-
1 alius
alius a, ud (gen. alīus; or m aliī, f aliae, all rare, alterīus is used instead; dat. aliī; nom plur. aliī, rarely alī), adj. pronom. [2 AL-], another, other, different: in aliā causā (opp. in hac): aliis in civitatibus: condemnatus aliis criminibus: utrum hanc actionem habebis... an aliam quampiam: ne quam aliam quaerat copiam, T.: si alius legem tulisset, any one else: (hoc) alium, non me, excogitasse, some one else: num quid est aliud? Quid aliud tibi vis? T.: Sed quis nunc alius audet praeferre? etc., Iu. — Alia omnia (not omnia alia), everything else: alia omnia falsa sunt, virtus una, etc.: aliaeque volucres et Procne, and in particular, V.—Praegn. ( indef pron. understood), some other, any other, somebody else, something else: etiam si melius aliud fuit, tamen, etc.: utar post alio, si invenero melius, something else: siti magis quam aliā re accenditur, S.—Hence, ‘alio die’ dicere, of the augur, who, deeming the omens unfavorable, postponed the Comitia to some other day.—In comparisons, other than, different from: alium esse censes nunc me atque olim, T.: potest aliud mihi ac tibi videri: alia atque antea sentiret, N.: lux longe alia est solis ac lychnorum, is very different: nihil aliud nisi, nothing else but, only: amare nihil aliud est, nisi eum diligere, etc., is simply: ut nihil aliud nisi de hoste cogitet: si provincia alii quam Mario traderetur, S. — Nihil aliud quam, nothing else than, only: hostes quidem nihil aliud quam perfusis vano timore Romanis abeunt, L.: is intromissus... nihil aliud quam hoc narrasse fertur, L. — So, quid aliud quam? what else than?: quibus quid aliud quam admonemus cives nos eorum esse, L.: num quid aliud praeter hasce insidias?: aliud, praeterquam de quo retulissent, dicere, L.—In distributive clauses, alius... alius; aliud... aliud, etc., one... another, the one... the other: alios excluserunt, alios eiecerunt: ut alias... auferretur, alius... occideretur.— Plur, some... others: quid potes dicere cur alia defendas, alia non cures: cum alii fossas complerent, alii defensores vallo depellerent, Cs. — Partim, pars, or quidam often corresponds to alius: principes partim interfecerant, alios in exsilium eiecerant, N.: nos alii ibimus Afros, pars Scythiam veniemus, V.—Also with aliquis: putat aliquis esse voluptatem bonum; alius autem pecuniam. — Sometimes aliud... aliud, simply, one thing... another, different things: aliud est male dicere, aliud accusare: longe aliud esse virgines rapere, aliud pugnare, L. — Connected by atque or -que, the one and the other; now this, now that; different: eadem res... alio atque alio elata verbo: milites trans flumen aliis atque aliis locis traiciebant, L.; cf. alias deinde alias morae causas facere, S.—In abridged expressions: fecerunt alii quidem alia quam multa, different men have done very many different things: alius ex aliā parte, from different quarters: dies alios alio dedit ordine Luna Felicīs operum, V.: quo facto cum alius alii subsidium ferrent, one to another, Cs.: alius alio more viventes, each in a different way, S.: cum alii alio mitterentur, in different directions, L.—Alius ex alio, super alium, post alium, one after another: ut aliud ex alio incidit, T.: alias ex aliis nectendo moras, L.: nos alia ex aliis in fata vocamur, V.—Meton., praegn., of another kind, different: nunc hic dies aliam vitam defert, alios mores postulat, T.: Huic aliud mercedis erit, V.: longe alia mihi mens est, S.: aliusque et idem Nasceris, H.—Hence, of a vote: in alia omnia ire (sc. vota), to go against (a motion), vote the other way. — With quam: iuvenis longe alius ingenio, quam cuius simulationem induerat, L.: non aliā quam, H. — With comp abl. (poet.): Neve putes alium sapiente bonoque beatum, H.: alius Lysippo, H. — Of that which remains of a whole, the rest, the remainder (for reliquus, ceteri): aliae naves, V.: (venti) praeter Iapyga, H.: ex aliis ei maximam fidem habebat, Cs.: inter primos atrox proelium fuit, alia multitudo terga vertit, L.; cf. ut omittam leges alias omnīs. — A second, the other (of two), another: eis (Catoni et Caesari) gloria par, sed alia alii, S.: duas (leges) promulgavit, unam... aliam, Cs.: duo deinceps reges, alius aliā viā, civitatem auxerunt, each in a different way, L.: alias partes fovere, the other side, Ta.: alius Achilles, a second, V.—With a subst., expressing the species, besides, also: virginitate aliisque caeremoniis venerabilis, and other (claims to respect, namely) observances, L.: Inde alias animas Deturbat, the rest, the shades, V.* * *Ithe_one... the_other (alius... alius)IIalia, aliud ADJother, another; different, changed; (A+G)alii...alii -- some...others
-
2 Inter vivos
-
3 decoctor
a spendthrift, bankrupt, a fool parted from his money -
4 Tyrnauiae*
Trnava (Západoslovensky kraj, Slovakia) [xo] -
5 Adeona
Ădĕōna, ae, f., the tutelary goddess of new-comers, Aug. Civ. D. 4, 21. -
6 Andropadus importunus
ENG sombre greenbul -
7 adspicio
a-spĭcĭo ( adsp-, Jan; asp-, others except Halm, who uses both), spexi, spectum, 3, v. a. (aspexit = aspexerit, Plaut. As. 4, 1, 25), to look to or upon a person or thing, to behold, look at, see.I.Lit., constr. in the ante - class. per. sometimes with ad; but afterwards with the acc., with a finite clause, or absol.; in eccl. Lat., with in with acc., and super with acc.(α).With ad:(γ).aspice ad me,
Plaut. Capt. 3, 4, 38:aspicient ad me,
Vulg. Zach. 12, 10:aspicere ad terram,
Plaut. Cist. 4, 2, 25:ad caelum,
Vulg. 2 Macc. 7, 28:Aspice nunc ad sinisteram,
Plaut. Merc. 5, 2, 38 (Ritschl, spice):ad Scrofam,
Varr. R. R. 1, 2, 26; cf. the epitaph of Pacuvius: Adulescens, tametsi properas, te hoc saxum rogat, Ut se[se] aspicias, etc., ap. Gell. 1, 24 fin. —(b With acc.: Aspice hoc sublimen candens, Enn. ap. Cic. N. D. 2, 25, 65: templum Cereris, id. ap. Varr. L. L. 7, 2, 82: me, Pac. ap. Non. p. 470, 20: aspicite (me) religatum asperis Vinctumque saxis, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23; Plaut. As. 4, 1, 25:me huc aspice,
id. Am. 2, 2, 118:faciem alicujus,
id. Ps. 1, 2, 9.—In Plaut. twice with contra: aspiciam aliquem [p. 176] contra oculis, Cas. 5, 3, 2: Th. Aspicedum contra me. Tr. Aspexi. Th. Vides? Tr. Video, Most. 5, 1, 56; so,non audebat aspicere contra Deum,
Vulg. Exod. 3, 6:formam alicujus aspicere,
Ter. Heaut. 4, 5, 25:tergum alicujus,
Vulg. Exod. 33, 8:aspicite ipsum: contuemini os, etc.,
Cic. Sull. 27:me,
Vulg. Job, 7, 8:sic obstupuerant, sic terram intuebantur, sic furtim non numquam inter se aspiciebant, etc.,
Cic. Cat. 3, 5, 13; so Vulg. Jer. 4, 23:aspicis me iratus,
Cic. Phil. 2, 30 fin.:hominis omnino aspiciendi potestatem eripere,
id. Lael. 23, 87:ut nemo eorum forum aut publicum aspicere vellet,
Liv. 9, 7, 11:aliquid rectis oculis,
Suet. Aug. 16:Aspicit hanc torvis (oculis),
Ov. M. 6, 34:aspiciunt oculis Superi mortalia justis,
id. ib. 13, 70:aliquid oculis aequis,
Verg. A. 4, 372:aspice vultus Ecce meos,
Ov. M. 2, 92 al.:horrendae aspectu,
Hor. S. 1, 8, 26:aspice nos hoc tantum,
look on us thus much only, Verg. A. 2, 690 Wagner: Aspice Felicem sibi non tibi, Romule, Sullam, poët. ap. Suet. Tib. 59.—In pass. (rare):unde aliqua pars aspici potest,
Cic. Mil. 3:pulvis procul et arma adspiciebantur,
Tac. H. 2, 68; id. G. 13:super triginta milia armatorum aspiciebantur,
