-
21 converto
convertere, converti, conversus Vturn upside down/side-to-side; invert/transpose/convulse; turn over (soil)/dig; turn backwards, recoil; retort; drive back, repulse; direct (course/attention); translate; modify, adapt; change/alter/transform; convert (to cash), pay over; cause to turn/revolve, rotate; turn/wheel about; reverse; shift/transfer -
22 interverto
intervertere, interverti, interversus Vembezzle, cheat; turn upside down/inside out; reverse, invert, overturn, upset -
23 retexo
retexere, retexui, retextus Vreverse, cancel -
24 retroago
retroagere, retroegi, retroactus V TRANSdrive back, reverse -
25 retrorsus
back, backwards; in reverse order -
26 retroversus
back, backwards; in reverse order -
27 Vice versa
-
28 addico
ad-dīco, xi, ctum, 3, v. a. ( imp. addice, for addic, Plaut. Poen. 2, 50;I.addixti,
Mart. 12, 16), orig., to give one's assent to a thing (“addicere est proprie idem dicere et approbare dicendo,” Fest. p. 13 Müll.), in its lit. signif. belonging only to augural and judicial language (opp. abdĭco).Of a favorable omen, to be propitious to, to favor, usually with aves as subj., and without obj.:B.cum sacellorum exaugurationes admitterent aves, in Termini fano non addixere,
Liv. 1, 55, 3; so,Fabio auspicanti aves semel atque iterum non addixerunt,
id. 27, 16, 15; also with auspicium as subj.:addicentibus auspiciis vocat contionem,
Tac. A. 2, 14; cf. Drak. Liv. 1, 36, 3; 27, 16, 15.—And with acc. of obj.:illum quem aves addixerant,
Fest. p. 241 Müll.—In judicial lang.: alicui aliquid or aliquem, to award or adjudge any thing to one, to sentence; hence Festus, with reference to the adjudged or condemned person, says:“alias addicere damnare est,” p. 13 Müll.: ubi in jus venerit, addicet praetor familiam totam tibi,
Plaut. Poen. 1, 1, 57:bona alicui,
Cic. Verr. 2, 1, 52:addictus erat tibi?
had he been declared bound to you for payment? id. Rosc. Com. 14, 41; hence ironic.: Fufidium... creditorem debitoribus suis addixisti, you have adjudged the creditor to his debtors (instead of the reverse), id. Pis. 35:liberum corpus in servitutem,
Liv. 3, 56.—Hence subst., addictus, i, m., one who has been given up or made over as servant to his creditor:ducite nos quo jubet, tamquam quidem addictos,
Plaut. Bacch. 5, 2, 87:addictus Hermippo et ab hoc ductus est,
Cic. Fl. 20 extr.; cf. Liv. 6, 15, 20. (The addictus, bondman, was not properly a slave = servus, for he retained his nomen, cognomen, his tribus, which the servus did not have; he could become free again by cancelling the demand, even against the will of his dominus; the servus could not; the addictus, when set free, was also again ingenuus, the servus only libertinus; v. Quint. 7, 3, 27. The inhuman law of the Twelve Tables, which, however, was never put in execution, that one indebted to several creditors should be cut in pieces and divided among them, is mentioned by Gell. 20, 1: Niebuhr, Rom. Gesch. 1, 638;Smith's Antiq.): addicere alicui judicium,
to grant one leave to bring an action, Varr. L. L. 6, § 61 Müll.: addicere litem, sc. judici, to deliver a cause to the judge. This was the office of the praetor. Such is the purport of the law of XII. Tab. Tab. I.: POST MERIDIEM PRAESENTI STLITEM ADDICITO, ap. Gell. 17, 2:judicem or arbitrum (instead of dare judicium),
to appoint for one a judge in his suit, Dig. 5, 1, 39, 46 and 80: addicere aliquid in diem, to adjudge a thing to one ad interim, so that, upon a change of circumstances, the matter in question shall be restored in integrum, Dig. 18, 2; 6, 1, 41; 39, 3, 9.—In auctions, to adjudge to the highest bidder, knock down, strike off, deliver to (with the price in abl.): ecquis est ex tanto populo, qui bona C. Rabirii Postumi [p. 31] nummo sestertio sibi addici velit, Cic. Rab. Post. 17; so id. Verr. 2, 1, 55; Suet. Caes. 50.—Addicere bona alicujus in publicum, i. e. to confiscate, Caes. B. C. 2, 18;C.hence in Plaut., of a parasite, who strikes himself off, as it were, i. e. promises himself to one as guest, on condition that he does not in the mean time have a higher bid, i. e. is not attracted to another by a better table,
Plaut. Capt. 1, 2, 76 sq. —In gen., to sell, to make over to:D. a.addice tuam mihi meretricem,
Plaut. Poen. 2, 50:hominem invenire neminem potuit, cui meas aedes addiceret, traderet, donaret, Auct. Or. pro Dom. 41. Antonius regna addixit pecunia,
Cic. Phil. 7, 5, 15; so Hor. S. 2, 5, 109.—In a metaph. signif.,In a good sense, to devote, to consecrate to:b.senatus, cui me semper addixi,
Cic. Planc. 39, 93:agros omnes addixit deae,
Vell. 2, 25;hence, morti addicere,
to devote to death, Cic. Off. 3, 10, 45:nolite... omnem Galliam prosternere et perpetuae servituti addicere,
to devote to perpetual slavery, Caes. B. G. 7, 77.—In a bad sense, to give up, to sacrifice, to abandon (very freq.);E.ejus ipsius domum evertisti, cujus sanguinem addixeras,
Cic. Pis. 34, 83:libidini cujusque nos addixit,
id. Phil. 5, 12, 33; so id. Mil. 32; id. Sest. 17; id. Quint. 30; hence poet.:quid faciat? crudele, suos addicere amores,
to sacrifice, to surrender his love, Ov. M. 1, 617 (where some read wrongly abdicere).—In later Latin, to attribute or ascribe a work to one:a.quae (comoediae) nomini eius (Plauti) addicuntur,
Gell. 3, 3, 13.—Hence, addic-tus, P. a. (after II. D.), dedicated or devoted to a thing; hence,Destined to:b.gladiatorio generi mortis addictus,
Cic. Phil. 11, 7, 16; cf. Hor. Epod. 17, 11.—Given up to, bound to:qui certis quibusdam destinatisque sententiis quasi addicti et consecrati sunt,
Cic. Tusc. 2, 2, 5:nullius addictus jurare in verba magistri,
Hor. Ep. 1, 1, 14:Prasinae factioni addictus et deditus,
Suet. Cal. 55.— Comp., sup., and adv. not used. -
29 asperitas
I.Lit.:B.saxorum asperitates,
Cic. N. D. 2, 39, 98:asperitas viarum,
id. Phil. 9, 1, 2:locorum,
Sall. J. 75, 2:angustiae locorumque asperitas,
Liv. 32, 12 fin.; 43, 21; 44, 5 al.:linguae,
Plin. 11, 37, 65, § 172:ventris,
id. 11, 37, 79, § 201:squamarum,
Gell. 2, 6:faucium,
Plin. 30, 4, 11, § 32:animi asperitas seu potius animae,
hoarseness, id. 22, 24, 51, § 111:ob asperitatem hiemis,
roughness, severity, Tac. A. 4, 56:asperitas frigorum abest,
id. Agr. 12:densaque cedit Frigoris asperitas,
Ov. F. 4, 88 al.:asperitas luti,
dryness, barrenness of the clay, Vitr. 2, 3.—Of raised work (cf. 1. asper, I., and exaspero):vasa anaglypta in asperitatemque excisa,
with figures in basrelief, Plin. 33, 11, 49, § 139.—Transf.1.Of taste, harshness, sharpness, acidity, tartness:2. 3.vini,
Plin. 14, 19, 24, § 120:pomi,
id. 12, 10, 21, § 38:aceti,
id. 9, 35, 58, § 120:aquarum,
the brackish taste of water, id. 12, 9, 20, § 37 al. —Of sight, inequality, contrast:II.cum aspectus ejus scaenae propter asperitatem eblandiretur omnium visus,
on account of the contrast of light and shade, Vitr. 7, 5:intercolumniorum,
id. 3, 3.—Trop.A.Of moral qualities, roughness, harshness, severity, fierceness, asperity:B.si quis eā asperitate est et immanitate naturae, congressus ut hominum fugiat atque oderit, etc.,
Cic. Lael. 23, 87:avunculi,
Nep. Att. 5, 1:patris,
Ov. M. 9, 752:artibus ingenuis Pectora mollescunt, asperitasque fugit,
id. P. 1, 6, 8:asperitatis et invidiae corrector,
Hor. Ep. 2, 1, 129.—Of a rigid, austere manner of life: quam illorum (Stoicorum) tristitiam atque asperitatem fugiens Panaetius nec acerbitatem sententiarum nec disserendi spinas probavit, Cic. Fin. 4, 28, 79; cf. 1. asper, II. A.—And of rudeness in external appearance, opp. to a polished, cultivated bearing:asperitas agrestis,
Hor. Ep. 1, 18, 6.—Of things, adversity, reverse of fortune, trouble, severity, difficulty (cf. 1. asper, II. B., and acerbitas):in his vel asperitatibus rerum vel angustiis temporis obsequar studiis nostris,
Cic. de Or. 1, 1, 3:asperitas belli,
Sall. J. 29, 1:remedii,
Tac. A. 1, 44.—Of style, roughness, harshness, trachutês (cf. 1. asper, II. B.):oratio in quā asperitas contentionis oratoris ipsius humanitate conditur,
Cic. de Or. 2, 53, 212. judicialis asperitas, id. ib. 2, 15, 64; so Quint. 1, 8, 11; 10, 5, 14 (cf. id. 11, 3, 23):verborum,
Ov. M. 14, 526. -
30 Bacchus
1.Bacchus, i, m., = Bakchos, son of Jupiter and a Theban woman, Semele, Tib. 3, 4, 45; Ov. F. 6, 485:B.bis genitus (since, as Semele died before his birth, he was carried about by Jupiter in his hip until the time of his maturity),
Curt. 8, 10, 12, Ov. Tr. 5, 3, 26; cf. id. M. 3, 310, and bimatris, id. ib. 4, 12; v. also Cic. Fl. 26, 60; Verg. G. 4, 521; the god of wine (as such also called Liber, the deliverer, Lyæus (luein), the care-dispeller; cf. Enn. ap. Charis. p. 214 P., or Trag. Rel. v. 149 Vahl.; cf Hor. Epod. 9, 38; as intoxicating and inspiring, he is god of poets, esp. of the highly inspired, Ov. Am. 3, 1, 23; 3, 15, 17; id. Tr. 5, 3, 33 sq.; Hor. C. 2, 19, 1; Juv. 7, 64;who wore crowns of ivy, which was consecrated to him,
Ov. Tr. 5, 3, 15: Bacchica verba (poëtae), id ib. 1, 7, 2.—He was worshipped esp. in Thrace and Macedonia, and particularly upon Mount Edon, Hor. C. 2, 7, 27;hence, the Bacchæ are called matres Edonides,
Ov. M. 11, 69; id. Tr. 4, 1, 42; v. also Liber.—Bacchus, in the most ancient times, is represented as a god of nature by a Phallic Herma (v. such a statue in O. Müll. Denkm. 4); in the class. per. in the form of a beautiful youth (Tib. 1, 4, 37; Ov. F. 3, 773), with a crown of vine leaves or ivy upon his head, and sometimes with small horns upon his forehead (id. ib. 3, 481; 3, 767; 6, 483);hence, corymbifer,
Ov. F. 1, 393; Tib. 2, 1, 3; Paul. ex Fest. s. v. cornua, p. 37 Müll.;his soft hair fell in long ringlets upon his shoulders (depexus crinibus,
Ov. F. 3, 465; cf. id. M. 3, 421); with the exception of a fawn's skin (nebris) thrown around him, he was usually represented naked, but with high and beautiful buskins, the Dionysian cothurni, upon his feet; in his hand he, as well as his attendants (a satyr, Silenus, and the Bacchæ), carried the thyrsus (id. F. 3, 764; cf. id. M. 4, 7 sq.); cf. O. Müll. Arch. § 383.—Meton.1.The cry or invocation to Bacchus, lo Bacche! audito Baccho, Verg. A. 4, 302.—2.The vine:3.apertos Bacchus amat colles,
Verg. G. 2, 113; Manil. 5, 238; Luc. 9, 433; Col. 10, 38; cf.fertilis,
Hor. C. 2, 6, 19.—Wine:II.Bacchi quom flos evanuit,
Lucr. 3, 222:madeant generoso pocula Baccho,
Tib. 3, 6, 5:et multo in primis hilarans convivia Baccho,
Verg. E. 5, 69; so id. G. 1, 344; 4, 279; id. A. 5, 77; Hor. C. 3, 16, 34; Ov. M. 4, 765; 6, 488; 7, 246; 7, 450; 13, 639; cf.: Bacchi Massicus umor. Verg. G. 2, 143.—Hence, derivv.A.Bac-chĭcus, a, um, adj., = Bakchikos, of Bacchus, Bacchic:B. C.serta,
Ov. Tr. 1, 7, 2; Mart. 7, 62:buxus,
Stat. Th. 9, 479:Naxos,
id. Achill. 2, 4:ritus,
Macr. S. 1, 18:metrum,
Diom. p. 513 P.—Bacchēus, a, um, adj., = Bakcheios, Bacchic:D.ululatus,
Ov. M. 11, 17:sacra,
the feast of Bacchus, id. ib. 3, 691:cornua,
Stat. Th. 9, 435.—Bacchēĭ-us, a, um, the same:E.dona,
i. e. wine, Verg. G. 2, 454 (prob. a spurious verse; v. Forbig. ad loc.).—Bacchīus, a, um, adj., Bacchic: pes, a metrical foot, a Bacchius, ¯¯˘2.(e. g. Rōmānŭs),
Ter. Maur. p. 2414 P., although others reverse this order; v. Quint. 9, 4, 82; Ascon. Div. in Caecil. 7; Don. p. 1739 P.Bacchus, i, m., a sea-fish, also called myxon, Plin. 9, 17, 28, § 61; 32, 7, 25, § 77; 32, 11, 53, § 145. -
31 capud
căpŭt ( kăp-căpud), ĭtis ( abl. sing. regularly capite:I.capiti,
Cat. 68, 124; cf. Tib. 1, 1, 72 Huschk., where the MSS., as well as Caes. German. Arat. 213, vary between the two forms), n. [kindr. with Sanscr. kap-āla; Gr. keph-alê; Goth. haubith; Germ. Haupt].The head, of men and animals:b.oscitat in campis caput a cervice revolsum,
Enn. Ann. 462 Vahl.: i lictor, conliga manus, caput obnubito, form. ap. Cic. Rab. Perd. 4, 13; cf. Liv. 1, 26, 6:tun' capite cano amas, homo nequissume?
