matter with you?; z tej mąki nie będzie chleba it's hopeless; nie może być that's impossible; jest już po nim it's too late for him; he's done for; he's a goner l. a has-been; co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr what's done is done; tak jest! exactly!, precisely!, that's right; wojsk. yes, sir!; to jest (= czyli) that is; było nie było whatever happens; no matter what (happens).

czasownik posiłkowy

1. tylko będę będziesz itd. ( w formach czasu przyszłego) will (be); będę pamiętał o tym I'll remember that; dzieci będą w ogrodzie the kids will be in the garden; będziemy śpiewać kolędy we're going to sing carols.

2. ( w formach strony biernej) dom był sprzedany za... the house was sold for...; jesteś obserwowany you are being watched; droga jest już naprawiona the road has been repaired.

- wyjdzie za każdego, byle miał pieniądze she’ll marry anyone, providing a. as long as he’s got money

- kup sobie jakiś garnitur, byle nie czarny buy yourself a suit, just as long as it’s not black

- możesz wziąć tę płytę, byleś ją jutro oddał you can take that record, as long as you return it tomorrow

- zrobi wszystko, byle dziecko było zdrowe she’ll do anything, just as long as the child gets better

- bylebyś mnie kochał, bylibyśmy szczęśliwi if only you loved me, we could be happy a. as long as you loved me, we would be happy

- każdy, byle nie on anybody but him a. as long as it’s not him

- wszystko, byle nie to anything but that

- zrobiłem to, byleś była zadowolona I did it (in order) to please you

- ukryła się w głębi ogrodu, byle mąż jej nie zobaczył she hid deep in the garden so that her husband wouldn’t see her

- on zrobi wszystko, byle osiągnąć swój cel he’ll do anything to reach his goal a. objective

- gadać, byle gadać to talk for the sake of talking

- (ona) narzeka, byleby narzekać she complains for the sake of complaining

- byleś o tym więcej nie wspominał! I just wish you wouldn’t mention a. (please) just don’t mention it again!

- byle dojechać do skrzyżowania! if we could just get to the crossroads

- byleśmy się nie spóźnili! I just hope we won’t be late

- byle do piątku! I just wish a. if only it were Friday

- zrób to, byle szybko! do it, (and) just be quick about it!

- wystarczy byle wytrych any skeleton key will do

- byle dziecko/głupiec to potrafi even a child a. a mere child/any old fool can do that

- byle sekretarka nie będzie mnie pouczać I won’t be lectured to by some a. a mere secretary

- byle drobiazg był dla nich powodem do kłótni the slightest thing could trigger off an argument between them

- byle podmuch zwieje papiery z biurka the slightest waft of air will blow the papers off the desk

- z byle powodu for the slightest reason, for no reason at all

- pod byle pretekstem on any old a. the slightest pretext, at the slightest excuse

- przy byle sposobności whenever the a. an opportunity presents itself

- mówić a. opowiadać byle co to say any old thing

- (on) byle czym nie da się zbyć you can’t pass any old thing off on him

- śmiać się z byle czego to laugh at anything a. for the slightest reason

- zawsze kupujesz byle co you’re always buying junk

- to nie byle co it’s no small thing a. no joke pot.

- poczęstowali go nie byle czym – kawiorem they gave him caviar, not any old thing a. food

- byle kto anyone, anybody

- zadawać się z byle kim to associate with (just) anybody

- to nie byle kto s/he’s not just anybody

- byle gdzie anywhere; any old where a. place pot.

- połóż to byle gdzie put it anywhere a. wherever you like

- byle kiedy any time; any old time pot.

- byle jaki (pierwszy z brzegu) any; (kiepski) rotten pot., lousy pot.

- nie byle jaki (wyjątkowy) some, no mean

- to nie byle jaki wyczyn that’s some a. no mean feat

- jest nie byle jakim pianistą he’s no mean pianist

- (ona) ma nie byle jaki apetyt she really has an appetite

- stoją przed nie byle jakim problemem they’re facing a. they’re faced with no small problem

- byle jak anyhow; any old how pot.

- zrobili to byle jak they did it any old how

* * *

* * *

1. (oznaczający cel, skutek) (in order) to; szedłem naprzód, byle dalej I walked ahead in order to keep moving forward; robić byle zbyć do sth just to get it done; byle nie upaść the important thing is not to fall.

2. ( oznaczający warunek) as long as, provided; byle przejechać przez granicę, a będziemy bezpieczni if we can reach the border, we'll be safe; mów prędko, byle prawdę make it quick, as long as you tell the truth; byle nie to anything but that. – partykuła dodawana do zaimków (just) any; kłaść rzeczy byle gdzie put those things down anywhere; śmiejesz się z byle czego laugh at anything; nie zadaję się z byle kim I don't associate with just anyone; robić coś byle jak do sth any old way; to nie byle co that's no small accomplishment; to jest nie byle kto that's not just anybody; wszędzie byle nie tutaj anywhere but here; masz nie byle jaki samochód you don't have just any (old) car; byle jaki crummy; tani i byle jaki cheapo.

brick-red; ceglasty rumieniec deep blush.

* * *

1. (= słabo słyszalny) low, quiet; po cichu quietly; czytać po cichu read silently, read to o.s.; z cicha pęk (= niespodziewanie) out of the blue; żart. ( o człowieku) the silent type.

2. (= skromny, nieśmiały) meek, shy; cichy adorator silent admirer.

3. (= nieokazały) quiet, modest, unassuming.

4. (= zakulisowy, nieoficjalny) quiet, discreet; cicha zgoda silent l. tacit permission; ciche porozumienie tacit agreement l. understanding.

5. (= zaciszny, z dala od zgiełku) tranquil, secluded.

6. (= spokojny) still; leżeć cicho ( bez ruchu) lie still; cicha woda brzegi rwie still waters run deep; cicha woda żart. the silent type.

7. (= beztroski, pogodny) peaceful, serene, quiet; ciche życie peaceful life.