id. Agr. 29; 40; id. A. 3, 45; 11, 14:Septentrionem ibi adnotatum primā tantum parte noctis adspici,
Plin. 2, 73, 75, § 185:quasi eum aspici nefas esset,
Cic. Verr. 5, 67; 5, 187; id. Har. Resp. 8:adspici humana exta nefas habetur,
Plin. 28, 1, 2, § 5.—Absol.:(δ).Vide amabo, si non, quom aspicias, os inpudens videtur,
Ter. Eun. 5, 1, 22:postquam aspexi, ilico Cognovi,
id. Heaut. 4, 1, 43.—With in with acc.:(ε).in terram aspicere,
Vulg. Psa. 101, 20; ib. Isa. 5, 30:in caelum,
ib. Matt. 14, 9.—With super with acc.:B.super castra aspicere,
Vulg. Judith, 9, 7 al. —Transf.1.a.. Of things in space, to look toward, lie toward:b.tabulatum aspiciat meridiem,
Col. 8, 8, 2:cryptoporticus non aspicere vineas, sed tangere videtur,
Plin. Ep. 5, 6, 29:ea pars Britanniae, quae Hiberniam aspicit,
Tac. Agr. 24:terra umidior quā Gallias, ventosior quā Noricum aspicit,
id. G. 5.—Of persons:2.nobilissimi totius Britanniae eoque in ipsis penetralibus siti nec servientium litora aspicientes,
Tac. Agr. 30.—With the access. idea of purpose (cf.: adeo, aggredior, etc.), to look upon something in order to consider or examine it; and in gen. to consider, survey, inspect (freq. in Liv.):II.hujus ut aspicerent opus admirabile,
Ov. M. 6, 14:Boeotiam atque Euboeam aspicere jussi,
Liv. 42, 37:in Boeotiā aspiciendae res,
id. 42, 67 fin.:Ap. Claudium legatum ad eas res aspiciendas componendasque senatus misit,
id. 42, 5; 26, 51; 32, 5 al.—Trop.A.In gen.: sic in oratione Crassi divitias atque ornamenta ejus ingenii per quaedam involucra perspexi;a.sed ea cum contemplari cuperem, vix aspiciendi potestas fuit,
Cic. de Or. 1, 35, 161:sic evolavit oratio, ut ejus vim atque incitationem aspexerim, vestigia ingressumque vix viderim,
observed, noticed, id. ib. 1, 35, 161:in auctorem fidei,
Vulg. Heb. 12, 2:in remunerationem,
ib. ib. 11, 26.—So esp., to examine, reflect upon, to consider, weigh, ponder (most freq. in the imperat.: aspice, see, ponder, consider, etc.).With acc.:b.Postea [tu] aspicito meum, quando ego tuum inspectavero,
Plaut. Rud. 3, 4, 50:neque tanta (est) in rebus obscuritas, ut eas non penitus vir ingenio cernat, si modo (eas) aspexerit,
attends to them, Cic. de Or. 3, 31, 124: aspice, ait, Perseu, nostrae primordia gentis, Ov M. 5, 190.—With a finite clause.(α).In the subj.:(β).qui semel aspexit, quantum dimissa petitis Praestent, etc.,
has weighed, considered, Hor. Ep. 1, 7, 96:aspiciebant, quomodo turba jactaret aes etc.,
Vulg. Marc. 12, 41:aspiciebant, ubi (Jesus) poneretur,
ib. ib. 15, 47:Quin tu illam aspice, ut placide adcubat,
Plaut. Most. 3, 2, 168:quin aspice, quantum Aggrediare nefas,
Ov. M. 7, 70:Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo!
Verg. E. 4, 52:Aspice, Plautus Quo pacto partes tutetur amantis ephebi, ut patris attenti... Quantus sit dossennus,
Hor. Ep. 2, 1, 170 sqq.:Aspice, num mage sit nostrum penetrabile telum,
Verg. A. 10, 481:aspice, si quid loquamur,
Hor. Ep. 1, 17, 4 sq.:Aspice, qui coeant populi,
Verg. A. 8, 385:Qualem commendes, etiam atque etiam aspice,
Hor. Ep. 1, 18, 76: aspice, Quanto cum fastu, quanto molimine circumspectemus etc., id. ib. 2, 2, 92.—In the indic. (rare):B.Aspice, ut antrum Silvestris raris sparsit labrusca racemis,
Verg. E. 5, 6:Aspice, ut insignis spoliis Marcellus opimis Ingreditur,
id. A. 6, 855:quantas ostentant, aspice, vires,
id. ib. 6, 771:Aspice, quem gloria extulerat,
id. Cat. 12, 1:aspicite, quae fecit nobiscum,
Vulg. Tob. 13, 6.—Also, to take into consideration, to have in view:si genus aspicitur, Saturnum prima parentem Feci,
Ov. F. 6, 29.—Esp.1.To look upon with respect, admiration:2.erat in classe Chabrias privatus, sed eum magis milites quam qui praeerant, aspiciebant,
Nep. Chabr. 4, 1.—Aliquem, to look one boldly in the face, to meet his glance:3.Lacedaemonii, quos nemo Boeotiorum ausus fuit aspicere in acie,
Nep. Epam. 8, 3 (cf. supra, I., the passage from Suet. Aug. 16). —Lumen aspicere, to see the light for to live:4.odi celebritatem, fugio homines, lucem aspicere vix possum,
Cic. Att. 3, 7; id. Brut. 3, 12; cf. the foll. number fin. —Ad inchoative (as in addubito, addormio, aduro, etc.), to get a sight of, to see, perceive, descry:perii, si me aspexerit,
Plaut. Am. 1, 1, 164:forte unam aspicio adulescentulam,
Ter. And. 1, 1, 91; id. Ad. 3, 3, 19:respexit et equum alacrem laetus aspexit,
Cic. Div. 1, 33, 73; so id. Har. Resp. 1, 2:tum vero Phaëthon cunctis e partibus orbem Aspicit accensum,
Ov. M. 2, 228; 7, 651:aspicit hanc visamque vocat,
id. ib. 2, 443; 2, 714; 3, 69; 3, 356; 3, 486; 7, 384;7, 791 et saep.: Quem simul aspexit scabrum intonsumque,
Hor. Ep. 1, 7, 90.—Hence trop.: lumen aspicere, to see the light for to be born:ut propter quos hanc suavissimam lucem aspexerit, eos indignissime luce privārit,
Cic. Rosc. Am. 22 fin.; cf. supra, II. B. 3. -
8 animo
ănĭmo, āvi, ātum, 1, v. a. and n. [anima and animus].I.Act.A.To fill with breath or air (cf. anima, I. and II.):B.duas tibias uno spiritu,
to blow upon, App. Flor. 3, p. 341, 25:bucinas,
Arn. 6, p. 196.—More freq.,To quicken, animate (cf. anima, II. C.): quicquid est hoc, omnia animat, format, alit, auget, creat, Pac. ap. Cic. Div. 1, 57; Lucr. 2, 717:C.vitaliter esse animata,
id. 5, 145:formare, figurare, colorare, animare,
Cic. N. D. 1, 39, 110. stellae divinis animatae mentibus, id. Rep. 6, 15; Plin. 7, 15, 13, § 66. —To endow with, to give, a particular temperament or disposition of mind (cf. animus, II. B. 1. b.):D.utcumque temperatus sit aër, ita pueros orientes animari atque formari, ex eoque ingenia, mores, animum fingi,
Cic. Div. 2, 42, 89: Mattiaci ipso terrae suae solo ac caelo acrius animantur, i. e. ferociores redduntur, are rendered more spirited, * Tac. G. 29.—In Ovid in a pregnant signif.: aliquid in aliquid animare, to transform a lifeless object to a living being, to change into by giving life (cf. anima, II. C. 3.):E.guttas animavit in angues,
Ov. M. 4, 619:in Nymphas animatā classe marinas,
id. ib. 14, 566.—Trop., of colors, to enliven:a.si quid Apellei gaudent animāsse colores,
Stat. S. 2, 2, 64.—Of torches, to light or kindle:animare ad crimina taxos,
Claud. Rapt. 3, 386.—Sometimes = recreare, to refresh, revive:cibo potuque animavit,
Hyg. Fab. 126:florem,
Plin. 11, 23, 27, § 77; so Pall. 4, 10; or in gen., to encourage, help:ope animari, Cod. Th. 6, 4, 21, § 3: copiis,
ib. 14, 4, 10, § 5.—And with inf. = incitare, to move, incite to:Ut hortatu vestro Eustathius, quae de scommate paulo ante dixerit, animetur aperire,
Macr. S. 7, 3.—Hence, ănĭmātus, a, um, P. a.Animated (cf. anima, II. C.): virum virtute verā vivere animatum addecet, Enn. ap. Gell. 7, 17.—b.(Acc. to C.) Brought or put into a particular frame of mind, disposed, inclined, minded, in some way (freq. and class.):c.hoc animo decet animatos esse amatores probos,
Plaut. Men. 1, 3, 20: avi et atavi nostri, quom allium ac caepe eorum verba olerent, tamen optime animati erant, Varr. ap. Non. p. 201, 7 (where the play upon olere and animati is to be noticed):animatus melius quam paratus,
better disposed than prepared, Cic. Fam. 6, 6:socii infirme animati,
id. ib. 15, 1:sic animati esse debetis, ut si ille adesset,
id. Phil. 9, 5:ut quem ad modum in se quisque, sic in amicum sit animatus,
id. Am. 16, 57:insulas non nullas bene animatas confirmavit,
