Перевод: с латинского на английский

с английского на латинский

obtundo

  • 1 obtundo

    ob-tundo, tŭdi, tūsum (and tunsum), 3, v. a.
    I.
    To strike or beat against, at, or on a thing; to beat, thump, belabor (very rare;

    perh. only ante- and post-class.): pectora pugnis, Firm. Math. 5, 5: obtundit os mihi,

    breaks my jaw, Plaut. Cas. 5, 2, 50; cf.:

    obtunso ore,

    id. ib. 5, 1, 8; cf.:

    nam sum obtusus pugnis pessume,

    id. Am. 2, 1, 59.—
    II.
    To blunt, dull, by striking.
    A.
    Lit. (very rare):

    telum,

    Lucr. 6, 399:

    gladios,

    Claud. Cons. Mall. Theod. 166.—
    B.
    Transf.
    1.
    To blunt, weaken, make dull, deprive of strength:

    aciem oculorum,

    Plin. 22, 25, 70, § 142:

    auditum,

    id. 24, 11, 50, § 87:

    obtusus stomachus,

    id. Ep. 7, 3, 5:

    vocem,

    to blunt, weaken, Lucr. 4, 613:

    ingenia,

    Cic. de Or. 2, 70, 282:

    et obtusis ceciderunt viribus artis,

    Lucr. 3, 452; Liv. 7, 2:

    mentem,

    Cic. Tusc. 1, 33, 80:

    ingenia,

    id. de Or. 3, 24, 93:

    nihil est quod tam obtundat elevetque aegritudinem, quam. etc.,

    id. Tusc. 3, 16, 34.—
    2.
    Aures or aliquem, or simply obtundere, to stun or din the ears; to deafen one by saying a thing too often or too long; hence, to annoy or tease with importunity; aures graviter obtundo tuas, ne quem ames, Plaut. Cist. 1, 1, 120: ne brevitas [p. 1248] defraudasse aures videatur, neve longitudo obtudisse, Cic. Or. 66, 221:

    aliquem longis epistulis,

    to annoy, molest, id. Att. 8, 1:

    aliquem,

    id. Fam. 5, 14, 3:

    rogitando,

    Ter. Eun. 3, 5, 6.—With object-clause: obtuderunt ejus aures, te socium praetoris fuisse, they dinned into him that, etc., Timarch. ap. Cic. Verr. 2, 3, 67, § 157.— With subj.:

    non cessat obtundere, totam prorsus a principio fabulam promeret,

    App. M. 9, p. 228, 8:

    aliquem de aliquā re,

    to importune, annoy, Ter. Ad. 1, 2, 33:

    obtundis, tametsi intellego, etc.,

    id. And. 2, 2, 11.—Hence, obtūsus ( obtunsus or optūsus), a, um, P. a., blunt, dull, obtuse (class.).
    A.
    Lit.:

    falx obtusa et hebes,

    Col. 4, 24, 21:

    pugio,

    Tac. A. 15, 54:

    vomer,

    Verg. G. 1, 262:

    angulus,

    Lucr. 4, 355:

    cornua lunae obtusa,

    Plin. 18, 35, 79, § 347.—
    B.
    Transf., blunted, blunt, dull, weak, faint, powerless:

    animi acies obtusior,

    Cic. Sen. 23, 83:

    stellis acies obtunsa,

    Verg. G. 1, 395: obtusi et hebetes ad aliquam rem, Cic. Fragm. ap. Lact. 3, 14:

    aures obtunsae,

    blunted, dull of hearing, Auct. Her. 3, 9, 17: vox, thick, not clear (opp. clara), Quint. 11, 3, 15:

    fauces tumentes strangulant vocem, optusae obscurant,

    id. 11, 3, 20:

    stomachus,

    weakened, spoiled, Plin. Ep. 7, 3, 5:

    obtunsa pectora,

    insensible, without feeling, Verg. A. 1, 567:

    ingenium,

    Gell. 13, 24, 21:

    vires,

    enfeebled, Lucr. 3, 452:

    nimio ne luxu obtunsior usus Sit genitali arvo,

    too blunted, too enfeebled, Verg. G. 3, 135:

    vigor animi,

    Liv. 5, 18:

    cor,

    Lact. 2, 5, 4:

    sensus eorum,

    Vulg. 2 Cor. 3, 14:

    venenum,

    powerless, Calp. Ecl. 5, 94.— Comp.:

    quo quid dici potest obtusius?