Plaut. Merc. 2, 2, 34; so,cano capite,
id. As. 5, 2, 84; id. Cas. 3, 1, 4; Tib. 1, 1, 72; Pers. 1, 83 al.; cf. Tib. 1, 10, 43, and:capitis nives,
Hor. C. 4, 13, 12, and Quint. 8, 6, 17 Spald.:raso capite calvus,
Plaut. Am. 1, 1, 306:irraso,
id. Rud. 5, 2, 16:intonsum,
Quint. 12, 10, 47:amputare alicui,
Suet. Galb. 20; Vulg. 1 Par. 10, 9:capite operto,
Cic. Sen. 10, 34, 34:obvoluto,
id. Phil. 2, 31, 77 Klotz:caput aperire,
id. ib.:abscindere cervicibus,
id. ib. 11, 2, 5:demittere,
Caes. B. G. 1, 32; Cat. 87, 8; Verg. A. 9, 437: attollere. Ov. M. 5, 503:extollere,
to become bold, Cic. Planc. 13, 33: efferre, to raise one ' s head, to be eminent, Verg. E. 1, 25 al.—Of animals, Tib. 2, 1, 8; Hor. S. 1, 2, 89; 2, 3, 200; id. Ep. 1, 1, 76 al.—Prov.: supra caput esse, to be over one ' s head, i. e. to be at one ' s very doors, to threaten in consequence of nearness ( = imminere, impendere), Sall. C. 52, 24; Liv. 3, 17, 2; Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 6; Tac. H. 4, 69; cf. Kritz ad Sall. l. l.: capita conferre (like our phrase to put heads together, i. e to confer together in secret), Liv. 2, 45, 7:c.ire praecipitem in lutum, per caputque pedesque,
over head and ears, Cat. 17, 9:nec caput nec pedes,
neither beginning nor end, good for nothing, Cic. Fam. 7, 31, 2; cf. Cato ap. Liv. Epit. lib. 50; Plaut. As. 3, 3, 139 sq.—Capita aut navia (al. navim), heads or tails, a play of the Roman youth in which a piece of money is thrown up, to see whether the figure-side (the head of Janus) or the reverse - side (a ship) will fall uppermost, Macr. S. 1, 7; Aur. Vict. Orig. 3; cf. Ov. F. 1, 239; Paul. Nol. Poëm. 38, 73.—d.Poet., the head, as the seat of the understanding:e.aliena negotia Per caput saliunt,
run through the head, Hor. S. 2, 6, 34; so id. ib. 2, 3, 132; id. A. P. 300.—Ad Capita bubula, a place in Rome in the tenth region, where Augustus was born, Suet. Aug. 5.—2.Transf., of inanimate things.a.In gen., the head, top, summit, point, end, extremity (beginning or end):b.ulpici,
Cato, R. R. 71:allii,
Col. 6, 34, 1:porri,
id. 11, 3, 17:papaveris,
Liv. 1, 54, 6; Verg. A. 9, 437:bulborum,
Plin. 19, 5, 30, § 94:caulis,
id. 19, 8, 41, § 140 al.:jecoris (or jecinoris, jocinoris),
Cic. Div. 2, 13, 32; Liv. 8, 9, 1; cf. id. 27, 26, 14; 41, 14, 7; cf. Paul. ex Fest. p. 244 Müll.:extorum,
Ov. M. 15, 795; Luc. 1, 627; Plin. 11, 37, 73, § 189: pontis, tēte de pont, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 4; cf. Front. Arat. 2, 13, 5:tignorum,
Caes. B. C. 2, 9:columnae,
Plin. 34, 3, 7, § 13:molis,
the highest point of the mole, Curt. 4, 2, 23:xysti,
Plin. Ep. 2, 17, 20:porticus,
id. ib. 5, 6, 19 al.—Esp., of rivers,(α).The origin, source, spring ( head):(β).caput aquae illud est, unde aqua nascitur,
Dig. 43, 20, 1, § 8; so Lucr. 5, 270; 6, 636; 6, 729; Tib. 1, 7, 24; Hor. C. 1, 1, 22; id. S. 1, 10, 37; Verg. G. 4, 319; 4, 368; Ov. M. 2, 255; Hirt. B. G. 8, 41; Liv. 1, 51, 9; 2, 38, 1; 37, 18, 6:fontium,
Vitr. 8, 1; Mel. 3, 2, 8; Plin. Ep. 8, 8, 5; 10, 91, 1 al.—(more rare) The mouth, embouchure, Caes. B. G. 4, 10; Liv. 33, 41, 7; Luc. 2, 52; 3, 202.—c.Also of plants, sometimes the root, Cato, R. R. 36; 43; 51:d.vitis,
id. ib. 33, 1; 95, 2; Plin. 17, 22, 35, § 195; Verg. G. 2, 355.—Also, in reference to the vine, vine branches, Col. 3, 10, 1; Cic. Sen. 15, 53.— Poet., also the summit, top of trees, Enn. ap. Gell. 13, 20, and ap. Non. 195, 24; Ov. M. 1, 567; Poët. ap. Quint. 9, 4, 90; Claud. Rapt. Pros. 3, 370. —e.Of mountains, rocks, Verg. A. 4, 249; 6, 360.—f.Of a boil that swells out, Cels. 8, 9;II.hence, facere,
to come to a head, Plin. 22, 25, 76, § 159; 26, 12, 77, § 125; cf.: capita deorum appellabantur fasciculi facti ex verbenis, Paul. ex Fest. p. 64 Müll.—Per meton. (pars pro toto), a man, person, or animal (very freq. in prose and poetry; cf. kara, kephalê,, in the same signif.;III.v. Liddell and Scott and Robinson): pro capite tuo quantum dedit,
Plaut. Most. 1, 3, 54; id. Pers. 1, 1, 37:hoc conruptum'st caput,
id. Ep. 1, 1, 85:siquidem hoc vivet caput, i. e. ego,
id. Ps. 2, 4, 33; so id. Stich. 5, 5, 10; cf. id. Capt. 5, 1, 25:ridiculum caput!
Ter. And. 2, 2, 34:festivum,
id. Ad. 2, 3, 8:lepidum,
id. ib. 5, 9, 9:carum,
Verg. A. 4, 354; Hor. C. 1, 24, 2:liberum,
Cic. Verr. 2, 2, 32, § 79:vilia,
Liv. 25, 6, 9:viliora,
id. 9, 26, 22:vilissima,
id. 24, 5, 13:ignota,
id. 3, 7, 7; cf. id. 2, 5, 6:liberorum servorumque,
id. 29, 29, 3 al. —In imprecations:istic capiti dicito,
Plaut. Rud. 3, 6, 47; cf.:vae capiti tuo,
id. Most. 4, 3, 10; so id. Poen. 3, 3, 32; Ter. Phorm. 3, 2, 6; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1, 4; Tib. 1, 2, 12; Verg. A. 8, 484; 11, 399 al.—With numerals:capitum Helvetiorum milia CCLXIII.,
souls, Caes. B. G. 1, 29; 4, 15:quot capitum vivunt, totidem studiorum Milia,
Hor. S. 2, 1, 27; id. Ep. 2, 2, 189; cf. id. C. 1, 28, 20 al.; so, in capita, in distribution, to or for each person (cf. in Heb. also, for each head, poll, = for each individual, v. Robinson in h. v.), Liv. 2, 33, 11; 32, 17, 2; 34, 50, 6 al. (cf.:in singulos,
id. 42, 4, 5).—Of. the poll-tax:exactio capitum,
Cic. Fam. 3, 8, 5; so,capite censi, v. censeo.—Of animals,
Verg. A. 3, 391; Col. 6, 5, 4 fin.; 8, 5, 4; 8, 5, 7; 8, 11, 13; Veg. Vet. 1, 18.—Trop.1.Life, and specif.,a.Physical life:b.carum,
Plaut. Capt. 2, 1, 33 sq.; 5, 1, 26:si capitis res siet,
if it is a matter of life and death, id. Trin. 4, 2, 120: capitis periculum adire, to risk one ' s life, Ter. And. 4, 1, 53; id. Hec. 3, 1, 54; cf. id. Phorm. 3, 2, 6 Runnk.:capitis poena,
capital punishment, Caes. B. G. 7, 71:pactum pro capite pretium,
Cic. Off. 3, 29, 107:cum altero certamen honoris et dignitatis est, cum altero capitis et famae,
id. ib. 1, 12, 38:cum dimicatione capitis,
id. Prov. Cons. 9, 23; cf.:suo capite decernere,
id. Att. 10, 9, 2; so Liv. 2, 12, 10; Cic. Fin. 5, 22, 64; Liv. 9, 5, 5:caput offerre pro patriā,
Cic. Sull. 30, 84:patrium tibi crede caput, i. e. patris vitam et salutem,
Ov. M. 8, 94; so,capitis accusare,
to accuse of a capital crime, Nep. Paus. 2 fin.:absolvere,
id. Milt. 7, 6:damnare,
id. Alcib. 4, 5; id. Eum. 5, 1:tergo ac capite puniri,
Liv. 3, 55, 14:caput Jovi sacrum,
id. 3, 55, 7:sacratum,
id. 10, 38, 3 al.; cf. Ov. M. 9, 296.—Civil or political life, acc. to the Roman idea, including the rights of liberty, citizenship, [p. 290] and family (libertatis, civitatis, familiae): its loss or deprivation was called deminutio or minutio capitis, acc. to the foll. jurid. distinction: capitis deminutionis tria genera sunt: maxima, media, minima; tria enim sunt, quae habemus: libertatem, civitatem, familiam. Igitur cum omnia haec amittimus (as by servitude or condemnation to death), maximam esse capitis deminutionem; cum vero amittimus civitatem (as in the interdictio aquae et ignis) libertatem retinemus, mediam esse capitis deminutionem;2. (α).cum et libertas et civitas retinetur, familia tantum mutatur (as by adoption, or, in the case of women, by marriage) minimam esse capitis deminutionem constat,
Dig. 4, 5, 11; cf. Just. Inst. 1, 16, 4; Cic. de Or. 1, 40, 181; 1, 54, 231; id. Tusc. 1, 29, 71; Liv. 3, 55, 14; 22, 60, 15:capitis minor,
Hor. C. 3, 5, 42:servus manumissus capite non minuitur, quia nulnum caput habuit,
Dig. 4, 5, 3, § 1.—Of the deminutio media, Cic. Brut. 36, 136; id. Verr. 2, 2, 40, §§ 98 and 99; id. Quint. 2, 8 al.—Of the deminutio minima, Cic. Top. 4, 18; cf. Gai Inst. 1, 162.—With gen.:(β).scelerum,
an arrant knave, Plaut. Curc. 2, 1, 19; id. Bacch. 4, 7, 31; id. Mil. 2, 6, 14; id. Ps. 1, 5, 31; 4, 5, 3; id. Rud. 4, 4, 54:perjuri,
id. ib. 4, 4, 55:concitandorum Graecorum,
Cic. Fl. 18, 42:consilil,
Liv. 8, 31, 7:conjurationis,
id. 9, 26, 7:caput rei Romanae Camillus,
id. 6, 3, 1; cf.:caput rerum Masinissam fuisse,
id. 28, 35, 12; so id. 26, 40, 13:reipublicae,
Tac. A. 1, 13:nominis Latini,
heads, chiefs, Liv. 1, 52, 4:belli,
id. 45, 7, 3:Suevorum,
chieftribe, Tac. G. 39 fin. al.—The predicate in gen. masc.:capita conjurationis ejus virgis caesi ac securi percussi,
Liv. 10, 1, 3.—With esse and dat.:(γ).ego caput fui argento reperiundo,
Plaut. As. 3, 3, 138; cf.:illic est huic rei caput,
author, contriver, Ter. And. 2, 6, 27; so id. Ad. 4, 2, 29 al.—Absol.:urgerent philosophorum greges, jam ab illo fonte et capite Socrate,
Cic. de Or. 1, 10, 42:corpori valido caput deerat,
guide, leader, Liv. 5, 46, 5:esse aliquod caput (i. e. regem) placebat,
id. 1, 17, 4; cf. id. 1, 23, 4; Hor. S. 2, 5, 74 al.—Of things, head, chief, capital, etc.;thus of cities: Thebas caput fuisse totius Graeciae,
head, first city, Nep. Epam. 10 fin.; so with gen., Liv. 9, 37, 12; 10, 37, 4 Weissenb. ad loc.; 23, 11, 11; 37, 18, 3 (with arx); cf.:pro capite atque arce Italiae, urbe Romanā,
Liv. 22, 32, 5; and with dat.:Romam caput Latio esse,
id. 8, 4, 5; and:brevi caput Italiae omni Capuam fore,
id. 23, 10, 2 Drak. N. cr. —Of other localities:castellum quod caput ejus regionis erat,
the head, principal place, Liv. 21, 33, 11.—Of other things:jus nigrum, quod cenae caput erat,
the principal dish, Cic. Tusc. 5, 34, 98; cf. id. Fin. 2, 8, 25:patrimonii publici,
id. Agr. 1, 7, 21; cf. id. ib. 2, 29, 80; Liv. 6, 14, 10: caput esse artis, decere, the main or principal point, Cic. de Or. 1, 29, 132:caput esse ad beate vivendum securitatem,
id. Lael. 13, 45: ad consilium de re publicā dandum caput est nosse rem publicam;ad dicendum vero probabiliter, nosse mores civitatis,
id. de Or. 2, 82, 337; 1, 19, 87:litterarum,
summary, purport, substance, id. Phil. 2, 31, 77:caput Epicuri,
the fundamental principle, dogma, id. Ac. 2, 32, 101; cf. Quint. 3, 11, 27: rerum, the chief or central point, head, Cic. Brut. 44, 164.—So in writings, a division, section, paragraph, chapter, etc.:a primo capite legis usque ad extremum,
Cic. Agr. 2, 6, 15; cf. id. ib. 2, 10, 26; id. Verr. 2, 1, 46, § 118 Ascon.; id. Fam. 3, 8, 4; Gell. 2, 15, 4 al.; Cic. de Or. 2, 55, 223; id. Fam. 7, 22 med.; Quint. 10, 7, 32:id quod caput est,
Cic. Att. 1, 17, 4; so id. Fam. 3, 7, 4.—Of money, the principal sum, the capital, stock (syn. sors;opp. usurae),
Cic. Verr. 2, 1, 4, § 11; 2, 3, 35, § 80 sq.; id. Att. 15, 26, 4; Liv. 6, 15, 10; 6, 35, 4; Hor. S. 1, 2, 14 al. -
32 caput
căpŭt ( kăp-căpud), ĭtis ( abl. sing. regularly capite:I.capiti,
Cat. 68, 124; cf. Tib. 1, 1, 72 Huschk., where the MSS., as well as Caes. German. Arat. 213, vary between the two forms), n. [kindr. with Sanscr. kap-āla; Gr. keph-alê; Goth. haubith; Germ. Haupt].The head, of men and animals:b.oscitat in campis caput a cervice revolsum,
Enn. Ann. 462 Vahl.: i lictor, conliga manus, caput obnubito, form. ap. Cic. Rab. Perd. 4, 13; cf. Liv. 1, 26, 6:tun' capite cano amas, homo nequissume?
