rap

muz. rap (music).

- przednie łapy front paws, forepaws

- tylne łapy back a. hind paws

- ślady łap paw marks a. prints

- niedźwiedź stanął na tylnych łapach the bear reared on its hind paws

- pies wyciągnął łapę the dog put a. held its paw out

- łapa a. podaj łapę! give (me) a paw!

- daj łapę let’s shake hands

- dostać łapy to get one’s knuckles rapped, to get a rap on a. over the knuckles

- □ łapa kotwicy Żegl. (anchor) fluke

- łapa ładowarki Górn. loader bucket

- łapa niedźwiedzia Bot. hogweed, cow parsnip

- łapa statywu Techn., Chem. (stand) clamp

- łapa sygnału Kolej. signal arm

■ dać w łapę pot., pejor. to give sb a backhander pot., to grease sb’s palm pot.

- dostać a. wziąć w łapę pot. to get a bribe; to take a backhander pot.

- dać a. bić po łapach pot. to rap (sb) over the knuckles, to slap (sb) on the wrist

- dostać a. oberwać po łapach pot. to get a rap on a. over the knuckles

- dostał po łapach za spóźnienie he had his knuckles rapped for being late

- leźć a. pchać się w czyjeś łapy pot. to fall into sb’s clutches

- lizać czyjeś łapy pot., przest., pejor. to lick sb’s boots, to cringe a. grovel before sb

- niedźwiedzie łapy pot., pejor. mutton-fists przest.

- spaść na cztery łapy pot. to fall a. land on one’s feet

- on zawsze spada na cztery łapy he always falls a. lands on his feet

- kot zawsze spada na cztery łapy przysł. a cat has nine lives przysł.

- położyć na czymś łapę pot., pejor. to get a. lay one’s hands on sth

- dostać kogoś w (swoje) łapy pot. to get sb into one’s clutches

- trzymać kogoś w łapie a. w łapach to have sb in one’s clutches, to hold sb in one’s grasp

- wpaść a. dostać się w czyjeś łapy pot., pejor. to fall into sb’s hands a. clutches

- wydostać kogoś z czyichś łap pot. to get sb out of a. to rescue sb from sb’s clutches

- żyć (z kimś) na kocią łapę pot., żart. to shack up (with sb) pot.

- żyją na kocią łapę they shack up together pot.

- żyła z nim pięć lat na kocią łapę she shacked up with him for five years, she was his live-in girlfriend a. lover for five years

* * *

1. prawn. accusation, charge, demurrer; ( nie poparty dowodami) allegation; bez zarzutu flawless, faultless, irreproachable, beyond/above reproach; pod zarzutem morderstwa/oszustwa on suspicion of murder/fraud; stanąć przed sądem pod zarzutem czegoś be charged with sth, be accused of sth; przedstawić komuś zarzut popełnienia przestępstwa charge sb with an offence, press/prefer charges against sb; aresztować kogoś pod zarzutem czegoś arrest sb on a charge of sth; zarzut morderstwa murder rap; uwolnić kogoś od zarzutu czegoś vindicate, clear sb's name; odpierać zarzuty rejoin; odparcie zarzutu rejoinder; odpowiadać na zarzuty answer charges.

2. (= pretensja, obiekcja) blame, reproof, complaint, objection, rap; błahy zarzut cavil; fałszywy zarzut bum rap; ostry zarzut brickbat; zarzut obciążający damning indictment; wysuwać błahe zarzuty cavil (przeciwko komuś/czemuś at sb/sth); robić komuś zarzuty blame sb for sth, find fault with sb; postawić komuś zarzut bring/lay/make an accusation against sb, raise objections to sb.

* * *

Gen.pl. -ek

1. orn. Eurasian jay ( Garrulus glandarius).

2. (= kuksaniec) punch, rap; dać komuś sójkę w bok pot. rap sb on the side.

- dać komuś prztyczka w nos/ucho to flick sb’s nose/ear

- dostać prztyczka to get a ticking off, to get a rap on a. over the knuckles

- puknąć kogoś w głowę/w ramię to tap a. knock sb on the head/on the arm

- poczułem, że ktoś puknął mnie w ramię I felt a tap on the shoulder

- w złości puknął sąsiada butelką w głowę he was so angry that he rapped his neighbour on the head with a bottle

- uspokój się, bo cię puknę! cut it out or I’ll let you have it pot.