well affected, Nep. Cim. 2, 4; Liv. 29, 17:male animatus erga principem exercitus,
Suet. Vit. 7:circa aliquem,
Just. 14, 1:hostili animo adversus rem publicam animatus,
Dig. 48, 4, 1: animatus in necem alicujus, Macr S. 1, 11.—In Plaut. with inf.: si quid animatus es facere, Truc. 5, 74.—Endowed with courage, courageous, stouthearted (cf. animus, II. 2. a. and animosus;only in ante-class. poetry): milites armati atque animati probe,
Plaut. Bacch. 4, 9, 18: cum animatus iero, satis armatus sum, Att. ap. Non. p. 233, 18:hostis animatus,
id. ib. p. 233, 18.—* Sup. Auct. Itin. Alex. 13.— Adv. not used.—II.Neutr., to be animate, living (cf. anima, II. C.); so only ănĭ-mans, antis (abl. com. animante, but animanti in Cic. Tim. 6; gen. plur. animantium in Cic., animantum in Lucr., Manil. 4, 374, and App. Mag. 64, p. 536),a.P. a., animate, living:b.quos (deos) Vitellius ne animantes quidem esse concedat,
Cic. N. D. 3, 4, 11:mundum ipsum animantem sapientemque esse,
id. ib. 1, 10, 23:animans composque rationis mundus est,
id. ib. 2, 8, 22. —Hence,Subst., any living, animate being; an animal (orig. in a wider sense than animal, since it included men, animals, and plants; but usu., like that word, for animals in opp. to men. The gender varies in the best class. writers between masc., fem., and neutr. When it designates man, it is masc.; brutes, com. fem.; in its widest sense, it is neutr.):sunt quaedam, quae animam habent, nec sunt animalia, etc.,
Sen. Ep. 58, 10 sq.; Lucr. 2, 669; 2, 943:genus omne animantum,
id. 1, 4; so id. 1, 194; 1, 350; 1, 1033; 1, 1038; 2, 78; 2, 880; 2, 921; 2, 943; 2, 1063; 2, 1071; 3, 266; 3, 417; 3, 720; 5, 431; 5, 855;5, 917: animantium genera quattuor,
Cic. Tim. 10; 11 fin.:animantium aliae coriis tectae sunt, aliae villis vestitae, etc.,
id. N. D. 2, 47, 121:cum ceteras animantes abjecisset ad pastum, solum hominem erexit,
id. Leg. 1, 9, 26:animantia, quae sunt nobis nota,
id. Tim. 4.—Of animals, living beings, as opp. to plants:Jam vero vites sic claviculis adminicula tamquam manibus adprehendunt atque ita se erigunt, ut animantes,
Cic. N. D. 2, 47, 120.— Of man: hic stilus haud petet ultro Quemquam animantem, * Hor. S. 2, 1, 40.— Comp., sup., and adv. not used. -
9 aspicio
a-spĭcĭo ( adsp-, Jan; asp-, others except Halm, who uses both), spexi, spectum, 3, v. a. (aspexit = aspexerit, Plaut. As. 4, 1, 25), to look to or upon a person or thing, to behold, look at, see.I.Lit., constr. in the ante - class. per. sometimes with ad; but afterwards with the acc., with a finite clause, or absol.; in eccl. Lat., with in with acc., and super with acc.(α).With ad:(γ).aspice ad me,
Plaut. Capt. 3, 4, 38:aspicient ad me,
Vulg. Zach. 12, 10:aspicere ad terram,
Plaut. Cist. 4, 2, 25:ad caelum,
Vulg. 2 Macc. 7, 28:Aspice nunc ad sinisteram,
Plaut. Merc. 5, 2, 38 (Ritschl, spice):ad Scrofam,
Varr. R. R. 1, 2, 26; cf. the epitaph of Pacuvius: Adulescens, tametsi properas, te hoc saxum rogat, Ut se[se] aspicias, etc., ap. Gell. 1, 24 fin. —(b With acc.: Aspice hoc sublimen candens, Enn. ap. Cic. N. D. 2, 25, 65: templum Cereris, id. ap. Varr. L. L. 7, 2, 82: me, Pac. ap. Non. p. 470, 20: aspicite (me) religatum asperis Vinctumque saxis, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23; Plaut. As. 4, 1, 25:me huc aspice,
id. Am. 2, 2, 118:faciem alicujus,
id. Ps. 1, 2, 9.—In Plaut. twice with contra: aspiciam aliquem [p. 176] contra oculis, Cas. 5, 3, 2: Th. Aspicedum contra me. Tr. Aspexi. Th. Vides? Tr. Video, Most. 5, 1, 56; so,non audebat aspicere contra Deum,
Vulg. Exod. 3, 6:formam alicujus aspicere,
Ter. Heaut. 4, 5, 25:tergum alicujus,
Vulg. Exod. 33, 8:aspicite ipsum: contuemini os, etc.,
Cic. Sull. 27:me,
Vulg. Job, 7, 8:sic obstupuerant, sic terram intuebantur, sic furtim non numquam inter se aspiciebant, etc.,
Cic. Cat. 3, 5, 13; so Vulg. Jer. 4, 23:aspicis me iratus,
Cic. Phil. 2, 30 fin.:hominis omnino aspiciendi potestatem eripere,
id. Lael. 23, 87:ut nemo eorum forum aut publicum aspicere vellet,
Liv. 9, 7, 11:aliquid rectis oculis,
Suet. Aug. 16:Aspicit hanc torvis (oculis),
Ov. M. 6, 34:aspiciunt oculis Superi mortalia justis,
id. ib. 13, 70:aliquid oculis aequis,
Verg. A. 4, 372:aspice vultus Ecce meos,
Ov. M. 2, 92 al.:horrendae aspectu,
Hor. S. 1, 8, 26:aspice nos hoc tantum,
look on us thus much only, Verg. A. 2, 690 Wagner: Aspice Felicem sibi non tibi, Romule, Sullam, poët. ap. Suet. Tib. 59.—In pass. (rare):unde aliqua pars aspici potest,
Cic. Mil. 3:pulvis procul et arma adspiciebantur,
Tac. H. 2, 68; id. G. 13:super triginta milia armatorum aspiciebantur,
id. Agr. 29; 40; id. A. 3, 45; 11, 14:Septentrionem ibi adnotatum primā tantum parte noctis adspici,
Plin. 2, 73, 75, § 185:quasi eum aspici nefas esset,
Cic. Verr. 5, 67; 5, 187; id. Har. Resp. 8:adspici humana exta nefas habetur,
Plin. 28, 1, 2, § 5.—Absol.:(δ).Vide amabo, si non, quom aspicias, os inpudens videtur,
Ter. Eun. 5, 1, 22:postquam aspexi, ilico Cognovi,
id. Heaut. 4, 1, 43.—With in with acc.:(ε).in terram aspicere,
Vulg. Psa. 101, 20; ib. Isa. 5, 30:in caelum,
ib. Matt. 14, 9.—With super with acc.:B.super castra aspicere,
Vulg. Judith, 9, 7 al. —Transf.1.a.. Of things in space, to look toward, lie toward:b.tabulatum aspiciat meridiem,
Col. 8, 8, 2:cryptoporticus non aspicere vineas, sed tangere videtur,
Plin. Ep. 5, 6, 29:ea pars Britanniae, quae Hiberniam aspicit,
Tac. Agr. 24:terra umidior quā Gallias, ventosior quā Noricum aspicit,
id. G. 5.—Of persons:2.nobilissimi totius Britanniae eoque in ipsis penetralibus siti nec servientium litora aspicientes,
Tac. Agr. 30.—With the access. idea of purpose (cf.: adeo, aggredior, etc.), to look upon something in order to consider or examine it; and in gen. to consider, survey, inspect (freq. in Liv.):II.hujus ut aspicerent opus admirabile,
Ov. M. 6, 14:Boeotiam atque Euboeam aspicere jussi,
Liv. 42, 37:in Boeotiā aspiciendae res,
id. 42, 67 fin.:Ap. Claudium legatum ad eas res aspiciendas componendasque senatus misit,
id. 42, 5; 26, 51; 32, 5 al.—Trop.A.In gen.: sic in oratione Crassi divitias atque ornamenta ejus ingenii per quaedam involucra perspexi;a.sed ea cum contemplari cuperem, vix aspiciendi potestas fuit,
Cic. de Or. 1, 35, 161:sic evolavit oratio, ut ejus vim atque incitationem aspexerim, vestigia ingressumque vix viderim,
observed, noticed, id. ib. 1, 35, 161:in auctorem fidei,
Vulg. Heb. 12, 2:in remunerationem,
ib. ib. 11, 26.—So esp., to examine, reflect upon, to consider, weigh, ponder (most freq. in the imperat.: aspice, see, ponder, consider, etc.).With acc.:b.Postea [tu] aspicito meum, quando ego tuum inspectavero,
Plaut. Rud. 3, 4, 50:neque tanta (est) in rebus obscuritas, ut eas non penitus vir ingenio cernat, si modo (eas) aspexerit,
attends to them, Cic. de Or. 3, 31, 124: aspice, ait, Perseu, nostrae primordia gentis, Ov M. 5, 190.—With a finite clause.(α).In the subj.:(β).qui semel aspexit, quantum dimissa petitis Praestent, etc.,
has weighed, considered, Hor. Ep. 1, 7, 96:aspiciebant, quomodo turba jactaret aes etc.,
Vulg. Marc. 12, 41:aspiciebant, ubi (Jesus) poneretur,
ib. ib. 15, 47:Quin tu illam aspice, ut placide adcubat,
Plaut. Most. 3, 2, 168:quin aspice, quantum Aggrediare nefas,
Ov. M. 7, 70:Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo!