Plaut. Merc. 2, 2, 34; so,cano capite,
id. As. 5, 2, 84; id. Cas. 3, 1, 4; Tib. 1, 1, 72; Pers. 1, 83 al.; cf. Tib. 1, 10, 43, and:capitis nives,
Hor. C. 4, 13, 12, and Quint. 8, 6, 17 Spald.:raso capite calvus,
Plaut. Am. 1, 1, 306:irraso,
id. Rud. 5, 2, 16:intonsum,
Quint. 12, 10, 47:amputare alicui,
Suet. Galb. 20; Vulg. 1 Par. 10, 9:capite operto,
Cic. Sen. 10, 34, 34:obvoluto,
id. Phil. 2, 31, 77 Klotz:caput aperire,
id. ib.:abscindere cervicibus,
id. ib. 11, 2, 5:demittere,
Caes. B. G. 1, 32; Cat. 87, 8; Verg. A. 9, 437: attollere. Ov. M. 5, 503:extollere,
to become bold, Cic. Planc. 13, 33: efferre, to raise one ' s head, to be eminent, Verg. E. 1, 25 al.—Of animals, Tib. 2, 1, 8; Hor. S. 1, 2, 89; 2, 3, 200; id. Ep. 1, 1, 76 al.—Prov.: supra caput esse, to be over one ' s head, i. e. to be at one ' s very doors, to threaten in consequence of nearness ( = imminere, impendere), Sall. C. 52, 24; Liv. 3, 17, 2; Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 6; Tac. H. 4, 69; cf. Kritz ad Sall. l. l.: capita conferre (like our phrase to put heads together, i. e to confer together in secret), Liv. 2, 45, 7:c.ire praecipitem in lutum, per caputque pedesque,
over head and ears, Cat. 17, 9:nec caput nec pedes,
neither beginning nor end, good for nothing, Cic. Fam. 7, 31, 2; cf. Cato ap. Liv. Epit. lib. 50; Plaut. As. 3, 3, 139 sq.—Capita aut navia (al. navim), heads or tails, a play of the Roman youth in which a piece of money is thrown up, to see whether the figure-side (the head of Janus) or the reverse - side (a ship) will fall uppermost, Macr. S. 1, 7; Aur. Vict. Orig. 3; cf. Ov. F. 1, 239; Paul. Nol. Poëm. 38, 73.—d.Poet., the head, as the seat of the understanding:e.aliena negotia Per caput saliunt,
run through the head, Hor. S. 2, 6, 34; so id. ib. 2, 3, 132; id. A. P. 300.—Ad Capita bubula, a place in Rome in the tenth region, where Augustus was born, Suet. Aug. 5.—2.Transf., of inanimate things.a.In gen., the head, top, summit, point, end, extremity (beginning or end):b.ulpici,
Cato, R. R. 71:allii,
Col. 6, 34, 1:porri,
id. 11, 3, 17:papaveris,
Liv. 1, 54, 6; Verg. A. 9, 437:bulborum,
Plin. 19, 5, 30, § 94:caulis,
id. 19, 8, 41, § 140 al.:jecoris (or jecinoris, jocinoris),
Cic. Div. 2, 13, 32; Liv. 8, 9, 1; cf. id. 27, 26, 14; 41, 14, 7; cf. Paul. ex Fest. p. 244 Müll.:extorum,
Ov. M. 15, 795; Luc. 1, 627; Plin. 11, 37, 73, § 189: pontis, tēte de pont, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 4; cf. Front. Arat. 2, 13, 5:tignorum,
Caes. B. C. 2, 9:columnae,
Plin. 34, 3, 7, § 13:molis,
the highest point of the mole, Curt. 4, 2, 23:xysti,
Plin. Ep. 2, 17, 20:porticus,
id. ib. 5, 6, 19 al.—Esp., of rivers,(α).The origin, source, spring ( head):(β).caput aquae illud est, unde aqua nascitur,
Dig. 43, 20, 1, § 8; so Lucr. 5, 270; 6, 636; 6, 729; Tib. 1, 7, 24; Hor. C. 1, 1, 22; id. S. 1, 10, 37; Verg. G. 4, 319; 4, 368; Ov. M. 2, 255; Hirt. B. G. 8, 41; Liv. 1, 51, 9; 2, 38, 1; 37, 18, 6:fontium,
Vitr. 8, 1; Mel. 3, 2, 8; Plin. Ep. 8, 8, 5; 10, 91, 1 al.—(more rare) The mouth, embouchure, Caes. B. G. 4, 10; Liv. 33, 41, 7; Luc. 2, 52; 3, 202.—c.Also of plants, sometimes the root, Cato, R. R. 36; 43; 51:d.vitis,
id. ib. 33, 1; 95, 2; Plin. 17, 22, 35, § 195; Verg. G. 2, 355.—Also, in reference to the vine, vine branches, Col. 3, 10, 1; Cic. Sen. 15, 53.— Poet., also the summit, top of trees, Enn. ap. Gell. 13, 20, and ap. Non. 195, 24; Ov. M. 1, 567; Poët. ap. Quint. 9, 4, 90; Claud. Rapt. Pros. 3, 370. —e.Of mountains, rocks, Verg. A. 4, 249; 6, 360.—f.Of a boil that swells out, Cels. 8, 9;II.hence, facere,
to come to a head, Plin. 22, 25, 76, § 159; 26, 12, 77, § 125; cf.: capita deorum appellabantur fasciculi facti ex verbenis, Paul. ex Fest. p. 64 Müll.—Per meton. (pars pro toto), a man, person, or animal (very freq. in prose and poetry; cf. kara, kephalê,, in the same signif.;III.v. Liddell and Scott and Robinson): pro capite tuo quantum dedit,
Plaut. Most. 1, 3, 54; id. Pers. 1, 1, 37:hoc conruptum'st caput,
id. Ep. 1, 1, 85:siquidem hoc vivet caput, i. e. ego,
id. Ps. 2, 4, 33; so id. Stich. 5, 5, 10; cf. id. Capt. 5, 1, 25:ridiculum caput!
Ter. And. 2, 2, 34:festivum,
id. Ad. 2, 3, 8:lepidum,
id. ib. 5, 9, 9:carum,
Verg. A. 4, 354; Hor. C. 1, 24, 2:liberum,
Cic. Verr. 2, 2, 32, § 79:vilia,
Liv. 25, 6, 9:viliora,
id. 9, 26, 22:vilissima,
id. 24, 5, 13:ignota,
id. 3, 7, 7; cf. id. 2, 5, 6:liberorum servorumque,
id. 29, 29, 3 al. —In imprecations:istic capiti dicito,
Plaut. Rud. 3, 6, 47; cf.:vae capiti tuo,
id. Most. 4, 3, 10; so id. Poen. 3, 3, 32; Ter. Phorm. 3, 2, 6; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1, 4; Tib. 1, 2, 12; Verg. A. 8, 484; 11, 399 al.—With numerals:capitum Helvetiorum milia CCLXIII.,
souls, Caes. B. G. 1, 29; 4, 15:quot capitum vivunt, totidem studiorum Milia,
Hor. S. 2, 1, 27; id. Ep. 2, 2, 189; cf. id. C. 1, 28, 20 al.; so, in capita, in distribution, to or for each person (cf. in Heb. also, for each head, poll, = for each individual, v. Robinson in h. v.), Liv. 2, 33, 11; 32, 17, 2; 34, 50, 6 al. (cf.:in singulos,
id. 42, 4, 5).—Of. the poll-tax:exactio capitum,
Cic. Fam. 3, 8, 5; so,capite censi, v. censeo.—Of animals,
Verg. A. 3, 391; Col. 6, 5, 4 fin.; 8, 5, 4; 8, 5, 7; 8, 11, 13; Veg. Vet. 1, 18.—Trop.1.Life, and specif.,a.Physical life:b.carum,
Plaut. Capt. 2, 1, 33 sq.; 5, 1, 26:si capitis res siet,
if it is a matter of life and death, id. Trin. 4, 2, 120: capitis periculum adire, to risk one ' s life, Ter. And. 4, 1, 53; id. Hec. 3, 1, 54; cf. id. Phorm. 3, 2, 6 Runnk.:capitis poena,
capital punishment, Caes. B. G. 7, 71:pactum pro capite pretium,
Cic. Off. 3, 29, 107:cum altero certamen honoris et dignitatis est, cum altero capitis et famae,
id. ib. 1, 12, 38:cum dimicatione capitis,
id. Prov. Cons. 9, 23; cf.:suo capite decernere,
id. Att. 10, 9, 2; so Liv. 2, 12, 10; Cic. Fin. 5, 22, 64; Liv. 9, 5, 5:caput offerre pro patriā,
Cic. Sull. 30, 84:patrium tibi crede caput, i. e. patris vitam et salutem,
Ov. M. 8, 94; so,capitis accusare,
to accuse of a capital crime, Nep. Paus. 2 fin.:absolvere,
id. Milt. 7, 6:damnare,
id. Alcib. 4, 5; id. Eum. 5, 1:tergo ac capite puniri,
Liv. 3, 55, 14:caput Jovi sacrum,
id. 3, 55, 7:sacratum,
id. 10, 38, 3 al.; cf. Ov. M. 9, 296.—Civil or political life, acc. to the Roman idea, including the rights of liberty, citizenship, [p. 290] and family (libertatis, civitatis, familiae): its loss or deprivation was called deminutio or minutio capitis, acc. to the foll. jurid. distinction: capitis deminutionis tria genera sunt: maxima, media, minima; tria enim sunt, quae habemus: libertatem, civitatem, familiam. Igitur cum omnia haec amittimus (as by servitude or condemnation to death), maximam esse capitis deminutionem; cum vero amittimus civitatem (as in the interdictio aquae et ignis) libertatem retinemus, mediam esse capitis deminutionem;2. (α).cum et libertas et civitas retinetur, familia tantum mutatur (as by adoption, or, in the case of women, by marriage) minimam esse capitis deminutionem constat,
Dig. 4, 5, 11; cf. Just. Inst. 1, 16, 4; Cic. de Or. 1, 40, 181; 1, 54, 231; id. Tusc. 1, 29, 71; Liv. 3, 55, 14; 22, 60, 15:capitis minor,
Hor. C. 3, 5, 42:servus manumissus capite non minuitur, quia nulnum caput habuit,
Dig. 4, 5, 3, § 1.—Of the deminutio media, Cic. Brut. 36, 136; id. Verr. 2, 2, 40, §§ 98 and 99; id. Quint. 2, 8 al.—Of the deminutio minima, Cic. Top. 4, 18; cf. Gai Inst. 1, 162.—With gen.:(β).scelerum,
an arrant knave, Plaut. Curc. 2, 1, 19; id. Bacch. 4, 7, 31; id. Mil. 2, 6, 14; id. Ps. 1, 5, 31; 4, 5, 3; id. Rud. 4, 4, 54:perjuri,
id. ib. 4, 4, 55:concitandorum Graecorum,
Cic. Fl. 18, 42:consilil,
Liv. 8, 31, 7:conjurationis,
id. 9, 26, 7:caput rei Romanae Camillus,
id. 6, 3, 1; cf.:caput rerum Masinissam fuisse,
id. 28, 35, 12; so id. 26, 40, 13:reipublicae,
Tac. A. 1, 13:nominis Latini,
heads, chiefs, Liv. 1, 52, 4:belli,
id. 45, 7, 3:Suevorum,
chieftribe, Tac. G. 39 fin. al.—The predicate in gen. masc.:capita conjurationis ejus virgis caesi ac securi percussi,
Liv. 10, 1, 3.—With esse and dat.:(γ).ego caput fui argento reperiundo,
Plaut. As. 3, 3, 138; cf.:illic est huic rei caput,
author, contriver, Ter. And. 2, 6, 27; so id. Ad. 4, 2, 29 al.—Absol.:urgerent philosophorum greges, jam ab illo fonte et capite Socrate,
Cic. de Or. 1, 10, 42:corpori valido caput deerat,
guide, leader, Liv. 5, 46, 5:esse aliquod caput (i. e. regem) placebat,
id. 1, 17, 4; cf. id. 1, 23, 4; Hor. S. 2, 5, 74 al.—Of things, head, chief, capital, etc.;thus of cities: Thebas caput fuisse totius Graeciae,
head, first city, Nep. Epam. 10 fin.; so with gen., Liv. 9, 37, 12; 10, 37, 4 Weissenb. ad loc.; 23, 11, 11; 37, 18, 3 (with arx); cf.:pro capite atque arce Italiae, urbe Romanā,
Liv. 22, 32, 5; and with dat.:Romam caput Latio esse,
id. 8, 4, 5; and:brevi caput Italiae omni Capuam fore,
id. 23, 10, 2 Drak. N. cr. —Of other localities:castellum quod caput ejus regionis erat,
the head, principal place, Liv. 21, 33, 11.—Of other things:jus nigrum, quod cenae caput erat,
the principal dish, Cic. Tusc. 5, 34, 98; cf. id. Fin. 2, 8, 25:patrimonii publici,
id. Agr. 1, 7, 21; cf. id. ib. 2, 29, 80; Liv. 6, 14, 10: caput esse artis, decere, the main or principal point, Cic. de Or. 1, 29, 132:caput esse ad beate vivendum securitatem,
id. Lael. 13, 45: ad consilium de re publicā dandum caput est nosse rem publicam;ad dicendum vero probabiliter, nosse mores civitatis,
id. de Or. 2, 82, 337; 1, 19, 87:litterarum,
summary, purport, substance, id. Phil. 2, 31, 77:caput Epicuri,
the fundamental principle, dogma, id. Ac. 2, 32, 101; cf. Quint. 3, 11, 27: rerum, the chief or central point, head, Cic. Brut. 44, 164.—So in writings, a division, section, paragraph, chapter, etc.:a primo capite legis usque ad extremum,
Cic. Agr. 2, 6, 15; cf. id. ib. 2, 10, 26; id. Verr. 2, 1, 46, § 118 Ascon.; id. Fam. 3, 8, 4; Gell. 2, 15, 4 al.; Cic. de Or. 2, 55, 223; id. Fam. 7, 22 med.; Quint. 10, 7, 32:id quod caput est,
Cic. Att. 1, 17, 4; so id. Fam. 3, 7, 4.—Of money, the principal sum, the capital, stock (syn. sors;opp. usurae),
Cic. Verr. 2, 1, 4, § 11; 2, 3, 35, § 80 sq.; id. Att. 15, 26, 4; Liv. 6, 15, 10; 6, 35, 4; Hor. S. 1, 2, 14 al. -
33 compraehendo
com-prĕhendo ( conp-; also com-prendo, very freq. in MSS. and edd.; cf. Quint. 1, 5, 21. In MSS. also comprae-hendo and compraendo, v. prehendo), di, sum, 3, v. a., to lay hold of something on all sides; to take or catch hold of, seize, grasp, apprehend; to comprehend, comprise (class. in prose and poetry).I.Prop.A.In gen.:B.quid (opus est) manibus, si nihil comprehendendum est?
