make+over

* * *

* * *

1. (= kopiować) copy.

2. ( lekarstwo) prescribe.

3. (= przenieść tytuł własności) make over; przepisać coś na kogoś make sth over to sb.

- przekazał w testamencie kolekcję obrazów miastu he bequeathed his art collection to the town

- ojciec przekazał mu gospodarstwo rolne his father made over the farm to him

- tradycje są przekazywane z pokolenia na pokolenie traditions are handed down from generation to generation

- nielegalni uchodźcy zostali przekazani do ich ambasady the illegal immigrants were handed over to their embassy

- godzinę temu w telewizji przekazano informację o dymisji ministra the news of the minister’s resignation was on television an hour ago

- prosił mnie, żebym przekazał ci pozdrowienia he asked me to convey a. send a. give his regards to you

- przekaaż mu, że nie chcę go więcej widzieć! tell him I don’t want to see him ever again!

- przekazywać coś na żywo to transmit sth live

* * *

* * *

Acc. siebie l. się Gen. siebie Dat. i Loc. sobie Ins. sobą

1. (identyczność, t. siebie samego) oneself; iść przed siebie walk straight on l. ahead; spojrzeć za siebie look back; spojrzenie za siebie backward glance; pozostawić l. zostawić coś za sobą leave sth behind; czuj się jak u siebie (w domu) make yourself at home; u siebie sport ( o meczu) home; chodzą ze sobą od trzech miesięcy they've been seeing each other for the past three months; chodzić ze sobą date; (zwł. w okresie narzeczeństwa) court; zabierać kogoś/coś ze sobą take sb/sth with sb l. along; zabrała ze sobą wszystko, co tylko można sobie wyobrazić she took along everything but the kitchen sink; coś nie ma przed sobą przyszłości there's no future in l. for sth; masz przed sobą wspaniałą przyszłość you've got a great future ahead of you; chcę mieć to za sobą I want to get it over; mieć najgorsze za sobą be over the hump; mieć za sobą najtrudniejszą część czegoś break the back of sth; mieć najlepsze lata za sobą be past one's prime, be over the hill; mieć za sobą daleką drogę (bardzo się zmienić, dojrzeć itp.) t. dosł. have come a long way; nieść l. pociągać za sobą involve, imply, entail; porwać za sobą (zwł. tłum) carry; spalić za sobą mosty burn one's bridges l. boats (behind one); zamknij za sobą drzwi shut l. close the door behind l. after you; dochodzić do siebie po czymś recover from sth; brać coś do siebie ( uwagi) take sth personally; przyciągnąć kolana do siebie draw up one's knees; przytulić kogoś do siebie hug sb; zapraszać kogoś do siebie ask sb round, ask sb to come to one's place; zrazić l. zniechęcać kogoś do siebie antagonize sb, disaffect sb; wyjść z siebie blow l. pop one's cork, be beside o.s.; wykrztuś l. wyrzuć l. wyduś to z siebie! (= powiedz to) spit it out!; wylewać z siebie żale pour out one's sorrows; wypruwać z siebie żyły sweat blood, sweat one's guts out; zadowolony z siebie self-complacent, self-satisfied; zrobić z siebie durnia make an idiot l. ass of o.s.; zrobić z siebie pośmiewisko make o.s. a laughing stock; być z siebie dumnym be proud of o.s.; robić z siebie głupka play the fool; robić z siebie widowisko make an exhibition l. a spectacle of o.s.; samemu z siebie ( zrobić coś) by o.s.; samo z siebie by itself, per se; zostawiać coś po sobie leave sth as one's legacy; cel sam w sobie an end in itself; łączyć w sobie (zwł. cechy) combine; mieć w sobie to coś (trudną do zdefiniowania cechę, która dodaje atrakcyjności) have this something; mieścić w sobie contain, hold; ona ma w sobie trochę snobizmu she's somewhat of a snob; przemóc w sobie dumę swallow one's pride; rzecz sama w sobie thing-in-itself, noumenon; sprzeczność sama w sobie a contradiction in terms; zamknięty w sobie indrawn, introvert, withdrawn; zebrać się w sobie pull o.s. together, get a grip on o.s.; mieć coś przy sobie have sth on l. about sb; nie mam przy sobie pieniędzy I have no money on me; ręce przy sobie! (keep your) hands off!; sam sobie jesteś winien it is your own fault, you only have yourself to blame; sami sobie pieczemy chleb we bake our own bread; wmówić sobie, że... kid o.s. (into believing) that...

2. (wzajemność, t. siebie wzajemnie) each other, one another; dzielić (pomiędzy siebie) (koszt, dochód) split; wyjaśnić sobie wszystko get l. put l. set things straight; wyjaśnijmy sobie jedną rzecz let's have l. get one thing clear; mówić sobie po imieniu be on first name terms with each other; przypadli sobie do gustu they took (a) fancy l. liking to each other; dalej od siebie farther away from each other l. one another; bliżej siebie closer to each other l. one another.

- pokiwać głową to nod (one’s head)

- pokręcić a. potrząsnąć głową to shake one’s head

- pochylać głowę to bow one’s head

- podnosić głowę to raise one’s head; przen. to rebel, to revolt

- ból głowy a headache

- cierpieć na ból głowy to have a headache

- głowa mi/jej pęka a. puchnie od hałasu/waszego gadania all the noise/your chatter is giving me/her a splitting headache

- włożyć czapkę na głowę to put a cap on

- chodzić z gołą a. odkrytą głową to go bareheaded

- głową naprzód [upaść, skoczyć] headlong, head first

- od stóp do głów from head to toe a. foot

- zmierzyć kogoś wzrokiem od stóp do głów to look sb up and down, to look sb over from head to foot

- ubrana na czerwono od stóp do głów dressed in red from head to toe

- przerastać kogoś o głowę (być wyższym) to be a head taller than sb; przen. to be head and shoulders above sb

- głowa ci/mu się kiwała (ze zmęczenia) you were/he was nodding off; (od alkoholu) you were/he was tipsy

- krew uderzyła mu/jej do głowy the blood rushed to his/her head

- kręciło się jej/mi w głowie she/I felt dizzy, her/my head was spinning

- szumiało mu w głowie his head was spinning a. whirling

- leje mi się na głowę my roof leaks

- (mieć) dach nad głową (to have) a roof over one’s head

- z głowy (z pamięci, bez sprawdzania) from memory

- chodzi mi po głowie myśl a. pomysł, żeby zmienić pracę I’ve been toying with the idea of changing jobs

- siedzieć komuś w głowie [myśl, wydarzenie] to be on sb’s mind, to weigh on sb’s mind

- ten problem od tygodnia siedzi mi w głowie I haven’t been able to get my mind off the problem all week

- nie mieścić się komuś w głowie to be unbelievable a. incredible, to boggle sb’s mind

- nie mieści mi się w głowie, jak mogłeś zapomnieć o jej urodzinach I can’t believe you forgot her birthday

- nie postać komuś w głowie [myśl, pomysł] to not occur to sb, to not enter sb’s mind a. head

