Перевод: с латинского на английский

с английского на латинский

430

  • 61 fuga

    fŭga, ae (archaic gen. sing. fugaï, Lucr. 1, 1047; 4, 713), f. [Sanscr. bhug'-, bend; Gr. pheugô, phugê, flight, phuza, terror; Germ. biegen, bend. On fugere and flectere, AngloSax. būgan and fleon; Germ. biegen and fliehen, v. Grimm, Deutsch. Wörterb. 1, 1814], a fleeing, flight, a running away (cf.: effugium, exsilium).
    I.
    Lit.
    A.
    In gen.: quove nunc Auxilio aut exili aut fugae freta sim? Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. v. 113 Vahl.):

    mittam illa, fugam ab urbe turpissimam,

    Cic. Att. 7, 21, 1:

    desperata,

    id. Phil. 5, 11, 30:

    dant sese in fugam milites,

    take flight, id. Verr. 2, 4, 43, § 95; so,

    in fugam se conferre,

    id. Caecin. 8, 22:

    se conicere,

    id. Cael. 26, 63:

    fugam capere,

    Caes. B. G. 7, 26, 3:

    petere,

    id. ib. 2, 24, 1:

    parare,

    Cic. Att. 7, 26, 1:

    fugae sese mandare,

    Caes. B. G. 2, 24, 2:

    hostes dare in fugam,

    to put to flight, id. ib. 2, 23, 2; 5, 51 fin.;

    for which: convertere aciem in fugam,

    id. ib. 1, 52, 6:

    conicere hostes in fugam,

    id. ib. 6, 8, 6;

    7, 70, 3: impellere in fugam,

    Cic. Rab. Perd. 8, 22: facere fugam, to make or cause flight, put to flight, Liv. 1, 56, 4; 21, 5, 16 Drak.; 21, 52, 10; 22, 24, 8; 26, 4, 8; but also to take flight, to flee, Sall. J. 53, 3; 58, 4; Liv. 8, 9, 12; cf.

    in Verg., dare fugam, under B.: esse in fuga,

    Cic. Att. 7, 23, 2; 7, 24:

    reprimere fugam,

    to prevent, id. ib. 7, 26, 1; Caes. B. G. 3, 14, 1:

    spem fugae tollere,

    id. ib. 1, 25: exercitum fuga, formidine terroreque complere, Ser. Samm. ap. Macr. S. 3, 9, 9.— Plur. (mostly poet.):

    quantae in periculis fugae proximorum,

    Cic. Mil. 26, 69:

    celeres fugae,

    Hor. C. 4, 8, 15:

    notusque fugarum Vertit terga Has drubal,

    Sil. 17, 148; cf.:

    fugas servorum ri det,

    Hor. Ep. 2, 1, 121.—
    2.
    In partic., flight from one's native land, expatriation, exile, banishment:

    sibi exsilium et fugam deprecari,

    Cic. de Or. 3, 3, 9; id. Off. 2, 6, 20; cf. id. Rep. 1, 3; Ov. P. 2, 8, 68:

    latā fugā damnari,

    Amm. 19, 12, 9.—In plur.:

    quoties fugas et caedes jussit princeps,

    Tac. A. 14, 64:

    exsilia et fugae,

    id. Agr. 45.—
    B.
    Transf., in gen., a flying, swift course or motion, speed ( poet.):

    qualis equos Threissa fatigat Harpalyce volucremque fugā praevertitur Hebrum,

    Verg. A. 1, 317:

    cui cesserit incitus amnis: Tanta fuga est,

    Sil. 3, 307:

    latumque fuga superabitis amnem,

    Grat. Cyn. 378:

    exspectet facilemquo fugam ventosque ferentes,

    a swift voyage, Verg. A. 4, 430; cf.: (Neptunus) fugam dedit et praeter [p. 788] vada fervida vexit, gave a swift passage, id. ib. 7, 24;

    but different: fugam dant nubila caelo,

    hasten away, flee away, id. ib. 12, 367:

    fuga temporum,

    a fleeing away, flight, Hor. C. 3, 30, 5:

    quaere fugam morbi,

    seek the removal of the disorder, id. Ep. 1, 6, 29:

    nobilis hic (equus), cujus clara fuga ante alios,

    Juv. 8, 61.—
    2.
    In plur., they who flee, runaways:

    signa fugarum, Col. poët. 10, 125: plane fugae merae,

    Petr. 45 fin.
    3.
    A place of banishment or refuge, Ov. H. 6, 158; id. P. 1, 2, 130.—
    II.
    Trop., a fleeing from, avoiding, escape from an evil; disinclination, aversion (class.):

    simili sunt in culpa, qui officia deserunt mollitia animi, id est laborum et dolorum fuga,

    Cic. Fin. 1, 10, 33:

    fuga laboris desidiam coarguit,

    id. Mur. 4, 9:

    turpitudinis (opp. appetentia honestatis),

    id. Rep. 1, 2:

    hanc ignominiam, vel exsilio vel morte, si alia fuga honoris non esset, vitassem,

    Liv. 3, 67, 2:

    culpae,

    Hor. A. P. 31:

    leti,

    id. S. 2, 6, 95:

    paupertatis,

    id. Ep. 1, 18, 24:

    pericli,

    Verg. A. 8, 251:

    ipsius lucis (with taedium),

    Quint. 1, 3, 66:

    quomodo enim vester Axilla Ala factus est, nisi fugā litterae vastioris?

    Cic. Or. 45, 153.

