-
1 ten
(ta, to, ci, te) pron. 1. (z rzeczownikiem) this; (wcześniej wspomniany, odleglejszy) that- ci/te these; (wcześniej wspomniani, odleglejsi) those- ten mężczyzna/ta kobieta/to dziecko this man/woman/child- ci ludzie/te dzieci these people/children- w tym tygodniu/miesiącu/roku this week/month/year- w tę środę/niedzielę this Wednesday/Sunday- w tej chwili (obecnie) at the moment, at present- tego dnia that day- ten sam/ta sama/to samo the same- to ta sama kobieta it’s the same woman- to już nie ten sam człowiek he’s no longer the same man- wolę ten kolor od tego I prefer this colour to that one- ten wasz syn/samochód pot. that son/car of yours- ci z was/nich, którzy… those of you/them who…2. (zamiast rzeczownika) this/that one- „którą chcesz książkę?” – „tę” ‘which book do you want?’ – ‘this/that one’- ten niebieski the a. this/that blue one- te czerwone the a. these/those red ones- a ten to kto? and who’s this/that (man)?- opowiedziałam o tym Robertowi, a ten Annie I told Robert about it and Robert a. he told Anna- ten albo tamten one or the other- w tę i ową stronę this way and that way- dnia tego a tego on such-and-such a day3. (w zdaniach złożonych) ten, który… the one who/which…- ci, którzy… those who…- ten, który zwycięży the one who wins- jeden z tych filmów, które często pokazują w telewizji one of those films which are often shown on television- ta książka, którą wybrałem the book (that) I chose- te, które widzieliśmy those (that) we saw- ten, kto… he who…- kto szuka, ten znajdzie he who seeks shall find- tą odrobiną chleba, jaka została, nakarmili dzieci what little bread was left they gave to the children- nie ten, co trzeba the wrong one* * *pron( z rzeczownikiem) this; ( bez rzeczownika) this one; ( tamten) that* * *pron.ta, to, t-1. ( określa rzeczownik) this; coś w tym rodzaju l. guście something like this; tego roku this year; ten świat this world; mimo to nevertheless, all the same; poza tym apart from this, except this; ten sam the same one; tym razem this time; w tej chwili at present, at the moment, in this very moment; w te pędy pot. straightaway, at once; ta cała sprawa mi się nie podoba pot. I don't like the whole thing.2. ( zastępuje rzeczownik) this (one); i ten zły i ten niedobry both are no good; ten i ów this one and that one, this one and some other one; ten i ten this and that.3. ( nawiązuje do zdania podrzędnego) wobec tego so; w ten sposób (in) this way; ten, kto... he who...The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > ten
-
2 być
impf (jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są, byłem, byłeś, był, byliśmy, byliście, byli, będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą) Ⅰ vi 1. (istnieć, żyć) to be- jest wielu znanych aktorów there are many well known actors- nie ma nikogo, kto mógłby to zrobić there’s no one who could do it- czy jest Bóg, czy go nie ma? does God exist, or not?- był sobie kiedyś stary król there was a. lived once an old king- nie było cię jeszcze wtedy na świecie this was before you were born- myślę, więc jestem I think, therefore I am- być albo nie być to be or not to be- to dla nas być albo nie być this is our to be or not to be, this is our Waterloo- nie ma już dla niej ratunku nothing can save her now- jest wiele powodów do zadowolenia there’s good reason to be happy- nie ma powodu do obaw there is no reason a. need to worry- są sprawy, których nigdy nie zrozumiesz there are (certain) things that you’ll never understand- nie ma co płakać/gadać it’s no use crying/talking (about it)- nie ma co żałować (there’s) no need to be sorry- nie ma co a. czego żałować it’s no great loss- nie ma czemu się dziwić, że… it’s no surprise a. wonder that…- nie ma o co się kłócić there’s nothing to quarrel about- nie ma czym się martwić/czego się bać there’s nothing to worry about/to be afraid of- nie ma z czego być dumnym (it’s) nothing to be proud of- nie ma z czego się cieszyć/śmiać there’s nothing to rejoice/to laugh about- „dziękuję za podwiezienie” – „nie ma za co” ‘thanks for the lift’ – ‘don’t mention it’ a. ‘you’re welcome‘- „przepraszam, że panu przerwałem” – „nie ma za co” ‘sorry I interrupted you’ – ‘that’s all right’- już cię/was nie ma! off with you!2. (przebywać, znajdować się) to be- być w pracy/szkole to be at work/at school- być w teatrze/na koncercie to be at the theatre/at a concert- teraz wychodzę, ale będę w domu o piątej I’m going out now, but I’ll be home at five- dzisiaj nie ma go w biurze he’s not in the office today- w pokoju nikogo nie ma/nie było there is/was no-one in the room- jest już piąta, a jego jak nie ma, tak nie ma it’s already five, and he’s still not here a. there’s still no trace of him- „czy jest Robert?” – „nie, nie ma go, jest jeszcze w szkole” ‘is Robert in?’ – ‘no, he’s not, he’s still at school’- „są jeszcze bilety na ostatni seans?” – „niestety, już nie ma” ‘do you still have tickets for the last showing?’ – ‘sorry, all sold out’- czy będziesz jutro w domu? ‘will you be at home a. in home tomorrow?’- kiedy (ona) będzie znowu w Warszawie? when will she be in Warsaw again?- byłem wczoraj u Roberta/u babci I was at Robert’s/granny’s yesterday, I went to see Robert/granny yesterday- był przy narodzinach swojej córki he was present at the birth of his daughter- nigdy nie byłem w Rosji I’ve never been to Russia- „skąd jesteś?” – „(jestem) z Krakowa/Polski” ‘where are you from?’ – ‘(I’m) from Cracow/Poland’- „gdzie jesteś?” – „tutaj!” ‘where are you?’ – ‘(I’m) here!’- „jestem!” (przy odczytywaniu listy) ‘here!’, ‘present’- będąc w Londynie, odwiedziłem Annę when a. while I was in London I went to see Anna- biblioteka jest w budynku głównym the library is in the main building- w jednym pudełku jest dziesięć bateryjek there are ten batteries in a packet- w domu nie było nic do jedzenia there was nothing to eat at home a. in the house- co jest w tym pudle? what’s in this box?- gdzie jest moja książka/najbliższa apteka? where’s my book/the nearest chemist’s?- co jest dzisiaj na lunch? what’s for lunch today?- wczoraj na kolację był dorsz there was cod for dinner yesterday- „dużo masz tych ziemniaków?” – „oj, będzie” pot. ‘got a lot of those spuds?’ – ‘loads’ pot.- będzie, będzie, więcej się nie zmieści pot. that’s plenty a. that’ll do, there’s no room for any more3. (trwać, stawać się) to be- jest godzina druga po południu it’s two in the afternoon a. two p.m.- nie ma jeszcze szóstej rano it’s not yet six a.m.- zanim dotrzemy do domu, będzie ósma wieczorem/północ it’ll be eight p.m./midnight by the time we reach home- był maj it was in May- to było w grudniu 1999 it was in December 1999- to było dawno, dawno temu this was a long, long time ago- jest piękny ranek it’s a fine morning- jest mroźno/upalnie it’s nippy/hot- wczoraj był deszcz/mróz it was raining/freezing yesterday- ciekawe, czy jutro będzie pogoda I wonder if it’s going to be fine tomorrow- nie pamiętam dokładnie, to było dość dawno temu I can’t really remember, it was some time ago- z niego jeszcze coś będzie he’ll turn out all right- co z niego będzie? how will he turn out?, what will become of him?- będzie z niego dobry pracownik he’ll be a good worker- kuchmistrz to z ciebie nie będzie you’ll never make a chef- z tych kwiatów nic już nie będzie these flowers/plants have had it pot.- z naszych planów/wakacji nic nie będzie nothing will come of our plans/holidays- nic z tego nie będzie it’s hopeless- nic dobrego z tego nie będzie nothing good will come of it- tyle pracy i nic z tego nie ma (he’s done) so much work and nothing to show for it4. (odbywać się, zdarzać się) to be- koncert/egzamin jest jutro the concert/exam is tomorrow- zebranie było w sali konferencyjnej the meeting was (held) in the conference room- jutro nie będzie a. nie ma lekcji there are no classes tomorrow- był do ciebie telefon there was a phone call for you- czy były do mnie jakieś telefony? has anyone called me?- był wypadek w kopalni there was an accident in the mine- co będzie, jeśli nie zdasz egzaminu? what’s going to happen if you fail the exam?- co będzie, jeśli ktoś nas zobaczy? supposing a. what if someone sees us?- nie martw się, wszystko będzie dobrze don’t worry, it’ll be a. it’s going to be fine- w życiu bywa rozmaicie you never know what life may bring- opowiedziałem jej wszystko, tak jak było I told her everything just as it happened- co ci/jej jest? what’s the matter with you/her?- coś mi/jemu jest something’s the matter with me/him- czy jemu coś jest? is anything the matter with him?- nic mu nie będzie, to tylko przeziębienie he’ll be fine, it’s only a cold5. (uczestniczyć, uczęszczać) to be- być na weselu/zebraniu to be at a wedding/meeting- wczoraj byliśmy na przyjęciu we were at a reception yesterday- być w liceum/na uniwersytecie to be at secondary school/at university- być na studiach to be a student a. at college- być na prawie/medycynie to study law/medicine- był na trzecim roku anglistyki he was in his third year in the English department- być na kursie komputerowym to be on a computer course- być na wojnie to go to war6. (przybyć) to be, to come- być pierwszym/drugim to be the first/second to arrive- był na mecie trzeci he came third- czy był już listonosz? has the postman been a. come yet?7. (znajdować się w jakimś stanie) to be- być pod urokiem/wrażeniem kogoś/czegoś to be charmed/impressed by sb/sth- być pod wpływem kogoś/czegoś to be under the influence of sb/sth- prowadzić samochód, będąc pod wpływem alkoholu to drive while under the influence of alcohol- być w ciąży to be pregnant- być w dobrym/złym humorze to be in a good/bad mood- nie być w nastroju do zabawy not to feel like going out a. partying- być w doskonałej formie to be in excellent form a. in fine fettle- być w strachu to be scared- być w rozpaczy to be in despair- bądźmy dobrej myśli let’s hope for the best- jestem przed obiadem I haven’t had my lunch yet- jestem już po śniadaniu I’ve already had breakfast- był siedem lat po studiach he had graduated seven years earlier- być po kielichu/po paru kieliszkach pot. to have had a drop/a few euf.