- nawet w głowie mi nie postało, żeby się jej sprzeciwiać it never even occured to me to contradict her

- nic mi nie przychodzi do głowy nothing comes to mind, I can’t think of anything

- nie przyszło jej do głowy, żeby do niego zadzwonić a. że powinna do niego zadzwonić it didn’t occur to her to phone him a. that she ought to phone him

- przelecieć a. przemknąć komuś przez głowę [myśl, pomysł] to cross sb’s mind

- przeleciało a. przemknęło mu przez głowę, żeby do nich napisać the idea of writing to them crossed his mind

- wchodzić/nie wchodzić komuś do głowy [nauka, przedmiot szkolny] to come/to not come easily to sb

- daty zawsze łatwo wchodziły jej do głowy she’s always had a good head for dates

- języki obce łatwo wchodzą mu do głowy he picks up foreign languages easily, foreign languages come easily to him

- matematyka w ogóle nie wchodzi mi do głowy I have no head for maths

- wylecieć komuś z głowy to slip sb’s mind

- wszystko, czego się uczyłem, na egzaminie wyleciało mi z głowy I’d studied really hard, but during the exam my mind went blank, everything that I’d learned went out of my head during the exam

- wyleciało mi z głowy, że miałam pojechać po niego na lotnisko I was supposed to pick him up at the airport but it completely slipped my mind

- kłaść a. wbijać coś komuś w głowę a. do głowy to hammer sth into sb’s head

- kłaść a. pakować coś komuś łopatą do głowy to cram sth into sb’s head

- kręcić a. mącić a. mieszać komuś w głowie to mix sb up; to do sb’s head in GB pot.

- miałam/miał/miała pustkę w głowie my/his/her mind went blank

- mieć mętlik w głowie to be all mixed up

- moja w tym głowa, żeby… it’s up to me to…

- mieć coś z głową to be off one’s head

- mieć dobrze w głowie to be sensible

- mieć głowę do czegoś to have a (good) head for sth [matematyki, interesów]

- mieć głowę zajętą czymś/kimś to be preoccupied with sth/sb

- mieć spokojną głowę to have nothing to worry about

- mieć wolną głowę to have a clear head a. mind

- miesza a. mąci a. plącze mi/jej się w głowie I’m/she’s confused a. mixed up

- nabić a. zaprzątnąć sobie głowę czymś to stuff one’s head with sth

- nie mam teraz głowy do tego I’ve got too many other things on my mind to think about that right now

- robić coś z głową/bez głowy to use/to not use one’s head a. one’s common sense when doing sth

- wyjazd na wycieczkę zaplanowany z głową/zupełnie bez głowy a well-/thoughtlessly planned trip

- zaświtać komuś w głowie [myśl, pomysł] to dawn on sb

- już mi coś zaczęło świtać w głowie I was beginning to get the idea

- rozjaśniło mi/mu się w głowie it became clearer to me/him

- po rozmowie z matką rozjaśniło mi się w głowie talking to a. with my mother helped me sort it all out

- tracić głowę pot. to lose one’s head

- człowiek z głową a man/woman with a good head on his/her shoulders

- mądra głowa a brain pot.

- tęga głowa a brainbox GB pot., a brain pot.

- jej siostra to tęga a. mądra głowa her sister is a real brain

- z tego matematyka to nie lada głowa this mathematician is a real brain

- modnie uczesana głowa a fashionable hairstyle

- miała głowę prosto od fryzjera she’d just had her hair done

- zrób coś z tą głową, wyglądasz jak czupiradło do something with your hair, you look a fright

- do zapłacenia jest 100 zł na głowę a. od głowy it costs 100 zlotys each a. per person

- dochód na głowę mieszkańca per capita income

- spożycie alkoholu na głowę mieszkańca per capita alcohol consumption

- głowa rodziny the head of the family

- koronowane głowy crowned heads

- głowa państwa Polit. the head of state

- głowa kościoła anglikańskiego/(rzymsko)katolickiego Relig. the head of the Anglican/(Roman) Catholic church

■ kapuściana a. ośla a. zakuta głowa pot., obraźl. dimwit pot., obraźl., thickhead pot., obraźl.

- pójść a. skoczyć po rozum do głowy pot. to see the light (of reason) iron.

- łamać sobie głowę nad czymś pot. to puzzle over sth, to chew sth over

- łamać sobie głowę czymś to (w)rack a. cudgel one’s brain(s) about sth, to chew sth over

- mieć na tyle oleju w głowie, żeby… pot. to have the wit(s) a. the brains a. the sense to… pot.

- nie mieć oleju a. rozumu w głowie pot. not to have the sense one was born with

- mieć źle a. niedobrze w głowie pot. to need to have one’s head examined pot.

- mieć zielono a. pstro w głowie pot. to be an airhead pot.

- zawracać komuś głowę to bug sb pot.; to bother a. pester sb

- suszyć komuś głowę to nag sb

- przewracać komuś w głowie [zaszczyty, pochlebstwa, sukcesy] to go to sb’s head

- mieć coś/kogoś z głowy pot. (pozbyć się) to get rid of sb/sth; (załatwić sprawę) to get sth out of the way a. over (and done) with pot.

- wybić coś sobie z głowy pot. to get sth out of one’s head pot.

- wybij sobie z głowy wakacje za granicą you can just forget about going abroad for the holidays pot.

- wybić coś komuś z głowy pot. to put sb off sth

- muszę mu wybić z głowy ten pomysł I have to put him off that idea

- wziąć sobie kogoś/coś na głowę pot. to take sb/sth on one’s shoulders

- siedzieć komuś na głowie pot. to stay with sb

- rodzina z Kanady siedzi mi na głowie od miesiąca I’ve had relatives from Canada on my hands all month pot.

- zwalić się komuś na głowę pot. to descend on sb

- mieć z kimś/czymś urwanie głowy pot. to have one’s hands full with sb/sth pot.

- w domu było urwanie głowy there was bedlam in the house

- zachodzić w głowę pot. to go nuts trying to figure sth out pot.

- zachodzę w głowę, gdzie mogłam wsadzić paszport/zostawić teczkę I’m going nuts trying to figure out where I could’ve put my passport/left my briefcase

- zawrócić komuś w głowie (zbałamucić) to lead sb astray; (rozkochać) to turn sb’s head

- mieć głowę na karku a. nie od parady to have one’s head screwed on right a. screwed the right way, to have a good head on one’s shoulders

- przewyższać kogoś o głowę to be head and shoulders above sb

- (po)bić kogoś na głowę to outdo sb; to run a. make rings (a)round sb pot.