    Lewis & Short latin dictionary > fuga

  • 62 habitantes

    hăbĭto, āvi, ātum, 1 ( gen. plur. of the part. pres. habitantum, Ov. M. 14, 90), v. freq. a. and n. [habeo].
    I.
    In gen., to have frequently, to be wont to have (anteclass. and very rare): epicrocum, Varr. ap. Non. 318, 25:

    comas,

    id. ib. 27.—
    II.
    In partic., to have possession of, to inhabit a place; and more freq. neut., to dwell, abide, reside, live anywhere (the class. signif. of the word; cf.: colo, incolo, commoror).
    A.
    Lit.
    1.
    Act.:

    centum urbes habitant magnas,

    Verg. A. 3, 106:

    silvas,

    id. E. 6, 2:

    hoc nemus, hunc collem (deus),

    id. A. 8, 352:

    humiles casas,

    id. E. 2, 29:

    terras,

    Ov. H. 1, 66; id. M. 1, 195:

    pruinas,

    Val. Fl. 2, 177:

    locum,

    Tac. Agr. 11; cf. Liv. 5, 51, 3. — Pass.:

    colitur ea pars (urbis) et habitatur frequentissime,

    Cic. Verr. 2, 4, 53, § 119; cf. Quint. 1, 4, 28:

    arx procul iis, quae habitabantur,

    Liv. 24, 3, 2:

    applicata colli habitatur colonia Corinthus,

    Plin. 4, 4, 5, § 11; 5, 7, 7, § 42:

    Scythiae confinis est regio habitaturque pluribus vicis,

    Curt. 8, 2, 14:

    nobis habitabitur orbis Ultimus,

    Ov. Tr. 1, 1, 127:

    tellus Bistoniis habitata viris,

    id. M. 13, 430; cf.:

    nec patria est habitata tibi,

    id. Tr. 5, 3, 21; Sil. 2, 654:

    raris habitata mapalia tectis,

    Verg. G. 3, 340; cf.:

    (agellus) habitatus quinque focis,

    Hor. Ep. 1, 14, 2:

    campi olim uberes magnisque urbibus habitati,

    Tac. H. 5, 7:

    quae sit tellus habitanda (sibi), requirit,

    Ov. M. 3, 9; cf.:

    cesserunt nitidis habitandae piscibus undae,

    id. ib. 1, 74:

    habitandaque fana Apris reliquit et rapacibus lupis,

    Hor. Epod. 16, 19:

    proavis habitatas linquere silvas,

    Juv. 15, 152.—
    2.
    Neutr.:

    in illisce habitat aedibus Amphitruo,

    Plaut. Am. prol. 97; cf.:

    cujus hic in aediculis habitat decem, ut opinor, milibus,

    Cic. Cael. 7, 17:

    in gurgustio,

    id. N. D. 1, 9, 22:

    in via,

    on the high-road, id. Phil. 2, 41, 106:

    in Sicilia,

    id. Verr. 2, 3, 41, § 95:

    in arboribus (aves),

    Plin. 18, 35, 87, § 363:

    Lilybaei,

    Cic. Verr. 2, 4, 18, § 38:

    lucis opacis,

    Verg. A. 6, 673:

    vallibus imis,

    id. ib. 3, 110:

    casa straminea,

    Prop. 2, 16 (3, 8), 20; cf.:

    sub terra habitare,

    Cic. N. D. 2, 37, 95:

    apud aliquem,

    id. Ac. 2, 26, 115; cf. id. Brut. 90, 309; id. Cael. 21, 51; id. Clu. 12, 33; id. Verr. 2, 2, 34, § 83:

    cum aliquo,

    id. ib. 2, 1, 25, §

    64: cum illa apud te,

    Ter. Phorm. 5, 7, 41.— Absol.:

    triginta milibus dixistis eum habitare,

    Cic. Cael. 7, 17; cf.:

    nunc si quis tanti (i. e. sex milibus) habitet,

    Vell. 2, 10, 1:

    bene,

    to have a good habitation, Nep. Att. 13; so,

    dum sic ergo habitat Cetronius,

    so splendidly, Juv. 14, 92:

    avecta est peregre hinc habitatum,

    Plaut. Cist. 2, 3, 37; cf.:

    is habitatum huc commigravit,

    id. Trin. 4, 3, 77; and:

    rus habitatum abii,

    Ter. Hec. 2, 1, 27:

    commorandi natura deversorium nobis, non habitandi locum dedit,

    Cic. de Sen. 23, 84:

    habitandi causa,

    Caes. B. C. 3, 112, 8.—Part. as subst.: hăbĭtantes, ium, the inhabitants: numquam tecta subeamus: super habitantes aliquando procumbunt, Quint. 2, 16, 6; Ov. M. 14, 90:

    oppidum valetudine habitantium infame,

    Mel. 1, 16, 1:

    ad occasum,

    Plin. 2, 70, 82, § 180.— Pass. impers.:

    vides, habitari in terra raris et angustis in locis, et in ipsis quasi maculis, ubi habitatur, vastas solitudines interjectas,

    Cic. Rep. 6, 19:

    habitari ait Xenophanes in luna,

    that the moon is inhabited, id. Ac. 2, 39, 123:

    vicorum, quibus frequenter habitabatur,

    Liv. 2, 62, 4.—
    B.
    Transf., to stay, remain, dwell, or keep in any place; to keep to, dwell upon a thing (a favorite expression with Cicero):

    cum iis, qui in foro habitarunt, de dignitate contendas?

    Cic. Mur. 9, 21; cf.:

    habitare in Rostris,

    id. Brut. 89, 305:

    in subselliis,

    id. de Or. 1, 62, 264; cf.

    also: in oculis,

    to be always in public, id. Planc. 27, 66:

    illi qui hoc solum colendum ducebant, habitarunt in hac una ratione tractanda,

    id. de Or. 2, 38, 160:

    in bonis haerebit et habitabit suis,

    to dwell upon, id. Or. 15, 49; cf. id. de Or. 2, 72, 292:

    qui potest igitur habitare in beata vita summi mali metus?

    id. Fin. 2, 28, 92:

    cum his habitare pernoctareque curis (i. e. studiis)!

    id. Tusc. 5, 24, 69:

    quorum in vultu habitant oculi mei,

    id. Phil. 12, 1, 2:

    animus habitat in oculis,

    Plin. 11, 37, 54, § 145; cf.:

    mens ibi (in corde) habitat,

    id. 11, 37, 69, § 182:

    qui tibi (Amori) jucundumst, siccis habitare medullis,

    Prop. 2, 11 (3, 3), 17:

    peregrinatus est hujus animus in nequitia, non habitavit,

    Val. Max. 6, 9, ext. 1:

    tecum habita,

    i. e. retire within thyself, examine thyself, Pers. 4, 52.