- być na diecie to be on a diet- być na kaszce a. kleiku to be on a diet of gruel- być na emeryturze/rencie to be on a pension- sukienka jest do kolan the dress is knee-length- wody było do kostek the water was ankle-deep- firanka była do połowy okna the net curtain reached halfway down the window- chwila nieuwagi i było po wazonie one unguarded moment and the vase was smashed to pieces- jest już po nim/nas! it’s curtains for him/us! pot.- jeszcze chwila i byłoby po mnie another instant and it would have been curtains for me a. would have been all up with me pot.Ⅱ v aux. 1. (łącznik w orzeczeniu złożonym) to be- być nauczycielem/malarzem to be a teacher/painter- kiedy dorosnę, będę aktorem when I grow up, I’ll be an actor- być Polakiem/Duńczykiem to be Polish/Danish- borsuk jest drapieżnikiem the badger is a predator- nie bądź dzieckiem! don’t be childish a. such a child!- jestem Anna Kowalska I’m Anna Kowalska- „cześć, to ty jesteś Robert?” – „nie, jestem Adam” ‘hi, are you Robert? a. you’re Robert, are you?’ – ‘no, I’m Adam’- co to jest – ma cztery nogi i robi „miau”? what (is it that) has four legs and says ‘miaow’?- była wysoka/niska she was tall/short- jest autorką cenioną przez wszystkich she’s an author appreciated by all a. everybody- mój dziadek był podobno bardzo przystojnym mężczyzną my grandfather is said to have been a very handsome man- wciąż jest taka, jaką była za młodu she’s still her old self- kwiaty były żółte i czerwone the flowers were yellow and red- pizza była całkiem dobra the pizza was quite good- pojemnik był z drewna/plastiku the container was made of wood/plastic- z tych listewek byłby ładny latawiec these slats could make a fine kite- wszystko to były jedynie domysły it was all only conjecture- czyj jest ten samochód? whose car is this?, who does this car belong to?- ta książka jest jej/Adama this book is hers/Adam’s, this is her/Adam’s book- żona była dla niego wszystkim his wife was everything to him- nie naśladuj innych, bądź sobą don’t imitate others, be yourself- ta zupa jest zimna this soup is cold- Maria jest niewidoma Maria is blind- jesteś głodny? are you hungry?- Robert jest żonaty/rozwiedziony Robert is married/divorced- są małżeństwem od dziesięciu lat they’ve been married for ten years- bądź dla niej miły be nice to her- bądź tak dobry a. uprzejmy would you mind- bądź tak miły i otwórz okno would you mind opening the window?- czy byłaby pani uprzejma podać mi sól would you be kind enough a. would you be so kind as to pass me the salt?- nie bądź głupi! don’t be a fool!- cicho bądź! be quiet!- być w kapeluszu/kaloszach/spodniach to be wearing a hat/rubber boots/trousers- była w zielonym żakiecie/czarnym berecie she was wearing a green jacket/black beret, she had a green jacket/black beret on- być za kimś/czymś (opowiadać się) to support sb/sth, to be for sb/sth- byłem za tym, żeby nikomu nic nie mówić I was for not telling anyone anything- dwa razy dwa jest cztery two times two is four2. (w stronie biernej) artykuł jest dobrze napisany the article is well written- ściany pokoju były pomalowane na różowo the walls of the room were painted pink- dzieci, które są maltretowane przez rodziców children who are abused by their parents- tak jest napisane w gazecie that’s what it says in the paper- samochód będzie naprawiony jutro the car will be repaired by tomorrow- to musi być zrobione do czwartku this must be done by Thursday- sukienka była uszyta z czarnej wełenki the dress was made of black wool3. (w czasie przyszłym złożonym) shall, will- będzie pamiętał a. pamiętać tę scenę przez cały życie he will remember this scene all his life- będziemy długo go wspominali a. wspominać we shall a. will long remember him4. przest. (w czasie zaprzeszłym) w Krakowie mieszkał był przed trzema laty he would have been living a. was living in Cracow three years ago 5. (w trybie warunkowym) byłbym napisał a. napisałbym był do ciebie, gdybym znał twój adres I would have written to you, had I known your address a. if I had known your address- co by się było stało, gdyby nie jego pomoc what would have happened if it hadn’t been for his help- byłaby spadła ze schodów (omal nie) she almost fell down the stairs- byłbym zapomniał! zabierz ze sobą śpiwór I almost a. nearly forgot! take a sleeping bag with you6. (w zwrotach nieosobowych) było już późno it was already late- jest dopiero wpół do ósmej it’s only half past seven- nie było co jeść there was nothing to eat- za ciepło będzie ci w tym swetrze you’ll be too hot in this jumper- byłoby przyjemnie zjeść razem obiad it would be nice to have lunch together- wychodzić po zmierzchu było niebezpiecznie it was dangerous going out after dark- nie kupić tego mieszkania będzie niewybaczalnym błędem not to buy that a. the flat would be an inexcusable mistake- z chorym było źle/coraz gorzej the patient was bad/getting worse- z dziadkiem jest nienajlepiej grandfather is poorly- wszystko będzie na niego he’ll get all the blame- żeby nie było na mnie I don’t want to get the blame- na imię było jej Maria her name was Maria- było dobrze po północy it was well after midnight- będzie z godzinę/trzy lata temu an hour or so/some three years ago- będzie kwadrans jak wyszedł he must have left fifteen minutes or so ago, it’s been fifteen minutes or so since he left- do najbliższego sklepu będzie ze trzy kilometry it’s a good three kilometres to the nearest shop- nie ma tu gdzie usiąść there’s nowhere here to sit- w tym mieście na ma dokąd pójść wieczorem there’s nowhere to go at night in this town- nie ma komu posprzątać/zrobić zakupy there’s no-one to clean/to do shopping- nie ma z kim się bawić there’s no-one to play with7. (z czasownikami niewłaściwymi) to be- trzeba było coś z tym zrobić something had to be done about it- trzeba było od razu tak mówić why didn’t you say so in the first place?- czytać można było tylko przy świecach one could read only by candlelight- jest gorzej niż można było przypuszczać it’s worse than might have been expected■ bądź zdrów! (pożegnanie) goodbye!, take care!- być bez forsy/przy forsie pot. to be penniless/flush pot.- być do niczego (bezużyteczny) [osoba, przedmiot] to be useless a. no good; (chory, słaby) [osoba] to be poorly a. out of sorts- być może perhaps, maybe- być może nam się uda perhaps we’ll succeed- być może a. może być, że… it may happen that…- być niczym [osoba] to be a nobody- znałem ją, kiedy jeszcze była nikim I knew her when she was still a nobody- być przy nadziei a. być w poważnym a. odmiennym a. błogosławionym stanie książk. to be in an interesting condition a. in the family way przest.; to have a bun in the oven euf., pot.- było nie było (tak czy owak) when all’s said and done, after all; (niech się dzieje co chce) come what may, be that as it may- było nie było, to już ćwierć wieku od naszego ślubu when all’s said and done a. after all, it’s twenty-five years since we got married- było nie było, idę pogadać z szefem o podwyżce come what may, I’m going to the boss to talk about a rise- było siedzieć w domu/nie pożyczać mu pieniędzy pot. serves you right, you should have stayed at home/shouldn’t have lent him money- było nic mu nie mówić you should have told him nothing- co będzie, to będzie whatever will be, will be- co było, to było let bygones be bygones- co jest? pot. what’s up? pot.- co jest, do jasnej cholery? dlaczego nikt nie otwiera? what the hell’s going on? – why doesn’t anyone open the door? pot.- co jest? przyjacielowi paru groszy żałujesz? what’s wrong? – can’t spare a friend a few pence? pot.- coś w tym jest a. coś w tym musi być there must be something in it- coś w tym musi być, że wszyscy dyrektorzy będą na tym zebraniu there must be something in it, if all the directors are going to the meeting- jakoś to będzie things’ll a. it’ll work out somehow pot.- nie ma co, trzeba brać się do roboty oh well, time to do some work- nie ma co! well, well!- mieszkanie, nie ma co, widne i ustawne well, well, not a bad flat, airy and well laid out- ładnie się spisałeś, nie ma co! iron. well, well, you’ve done it now, haven’t you!- nie ma (to) jak kuchnia domowa/kieliszek zimnej wódki nothing beats a. you can’t beat home cooking/a glass of cold vodka- nie ma (to) jak muzyka klasyczna give me classical music every time- nie ma to jak wakacje! there’s nothing like a holiday!- nie może być! (niedowierzanie) I don’t believe it!, you don’t say!- niech będzie! oh well!- niech ci/wam będzie! have it your own way!- niech mu/jej będzie! let him/her have his/her own way!- niech tak będzie! (zgoda) so be it!- tak jest! (owszem) (that’s) right!- „to jest pańskie ostatnie słowo” – „tak jest, ostatnie” ‘is that your final word?’ – ‘yes, it is’, ‘that’s right’- tak jest, panie pułkowniku/generale! Wojsk. yes, sir!- to jest książk. that is, that is to say- główne gałęzie przemysłu, to jest górnictwo i hutnictwo the main branches of industry, that is (to say) mining and metallurgy* * *(jestem, jesteś); pl jesteśmy; pl jesteście; pl są; imp bądź; pt był, była, byli; sg fut będę; sg fut; będziesz; vijestem! — present!, here!
jest ciepło/zimno — it's warm/cold
jest mi zimno/przykro — I'm cold/sorry
będę pamiętać lub pamiętał — I will remember
co będzie, jeśli nie przyjdą? — what will happen if they don't come?
nie może być! — this lub it can't be!
tak jest! — yes, sir!