- pukać do drzwi/okna to knock at a. on the door/window

- ktoś pukał do pokoju there was a knock a. tap at the door (of the room)

- czemu nie pukasz, zanim wejdziesz why don’t you knock before you enter

- puknąć w deskę/w blat stołu to knock a. tap (once) on a board/table top

- puknięcie a knock

- pukanie (a) knocking

- usłyszała pukanie do drzwi she heard a knock a. a knocking at the door

- serce jej głośno pukało her heart was beating loudly a. was going pit-a-pat

- pukać z wiatrówki to fire an air gun

- pukali do puszek po coca-coli they were potting a. taking potshots at coca-cola tins

- pukali z dział do samolotu they were firing cannon at the aircraft

- puknął się w głowę o framugę he knocked his head against the door frame

■ pukać do czyichś drzwi to apply to sb for help, to go to sb cap in hand

- pukać palcem w czoło a. pukać się w głowę a. czoło a. łeb pot. to tap one’s finger against one’s forehead

- puknij się w czoło a. głowę a. łebpot.! you must be mad! pot.

- stuknąć kogoś w ramię to rap sb on the shoulder

- stuknąć kogoś łokciem w bok to poke a. dig sb in the ribs

- przestań mnie stukać! stop poking me!

- stuknąć ołówkiem w stół to tap a pencil on the table

- stukać do drzwi to knock at the door

- łyżki stukały o dna misek the spoons clanked on the bottoms of the bowls

- stuknęła furtka the gate clicked

- drzwi zamknęły się z cichym stuknięciem the door closed with a soft click

- stukanie deszczu o dach the patter of rain on the roof

- dzięcioł stukał w drzewo a woodpecker was tapping on a tree

- stuknij się (w głowę a. łeb)! pot. are you out of your mind? pot.

* * *

-ij

1. drum; (= stukać) tap, rap; (= walić) bang; bębnić palcami po stole drum one's fingers on the table; bębnić pięściami w drzwi bang one's fists on the door; bębnić na fortepianie plonk away on the piano; bębnić na maszynie do pisania bang away on a typewriter; deszcz bębni po szybach l. o szyby the rain is drumming on the window-panes.

2. pot. (= recytować mechanicznie) rattle off.

3. bębnić komuś do ucha/nad głową bang away by sb's ear/over sb's head.

4. myśl. ( o ptakach) drum.

* * *

dadzą

1. (= przekazać) give; dać coś komuś give sth to sb, give sb sth; dać coś pod zastaw pawn sth; dać coś lekką ręką give sth away freely; dać coś na procent ( pieniądze) put sth in a savings account; dać coś komuś na słowo let sb have sth on trust, give sb sth on trust; dać coś komuś na kredyt handl. sell sb sth on credit; kto daje i odbiera, ten się w piekle poniewiera give a thing, and take a thing, to wear the devil's gold ring; kto szybko daje, ten dwa razy daje he gives twice who gives quickly; (there's) no rush to pay; dużo bym dał za to I'd give a lot/anything/the world/my right arm for that; dałbym nie wiem co I'd give anything.

2. (= umożliwić) dać zgodę na coś agree to sth, give consent to sth; dać komuś ślub (o księdzu, urzędniku) marry sb; dać komuś rozwód (o urzędniku, sądzie) grant a divorce to sb; ( o małżonku) agree to divorce sb; dać do wyboru offer a choice; dać okazję do czegoś create an opportunity for sth; dać komuś wolną rękę (w czymś) give sb a free hand/blank check (to do sth).

3. (= przynosić) dać dochód bring profit; dać komuś życie bring sb to life.

4. (= zapewnić) dać komuś wykształcenie/utrzymanie educate/feed sb; dać komuś pracę employ sb.

5. (= pozwolić) let; dam sobie rękę uciąć przen. I'll bet you anything; daj, ja to zrobię let me do it; nie daj mu odejść/uciec don't let him go/get away; nie daj się prosić don't make me/us etc. get down on my/our etc. knees; nie dać innym dojść do głosu hold the stage; nie dał mi dojść do głosu I couldn't get a word in edgeways.

6. (= zlecić) dać komputer do naprawy get one's computer fixed/serviced; dać ogłoszenie place an ad.

7. przest. l. dial. (= położyć) put; daj to na półkę put it on the shelf.

8. przest. l. dial. (= nastawić) turn (over), switch; daj telewizor na jedynkę turn l. switch the TV to (channel) one; daj to głośno play it loud; daj trochę głośniej/ciszej turn l. crank it up/down a bit.