    Lewis & Short latin dictionary > habitantes

  • 63 habito

    hăbĭto, āvi, ātum, 1 ( gen. plur. of the part. pres. habitantum, Ov. M. 14, 90), v. freq. a. and n. [habeo].
    I.
    In gen., to have frequently, to be wont to have (anteclass. and very rare): epicrocum, Varr. ap. Non. 318, 25:

    comas,

    id. ib. 27.—
    II.
    In partic., to have possession of, to inhabit a place; and more freq. neut., to dwell, abide, reside, live anywhere (the class. signif. of the word; cf.: colo, incolo, commoror).
    A.
    Lit.
    1.
    Act.:

    centum urbes habitant magnas,

    Verg. A. 3, 106:

    silvas,

    id. E. 6, 2:

    hoc nemus, hunc collem (deus),

    id. A. 8, 352:

    humiles casas,

    id. E. 2, 29:

    terras,

    Ov. H. 1, 66; id. M. 1, 195:

    pruinas,

    Val. Fl. 2, 177:

    locum,

    Tac. Agr. 11; cf. Liv. 5, 51, 3. — Pass.:

    colitur ea pars (urbis) et habitatur frequentissime,

    Cic. Verr. 2, 4, 53, § 119; cf. Quint. 1, 4, 28:

    arx procul iis, quae habitabantur,

    Liv. 24, 3, 2:

    applicata colli habitatur colonia Corinthus,

    Plin. 4, 4, 5, § 11; 5, 7, 7, § 42:

    Scythiae confinis est regio habitaturque pluribus vicis,

    Curt. 8, 2, 14:

    nobis habitabitur orbis Ultimus,

    Ov. Tr. 1, 1, 127:

    tellus Bistoniis habitata viris,

    id. M. 13, 430; cf.:

    nec patria est habitata tibi,

    id. Tr. 5, 3, 21; Sil. 2, 654:

    raris habitata mapalia tectis,

    Verg. G. 3, 340; cf.:

    (agellus) habitatus quinque focis,

    Hor. Ep. 1, 14, 2:

    campi olim uberes magnisque urbibus habitati,

    Tac. H. 5, 7:

    quae sit tellus habitanda (sibi), requirit,

    Ov. M. 3, 9; cf.:

    cesserunt nitidis habitandae piscibus undae,

    id. ib. 1, 74:

    habitandaque fana Apris reliquit et rapacibus lupis,

    Hor. Epod. 16, 19:

    proavis habitatas linquere silvas,

    Juv. 15, 152.—
    2.
    Neutr.:

    in illisce habitat aedibus Amphitruo,

    Plaut. Am. prol. 97; cf.:

    cujus hic in aediculis habitat decem, ut opinor, milibus,

    Cic. Cael. 7, 17:

    in gurgustio,

    id. N. D. 1, 9, 22:

    in via,

    on the high-road, id. Phil. 2, 41, 106:

    in Sicilia,

    id. Verr. 2, 3, 41, § 95:

    in arboribus (aves),

    Plin. 18, 35, 87, § 363:

    Lilybaei,

    Cic. Verr. 2, 4, 18, § 38:

    lucis opacis,

    Verg. A. 6, 673:

    vallibus imis,

    id. ib. 3, 110:

    casa straminea,

    Prop. 2, 16 (3, 8), 20; cf.:

    sub terra habitare,

    Cic. N. D. 2, 37, 95:

    apud aliquem,

    id. Ac. 2, 26, 115; cf. id. Brut. 90, 309; id. Cael. 21, 51; id. Clu. 12, 33; id. Verr. 2, 2, 34, § 83:

    cum aliquo,

    id. ib. 2, 1, 25, §

    64: cum illa apud te,

    Ter. Phorm. 5, 7, 41.— Absol.:

    triginta milibus dixistis eum habitare,

    Cic. Cael. 7, 17; cf.:

    nunc si quis tanti (i. e. sex milibus) habitet,

    Vell. 2, 10, 1:

    bene,

    to have a good habitation, Nep. Att. 13; so,

    dum sic ergo habitat Cetronius,

    so splendidly, Juv. 14, 92:

    avecta est peregre hinc habitatum,

    Plaut. Cist. 2, 3, 37; cf.:

    is habitatum huc commigravit,

    id. Trin. 4, 3, 77; and:

    rus habitatum abii,

    Ter. Hec. 2, 1, 27:

    commorandi natura deversorium nobis, non habitandi locum dedit,

    Cic. de Sen. 23, 84:

    habitandi causa,

    Caes. B. C. 3, 112, 8.—Part. as subst.: hăbĭtantes, ium, the inhabitants: numquam tecta subeamus: super habitantes aliquando procumbunt, Quint. 2, 16, 6; Ov. M. 14, 90:

    oppidum valetudine habitantium infame,

    Mel. 1, 16, 1:

    ad occasum,

    Plin. 2, 70, 82, § 180.— Pass. impers.:

    vides, habitari in terra raris et angustis in locis, et in ipsis quasi maculis, ubi habitatur, vastas solitudines interjectas,

    Cic. Rep. 6, 19:

    habitari ait Xenophanes in luna,

    that the moon is inhabited, id. Ac. 2, 39, 123:

    vicorum, quibus frequenter habitabatur,

    Liv. 2, 62, 4.—
    B.
    Transf., to stay, remain, dwell, or keep in any place; to keep to, dwell upon a thing (a favorite expression with Cicero):

    cum iis, qui in foro habitarunt, de dignitate contendas?

    Cic. Mur. 9, 21; cf.:

    habitare in Rostris,

    id. Brut. 89, 305:

    in subselliis,

    id. de Or. 1, 62, 264; cf.

    also: in oculis,

    to be always in public, id. Planc. 27, 66:

    illi qui hoc solum colendum ducebant, habitarunt in hac una ratione tractanda,

    id. de Or. 2, 38, 160:

    in bonis haerebit et habitabit suis,

    to dwell upon, id. Or. 15, 49; cf. id. de Or. 2, 72, 292:

    qui potest igitur habitare in beata vita summi mali metus?

    id. Fin. 2, 28, 92:

    cum his habitare pernoctareque curis (i. e. studiis)!

    id. Tusc. 5, 24, 69:

    quorum in vultu habitant oculi mei,

    id. Phil. 12, 1, 2:

    animus habitat in oculis,

    Plin. 11, 37, 54, § 145; cf.:

    mens ibi (in corde) habitat,

    id. 11, 37, 69, § 182:

    qui tibi (Amori) jucundumst, siccis habitare medullis,

    Prop. 2, 11 (3, 3), 17:

    peregrinatus est hujus animus in nequitia, non habitavit,

    Val. Max. 6, 9, ext. 1:

    tecum habita,

    i. e. retire within thyself, examine thyself, Pers. 4, 52.