Cic. N. D. 1, 33, 92:(vulva) non multo major quam ut manu comprehendatur,
Cels. 4, 1 fin.:cum (forfex) dentem comprehendere non possit,
id. 7, 12, 1:mordicus manum eorum (elephantorum),
Plin. 9, 15, 17, § 46:morsu guttura,
Luc. 4, 727:nuces modio,
Varr. R. R. 1, 7, 3:naves,
to join one to another, fasten together, Liv. 30, 10, 5; cf.:oras vulneris suturae comprehendunt,
Cels. 7, 4, 3:comprehendunt utrumque et orant,
Caes. B. G. 5, 31:ter frustra comprensa manus effugit imago,
Verg. A. 2, 794; cf.aures,
Tib. 2, 5, 92:nisi quae validissima (ovis), non comprehendatur (sc. stabulis) hieme,
let none but the strongest be kept in the winter, Col. 7, 3, 15 Schneid.:naves in flumine Vulturno comprehensae,
assembled together, put under an embargo, Liv. 26, 7, 9; so id. 29, 24, 9; Suet. Tib. 38; id. Calig. 39:ignem,
to take, catch, Caes. B. G. 5, 43;and in a reverse constr.: ignis robora comprendit,
Verg. G. 2, 305; cf.:opera flammā comprehensa,
Hirt. B. G. 8, 43; and:avidis comprenditur ignibus agger,
Ov. M. 9, 234:loca vallo,
Front. 2, 11, 7; and absol.:comprehensa aedificia,
Liv. 26, 27, 3.—In partic.1.To attack, seize upon in a hostile manner, to seize, lay hold of, arrest, catch, apprehend:* b.aliquem pro moecho Comprehendere et constringere,
Ter. Eun. 5, 5, 23; 5, 1, 20:tam capitalem hostem,
Cic. Cat. 2, 2, 3:hominem,
id. Q. Fr. 1, 2, 4, § 14:nefarios duces,
id. Cat. 3, 7, 16:Virginium,
Liv. 3, 48, 6; cf. id. 1, 41, 1:praesidium Punicum,
id. 26, 14, 7:hunc comprehenderant atque in vincula conjecerant,
Caes. B. G. 4, 27; 5, 25:in fugā,
id. ib. 5, 21.—Rarely of disease:comprehensus morbo,
Just. 23, 2, 4; cf.:comprehensi pestiferā lue,
id. 32, 3, 9.—Of places, to occupy, seize upon:aliis comprehensis collibus munitiones perfecerunt,
Caes. B. C. 3, 46 fin. —Of things, to intercept' -epistulas, Just. 20, 5, 12.—2.To seize upon one, to apprehend him in any crime:b.fures,
Cat. 62, 35.—With inf.: qui interesse concentibus interdictis fuerint comprehensi, Cod. Th. 16, 4, 5.—Hence,Transf. to the crime:3.nefandum adulterium,
to discover, detect it, Cic. Mil. 27, 72:res ejus indicio,
id. Clu. 16, 47.—Of plants, to take root; of a graft:4.cum comprehendit (surculus),
Varr. R. R. 1, 40 fin.; so,in gen.,
Col. 3, 5, 1; 5, 6, 18; Pall. Jan. 13, 5.—Of women, to conceive, become pregnant, = concipere:5.si mulier non comprehendit, etc.,
Cels. 5, 21 fin. —Of a space, to contain, comprise, comprehend, include:6.ut nuces integras, quas uno modio comprehendere possis,
Varr. R. R. 1, 7, 3:circuitus ejus triginta et duo stadia comprehendit,
Curt. 6, 6, 24. —In late medic. lang., of medicines, to combine:7.aliquid melle,
Veg. Art. Vet. 6, 27, 1; Scrib. Comp. 88; 227 al.—Of the range of a missile:8.quantum impulsa valet comprehendere lancea nodo,
Sil. 4, 102.—Of the reach of a surgical instrument:II.si vitium in angusto est, quod comprehendere modiolus possit,
Cels. 8, 3 init. —Trop.A.To comprehend by the sense of sight, to perceive, observe, see (very rare):B.aliquid visu,
Sil. 3, 408;and without visu: comprehendere vix litterarum apices,
Gell. 13, 30, 10.—To comprehend something intellectually, to receive into one's mind, to grasp, perceive, comprehend; with abl.: si quam opinionem jam mentibus vestris comprehendistis: si eam ratio convellet, si oratio labefactabit, etc., if any opinion has already taken root in your mind (the figure taken from the rooting of plants; v. supra, I. B. 3.), Cic. Clu. 2, 6:C.omnes animo virtutes,
id. Balb. 1, 3; id. N. D. 3, 25, 64:animo haec tenemus comprehensa, non sensibus,
id. Ac. 2, 7, 21 sq.:omnia animis et cogitatione,
id. Fl. 27, 66; cf. id. de Or. 2, 31, 136:aliquid mente,
id. N. D. 3, 8, 21:aliquid memoriā,
id. Tusc. 5, 41, 121:qualis animus sit vacans corpore, intellegere et cogitatione comprehendere,
id. ib. 1, 22, 50:aliquid certis signis,
Col. 6, 24, 3:aliquid experimentis assiduis,
Pall. 2, 13, 8.—Without abl.:esse aliquid, quod conprehendi et percipi posset,
Cic. Ac. 2, 6, 17; 2, 6, 18:virtutum cognitio confirmat percipi et conprehendi multa posse,
id. ib. 2, 8, 23; 1, 11, 42.—To comprehend or include in words; to comprise in discourse or in writing, to express, describe, recount, narrate, etc.:2.breviter paucis comprendere multa,
Lucr. 6, 1082; cf.:breviter comprehensa sententia,
Cic. Fin. 2, 7, 20; Quint. 9, 3, 91:comprehendam brevi,
Cic. de Or. 1, 8, 34:perinde ac si in hanc formulam omnia judicia conclusa et comprehensa sint,
id. Rosc. Com. 5, 15:(Cato) verbis luculentioribus et pluribus rem eandem comprehenderat,
id. Att. 12, 21, 1:ipsa natura circumscriptione quādam verborum comprehendit concluditque sententiam,
id. Brut. 8, 34:in eā (terrā) enim et lapis et harena et cetera ejus generis sunt in nominando comprehensa,
Varr. R. R. 1, 9, 1:emplastra quoque, quae supra comprehensa sunt,
Cels. 5, 27, 3; so absol.:ad veterum rerum nostrarum memoriam comprehendendam impulsi sumus,
Cic. Brut. 5, 19:aliquid dictis,
Ov. M. 13, 160:quae si comprendere coner,
id. Tr. 5, 2, 27. —Poet.: aliquid numero, to number, enumerate:D.neque enim numero comprendere refert,
Verg. G. 2, 104; Ov. A. A. 2, 447; cf.:numerum quorum comprendere non est,
id. Tr. 5, 11, 19.—To comprehend any one in affection, to bind to one's self, to put under obligation, to embrace with kindness (rare;E.mostly in Cic.): multos amicitiā, tueri obsequio, etc.,
to have many friends, Cic. Cael. 6, 13:adulescentem humanitate tuā,
id. Fam. 13, 15, 3:quod omnibus officiis per se, per patrem, per majores suos totam Atinatem praefecturam comprehenderit,
id. Planc. 19. 47.—To shut in, include (late Lat.):spiritum in effigiem,
Lact. 4, 8, 9:elementorum figurae humanā specie comprehensae,
id. 2, 6, 1. -
34 compraendo
com-prĕhendo ( conp-; also com-prendo, very freq. in MSS. and edd.; cf. Quint. 1, 5, 21. In MSS. also comprae-hendo and compraendo, v. prehendo), di, sum, 3, v. a., to lay hold of something on all sides; to take or catch hold of, seize, grasp, apprehend; to comprehend, comprise (class. in prose and poetry).I.Prop.A.In gen.:B.quid (opus est) manibus, si nihil comprehendendum est?