- konkurencja bije nas na głowę pod względem liczby sprzedanych egzemplarzy/kontroli jakości the competition is running rings around us in terms of sales/quality control

- mieć mocną/słabą głowę to have/to not have a strong head (for alcohol), to hold/to not hold (one’s) liquor well

- iść a. uderzać komuś do głowy [alkohol] to go (straight) to sb’s head

- kurzyło mu się z głowy he was drunk

- dać głowę (stracić życie) to lose one’s life

- głowę dam, że… I’m positive a. absolutely certain (that)…

- skrócić kogoś o głowę a. uciąć komuś głowę to behead sb

- nadstawiać głowy a. głowę to risk one’s neck

- odpowiadać a. ręczyć głową za kogoś/coś to stick one’s neck out for sb/sth

- naznaczyć cenę na czyjąś głowę to put a price on sb’s head

- chodzić z głową w chmurach to have one’s head in the clouds

- chować głowę w piasek to bury one’s head in the sand

- stać a. być postawionym na głowie pot. to make no sense

- wisieć (komuś) nad głową to be hanging over sb a. over sb’s head

- nosić głowę wysoko to hold up one’s head a. to hold one’s head (up) high

- rwać a. drzeć włosy z głowy to tear one’s hair out

- schylać a. pochylać głowę przed kimś to bow (down) before sb

- stawać na głowie (żeby coś zrobić) pot. to bend over backwards (to do sth), to break one’s neck (to do sth)

- tłuc a. walić głową o mur to beat a. bang one’s head against the wall a. against a brick wall

- ukręcić czemuś głowę pot. to hush sth up [sprawie, aferze]; to nip sth in the bud [plotce]

- wchodzić komuś na głowę pot. to walk all over sb

- wylać komuś kubeł zimnej wody na głowę pot. to bring sb (back) down to earth

- wylewać komuś pomyje na głowę pot. to bad-mouth sb pot.

- wziąć kogoś za głowę pot. to take sb in hand

- zmyć komuś głowę pot. to give sb what for pot.

- woda sodowa uderzyła mu do głowy pot. he’s become big-headed pot.

- włos ci/mu z głowy nie spadnie it won’t harm a hair on your/his head

- włos się mi/jej na głowie jeży (od czegoś) sth makes my/her hair stand on end, sth makes my/her hair curl

- życie a. los nie głaszcze go/jej po głowie he/she doesn’t have an easy life

- spokojna głowa not to worry pot.; don’t worry

- spokojna głowa, zdążymy don’t worry, we’ll be on time

- niech cię o to głowa nie boli that’s not your problem, don’t worry about it

- głowa do góry! chin up!, cheer up!

- marzenie ściętej głowy a pipe dream

- czapki z głów! hats off!

- co dwie głowy to nie jedna przysł. two heads are better than one przysł.

- koniec rozmowy/zebrania the end of a conversation/meeting

- koniec wojny the end of the war

- koniec świata the end of the world

- koniec roku szkolnego the end of the school year

- koniec meczu the end of the game a. match, full time

- dzwonek oznajmił koniec lekcji the bell went a. sounded for the end of the lesson

- na dzisiaj koniec that’s it a. all for today

- zaraz koniec pracy we’ll be finishing work in a bit

- widać już koniec pracy the work’s a. the job’s almost done a. finished

- przeczuwam marny koniec tego przedsięwzięcia przen. I feel this undertaking will come to a sorry end

- zachować najlepsze na koniec to keep a. save the best till a. for last

- to jeszcze nie koniec naszych kłopotów that’s not the end of our troubles

- dobiec końca to come to an end

- lato dobiega końca the summer is coming to an end

- podróż dobiegała końca the journey was drawing to an end a. nearing its end, the journey was almost over

- zebranie dobiegło końca the meeting came to an end a. to a close

- wojna dobiegła końca the war was at an end

- mieć się ku końcowi to be drawing to an end a. a close

- wojna miała się ku końcowi the war was nearing its a. drawing to an end

- bez końca endlessly

- ona mówi bez końca she never stops talking

- opowiadał bez końca tę samą historię he repeated the same story over and over (again)

- naprzykrzał jej się bez końca he kept pestering her all the time

- i tak bez końca and so on ad infinitum

- ciągnąć się bez końca to go a. drag on endlessly a. for ever

- zebranie ciągnęło się bez końca the meeting (just) went on and on

- budowa autostrady ciągnie się bez końca the construction of the motorway is taking forever

- ocean ciągnął się bez końca the ocean stretched out endlessly

- trwać bez końca to last a. take forever

- ukończyć coś do końca roku/miesiąca to have finished a. completed sth by the end of the year/month

- zostaliśmy do samego końca we stayed to the very end

- doprowadzić coś do końca to bring sth to a (successful) conclusion

- do końca świata until a. till the end of time

- do końca życia a. swoich dni to a. until one’s dying day, to the end of one’s days

- walczyć do końca to fight to the end a. the finish a. the last

- walczyć do samego końca to fight to the bitter end

- od dziś koniec z paleniem as from today, no more smoking! a. it’s goodbye to smoking!

- koniec z nami! we’ve had it now! GB pot.; we’re done for (now)!

- to już koniec! that’s the end!; that’s done it! pot.

- i (na tym) koniec (and) that’s final, (and) that’s that a. flat GB

- nie wyjdę za Marka i koniec! I will not marry Mark and that’s final!

- koniec (i) kropka that’s the end of it, full stop GB, period US

- nie pójdziesz, koniec i kropka you can’t go and that’s the end of it!; you can’t go, full stop!

- koniec końców a. końcem pot. (wreszcie) in the end; (w końcu, ostatecznie) after all

- koniec końców stanęło na tym, że... in the end a. eventually it was decided that…

- koniec końców, prawo do prywatności musi być respektowane after all, the right to privacy must be respected

- na koniec (wreszcie) in the end, finally; (na zakończenie) finally, lastly

- na koniec warto zauważyć, że... finally it is worth noting that...

- na końcu at the end, last (of all)

- na przyjęcie przyszedł na końcu he was the last to arrive at the party

- na samym końcu at the very end, last of all

- pod koniec at a. toward(s) a. near the end

- pod koniec maja/roku/XV wieku toward(s) the end of May/the year/the fifteenth century

- pod koniec stulecia towards the end a. close of the century

- pod koniec życia at a. toward(s) the end of one’s life

- w końcu (wreszcie, nareszcie) in the end, finally; (ostatecznie) after all

- w końcu deszcz przestał padać it finally stopped raining

- ja zadecyduję, co kupimy, w końcu to moje pieniądze I’ll decide what we’re going to buy – after all, it’s my money

- z końcem at the end

- z końcem maja/roku at the end of May/the year

- zaskakujący koniec powieści/filmu the novel’s/film’s surprise ending a. surprising conclusion

- na końcu książki znajduje się indeks there’s an index at the back of the book

- na końcu listy at the end a. bottom of the list

- czytać książkę od końca to read a book from the end

- drugi koniec miasta the other a. far end of town a. the city

- na końcu ulicy at the end of the street

- na samym końcu ogrodu at the very a. extreme end of the garden

- gabinet dyrektora znajduje się na końcu korytarza the director’s office is at the end of the corridor

- pojechać na koniec świata to go to the ends of the earth

- od końca from the end

- trzeci od końca the third from the end

- od końca do końca a. z końca w koniec from end to end

- zwiedziłem Europę od końca do końca I’ve travelled the length and breadth of Europe

- okulary zjechały mu na koniec nosa his glasses slid to the end of his nose

- mieć coś na końcu języka to have sth on the tip of one’s tongue

- mam to na końcu języka I have it a. it’s on the tip of my tongue

- to koniec zapasów that’s the end of the supplies

- jego koniec jest bliski he is nearing his end

- czuł, że jego koniec jest bliski he felt the end was near

- pielęgnował matkę aż do końca he took care of mother until the end

- jeśli mnie wydasz, to ze mną koniec if you give me away, I’m finished a. done for pot.