    Lewis & Short latin dictionary > habito

  • 64 imperditus

    imperdĭtus ( inp-), a, um, adj. [2. inperditus], not destroyed, not slain ( poet.):

    et vos, o Graiis imperdita corpora, Teucri,

    Verg. A. 10, 430:

    pectora Tydeo,

    Stat. Th. 3, 84:

    ego Sidoniis,

    Sil. 9, 161.

    Lewis & Short latin dictionary > imperditus

  • 65 incilo

    incīlo, āre, v. a., to rebuke, blame (anteclass.):

    jure increpet inciletque,

    Lucr. 3, 963: me oratione, Pac. ap. Non. 125, 5 (Trag. Fragm. v. 136 Rib.); Lucil. ib. 7:

    spernere, incilare probris,

    Att. ib. 1:

    factum alicujus,

    id. ib. 3 (Trag. Fragm. v. 41, 430, 458 Rib.).

    Lewis & Short latin dictionary > incilo

  • 66 includo

    in-clūdo, si, sum, 3, v. a. [claudo], to shut up, shut in, confine, enclose, imprison, keep in (class.).—Constr. with in and abl., in and acc., rarely with the simple abl., dat., or absol.
    I.
    Lit.
    (α).
    With in and abl.:

    habemus senatusconsultum inclusum in tabulis, tamquam in vagina reconditum,

    Cic. Cat. 1, 2, 4:

    armatos in cella Concordiae,

    id. Phil. 3, 12, 31:

    in uno cubiculo,

    id. Verr. 2, 2, 53, § 133:

    in curia,

    id. Att. 6, 1, 6; 6, 2, 8:

    omne animal in mundo intus,

    id. Univ. 10:

    dum sumus inclusi in his compagibus corporis,

    id. de Sen. 21, 77:

    consule in carcere incluso,

    id. Att. 2, 1, 8; cf.:

    avis inclusa in cavea,

    id. Div. 2, 35, 73; cf.:

    (Animus) inclusus in corpore,

    id. Rep. 6, 26:

    veriti, ne includerentur vento in hostium orā,

    weather-bound on the coast, Liv. 37, 24, 9.—
    (β).
    With in and acc.:

    aliquem in custodias,

    Cic. Verr. 2, 5, 55, § 144:

    aliquem in carcerem,

    Liv. 38, 59 fin.
    (γ).
    With the simple abl.:

    inclusi parietibus,

    Cic. Rep. 3, 9; cf.:

    aliquem carcere,

    Liv. 38, 60, 6:

    vim terrae cavernis,

    Cic. Div. 1, 36, 79; id. de Sen. 15, 51:

    inclusus caveā,

    Ov. Ib. 521:

    minora castra inclusa majoribus,

    Caes. B. C. 3, 66, 5; cf. id. ib. 3, 67 fin.:

    grandes zmaragdos auro,

    i. e. to set, Lucr. 4, 1127; cf.:

    suras auro,

    to sheathe, Verg. A. 11, 488; 12, 430:

    inclusus carcere nassae,

    caught, Juv. 12, 123.—
    (δ).
    With dat.:

    corpora furtim Includunt caeco lateri,

    Verg. A. 2, 19:

    publicae custodiae aliquem,

    Val. Max. 4, 6, ext. 3.—
    (ε).
    Absol., or with acc.:

    inclusum atque abditum latere in occulto,

    Cic. Rab. Perd. 7, 21:

    fila numerata porri,

    Juv. 14, 133:

    intrat positas inclusa per aequora moles,

    id. 12, 75:

    pars Heracleae incluserunt sese,

    Liv. 36, 17, 9;

    for which: Aetolorum utraeque manus Heracleam sese incluserunt,

    id. 36, 16, 5:

    si quis alienum hominem aut pecudem incluserit et fame necaverit,

    Gai. Inst. 3, 219.— Poet.:

    huc aliena ex arbore germen Includunt,

    ingraft, Verg. G. 2, 76. —
    B.
    Transf.
    1.
    To obstruct, hinder, stop up (rare, and mostly post-Aug.):

    dolor includit vocem,

    Cic. Rab. Post. 17, 48:

    consuli primo tam novae rei admiratio incluserat vocem,

    Liv. 2, 2, 8:

    spiritum,

    id. 21, 58, 4; Plin. 11, 37, 84, § 209:

    lacrimas (dolor),

    Stat. Th. 12, 318:

    os alicui insertā spongiā, Sen. de Ira, 3, 10: post inclusum volatum,

    Pall. 1, 26, 1; cf. 7, 5, 4.—
    2.
    To bound, limit:

    Asiam in duas partes Agrippa divisit: unam inclusit ab oriente Phrygia... alteram determinavit ab oriente Armenia minore, etc.,

    Plin. 5, 27, 28, § 102. —
    II.
    Trop.
    A.
    In gen., to include, enclose, insert in any thing.
    (α).
    With in and abl.:

    qua de re agitur illud, quod multis locis in jurisconsultorum includitur formulis,

    Cic. Brut. 79, 275:

    similem sui speciem in clipeo Minervae,

    id. Tusc. 1, 15, 34:

    animorum salus inclusa in ipsa est,

    id. ib. 4, 27, 58.—
    (β).
    With in and acc.:

    in hujus me tu consilii societatem tamquam in equum Trojanum cum principibus includis?