Cic. N. D. 1, 33, 92:(vulva) non multo major quam ut manu comprehendatur,
Cels. 4, 1 fin.:cum (forfex) dentem comprehendere non possit,
id. 7, 12, 1:mordicus manum eorum (elephantorum),
Plin. 9, 15, 17, § 46:morsu guttura,
Luc. 4, 727:nuces modio,
Varr. R. R. 1, 7, 3:naves,
to join one to another, fasten together, Liv. 30, 10, 5; cf.:oras vulneris suturae comprehendunt,
Cels. 7, 4, 3:comprehendunt utrumque et orant,
Caes. B. G. 5, 31:ter frustra comprensa manus effugit imago,
Verg. A. 2, 794; cf.aures,
Tib. 2, 5, 92:nisi quae validissima (ovis), non comprehendatur (sc. stabulis) hieme,
let none but the strongest be kept in the winter, Col. 7, 3, 15 Schneid.:naves in flumine Vulturno comprehensae,
assembled together, put under an embargo, Liv. 26, 7, 9; so id. 29, 24, 9; Suet. Tib. 38; id. Calig. 39:ignem,
to take, catch, Caes. B. G. 5, 43;and in a reverse constr.: ignis robora comprendit,
Verg. G. 2, 305; cf.:opera flammā comprehensa,
Hirt. B. G. 8, 43; and:avidis comprenditur ignibus agger,
Ov. M. 9, 234:loca vallo,
Front. 2, 11, 7; and absol.:comprehensa aedificia,
Liv. 26, 27, 3.—In partic.1.To attack, seize upon in a hostile manner, to seize, lay hold of, arrest, catch, apprehend:* b.aliquem pro moecho Comprehendere et constringere,
Ter. Eun. 5, 5, 23; 5, 1, 20:tam capitalem hostem,
Cic. Cat. 2, 2, 3:hominem,
id. Q. Fr. 1, 2, 4, § 14:nefarios duces,
id. Cat. 3, 7, 16:Virginium,
Liv. 3, 48, 6; cf. id. 1, 41, 1:praesidium Punicum,
id. 26, 14, 7:hunc comprehenderant atque in vincula conjecerant,
Caes. B. G. 4, 27; 5, 25:in fugā,
id. ib. 5, 21.—Rarely of disease:comprehensus morbo,
Just. 23, 2, 4; cf.:comprehensi pestiferā lue,
id. 32, 3, 9.—Of places, to occupy, seize upon:aliis comprehensis collibus munitiones perfecerunt,
Caes. B. C. 3, 46 fin. —Of things, to intercept' -epistulas, Just. 20, 5, 12.—2.To seize upon one, to apprehend him in any crime:b.fures,
Cat. 62, 35.—With inf.: qui interesse concentibus interdictis fuerint comprehensi, Cod. Th. 16, 4, 5.—Hence,Transf. to the crime:3.nefandum adulterium,
to discover, detect it, Cic. Mil. 27, 72:res ejus indicio,
id. Clu. 16, 47.—Of plants, to take root; of a graft:4.cum comprehendit (surculus),
Varr. R. R. 1, 40 fin.; so,in gen.,
Col. 3, 5, 1; 5, 6, 18; Pall. Jan. 13, 5.—Of women, to conceive, become pregnant, = concipere:5.si mulier non comprehendit, etc.,
Cels. 5, 21 fin. —Of a space, to contain, comprise, comprehend, include:6.ut nuces integras, quas uno modio comprehendere possis,
Varr. R. R. 1, 7, 3:circuitus ejus triginta et duo stadia comprehendit,
Curt. 6, 6, 24. —In late medic. lang., of medicines, to combine:7.aliquid melle,
Veg. Art. Vet. 6, 27, 1; Scrib. Comp. 88; 227 al.—Of the range of a missile:8.quantum impulsa valet comprehendere lancea nodo,
Sil. 4, 102.—Of the reach of a surgical instrument:II.si vitium in angusto est, quod comprehendere modiolus possit,
Cels. 8, 3 init. —Trop.A.To comprehend by the sense of sight, to perceive, observe, see (very rare):B.aliquid visu,
Sil. 3, 408;and without visu: comprehendere vix litterarum apices,
Gell. 13, 30, 10.—To comprehend something intellectually, to receive into one's mind, to grasp, perceive, comprehend; with abl.: si quam opinionem jam mentibus vestris comprehendistis: si eam ratio convellet, si oratio labefactabit, etc., if any opinion has already taken root in your mind (the figure taken from the rooting of plants; v. supra, I. B. 3.), Cic. Clu. 2, 6:C.omnes animo virtutes,
id. Balb. 1, 3; id. N. D. 3, 25, 64:animo haec tenemus comprehensa, non sensibus,
id. Ac. 2, 7, 21 sq.:omnia animis et cogitatione,
id. Fl. 27, 66; cf. id. de Or. 2, 31, 136:aliquid mente,
id. N. D. 3, 8, 21:aliquid memoriā,
id. Tusc. 5, 41, 121:qualis animus sit vacans corpore, intellegere et cogitatione comprehendere,
id. ib. 1, 22, 50:aliquid certis signis,
Col. 6, 24, 3:aliquid experimentis assiduis,
Pall. 2, 13, 8.—Without abl.:esse aliquid, quod conprehendi et percipi posset,
Cic. Ac. 2, 6, 17; 2, 6, 18:virtutum cognitio confirmat percipi et conprehendi multa posse,
id. ib. 2, 8, 23; 1, 11, 42.—To comprehend or include in words; to comprise in discourse or in writing, to express, describe, recount, narrate, etc.:2.breviter paucis comprendere multa,
Lucr. 6, 1082; cf.:breviter comprehensa sententia,
Cic. Fin. 2, 7, 20; Quint. 9, 3, 91:comprehendam brevi,
Cic. de Or. 1, 8, 34:perinde ac si in hanc formulam omnia judicia conclusa et comprehensa sint,
id. Rosc. Com. 5, 15:(Cato) verbis luculentioribus et pluribus rem eandem comprehenderat,
id. Att. 12, 21, 1:ipsa natura circumscriptione quādam verborum comprehendit concluditque sententiam,
id. Brut. 8, 34:in eā (terrā) enim et lapis et harena et cetera ejus generis sunt in nominando comprehensa,
Varr. R. R. 1, 9, 1:emplastra quoque, quae supra comprehensa sunt,
Cels. 5, 27, 3; so absol.:ad veterum rerum nostrarum memoriam comprehendendam impulsi sumus,
Cic. Brut. 5, 19:aliquid dictis,
Ov. M. 13, 160:quae si comprendere coner,
id. Tr. 5, 2, 27. —Poet.: aliquid numero, to number, enumerate:D.neque enim numero comprendere refert,
Verg. G. 2, 104; Ov. A. A. 2, 447; cf.:numerum quorum comprendere non est,
id. Tr. 5, 11, 19.—To comprehend any one in affection, to bind to one's self, to put under obligation, to embrace with kindness (rare;E.mostly in Cic.): multos amicitiā, tueri obsequio, etc.,
to have many friends, Cic. Cael. 6, 13:adulescentem humanitate tuā,
id. Fam. 13, 15, 3:quod omnibus officiis per se, per patrem, per majores suos totam Atinatem praefecturam comprehenderit,
id. Planc. 19. 47.—To shut in, include (late Lat.):spiritum in effigiem,
Lact. 4, 8, 9:elementorum figurae humanā specie comprehensae,
id. 2, 6, 1. -
35 comprehendo
com-prĕhendo ( conp-; also com-prendo, very freq. in MSS. and edd.; cf. Quint. 1, 5, 21. In MSS. also comprae-hendo and compraendo, v. prehendo), di, sum, 3, v. a., to lay hold of something on all sides; to take or catch hold of, seize, grasp, apprehend; to comprehend, comprise (class. in prose and poetry).I.Prop.A.In gen.:B.quid (opus est) manibus, si nihil comprehendendum est?
Cic. N. D. 1, 33, 92:(vulva) non multo major quam ut manu comprehendatur,
Cels. 4, 1 fin.:cum (forfex) dentem comprehendere non possit,
id. 7, 12, 1:mordicus manum eorum (elephantorum),
Plin. 9, 15, 17, § 46:morsu guttura,
Luc. 4, 727:nuces modio,
Varr. R. R. 1, 7, 3:naves,
to join one to another, fasten together, Liv. 30, 10, 5; cf.:oras vulneris suturae comprehendunt,
Cels. 7, 4, 3:comprehendunt utrumque et orant,
Caes. B. G. 5, 31:ter frustra comprensa manus effugit imago,
Verg. A. 2, 794; cf.aures,
Tib. 2, 5, 92:nisi quae validissima (ovis), non comprehendatur (sc. stabulis) hieme,
let none but the strongest be kept in the winter, Col. 7, 3, 15 Schneid.:naves in flumine Vulturno comprehensae,
assembled together, put under an embargo, Liv. 26, 7, 9; so id. 29, 24, 9; Suet. Tib. 38; id. Calig. 39:ignem,
to take, catch, Caes. B. G. 5, 43;and in a reverse constr.: ignis robora comprendit,
Verg. G. 2, 305; cf.:opera flammā comprehensa,
Hirt. B. G. 8, 43; and:avidis comprenditur ignibus agger,
Ov. M. 9, 234:loca vallo,
Front. 2, 11, 7; and absol.:comprehensa aedificia,
Liv. 26, 27, 3.—In partic.1.To attack, seize upon in a hostile manner, to seize, lay hold of, arrest, catch, apprehend:* b.aliquem pro moecho Comprehendere et constringere,
Ter. Eun. 5, 5, 23; 5, 1, 20:tam capitalem hostem,
Cic. Cat. 2, 2, 3:hominem,
id. Q. Fr. 1, 2, 4, § 14:nefarios duces,
id. Cat. 3, 7, 16:Virginium,
Liv. 3, 48, 6; cf. id. 1, 41, 1:praesidium Punicum,
id. 26, 14, 7:hunc comprehenderant atque in vincula conjecerant,
Caes. B. G. 4, 27; 5, 25:in fugā,
id. ib. 5, 21.—Rarely of disease:comprehensus morbo,
Just. 23, 2, 4; cf.:comprehensi pestiferā lue,
id. 32, 3, 9.—Of places, to occupy, seize upon:aliis comprehensis collibus munitiones perfecerunt,
Caes. B. C. 3, 46 fin. —Of things, to intercept' -epistulas, Just. 20, 5, 12.—2.To seize upon one, to apprehend him in any crime:b.fures,
Cat. 62, 35.—With inf.: qui interesse concentibus interdictis fuerint comprehensi, Cod. Th. 16, 4, 5.—Hence,Transf. to the crime:3.nefandum adulterium,
to discover, detect it, Cic. Mil. 27, 72:res ejus indicio,
id. Clu. 16, 47.—Of plants, to take root; of a graft:4.cum comprehendit (surculus),
Varr. R. R. 1, 40 fin.; so,in gen.,
Col. 3, 5, 1; 5, 6, 18; Pall. Jan. 13, 5.—Of women, to conceive, become pregnant, = concipere:5.si mulier non comprehendit, etc.,
Cels. 5, 21 fin. —Of a space, to contain, comprise, comprehend, include:6.ut nuces integras, quas uno modio comprehendere possis,
Varr. R. R. 1, 7, 3:circuitus ejus triginta et duo stadia comprehendit,
Curt. 6, 6, 24. —In late medic. lang., of medicines, to combine:7.aliquid melle,
Veg. Art. Vet. 6, 27, 1; Scrib. Comp. 88; 227 al.—Of the range of a missile:8.quantum impulsa valet comprehendere lancea nodo,
Sil. 4, 102.—Of the reach of a surgical instrument:II.si vitium in angusto est, quod comprehendere modiolus possit,
Cels. 8, 3 init. —Trop.A.To comprehend by the sense of sight, to perceive, observe, see (very rare):B.aliquid visu,
Sil. 3, 408;and without visu: comprehendere vix litterarum apices,
Gell. 13, 30, 10.—To comprehend something intellectually, to receive into one's mind, to grasp, perceive, comprehend; with abl.: si quam opinionem jam mentibus vestris comprehendistis: si eam ratio convellet, si oratio labefactabit, etc., if any opinion has already taken root in your mind (the figure taken from the rooting of plants; v. supra, I. B. 3.), Cic. Clu. 2, 6:C.omnes animo virtutes,
id. Balb. 1, 3; id. N. D. 3, 25, 64:animo haec tenemus comprehensa, non sensibus,
id. Ac. 2, 7, 21 sq.:omnia animis et cogitatione,
id. Fl. 27, 66; cf. id. de Or. 2, 31, 136:aliquid mente,
id. N. D. 3, 8, 21:aliquid memoriā,
id. Tusc. 5, 41, 121:qualis animus sit vacans corpore, intellegere et cogitatione comprehendere,
id. ib. 1, 22, 50:aliquid certis signis,
Col. 6, 24, 3:aliquid experimentis assiduis,
Pall. 2, 13, 8.—Without abl.:esse aliquid, quod conprehendi et percipi posset,
Cic. Ac. 2, 6, 17; 2, 6, 18:virtutum cognitio confirmat percipi et conprehendi multa posse,
id. ib. 2, 8, 23; 1, 11, 42.—To comprehend or include in words; to comprise in discourse or in writing, to express, describe, recount, narrate, etc.:2.breviter paucis comprendere multa,
Lucr. 6, 1082; cf.:breviter comprehensa sententia,
Cic. Fin. 2, 7, 20; Quint. 9, 3, 91:comprehendam brevi,
Cic. de Or. 1, 8, 34:perinde ac si in hanc formulam omnia judicia conclusa et comprehensa sint,
id. Rosc. Com. 5, 15:(Cato) verbis luculentioribus et pluribus rem eandem comprehenderat,
id. Att. 12, 21, 1:ipsa natura circumscriptione quādam verborum comprehendit concluditque sententiam,
id. Brut. 8, 34:in eā (terrā) enim et lapis et harena et cetera ejus generis sunt in nominando comprehensa,
Varr. R. R. 1, 9, 1:emplastra quoque, quae supra comprehensa sunt,
Cels. 5, 27, 3; so absol.:ad veterum rerum nostrarum memoriam comprehendendam impulsi sumus,
Cic. Brut. 5, 19:aliquid dictis,
Ov. M. 13, 160:quae si comprendere coner,
id. Tr. 5, 2, 27. —Poet.: aliquid numero, to number, enumerate:D.neque enim numero comprendere refert,
Verg. G. 2, 104; Ov. A. A. 2, 447; cf.:numerum quorum comprendere non est,
id. Tr. 5, 11, 19.—To comprehend any one in affection, to bind to one's self, to put under obligation, to embrace with kindness (rare;E.mostly in Cic.): multos amicitiā, tueri obsequio, etc.,
to have many friends, Cic. Cael. 6, 13:adulescentem humanitate tuā,
id. Fam. 13, 15, 3:quod omnibus officiis per se, per patrem, per majores suos totam Atinatem praefecturam comprehenderit,
id. Planc. 19. 47.—To shut in, include (late Lat.):spiritum in effigiem,
Lact. 4, 8, 9:elementorum figurae humanā specie comprehensae,
id. 2, 6, 1. -
36 conprehendo
com-prĕhendo ( conp-; also com-prendo, very freq. in MSS. and edd.; cf. Quint. 1, 5, 21. In MSS. also comprae-hendo and compraendo, v. prehendo), di, sum, 3, v. a., to lay hold of something on all sides; to take or catch hold of, seize, grasp, apprehend; to comprehend, comprise (class. in prose and poetry).I.Prop.A.In gen.:B.quid (opus est) manibus, si nihil comprehendendum est?