■ do końca fully

- sprawa nie została do końca wyjaśniona the matter has never been fully explained

- nie do końca się (z tym) zgadzam I don’t entirely a. fully agree (with that)

- nie do końca rozumiem, o co ci chodzi I don’t quite get your meaning a. what you mean

- oklaskom nie było końca there was no end to the applause

- ich gadaniu nie było końca pot. they (just) jabbered a. yapped on endlessly pot.

- położyć czemuś koniec książk. to put an end a. a stop to sth

- wiązać koniec z końcem pot. to make (both) ends meet

- z trudem wiązać koniec z końcem to struggle to make ends meet

- z mojej pensji ledwo wiążę koniec z końcem with my salary, I barely make a. I can hardly make ends meet

- koniec świata! nie wzięłam paszportu! bloody hell! I’ve forgotten my passport! pot.

- koniec wieńczy dzieło przysł. the end crowns the work przysł.

- wszystko ma swój koniec przysł. there is an end to everything przysł.; all things (must) come to an end (some time) przysł.; (o dobrych rzeczach) all good things (must) come to an end przysł.

- każdy kij ma dwa końce przysł. it cuts both ways pot.; two can play at that game pot.

* * *

dadzą

1. (= przekazać) give; dać coś komuś give sth to sb, give sb sth; dać coś pod zastaw pawn sth; dać coś lekką ręką give sth away freely; dać coś na procent ( pieniądze) put sth in a savings account; dać coś komuś na słowo let sb have sth on trust, give sb sth on trust; dać coś komuś na kredyt handl. sell sb sth on credit; kto daje i odbiera, ten się w piekle poniewiera give a thing, and take a thing, to wear the devil's gold ring; kto szybko daje, ten dwa razy daje he gives twice who gives quickly; (there's) no rush to pay; dużo bym dał za to I'd give a lot/anything/the world/my right arm for that; dałbym nie wiem co I'd give anything.

2. (= umożliwić) dać zgodę na coś agree to sth, give consent to sth; dać komuś ślub (o księdzu, urzędniku) marry sb; dać komuś rozwód (o urzędniku, sądzie) grant a divorce to sb; ( o małżonku) agree to divorce sb; dać do wyboru offer a choice; dać okazję do czegoś create an opportunity for sth; dać komuś wolną rękę (w czymś) give sb a free hand/blank check (to do sth).

3. (= przynosić) dać dochód bring profit; dać komuś życie bring sb to life.

4. (= zapewnić) dać komuś wykształcenie/utrzymanie educate/feed sb; dać komuś pracę employ sb.

5. (= pozwolić) let; dam sobie rękę uciąć przen. I'll bet you anything; daj, ja to zrobię let me do it; nie daj mu odejść/uciec don't let him go/get away; nie daj się prosić don't make me/us etc. get down on my/our etc. knees; nie dać innym dojść do głosu hold the stage; nie dał mi dojść do głosu I couldn't get a word in edgeways.

6. (= zlecić) dać komputer do naprawy get one's computer fixed/serviced; dać ogłoszenie place an ad.

7. przest. l. dial. (= położyć) put; daj to na półkę put it on the shelf.

8. przest. l. dial. (= nastawić) turn (over), switch; daj telewizor na jedynkę turn l. switch the TV to (channel) one; daj to głośno play it loud; daj trochę głośniej/ciszej turn l. crank it up/down a bit.

9. ( w zwrotach) dać komuś błogosławieństwo zwł. kośc. give sb a blessing, bless sb; daj Boże let's hope (to God), would to God; nie daj Boże/Bóg! God forbid!; dać komuś cynk pot. tip sb off, tip sb the wink; dać czadu pot. (= szybko jechać) floor it, step on it, put the pedal to the metal; (= głośno odtwarzać) pump up the volume, play l. hit it up; (o zespole = głośno grać) kick out the jams, cook; dać komuś do myślenia make sb (stop and) think; dać coś komuś do zrozumienia make sth clear to sb; dać komuś do zrozumienia, że... make it clear to sb (that)..., give sb to understand (that)...; dać komuś dowód miłości prove one's love to sb; dać drapaka/chodu pot. cut and run, take to one's heels; dać dupy wulg. obelż. pot. (= uprawiać seks) put out ( komuś for sb); wulg. pot. uj. (= spartaczyć robotę) screw (the job) up; daj głos! ( do psa) speak!; nie dam za to głowy I wouldn't swear to that; dać gwarancję guarantee, give/offer a guarantee; dać komuś kosza przest. pot. turn sb down, spurn sb, give sb the bounce; dać komuś krzyżyk na drogę bid sb good riddance; dajmy na to, że... pot. let's say that...; dać na tacę kośc. put (some) money on the (collection) plate; dać sobie na wstrzymanie pot. let it go; dać na zapowiedzi kośc. have one's/the banns published, publish the banns; dać komuś coś odczuć make sb feel sth; dać ognia fire; dać komuś po buzi/w twarz slap sb's face, slap sb across the face; dać komuś po nosie rap sb over the knuckles; ktoś nie dał po sobie poznać czegoś (uczuć, strachu) sb did not let sth show; dać komuś popalić/wycisk/do wiwatu pot. kick/whip sb's butt/ass, give sb a rough ride; dać słowo give one's word, make a promise; dać słowo honoru promise solemnly; dać komuś święty spokój leave sb alone; coś komuś nie daje spokoju sth gnaws/is gnawing at sb, sth eats away/is eating away at sb, sth haunts sb; dać czemuś radę manage sth; dać komuś radę take sb on; dać rozkaz give an order l. a command; dać komuś w kość pot. poop/wear sb out; dać komuś w czapę (= zabić) sl. waste sb; dać wiarę (czemuś) believe (sth); dać wyraz czemuś give expression to sth; dać z siebie wszystko do/give one's best; dać za wygraną give up; dać komuś znać let sb know; dam ci znać I'll let you know; to nic nie da that's no good.

1. tylko 3 os. sing. l. nieos. (= być realnym) tego nie da się zrobić it can't be done; ile się da as much as possible; na/o ile się da as far as possible; jak l. czym się da by any means possible/whatsoever.

2. dać się poznać jako ktoś prove o.s. to be sb; dać się ponieść (emocjom/nerwom) get carried away; dać się nabrać be taken in; dać się nabrać na coś fall for sth; dawać się komuś we znaki give sb a hard time.

* * *

- rób

1. + Gen. (= zrobić dużo czegoś) make l. produce a lot of ( sth).