jestem za +instr /przeciw być — +dat I am for/against
* * *I.być1ipf.1. (= znajdować się w jakimś stanie l. miejscu) be; (= istnieć) exist, be there; być na diecie be on a diet; być na emeryturze be retired; jestem po robocie I'm finished l. done with work (for today); pewnego razu był sobie król... once upon a time there lived a king...; w ogrodzie były róże there were roses in the garden; w Galaktyce są miliardy gwiazd there are billions of stars in the Galaxy; ile ich jest? how many of them are there?; być w kinie be at the theater; być na wycieczce be on a trip; być w Warszawie be in Warsaw; być u babci na wsi be at grandma's house in the country; być z kimś sam na sam be one on one with sb; od świtu jestem na nogach I have been on my feet all day; Ewa jest na ostatnich nogach Eva is ready to drop l. dead on her feet; jesteś na drodze do zawału you are on the road to a heart attack; wszystko jest na swoim miejscu everything is in its place; to było nie na miejscu that was out of line; być na ustach całego miasteczka be on the lips of everyone in town; być jedną nogą na tamtym świecie have one foot in the grave; co dzisiaj będzie na obiad? what's for supper today?; wszystko jest pod ręką we have everything right at hand; być u steru przen. be at the wheel; no to jestem w domu (= zrozumiałem) that hits home; być w latach l. w leciech be up in one's years; być w sile wieku be in one's prime; być w opałach be in a bind; teraz wszystko jest w twoich rękach now everything is in your hands l. up to you; być w siódmym niebie be in seventh heaven; być w swoim żywiole be in one's element; być na zebraniu be at a meeting; być na wojnie be (fighting) in a war; być na studiach be at college; być na anglistyce be in the English Department; nigdy nie byłem w Chicago I've never been to Chicago; Adam jest pod pantoflem swojej żony Adam is henpecked; być nie w sosie be in a bad mood; jest gaz i woda we have gas and water; jestem takiego samego zdania I'm of the same opinion; jestem dobrej myśli I'm hoping for the best; jest mi u ciebie tak dobrze I feel so good at your place; jest mi głupio I feel stupid; to jest do niczego it's no good; być górą be on top; to nie jest czas po temu this is not the time for that; to nie jest mi na rękę this is inconvenient (for me); to nie jest po mojej myśli that's not what I intended l. what I had in mind; jestem pod wrażeniem I'm impressed; jestem bez pieniędzy I'm broke; jestem w ciąży I'm pregnant; Ewa jest przy nadziei przest. Eva is in the family way; jestem na służbie I'm on duty; byliśmy na spacerze we were taking a walk; dobrze wiesz, że jesteś na mojej łasce you know fully well that you're at my mercy; czy jesteś w stanie mnie zrozumieć? are you able to understand me?; jestem w dobrym humorze I'm in a good mood; byliśmy w kłopocie, co zrobić z... we couldn't figure out what to do with...; Ewa przez moment była w rozterce for a moment Ewa was in a dilemma; Ewa jest z Adamem w przyjaźni Ewa is friends with Adam; po czyjej jesteś stronie? whose side are you on?; Adam jest w porządku Adam is OK l. alright; to nie jest w moim guście that's not my style; jestem na bakier z gramatyką I haven't a clue about grammar; z teściową jestem na złej stopie I'm on bad terms with my mother-in-law; z prezesem jestem na ty I'm on a first name basis with the president; jestem za reformą I'm for the reform; oni są z sobą za pan brat they are on familiar terms; jestem z Ewą po słowie przest. I'm engaged to Eve.2. ( część orzeczenia imiennego) jestem studentem I am a student; byłam piosenkarką I was a singer; będę generałem I will be a general; ta dziewczyna jest ładna that girl is pretty; samochód jest ojca that's father's car; ten długopis nie jest mój this pen isn't mine; bądź zdrów! get well!; jesteś dla mnie niczym! you mean nothing to me; on nie był sobą he wasn't himself; dwa razy dwa jest cztery two plus two is l. equals four.3. ( w zdaniach bezosobowych) (= zdarzać się) jest piękny dzień it's a beautiful day; był kwiecień it was April; było to dość dawno it was l. happened quite a long time ago; był do ciebie telefon you had a call; było już późno it was getting late; nie ma co jeść there's nothing to eat; będzie z godzinę temu, jak... it's been an hour since...; a co będzie ze mną? what will happen to me?; ciekaw jestem, co z niego będzie I'm curious (about) what will become of him; jeżeli tak jest if it is so; być może maybe, perhaps; co będzie, to będzie come what may; co było, to było let bygones be bygones; jakoś to (w końcu) będzie thing's will turn out fine (in the end); co ci jest? what's wrong l. the matter with you?; z tej mąki nie będzie chleba it's hopeless; nie może być that's impossible; jest już po nim it's too late for him; he's done for; he's a goner l. a has-been; co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr what's done is done; tak jest! exactly!, precisely!, that's right; wojsk. yes, sir!; to jest (= czyli) that is; było nie było whatever happens; no matter what (happens).II.być2ipf.1. tylko będę będziesz itd. ( w formach czasu przyszłego) will (be); będę pamiętał o tym I'll remember that; dzieci będą w ogrodzie the kids will be in the garden; będziemy śpiewać kolędy we're going to sing carols.2. ( w formach strony biernej) dom był sprzedany za... the house was sold for...; jesteś obserwowany you are being watched; droga jest już naprawiona the road has been repaired.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > być
-
3 to
Ⅰ pron. 1. (zamiast podmiotu, dopełnienia) it; (nie tamto) this- „co to jest?” – „to jest książka” ‘what’s this/that?’ – ‘it’s a book’- kto to? who’s this/that?- i co ty na to? (and) what do you say to that?- to mi się nie podoba I don’t like it- daj mi to give that/it to me- to ma być małżeństwo? you call this a marriage?- co to ma znaczyć? what’s that supposed to mean?- to są poważne sprawy these are serious issues- było to w piątek it was on a Friday- to, co się później działo, trudno wyjaśnić what happened next is hard to explain- nie znalazła tego, czego szukała she didn’t find what she was looking for- to, z kim i dokąd chodzę, jest moją sprawą where I go and who (I go) with is my affair- nie troszczy się o to, czy będzie miał za co utrzymać rodzinę he doesn’t care about whether he’ll be able to provide for his family- boleli nad tym, że nie mogli nam pomóc they were sorry they couldn’t help us- zawsze marzyłam o tym, żeby być chłopcem I always dreamed of being a boy2. (zamiast czasownika) Ziemia to planeta the Earth is a planet- czas to pieniądz time is money- lwy to drapieżniki lions are predators- oglądanie telewizji to strata czasu watching television is a waste of time- żyć to pracować to live is a. means to work- sześć i osiem to czternaście six and eight is fourteen- chłopcy to chłopcy boys will be boys- wojna to wojna war is war- to miło z pana strony that’s (very) nice of you- to fajnie, że przyszedłeś pot. it’s great to see you a. that you made it pot.3. euf. (seks) it euf., pot.; (narządy płciowe) sex euf., pot. Ⅱ part. (ekspresywne) a to (dopiero) pech! what bad a. rotten luck!- a to z jakiej racji? and why is that exactly?; why is that, pray? iron.- a czemu to taka smutna? why are you so sad?- kogo to ja widzę? well, well, what a surprise!- a bo to ja wiem? how should a. would I know?- no to co z tego? well, what of it?- a to się wszyscy zdziwią! that’ll surprise them!- podobno to Stefan dostał nagrodę, nie Maria apparently it was Stefan who got the prize, not MariaⅢ conj. 1. (w konstrukcjach współrzędnych) (on) ma pieniądze, to je wydaje he’s got money, so he spends it- poszukaj, to znajdziesz look for it and you’ll find it- byłem w tym roku na południu Europy, to jest w Grecji i we Włoszech I was in southern Europe this year, that’s to say Greece and Italy- przeprosiłem ją, to znaczy niezupełnie przeprosiłem, próbowałem tylko I apologized to her, that is not exactly apologized, but I tried to2. (w zdaniach warunkowych) kiedy ma czas, to się z nią spotyka when s/he has time s/he sees her- gdybyś czegoś potrzebował, to napisz write if you need anything- skoro tak mówię, to wiem I (should) know what I’m saying- nie chcesz, to nie, sam to zjem if you don’t want it, too bad – I’ll have it- przyjdzie to przyjdzie, a jak nie przyjdzie – też dobrze if he comes, he comes, if he doesn’t, he doesn’t- to bladł, to czerwieniał he went white and red by turns■ ni to, ni sio a. ni to, ni owo neither one thing nor the other- ni z tego, ni z owego all of a sudden- to i owo this and that- gawędzili o tym i owym they talked about this and that- skarżą się, że tego, tamtego im brak they complain about not having this or that- to jest to! that’s it! a. what we’re looking for!* * *1. pron( zaimek wskazujący) thisto jest lampa — this lub it is a lamp
co/kto to jest? — what's/who's this?
to mi się podoba, a tamto nie — I like this one, but I don't like that one ( w funkcji ekspresywnej)
2. conjjak to? — how so?, how come?
jeśli chcesz, to idź — go if you like
3. invgdybyś czegoś potrzebował, to zadzwoń — call if you (should) need anything
czas to pieniądz — time is money* * *I.to1a.zob. ten.II.to2pron.indecl.1. ( zastępuje podmiot) it; to nic it's nothing; to prawda it's true; to tutaj it's here; to ty? is that you?; kto to? who is it?, who's this?; (= kto tam?) who's that?; to jest to! this is it!; otóż to! exactly!; that's (just) it!conj.chcesz, to idź go if you like; jak skończysz, to posprzątaj clean up when you finish; co jeden, to głupszy each one is more stupid than the other; co kraj, to obyczaj other countries other laws, every country has its habits/customs; co wstał, to się przewrócił every time he got up, he (instantly) fell; co to, to nie! no way!; jak nie, to nie if no, fine; jeśli przyjdzie, to nie otwieraj if he comes, don't open; oglądała to jeden, to drugi palec she was watching (now) one finger then another one; przyszedł wieczorem, to jest około szóstej he came in the evening, that is around six.particle( o charakterze ekspresywnym) to ci bezczelność! what cheek!; to ci (dopiero) pech! bad l. tough luck!; co to za łobuz! what a rascal!; no to co (z tego)? so what?The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > to
-
4 co
Ⅰ pron. 1. (w pytaniach) what- co to (jest)? what’s this/that?- co jest na górze? what’s upstairs?- co robisz? what are you doing?- co mi kupiłaś? what did you buy for me?- co się dzieje? what’s going on a. happening?- co ci po tym? what do you need it for?- o co chodzi? what’s the problem a. matter?, what’s going on?- w co się ubierzesz? what are you going to wear?- czego szukasz? what are you looking for?- czego on chciał? what did he want?- czego a. copot. chcesz w zamian? what do you want in exchange?- do czego służy ten guzik? what is this button for?- z czego jest ta koszula? what is this shirt made of?- czemu się tak przyglądasz? what are you looking at?- czym mam otworzyć tę puszkę? what shall I open this tin with?- czym żywią się wieloryby? what do whales feed on?- czym to się skończy? how will it (all) end?- o czym oni mówią? what are they talking about?- co to za maszyna? what’s this/that machine?- co to za kamień? what kind of stone is this?- co ty na to? what do you say a. think?- co u ciebie? how are you?, what’s new?, how’s life (treating you)?- co z tobą? źle się czujesz? what’s wrong (with you)?, don’t you feel well?- psa zabierzemy ze sobą, ale co z kotem? we can take the dog with us, but what about the cat?- co z tego? a. no to co? what of a. about it? pot.- co z tego, że kocha? so he’s in love, so what? pot.- co on, oszalał, żeby tyle forsy przepuścić! pot. he must be mad blowing all that money pot.- czego tam nie ma na strychu! there are all sorts of things in the attic- czym to on w życiu nie był! he’s done all sorts of things in life- co ty mi tu przyniosłeś? what on earth have you brought me?- po co a. na co? what for?- po co jedziesz do Krakowa? what are you going to Cracow for?- na co ci ten scyzoryk? what do you need this penknife for?- i na co wam to było? what did you have to (go and) do that for?- czego tam poszłaś? pot. what did you go there for?- czemu płaczesz? what are you crying for?- czemu nie? why not?- „idziesz z nami?” – „czemu nie” ‘are you coming with us?’ – ‘why not?’2. (w mowie zależnej) what- powiedz, co chcesz na śniadanie tell me what you want for breakfast- zapytaj go, co zrobił z nożyczkami ask him what he’s done with the scissors- dobrze byłoby wiedzieć, o co właściwie mu chodzi it would be good to know what he really wants- przysłuchiwał się, o czym rozmawiają he was listening in on their conversation- nie wiem, co to była za ryba I don’t know what kind of fish it was- nie rozumiem, po co tu przyszedł I don’t understand why he came here a. what he came here for- powiem mu jutro, co i jak I’ll tell him tomorrow what’s what- wiesz co?