Cic. N. D. 1, 33, 92:(vulva) non multo major quam ut manu comprehendatur,
Cels. 4, 1 fin.:cum (forfex) dentem comprehendere non possit,
id. 7, 12, 1:mordicus manum eorum (elephantorum),
Plin. 9, 15, 17, § 46:morsu guttura,
Luc. 4, 727:nuces modio,
Varr. R. R. 1, 7, 3:naves,
to join one to another, fasten together, Liv. 30, 10, 5; cf.:oras vulneris suturae comprehendunt,
Cels. 7, 4, 3:comprehendunt utrumque et orant,
Caes. B. G. 5, 31:ter frustra comprensa manus effugit imago,
Verg. A. 2, 794; cf.aures,
Tib. 2, 5, 92:nisi quae validissima (ovis), non comprehendatur (sc. stabulis) hieme,
let none but the strongest be kept in the winter, Col. 7, 3, 15 Schneid.:naves in flumine Vulturno comprehensae,
assembled together, put under an embargo, Liv. 26, 7, 9; so id. 29, 24, 9; Suet. Tib. 38; id. Calig. 39:ignem,
to take, catch, Caes. B. G. 5, 43;and in a reverse constr.: ignis robora comprendit,
Verg. G. 2, 305; cf.:opera flammā comprehensa,
Hirt. B. G. 8, 43; and:avidis comprenditur ignibus agger,
Ov. M. 9, 234:loca vallo,
Front. 2, 11, 7; and absol.:comprehensa aedificia,
Liv. 26, 27, 3.—In partic.1.To attack, seize upon in a hostile manner, to seize, lay hold of, arrest, catch, apprehend:* b.aliquem pro moecho Comprehendere et constringere,
Ter. Eun. 5, 5, 23; 5, 1, 20:tam capitalem hostem,
Cic. Cat. 2, 2, 3:hominem,
id. Q. Fr. 1, 2, 4, § 14:nefarios duces,
id. Cat. 3, 7, 16:Virginium,
Liv. 3, 48, 6; cf. id. 1, 41, 1:praesidium Punicum,
id. 26, 14, 7:hunc comprehenderant atque in vincula conjecerant,
Caes. B. G. 4, 27; 5, 25:in fugā,
id. ib. 5, 21.—Rarely of disease:comprehensus morbo,
Just. 23, 2, 4; cf.:comprehensi pestiferā lue,
id. 32, 3, 9.—Of places, to occupy, seize upon:aliis comprehensis collibus munitiones perfecerunt,
Caes. B. C. 3, 46 fin. —Of things, to intercept' -epistulas, Just. 20, 5, 12.—2.To seize upon one, to apprehend him in any crime:b.fures,
Cat. 62, 35.—With inf.: qui interesse concentibus interdictis fuerint comprehensi, Cod. Th. 16, 4, 5.—Hence,Transf. to the crime:3.nefandum adulterium,
to discover, detect it, Cic. Mil. 27, 72:res ejus indicio,
id. Clu. 16, 47.—Of plants, to take root; of a graft:4.cum comprehendit (surculus),
Varr. R. R. 1, 40 fin.; so,in gen.,
Col. 3, 5, 1; 5, 6, 18; Pall. Jan. 13, 5.—Of women, to conceive, become pregnant, = concipere:5.si mulier non comprehendit, etc.,
Cels. 5, 21 fin. —Of a space, to contain, comprise, comprehend, include:6.ut nuces integras, quas uno modio comprehendere possis,
Varr. R. R. 1, 7, 3:circuitus ejus triginta et duo stadia comprehendit,
Curt. 6, 6, 24. —In late medic. lang., of medicines, to combine:7.aliquid melle,
Veg. Art. Vet. 6, 27, 1; Scrib. Comp. 88; 227 al.—Of the range of a missile:8.quantum impulsa valet comprehendere lancea nodo,
Sil. 4, 102.—Of the reach of a surgical instrument:II.si vitium in angusto est, quod comprehendere modiolus possit,
Cels. 8, 3 init. —Trop.A.To comprehend by the sense of sight, to perceive, observe, see (very rare):B.aliquid visu,
Sil. 3, 408;and without visu: comprehendere vix litterarum apices,
Gell. 13, 30, 10.—To comprehend something intellectually, to receive into one's mind, to grasp, perceive, comprehend; with abl.: si quam opinionem jam mentibus vestris comprehendistis: si eam ratio convellet, si oratio labefactabit, etc., if any opinion has already taken root in your mind (the figure taken from the rooting of plants; v. supra, I. B. 3.), Cic. Clu. 2, 6:C.omnes animo virtutes,
id. Balb. 1, 3; id. N. D. 3, 25, 64:animo haec tenemus comprehensa, non sensibus,
id. Ac. 2, 7, 21 sq.:omnia animis et cogitatione,
id. Fl. 27, 66; cf. id. de Or. 2, 31, 136:aliquid mente,
id. N. D. 3, 8, 21:aliquid memoriā,
id. Tusc. 5, 41, 121:qualis animus sit vacans corpore, intellegere et cogitatione comprehendere,
id. ib. 1, 22, 50:aliquid certis signis,
Col. 6, 24, 3:aliquid experimentis assiduis,
Pall. 2, 13, 8.—Without abl.:esse aliquid, quod conprehendi et percipi posset,
Cic. Ac. 2, 6, 17; 2, 6, 18:virtutum cognitio confirmat percipi et conprehendi multa posse,
id. ib. 2, 8, 23; 1, 11, 42.—To comprehend or include in words; to comprise in discourse or in writing, to express, describe, recount, narrate, etc.:2.breviter paucis comprendere multa,
Lucr. 6, 1082; cf.:breviter comprehensa sententia,
Cic. Fin. 2, 7, 20; Quint. 9, 3, 91:comprehendam brevi,
Cic. de Or. 1, 8, 34:perinde ac si in hanc formulam omnia judicia conclusa et comprehensa sint,
id. Rosc. Com. 5, 15:(Cato) verbis luculentioribus et pluribus rem eandem comprehenderat,
id. Att. 12, 21, 1:ipsa natura circumscriptione quādam verborum comprehendit concluditque sententiam,
id. Brut. 8, 34:in eā (terrā) enim et lapis et harena et cetera ejus generis sunt in nominando comprehensa,
Varr. R. R. 1, 9, 1:emplastra quoque, quae supra comprehensa sunt,
Cels. 5, 27, 3; so absol.:ad veterum rerum nostrarum memoriam comprehendendam impulsi sumus,
Cic. Brut. 5, 19:aliquid dictis,
Ov. M. 13, 160:quae si comprendere coner,
id. Tr. 5, 2, 27. —Poet.: aliquid numero, to number, enumerate:D.neque enim numero comprendere refert,
Verg. G. 2, 104; Ov. A. A. 2, 447; cf.:numerum quorum comprendere non est,
id. Tr. 5, 11, 19.—To comprehend any one in affection, to bind to one's self, to put under obligation, to embrace with kindness (rare;E.mostly in Cic.): multos amicitiā, tueri obsequio, etc.,
to have many friends, Cic. Cael. 6, 13:adulescentem humanitate tuā,
id. Fam. 13, 15, 3:quod omnibus officiis per se, per patrem, per majores suos totam Atinatem praefecturam comprehenderit,
id. Planc. 19. 47.—To shut in, include (late Lat.):spiritum in effigiem,
Lact. 4, 8, 9:elementorum figurae humanā specie comprehensae,
id. 2, 6, 1. -
37 contrarium
I.In gen.A.Prop., of places (syn. adversus):B.collis adversus huic et contrarius,
Caes. B. G. 2, 18; cf.:contraria tigna iis (tignis),
id. ib. 4, 17, 5; and:gemma soli,
Plin. 37, 9, 47, § 131:contrario amne,
against the stream, id. 21, 12, 43, § 73:tellus,
Ov. M. 1, 65; cf. id. ib. 13, 429:ripa,
Dig. 41, 1, 65:auris,
Plin. 24, 10, 47, § 77:contraria vulnera ( = adversa vulnera),
in front, on the breast, Tac. H. 3, 84:in contrarias partes fluere,
Cic. Div. 1, 35, 78; cf.:tignis in contrariam partem revinctis,
Caes. B. G. 4, 17; cf.. si pelles utriusque (hyaenae et pantherae) contrariae suspendantur,
Plin. 28, 8, 27, § 93:contrario ictu uterque transfixus,
by a blow from the opposite direction, Liv. 2, 6, 9.— With inter se, Plin. 4, 11, 18, § 49.—With atque, Cic. Rep. 6, 17, 17.—Far more freq. and class. in prose and poetry,Transf., of other objects.1.In gen., opposite, contrary, opposed (syn. diversus); constr. with the gen., dat., inter se, atque, or absol.(α).With gen.:(β).hujus virtutis contraria est vitiositas,
Cic. Tusc. 4, 15, 34; id. Inv. 2, 54, 165; id. Fin. 4, 24, 67 Madv. N. cr.; Quint. 5, 10, 49 al.—With dat.:(γ).voluptas honestati,
Cic. Off. 3, 33, 119:fortuna rationi et constantiae,
id. Div. 2, 7, 18; cf. id. Top. 11, 46 sq.:vitium illi virtuti,
Quint. 11, 3, 44:rusticitas urbanitati,
id. 6, 3, 17:pes bacchio,
id. 9, 4, 102:color albo,
Ov. M. 2, 541:aestus vento,
id. ib. 8, 471 et saep. —With inter se:(δ).orationes inter se contrariae Aeschinis Demosthenisque,
Cic. Opt. Gen. 5, 14; so id. de Or. 2, 55, 223; Quint. prooem. § 2; 1, 10, 6; 10, 1, 22.—With atque:(ε).versantur retro contrario motu atque caelum,
Cic. Rep. 6, 17, 17.—Absol.:2. a.aut bono casu aut contrario,
Cic. Tusc. 5, 12, 36:monstrum ex contrariis diversisque inter se pugnantibus naturae studiis conflatum,
id. Cael. 5, 12:ardor,
Lucr. 3, 252:exemplum,
Quint. 5, 11, 7:jus,
id. 5, 11, 32:leges,
conflicting, id. 3, 6, 43; Dig. 1, 3, 28: actiones, cross-suits, Gai Inst. 4, 174 al.:latitudo quā contrariae quinqueremes commearent,
going in opposite directions, Suet. Ner. 31:disputandum est de omni re in contrarias partis,
on both sides, Cic. de Or. 1, 34, 158:ex contrariā parte dicere,
id. Inv. 1, 18, 26:in contrariam partem adferre aliquid,
id. de Or. 2, 53, 215 al. —In gen.:b.contrarium decernebat ac paulo ante decreverat,
Cic. Verr. 2, 1, 46, § 120:si ea rex vult, quae Thebanis sint utilia... sin autem contraria, etc.,
Nep. Epam. 4, 2:dum vitant stulti vitia, in contraria currunt,
Hor. S. 1, 2, 24; cf.: diversaeque vocant animum in contraria curae, in opposite directions, Verg A. 12, 487:ut auctoris sortem in contraria mutet,
Ov. M. 3, 329:in contraria versus,
transformed, id. ib. 12, 179.—With gen.:contraria earum (artium)... vitia quae sunt virtutum contraria,
Cic. Fin. 4, 24, 67:fidentiae contrarium est diffidentia,
id. Inv. 2, 54, 165; cf. Quint. 5, 10, 49.—With dat.:quis non diversa praesentibus contrariaque exspectatis aut speret aut timeat,
Vell. 2, 75, 2: qui contraria Deo faciat, Lact. de Ira, 3, 3.—With quam:qui contraria faciat quam Deus,
Lact. 3, 29, 13; Aug. Civ. Dei, 8, 24; Claud. in Eutr. 2, 267.—As rhet. fig., the antithesis, contrast, opposite, Cic. Inv. 1, 28, 42; Auct. Her. 4, 19, 27; Jul. Ruf. Schem. Lex. § 11.—c.Adverb. phrases:II.ex contrario,
on the conirary, on the other hand, Caes. B. G. 7, 30; Cic. Rosc. Com. 16, 47; id. Inv. 2, 8, 25; Quint. 6, 1, 16:e contrario,
Nep. Iphicr. 1, 4; id. Ham. 1, 2; id. Att. 9, 3; id. Eum. 1, 5 (al. contrario without e); Quint. 1, 5, 43;rarely ex contrariis,
Quint. 8, 5, 9; 8, 5, 18; 10, 1, 19;11, 3, 39 al.—In the same sense, but more rarely, in contrarium,
Plin. 18, 24, 54, § 197:per contrarium,
Dig. 2, 4, 8, § 1; 2, 15, 8; 28, 1, 20 al.—In partic.1.Of weight: aes contrarium, weighed against, = antirropon, Paul. ex Fest. p. 64, 12 Müll.; cf. Scalig. ad Plaut. Ep. 3, 3, 30.—2.Of hostile opposition, inimical, hostile, hurtful, pernicious, etc. (more rare than adversarius, and mostly poet. or in post-Aug. prose):contrariis dis,
Varr. L. L. 5, § 70 Müll.:Averna avibus cunctis,
dangerous, destructive, Lucr. 6, 741; cf.:usus lactis capitis doloribus,
Plin. 28, 9, 33, § 130:hyssopum stomacho,
id. 25, 11, 87, § 136:quam (sc. perspicuitatem) quidam etiam contrariam interim putaverunt,
injurious, disadvantageous, Quint. 4, 2, 64 Spald.; cf.:philosophia imperaturo,
Suet. Ner. 52:exta,
unfavorable, id. Oth. 8:saepe quos ipse alueris, Tibi inveniri maxime contrarios,
hostile, Phaedr. 4, 11, 17:litora litoribus contraria, fluctibus undas Imprecor,
Verg. A. 4, 628; cf. id. ib. 7, 293.— Subst.: contrārĭus, ii, m., an opponent, antagonist; plur., Vitr. 3, praef. 2.— Adv.: con-trārĭē, in an opposite direction, in a different manner:sidera procedentia,
Cic. Univ 9 med.:scriptum,
id. Part. Or. 31, 108:relata verba,
id. de Or. 2, 65, 263:dicere,
Tac. Or. 34. -
38 contrarius
I.In gen.A.Prop., of places (syn. adversus):B.collis adversus huic et contrarius,
Caes. B. G. 2, 18; cf.:contraria tigna iis (tignis),
id. ib. 4, 17, 5; and:gemma soli,
Plin. 37, 9, 47, § 131:contrario amne,
against the stream, id. 21, 12, 43, § 73:tellus,
Ov. M. 1, 65; cf. id. ib. 13, 429:ripa,
Dig. 41, 1, 65:auris,
Plin. 24, 10, 47, § 77:contraria vulnera ( = adversa vulnera),