2. + Gen. (= spowodować, wywołać) make, cause, produce, bring about; coś ty narobił (najlepszego)! look what you've done!; narobić długów incur debts, go into debt; narobić hałasu/krzyku t. przen. make a lot of noise, make l. kick up a fuss ( o coś about l. over sth); narobić komuś smaku na coś przen. whet sb's appetite for sth; narobić komuś wstydu bring shame on sb, embarrass sb; narobić (niezłego) bigosu l. kłopotu make a (fine) mess.

3. euf. narobić na coś l. do czegoś (= zabrudzić kałem lub moczem) soil sth.

1. pot. (= napracować się) slave away, work hard ( nad czymś at l. over sth).

2. ale się narobiło! (pot. o nieprzyjemnej sytuacji) what a pretty kettle of fish!

- dogadać się

* * *

dogadywać ipf. pot.

1. (= uzgodnić) dogadać coś agree on sth; dogadywać coś talk sth over l. through.

2. (= dogryźć, przygadać) ( złośliwie) gibe l. jibe ( komuś at sb); ( żartobliwie) kid ( komuś sb); (szyderczo, z pogardą) taunt ( komuś sb); dogadać komuś tak, że mu w pięty pójdzie haul l. rake sb over the coals.

dogadywać się ipf.

1. (= rozumieć się) get along l. on ( z kimś with sb); dobrze się dogadywać get along l. on fine; świetnie się dogadywać get along l. on famously; nie mogę się z nim dogadać I can't get through to him.

2. pot. (= osiągnąć porozumienie) reach an agreement ( z kimś with sb); w końcu udało nam się dogadać we finally managed to reach an agreement; (= omówić sprawy) talk things over ( z kimś with sb); discuss matters ( z kimś with sb); (= dobić targu) make a deal ( z kimś with sb).

3. ( w obcym języku) make o.s. understood; potrafię l. mogę się dogadać (po angielsku/polsku) I can make myself understood (in English/Polish).

- ceregielić się z kimś/czymś to make a fuss over a. of sb/sth

- w szkole nie będą się z tobą tak ceregielić, jak w domu you won’t be made such a fuss of at school as you are at home

- ceregielił się trochę, ale wziął jeszcze jeden kawałek he refused at first (out of politeness), but then he helped himself to one more piece

- ceregielić się z obiadem/ze sprzątaniem to take a long time over dinner/the cleaning

- certowały się przy drzwiach, która ma pierwsza wejść they hesitated at the door, unsure who should go in first

- certował się z przyjęciem propozycji he hummed and hawed over the offer

- nie certuj się, weź! don’t be silly! – take it

- z nikim się zbytnio nie certował he didn’t make much fuss over anyone

* * *

* * *

1. (= rozpoczynać) begin, start; zaczynać od nowa make a new start, start over; lit. start from anew; zaczynać życie od nowa make a new start in one's life; zaczynać od zera start from scratch; zacząć od powiedzenia... start by saying...; wcześnie zaczynać (karierę, działalność) start young, make an early start; zaczynać dzień od filiżanki herbaty start (off) the day with a cup of tea; zaczynać od końca (= robić coś niewłaściwie) put the cart before the horse.

2. (= wchodzić w początkowy etap czegoś) begin, start; zacząć coś robić begin l. start doing sth; zacząć od samego początku start at the very beginning; dobrze/źle zacząć make a good/bad start; zacząć tracić cierpliwość start getting l. be growing short of patience; zaczyna nam brakować pieniędzy we're running out of money; zaczyna wyglądać na to, że... it's beginning to look as if...

3. (= napoczynać) open; zaczynać butelkę/paczkę papierosów open a new bottle/packet of cigarettes.

4. (= zaczynać mówić, pisać) start, begin; Szanowni Państwo! – zaczął. “Ladies and Gentlemen!” – he started l. began; zacząć z innej beczki change the topic; zacznijmy z innej beczki let's change the topic; nie wiem od czego zacząć I don't know where l. how to start.

5. pot. (= zaczepiać) provoke; lepiej z nim nie zaczynaj! you'd better not provoke him!; znowu zaczynasz! there you go again!

start, begin; zaczyna się! ( pretensja do kogoś) there you go again!; wyraz zaczyna się na literę S the word starts with an S; zaczęły się schody pot. that's where the trouble starts.

- bić kogoś w twarz/po twarzy to punch/hit sb in the face

- bić ile wlezie to beat a. knock the (living) daylights out of sb pot.

- bić do upadłego to beat sb until he drops

- bij, zabij! przest. charge!; up boys and at ’em! przest., pot. ⇒ zbić2

- bić białko a. pianę to whisk a. beat egg whites ⇒ ubić

- bić na głowę kogoś/coś to beat sb/sth hands down pot., to knock spots off sb/sth GB pot.

- ten lek bije wszystkie inne pod względem skuteczności działania in terms of effectiveness this medicine beats/outdoes all the others

- ona bije męża inteligencją she outshines her husband in intelligence

- bić króla asem to beat a king with an ace

- dama bije waleta a queen beats a jack

- w szachach nie można bić króla the king cannot be taken in chess ⇒ zbić2

- bić kilofem w skałę to strike (at) rock with a pickaxe

- bić pięścią w stół to bang one’s fist on the table

- biją w dzwony they’re ringing the bells, the bells are ringing

- deszcz bije w okna the rain is beating against the windows

- fale biją o brzeg the waves are beating against the shore

- pies bił ogonem o ziemię the dog was beating its tail on a. against the ground

- bić czołem przed kimś przen. to bow (down) to a. before sb, to make a low bow to sb

- dzwony biją na mszę/na trwogę the bells are ringing for Mass/are ringing a tocsin daw.

- zgaś światło, bo licznik bije turn the light out, you’re running up the meter

- puls chorego bije słabo the patient’s pulse is weak

- ale mi bije serce! my heart’s really beating/racing!

- dopóki mi serce bije w piersi as long as I have breath in my body a. as I draw breath

- fontanna bije wysoko the fountain spurts a. gushes high into the air

- od lampy bije silny blask the lamp gives off an intense glare

- alkohol za bardzo mu bije do głowy alcohol goes straight to his head

- z jej postawy bije pewność siebie she exudes self-confidence

- działa biły przez cały dzień the cannons were firing all day (long)

- z radości bił się dłońmi po udach he slapped his thighs with joy

- bił się ogonem po bokach it beat its tail from side to side

- często bił się z kolegami he often got into fights with other children

- bić się za ojczyznę to fight for one’s country

- bić się na szable to duel with swords

- bić się na pistolety to fight a duel with pistols

■ bić brawo to clap, to applaud

- bić brawo na stojąco to give a standing ovation

- bić pokłony komuś (kłaniać się) to bow (down) to a. before sb, to make a low bow to sb; (korzyć się) to bow and scrape to sb pejor.; to kowtow to sb pot., pejor.