Verg. E. 4, 52:Aspice, Plautus Quo pacto partes tutetur amantis ephebi, ut patris attenti... Quantus sit dossennus,
Hor. Ep. 2, 1, 170 sqq.:Aspice, num mage sit nostrum penetrabile telum,
Verg. A. 10, 481:aspice, si quid loquamur,
Hor. Ep. 1, 17, 4 sq.:Aspice, qui coeant populi,
Verg. A. 8, 385:Qualem commendes, etiam atque etiam aspice,
Hor. Ep. 1, 18, 76: aspice, Quanto cum fastu, quanto molimine circumspectemus etc., id. ib. 2, 2, 92.—In the indic. (rare):B.Aspice, ut antrum Silvestris raris sparsit labrusca racemis,
Verg. E. 5, 6:Aspice, ut insignis spoliis Marcellus opimis Ingreditur,
id. A. 6, 855:quantas ostentant, aspice, vires,
id. ib. 6, 771:Aspice, quem gloria extulerat,
id. Cat. 12, 1:aspicite, quae fecit nobiscum,
Vulg. Tob. 13, 6.—Also, to take into consideration, to have in view:si genus aspicitur, Saturnum prima parentem Feci,
Ov. F. 6, 29.—Esp.1.To look upon with respect, admiration:2.erat in classe Chabrias privatus, sed eum magis milites quam qui praeerant, aspiciebant,
Nep. Chabr. 4, 1.—Aliquem, to look one boldly in the face, to meet his glance:3.Lacedaemonii, quos nemo Boeotiorum ausus fuit aspicere in acie,
Nep. Epam. 8, 3 (cf. supra, I., the passage from Suet. Aug. 16). —Lumen aspicere, to see the light for to live:4.odi celebritatem, fugio homines, lucem aspicere vix possum,
Cic. Att. 3, 7; id. Brut. 3, 12; cf. the foll. number fin. —Ad inchoative (as in addubito, addormio, aduro, etc.), to get a sight of, to see, perceive, descry:perii, si me aspexerit,
Plaut. Am. 1, 1, 164:forte unam aspicio adulescentulam,
Ter. And. 1, 1, 91; id. Ad. 3, 3, 19:respexit et equum alacrem laetus aspexit,
Cic. Div. 1, 33, 73; so id. Har. Resp. 1, 2:tum vero Phaëthon cunctis e partibus orbem Aspicit accensum,
Ov. M. 2, 228; 7, 651:aspicit hanc visamque vocat,
id. ib. 2, 443; 2, 714; 3, 69; 3, 356; 3, 486; 7, 384;7, 791 et saep.: Quem simul aspexit scabrum intonsumque,
Hor. Ep. 1, 7, 90.—Hence trop.: lumen aspicere, to see the light for to be born:ut propter quos hanc suavissimam lucem aspexerit, eos indignissime luce privārit,
Cic. Rosc. Am. 22 fin.; cf. supra, II. B. 3. -
10 Atreius
Ā̆treus (dissyl.; cf. Quint. 1, 5, 24), ei, m., = Atreus.I.A son of Pelops (hence, Pelopeïus, Ov. H. 8, 27) and Hippodamia, brother of Thyestes, father of Agamemnon and Menelaus, king of Argos and Mycenœ, Ov. M. 15, 855.—Atrea (acc.), Ov. Am. 3, 12, 39.—Atreu (voc.), Sen. Thyest. 486; 513.—II.Derivv.A.Ā̆trēĭus or Ā̆trēus, a, um, adj., of or belonging to Atreus, poet. for Argive, Stat. Th. 8, 743; cf. Pompei. Gram. p. 113 Lind.—B.Ā̆trīdes (Atridă in nom., Prop. 2, 14, 1), ae, m., a male descendant of Atreus; Atrides, absol. usu. for Agamemnon; in plur.: Atridae, the Atrides, i. e. Agamemnon and Menelaus, Plaut. Bacch. 4, 9, 1:(α).non minor Atrides, non bello major et aevo,
i. e. not Menelaus, not Agamemnon, Ov. M. 12, 623; cf. id. ib. 13, 359; 15, 162.—In dat. and abl. plur.:Atridis,
Hor. S. 2, 3, 203; Ov. P. 1, 7, 32.—In acc. plur.:Atridas superbos,
Hor. C. 1, 10, 13.—In sing.,For Agamemnon, Prop. 4, 6, 23; Hor. C. 2, 4, 7; id. Ep. 1, 2, 12; id. S. 2, 3, 187; Ov. M. 13, 189; 13, 230; 13, 365; 13, 439; 13, 655 et saep.—(β).For Menelaus, Hor. Ep. 1, 7, 43; Ov. M. 15, 805.—Sarcastically:Atrides, of Domitian, as a haughty ruler of Rome,
Juv. 4, 65. -
11 Atreus
Ā̆treus (dissyl.; cf. Quint. 1, 5, 24), ei, m., = Atreus.I.A son of Pelops (hence, Pelopeïus, Ov. H. 8, 27) and Hippodamia, brother of Thyestes, father of Agamemnon and Menelaus, king of Argos and Mycenœ, Ov. M. 15, 855.—Atrea (acc.), Ov. Am. 3, 12, 39.—Atreu (voc.), Sen. Thyest. 486; 513.—II.Derivv.A.Ā̆trēĭus or Ā̆trēus, a, um, adj., of or belonging to Atreus, poet. for Argive, Stat. Th. 8, 743; cf. Pompei. Gram. p. 113 Lind.—B.Ā̆trīdes (Atridă in nom., Prop. 2, 14, 1), ae, m., a male descendant of Atreus; Atrides, absol. usu. for Agamemnon; in plur.: Atridae, the Atrides, i. e. Agamemnon and Menelaus, Plaut. Bacch. 4, 9, 1:(α).non minor Atrides, non bello major et aevo,
i. e. not Menelaus, not Agamemnon, Ov. M. 12, 623; cf. id. ib. 13, 359; 15, 162.—In dat. and abl. plur.:Atridis,
Hor. S. 2, 3, 203; Ov. P. 1, 7, 32.—In acc. plur.:Atridas superbos,
Hor. C. 1, 10, 13.—In sing.,For Agamemnon, Prop. 4, 6, 23; Hor. C. 2, 4, 7; id. Ep. 1, 2, 12; id. S. 2, 3, 187; Ov. M. 13, 189; 13, 230; 13, 365; 13, 439; 13, 655 et saep.—(β).For Menelaus, Hor. Ep. 1, 7, 43; Ov. M. 15, 805.—Sarcastically:Atrides, of Domitian, as a haughty ruler of Rome,
Juv. 4, 65. -
12 berillus
bēryllus (beryllus, Prud. Psych. 855; bērillus, Isid. Orig. 16, 7, 5; berul-lus, Plin. 37, 5, 20, § 76 Jan.), i, m., = bêrullos.I.A precious stone of a sea-green color, coming from India, beryl, Prop. 4 (5), 7, 9; Plin. 37, 5, 20, § 76 sqq.; Isid. Orig. l. l.; Sol. 53; Juv. 5, 37; Dig. 39, 4, 16, § 7.—B.Meton. for a ring with a beryl, Prop. 4 (5), 7, 9.—II.Beryllus aëroides, = bêrullos aeroeidês, the sapphire, Plin. l. l. § 77. -
13 berullus
bēryllus (beryllus, Prud. Psych. 855; bērillus, Isid. Orig. 16, 7, 5; berul-lus, Plin. 37, 5, 20, § 76 Jan.), i, m., = bêrullos.I.A precious stone of a sea-green color, coming from India, beryl, Prop. 4 (5), 7, 9; Plin. 37, 5, 20, § 76 sqq.; Isid. Orig. l. l.; Sol. 53; Juv. 5, 37; Dig. 39, 4, 16, § 7.—B.Meton. for a ring with a beryl, Prop. 4 (5), 7, 9.—II.Beryllus aëroides, = bêrullos aeroeidês, the sapphire, Plin. l. l. § 77. -
14 beryllus
bēryllus (beryllus, Prud. Psych. 855; bērillus, Isid. Orig. 16, 7, 5; berul-lus, Plin. 37, 5, 20, § 76 Jan.), i, m., = bêrullos.I.A precious stone of a sea-green color, coming from India, beryl, Prop. 4 (5), 7, 9; Plin. 37, 5, 20, § 76 sqq.; Isid. Orig. l. l.; Sol. 53; Juv. 5, 37; Dig. 39, 4, 16, § 7.—B.Meton. for a ring with a beryl, Prop. 4 (5), 7, 9.—II.Beryllus aëroides, = bêrullos aeroeidês, the sapphire, Plin. l. l. § 77. -