… (do) you know what?… pot., (I’ll) tell you what… pot.3. (w zdaniu podrzędnym zawężającym) that- wszystko to, co chciał zrobić everything (that) he wanted to do- mam coś, co cię zainteresuje I’ve got something that’ll interest you- nie zrobiłam nic, czego musiałabym się wstydzić I did nothing (that) I ought to be ashamed of- rób, co chcesz do what you want- czym była kiedyś łacina, tym stał się dziś język angielski what Latin was once, English is today- co jest naprawdę nieznośne, to myśl, że… what is really maddening is the thought that…- z czego będziemy żyć, to mój kłopot what we’re going to live on is my problem- co się stało, to się nie odstanie what’s done is done4. (w zdaniu podrzędnym rozwijającym) which- powiedział, że pożyczył mi pieniądze, co nie było prawdą he said he had lent me some money, which wasn’t true- zdał ostatni egzamin, czym bardzo ucieszył rodziców he passed the last exam, which made his parents very happy5. (ile, jak, jaki) as- on ma tyle samo wrogów, co przyjaciół he has as many enemies as he has friends- zatrudniamy tyle samo pracowników, co rok temu we employ as many people as we did a year ago- mam dwa razy tyle pracy, co ty I have twice as much work as you (have)- kapelusz tego samego koloru, co płaszcz a hat the same colour as the coat- mieszkam w tym samym domu, co on I live in the same building as he does- rodzice tyle go widywali, co na obiedzie his parents only saw him at dinner time6. pot. (kto, który) who- ktoś, co nigdy nie był w wojsku someone who has never been in the army- znam kogoś, co to chętnie zrobi I know someone who’ll be glad to do it- gdzie się podział ten chłopak, co u was mieszkał? what happened to the boy who used to live with you?- wiesz, co ty dla niego jesteś? do you know what you are to him?- ten młyn, co to w nim teraz jest hotel that mill that’s a hotel now7. pot. (dlaczego, w jakim celu) why- co się tak kręcisz? why can’t you sit still?- co tak wcześnie wstałaś? why did you get up so early?- coś taki wesoły? why are you so cheerful?, what are you so cheerful about?8. (w wyrażeniach emfatycznych) what (a)- co to za dureń z niego! what a clown he is! pejor.- co za niespodzianka! what a surprise!- nie masz pojęcia, co to za rozkosz! you’ve no idea what a delight it isⅡ praep. every- co dzień/sobota every day/Saturday- co dziesięć minut/dwa tygodnie every ten minutes/two weeks- przystawał co krok he stopped with each a. every step- co jakiś czas tu zagląda, żeby sprawdzić, co robimy he looks in every now and then to check on us- opuszczał co drugą stronę he was skipping every other pageⅢ adv. (bardziej) co ciekawsze fragmenty/książki some of the more interesting sections/books- co wytrwalsi zostali do końca sztuki only the most persevering stayed till the end of the playⅣ conj. (jak) as- (ona) pracuje w tej samej firmie co ja she works for the same company as me- ten sam/to samo co zawsze the same as always- taki sam jadłospis co przed tygodniem the same menu as a week ago- to już nie ten człowiek, co dawniej he’s not the man he used to be- jest równie inteligentny, co przebiegły he’s as intelligent as he is crafty- mogła mieć równie dobrze trzydzieści co czterdzieści lat she could just as well have been thirty as forty- co ciekawe/dziwne… what’s interesting/strange…- co gorsza… what’s worse…- co więcej… what’s more…Ⅴ part. pot. (jako równoważnik zdania) boisz się, co? you’re afraid, eh? pot.- ale ona urosła, co? she’s really grown, hasn’t she?- będziemy w kontakcie, co? we’ll be in touch, right? pot.- miłe dzieciaki, co nie? nice kids, eh? pot.- nie poznajesz mnie, co? you don’t recognize me, do you?- wszyscy gdzieś jadą na wykacje, a my co? everyone’s going somewhere on holiday, and what about us?- kto cię tu wpuścił, co? who let you in, eh? pot.- i co, zdałeś egzamin? well, did you pass (the exam)?- co ty, chcesz oberwać od ojca? you don’t want to get it from your father, do you? pot.- a ty co? dzwonka nie słyszałeś? what are you doing? – didn’t you hear the bell?Ⅵ co do praep. 1. (jeśli chodzi o) as for, as far as [sb/sth] is concerned- co do mnie, nigdy w horoskopy nie wierzyłem as for me, I’ve never believed in horoscopes- co do pańskiego artykułu… as for your article…, as far as your article is concerned…2. (w sprawie) regarding, concerning- mamy zastrzeżenia co do ostatniej partii towaru we have some reservations regarding the last consignment- jego uwagi co do nowelizacji ustawy his remarks regarding a. concerning the amendment of the law3. (pod względem) regarding, concerning- ustalenia co do zakresu prac details regarding a. concerning the scope of the work- druga co do wielkości partia polityczna the second largest party- dziesiąte co do wielkości państwo świata the world’s tenth largest state4. (dokładnie) to- co do godziny/dnia to the hour/day- o siódmej co do minuty at seven o’clock sharp- przyszedł punktualnie co do minuty he came a. arrived right on the dot pot.- oddał mi wszystko co do grosza he gave me back every single penny- powtórzyła wszystko co do słowa she repeated everything word for word- zginęli wszyscy co do jednego not one of them survivedⅦ co…, (to) … conj. 1. (ile razy) each time- co wstawał, robiło mu się słabo each time he got up, he felt faint- co otworzył gazetę, wszędzie o Iraku every time he opened a newspaper, there was something about Iraq- co strzelił, to chybił every time he fired, he missed- co wspiął się wyżej, to zsuwał się each time he climbed up, he slipped down again- co premiera, to sukces each new production is/was a success2. (dla podkreślenia) co praca, to praca work is work (after all)- co chłop, to chłop you can’t beat a man (about the place)- co głowa, to głowa you can’t beat good brains- co prawda, to prawda I’ll second that- co dyrektor, to nie zwykły robotnik a director’s not just any workerⅧ czym…, tym… conj. kryt. czym starszy, tym głupszy the older he gets, the more foolish he becomes- czym większy przywódca, tym groźniejszy jego upadek the greater the leader, the further he has to fall■ a co tam what do I care?, what does it matter?- chciała pokazać, co to nie ona she wanted to show what she was made of- co jak co, ale ciasto robisz pyszne say what you like, but you make delicious cake- czego jak czego, ale pieniędzy im nie brakuje whatever they’re short of, it’s not money- co najmniej at least- co najwyżej at most- co to, to nie! pot. that’s out of the question!; no way! pot.- co (proszę)? pot. (w odpowiedzi) what?- „Adam!” – „co?” ‘Adam!’ – ‘what?’- „jesteś tam?” – „a co?” ‘are you there?’ – ‘what do you want?’- co (takiego)? (wyrażające zdziwienie) what?, really?- goście dopiero co wyjechali the guests have not long gone, the guests have only just left* * *1. pron( w pytaniach) whatto drzewo, co rośnie koło domu — the tree that grows by the house
wspominał tych, co odeszli — he remembered those who had left
zdałem egzamin, co wszystkich zaskoczyło — I passed the exam, which surprised everybody
co się stało, to się nie odstanie — what's done cannot be undone ( w równoważnikach zdań)
rób, co chcesz — do what you want
co niemiara — in abundance, (pot: cokolwiek) anything
2. partjeśli co, daj mi znać — get in touch at the slightest thing
co najwyżej — at (the) mostco gorsza — what's worse, worse still
co więcej — what's more, furthermore
co chwila/krok — every lub each minute/step
co drugi/trzeci — every second/third
co do (+gen) — ( odnośnie do) as to, as for
3. conjco do mnie — as far as I am concerned, ( dokładnie) (exact) to
4. advco strzelił, to chybił — every time he shot he missed
(pot: dlaczego) why* * *copron.1. ( zastępuje rzeczowniki) what; rób, co chcesz do what you want; czego (znowu) chcesz? what do you want (now)?; zwł. z irytacją what is it that you want (now)?; co to będzie? (= co chcesz zrobić?) what is it going to be?, what'll it be?; (= co się stanie?) what'll happen?; po co? what for?; byle co anything; Bóg wie co God knows what; diabli wiedzą co only the Devil knows; co to, to nie I won't have that; jeszcze czego! anything else?, what('s) next?; bądź co bądź anyway; w czym rzecz what's the matter; w razie czego (just) in case, if need(s) be; jak przyjdzie co do czego when the chips are down; nie ma co! there is no point; co komu do tego? it is none of anybody's business, why should it be anyone's business?, why should they care?; co mi tam! I don't care, I couldn't care less, who cares?; co będzie, to będzie happen what may; będzie co ma być what is to be, will be; what must be, must be; what will be, will be; co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr let bygones be bygones; co z oczu, to z serca out of sight, out of mind; co się stało, to się nie odstanie what's been done cannot be undone, let bygones be bygones; co za dużo, to niezdrowo too much of a good thing, too much breaks the bag; co się odwlecze, to nie uciecze there is luck in leisure; co ma wisieć, nie utonie he that is born to be hanged shall never be drowned, if you're born to be hanged then you'll never be drowned; co nagle, to po diable haste makes waste; czym chata bogata, tym rada what's mine is yours; co ma piernik do wiatraka what do these two things have in common?, it is quite beside the point.2. (jako zaimek względny, głównie w pytaniach i zdaniach złożonych) co tchu at full l. top speed, in all haste; tyle, co kot napłakał next to nothing; co do grosza not a penny less, not a penny more; tyle pomoże, co umarłemu kadzidło it won't do any good, it won't help at all.conj.( rozpoczyna zdanie podrzędne) which.part.1. ( wyraża powtarzalność) every; co krok every step; co godzina/co chwila/co miesiąc/co roku every hour/every moment/every month/every year; co prawda admittedly; co prawda, to prawda you're right; co rusz every moment, every time; na co dzień every day; co i raz pot. every moment, every time; co kraj, to obyczaj every country has its customs; every land has its own law; so many countries, so many customs.2. ( wzmacnia przysłówki) what, still; co gorsza what's worse, worse still; co więcej what's more; co dwie głowy, to nie jedna two heads are better than one.3. (wyraża pytanie o przyczynę, cel) why; co się tak długo zastanawiasz? why have you been dwelling on it so long?The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > co
-
5 oto
książk. Ⅰ pron. here- oto jestem here I am- oto mój paszport here’s a. this is my passport- i oto stanął w drzwiach and there he was, standing in the doorwayⅡ part. 1. (przed zaimkiem pytajnym) oto co/dlaczego that’s what/why 2. (wzmacniające) w taki oto sposób (in) this way- kupiłam ci tę oto koszulę I bought you this shirt- dwie płyty – oto jej cały dorobek two CDs – that’s her entire output- tyle oto są warte jej obietnice this is what her promises are worth* * *partoto wszystko, co wiem — that's all I know
* * *particle1. here (is l. are); oto on/ona (we własnej osobie) here he/she is (as large as life).2. (= mianowicie) here; ten/te oto this/these... here; nabyłem tę papugę w tym oto sklepie I purchased that parrot from this very shop.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > oto
-
6 p|ora
Ⅰ f 1. (część dnia, roku) time; (okres) season- pora dnia a time of the day- cztery pory roku the four seasons- o tej porze dnia/roku at this time of the day/year- jest ciepło jak na tę porę roku it’s warm for this time of the year- możesz dzwonić o każdej porze dnia i nocy you can call at any time of the day or night- pora udoju/karmienia milking/feeding time- pora śniadania/kolacji breakfast/supper time- w porze obiadowej at lunchtime- w porze popołudniowej in the afternoon- pora deszczowa the rainy season- w porze lęgowej/godowej during the hatching/mating season- letnią/zimową porą książk. in the summertime/wintertime- nigdy nie wstaję o tak wczesnej porze I never get up this early in the morning- od tej pory będę uważał from now on I’ll be more careful- od tej a. tamtej pory go nie widziałem I haven’t seen him since then- nigdy do tej pory tu nie byłem I haven’t been here before2. (moment) time- najlepsza/najgorsza pora na spacer the best/worst time to go for a walk- to nie jest (odpowiednia) pora na żarty this is no time for jokes- nadeszła pora, żeby… the time has come to…- pora spać! it’s time for bed a. it’s bedtime!- pora na obiad! it’s time for dinner a. it’s dinnertime!- na mnie już pora I must be off now- pora już, żeby ludzie to zrozumieli it’s time people realized it- najwyższa pora, żeby wyszła za mąż it’s high time for her to get married- przyszliście w samą porę you’re just in time- na szczęście w porę skończyłem fortunately I finished in time- w samą porę! a. najwyższa pora! about time too!- zrobić coś nie w porę to do sth at the wrong time- ich wizyta była zupełnie nie w porę they came at the wrong timeⅡ praed. pora zaczynać it’s time to start- najwyższa pora wracać it’s high time to go back- pora było się żegnać it was time to say goodbye- nie pora teraz płakać this is no time for cryingThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > p|ora