    Cic. Phil. 2, 13, 32:

    quam (opinationem) in omnes definitiones superiores inclusimus,

    id. Tusc. 4, 7, 15; id. Att. 13, 19, 3:

    eos in eam formam,

    id. Or. 5, 19: [p. 924] orationem in epistulam, id. Att. 1, 16, 10; id. Q. Fr. 1, 7, 24.—
    (γ).
    With abl. (freq. in Liv.):

    illa quae mihi sunt inclusa medullis,

    Cic. Att. 15, 4, 3; cf. Liv. 36, 17, 11; 6, 8, 9:

    oratio libro inclusa,

    id. 45, 25, 3:

    verba versu includere,

    Cic. de Or. 3, 48, 184:

    si aperias haec, quae verbo uno inclusa erant,

    Quint. 8, 3, 68; 12, 10, 66:

    antiquo me includere ludo quaeris,

    Hor. Ep. 1, 1, 3.—
    (δ).
    With dat.: topothesian quam postulas, includam orationi meae, Cic. Att. 1, 13, 5; cf. Liv. 45, 25, 3:

    quas aureae armillae inclusas gestavit,

    Suet. Ner. 6 fin.:

    portae,

    Val. Max. 5, 6, 3.—
    (ε).
    With adv. of place:

    intus inclusum periculum est,

    Cic. Cat. 2, 5, 11.—
    B.
    In partic.
    1.
    Of time, to close, finish, end ( poet. and in post-Aug. prose):

    sic nobis, qui nunc magnum spiramus amantes, Forsitan includet crastina fata dies,

    Prop. 2, 15 (3, 7), 54; cf. Sil. 13, 686:

    tempora quae semel Notis condita fastis Inclusit (= consignavit), volucris dies,

    Hor. C. 4, 13, 16; so,

    hujus actionem (vespera),

    Plin. Ep. 2, 11, 18:

    mellationem idibus Nov. fere,

    Plin. 11, 16, 15, § 42:

    omnes potiones aqua frigida,

    Cels. 1, 8 fin.
    2.
    To restrain, control:

    adversus imperatorem, nullis neque temporis nec juris inclusum angustiis,

    Liv. 24, 8, 7.

    Lewis & Short latin dictionary > includo

  • 67 infectus

    1.
    infectus, a, um, adj. [2. in-factus].
    I.
    Not made or done, unwrought, unmade, undone, unperformed, unfinished (class.):

    ubi cognovit, opera quae facta infectaque sient,

    Cato, R. R. 2, 1:

    ea, quae sunt facta, infecta refert,

    Plaut. Am. 3, 2, 3:

    et id, quod indicatum non sit, pro infecto haberi oportere,

    Cic. Inv. 2, 27, 80:

    omnia pro infecto sint,

    let all be regarded as undone, Liv. 9, 11, 3:

    infecta pace,

    without having effected a peace, Ter. Eun. 1, 1, 8; Liv. 37, 1, 6; 32, 37, 5: damnum infectum, a loss which has not yet happened, but is only anticipated:

    qui in pariete communi demoliendo damni infecti (nomine) promiserit,

    Cic. Top. 4, 22; id. Verr. 2, 1, 56, § 146; so,

    damni infecti,

    Plin. 36, 2, 2, § 6; cf. Dig. 39, 2, 2; 43, 15, 1, § 5; Gai. 4, 31 al. (for Verg. A. 6, 742, v. inficio):

    infectis iis, quae agere destinaverat, ab urbe proficiscitur,

    without having accomplished those things, Caes. B. C. 1, 33; so,

    re infectā,

    without accomplishing the matter, id. B. G. 7, 17, 5; Liv. 9, 32, 6; Quint. 9, 3, 73; cf.:

    infecta dicta re eveniant tua,

    Plaut. Am. 2, 1, 85:

    infectis rebus,

    Sall. J. 28, 4; Nep. Milt. 7, 5; and:

    infecto negotio,

    Sall. J. 58 fin.:

    victoriā,

    without having gained the victory, Liv. 9, 23, 11:

    argentum,

    uncoined, id. 34, 10, 4; cf.

    aurum,

    Verg. A. 10, 528:

    infecta dona facere,

    to render unmade, to revoke, Plaut. Most. 1, 3, 27:

    infectum reddere,

    to make void, of no effect, id. ib. 4, 3, 23: facta atque infecta, things done and not done, i. e. true and false, Verg. A. 4, 190; Stat. Th. 3, 430:

    rudis atque infecta materies,

    unwrought, Petr. 114:

    telasque calathosque infectaque pensa reponunt,

    unfinished, Ov. M. 4, 10.—
    II.
    Impossible:

    nihil jam infectum Metello credens,

    Sall. J. 76, 1; so,

    mira et paene infecta,

    App. M. 1, p. 111, 25.
    2.
    infectus, a, um, Part., from inficio.
    3.
    infectus, ūs, m. [inficio], a dyeing (post-Aug.).—In abl.:

    lanarum,

    Plin. 8, 48, 73, § 193.

    Lewis & Short latin dictionary > infectus

  • 68 inperditus

    imperdĭtus ( inp-), a, um, adj. [2. inperditus], not destroyed, not slain ( poet.):

    et vos, o Graiis imperdita corpora, Teucri,

    Verg. A. 10, 430:

    pectora Tydeo,

    Stat. Th. 3, 84:

    ego Sidoniis,

    Sil. 9, 161.

    Lewis & Short latin dictionary > inperditus

  • 69 Iolaus

    Ĭŏlāŭs, i, m., = Iolaos, a son of Iphiclus, and constant companion of his uncle Hercules, Ov. M. 8, 310; 9, 399; 430.

    Lewis & Short latin dictionary > Iolaus

  • 70 jurgium

    jurgĭum, i, n. [jurgo], a quarrel, strife, dispute, altercation, contention (class.):

    jurgio tandem uxorem abegi ab janua,

    Plaut. Men. 1, 2, 18; 5, 2, 21:

    jam jurgio enicabit, si intro rediero,

    id. Merc. 3, 2, 14:

    benevolorum concertatio, non lis inimicorum, jurgium dicitur,

    Cic. Rep. 4, 8, 8 (ap. Non. p. 430):

    in jurgio respondere,

    Cic. de Sen. 3, 8:

    optimum quemque jurgio lacessere,

    Tac. A. 14, 40:

    quempiam jurgio invadere,

    id. H. 2, 53:

    petulantibus jurgiis illudere,

    id. ib. 3, 32:

    jurgia jactare,

    to quarrel, Verg. A. 10, 95:

    tecum jurgia nectere,

    engage in mutual strife, Ov. Am. 2, 2, 35:

    per jurgia dicere aliquid,

    in the heat of a dispute, id. Tr. 5, 11, 1:

    jurgia prima sonare incipiunt,

    Juv. 15, 51:

    alterna jurgia,

    id. 6, 268:

    facere,

    Plin. 16, 44, 89, § 239:

    erumpere in jurgia,

    to break out into railing, Just. 10, 2, 5:

    jurgio aliquem corripere,

    Suet. Galb. 5:

    inter Helvidium et Eprium acre jurgium,

    Tac. H. 4, 6:

    vixit cum uxore sine jurgio,

    without a quarrel, Plin. Ep. 8, 5, 1.—
    II.
    Law t. t. A legal dispute, a separation between husband and wife (cf. divortium):

    quod si non divortium sed jurgium fuit, dos ejusdem matrimonii manebit,

    Dig. 23, 3, 31.