in front, on the breast, Tac. H. 3, 84:in contrarias partes fluere,
Cic. Div. 1, 35, 78; cf.:tignis in contrariam partem revinctis,
Caes. B. G. 4, 17; cf.. si pelles utriusque (hyaenae et pantherae) contrariae suspendantur,
Plin. 28, 8, 27, § 93:contrario ictu uterque transfixus,
by a blow from the opposite direction, Liv. 2, 6, 9.— With inter se, Plin. 4, 11, 18, § 49.—With atque, Cic. Rep. 6, 17, 17.—Far more freq. and class. in prose and poetry,Transf., of other objects.1.In gen., opposite, contrary, opposed (syn. diversus); constr. with the gen., dat., inter se, atque, or absol.(α).With gen.:(β).hujus virtutis contraria est vitiositas,
Cic. Tusc. 4, 15, 34; id. Inv. 2, 54, 165; id. Fin. 4, 24, 67 Madv. N. cr.; Quint. 5, 10, 49 al.—With dat.:(γ).voluptas honestati,
Cic. Off. 3, 33, 119:fortuna rationi et constantiae,
id. Div. 2, 7, 18; cf. id. Top. 11, 46 sq.:vitium illi virtuti,
Quint. 11, 3, 44:rusticitas urbanitati,
id. 6, 3, 17:pes bacchio,
id. 9, 4, 102:color albo,
Ov. M. 2, 541:aestus vento,
id. ib. 8, 471 et saep. —With inter se:(δ).orationes inter se contrariae Aeschinis Demosthenisque,
Cic. Opt. Gen. 5, 14; so id. de Or. 2, 55, 223; Quint. prooem. § 2; 1, 10, 6; 10, 1, 22.—With atque:(ε).versantur retro contrario motu atque caelum,
Cic. Rep. 6, 17, 17.—Absol.:2. a.aut bono casu aut contrario,
Cic. Tusc. 5, 12, 36:monstrum ex contrariis diversisque inter se pugnantibus naturae studiis conflatum,
id. Cael. 5, 12:ardor,
Lucr. 3, 252:exemplum,
Quint. 5, 11, 7:jus,
id. 5, 11, 32:leges,
conflicting, id. 3, 6, 43; Dig. 1, 3, 28: actiones, cross-suits, Gai Inst. 4, 174 al.:latitudo quā contrariae quinqueremes commearent,
going in opposite directions, Suet. Ner. 31:disputandum est de omni re in contrarias partis,
on both sides, Cic. de Or. 1, 34, 158:ex contrariā parte dicere,
id. Inv. 1, 18, 26:in contrariam partem adferre aliquid,
id. de Or. 2, 53, 215 al. —In gen.:b.contrarium decernebat ac paulo ante decreverat,
Cic. Verr. 2, 1, 46, § 120:si ea rex vult, quae Thebanis sint utilia... sin autem contraria, etc.,
Nep. Epam. 4, 2:dum vitant stulti vitia, in contraria currunt,
Hor. S. 1, 2, 24; cf.: diversaeque vocant animum in contraria curae, in opposite directions, Verg A. 12, 487:ut auctoris sortem in contraria mutet,
Ov. M. 3, 329:in contraria versus,
transformed, id. ib. 12, 179.—With gen.:contraria earum (artium)... vitia quae sunt virtutum contraria,
Cic. Fin. 4, 24, 67:fidentiae contrarium est diffidentia,
id. Inv. 2, 54, 165; cf. Quint. 5, 10, 49.—With dat.:quis non diversa praesentibus contrariaque exspectatis aut speret aut timeat,
Vell. 2, 75, 2: qui contraria Deo faciat, Lact. de Ira, 3, 3.—With quam:qui contraria faciat quam Deus,
Lact. 3, 29, 13; Aug. Civ. Dei, 8, 24; Claud. in Eutr. 2, 267.—As rhet. fig., the antithesis, contrast, opposite, Cic. Inv. 1, 28, 42; Auct. Her. 4, 19, 27; Jul. Ruf. Schem. Lex. § 11.—c.Adverb. phrases:II.ex contrario,
on the conirary, on the other hand, Caes. B. G. 7, 30; Cic. Rosc. Com. 16, 47; id. Inv. 2, 8, 25; Quint. 6, 1, 16:e contrario,
Nep. Iphicr. 1, 4; id. Ham. 1, 2; id. Att. 9, 3; id. Eum. 1, 5 (al. contrario without e); Quint. 1, 5, 43;rarely ex contrariis,
Quint. 8, 5, 9; 8, 5, 18; 10, 1, 19;11, 3, 39 al.—In the same sense, but more rarely, in contrarium,
Plin. 18, 24, 54, § 197:per contrarium,
Dig. 2, 4, 8, § 1; 2, 15, 8; 28, 1, 20 al.—In partic.1.Of weight: aes contrarium, weighed against, = antirropon, Paul. ex Fest. p. 64, 12 Müll.; cf. Scalig. ad Plaut. Ep. 3, 3, 30.—2.Of hostile opposition, inimical, hostile, hurtful, pernicious, etc. (more rare than adversarius, and mostly poet. or in post-Aug. prose):contrariis dis,
Varr. L. L. 5, § 70 Müll.:Averna avibus cunctis,
dangerous, destructive, Lucr. 6, 741; cf.:usus lactis capitis doloribus,
Plin. 28, 9, 33, § 130:hyssopum stomacho,
id. 25, 11, 87, § 136:quam (sc. perspicuitatem) quidam etiam contrariam interim putaverunt,
injurious, disadvantageous, Quint. 4, 2, 64 Spald.; cf.:philosophia imperaturo,
Suet. Ner. 52:exta,
unfavorable, id. Oth. 8:saepe quos ipse alueris, Tibi inveniri maxime contrarios,
hostile, Phaedr. 4, 11, 17:litora litoribus contraria, fluctibus undas Imprecor,
Verg. A. 4, 628; cf. id. ib. 7, 293.— Subst.: contrārĭus, ii, m., an opponent, antagonist; plur., Vitr. 3, praef. 2.— Adv.: con-trārĭē, in an opposite direction, in a different manner:sidera procedentia,
Cic. Univ 9 med.:scriptum,
id. Part. Or. 31, 108:relata verba,
id. de Or. 2, 65, 263:dicere,
Tac. Or. 34. -
39 converto
I.Act., to turn or whirl round, to wheel about, to cause to turn, to turn back, reverse; and with the designation of the terminus in quem, to turn or direct somewhere, to direct to or towards, to move or turn to, etc. (very freq. in all perr. and species of composition).A.Lit.1.In gen.a.With a simple acc.:b.caelos omnes,
Lucr. 2, 1097; cf.:in infimo orbe luna convertitur,
Cic. Rep. 6, 17, 17; id. Ac. 2, 39, 123; cf.:minore sonitu quam putaram, orbis hic in re publicā est conversus,
id. Att. 2, 9, 1:manum,
Quint. 11, 3, 100:reddita inclusarum ex speluncā boum vox Herculem convertit,
Liv. 1, 7, 7:ter se convertit,
Ov. M. 7, 189:crines calamistro,
i. e. to curl, Petr. 102, 15 et saep.—With the designation of the terminus in quem.(α).By in:(β).equos frenis in hostes,
Lucr. 5, 1317:naves in eam partem,
Caes. B. G. 3, 15:ferrum in me,
Verg. A. 9, 427:omnium ora atque oculos in aliquem,
Cic. Cat. 4, 1, 1 (cf. under B. 1.):iter in provinciam,
Caes. B. G. 7, 56:se in Phrygiam,
Nep. Ages. 3, 2 et saep.—Medial:in fugam nemo convortitur,
Plaut. Am. 1, 1, 83 Fleck.—By ad:* (γ).ad hunc se confestim a Pulfione omnis multitudo convertit,
Caes. B. G. 5, 44, 10:eam materiam ad hostem,
id. ib. 3, 29:colla ad freta,
Ov. M. 15, 516:tum bis ad occasum, bis se convertit ad ortum,
id. ib. 14, 386:nos ad judicem,
Quint. 11, 3, 157 et saep.—By contra:(δ).tigna contra vim atque impetum fluminis,
Caes. B. G. 4, 17, 5.—By sub:(ε).cursum sub terras,
Lucr. 5, 654.—By the dat.:(ζ).majus lumen in diem nobis luna,
Lucr. 5, 706.—Medial:Zephyro convertitur ales Itque super Libyen,
Luc. 9, 689.—By local adv.:(η).aspectum facile quo vellent,
Cic. N. D. 2, 57, 142.—By the acc. alone:2.se domum,
Ter. Ad. 2, 4, 22.—In partic.a.Milit. t. t.: convertere signa, aciem, etc., to wheel about, change the direction of a march:b.conversa signa in hostes inferre,
Caes. B. G. 2, 26:Romani conversa signa bipartito intulerunt,
id. ib. 1, 25:reliquos sese convertere cogunt,
to retreat, id. B. C. 1, 46:cum conversis signis retro in urbem rediretur,
Liv. 8, 11, 4; cf.:convertunt inde signa,
id. 3, 54, 10 Drak. ad loc. (where Weissenb. ex conj., convellunt):aciem,
id. 42, 57, 12; so,aciem in fugam,
Caes. B. G. 1, 52. —Rhet. t. t., of words, to transpose, interchange:B.non modo mutare quaedam verba, sed extendere, corripere, convertere, dividere cogitur (poësis),
Quint. 10, 1, 29.—Trop.1.In gen.:2.ut ab eo quod agitur avertat animos, ut saepe in hilaritatem risumve convertat,
Cic. Or. 40, 138; so,risum in judicem,
id. de Or. 2, 60, 245:omnem orationem transduxi et converti in increpandam Caepionis fugam,
id. ib. 2, 48, 199:rationem in fraudem malitiamque,
to employ, id. N. D. 3, 31, 78; cf. id. Rosc. Am. 39, 114 and 115:beneficium in injuriam,
Sen. Ben. 2, 13, 1 et saep.:animos imperitorum ad deorum cultum a vitae pravitate,
Cic. N. D. 1, 27, 77; cf. Liv. 24, 4, 4 and 9: qui eas copias, quas diu simulatione rei publicae comparabant, subito ad patriae periculum converterunt, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 13, a, 5 fin.:facultatem dicendi ad hominum perniciem,
Quint. 2, 20, 2 et saep.:ingenium et studium ad causas agendas,
Tac. Or. 14 et saep.:se aliquando ad timorem, numquam ad sanitatem,
Cic. Sull. 5, 17; id. Fam. 3, 10, 10:se ad philosophos,
id. Fin. 5, 3, 7; cf. id. Q. Fr. 3, 5, 5 et saep.:quocumque te animo et cogitatione converteris,
Cic. de Or. 1, 2, 6:aculeum testimonii sui,
id. Fl. 34, 86:argumentum,
Gell. 5, 10, 3.—Of turning to the political support of any one:tota civitas se ad eos convertisse videretur,
Nep. Att. 8, 1; cf. Cic. Rep. 6, 12, 12; Sen. Clem. 1, 4, 3; cf.:fama hujus rei convertit ad Masinissam Numidas,
Liv. 29, 30, 7.— Pass. in mid. sense:cuncta ad victoris opes conversa,
Tac. H. 3, 44.—In eccl. Lat., to convert to Christianity, etc.:aliquem ad fidem Christi,
Hier. in Philem. 5, 10 sq. —Esp. freq. of turning or arresting the attention:illud intellego, omnium ora in me convorsa esse,
Sall. J. 85, 5:converterat Cn. Pompeii persona totum in se terrarum orbem,
Vell. 2, 31, 1:proximas (provincias) in se,
Suet. Vesp. 4 al.: nihil opus est, ad continendas custodias plures commilitones converti, Traj. ap. Plin. Ep. 10, 20 (31), 1:omnium oculos ad se,
Nep. Alcib. 3, 5.—And with inanimate things as subjects:cum aliqua iis ampla et honesta res objecta totos ad se convertit et rapit,
Cic. Off. 2, 10, 37.—Since the Aug. per. also freq. with a simple acc.:sive elephas albus volgi converteret ora,
Hor. Ep. 2, 1, 196; Suet. Calig. 35; cf. Liv. 26, 29, 2:animos,
id. 29, 26, 5:homines quaqua iret,
Suet. Tit. 5.—Pregn., to change the nature of a thing; i. e. to change, alter, transform, turn.(α).With a simple acc.:(β).omnes Res ita convortant formas mutentque colores,
Lucr. 2, 1005; cf. id. 1, 678:omnia,
id. 4, 441:tellus induit ignotas hominum conversa figuras,
Ov. M. 1, 88:humanam vicem (venena),
Hor. Epod. 5, 88:rem,
Cic. Att. 8, 13, 2:rem publicam,
to bring into disorder, id. Fl. 38, 94:hunc ordinem,
Quint. 7, 2, 15:animum avaritiā,
Sall. J. 29, 1:vitae viam,
Hor. Ep. 1, 17, 26:studia,
id. A. P. 166 et saep.:conversi animum vultumque,
Tac. H. 1, 85: castra castris, to change camp with camp (i. e. to establish new camps by constantly removing), Caes. B. C. 1, 81.—In gram.: casus conversi, = casus obliqui,
the cases which undergo a change of form, Cic. N. D. 2, 25, 64.—With ad:(γ).nisi si id putas, non posse jam ad salutem convorti hoc malum,
Ter. And. 4, 1, 48:poena omnis oculorum ad caecitatem mentis est conversa,
Cic. Dom. 40, 105:mater magna, cujus ludi violati, polluti, paene ad caedem et ad funus civitatis conversi sunt,
id. Har. Resp. 11, 24:quod ad perniciem suam fuerat cogitatum, id ad salutem convertit,
Nep. Dat. 6, 8.—With in:b.si antequam tumor discutiatur in suppurationem convertitur,
Col. 6, 17, 6:jam ego me convortam in hirudinem,
Plaut. Ep. 2, 2, 4:deum sese in hominem,
Ter. Eun. 3, 5, 40:Hecubam in canem,
Cic. Tusc. 3, 26, 63:terras in freti formam,
Ov. M. 11, 209:deum (sc. Jovem) in pretium (i. e. aurum),
Hor. C. 3, 16, 8:vim morbi in quartanam,
Cic. Fam. 16, 11, 1 et saep.:crimen in laudem,
id. Fl. 29, 70:amicitiae se in graves inimicitias,
id. Lael. 21, 78; Quint. 12, 1, 2 et saep.—Of written works, to translate:II.converti ex Atticis duorum eloquentissimorum nobilissimas orationes... nec converti ut interpres, sed ut orator, etc.,
Cic. Opt. Gen. 5, 14:orationes e Graeco,
id. ib. 6, 18:aliqua de Graecis,
id. Fin. 1, 2, 6:librum in Latinum,