-
7 cel
Ⅰ m (G celu) 1. (obiekt, do którego się strzela) target- ruchomy cel a moving target- cele naziemne/powietrzne ground/air targets- trafić w cel a. do celu to hit the target- chybić celu to miss the target- brać kogoś/coś na cel to aim at sb/sth2. (marzeń, dążeń) aim, goal- cel życia one’s aim in life- od tej pory celem jego życia była zemsta from that time on his aim in life was revenge- dążyć do wyznaczonego celu to pursue a defined goal- dążyć do wyższych celów to aspire to high a. lofty ideals- dopiąć celu to achieve one’s purpose- osiągnąć cel to achieve one’s goal a. aim- stanąć a. być u celu to achieve one’s aim, to attain one’s goal- gdy byliśmy już prawie u celu, zabrakło funduszy na dalsze badania we were very near to achieving our aim, when our research funds ran out- mieć coś za cel a. na celu to be aimed at sth a. at doing sth- rozmowy mające na celu rozwiązanie sporu talks aimed at solving the conflict- wytknąć a. postawić sobie jakiś cel to set oneself a target, to set one’s sights on sth- za główny cel obrał sobie zrobienie kariery politycznej he chose a career in politics as his main goal a. ambition- dla celów statystycznych/leczniczych/kosmetycznych for statistical/therapeutic/cosmetic purposes- na cele dobroczynne for charity- wydatki na cele socjalne welfare expenditure- wydatki na cele inwestycyjne investment outgoings3. (podróży, marszu) destination- dotrzeć/dojść do celu to reach one’s destination- chodzić a. włóczyć się bez celu to walk a. wander around aimlessly- za pół godziny będziemy u celu we’ll be there in half an hour4. (obiekt działań) target- stać się celem ataków to become the target of attacks- wziąć a. obrać kogoś za cel kpin/żartów to make sb the butt a. target of one’s jokesⅡ inter. Wojsk. cel! pal! aim… fire!■ mijać się z celem to be pointless, to defeat the purpose- dalsze czekanie mija się z celem there’s no point in waiting any longer- spełniać cel a. odpowiadać jakimś celom to serve a. answer a purpose- napisali do niego w celu nakłonienia go do powrotu they wrote to him (in order) to try and get him to come back- w jakim celu? what for?; to what purpose? książk.- w tym celu musisz… in order to do that, you need to…- zmierzać (wprost) do celu to get (straight) to the point- cel uświęca środki przysł. the end justifies the means* * *-u; -e; mw tym celu — to this end, with this end in view
mijać się z celem — to be purposeless lub pointless
* * *miGen.pl. -ów1. (= punkt, do którego się zmierza) aim, goal, purpose; nieosiągalny cel unattainable goal; wspólny cel common aim l. goal; szczytne cele laudable aims, noble aims, praiseworthy aims; dojść do celu reach an aim l. a goal; reach a destination; cel podróży destination; cel życia aim in life, aim of one's life; błąkać się bez celu wander, roam, ramble; osiągnąć zamierzony cel achieve one's aim; achieve l. attain l. realize l. reach a goal; accomplish l. achieve l. fulfill a purpose; dla celów statystycznych for statistical purposes; na cele dobroczynne for charity; w celu in order to; w tym celu to this end; with this end in view; w jakim celu? what for?; what's the purpose of this?; what's the point?; to what end?; jakiemu celowi mogłoby to służyć? to what purpose could we/I, etc. put it?; what purpose could it serve?; to ma na celu... the aim l. goal l. purpose of this is...; bez celu aimlessly; celem in order to; chybiać celu miss the mark; dopiąć celu achieve one's aim; achieve l. attain l. realize l. reach a goal; accomplish l. achieve l. fulfill a purpose; to, co robisz, mija się z celem what you do l. are doing is purposeless l. pointless l. useless; przeznaczyć coś na jakiś cel devote sth to sth; allocate sth for sth; assign sth for l. to sth; stawiać sobie jakiś cel aim to do sth; aim for sth; zmierzać wprost do celu take decisive steps to achieve sth; cel uświęca środki the end justifies the means; okolicznik celu gram. adverbial of purpose.2. (= to, do czego się mierzy) target; cele wojskowe military targets; cele cywilne civilian targets; cel naziemny ground target; cel powietrzny air(borne) target; ruchomy cel moving target; atakować cel attack a target; trafić do celu hit the target, hit the mark; cel – pal! aim – fire!; chybić celu miss the target; miss the mark; overshoot a target; obrać sobie kogoś za cel kpin make sb the laughing-stock; make sb an object of ridicule; wziąć coś za cel żartów make sth an object of ridicule; make sth a butt of a joke; brać kogoś/coś na cel aim at sb l. sth; take aim at sb l. sth; aim for sth.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > cel
-
8 dziś
Ⅰ adv. 1. (danego dnia) today- dziś jest niedziela today is Sunday- dziś rano padało it was raining this morning- dziś wieczorem idę do kina I’m going to the cinema tonight a. this evening- nie dziś, to jutro if not today, then tomorrow- dziś mnie, jutro tobie today it’s me, tomorrow it could be you- dziś tu, jutro tam here today, gone tomorrow; here one minute, gone the next2. (teraz) today, nowadays- dziś prawie nikt nie wierzy w czary today hardly anyone believes in magic- bogate dziś kraje długo pracowały na swój dobrobyt today’s wealthy nations worked long and hard to achieve prosperity- do dziś dnia a. po dziś dzień to this day, even today- do dziś dnia nie mogę zrozumieć/zapomnieć… even today I still can’t understand/forget…- do dziś dnia nie odpisał na mój list (to this day) he still hasn’t replied to my letterⅡ n inv. 1. (dzień dzisiejszy) today- mam już dość na dziś I’ve had enough for today- oznajmił, że od dziś rzuca palenie he announced that starting (from) today he’s quitting smoking- znamy się nie od dziś we’ve known each other for ages2. (teraźniejszość) today, the present- wiele z tych obyczajów przetrwało do dziś many of these customs have survived to the present day- od naszego dziś zależy nasze jutro our future depends on today■ co mnie dziś, tobie jutro przysł. today it’s me, tomorrow it could be you- dziś człowiek żyje, a jutro gnije przysł. here today and gone tomorrow przysł.- zrób dziś, co masz zrobić jutro przysł. never put off a. leave till tomorrow what you can do today przysł.* * ** * *adv.1. (= w dniu dzisiejszym) today; dziś świeci słońce the sun is shining today; dziś jestem bardzo zajęty I'm very busy today; znamy się nie od dziś we've known each other l. one another for years; od dziś from now on; zrób dziś, co masz zrobić jutro don't put off until tomorrow what you could do today; na dziś as of today.2. (= współcześnie, obecnie) nowadays, presently; dziś studiować może każdy, kto zechce nowadays everyone who wants to study can do so; po dziś dzień till now, up to this day; nie dziś, to jutro if not today then tomorrow, in the nearest future.mi1. (= dzień bieżący) today.2. (= teraźniejszość) today, the present.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > dziś
-
9 mieć
( posiadać) to havemieć coś na sobie — to have sth on, to be wearing sth
mam! — ( rozumiem) (I) got it!, ( składać się z czegoś) to have
kwadrat ma cztery boki — a square has four sides, (zmartwienie, trudności, grypę, operację) to have
mieć coś przeciw czemuś — to have sth against sth, ( z różnymi dopełnieniami) to have
mieć ochotę na coś/zrobienie czegoś — to feel like sth/doing sth, ( dla wyrażenia powinności) to be supposed to, to be to
masz spać — you're supposed to be sleeping, ( dla wyrażenia zamiaru) to be going to
nie ma — ( liczba pojedyncza) there's no; ( liczba mnoga) there are no
nie ma co czekać/żałować — there's no use waiting/regretting
cudów nie ma — pot miracles (simply) don't happen ( z imiesłowem biernym)
* * *ipf.1. (oznacza posiadanie, cechę, związek z czymś l. kimś, władzę nad czymś) have, have got; mieć coś na sobie have sth on; masz dużo pieniędzy/czasu you have l. you've got a lot of money/time; mieć niebieskie oczy have blue eyes; czy masz samochód? do you have a car?; have you got a car?; nie mam przy sobie pieniędzy I have l. I've got no money on me; masz przy sobie paszport? do you have your passport with you?; mam pomysł I have an idea; nie mam pojęcia, o czym mówisz I have no idea what you're talking about; mam brata i siostrę I have a brother and a sister; co masz w ręce? what are you holding in your hand?; mieć dużo do zrobienia have a lot to do; mieć coś do powiedzenia have sth to say; mieć coś do dyspozycji have sth at one's disposal; mam sprawę do załatwienia I have some business to do; nie mam na nowy samochód pot. I cannot afford a new car; masz jeszcze pięć minut you still have five minutes; mam teraz wykład I'm lecturing right now; mam gości I am having guests; ona ma kochanka she has a lover.2. ( w różnych utartych zwrotach) mam już dość I've had enough; mieć kogoś/czegoś po dziurki w nosie be fed up with sb/sth; mieć kogoś po swojej stronie have sb on one's side; mieć coś za sobą have sth over; mieć coś z głowy pot. be rid of sth; czy masz coś przeciwko mnie? do you have something against me?; mieć coś komuś za złe hold sth against sb; mieć z kimś/czymś do czynienia deal with sb/sth; mam z kimś na pieńku pot. have a bone to pick with sb; mieć w czubie pot. be tipsy; mieć fioła l. bzika żart. be crazy, have a bee in one's bonnet; mieć coś w nosie pot. not give a hoot about sth; mieć coś w dupie wulg. not give a shit about sth; ona ma to do siebie, że... it is characteristic of her that...; mieć z kimś dziecko have a child with sb; mam cię w garści I have you on toast; mieć kogoś w kieszeni have sb in one's pocket; mieć głos have the floor; mieć znajomości have connections; mieć kogoś/coś na oku keep an eye on sb/sth; mieć coś na sumieniu have sth on one's conscience; mieć coś na uwadze l. w pamięci bear sth in mind; mieć coś na myśli have sth in mind; co masz na myśli? what do you mean?; mieć czelność coś zrobić have the cheek to do sth; mieć czyste ręce have clean hands; mieć czyste/nieczyste sumienie have a clear/guilty conscience; mieć coś pod ręką have sth at hand; mieć coś w zanadrzu have sth up one's sleeve; mieć szczęście/pecha be lucky/unlucky; nie mieć grosza przy duszy be penniless, be broke.3. (choroby, dolegliwości) mieć odrę have measles; mieć kaszel have a cough; mieć zakatarzony nos have a running nose.4. pot. (= uwieść, odbyć stosunek seksualny z) have (sb); czy już ją miałeś? have you had her yet?5. ( w wykrzyknikach) masz! (= proszę!) here you are!; a masz! take this!; masz za swoje get your desert!; mam cię! I got you!; gotcha!; masz ci los! too bad!6. (dane osobiste, wymiary itp.) mam na imię Tomasz my name is Thomas; ile masz lat? how old are you?; ona ma siedemnaście lat she's seventeen years old; ta łódź ma pięć metrów długości this boat is five meters long; mam metr osiemdziesiąt wzrostu I am one hundred and eighty centimeters tall; godzina ma sześćdziesiąt minut there are sixty minutes in an hour; pociąg ma dziesięć minut spóźnienia the train is ten minutes late.7. mieć miejsce happen, occur, take place.8. ( z przeczeniem i zaimkiem) nie mieć co jeść have nothing to eat; nie mam co ze sobą zrobić I don't know what to do with myself; nie mieć gdzie się podziać have no place to go; nie mieć nic do powiedzenia have nothing to say; nie mieć nic do stracenia have nothing to lose.9. (z przeczeniem w trzeciej osobie czasu teraźniejszego: oznacza brak l. nieistnienie) jej tu nie ma she isn't here; nie ma tu nikogo there's nobody here; nie ma co płakać there's no need to cry; it's no use crying; nie ma to jak w domu! (there's) no place like home!; nie ma sprawiedliwości na tym świecie there is no justice in this world; nie ma mnie dla nikogo tell everyone I am out; nie ma deszczu there's no rain; it isn't raining; nie ma jej w domu she's not at home; she's out; nie ma sprawy no problem.10. ( wyraża powinność) be to, be supposed to; co mam teraz zrobić? what am I supposed to do now?; mam wyjechać o czwartej I am to leave at four; to mam być ja? is this supposed to be me?; mam przyjechać czy nie? should I come or not?; czas miał pokazać, że... time was to show that...; co ma wisieć, nie utonie if you're born to be hanged you shall never be drowned.12. (wyraża spełnienie, ukończenie) mieć coś zrobione have sth done; mam zebrane materiały I have some materials collected.13. ( wyraża przypuszczenie) miałbym żałować tego? should I regret it?; gdybym miał wybierać... if I were to chose...ipf.1. (= czuć się) be; jak się masz? how are you?; on ostatnio ma się nie najlepiej he hasn't been well lately; masz się teraz z pyszna you have to pay the devil now.2. ( wyraża stan rzeczy) ma się na deszcz it's going to rain; sprawy tak się mają the things are going like this; this is how the matter stands; dzień ma się ku końcowi the day is drawing to an end.3. (= uważać się) za kogo ty się masz? who do you think you are?4. ( w utartych wyrażeniach) mieć się na baczności przed kimś/czymś beware sb/sth; mieć się ku sobie be attracted to each other; ma się rozumieć sure, certainly, of course.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > mieć