15 celer
1.cĕler, ĕris, e ( masc. cĕleris, Cato ap. Prisc. p. 760 P.; fem. celer, Liv. Andron. ap. Prisc. l. l.; cf. acer; sup. celerissimus, Enn. and Manlius ap. Prisc. l. l.) [cello; cf. Doed. Syn. 2, pp. 123 and 93, urging, pressing forward; cf. also 1. cello], swift, fleet, quick, speedy (with the access. idea of energy, struggling, and even power; v. Doed. above cited; syn.: expeditus, promptus, velox, citatus; opp. tardus, segnis, lentus).I.Of corporeal objects:II.face te propere celerem,
Plaut. Trin. 4, 3, 1:hasta, Liv. Andron. ap. Prisc. l. l.: sagitta,
Hor. C. 3, 20, 9; Ov. M. 5, 367: configebat tardus celeres (sc. aves), Att. ap. Cic. Fin. 5, 11, 32:pennae,
Hor. C. 3, 29, 53:Mercurius,
id. ib. 2, 7, 13:Cynthia,
id. ib. 3, 28, 12:Diana,
Ov. M. 4, 304:deae,
id. ib. 2, 119:rivi,
Hor. C. 3, 11, 14:curriculum,
Plaut. Stich. 2, 2, 13:flamma,
Lucr. 2, 192; cf. id. 5, 302:ignis,
Hor. C. 3, 4, 76:motus,
Lucr. 4, 177; cf.:celer atque instabilis motus,
Caes. B. G. 4, 23, 5:receptus,
id. B. C. 1, 59:lapsus,
Lucr. 4, 324; Ov. M. 6, 216:ictus,
Lucr. 3, 636:impete,
id. 6, 334:turbo,
Verg. A. 12, 855:venti,
Hor. C. 1, 12, 10; 1, 15, 3; 1, 14, 5:cerva,
Cat. 64, 341:canis,
Tib. 4, 3, 14:equus,
id. 1, 2, 70; 4, 1, 91:lupi,
id. 2, 1, 20:classis,
Cat. 64, 53:ratis,
id. 63, 1:navis,
id. 4, 2:carina,
Ov. M. 9, 447:lintres,
Prop. 1, 14, 3:pedes,
id. 3 (4), 9, 18:remedia,
quickly working, efficacious, Nep. Att. 21, 2.— Poet. with gen. gerund:nandi,
Sil. 4, 587.—With inf.:excipere aprum,
Hor. C. 3, 12, 11; so id. ib. 4, 6, 39; id. Ep. 1, 20, 25.— Poet., celer for celeriter, Ov. M. 2, 119; 2, 838; 9, 765.—Of mental and abstract objects:B.oderunt Sedatum celeres,
lively, Hor. Ep. 1, 18, 90; cf. Vell. 2, 73:mens, quā nihil est celerius,
Cic. Or. 59, 200; cf. Lucr. 3, 183:oratio celeris et concitata,
rapid, hurried, Cic. de Or. 2, 21, 88; cf. Quint. 9, 4, 138; 9. 4, 83; 9, 4, 111;9, 4, 135: consilium,
Ter. Phorm. 1, 4, 1.—Implying reproach, rash, hasty, precipitate:a.consilia,
Liv. 9, 32, 3; so id. 22, 38, 13; cf. id. 2, 51, 7;and so iambi (of the fire of youth),
rash, hasty, Hor. C. 1, 16, 24:victoria,
Caes. B. G. 7, 47, 3:desperatio rerum,
Liv. 21, 1, 5:ratione,
Lucr. 4, 144; 4, 255; 4, 775:fata celerrima,
Verg. A. 12, 507:mors,
Tib. 4, 1, 205.— Adv., quickly, speedily (syn.: velociter, cito, continuo, confestim, festinanter).cĕlĕrĕ, Enn. et Nov. ap. Non. p. 510, 9 sq.; Plaut. Curc. 2, 3, 4.—b.cĕlĕrĭter, Plaut. Curc. 5, 2, 2; Cic. Att. 15, 27, 1; id. Fam. 3, 1, 2; 9, 11, 2; Caes. B. G. 1, 18; 1, 52 et saep.— Comp. celerius, Cic. Verr 2, 3, 24, § 60; Caes. B. G. 1, 48; 2, 3; Nep. Cim. 3, 2 al.— Sup. celerrime, Cic. Fin. 2, 14, 45; Caes. B. G. 1, 37 al.2.Cĕler, ĕris, m., a Roman cognomen in the gens Caecilia, Domitia, Egnatia, etc., Cic. Brut. 89, 305; id. Att. 10, 1, 4; Sall. C. 30, 5 al.3.Cĕler, v. Celeres. -
16 celeris
1.cĕler, ĕris, e ( masc. cĕleris, Cato ap. Prisc. p. 760 P.; fem. celer, Liv. Andron. ap. Prisc. l. l.; cf. acer; sup. celerissimus, Enn. and Manlius ap. Prisc. l. l.) [cello; cf. Doed. Syn. 2, pp. 123 and 93, urging, pressing forward; cf. also 1. cello], swift, fleet, quick, speedy (with the access. idea of energy, struggling, and even power; v. Doed. above cited; syn.: expeditus, promptus, velox, citatus; opp. tardus, segnis, lentus).I.Of corporeal objects:II.face te propere celerem,
Plaut. Trin. 4, 3, 1:hasta, Liv. Andron. ap. Prisc. l. l.: sagitta,
Hor. C. 3, 20, 9; Ov. M. 5, 367: configebat tardus celeres (sc. aves), Att. ap. Cic. Fin. 5, 11, 32:pennae,
Hor. C. 3, 29, 53:Mercurius,
id. ib. 2, 7, 13:Cynthia,
id. ib. 3, 28, 12:Diana,
Ov. M. 4, 304:deae,
id. ib. 2, 119:rivi,
Hor. C. 3, 11, 14:curriculum,
Plaut. Stich. 2, 2, 13:flamma,
Lucr. 2, 192; cf. id. 5, 302:ignis,
Hor. C. 3, 4, 76:motus,
Lucr. 4, 177; cf.:celer atque instabilis motus,
Caes. B. G. 4, 23, 5:receptus,
id. B. C. 1, 59:lapsus,
Lucr. 4, 324; Ov. M. 6, 216:ictus,
Lucr. 3, 636:impete,
id. 6, 334:turbo,
Verg. A. 12, 855:venti,
Hor. C. 1, 12, 10; 1, 15, 3; 1, 14, 5:cerva,
Cat. 64, 341:canis,
Tib. 4, 3, 14:equus,
id. 1, 2, 70; 4, 1, 91:lupi,
id. 2, 1, 20:classis,
Cat. 64, 53:ratis,
id. 63, 1:navis,
id. 4, 2:carina,
Ov. M. 9, 447:lintres,
Prop. 1, 14, 3:pedes,
id. 3 (4), 9, 18:remedia,
quickly working, efficacious, Nep. Att. 21, 2.— Poet. with gen. gerund:nandi,
Sil. 4, 587.—With inf.:excipere aprum,
Hor. C. 3, 12, 11; so id. ib. 4, 6, 39; id. Ep. 1, 20, 25.— Poet., celer for celeriter, Ov. M. 2, 119; 2, 838; 9, 765.—Of mental and abstract objects:B.oderunt Sedatum celeres,
lively, Hor. Ep. 1, 18, 90; cf. Vell. 2, 73:mens, quā nihil est celerius,
Cic. Or. 59, 200; cf. Lucr. 3, 183:oratio celeris et concitata,
rapid, hurried, Cic. de Or. 2, 21, 88; cf. Quint. 9, 4, 138; 9. 4, 83; 9, 4, 111;9, 4, 135: consilium,
Ter. Phorm. 1, 4, 1.—Implying reproach, rash, hasty, precipitate:a.consilia,
Liv. 9, 32, 3; so id. 22, 38, 13; cf. id. 2, 51, 7;and so iambi (of the fire of youth),
rash, hasty, Hor. C. 1, 16, 24:victoria,
Caes. B. G. 7, 47, 3:desperatio rerum,
Liv. 21, 1, 5:ratione,
Lucr. 4, 144; 4, 255; 4, 775:fata celerrima,
Verg. A. 12, 507:mors,
Tib. 4, 1, 205.— Adv., quickly, speedily (syn.: velociter, cito, continuo, confestim, festinanter).cĕlĕrĕ, Enn. et Nov. ap. Non. p. 510, 9 sq.; Plaut. Curc. 2, 3, 4.—b.cĕlĕrĭter, Plaut. Curc. 5, 2, 2; Cic. Att. 15, 27, 1; id. Fam. 3, 1, 2; 9, 11, 2; Caes. B. G. 1, 18; 1, 52 et saep.— Comp. celerius, Cic. Verr 2, 3, 24, § 60; Caes. B. G. 1, 48; 2, 3; Nep. Cim. 3, 2 al.— Sup. celerrime, Cic. Fin. 2, 14, 45; Caes. B. G. 1, 37 al.2.Cĕler, ĕris, m., a Roman cognomen in the gens Caecilia, Domitia, Egnatia, etc., Cic. Brut. 89, 305; id. Att. 10, 1, 4; Sall. C. 30, 5 al.3.Cĕler, v. Celeres. -