id. Off. 2, 24, 87; id. Tusc. 3, 14, 29; cf. id. Fin. 1, 2, 5; id. N. D. 2, 41, 104.—Neutr., to relurn (rare).A.Lit.:B.inde (imago) retro rursum redit et convertit eodem,
Lucr. 4, 334 (Lachm. conj. convertitur):clam cum paucis ad pedites convortit,
Sall. J. 101, 6:in regnum suum,
id. ib. 20, 4:convortit Varro,
Sil. 9, 645:ad me,
Gell. 1, 26, 3.—Trop.1.To return, turn:2.in amicitiam atque in gratiam,
Plaut. Stich. 3, 1, 18:ad sapientiora,
Tac. A. 3, 55.—To change, turn:hoc vitium huic uni in bonum convertebat,
Cic. Brut. 38, 141; id. de Or. 3, 29, 114; id. Fat. 7, 14; cf. id. ib. 9, 17:regium imperium in superbiam dominationemque,
Sall. C. 6, 7 Kritz:ne ista vobis mansuetudo et misericordia... in miseriam convortet,
id. ib. 52, 27:ad aliquem, of political support,
Cic. Planc. 20, 50; Tac. A. 12, 18. -
40 convorto
I.Act., to turn or whirl round, to wheel about, to cause to turn, to turn back, reverse; and with the designation of the terminus in quem, to turn or direct somewhere, to direct to or towards, to move or turn to, etc. (very freq. in all perr. and species of composition).A.Lit.1.In gen.a.With a simple acc.:b.caelos omnes,
Lucr. 2, 1097; cf.:in infimo orbe luna convertitur,
Cic. Rep. 6, 17, 17; id. Ac. 2, 39, 123; cf.:minore sonitu quam putaram, orbis hic in re publicā est conversus,
id. Att. 2, 9, 1:manum,
Quint. 11, 3, 100:reddita inclusarum ex speluncā boum vox Herculem convertit,
Liv. 1, 7, 7:ter se convertit,
Ov. M. 7, 189:crines calamistro,
i. e. to curl, Petr. 102, 15 et saep.—With the designation of the terminus in quem.(α).By in:(β).equos frenis in hostes,
Lucr. 5, 1317:naves in eam partem,
Caes. B. G. 3, 15:ferrum in me,
Verg. A. 9, 427:omnium ora atque oculos in aliquem,
Cic. Cat. 4, 1, 1 (cf. under B. 1.):iter in provinciam,
Caes. B. G. 7, 56:se in Phrygiam,
Nep. Ages. 3, 2 et saep.—Medial:in fugam nemo convortitur,
Plaut. Am. 1, 1, 83 Fleck.—By ad:* (γ).ad hunc se confestim a Pulfione omnis multitudo convertit,
Caes. B. G. 5, 44, 10:eam materiam ad hostem,
id. ib. 3, 29:colla ad freta,
Ov. M. 15, 516:tum bis ad occasum, bis se convertit ad ortum,
id. ib. 14, 386:nos ad judicem,
Quint. 11, 3, 157 et saep.—By contra:(δ).tigna contra vim atque impetum fluminis,
Caes. B. G. 4, 17, 5.—By sub:(ε).cursum sub terras,
Lucr. 5, 654.—By the dat.:(ζ).majus lumen in diem nobis luna,
Lucr. 5, 706.—Medial:Zephyro convertitur ales Itque super Libyen,
Luc. 9, 689.—By local adv.:(η).aspectum facile quo vellent,
Cic. N. D. 2, 57, 142.—By the acc. alone:2.se domum,
Ter. Ad. 2, 4, 22.—In partic.a.Milit. t. t.: convertere signa, aciem, etc., to wheel about, change the direction of a march:b.conversa signa in hostes inferre,
Caes. B. G. 2, 26:Romani conversa signa bipartito intulerunt,
id. ib. 1, 25:reliquos sese convertere cogunt,
to retreat, id. B. C. 1, 46:cum conversis signis retro in urbem rediretur,
Liv. 8, 11, 4; cf.:convertunt inde signa,
id. 3, 54, 10 Drak. ad loc. (where Weissenb. ex conj., convellunt):aciem,
id. 42, 57, 12; so,aciem in fugam,
Caes. B. G. 1, 52. —Rhet. t. t., of words, to transpose, interchange:B.non modo mutare quaedam verba, sed extendere, corripere, convertere, dividere cogitur (poësis),
Quint. 10, 1, 29.—Trop.1.In gen.:2.ut ab eo quod agitur avertat animos, ut saepe in hilaritatem risumve convertat,
Cic. Or. 40, 138; so,risum in judicem,
id. de Or. 2, 60, 245:omnem orationem transduxi et converti in increpandam Caepionis fugam,
id. ib. 2, 48, 199:rationem in fraudem malitiamque,
to employ, id. N. D. 3, 31, 78; cf. id. Rosc. Am. 39, 114 and 115:beneficium in injuriam,
Sen. Ben. 2, 13, 1 et saep.:animos imperitorum ad deorum cultum a vitae pravitate,
Cic. N. D. 1, 27, 77; cf. Liv. 24, 4, 4 and 9: qui eas copias, quas diu simulatione rei publicae comparabant, subito ad patriae periculum converterunt, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 13, a, 5 fin.:facultatem dicendi ad hominum perniciem,
Quint. 2, 20, 2 et saep.:ingenium et studium ad causas agendas,
Tac. Or. 14 et saep.:se aliquando ad timorem, numquam ad sanitatem,
Cic. Sull. 5, 17; id. Fam. 3, 10, 10:se ad philosophos,
id. Fin. 5, 3, 7; cf. id. Q. Fr. 3, 5, 5 et saep.:quocumque te animo et cogitatione converteris,
Cic. de Or. 1, 2, 6:aculeum testimonii sui,
id. Fl. 34, 86:argumentum,
Gell. 5, 10, 3.—Of turning to the political support of any one:tota civitas se ad eos convertisse videretur,
Nep. Att. 8, 1; cf. Cic. Rep. 6, 12, 12; Sen. Clem. 1, 4, 3; cf.:fama hujus rei convertit ad Masinissam Numidas,
Liv. 29, 30, 7.— Pass. in mid. sense:cuncta ad victoris opes conversa,
Tac. H. 3, 44.—In eccl. Lat., to convert to Christianity, etc.:aliquem ad fidem Christi,
Hier. in Philem. 5, 10 sq. —Esp. freq. of turning or arresting the attention:illud intellego, omnium ora in me convorsa esse,
Sall. J. 85, 5:converterat Cn. Pompeii persona totum in se terrarum orbem,
Vell. 2, 31, 1:proximas (provincias) in se,
Suet. Vesp. 4 al.: nihil opus est, ad continendas custodias plures commilitones converti, Traj. ap. Plin. Ep. 10, 20 (31), 1:omnium oculos ad se,
Nep. Alcib. 3, 5.—And with inanimate things as subjects:cum aliqua iis ampla et honesta res objecta totos ad se convertit et rapit,
Cic. Off. 2, 10, 37.—Since the Aug. per. also freq. with a simple acc.:sive elephas albus volgi converteret ora,
Hor. Ep. 2, 1, 196; Suet. Calig. 35; cf. Liv. 26, 29, 2:animos,
id. 29, 26, 5:homines quaqua iret,
Suet. Tit. 5.—Pregn., to change the nature of a thing; i. e. to change, alter, transform, turn.(α).With a simple acc.:(β).omnes Res ita convortant formas mutentque colores,
Lucr. 2, 1005; cf. id. 1, 678:omnia,
id. 4, 441:tellus induit ignotas hominum conversa figuras,
Ov. M. 1, 88:humanam vicem (venena),
Hor. Epod. 5, 88:rem,
Cic. Att. 8, 13, 2:rem publicam,
to bring into disorder, id. Fl. 38, 94:hunc ordinem,
Quint. 7, 2, 15:animum avaritiā,
Sall. J. 29, 1:vitae viam,
Hor. Ep. 1, 17, 26:studia,
id. A. P. 166 et saep.:conversi animum vultumque,
Tac. H. 1, 85: castra castris, to change camp with camp (i. e. to establish new camps by constantly removing), Caes. B. C. 1, 81.—In gram.: casus conversi, = casus obliqui,
the cases which undergo a change of form, Cic. N. D. 2, 25, 64.—With ad:(γ).nisi si id putas, non posse jam ad salutem convorti hoc malum,
Ter. And. 4, 1, 48:poena omnis oculorum ad caecitatem mentis est conversa,
Cic. Dom. 40, 105:mater magna, cujus ludi violati, polluti, paene ad caedem et ad funus civitatis conversi sunt,
id. Har. Resp. 11, 24:quod ad perniciem suam fuerat cogitatum, id ad salutem convertit,
Nep. Dat. 6, 8.—With in:b.si antequam tumor discutiatur in suppurationem convertitur,
Col. 6, 17, 6:jam ego me convortam in hirudinem,
Plaut. Ep. 2, 2, 4:deum sese in hominem,
Ter. Eun. 3, 5, 40:Hecubam in canem,
Cic. Tusc. 3, 26, 63:terras in freti formam,
Ov. M. 11, 209:deum (sc. Jovem) in pretium (i. e. aurum),
Hor. C. 3, 16, 8:vim morbi in quartanam,
Cic. Fam. 16, 11, 1 et saep.:crimen in laudem,
id. Fl. 29, 70:amicitiae se in graves inimicitias,
id. Lael. 21, 78; Quint. 12, 1, 2 et saep.—Of written works, to translate:II.converti ex Atticis duorum eloquentissimorum nobilissimas orationes... nec converti ut interpres, sed ut orator, etc.,
Cic. Opt. Gen. 5, 14:orationes e Graeco,
id. ib. 6, 18:aliqua de Graecis,
id. Fin. 1, 2, 6:librum in Latinum,
id. Off. 2, 24, 87; id. Tusc. 3, 14, 29; cf. id. Fin. 1, 2, 5; id. N. D. 2, 41, 104.—Neutr., to relurn (rare).A.Lit.:B.inde (imago) retro rursum redit et convertit eodem,
Lucr. 4, 334 (Lachm. conj. convertitur):clam cum paucis ad pedites convortit,
Sall. J. 101, 6:in regnum suum,
id. ib. 20, 4:convortit Varro,
Sil. 9, 645:ad me,
Gell. 1, 26, 3.—Trop.1.To return, turn:2.in amicitiam atque in gratiam,
Plaut. Stich. 3, 1, 18:ad sapientiora,
Tac. A. 3, 55.—To change, turn:hoc vitium huic uni in bonum convertebat,
Cic. Brut. 38, 141; id. de Or. 3, 29, 114; id. Fat. 7, 14; cf. id. ib. 9, 17:regium imperium in superbiam dominationemque,
Sall. C. 6, 7 Kritz:ne ista vobis mansuetudo et misericordia... in miseriam convortet,
id. ib. 52, 27:ad aliquem, of political support,
Cic. Planc. 20, 50; Tac. A. 12, 18.
См. также в других словарях:
Reverse — may refer to: *The reverse side of currency or a flag; see Obverse and reverse *A change in the direction of: **the movement of a motor or other prime mover; see Transmission (mechanics) **an engineering design: see Reverse engineering **a jet… … Wikipedia
Reverse — Re*verse (r[ e]*v[ e]rs ), n. [Cf. F. revers. See {Reverse}, a.] 1. That which appears or is presented when anything, as a lance, a line, a course of conduct, etc., is reverted or turned contrary to its natural direction. [1913 Webster] He did so … The Collaborative International Dictionary of English
Reverse — Re*verse , a. [OE. revers, OF. revers, L. reversus, p. p. of revertere. See {Revert}.] 1. Turned backward; having a contrary or opposite direction; hence; opposite or contrary in kind; as, the reverse order or method. A vice reverse unto this.… … The Collaborative International Dictionary of English
Reverse — Re*verse , v. t. [imp. & p. p. {Reversed} (r[ e]*v[ e]rst );p. pr. & vb. n. {Reversing}.] [See {Reverse}, a., and cf. {Revert}.] 1. To turn back; to cause to face in a contrary direction; to cause to depart. [1913 Webster] And that old dame said… … The Collaborative International Dictionary of English
reverse — vb 1 Reverse, transpose, invert can all mean to change to the contrary or opposite side or position. Reverse is the most general of these terms, implying a change to the opposite not only in side or position but also in direction, order, sequence … New Dictionary of Synonyms
reverse — re·verse vb re·versed, re·vers·ing vt: to set aside or make void (a judgment or decision) by a contrary decision compare affirm vi: to reverse a decision or judgment for these reasons, we reverse re·ver·si·ble adj … Law dictionary
reverse — ► VERB 1) move backwards. 2) make (something) the opposite of what it was. 3) turn the other way round or up or inside out. 4) revoke or annul (a judgement by a lower court or authority). 5) (of an engine) work in a contrary direction. ►… … English terms dictionary
reverse — [n1] opposite about face, antipode, antipole, antithesis, back, bottom, change of mind, contra, contradiction, contradictory, contrary, converse, counter, counterpole, flip flop*, flip side*, inverse, other side, overturning, rear, regression,… … New thesaurus
reverse — [ri vʉrs′] adj. [ME revers < OFr < L reversus, pp. of revertere: see REVERT] 1. a) turned backward; opposite or contrary, as in position, direction, order, etc. b) with the back showing or in view 2. reversing the usual effect so as to show … English World dictionary
reversé — reversé, ée (re vèr sé, sée) part. passé de reverser1. Le vin versé fut bu ; le vin reversé fut bu aussi … Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré
Reverse — Re*verse , v. i. 1. To return; to revert. [Obs.] Spenser. [1913 Webster] 2. To become or be reversed. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English