9. ( w zwrotach) dać komuś błogosławieństwo zwł. kośc. give sb a blessing, bless sb; daj Boże let's hope (to God), would to God; nie daj Boże/Bóg! God forbid!; dać komuś cynk pot. tip sb off, tip sb the wink; dać czadu pot. (= szybko jechać) floor it, step on it, put the pedal to the metal; (= głośno odtwarzać) pump up the volume, play l. hit it up; (o zespole = głośno grać) kick out the jams, cook; dać komuś do myślenia make sb (stop and) think; dać coś komuś do zrozumienia make sth clear to sb; dać komuś do zrozumienia, że... make it clear to sb (that)..., give sb to understand (that)...; dać komuś dowód miłości prove one's love to sb; dać drapaka/chodu pot. cut and run, take to one's heels; dać dupy wulg. obelż. pot. (= uprawiać seks) put out ( komuś for sb); wulg. pot. uj. (= spartaczyć robotę) screw (the job) up; daj głos! ( do psa) speak!; nie dam za to głowy I wouldn't swear to that; dać gwarancję guarantee, give/offer a guarantee; dać komuś kosza przest. pot. turn sb down, spurn sb, give sb the bounce; dać komuś krzyżyk na drogę bid sb good riddance; dajmy na to, że... pot. let's say that...; dać na tacę kośc. put (some) money on the (collection) plate; dać sobie na wstrzymanie pot. let it go; dać na zapowiedzi kośc. have one's/the banns published, publish the banns; dać komuś coś odczuć make sb feel sth; dać ognia fire; dać komuś po buzi/w twarz slap sb's face, slap sb across the face; dać komuś po nosie rap sb over the knuckles; ktoś nie dał po sobie poznać czegoś (uczuć, strachu) sb did not let sth show; dać komuś popalić/wycisk/do wiwatu pot. kick/whip sb's butt/ass, give sb a rough ride; dać słowo give one's word, make a promise; dać słowo honoru promise solemnly; dać komuś święty spokój leave sb alone; coś komuś nie daje spokoju sth gnaws/is gnawing at sb, sth eats away/is eating away at sb, sth haunts sb; dać czemuś radę manage sth; dać komuś radę take sb on; dać rozkaz give an order l. a command; dać komuś w kość pot. poop/wear sb out; dać komuś w czapę (= zabić) sl. waste sb; dać wiarę (czemuś) believe (sth); dać wyraz czemuś give expression to sth; dać z siebie wszystko do/give one's best; dać za wygraną give up; dać komuś znać let sb know; dam ci znać I'll let you know; to nic nie da that's no good.

1. tylko 3 os. sing. l. nieos. (= być realnym) tego nie da się zrobić it can't be done; ile się da as much as possible; na/o ile się da as far as possible; jak l. czym się da by any means possible/whatsoever.

2. dać się poznać jako ktoś prove o.s. to be sb; dać się ponieść (emocjom/nerwom) get carried away; dać się nabrać be taken in; dać się nabrać na coś fall for sth; dawać się komuś we znaki give sb a hard time.

* * *

* * *

-aję -ajesz, -waj

1. (= otrzymywać) get; dostać buzi pot. żart. get a kiss, get a peck ( on the cheek); dostać nagrodę get an award; dostać pięć lat pot. get five years; dostać posadę l. pracę get a job; dostać zielone światło get the green light; dostać awans get a promotion, be promoted; dostać brawa be applauded, meet with applause; dostać kosza przen. be turned down; dostać mandat be fined; dostać nauczkę learn one's lesson; niech no go dostanę w swoje ręce wait till I get may hands on him.

2. ( o dolegliwościach) get; dostać bzika l. kota l. kręćka freak out, go loopy, lose one's grip, go ballistic; dostać gorączki get a fever; dostać grypy come down with the flu; Br. go down with the flu; dostać kaszlu develop a cough; dostać kataru catch a cold; dostać mdłości feel sick; dostać na głowę pot. go bonkers; dostać skurczu get a cramp; dostać szału go crazy, throw a fit; dostać udaru suffer a stroke; dostać zawału have a heart attack, have a coronary; dostać zawrotu głowy reel, start to feel dizzy; dostać zawrotu głowy od czegoś przen. get dizzy with sth; dostał wypieków his face became flushed.

3. ( o uderzeniu) get, receive; dostawać cięgi l. lanie get l. take a licking; dostać kamieniem w głowę be l. get hit on the head with a stone; dostać po łapach przen. get a rap on the knuckles; dostać po nosie przen. be brought down a peg or two; dostać w skórę get a hiding; dostać za swoje get an earful; dostać mata mat. be check-mated.