17 cervix
cervix, īcis ( gen. plur. cervicum, Cic. Or. 18, 59; Plin. 23, 2, 33, § 68: cervicium, acc. to Charis. p. 100), f. [cer-vix; cf. Sanscr. s)iras, caput, and vincio, Bopp, Gloss. 348 b], the neck, including the back of the neck, the nape (in ante-Aug. prose usu. in plur.; so always in Cic. and Sall.; acc. to Varr. L. L. 8, § 14; 10, § 78 Müll.; and Quint. 8, 3, 35, Hortensius first used the sing.; it is, however, found even in Ennius and Pacuvius; v. the foll.).1.Sing.: caput a cervice revolsum, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 10, 396: quadrupes capite brevi, cervice anguinā, Pac. ap. Cic. Div. 2, 64, 133; Lucr. 1, 36; 6, 745; * Cat. 62, 83; * Tib. 3, 4, 27; Prop. 3 (4), 17, 31; Verg. G. 3, 52; 3, 524; 4, 523; id. A. 1, 402; 2, 707; 10, 137; Hor. C. 1, 13, 2; 2, 5, 2; Liv. 8, 7, 21; 22, 51, 7 Fabri ad loc.; 26, 13, 18; 27, 49, 1; 31, 34, 4; 35, 11, 8; Vell. 2, 4, 5; Hortens. ap. Varr. l. l., and Quint. l. l.; id. 1, 11, 9; 11, 3, 82; 11, 3, 83; 4, 2, 39 Spald.; Plin. 11, 37, 67, § 177.—2.Plur.:B.eversae cervices tuae,
Ter. Heaut. 2, 3, 131 (cf. versa, Ov. H. 16, 231):ut gladius impenderet illius beati cervicibus,
Cic. Tusc. 5, 21, 62; id. N. D. 1, 35, 99; 2, 63, 159:aliquo praesidio caput et cervices et jugulum tutari,
id. Sest. 42, 90:frangere,
id. Verr. 2, 5, 42, § 110; 2, 5, 57, § 147; cf. id. Phil. 11, 2, 5; Hor. C. 2, 13, 6:cervices crassae longae,
Varr. R. R. 2, 5, 8; 2, 9, 4:altae,
Verg. A. 2, 219:tumor cervicum,
Plin. 23, 2, 33, § 68; Suet. Galb. 11; id. Vit. 17.—Esp. in several proverbial expressions, as the vital part of a person:cervices securi subicere,
Cic. Phil. 2, 21, 51; cf.:offerre cervicem percussoribus,
Tac. A. 1, 53:cervices Roscio dare,
i. e. to the executioner, Cic. Rosc. Am. 11, 30:praebere cervicem gladio,
Juv. 10, 345. —Trop.1.(The figure taken from bearing the yoke; cf. Liv. 9, 6, 12.) Imposuistis in cervicibus nostris sempiternum dominum, Cic. N. D. 1, 20, 54; cf. Liv. 42, 50, 6: qui suis cervicibus tanta munia atque rem publicam sustinent, Cic. Sest. 66, 138; so id. Verr. 2, 5, 42, § 108; id. Mil. 28, 77. —Hence, of any great burden or danger:2.dandae cervice erant crudelitati nefariae,
to submit to, Cic. Phil. 5, 16, 42:a cervicibus nostris avertere Antonium,
id. Ep. ad Brut. 1, 15, 7; id. Phil. 3, 4, 8:non facile hanc tantam molem mali a cervicibus vestris depulissem,
id. Cat. 3, 7, 17:legiones in cervicibus nostris conlocare,
id. Fam. 12, 23, 2:in cervicibus alicujus esse, of too great or dangerous proximity: cum in cervicibus sumus (opp. cum procul abessemus),
Liv. 44, 39, 7: etsi bellum ingens in cervicibus erat, on hand, as an oppressive burden, id. 22, 33, 6:sed nec Romani, tametsi Poeni et Hannibal in cervicibus erant,
Just. 29, 4, 7; cf.:rex ratus eam urbem... suis inpositam esse cervicibus,
Curt. 7, 7, 1.—For boldness:II.qui tantis erunt cervicibus recuperatores, qui audeant, etc.,
Cic. Verr. 2, 3, 59, § 135.—Transf., of things, the neck:amphorae,
Petr. 34, 6; Mart. 12, 32:fistularum,
Vitr. 10, 13:cupressi,
Stat. Th. 6, 855; cf. Col. 4, 7, 3:Peloponnesi, i.e. Isthmus,
Plin. 4, 3, 4, § 8; cf. id. 6, 29, 34, § 170. -
18 collido
col-līdo ( conl-), līsi, līsum, 3, v. a. [laedo], to clash, strike, dash, beat, or press together, etc. (rare; mostly post-Aug.; most freq. in Quint.).I.Prop.:II.umor ita mollis est, ut facile premi collidique possit,
Cic. N. D. 3, 12, 31; Lucr. 1, 532:collidere manus,
to clap, Quint. 2, 12, 10:dentes colliduntur,
chatter, Sen. Ep. 11, 2:anulus ut fiat, primo colliditur aurum,
Ov. A. A. 3, 221:mare inter se navigia collidit,
Curt. 4, 3, 17; 9, 9, 16:amnis uterque colliditur,
id. 8, 9, 8:silvam sibi,
Manil. 1, 855:argentum factum, si fractum vel collisum est, etc.,
bruised, Dig. 34, 2, 28; cf. ib. 50, 16, 14; freq. in part. perf., battered, beaten, bruised:argentea vasa collisa,
Cic. Phil. 2, 29, 73:corpus,
Cels. 5, 26, 23:nasus,
Sen. Ira, 3, 22, 4: os, Gai Inst. 3, 223; and absol.:collisa,
bruised limbs, Plin. 29, 2, 9, § 33; cf. Gai Inst. 3, 217. —Trop., to bring into collision or into hostile contact, to set at variance; in pass., to become hostile, to be at variance, contend (not ante-Aug.):ambitiosa pios collidit gloria fratres,
Stat. Th. 6, 435; Sil. 11, 45: Graecia barbariae lento collisa duello, * Hor. Ep. 1, 2, 7:collisa inter se duo rei publicae capita,
Vell. 2, 52, 3:si binae (consonantes) collidantur,
come in contact, Quint. 9, 4, 37:colliduntur aut pares (leges) inter se aut secum ipsae,
conflict with one another, id. 7, 7, 2 sq.; so id. 7, 2, 11; 5, 7, 32; cf. id. 7, 10, 17. -
19 conlido
col-līdo ( conl-), līsi, līsum, 3, v. a. [laedo], to clash, strike, dash, beat, or press together, etc. (rare; mostly post-Aug.; most freq. in Quint.).I.Prop.:II.umor ita mollis est, ut facile premi collidique possit,
Cic. N. D. 3, 12, 31; Lucr. 1, 532:collidere manus,
to clap, Quint. 2, 12, 10:dentes colliduntur,
chatter, Sen. Ep. 11, 2:anulus ut fiat, primo colliditur aurum,
Ov. A. A. 3, 221:mare inter se navigia collidit,
Curt. 4, 3, 17; 9, 9, 16:amnis uterque colliditur,
id. 8, 9, 8:silvam sibi,
Manil. 1, 855:argentum factum, si fractum vel collisum est, etc.,
bruised, Dig. 34, 2, 28; cf. ib. 50, 16, 14; freq. in part. perf., battered, beaten, bruised:argentea vasa collisa,
Cic. Phil. 2, 29, 73:corpus,
Cels. 5, 26, 23:nasus,
Sen. Ira, 3, 22, 4: os, Gai Inst. 3, 223; and absol.:collisa,