    Cic. N. D. 1, 25, 70.— Sup. does not occur.—Hence, adv.: obtūsē, dully, not keenly (postclass.):

    crocodili in aquā obtusius vident, in terrā acutissime,

    Sol. 32, § 28.—Fig.:

    hoc facere obtuse,

    Aug. Doct. Christ. 4, 5, § 7.

    Lewis & Short latin dictionary > obtundo

  • 2 obtundo

    I
    obtundere, obtudi, obtunsus V
    strike, beat, batter; make blunt; deafen
    II
    obtundere, obtudi, obtusus V
    strike, beat, batter; make blunt; deafen

    Latin-English dictionary > obtundo

  • 3 obtūnsus

        obtūnsus adj.    [P. of obtundo], see obtūsus.

    Latin-English dictionary > obtūnsus

  • 4 obtūsus or obtūnsus

        obtūsus or obtūnsus adj. with comp.    [P. of obtundo], blunt, dull, obtuse: vomer, V.—Fig., blunt, dull, weak, faint: cui (animo) obtusior sit acies: obtunsa pectora, insensible, V.: ne obtunsior usus Sit genitali arvo, too enfeebled, V.: vigor animi, L.: quo quid dici potest obtusius? more stupid.

    Latin-English dictionary > obtūsus or obtūnsus

  • 5 obtero

    ob-tĕro ( opt-), trīvi, trītum, 3 ( pluperf. subj. obtrisset for obtrivisset, Liv. 3, 56, 8 Drak. N. cr.; perf. obterii, App. Mag. 8, p. 278, 15), v. a.
    I.
    To bruise, crush, or break to pieces (syn. obtundo; class.).— Lit.:

    ne in stabulo infantes grex boum obtereret,

    Varr. R. R. 2, 5, 5:

    ranas,

    Phaedr. 1, 30, 1:

    puerum,

    Suet. Ner. 5:

    homines,

    Liv. 27, 41:

    caput saxo,

    Luc. 6, 276:

    locustarum ova,

    Plin. 11, 29, 35, § 105:

    crura,

    Col. 8, 8:

    in angustiis portarum obtriti sunt,

    crushed by the crowd, Liv. 30, 5.—
    II.
    Trop., to crush, trample on, degrade, disgrace, contemn, disparage, ravage, destroy:

    meaeque pugnae proeliares plurumae optritae jacent?

    Plaut. Curc. 4, 4, 17:

    calumniam,

    Cic. Caecin. 7, 18:

    laudem imperatoriam,

    id. Verr. 2, 5, 1, § 2:

    obtrectationes,

    id. Fam. 5, 9, 1:

    jura populi,

    Liv. 3, 56:

    legionarios,

    Tac. A. 15, 11:

    Graeciam,

    Just. 5, 2, 11:

    militem verbis,

    to degrade, Liv. 24, 15:

    Penates,

    Sen. Oed. 645:

    vulgi omne cadaver,

    Juv. 3, 260.—
    * III.
    To rub:

    dentes carbone,

    App. Mag. 8, p. 278, 15.

    Lewis & Short latin dictionary > obtero

  • 6 obtunsio

    obtunsĭo, ōnis, f. [obtundo], a beating upon any thing; a banging, belaboring (post-class.), Lampr. Commod. 10.

    Lewis & Short latin dictionary > obtunsio

  • 7 obtunsus

    obtunsus, a, um, Part. and P. a., from obtundo.

    Lewis & Short latin dictionary > obtunsus

  • 8 obtuse

    obtūsē, adv., v. obtundo, P. a. fin.

    Lewis & Short latin dictionary > obtuse

  • 9 obtusio

    obtūsĭo, ōnis, f. [obtundo], a crushing, bruising:

    membri,

    Tert. Res. Carn. 57.—
    II.
    Bluntness, dulness (eccl. Lat.):

    obtusio sensuum,

    Tert. adv. Marc. 3, 6; Cael. Aur. Tard. 1, 1, 6:

    visus,

    id. ib. 1, 1, 5.— Absol., Cael. Aur. Tard. 2, 6, 91; 1, 4, 62.