    Lewis & Short latin dictionary > jurgium

  • 71 jurgo

    jurgo, āvi, ātum (ante-class. jurigo, Plaut. Merc. 1, 2, 9; Brix ad Trin. 1, 2, 30), 1, v. n. and a. [from jus, not a compound of ago, v. Ritschl. Opusc. 2, 427].
    I. A.
    To quarrel, brawl, dispute, scold:

    cedo, quid jurgabit tecum?

    Ter. Andr. 2, 3, 15:

    cum Davo egomet vidi jurgantem ancillam,

    id. ib. 5, 1, 19; Suet. Ner. 5:

    jurgare igitur lex putat inter se vicinos, non litigare,

    Cic. Rep. 4, 8, 4 (ap. Non. p. 430):

    ne jurgares quod,

    Hor. Ep. 2, 2, 22.—
    B.
    To sue at law:

    apud aediles adversus lenones jurgare (al. jurgari),

    Just. 21, 5, 7: in proprio foro, Cod. Th. 2, 1, 6; 11, 33, 1.—
    II.
    Act., to chide, censure, blame:

    haec jurgans,

    Liv. 8, 33; 10, 35:

    istis Jurgatur verbis,

    Hor. S. 2, 2, 100.

    Lewis & Short latin dictionary > jurgo

  • 72 Juvencus

    1.
    jŭvencus, a, um ( gen. plur. juvencūm, Verg. A. 9, 609), adj. [contr. from juvenicus, from juvenis], young (mostly poet.):

    ecus,

    Lucr. 5, 1074:

    gallinae,

    Plin. 10, 53, 74, § 146.—More freq.,
    II. A.
    jŭvencus, i, m.
    1.
    Sc. bos, a young bullock:

    aspice, aratra jugo referunt suspensa juvenci,

    Verg. E. 2, 66; 7, 11; id. A. 6, 38:

    est in juvencis, est in Equis patrum virtus,

    Hor. C. 4, 4, 30:

    fessi juvenci,

    Ov. M. 14, 648; Varr. R. R. 2, 5, 6.—
    b.
    Poet. transf., neat's leather:

    clipeum vestisse juvenco,

    Stat. Th. 3, 591.—
    2.
    Sc. homo, a young man:

    te suis matres metuunt juvencis,

    Hor. C. 2, 8, 21.—
    B.
    jŭvenca, ae, f.
    1.
    (Sc. bos.) A young cow, heifer:

    pascitur in magna Sila formosa juvenca,

    Verg. G. 3, 219; Hor. C. 2, 5, 6; id. Ep. 1, 3, 36; Juv. 6, 49.—
    2.
    Sc. femina, a girl:

    Graia,

    i. e. Helen, Ov. H. 5, 117; Val. Fl. 4, 350.
    2.
    Jŭvencus, i, m., a priest in Spain in the time of Constantine the Great, who made a metrical version of the four Gospels, Hier. Ep. 70, 5 (I. p. 430 Vall.); v. Teuffel, Röm. Lit. p. 912 sq.

    Lewis & Short latin dictionary > Juvencus

  • 73 juvencus

    1.
    jŭvencus, a, um ( gen. plur. juvencūm, Verg. A. 9, 609), adj. [contr. from juvenicus, from juvenis], young (mostly poet.):

    ecus,

    Lucr. 5, 1074:

    gallinae,

    Plin. 10, 53, 74, § 146.—More freq.,
    II. A.
    jŭvencus, i, m.
    1.
    Sc. bos, a young bullock:

    aspice, aratra jugo referunt suspensa juvenci,

    Verg. E. 2, 66; 7, 11; id. A. 6, 38:

    est in juvencis, est in Equis patrum virtus,

    Hor. C. 4, 4, 30:

    fessi juvenci,

    Ov. M. 14, 648; Varr. R. R. 2, 5, 6.—
    b.
    Poet. transf., neat's leather:

    clipeum vestisse juvenco,

    Stat. Th. 3, 591.—
    2.
    Sc. homo, a young man:

    te suis matres metuunt juvencis,

    Hor. C. 2, 8, 21.—
    B.
    jŭvenca, ae, f.
    1.
    (Sc. bos.) A young cow, heifer:

    pascitur in magna Sila formosa juvenca,

    Verg. G. 3, 219; Hor. C. 2, 5, 6; id. Ep. 1, 3, 36; Juv. 6, 49.—
    2.
    Sc. femina, a girl:

    Graia,

    i. e. Helen, Ov. H. 5, 117; Val. Fl. 4, 350.
    2.
    Jŭvencus, i, m., a priest in Spain in the time of Constantine the Great, who made a metrical version of the four Gospels, Hier. Ep. 70, 5 (I. p. 430 Vall.); v. Teuffel, Röm. Lit. p. 912 sq.