-
10 tu
Ⅰ pron. 1. (wskazujące na miejsce) here; (wewnątrz) in here- jej tu nie ma she’s not here- co się tu dzieje? what’s going on here?- połóż to tu put it in here- czy jest tu ktoś? is anybody there?- tu spoczywa… (na nagrobku) here lies…- tu jest napisane, że… it says here that…- tu gdzieś somewhere here a. around- tu mieszka moja siostra this is where my sister lives- tu, gdzie stoi mój dom, był kiedyś las (here) where my house stands there was a forest once- tu i ówdzie a. tam here and there- tu i teraz here and now2. (wskazujące na sytuację) here, there- tu się mylisz that’s where you’re wrong- nie będę tu wchodził w szczegóły I won’t go into detail (at this point)- żal nic tu nie pomoże it’s no use grieving- tu właśnie jest problem that’s exactly where the problem lies- tu cię mam! I’ve got you there! pot.Ⅱ part. 1. (przedstawienie się) tu Jan, czy mogę mówić z Adamem? this is Jan, can a. may I speak to Adam?- tu numer 567832 this is 567832- tu Polskie Radio, Program I Polish Radio, Programme 12. (ekspresywne) i co tu teraz robić! and what am I/are we (going) to do now?- jak tu malować dom, kiedy pada? how can you paint the house when it’s raining?- wierz tu teraz komuś! you (just) can’t trust anyone!* * *adv* * *tuadv.( wskazuje miejsce) here; tu i tam l. tu i ówdzie here and there; tu i teraz here and now; tu mówi Nowak! this is Nowak speaking!particle( o charakterze ekspresywnym) co tu (dużo) gadać there's nothing to talk about; co tu robić? what to do (now)?; tu trzeba działać szybko we need to act quickly.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > tu
-
11 dzisiej|szy
adj. 1. (bieżący) [gazeta, wydarzenia, mecz] today’s- dzień dzisiejszy today- umówiła się na dzisiejsze popołudnie she has an appointment this afternoon- dzisiejszy ranek był deszczowy it was rainy this morning- nie mam planów na dzisiejszy wieczór I don’t have any plans for tonight a. this evening- do dnia dzisiejszego a. po dzień dzisiejszy to this day, (right) up until today- do dnia dzisiejszego nie otrzymaliśmy odpowiedzi/pieniędzy to this day we haven’t received an answer/the money- rękopisy zachowały się do dnia dzisiejszego the manuscripts have survived to this day- te wydarzenia po dzień dzisiejszy budzą emocje even today the events still arouse strong emotions2. (współczesny) [obyczaje] present-day attr.; [zagrożenia] current; [młodzież, pokolenie, społeczeństwo] today’s- dzisiejszy teatr the contemporary theatre- w dzisiejszych czasach today, nowadays- ubiera się nie po dzisiejszemu her way of dressing is rather old-fashionedThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > dzisiej|szy
-
12 miejsc|e
Ⅰ n 1. sgt (wolna przestrzeń) room, space (na coś a. dla czegoś for sth)- na regałach jest jeszcze dużo wolnego miejsca there’s still plenty of room on the bookshelves- dla wszystkich nie starczy miejsca there won’t be enough room for everybody- na parkingu nie ma już miejsca the car park is already full- robić komuś miejsce to make room for sb- przesunął się, robiąc mi miejsce he moved over, making room for me- ta szafa zabiera zbyt dużo miejsca this wardrobe takes up a. occupies too much space- mało miejsca poświęcał jej w swoich myślach he gave her little thought- wkrótce jej miejsce w twoim sercu zajmie inna dziewczyna another girl will soon take her place in your heart- nie mam już miejsca na deser I’ve got no room left for (any) dessert- na miejscu werandy wybudowano taras a terrace has been built in place of the porch- miejsce postoju taksówek a taxi rank- od dawna nie pokazywał się w miejscach publicznych he hasn’t appeared in public for a long time- tu jest miejsce na ognisko here is a place for a bonfire- twoje miejsce jest przy nim przen. your place is by his side- teatr to jest miejsce dla niej przen. the theatre is the right place for her- to nie miejsce na takie rozmowy przen. this isn’t the place for such conversations- w wojsku nie ma miejsca dla tchórzy przen. there’s no room in the army for cowards- nie ma dla mnie miejsca w tym towarzystwie przen. I don’t belong in such company3. (na ciele) w którym miejscu pana boli? tell me where it hurts- smarować maścią bolące miejsca to apply (an) ointment to the sore places4. (w tekście, wypowiedzi) place- proszę czytać od tego miejsca start reading from this place a. here, please- w którym miejscu skończyliśmy? where did we stop?- wiele miejsca poświęcono obronie praw człowieka a lot of space has been given to the human rights campaign5. (dla jednej osoby) place, seat- po koncercie słuchacze powstali z miejsc after the concert the audience rose from their seats- goście zajęli miejsca przy stole the guests took their places a. seats at the table- pierwsze miejsce przy stole the top of the table- miejsce przy oknie a window seat- wszystkie miejsca siedzące były zajęte all the seats had been taken- przepraszam, czy to miejsce jest wolne? excuse me, is this seat free?- zajmij mi miejsce! save me a place!- w pociągu nie ma wolnych miejsc the train is full up- miejsce stojące standing room- pociąg z rezerwacją miejsc a train with reserved seats only- zamienić się z kimś miejscami to change places with sb- miejsce postojowe a parking space- wolne miejsce w hotelu a vacancy6. sgt (określony punkt) spot- musimy dotrzeć na miejsce przed zmrokiem we have to get there before dusk- kierowca poniósł śmierć na miejscu the driver was killed on the spot- przebierał nogami w miejscu he was marking time- winda nie mogła ruszyć z miejsca the lift couldn’t start- zapakować, czy zje pani na miejscu? here or to take away?7. (pozycja) place, position- zająć pierwsze/drugie miejsce w konkursie to take the first/second place in a contest- Nepal zajmuje jedno z czołowych miejsc na liście najbiedniejszych krajów świata Nepal ranks high on the list of the poorest countries in the world8. (stanowisko) job- tworzyć nowe miejsca pracy to create new jobs- brakuje miejsc pracy dla absolwentów there’re no vacancies for graduates- kiedyś zajmiesz moje miejsce w zarządzie one day you’ll take my place on the board- partia zdobyła 35 miejsc w parlamencie the party won 35 seats in Parliament9. książk. (w języku urzędowym) place- miejsce pracy a place of employment, a workplace- miejsce urodzenia/zamieszkania a birthplace/dwelling place10. Mat. decimal place- wynik obliczono z dokładnością do pięciu miejsc po przecinku the result has been given correct to five decimal placesⅡ miejscami adv. in places, in parts- miejscami las robił się rzadszy the forest was getting thinner in places- śnieg leżał miejscami na polach there were only patches of snow on the ground- miejscami film był nudny the film was boring in partsⅢ z miejsca adv. pot. right away, right off- □ miejsce artykulacji Jęz. place of articulation- miejsce dziesiętne Mat. decimal place- miejsce geometryczne Mat. locus- miejsce kultu Relig. place of worship■ być a. znajdować się na swoim miejscu to be in its place- takie zachowanie/taki komentarz nie jest na miejscu this behaviour/comment is out of place- trafić w czyjeś czułe miejsce to touch sb on the raw- mieć miejsce książk. to take place, to occur- na twoim miejscu postąpiłbym tak samo if I were in your place I would do the same thing- postaw się na moim miejscu put yourself in my place a. shoes- na miejsca! Sport on your marks GB, on your mark US- nie pora i nie miejsce książk. (this is) neither the time nor the place- nie ma miejsca na coś there’s no time for sth- nie móc sobie znaleźć miejsca not to know what to do with oneself, not to know where to put oneself- nie zagrzać (długo) miejsca not to stay long- ruszyć z miejsca to get off the ground- siedzieć na miejscu pot. to stay at home- stać a. dreptać w miejscu to go a. run round in circles- w miejscu local (in internal mail)- wrócić na swoje miejsce to spring back- zajmować a zająć miejsce kogoś/czegoś to take the place of sb/sth- znać swoje miejsce to know one’s placeThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > miejsc|e
-
13 mu|sieć
impf (musisz, musiał, musieli) vi 1. (podlegać przymusowi) musisz to zrobić you have to a. you’ve got to do it- zostanę, jeśli będę musiał I’ll stay if I have to- nie musisz pracować na dwa etaty you don’t have to a. don’t need to have two full-time jobs- czy muszę iść na przyjęcie? do I have to a. have I got to go to the party?- wszyscy musimy kiedyś umrzeć we all have to die some day- tak musi być this is how it’s got to be- żebym nie musiał ci powtarzać don’t make me tell you again2. (uznawać za potrzebne) musisz to zrobić you must do it, you have to a. need to do it- nie musiałeś tego robić you needn’t have done that, you didn’t have to a. need to do that- muszę już iść I must go a. be going now, I have to a. I’ve got to go now- dokument musi zostać podpisany the document must be signed a. needs signing- musisz mi wszystko opowiedzieć you must a. have to tell me everything- musiał pomagać rodzicom he had to help his parents- kandydat musi mieć wyższe wykształcenie the candidate must have a college US a. university education- muszę powiedzieć, że zachował się bardzo szlachetnie I must say he behaved very nobly- musisz przyznać, że egzaminy były trudne you must admit (that) the exams were difficult- musisz wiedzieć, że on nie jest uczciwy you should a. ought to know that he isn’t honest- „czy naprawdę muszę teraz odrabiać lekcje?” – „tak, musisz!” ‘do I really have to do my homework now?’ – ‘yes, you do!’3. (bardzo chcieć) muszę tu jeszcze kiedyś wrócić I must return a. I’ll have to return here some day- muszę mieć tę sukienkę! I must have this dress!- muszę z nim pomówić I must talk a. speak to him4. (prawdopodobieństwo) musiałeś o tym słyszeć you must have heard about that- musiał już dostać mój list he must have received my letter by now- ktoś puka, to musi być on someone’s knocking, it must be a. has to be him- ona musi być bardzo nieszczęśliwa she must be very unhappy- w tym musi coś być there must be something to it5. (pewność) ten pies musi być chory that dog must be ill- musiało tu padać, bo ulice są mokre it must have rained here, the streets are wet- musicie być bardzo zmęczeni po podróży you must be very tired after the journey- musi być już dziewiąta it must be nine o’clock now- musiałem cię już gdzieś widzieć I’m sure I’ve seen you somewhere before- to musi być prawda it must be true- to nie musi być prawda it isn’t necessarily true6. (konieczność, zachęta) musisz zobaczyć ten film you must see a. you’ve got to see this film, this film is a must- musicie koniecznie spróbować mojego ciasta you absolutely a. really have to try my cake7. (nie móc się powstrzymać) on zawsze musi postawić na swoim he always has to have his way, he’s always got to have his way- dlaczego ty zawsze musisz się spóźniać? why do you always have to be late?, why must you always be late?- musiałem spróbować I (just) had to try8. (nieuchronność) to musiało się stać this (just) had to happen, this was bound to happen■ co pan każe, sługa musi przysł. those that are bound must obey przysł.- kazał pan, musiał sam przysł. (it’s a case of) keep a dog and bark yourself przysł.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > mu|sieć
-
14 naz|wać