4. (= sięgać) reach; dostawać ręką do najwyższej półki reach to the top shelf.

5. nie dostawać lit. (= brakować) stand in want ( czegoś of sth).

1. ( o własności) end up ( komuś in sb's hands); dostała się mu premia he ended up with a bonus; przestępca dostał się w ręce policji the criminal is now in the hands of the police; twój list do mnie dostał się do rąk matki your letter to me came into my mother's hands; dostać się na języki get talked about.

2. (= dostać burę) be in for it; dostanie ci się l. jeszcze dostaniesz! you're in for it, you'll catch it; dostało mi się I got a dressing-down.

3. (= docierać gdzieś) get (do to); dostać się do Warszawy pociągiem get to Warsaw by train; dostać się pod koła pociągu get under the wheels of a train; dostać się do niewoli be taken captive; dostać się na studia be admitted to a university l. college; dostać się na medycynę get into medical school.

- dostać fundusze na ekstra wydatki to get money to cover extra a. additional expenditure

- koncert był ekstra the concert was super

- coś ekstra dla miłośników rapu something special for rap lovers

- zapłacić komuś ekstra to pay sb extra

- zarobić ekstra to earn extra money

- było ekstra, tylko żarcia mało it was great, except there wasn’t enough food

- ekstramodny ultra-trendy

- ekstraciuch a super outfit

* * *

* * *

indecl.

1. (= dodatkowy) extra, additional; ekstra wydatki extra expenses.

2. pot. (= wspaniały) great; ekstra książka great book.

1. (= dodatkowo) extra; zapłacić komuś ekstra pay sb extra; zrobić coś ekstra do sth extra.

2. (= wspaniale) great; wyglądasz ekstra! you look great!

* * *

1. (= zbiór fiszek) card index; (= zbiór danych) files.

2. (= zbiór informacji na czyjś l. jakiś temat) dossier; kartoteka policyjna police record(s), rap sheet.

3. komp. file directory.

* * *

1. (= noga zwierzęcia) paw, forefoot; daj łapę! ( komenda do psa) give me the paw!, shake!

2. pot. żart. (= ręka ludzka) paw; dawać komuś w łapę grease l. oil sb's palm l. hand; dostać kogoś w łapy get sb in one's clutches; położyć łapę na czymś lay one's hands on sth, clap one's hand on sth; spadać (jak kot) na cztery łapy fall l. land on one's (four) feet; żyć z kimś na kocią łapę pot. shack up (with sb), play house; precz z łapami! hands off!

3. techn. lug; arm; łapa kotwicy żegl. fluke.

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

-ij

1. pot. (= uderzyć) bang, biff, hit, strike; palnąć pięścią w stół bang one's fist on the table; palnąć kogoś w głowę give sb a rap l. crack on the head.

2. pot. (= strzelić) shoot, fire; palnąć sobie w łeb blow one's brains out.

3. pot. (= powiedzieć bez namysłu) blunder, blurt out; palnąć głupstwo blunder, goof; palnąć gafę drop a brick, put one's foot in one's mouth.

-ij bang ( o coś against sth); palnij się w głowę! are you out of your mind!?

* * *

Gen. -ek chat, confab, rap.

* * *

police; godzina policyjna curfew; kartoteka policyjna police files; sl. rap sheet; nieoznakowany samochód policyjny unmarked police car; mundur policyjny police uniform; odznaka policyjna police badge; pałka policyjna baton; Br. truncheon; państwo policyjne polit. police state; pies policyjny police dog; prowokacja policyjna entrapment; radiowóz policyjny police l. patrol car; rejestr policyjny charge sheet.

rap.

1. (= krytykować) rap ( komuś sb); przyganiał kocioł garnkowi (it's) the pot calling the kettle black, you're (he's etc.) a fine one to talk!

2. (= przypędzać) drive in.

* * *

* * *

puknąć pf.

1. (= stukać, kołatać) ( do drzwi) knock; ( głośno) rap; ( delikatnie) tap; pukać do drzwi knock at l. on (sb's) door; ktoś puka there was a knock at l. on the door; pukać palcem w czoło hit l. slap o.s. on the forehead, tap one's forehead with disgust, roll one's eyes; pukać do czyichś drzwi przen. apply for sth.

2. (= zderzyć się) (tylko pf.) bump; puknąć komuś samochód bump into sb else's car.

3. pot. (= strzelać) shoot.

( tylko w zwrocie) puknij się w czoło l. w głowę! you must be nuts!