    Lewis & Short latin dictionary > juvencus

  • 74 marmor

    marmor, ŏris (also marmur; plur. marmura, Antonius Gripho ap. Quint. 1, 6, 23; abl. marmori, Corp. Inscr. L. 1012; m., Plin. Val. 3, 14), n. [root mar-, gleam, glimmer (v. mare), the white or gleaming stone; cf. margarita, = marmaros], marble.
    I.
    Lit.:

    in omni marmore,

    Cic. Div. 2, 21, 48:

    Parium marmor,

    Quint. 2, 19, 3; 5, 11, 30:

    tu secanda marmora Locas,

    Hor. C. 2, 18, 17:

    templum de marmore ponam,

    Verg. G. 3, 13; cf.:

    vivos ducent de marmore vultus,

    id. A. 6, 848:

    parietes crusta marmoris operire totius domus,

    Plin. 36, 6, 7, § 48:

    A MARMORIBVS,

    one whose office it was to superintend the purchasing and working of marble, Inscr. Grut. 593, 7:

    marmora,

    kinds of marble, Sen. Ep. 100, 5; Plin. 36, 7, 11, § 54; 36, 16, 25, § 126; but blocks or pieces of marble, Hor. l. l.; Luc. 10, 114; Plin. 24, 17, 102, § 160; 36, 1, 1, § 2; Quint. 5, 11, 30; Mart. 5, 22, 8; v. infra.—
    II.
    Transf.
    A.
    Pulverized marble, marble-dust, Cato, R. R. 2, 3; Col. 12, 20 fin.; Plin. 14, 19, 24, § 120; 23, 1, 24, § 45.—
    B.
    A marble, i. e.,
    1.
    A piece of wrought marble, marble statue, etc.:

    Praxiteles marmore nobilitatus est Gnidiaque Venere,

    Plin. 7, 38, 39, § 127; Hor. C. 4, 8, 13; Ov. M. 5, 234; 12, 487:

    duo marmora,

    id. ib. 7, 790; cf.:

    lacrimas marmora manant,

    id. ib. 6, 312; so plur., Sen. Ep. 90, 26; Plin. 12, 1, 5, § 9; 33, 7, 40, § 122; Stat. Silv. 1, 3, 36; Juv. 1, 12; 14, 40 et saep.—
    2.
    A building of marble, Mart. 8, 3, 6; 10, 63, 1.—
    3.
    In plur., a marble pavement, Mart. 10, 2, 9; 12, 60, 12; Claud. ap. Eutr. 2, 360; Juv. 6, 430.—
    C.
    A mile-stone of marble:

    rus marmore tertio notatum,

    i. e. three miles from town, Mart. 7, 31, 10.—
    D.
    A marble slab upon a sideboard, Juv. 3, 205.—
    E.
    A hard, stony tumor in the joints of the horse:

    plerumque in genibus aut phlegmon oritur, aut marmora,

    Veg. Vet. 2, 48, 1:

    tumor obduratione convertitur in marmor,

    id. ib. 2, 48, 10.—
    F.
    Stone in gen., Ov. M. 5, 214; 11, 404:

    flumen inducit marmora rebus,

    incrusts, id. ib. 15, 314.—
    G.
    Poet., the bright level surface of the sea; hence, the surface of the sea, the sea in gen.: verrunt extemplo placide mare marmore flavo, Enn. ap. Gell. 2, 26, 21 (Ann. v. 377 Vahl.); Lucr. 2, 767:

    lento luctantur marmore tonsae,

    Verg. A. 7, 28; id. G. 1, 254:

    Libycum,

    id. A. 7, 718:

    spumant vada marmore verso,

    id. ib. 10, 208:

    marmora pelagi,

    Cat. 63, 88:

    infidum,

    Sil. 14, 464:

    medium,

    the surface of a lake, Val. Fl. 6, 568.

    Lewis & Short latin dictionary > marmor

  • 75 marmur

    marmor, ŏris (also marmur; plur. marmura, Antonius Gripho ap. Quint. 1, 6, 23; abl. marmori, Corp. Inscr. L. 1012; m., Plin. Val. 3, 14), n. [root mar-, gleam, glimmer (v. mare), the white or gleaming stone; cf. margarita, = marmaros], marble.
    I.
    Lit.:

    in omni marmore,

    Cic. Div. 2, 21, 48:

    Parium marmor,

    Quint. 2, 19, 3; 5, 11, 30:

    tu secanda marmora Locas,

    Hor. C. 2, 18, 17:

    templum de marmore ponam,

    Verg. G. 3, 13; cf.:

    vivos ducent de marmore vultus,

    id. A. 6, 848:

    parietes crusta marmoris operire totius domus,

    Plin. 36, 6, 7, § 48:

    A MARMORIBVS,

    one whose office it was to superintend the purchasing and working of marble, Inscr. Grut. 593, 7:

    marmora,

    kinds of marble, Sen. Ep. 100, 5; Plin. 36, 7, 11, § 54; 36, 16, 25, § 126; but blocks or pieces of marble, Hor. l. l.; Luc. 10, 114; Plin. 24, 17, 102, § 160; 36, 1, 1, § 2; Quint. 5, 11, 30; Mart. 5, 22, 8; v. infra.—
    II.
    Transf.
    A.
    Pulverized marble, marble-dust, Cato, R. R. 2, 3; Col. 12, 20 fin.; Plin. 14, 19, 24, § 120; 23, 1, 24, § 45.—
    B.
    A marble, i. e.,
    1.
    A piece of wrought marble, marble statue, etc.:

    Praxiteles marmore nobilitatus est Gnidiaque Venere,

    Plin. 7, 38, 39, § 127; Hor. C. 4, 8, 13; Ov. M. 5, 234; 12, 487:

    duo marmora,

    id. ib. 7, 790; cf.:

    lacrimas marmora manant,

    id. ib. 6, 312; so plur., Sen. Ep. 90, 26; Plin. 12, 1, 5, § 9; 33, 7, 40, § 122; Stat. Silv. 1, 3, 36; Juv. 1, 12; 14, 40 et saep.—
    2.
    A building of marble, Mart. 8, 3, 6; 10, 63, 1.—
    3.
    In plur., a marble pavement, Mart. 10, 2, 9; 12, 60, 12; Claud. ap. Eutr. 2, 360; Juv. 6, 430.—
    C.
    A mile-stone of marble:

    rus marmore tertio notatum,

    i. e. three miles from town, Mart. 7, 31, 10.—
    D.
    A marble slab upon a sideboard, Juv. 3, 205.—
    E.
    A hard, stony tumor in the joints of the horse:

    plerumque in genibus aut phlegmon oritur, aut marmora,

    Veg. Vet. 2, 48, 1:

    tumor obduratione convertitur in marmor,

    id. ib. 2, 48, 10.—
    F.
    Stone in gen., Ov. M. 5, 214; 11, 404:

    flumen inducit marmora rebus,

    incrusts, id. ib. 15, 314.—
    G.
    Poet., the bright level surface of the sea; hence, the surface of the sea, the sea in gen.: verrunt extemplo placide mare marmore flavo, Enn. ap. Gell. 2, 26, 21 (Ann. v. 377 Vahl.); Lucr. 2, 767:

    lento luctantur marmore tonsae,

    Verg. A. 7, 28; id. G. 1, 254:

    Libycum,

    id. A. 7, 718:

    spumant vada marmore verso,

    id. ib. 10, 208:

    marmora pelagi,

    Cat. 63, 88:

    infidum,

    Sil. 14, 464:

    medium,

    the surface of a lake, Val. Fl. 6, 568.