    Lewis & Short latin dictionary > obtusio

  • 10 obtusus

    obtūsus, a, um, Part. and P. a., from obtundo.

    Lewis & Short latin dictionary > obtusus

  • 11 optero

    ob-tĕro ( opt-), trīvi, trītum, 3 ( pluperf. subj. obtrisset for obtrivisset, Liv. 3, 56, 8 Drak. N. cr.; perf. obterii, App. Mag. 8, p. 278, 15), v. a.
    I.
    To bruise, crush, or break to pieces (syn. obtundo; class.).— Lit.:

    ne in stabulo infantes grex boum obtereret,

    Varr. R. R. 2, 5, 5:

    ranas,

    Phaedr. 1, 30, 1:

    puerum,

    Suet. Ner. 5:

    homines,

    Liv. 27, 41:

    caput saxo,

    Luc. 6, 276:

    locustarum ova,

    Plin. 11, 29, 35, § 105:

    crura,

    Col. 8, 8:

    in angustiis portarum obtriti sunt,

    crushed by the crowd, Liv. 30, 5.—
    II.
    Trop., to crush, trample on, degrade, disgrace, contemn, disparage, ravage, destroy:

    meaeque pugnae proeliares plurumae optritae jacent?

    Plaut. Curc. 4, 4, 17:

    calumniam,

    Cic. Caecin. 7, 18:

    laudem imperatoriam,

    id. Verr. 2, 5, 1, § 2:

    obtrectationes,

    id. Fam. 5, 9, 1:

    jura populi,

    Liv. 3, 56:

    legionarios,

    Tac. A. 15, 11:

    Graeciam,

    Just. 5, 2, 11:

    militem verbis,

    to degrade, Liv. 24, 15:

    Penates,

    Sen. Oed. 645:

    vulgi omne cadaver,

    Juv. 3, 260.—
    * III.
    To rub:

    dentes carbone,

    App. Mag. 8, p. 278, 15.

    Lewis & Short latin dictionary > optero

  • 12 optusus

    ob-tundo, tŭdi, tūsum (and tunsum), 3, v. a.
    I.
    To strike or beat against, at, or on a thing; to beat, thump, belabor (very rare;

    perh. only ante- and post-class.): pectora pugnis, Firm. Math. 5, 5: obtundit os mihi,

    breaks my jaw, Plaut. Cas. 5, 2, 50; cf.:

    obtunso ore,

    id. ib. 5, 1, 8; cf.:

    nam sum obtusus pugnis pessume,

    id. Am. 2, 1, 59.—
    II.
    To blunt, dull, by striking.
    A.
    Lit. (very rare):

    telum,

    Lucr. 6, 399:

    gladios,

    Claud. Cons. Mall. Theod. 166.—
    B.
    Transf.
    1.
    To blunt, weaken, make dull, deprive of strength:

    aciem oculorum,

    Plin. 22, 25, 70, § 142:

    auditum,

    id. 24, 11, 50, § 87:

    obtusus stomachus,

    id. Ep. 7, 3, 5:

    vocem,

    to blunt, weaken, Lucr. 4, 613:

    ingenia,

    Cic. de Or. 2, 70, 282:

    et obtusis ceciderunt viribus artis,

    Lucr. 3, 452; Liv. 7, 2:

    mentem,

    Cic. Tusc. 1, 33, 80:

    ingenia,

    id. de Or. 3, 24, 93:

    nihil est quod tam obtundat elevetque aegritudinem, quam. etc.,

    id. Tusc. 3, 16, 34.—
    2.
    Aures or aliquem, or simply obtundere, to stun or din the ears; to deafen one by saying a thing too often or too long; hence, to annoy or tease with importunity; aures graviter obtundo tuas, ne quem ames, Plaut. Cist. 1, 1, 120: ne brevitas [p. 1248] defraudasse aures videatur, neve longitudo obtudisse, Cic. Or. 66, 221:

    aliquem longis epistulis,

    to annoy, molest, id. Att. 8, 1:

    aliquem,

    id. Fam. 5, 14, 3:

    rogitando,

    Ter. Eun. 3, 5, 6.—With object-clause: obtuderunt ejus aures, te socium praetoris fuisse, they dinned into him that, etc., Timarch. ap. Cic. Verr. 2, 3, 67, § 157.— With subj.:

    non cessat obtundere, totam prorsus a principio fabulam promeret,

    App. M. 9, p. 228, 8:

    aliquem de aliquā re,

    to importune, annoy, Ter. Ad. 1, 2, 33:

    obtundis, tametsi intellego, etc.,

    id. And. 2, 2, 11.—Hence, obtūsus ( obtunsus or optūsus), a, um, P. a., blunt, dull, obtuse (class.).
    A.
    Lit.:

    falx obtusa et hebes,

    Col. 4, 24, 21:

    pugio,

    Tac. A. 15, 54:

    vomer,

    Verg. G. 1, 262:

    angulus,

    Lucr. 4, 355:

    cornua lunae obtusa,

    Plin. 18, 35, 79, § 347.—
    B.
    Transf., blunted, blunt, dull, weak, faint, powerless:

    animi acies obtusior,

    Cic. Sen. 23, 83:

    stellis acies obtunsa,

    Verg. G. 1, 395: obtusi et hebetes ad aliquam rem, Cic. Fragm. ap. Lact. 3, 14:

    aures obtunsae,

    blunted, dull of hearing, Auct. Her. 3, 9, 17: vox, thick, not clear (opp. clara), Quint. 11, 3, 15:

    fauces tumentes strangulant vocem, optusae obscurant,

    id. 11, 3, 20:

    stomachus,

    weakened, spoiled, Plin. Ep. 7, 3, 5:

    obtunsa pectora,

    insensible, without feeling, Verg. A. 1, 567:

    ingenium,

    Gell. 13, 24, 21:

    vires,

    enfeebled, Lucr. 3, 452:

    nimio ne luxu obtunsior usus Sit genitali arvo,

    too blunted, too enfeebled, Verg. G. 3, 135:

    vigor animi,

    Liv. 5, 18:

    cor,

    Lact. 2, 5, 4:

    sensus eorum,

    Vulg. 2 Cor. 3, 14:

    venenum,

    powerless, Calp. Ecl. 5, 94.— Comp.:

    quo quid dici potest obtusius?

    Cic. N. D. 1, 25, 70.— Sup. does not occur.—Hence, adv.: obtūsē, dully, not keenly (postclass.):

    crocodili in aquā obtusius vident, in terrā acutissime,

    Sol. 32, § 28.—Fig.:

    hoc facere obtuse,

    Aug. Doct. Christ. 4, 5, § 7.

    Lewis & Short latin dictionary > optusus

См. также в других словарях:

  • ԲԹԱՑՈՒՑԱՆԵՄ — (ցուցի.) NBH 1 487 Chronological Sequence: Unknown date, 12c ն. ἁμβλύω hebeto, obtundo որ եւ ԲԹԵԼ, ԲԹԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Բութ եւ գուլ առնել զսրութիւն իրաց կամ մտաց. եւ նմանութեամբ՝ Անպիտանացուցանել, թուլացուցանել, ʼի դերեւ հանել, խափանել. բթացնել. ...… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԼՇԱՑՈՒՑԱՆԵՄ — (ցուցի.) NBH 1 492 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 8c ն. ԲԼՇԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԲԼՇԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἁμβλόω, ἁπαμβλύνω obtundo, hebeto Բթացուցանել զսրութիւն իրաց, մանաւանդ աչաց, եւ սուսերի. աղօտացուցանել. կուրացուցանել. գլցընել, մթընցնել *Բլչացուցանել… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • ԲԼՇԵՑՈՒՑԱՆԵՄ — (ցուցի.) NBH 1 492 Chronological Sequence: Unknown date, 6c, 8c ն. ԲԼՇԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԲԼՇԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἁμβλόω, ἁπαμβλύνω obtundo, hebeto Բթացուցանել զսրութիւն իրաց, մանաւանդ աչաց, եւ սուսերի. աղօտացուցանել. կուրացուցանել. գլցընել, մթընցնել *Բլչացուցանել… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»