pf — naz|ywać impf (nazwę — nazywam) Ⅰ vt 1. (nadać imię, nazwę) to name, to call- pierwszego syna nazwali Jan they named their first son John- nazwać psa Reks to name a. call the dog Rex- ulica została nazwana imieniem generała Andersa the street was named after General Anders- kalendarz nazwano gregoriańskim the calendar was called Gregorian2. (określić) to call- ten proces nazywamy adaptacją this process is called adaptation- niesłusznie nazywasz ich dzikusami you shouldn’t call them barbarians- zdziwiłbym się, gdyby ktoś nazwał ją piękną I would be surprised if somebody called her a beauty3. (zwracać się) to call- od dzieciństwa wszyscy nazywali Grześka Pawełkiem Grzesiek has been called Pawełek since he was a child- pierwszy raz nazwał mnie po imieniu for the first time he called me by my name- a wiesz jak go dzieci nazywają w przedszkolu? do you know what the kids in kindergarten call him?Ⅱ nazwać się — nazywać się 1. (nadać sobie imię) to call oneself- kiedy został papieżem, nazwał się Janem Pawłem II when he was appointed pope, he called himself John Paul II2. (określać się) to call oneself- nazywał się moim przyjacielem he called himself my friend3. (zwracać się do siebie) to call one another, to refer to one another- nazywali się wspólnikami they referred to each other as ‘partners’Ⅲ nazywać się 1. (mieć nazwę) to be called- to drzewo nazywa się kasztan this tree is called a chestnut- jak się nazywa ta ulica? what is the name of this street?- jak to się nazywa? what is this called?, what do you call this?2. (nosić imię, nazwisko) nazywam się Jan Kowalski my name is Jan Kowalski- nazywam się Anna, a ty jak się nazywasz? I’m Ann, and what’s your name?- po mężu nazywała się Nowak her married name was Nowak■ nazwać rzecz a. rzeczy po imieniu to call a spade a spade- Mercedes, to się nazywa samochód a Mercedes is quite a car- to się nazywa muzyka? iron. is this what you call music?The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > naz|wać
-
15 moment
moment przełomowy — turning point; ( decydujący) decisive moment
w tym momencie — ( teraz) at the moment; ( wtedy) at that moment, ( w tej sytuacji) at this point lub juncture
w momencie gdy — ( w czasie gdy) while; ( skoro tylko) the moment, the instant
* * *mi1. (= chwila) moment, instant, second; moment! just a moment l. second l. minute!; chwila, moment! wait a minute l. second l. moment!; czekać na odpowiedni moment (żeby coś zrobić) wait for the most opportune moment (to do sth); czekać na właściwy moment bide one's time; decydujący moment decisive moment; moment kulminacyjny climax, culmination; moment przełomowy turning point; dobry l. świetny moment sobie wybrałeś żeby... iron. it's not exactly the best moment to...; dobrze wybrać moment choose the right time l. moment, choose the most opportune moment; lada moment l. chwila (at) any moment; moment krytyczny crunch, critical moment; na l. przez moment for a while l. moment; pokonać krytyczny moment l. punkt turn the corner; trudno o gorszy moment na robienie komentarzy there could scarcely be a worse moment to make a comment; wybrać zły moment na coś choose a bad l. the wrong l. the most inopportune moment for sth; mieć dobre momenty have one's moments; to nie jest odpowiedni moment (na robienie czegoś) this is hardly the time (to do sth); dokładnie w tym momencie (at) this very moment, as we speak; nie zareagować w odpowiednim momencie miss one's cue; przeszkodzić komuś w najbardziej nieodpowiednim momencie interrupt sb at the most inopportune moment; w danym momencie at a given moment; w każdym l. dowolnym momencie at any time; w krytycznym momencie when the crunch comes; w momencie gdy (= w czasie gdy) while; (= skoro tylko) the (very) moment; w ostatnim momencie at the last moment, in the nick of time; w tym momencie (= teraz) at the moment; (= wtedy) at that moment; (= w tej sytuacji) at this point l. juncture; w tym samym momencie at the same time; w złym l. nieodpowiednim momencie untimely, at the most inopportune moment; zaskoczyć kogoś w najmniej odpowiednim momencie catch sb with their pants down; zrobić coś w odpowiednim momencie time sth well; doprowadzić coś do momentu rozstrzygającego bring sth to a head; od tego momentu from this moment on.2. fiz., mech., mat. moment; moment magnetyczny fiz. magnetic moment; moment bezwładności fiz. moment of inertia; moment siły fiz. moment of force; moment bezwzględny mat. absolute moment; moment spinowy fiz. spin; moment odśrodkowy (układu materialnego) mech. product of inertia, moment of deviation; moment obrotowy mech. torque; moment pędu mech. angular momentum, moment of momentum.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > moment
-
16 ów
pron. książk. 1. (ten) that- ów człowiek, o którym mówiliśmy wczoraj that a. the man we were talking about yesterday- w owych czasach in those days, at that time2. (inny) another- ten czyta, ów pisze listy some are reading, others are writing letters, one is reading, another is writing letters- proś tego czy owego o pomoc ask someone for help- nie chodzi o ten czy ów przykład it’s not a question of this example or that- ten i ów (niektórzy) some, one or two- ten i ów protestował some a. one or two protested- ten i ów z profesorów some a. one or two of the professors- to i owo this and that- rozmawiali o tym i owym they talked about this and that- wiem o niej to i owo I know a thing or two a. one or two things about her- mam jeszcze to i owo do załatwienia I’ve still got one or two things to do* * *pron; książkw owych czasach — in those days, at that time
ni z tego, ni z owego — out of the blue
* * *ówa.1. lit. (= właśnie ten) this here; this very; that there.2. (= inny) some other.3. pot. ten czy ów someone or other; ten i ów some; ni z tego, ni z owego out of the blue; ni to, ni owo neither fish nor fowl; neither one thing nor the other.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > ów
-
17 rok
Ⅰ m (G roku, N pl lata) 1. (jednostka rachuby czasu) year- rok bieżący/miniony a. przeszły a. zeszły/przyszły the current/past a. last/next year- dobry/zły/tragiczny rok a good/bad/tragic year- rok urodzenia the year of birth- jestem z 1949 roku I was born in 1949- to się wydarzyło w roku 1965 it happened in 1965- w tym roku pojedziemy do Włoch/zaczniemy budowę domu we’re going to Italy/starting to build a house this year- odwiedzam/zapraszam ich co rok a. co roku a. rok w rok I go to visit them/I invite them every year- raz do a. w roku wyjeżdża na wakacje/chodzi do dentysty once a year she would go on holiday/visit a dentist- dzieci przychodziły na świat rok po roku children came into the world year in year out- powierzchnia/liczba mieszkańców wyspy maleje z roku na rok a. z każdym rokiem the surface area/population of the island is getting smaller by the year- w ciągu tego roku/ostatnich lat udało mi się zaoszczędzić trochę pieniędzy within this year/the last few years I managed to put by some money- lata trzydzieste/pięćdziesiąte the thirties/fifties- akcja powieści rozgrywa się w latach czterdziestych XVIII wieku the action of the novel is set in the 1740s- w połowie lat osiemdziesiątych sytuacja zmieniła się in the mid-80s the situation changed2. (każde kolejne 365 dni) year- ile masz lat? how old are you?- jutro zaczynasz trzydziesty pierwszy rok życia tomorrow you’ll be thirty one- Basia wygląda/nie wygląda na swoje lata Basia certainly looks/doesn’t look her age- kobiety lubią ujmować sobie lat women like to deduct a few years from their age- nie dodawaj sobie lat don’t exaggerate your age- między nimi jest rok różnicy there’s a year’s difference between them- szkoda, że nie przyjechaliście rok/kilka lat wcześniej it’s a pity you didn’t come a year/a few years earlier- to było chyba dwa lata temu, a może przed rokiem I think it was two years ago, or maybe just a year- jutro upływa rok od jego śmierci/przyjazdu it’s a year tomorrow since his death/arrival- został skazany na pięć lat więzienia he was sentenced to five years imprisonment- minęło trzy i pół roku od tamtego wydarzenia three years and six months have passed since that event- minęło już trzy i pół roku odkąd tu mieszkamy we’ve been living here for three and a half years- za rok wychodzę za mąż I’m getting married in a year a. year’s time- za trzy lata skończy studia he will have finished his studies in three years- w rok po ślubie urodziła bliźniaki a year after getting married she had twins- lata mijają a. płyną the years pass- już rok z okładem a. z czymś temu obiecał do mnie zadzwonić a year or so a. just over a year ago he promised to phone me- sprowadziliśmy się tu przed dwoma laty we moved here two years ago3. Uniw. year- niższe/wyższe lata junior/senior years- jestem na trzecim roku prawa I’m in my third year of law- byliśmy na jednym roku we were in the same year- (po)zostać na drugi rok a. powtarzać rok to repeat a year of the course of study- przez chorobę stracił rok because of his illness he missed a year of his course of study4. (studenci) year- kolega z roku a colleague from the same class a. year at university- bal dla trzeciego roku a ball for the third year studentsⅡ lata plt (długi nieokreślony odcinek czasu) od lat for years- dyskusja/konflikt trwa od lat the discussion/conflict has lasted for years- na lata for years- to inwestycja/praca na lata this is an investment/work for years- ten odkurzacz starczy ci na lata this vacuum cleaner will last you for years- po latach years later- po latach przeczytałam tę książkę na nowo/ponownie odwiedziłam to miasto years later I reread that book/revisited that town- latami a. przez długie lata for years- latami a. przez lata marzyliśmy o własnym domu/podróży dookoła świata for years we dreamt of our own house/travelling around the world- przed laty a. dawnymi laty years ago- przed laty a. dawnymi laty była tu cukiernia years ago there was a cake shop here- z latami a. z biegiem lat with the years- z latami a. z biegiem lat nasza znajomość zmieniła się w przyjaźń with the years our acquaintanceship developed into friendship- ostatnimi laty over recent years- ostatnimi laty bardzo się postarzała in recent years she has really aged- od niepamiętnych lat from time immemorial- znamy się od niepamiętnych lat we’ve known each other for ages- rok bazowy Fin. base year- rok finansowy Fin. fiscal a. financial year- rok gospodarczy Ekon. production year- rok gwiazdowy Astron. sidereal year- rok jubileuszowy jubilee year- rok kalendarzowy calendar year- rok obrachunkowy Ekon. financial year- rok pański Anno Domini, AD- roku pańskiego 1812. the year of our Lord, 1812- rok podatkowy Fin. tax year- rok przestępny leap year- rok szkolny Szkol. school year- rok świetlny Astron. light year- rok zerowy Uniw. foundation year, pre-freshman year US- rok zwrotnikowy Astron. solar year, tropical year- lata dziecinne childhood- lata młodzieńcze youth- lata dojrzałe adulthood- lata podeszłe old age- lata matuzalowe a. matuzalemowe advanced years- Rok Święty Relig. Holy Year■ Nowy Rok the New Year- Szczęśliwego Nowego Roku! A Happy New Year!- Do siego roku! A Happy New Year!- mieć swoje lata to be no spring chicken pot.- Sto lat! (formuła życzeń urodzinowych) many happy returns (of the day); (piosenka śpiewana jubilatom) ≈ For he’s/she’s a jolly good fellow!* * *( decl like nt in pl) yearw zeszłym/przyszłym roku — last/next year
rok szkolny/akademicki — school/academic year
z roku na rok — year in, year out
* * *mipl. lata Gen. lat year; co rok(u) every year, annually; raz do roku l. raz na rok once a year; dwa razy do roku twice a year; ponad rok (temu) over one l. a year (ago); przez cały rok all year long; przez okrągły rok all the year round; rok temu a year ago; rok po roku l. z roku na rok year in, year out; pod koniec roku at the end of the year, towards the end of the year; przed upływem roku before the year is out; w lutym/kwietniu zeszłego/przyszłego roku last/next February/April; w nadchodzącym roku in the coming year; w piętnastym roku życia at fifteen (years old); w połowie roku at midyear; dobry rok (dla czegoś) vintage year (for sth); rok akademicki academic year; rok budżetowy budget year; rok finansowy l. obrachunkowy financial year; rok kalendarzowy calendar year; rok podatkowy tax year; rok przestępny leap year, bissextile; rok szkolny school year; rok świetlny astron. light year; Rok Święty Holy Year; rok zwrotnikowy astronomical year, solar year; rok zwykły (= nieprzestępny) common year; nowy rok (= nadchodzący l. niedawno rozpoczęty) New Year; Nowy Rok ( 1 stycznia) New Year's Day; powitać nowy rok see in the New Year; Szczęśliwego Nowego Roku! Happy New Year!; Roku Pańskiego Anno Domini, in the year of our Lord; pora roku season; minął rok a year passed; por. lata.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > rok
-
18 sam
I pronsam to zrobiłem — I did it myselfprzyszła sama — she came alone lub on her own
byłam tam sama jedna — I was there all alone lub all by myself
być sam na sam (z +instr) — to be alone (with) (uściśla czas, miejsce, termin)
same drobne (pieniądze) — only small change (o wystarczającej przyczynie/racji)
na samą myśl o czymś — at the very lub mere thought of sth ( podkreślenie ważności)
w rzeczy samej — indeed (w połączeniach z "sobie", "siebie", "się")
sam z siebie — of my/his {itp.} own accord
przechodzić (przejść perf) samego siebie — to excel o.s.