bruised limbs, Plin. 29, 2, 9, § 33; cf. Gai Inst. 3, 217. —Trop., to bring into collision or into hostile contact, to set at variance; in pass., to become hostile, to be at variance, contend (not ante-Aug.):ambitiosa pios collidit gloria fratres,
Stat. Th. 6, 435; Sil. 11, 45: Graecia barbariae lento collisa duello, * Hor. Ep. 1, 2, 7:collisa inter se duo rei publicae capita,
Vell. 2, 52, 3:si binae (consonantes) collidantur,
come in contact, Quint. 9, 4, 37:colliduntur aut pares (leges) inter se aut secum ipsae,
conflict with one another, id. 7, 7, 2 sq.; so id. 7, 2, 11; 5, 7, 32; cf. id. 7, 10, 17. -
20 contendo
con-tendo, di, tum, 3, v. a. and n., to stretch, stretch out vigorously, to draw tight, strain.I.Lit. (rare and mostly poet.):B.arcum,
Verg. A. 12, 815; Ov. M. 6, 286; id. R. Am. 435: tormenta, Sisen. ap. Non. p. 258, 27; Cic. Tusc. 2, 24, 57: muscipula, Lucil. ap. Non. p. 181, 31:tenacia vincla,
Verg. G. 4, 412:ilia risu,
Ov. A. A. 3, 285: pontem in alto, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 21 Müll. (Ann. v. 358 Vahl.):oculi contendunt se,
Lucr. 4, 810.— Of stringed instruments, to tune by stretching the strings:ut in fidibus pluribus, si nulla earum ita contenta nervis sit, ut concentum servare possit,
Cic. Fin. 4, 27, 75; cf. infra, P. a.—Meton.1.(Causa pro effectu.) Of weapons, to shoot, hurl, dart, throw:2.infensam hastam,
Verg. A. 10, 521:tela,
id. ib. 12, 815:sagittas nervo,
Sil. 1, 323:telum aërias in auras,
Verg. A. 5, 520. —Of places, neutr., to stretch, reach, extend:II.haec patulum vallis contendit in orbem,
Calp. Ecl. 7, 30:Cappadocum gens usque ad Cyrresticam ejus regionem parte suā, quae vocatur Cataonia, contendit,
Plin. 6, 8, 8, § 24.—Trop. (freq. in prose and poetry); act., to strain eagerly, to stretch, exert, to direct one's mental powers to something, to pursue or strive for earnestly; or neutr., to exert one's self, to strive zealously for something, etc.A.In gen.1.Act.(α).With acc.:(β).magnum fortasse onus, verum tamen dignum, in quo omnis nervos aetatis industriaeque meae contenderem,
Cic. Verr. 1, 12, 35; cf.:contendit omnis nervos Chrysippus, ut persuadeat, etc.,
id. Fat. 10, 21:summas vires de palmā,
Lucr. 4, 990:animum in curas,
Ov. P. 1, 5, 11:quo se dira libido,
Lucr. 4, 1043:tamen id sibi contendendum aut aliter non transducendum exercitum existimabat,
Caes. B. G. 4, 17; cf.:id contendere et laborare, ne ea, etc.,
id. ib. 1, 31; Cic. Verr. 2, 2, 21, § 52: et petere imperium populi et contendere honores, Varr. ap. Non. p. 259, 32.—With inf., to exert one's self vigorously to do something, to apply one's self with zeal to, to go to:2.hunc locum duabus ex partibus oppugnare contendit,
Caes. B. G. 5, 21:summā vi transcendere in hostium naves,
id. ib. 3, 15:fugā salutem petere,
id. ib. al.; Quint. 10, 1, 125:neque ego nunc hoc contendo... mutare animum, sed, etc.,
Cic. Q. Fr. 1, 1, 13, § 38.—Neutr.:B.quantum coniti animo potes, quantum labore contendere... tantum fac ut efficias,
Cic. Off. 3, 2, 6.— With ut:quántum potero voce contendam, ut populus hoc Romanus exaudiat,
Cic. Lig. 3, 6; so,remis, ut eam partem insulae caperet,
Caes. B. G. 5, 8 et saep.:contende quaeso atque elabora, ut, etc.,
Cic. Q. Fr. 1, 1, 14, § 42.— Absol.:vociferarer et, quantum maxime possem, contenderem,
Cic. Fl. 16, 38 al.:non possis oculo quantum contendere Lynceus (= collineare),
to aim at, Hor. Ep. 1, 1, 28.—In partic.,1.To direct or bend one's course eagerly somewhere; or, neutr., to strive to get to a place, to seek to arrive at, to go, march, or journey hastily to, etc.a.Act.(α).With acc. (very rare):(β).rectā plateā cursum suum,
Plaut. Cist. 2, 1, 58:nocte unā tantum itineris,
Cic. Rosc. Am. 34, 97.—With inf. (freq.):b.Bibracte ire,
Caes. B. G. 1, 23; so,ire cum his legionibus,
id. ib. 1, 10:in Britanniam proficisci,
id. ib. 4, 20:in provinciam reverti,
id. ib. 3, 6 fin.:Dyrrhachium petere,
Cic. Planc. 41, 97; cf.:proxima litora petere cursu,
Verg. A. 1, 158; and:iter a Vibone Brundisium terrā petere,
Cic. Planc. 40, 96 Wund.—Neutr. (so most freq.):2.in Italiam magnis itineribus,
Caes. B. G. 1, 10; cf.:huc magnis itineribus,
id. ib. 1, 38 fin.:huc magno cursu,
id. ib. 3, 19:inde in Italiam,
id. ib. 1, 33:in fines Sigambrorum,
id. ib. 4, 18:in castra,
id. ib. 4, 37:ex eo loco ad flumen,
id. ib. 2, 9:ad Rhenum finesque Germanorum,
id. ib. 1, 27 fin.:ad oppidum Noviodunum,
id. ib. 2, 12:ad castra,
id. ib. 2, 19 fin.; 3, 24 fin.:ad hostes,
id. ib. 5, 9:ad Amanum,
Cic. Att. 5, 20, 3: Tarentum ad Heraclidem Ponticum, Varr. ap. Non. p. 260, 19:Lacedaemonem,
Nep. Cim. 3, 3:domum,
Caes. B. G. 2, 24 fin. et saep.:ad ultimum animo,
Cic. Mur. 31, 65; cf.:magna spectare atque ad ea rectis studiis contendere,
id. Off. 2, 13, 44:ad summam laudem gloriamque maximis laboribus et periculis,
id. Phil. 14, 12, 32:ad salutem,
Caes. B. G. 3, 3 fin. —( Neutr.) To measure or try one's strength with, with weapons, by words, in action, etc.; to strive, dispute, fight, contend against, vie with; constr. with cum aliquo, contra or adversus aliquem, the dat., inter se, or absol.(α).Cum aliquo:(β).neque post id tempus umquam summis nobiscum copiis hostes contenderunt,
Caes. B. G. 5, 17 fin.; 1, 36:cum Sequanis bello,
id. ib. 7, 67 fin.:cum eo armis,
Cic. Att. 7, 9, 2:cum magnis legionibus parvā manu,
Sall. C. 53, 3:cum barbaro,
Nep. Con. 4, 3:cum victore,
Hor. S. 1, 9, 42:mecum ingenio et arte,
Prop. 2 (3), 24, 23 al.:cum eo de principatu,
Nep. Arist. 1, 1; cf. id. Ages. 1, 4 al.:divitiis et sumptibus, non probitate neque industriā cum majoribus suis,
Sall. J. 4, 7:humilitas cum dignitate et amplitudine,
Cic. Rosc. Am. 47, 136.—So with acc. of neutr. pron.:tamenne vereris, ut possis haec contra Hortensium contendere?