- bić w kogoś/coś [mówca, krytyk] to hammer sb/sth pot., to slam sb/sth pot.; [sytuacja, zmiana] to hit, to hurt

- nowe przepisy biją w drobnych przedsiębiorców the new regulations are hitting a. hurting small business(es)

- bić w oczy przen. to strike a. hit sb

- ich niekompetencja bije w oczy the first thing that strikes you is their incompetence

- bić się z myślami to be in two minds, not to be able to make up one’s mind

- nie wiem, co zrobić, biję się z myślami I don’t know what to do, I can’t make up my mind

- głęboka blizna przechodząca mu przez czoło a deep scar stretching across his forehead

- chmury ciągnące się od Skandynawii, przez Morze Północne po Wyspy Brytyjskie clouds stretching from Scandinavia across the North Sea as far as the British Isles

- przejść przez jezdnię to cross the street, to go across the street

- przeskoczyć przez strumyk to jump over a. across a stream

- sweter przerzucony przez oparcie krzesła a jumper thrown over the back of a chair

- wejść/wyskoczyć przez okno to come in through/jump out of the window

- przeciskać się przez tłum to push one’s way through the crowd

- brnąć przez śnieg to plough through the snow

- usłyszeć jakiś hałas przez ścianę to hear some noise through the wall

- most przez Wisłę a bridge across a. over the Vistula

- pociąg do Kolonii przez Poznań i Hanower a train to Cologne via Köln a. passing through Poznań and Hanover

- torba z paskiem przez ramię a bag with a shoulder strap

- okno przez całą szerokość ściany a window covering the entire width of the wall

- mieszkali przez podwórko they lived across the courtyard

- nocowaliśmy przez ścianę we slept in adjacent rooms

- przejść pomyślnie przez egzamin to pass a. get through an exam

- przejść przez piekło przen. to go through hell przen.

- przez dwa dni/trzy lata for two days/three years

- przez chwilę for a moment

- przez jakiś czas for some time

- przez cały czas all the time

- przez cały dzień/rok all through the day/year, throughout the day/year

- pracować przez całą noc to work all through the night a. the whole night (through)

- skończę tłumaczenie przez niedzielę/maj I’ll finish the translation over Sunday/during May

- dom zniszczony przez pożar a house destroyed by fire

- zakazany przez prawo forbidden by law

- został ukąszony przez węża he was bitten by a snake

- przez telefon [rozmawiać] on the phone; [poinformować] over the phone

- transmitowany przez radio/telewizję broadcast a. transmitted on the radio/on television

- pić sok przez słomkę to drink juice through a. with a straw

- napisać coś przez kalkę to make a carbon copy of sth

- prasować spodnie przez mokrą szmatkę to iron a pair of trousers through a damp cloth

- uczcili pamięć zmarłych przez powstanie they paid tribute to the dead by rising from their seats

- głosowali przez podniesienie ręki they voted by a show of hands

- słowo „chirurg” pisze się przez „ch” the word ‘chirurg’ is spelt with a ‘ch’

- przez niedopatrzenie/nieuwagę through a. out of negligence/carelessness

- przez złośliwość out of malice

- przez pomyłkę/przypadek by mistake/accident

- przez kogoś because of a. through sb

- przez niego złamałem sobie nogę because of a. thanks to iron. him I broke my leg

- to wszystko przez ciebie/przeze mnie it’s all your/my fault, it’s all because of you/me

- przez to because of that

- miał krótszą jedną nogę i przez to lekko utykał he had one leg shorter than the other and because of that he had a slight limp

- przez to, że… through the fact that…, because…

- straciliśmy mnóstwo pieniędzy przez to, że mu uwierzyliśmy we lost a lot of money, all because we trusted him

- rozmawiać przez tłumacza to speak through an interpreter

- zarezerwować hotel przez biuro podróży to book a hotel through a travel agent

- poznałem przyszłą żonę przez Roberta I met my wife through Robert

- list wysłano przez gońca the letter was sent by messenger a. through a messenger

- przez pierwiastki ciężkie rozumiemy pierwiastki cięższe od wodoru by heavy elements we undertstand elements heavier than hydrogen

- co przez to rozumiesz? what do you understand by that?

- co chcesz przez to powiedzieć what do you mean by (saying) that?

- podziel/pomnóż sumę przez 5 divide/multiply the sum by 5

- Domaniewska 7/9 (siedem łamane przez dziewięć) 7-9 (seven to nine) Domaniewska Street

* * *

prep +acc

1) ( na drugą stronę) across

2) ( poprzez) through

3) ( ponad) over

4) ( za pomocą)

5) ( czas trwania) for

6) ( z powodu)

7) ( w konstrukcjach biernych) by

8) ( w działaniach arytmetycznych)

* * *

+ Acc.

1. (= poprzez) (śnieg, okno, bramę, ścianę) through.

2. (= w poprzek) (ulicy, rzeki) across.

3. ( podróżować) through, via; lot przez Berlin flight via Berlin.

4. (= przy pomocy, za pomocą) through, over; przez Internet through l. over the Internet; przez kolegę through a friend; przez telefon/radio over the phone/radio.

5. (= nad) ( przeskoczyć) over; przeskoczyć przez coś jump l. leap over sth.

6. (= w ciągu) for, during, over; przez minutę/tydzień/miesiąc for a minute/week/month; przez całą noc throughout the night; przez przerwę/weekend during l. over the break/weekend.

7. przez kogoś (= z powodu) because of sb; (= z winy) through sb's fault; to się stało przez niego it happened because of him, it happened through his fault.

8. ( sprawca) by; napisany przez Kowalskiego written by Kowalski; dobrze traktowany przez nauczycieli well treated by teachers.

9. ( w działaniach arytmetycznych) by; podziel to przez dwa divide it by two; trzeba pomnożyć powierzchnię podstawy przez wysokość you need to multiply the area of the base by the height.

10. przez przypadek by accident; mówić przez sen speak in one's sleep; co przez to rozumiesz? what do you mean by this?; to się pisze przez u it's spelled with a „u”.

- lecieć balonem to balloon

- nadmuchać balon to inflate a. blow up a balloon

- sprzedawca balonów a balloon-seller

- nad basenem był rozpięty biały balon a white dome covered the swimming pool

- balon z wodą sodową a soda siphon

- □ balon na uwięzi captive balloon, tethered balloon

- balon wolny free balloon

- balon zaporowy Wojsk. barrage balloon

- balon-sonda Meteo. sounding balloon

■ robić z kogoś balona a. kogoś w balona pot. (nabierać) to make a monkey (out) of sb, to make a fool (out) of sb; (oszukiwać) to put one a. something over on sb pot., to pull the wool over sb’s eyes pot.

- nie rób ze mnie balona stop trying to make a monkey out of me

* * *

* * *

1. balloon; balon wolny/na uwięzi lotn. free/captive balloon; balon na gorące powietrze lotn. hot-air balloon; wzbijać się balonem soar in a balloon; lot balonem balloon flight; balon zaporowy wojsk. barrage balloon.

2. techn. ( naczynie) flask, balloon.

3. mot. ( typ opony) balloon tire.

4. żegl. balloon sail.

- przestań się certolić stop making a fuss!