    Lewis & Short latin dictionary > marmur

  • 76 Myron

    1.
    Myron or Myro, ōnis (Gr. gen. -ōnŏs, Mart. 4, 39, 2, etc.), m., a celebrated sculptor of Eleutheræ in Attica, who flourished about 430 B. C., Cic. Brut. 18, 70; id. de Or. 3, 7, 26; id. Verr. 2, 4, 60, § 135; Ov. P. 4, 1, 34; Plin. 34, 8, 19, § 57; Juv. 8, 102.
    2.
    myron or myrum, i, n., = muron, an ointment, unguent, pure Latin, unguentum (eccl. Lat.): myro ungere caput, Hier. praef. in Libr. Reg. fin.

    Lewis & Short latin dictionary > Myron

  • 77 myron

    1.
    Myron or Myro, ōnis (Gr. gen. -ōnŏs, Mart. 4, 39, 2, etc.), m., a celebrated sculptor of Eleutheræ in Attica, who flourished about 430 B. C., Cic. Brut. 18, 70; id. de Or. 3, 7, 26; id. Verr. 2, 4, 60, § 135; Ov. P. 4, 1, 34; Plin. 34, 8, 19, § 57; Juv. 8, 102.
    2.
    myron or myrum, i, n., = muron, an ointment, unguent, pure Latin, unguentum (eccl. Lat.): myro ungere caput, Hier. praef. in Libr. Reg. fin.

    Lewis & Short latin dictionary > myron

  • 78 myrum

    1.
    Myron or Myro, ōnis (Gr. gen. -ōnŏs, Mart. 4, 39, 2, etc.), m., a celebrated sculptor of Eleutheræ in Attica, who flourished about 430 B. C., Cic. Brut. 18, 70; id. de Or. 3, 7, 26; id. Verr. 2, 4, 60, § 135; Ov. P. 4, 1, 34; Plin. 34, 8, 19, § 57; Juv. 8, 102.
    2.
    myron or myrum, i, n., = muron, an ointment, unguent, pure Latin, unguentum (eccl. Lat.): myro ungere caput, Hier. praef. in Libr. Reg. fin.

    Lewis & Short latin dictionary > myrum

  • 79 Nigrina

    Nī̆grīnus, i, m., Nī̆grīna, ae, f. [1. niger, swarthy], a Roman surname:

    C Pontius Nigrinus,

    Suet. Tib. 73.— Fem.:

    Nigrina,

    Mart. 4, 75; Inscr. Grut. 430, 3.

    Lewis & Short latin dictionary > Nigrina

  • 80 Nigrinus

    Nī̆grīnus, i, m., Nī̆grīna, ae, f. [1. niger, swarthy], a Roman surname:

    C Pontius Nigrinus,

    Suet. Tib. 73.— Fem.:

    Nigrina,

    Mart. 4, 75; Inscr. Grut. 430, 3.

    Lewis & Short latin dictionary > Nigrinus

См. также в других словарях:

  • 430 av. J.-C. — 430 Années : 433 432 431   430  429 428 427 Décennies : 460 450 440   430  420 410 400 Siècles : VIe siècle …   Wikipédia en Français

  • 430 — Portal Geschichte | Portal Biografien | Aktuelle Ereignisse | Jahreskalender ◄ | 4. Jahrhundert | 5. Jahrhundert | 6. Jahrhundert | ► ◄ | 400er | 410er | 420er | 430er | 440er | 450er | 460er | ► ◄◄ | ◄ | 426 | 427 | 428 | …   Deutsch Wikipedia

  • 430 — Années : 427 428 429  430  431 432 433 Décennies : 400 410 420  430  440 450 460 Siècles : IVe siècle  Ve siècle …   Wikipédia en Français

  • 430-е — V век: 430 439 годы 410 е · 420 е 430 е 440 е · 450 е 430 · 431 · 432 · 433 · 434 · 435 · 436 · 437 · 438 · …   Википедия

  • -430 — Années : 433 432 431   430  429 428 427 Décennies : 460 450 440   430  420 410 400 Siècles : VIe siècle av. J.‑C.  …   Wikipédia en Français

  • 430-е до н. э. — V век до н. э.: 439 430 годы до н. э. 450 е · 440 е 430 е до н. э. 420 е · 410 е 439 до н. э. · 438 до н. э. · 437 до н. э. · 436 до н. э …   Википедия

  • 430 a. C. — Años: 433 a. C. 432 a. C. 431 a. C. – 430 a. C. – 429 a. C. 428 a. C. 427 a. C. Décadas: Años 460 a. C. Años 450 a. C. Años 440 a. C. – Años 430 a. C. – Años 420 a. C. Años 410 a. C. Años 400 a. C. Siglos …   Wikipedia Español

  • 430 — Años: 427 428 429 – 430 – 431 432 433 Décadas: Años 400 Años 410 Años 420 – Años 430 – Años 440 Años 450 Años 460 Siglos: Siglo IV – …   Wikipedia Español

  • 430 — yearbox in?= cp=4th century c=5th century cf=6th century yp1=427 yp2=428 yp3=429 year=430 ya1=431 ya2=432 ya3=433 dp3=400s dp2=410s dp1=420s d=430s dn1=440s dn2=450s dn3=460s NOTOC EventsBy PlaceAsia* Feng Ba abdicates as emperor of the Northern… …   Wikipedia

  • 430-53-5 — 1,1 dichloro 2 fluoroéthane 1,1 dichloro 2 fluoroéthane Général Nom IUPAC 1,1 dichloro 2 fluoroéthane …   Wikipédia en Français

  • 430 (число) — 430 Четыреста тридцать 427 · 428 · 429 · 430 · 431 · 432 · 433 400 · 410 · 420 · 430 · 440 · 450 · 460 Факторизация: Римская запись …   Википедия

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»