Cic. Quint. 25, 78.—Contra aliquem:* (γ).contra populum Romanum armis,
Caes. B. G. 2, 13:tauri pro vitulis contra leones summā vi impetuque contendunt,
Cic. Fin. 3, 20, 66:contra vim gravitatemque morbi,
id. Phil. 9, 7, 15:nihil contra naturam universam,
id. Off. 1, 31, 110; Cat. 64, 101.—Adversus aliquem: non contendam ego adversus te, Anton. ap. Cic. Att. 14, 13, A, 2.—(δ).With dat. ( poet.):(ε).hirundo cycnis,
Lucr. 3, 6:Homero,
Prop. 1, 7, 3; 1, 14, 7:Pindaricis plectris,
Stat. S. 1, 3, 101.—Inter se:(ζ).hi cum tantopere de potentatu inter se multos annos contenderent,
Caes. B. G. 1, 31, 4; 1, 5, 3:viribus inter se,
Lucr. 3, 784.— Impers.:interim proelio equestri inter duas acies contendebatur,
the contest was carried on, Caes. B. G. 2, 9.—Absol.:* b.proelio,
Caes. B. G. 1, 48; 1, 50 fin.;3, 28 al.: magis virtute quam dolo,
id. ib. 1, 13; Nep. Epam. 2, 5:translatio non habet quaestionem, de quā contendit orator, sed propter quam contendit,
Quint. 3, 6, 72; cf. id. 6, 1, 50; 7, 9, 3 al.— Impers.:summo jure contenditur,
Cic. Caecin. 23, 65:de his lite contenditur,
Quint. 3, 4, 8:de personis judicatur, sed de rebus contenditur,
id. 10, 5, 13.—In auctions, to vie with in bidding, to bid against: is liceri non destitit;3.illi quoad videbatur ferri aliquo modo posse, contenderunt,
Cic. Verr. 2, 3, 42, § 99.—( Act.) To place together in comparison, to compare, contrast; constr. with cum, ad, the dat., or acc. only.(α).With cum: tuam iram contra cum ira Liberi, Naev. ap. Non. p. 259, 7; Caecil. ib. p. 259, 1:* (β).id cum defensione nostrā,
Cic. Rosc. Am. 33, 93:rationem meam cum tuā ratione,
id. N. D. 3, 4, 10; Tac. A. 4, 32 al.: suam vitam mecum, Licinius, Macer. ap. Non. p. 259, 3.—With ad: ut vim contendas tuam ad majestatem viri, Att. ap. Non. p. 259, 5 (Trag. Rel. v. 648 Rib.).—(γ).With dat.: Thestiadas Ledae, Lucil. ap. Non. p. 258, 30:(δ).vellera potantia Aquinatem fucum Sidonio ostro,
Hor. Ep. 1, 10, 26; Aus. Grat. Act. 14 al.—With [p. 447] acc. only: anulum, Plaut. Fragm. ap. Non. p. 258, 29:4.ipsas causas, quae inter se confligunt,
Cic. Cat. 2, 11, 25:leges,
id. Inv. 2, 49, 145:suam quaeque nobilitatem, formam, opes,
Tac. A. 12, 1:vetera et praesentia,
id. ib. 13, 3.—( Act.) To demand, ask, solicit, entreat, beg earnestly, to seek to gain:5.cum a me peteret et summe contenderet, ut suum propinquum defenderem,
Cic. Quint. 24, 77:verecundius a te, si quae magna res mihi petenda esset, contenderem,
id. Fam. 2, 6, 1; so,ab aliquo,
id. Verr. 2, 2, 53, § 131; id. de Or. 1, 36, 166; id. Rosc. Am. 1, 4; id. Fam. 13, 7, 3; cf.:a magistris de proferendo die,
id. ib. 12, 30, 5; id. Q. Fr. 3, 1, 5, § 15:ne quid contra aequitatem,
id. Off. 2, 20, 71:omni opere, ut, etc.,
Suet. Dom. 2:magno opere, ne, etc.,
id. Aug. 27; id. Vit. 3:pertinaciter,
id. Caes. 1.—( Act.) To assert, affirm earnestly, to maintain or contend energetically.(α).With acc. and inf.:(β).sic ego hoc contendo, me tibi ipsi adversario cujuscumque tribus rationem poposceris redditurum,
Cic. Planc. 19, 48; id. Sest. 50, 107; id. Arch. 7, 15:apud eos contendit falsa esse delata,
Nep. Them. 7, 2; id. Epam. 8, 1:illud pro me majoribusque meis contendere ausim, nihil nos... scientes fuisse,
Liv. 6, 40, 5; Quint. prooem. § 11; 1, 2, 25; Suet. Calig. 15; id. Dom. 6; Lucr. 5, 1343; Cat. 44, 4; Ov. M. 2, 855; Hor. Ep. 1, 16, 37 al.—Absol. (very rare):A.si manantia corpuscula iter claudunt, ut Asclepiades contendit,
Cels. 1, praef. § 28.—Hence, contentus, a, um, P. a.Lit., stretched, strained, tense, tight:B.qui jam contento, jam laxo fune laborat,
Hor. S. 2, 7, 20:acies oculorum,
Lucr. 1, 325; cf.:contentis oculis prosequi aliquem,
Suet. Tib. 7:contentis corporibus facilius feruntur onera (opp. remissa),
Cic. Tusc. 2, 23, 54; cf.:contentā cervice trahunt plaustra (boves),
Verg. G. 3, 536:Placideiani contento poplite miror Proelia,
with the knee stiffly bent, Hor. S. 2, 7, 97.—Trop., eager, intent:contenta mens fuit in eā ratione,
Lucr. 4, 965; cf. Ov. M. 15, 515:et contentā voce atrociter dicere et summissā leniter,
Cic. Or. 17, 56:ad tribunatum contento studio cursuque veniamus,
id. Sest. 6, 13.— Sup.:contentissimā voce clamitans,
App. M. 4, p. 147.— Adv.: con-tentē, earnestly, with great exertion, vehemently:pro se dicere... mittere contentius,
Cic. Tusc. 2, 24, 57; cf.:acriter atque contente pro suis decretis propugnare,
Gell. 18, 1, 2:contentissime clamitare, App. Flor. n. 8: contentius ambulare,
Cic. Tusc. 5, 34, 97:ornamentis iisdem uti fere licebit, alias contentius, alias summissius,
id. de Or. 3, 55, 212:aliquid curiose atque contente lectitare,
Gell. 3, 3, 1.
См. также в других словарях:
855 — Années : 852 853 854 855 856 857 858 Décennies : 820 830 840 850 860 870 880 Siècles : VIIIe siècle IXe siècle … Wikipédia en Français
855 — Portal Geschichte | Portal Biografien | Aktuelle Ereignisse | Jahreskalender ◄ | 8. Jahrhundert | 9. Jahrhundert | 10. Jahrhundert | ► ◄ | 820er | 830er | 840er | 850er | 860er | 870er | 880er | ► ◄◄ | ◄ | 851 | 852 | 853 | … Deutsch Wikipedia
-855 — Années : 858 857 856 855 854 853 852 Décennies : 880 870 860 850 840 830 820 Siècles : Xe siècle av. J.‑C. IXe siècle … Wikipédia en Français
855 — ГОСТ 855{ 74} Слюда молотая для резиновой промышленности. Технические условия. ОКС: 73.080 КГС: А57 Тальк. Асбест. Слюда Взамен: ГОСТ 855 63 Действие: С 01.01.76 Изменен: ИУС 10/79, 9/85, 11/90 Примечание: В части разд. 3, 4 (пп. 4.1, 4.1.1), 5… … Справочник ГОСТов
855 — Años: 852 853 854 – 855 – 856 857 858 Décadas: Años 820 Años 830 Años 840 – Años 850 – Años 860 Años 870 Años 880 Siglos: Siglo VIII – … Wikipedia Español
855 Newcombia — is a minor planet orbiting the Sun.External links* [http://cfa www.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.txt Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets] … Wikipedia
855 год — Годы 851 · 852 · 853 · 854 855 856 · 857 · 858 · 859 Десятилетия 830 е · 840 е 850 е 860 е · … Википедия
855 год до н. э. — Годы 859 до н. э. · 858 до н. э. · 857 до н. э. · 856 до н. э. 855 до н. э. 854 до н. э. · 853 до н. э. · 852 до н. э. · 851 до н. э. Десятилетия 870 е… … Википедия
(855) Newcombia — Asteroid (855) Newcombia Eigenschaften des Orbits (Animation) Orbittyp Hauptgürtelasteroid Große Halbachse 2,3615 AE … Deutsch Wikipedia
(855) Newcombia — Pour les articles homonymes, voir Newcombia. L astéroïde (855) Newcombia a été découvert le 3 avril 1916 par l astronome russe Sergueï Beljawsky. Sa désignation provisoire était 1916 ZP. Annexes Articles connexes Liste des astéroïdes (1 … Wikipédia en Français
855 — NOTOC EventsBy PlaceEurope* Louis II succeeds Lothar as Western Emperor. Two other sons, Lothar II and Charles, also get parts of the kingdom. * The Slavic alphabet is created by Saints Cyril and Methodius. * Ethelwulf, king of Wessex and… … Wikipedia