- nie certol się tak z tym malowaniem don’t make such a fuss over the painting

- języki ognia tongues of fire

- rozpalić/podsycić/zgasić ogień to make/feed/extinguish a. put out a fire

- dołożyć a. dorzucić do ognia to fuel/stoke a fire

- ogień ogarniał niemal całą wioskę the fire spread almost over the entire village

- spowodować a. zaprószyć ogień w czymś to set sth on fire, to set fire to sth

- szopa zajęła się ogniem the shed caught fire

- rozpalić ogień to light a. make a bonfire

- wieczorem siedliśmy dookoła ognia i śpiewaliśmy piosenki at night we sat around a bonfire and sang songs

- ognie fajerwerków flares of fireworks

- mówić/śpiewać z ogniem to speak/sing with passion

- na tę uwagę ogień uderzył jej na twarz the remark brought a blush to her face

- ogień leje się z nieba heat is beating down from the sky

- zamachowcy otworzyli ogień the assassins opened fire

- rozpocząć/przerwać ogień to open/cease fire

- być/znaleźć się w ogniu to be/come under fire

- na linii ognia in the line of fire

- ognia! fire!

- ogień krzyżowy crossfire

- dostać się w krzyżowy ogień to get caught in the crossfire

□ zimne ognie sparklers

- ogień zaporowy Wojsk. barrage

■ krzyżowy ogień pytań cross-examination

- wziąć kogoś w krzyżowy ogień pytań to cross-examine sb

- strzec się a. unikać kogoś jak ognia to avoid sb like the plague

- dać komuś ognia (wystrzelić) to fire away; (podpalić papierosa, cygaro) to give sb a light

- czy mógłby mi pan podać ognia? could you give me a light?

- dolać oliwy do ognia to add fuel to the fire a. flame, to make things worse

- gotować na wolnym ogniu to cook over low heat

- igrać z ogniem to play with fire, to skate on thin ice

- na pierwszy ogień (na początek) to start with

- na pierwszy ogień wyremontuje mieszkanie to start with, he’ll do up his flat

- iść a. posłać kogoś na pierwszy ogień to go send sb to the front line

- ogień i woda a. ogień z wodą (as different as) chalk and cheese, worlds a. poles apart

- pójść a. skoczyć za kimś w ogień to go through fire and water for sb

- słomiany ogień a ten-day wonder

- stanął w ogniu a. w ogniach his colour heightened

- upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu to kill two birds with one stone

- wyciągać a. wyjmować dla kogoś/za kogoś kasztany z ognia to pull sb’s chestnuts out of the fire

- wziąć kogoś w dwa ognie to catch sb in a crossfire a. between two fires

- wzięty w dwa ognie, wyznał wszystko caught between two fires, he confessed everything

- nie ma dymu bez ognia przysł. there’s no smoke without fire, where there’s smoke, there’s fire przysł.

- pokrycie tych foteli skórą będzie drogo kosztować it’s going to be expensive to have these armchairs upholstered in leather

- pokryć dom dachówką/gontem to tile/shingle the roof of a house

- musimy na nowo pokryć dom we must re-roof the house

- stodoła pokryta słomą a thatched barn

- pokryć coś farbą to apply a coat of paint to sth

- pokryć coś lakierem/szkliwem to varnish/glaze sth

- pokryć ulicę nawierzchnią/nową nawierzchnią to surface/resurface a street

- pokryć ściany tynkiem to plaster the walls

- fasadę domu pokryto freskami the façade of the house was covered with frescoes

- pokrył jej twarz pocałunkami przen. he covered her face with kisses

- rzekę pokrywał lód the river was ice-bound

- w nocy śnieg pokrył pola during the night snow covered the fields

- biurko było pokryte kurzem the desk was covered a. coated with a film of dust

- śledziona jest pokryta błoną surowiczą the spleen is lined with a serous membrane

- czoło pokryły jej kropelki potu beads of perspiration stood out on her forehead

- jego policzki pokrywał trzydniowy zarost he had three-days’ stubble on his cheeks

- ciała ich pokrywał tatuaż their bodies were covered in tattoos

- schody pokryte dywanem a carpeted staircase

- 1000 złotych powinno wystarczyć na pokrycie kosztów podróży 1,000 zlotys should be enough to cover the travel expenses

- pokryć niedobór w kasie to make good the cash deficit in the till

- import węgla pokrywa 25% krajowego zapotrzebowania coal imports satisfy a. meet 25% percent of the country’s demand

- braki w produkcji pokryano importem shortfalls in output were made up a. met with imports

- sposoby pokrycia deficytu budżetowego ways of covering a. making up the budget deficit

- śmiechem pokryła zażenowanie she laughed to cover a. hide her embarrassment

- wrodzoną nieśmiałość pokrywał pewną szorstkością he concealed his natural diffidence with a brusque manner

- zmieniła temat, żeby pokryć zdenerwowanie she changed the subject to hide her nervousness

- pokryć coś milczeniem to turn a blind eye to sth

- pola pokryły się śniegiem snow covered the fields

- niebo pokryło się chmurami the sky clouded over

- szyby pokryły się szronem the window panes frosted over

- na te słowa jej twarz pokryła się rumieńcem these words brought a blush to her cheeks

- srebro pokryło się nalotem the silver became tarnished

- data jego urodzin pokrywa się z datą imienin his date of birth coincides with his name day

- nasze stanowiska się pokrywają our opinions coincide

- nowe granice diecezji pokrywają się z granicami politycznymi the new diocesan borders coincide with the political frontiers

- zeznania świadków nie pokrywają się the witnesses’ depositions do not tally a. concur

- ludzie pokryli się po lasach people hid in the forests

- na zebraniu przemawiały cztery osoby four speakers addressed the meeting a. took the floor at the meeting

- przemawiał do dużego audytorium he made a speech to a large audience

- zawsze przemawiała porywająco she always spoke inspiringly

- ten polityk lubi przemawiać do tłumów this politician likes to address the crowds

- przemówiła do nas po angielsku she spoke to us in English

- przemawiał do niej czule a. czułym głosem he spoke to her tenderly

- czekała, aż przemówi pierwszy she was waiting for him to speak first

- dotąd milczała, ale w sądzie postanowiła przemówić she has kept quiet so far but she has decided to speak out in court

- po wyzdrowieniu chory przemówił after he’d recovered, the patient regained the a. his ability to speak

- przemówiła za nami u szefa she spoke to the boss on our behalf

- przemówić się z kimś to quarrel a. fall out with sb

- przemówili się o jakiś drobiazg they’ve fallen out with each other over some trifle

- głośno przemawiali się o coś they were quarrelling loudly over something

■ dowody przemawiają na korzyść/na niekorzyść oskarżonego a. przeciwko oskarżonemu the evidence weighs in favour of/against the accused

- twoje argumenty do mnie nie przemawiają your arguments don’t convince me

- rozsądek przemawiałby za drugim rozwiązaniem common sense would call a. argue for the other solution

- przemówić jemu/jej/im do serca a. sumienia to appeal to him/her/them

- ta scena przemawia do mojej wyobraźni this scene appeals to my imagination

- muzyka konkretna/sztuka abstrakcyjna nie przemawia do mnie concrete music/abstract art doesn’t appeal to me

- przemówić komuś do ręki a. rączki a. kieszeni to grease sb’s palm, to make it worth sb’s while

- przemówić komuś do rozumu a. rozsądku to talk sense into sb, to bring sb to their senses, to make him/her see sense

- zazdrość/gniew przemawia przez niego he is full of jealousy/anger

- skąpiec/leń/patriota przemawia przez ciebie you’re acting like a miser/sluggard/patriot

* * *

pl. ocz- Nom. -y Gen. -u Ins. - ami l. - yma

1. ( narząd wzroku) eye, optic (arch.); piwne/brązowe/niebieskie oczy hazel/brown/blue eyes; podbite oko black eye, shiner, mouse; bystre oko sharp l. keen eye; mieć bystre oko be sharp l. keen eyed l. eyesighted; zaczerwienione oko reddish eye; kocie oczy ( na drodze) cat's eyes; kocie oko min. cat's eye; tygrysie oko min. tiger's eye; dno oka anat. eyegrounds, fundus of the eye; oko cyklonu meteor. bull's eye, the eye of the storm; sokole oko eagle eye; maślane oczy filmy eyes; wprawne oko practiced eye; w mgnieniu oka in a blink of an eye, in a twinkling, in a flash l. crack; na pierwszy rzut oka at first glance; coś widać na pierwszy rzut oka sth can be seen at first glance; bez zmrużenia oka without batting an eye; na moich oczach before l. under my eyes, in front of my very eyes; słabnąć l. niknąć w oczach ( o człowieku) be fading away, be wasting away; ale masz oko! good eye!; cieszący oko easy on the eye; cieszyć oko please the eye; klapki na oczach blinders, tunnel vision; klapki na oczy ( konia) blinders; Br. blinkers; w moich oczach to jest nic niewarte it's not worth a penny in my eyes l. to my mind; z zamkniętymi oczami with one's eyes closed; pożerać kogoś oczami devour sb with one's eyes; patrzeć na coś krzywym okiem frown upon sth, look askance at sth; być komuś solą w oku be a thorn in sb's side l. flesh, be the stone in sb's shoe; (szkolić się) pod okiem instruktora (train) under the supervision of the instructor; ciemno, choć oko wykol the night is inky black; rzucać się w oczy stick out a mile, stick out like a sore thumb; spędza mi to sen z oczu I can't get it out of my mind; czytam w twoich oczach, że... I can see l. read it in your eyes that...; dobrze ci z oczu patrzy you have a kind look in your eyes; iść, gdzie oczy poniosą go and never look back, walk and don't look back; jak okiem sięgnąć as far as the eye can see; mieć oczy wokół głowy have eyes at the back of one's head; zrobiło mi się ciemno przed oczami I was seeing spots before my eyes; mam to na oku I'm keeping a (sharp) eye on it; mieć coś na oku (np. o pracy) set sights on sth; mam babcię ciągle przed oczyma I can still see grandma before my eyes; miej oczy i uszy otwarte! keep your eyes and ears open!; powiedzieć l. wygarnąć komuś prawdę w oczy tell sb the truth to his/her face, speak the truth to sb's face; wspominać kogoś/coś z łezką w oku think softly l. affectionately l. nostalgically about sb/sth, think about sb/sth with affection; mydlić komuś oczy pull the wool over sb's eyes, throw dust in sb's eyes; nawet nie mrugnął okiem he didn't flicker an eyelid; nie mogłem od niej oderwać oczu I couldn't take my eyes off her; nie mogę spojrzeć jej w oczy I can't look her in the eye/face; mieć oko na coś keep one's eyes open l. peeled l. skinned for sth; nie spuszczaj z oka dzieci keep your eye on the children, keep a close eye l. watch on the children; podbić komuś oko give sb a black eye l. a shiner; własnym oczom nie wierzę! I can't believe my eyes!; nie zmrużyłem oka I didn't sleep a wink; otworzyć szeroko oczy open one's eyes wide; widzieć kątem oka see sth out of the corner of one's eye; strzec kogoś/czegoś jak oka w głowie keep a close eye on sb/sth; rzut oka na coś glimpse at sth; kiedy ty wreszcie przejrzysz na oczy? when will you finally take the blinds off?; przewracać oczami turn up l. roll one's eyes; robić do kogoś perskie oko give sb the eye, give sb a glad eye, make eyes at sb; kłamać w żywe oczy lie through one's teeth, lie in one's throat; na piękne oczy on trust; w cztery oczy in private; rozmawiać z kimś w cztery oczy talk heart to heart to sb, talk eye to eye; rzuć na to okiem have l. take a look l. glance at it, please; cast an eye over it, please; gołym okiem with the naked eye; stanąć z kimś oko w oko stand face to face with sb, confront sb eyeball to eyeball; stracić kogoś z oczu lose sight of sb; spuścić oczy lower one's eyes, cast one's eyes down; spojrzeć prawdzie w oczy face the truth; wake up and smell the coffee; see things for what they really are; świecić oczami za kogoś blush for sb, take the rap; widzieć coś gołym okiem see sth with the naked eye; widzieć coś na własne oczy see sth with one's own eyes; widzieć coś oczami duszy see sth in one's mind's eyes; wpaść komuś w oko catch sb's fancy l. eye, take l. tickle l. catch sb's fancy; zamknąć oczy close one's eyes, breathe one's last; przymykać na coś oczy turn a blind eye to sth; zejdź mi z oczu! get out of my sight!; oczy mi się kleją I have heavy eyes l. eyelids; pi razy oko sth in the neighborhood of, more or less; pasuje to jak pięść do oka it's like a square peg in a round hole; oczy wychodzą mu na wierzch ( ze zdziwienia) his eyes popped out; oko ci zbieleje it'll leave you open-mouthed; kruk krukowi oka nie wykole crows don't pick crows' eyes; dog does not eat dog; oko za oko, ząb za ząb an eye for an eye and a tooth for a tooth; pańskie oko konia tuczy the eye of the master does more work than both his hands; prawda w oczy kole the greater the truth, the greater the libel; strach ma wielkie oczy fear has big eyes; czego oko nie widzi, tego sercu nie żal what the eye doesn't see, the heart doesn't grieve over; what the eye sees not, the heart craves not.

2. pl. oka Gen. ok (= coś jak oko) eye; ( w rosole) eye; pawie oko peacock's eye, ocellus, eyespot.

3. ( w sieci rybackiej) mesh.

4. żegl. ( wachta) watch, lookout.

5. żegl. ( pętla na linie) eye-splice, loop.

- ściąć drogę pot. to take a short cut

- ściąć zakręt drogi to cut the corner

- ściąć zakręt Auto to straighten the bend

- ściąć się z kimś to have a tiff with sb

- ściąć się o coś to have a tiff over sth

- ściąłem się na ustnym I flunked my oral exam

■ ściąć twarz a. krew w żyłach to make sb’s blood run cold, to make sb’s blood curdle

* * *

* * *

zetnę zetniesz, zetnij zob. ścinać.

1. zob. ścinać się.

2. pot. (= pokłócić się) fall out ( z kimś with sb).