zostawiać (zostawić perf) kogoś samemu sobie — to leave sb to himself/herself (w połączeniach z "ten", "taki")
II - mu; -my; loc sg - mie; mtym samym — thereby, thus
* * *a.1. (= opuszczony) alone; sam jeden all alone; całkiem sam all alone, all by o.s.; robić coś samemu do sth o.s., do sth on one's own; iść samemu go alone; ( na imprezę) stag it, come l. go stag; zostać z kimś sam na sam get sb to o.s.; samemu podjąć decyzję decide for o.s.; chcę zostać sama I want to be alone; byłem sam w domu I was alone at home; zostaliśmy sami we were left alone.2. (= akurat) just; w sam raz just fine l. right; to mi wystarczy w sam raz it'll be just fine; w samą porę just in time, (just) about time; ( jako komentarz) just in time!, perfect timing!; (zwł. sarkastyczny) about time!3. ( przestrzeń) right, very; sam środek the dead center; w samym środku right in the middle; u samej góry at the very top; do samego dna to the very bottom; nad samym brzegiem rzeki at the very bank of the river; stanął pod samymi drzwiami he stood right at the doorsteps.5. (= wyłącznie) nothing but; same kłopoty nothing but trouble; dostawać same złe stopnie get nothing but bad marks; mówić same kłamstwa/samą prawdę speak nothing but lies/the truth; podać same tylko najważniejsze fakty give nothing but the essentials.6. ( wyjątkowość) myself (yourself etc.); mszę odprawiał sam biskup the mass was celebrated by the bishop himself.7. ( przyczyna) mere, very; na samą myśl o tym przechodzi mnie dreszcz the very thought of it makes me shiver; od samego zapachu robi mi się niedobrze the mere smell makes me sick; wystarczy sam jej widok the mere l. very sight of her is enough.8. (= nawet) myself (yourself etc.); zaśpiewał to tak, że nawet sam mistrz lepiej by nie mógł he sang better than the master himself.9. ( wzmocnienie) myself (yourself etc.); sam z siebie without being asked; samo przez się by itself; to się rozumie samo przez się it goes without saying, this is obvious by itself; cel sam w sobie an end in itself; od samego początku from the very beginning; sam widzisz there you go; sam tak powiedział he said so himself; sam sobie jestem winien I can only blame myself; zobacz sam see for yourself; być pozostawionym samemu sobie be left high and dry, be left stranded; być sobie samemu panem be one's own master; dawać sobie samemu radę fend for o.s.; doświadczyć czegoś samemu experience sth at first hand; rumienić się/drżeć na samą myśl o czymś blush/tremble at the mere thought of sth; cyfry mówią same za siebie the figures speak for themselves; przychodzi mu to samo z siebie it comes natural to him; sama uroczystość zaczyna się o 9 the actual ceremony starts at 9 a.m.; tym razem przeszedłeś samego siebie you excelled l. surpassed yourself this time; zostawmy go samemu sobie let's leave him alone; kochaj mnie dla mnie samej love me for who I am.10. (= właśnie ten) the (this, that) very, same, identical; taki sam the same, identical; taki sam co do joty mirror reflection; jeden i ten sam one and the same; tak samo jak... just as...; tak samo jak wczoraj just as yesterday; tyle samo the same amount; tym samym thus, thereby; w ten sam sposób (zareagować, odpowiedzieć) in the same way, by the same token; kubek w kubek taki sam (jak) the spitting image (of); prawie taki sam jak... much the same as...; to jedna i ta sama osoba they're one and the same person; byłem chory i ona tak samo I was ill and so was she; jesteśmy w tym samym wieku we're of the same age; mam taką samą koszulkę I have an identical T-shirt; przyjedziemy tego samego dnia we'll arrive on the same day; to ten sam mężczyzna, który ci się ukłonił it's the same man who said hello to you; to to samo miejsce, w którym byliśmy w zeszłym roku it's the same place we visited last year; wracać tą samą drogą retrace one's steps; kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada it's a case of the biter bit.mi( sklep) supermarket, self-service store.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > sam
-
19 chwil|a
Ⅰ f 1. (moment) moment, instant- dogodna/odpowiednia chwila a suitable/an appropriate moment- chwila prawdy the moment of truth- chwila wytchnienia a breather pot.- robić coś bez chwili wytchnienia to do sth without a moment’s rest- co chwila every now and then a. again- lada chwila any moment a. minute (now)- poczekaj, on przyjdzie lada chwila hang on, he’ll be here any minute- chwilę temu a. przed chwilą just now, a minute ago- dobrą chwilę for a good few seconds a. minutes- przyglądał mi się dobrą chwilę he sized me up for a good few seconds- na chwilę for a moment a. second- zatrzymać się na chwilę to stop for a moment a. second- po chwili after a bit a. while a. minute- zasnął po chwili after a bit a. while he fell asleep- przez chwilę for a moment- nawet przez chwilę nie myślałem, że… I didn’t think for a a. one moment that…- od tej chwili masz się do mnie nie odzywać from this moment on I don’t want you talking to me- obraził się i od tej chwili nie rozmawiamy ze sobą he took offence, and from that time on we haven’t spoken to each other- w chwili słabości in a moment of weakness- w jednej chwili in a flash- zdecydowała się w jednej chwili she decided in a flash- w każdej a. dowolnej chwili (at) any time a. moment- w ostatniej chwili at the last moment a. minute- dotarłam na dworzec w ostatniej chwili I got to the station at the last moment- w ostatniej chwili zmieniła zdanie she changed her mind at the last moment- został powiadomiony o terminie spotkania niemal w ostatniej chwili he was informed of the date of the meeting at the last possible moment- zawsze pakujesz (się) w ostatniej chwili you always leave your packing to the last minute- wiadomość z ostatniej chwili some last-minute news- w tej chwili (w tym momencie) at the moment; (obecnie) at present; (natychmiast) this instant, at once- w tej chwili nie mogę I can’t at the moment- chodź tu(taj) w tej chwili! come here this instant!- nie w tej chwili! not now!- w tej samej chwili at that very moment a. instant- za chwilę in a minute a. moment- wrócę za chwilę I’ll be back in a minute a. moment- pod wpływem chwili on the spur of the moment- z każdą chwilą (with) every moment, by the minute- z każdą chwilą czuła się gorzej she felt worse every minute- nadeszła krytyczna chwila the critical moment had arrived2. zw. pl (okres, pora) time(s)- dobre/szczęśliwe chwile good/happy times- ciężkie a. trudne chwile difficult times a. moments- wolne chwile free time- chwile milczenia/zwątpienia/szczęścia/grozy moments of silence/doubt/bliss/terror- w takich chwilach at times like this- żyć w przełomowej a. epokowej chwili to live at a turning point in historyⅡ chwilami adv. at times, now and then- chwilami bywa bardzo denerwujący he can be really irritating at timesThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > chwil|a
-
20 il|e
Ⅰ pron. 1. (pytajny) (z policzalnymi) how many; (z niepoliczalnymi) how much- ile drzew/jajek? how many trees/eggs?- ilu mężczyzn/nauczycieli? how many men/teachers?- ilu was/ich było w samochodzie? how many of you/them were there in the car?- ile razy widziałeś ten film? how many times have you seen this film?- ile razy mam ci przypominać? how many times a. how often do I have to remind you?- powiedz mi, ilu masz uczniów tell me how many pupils you have- ile mleka/pieniędzy? how much milk/money?- ile czasu wam to zajmie? how long will it take you?- ile czasu nam jeszcze zostało? how much longer a. how much more time have we got?- ciekawe, ile jest prawdy w tych pogłoskach I wonder how much truth there is in these rumours- ile to kosztuje? how much is this/it?- po a. na pot. ile są pomidory? how much are the tomatoes?; how much for the tomatoes? pot.- ile jestem ci winien? how much do I owe you?- ile jest siedem razy sześć? how much is seven times six?- ile masz lat? how old are you?- ile tu ludzi! what a crowd!- ile tu śmieci! look at all this rubbish GB a. trash! US- a ile przy tym było śmiechu! it was such a laugh, though!- ile jest stąd do Krakowa? how far is it from here to Cracow?- ile było dzisiaj rano? what was the temperature this morning?- same lekarstwa ile kosztują! the medicines alone cost a packet! pot.- nie wyobrażasz sobie, ile pracuję you’ve no idea how hard I work- ile jeszcze mam czekać? how much longer do I have to wait?- ile można rozmawiać przez telefon! how long can you spend talking over a. on the phone!- o ile szybciej się teraz podróżuje! how much quicker travelling is nowadays!2. (względny) (przed policzalnymi) as many; (przed niepoliczalnymi) as much- weź, ile chcesz take as many/much as you like- zaproś tyle osób, ile pomieści sala invite as many people as the hall will hold- było w niej tyle uroku, ile zwykłej bezczelności she had as much charm as she had barefaced impudence- to jest warte tyle, ile ktoś jest za to gotów zapłacić it’s worth as much as anybody is prepared to pay for it- liczba X jest o tyle większa od Y, o ile Y jest większe od Z X exceeds Y by as much as Y exceeds Z- z iloma osobami rozmawiałem, tyle różnych zdań usłyszałem I heard a. got as many different opinions as the number of people I asked- zaoferowali jej dwa razy tyle, ile w poprzedniej pracy they offered her twice as much as she earned in her previous jobⅡ ile razy (zawsze kiedy) each a. every time, whenever- ile razy prosił ją o pomoc, zawsze odmawiała every time he asked her for help, she refusedⅢ na ile how, to what extent a. degree- na ile sprawa jest poważna? how serious a matter a. problem is it?- nie wiem, na ile prawdziwe są te pogłoski I don’t know how accurate these rumours are- trudno powiedzieć, na ile to miało wpływ na wyrok it’s difficult to say to what extent a. how far it influenced the verdictⅣ o tyle, o ile a. na tyle, na ile pot. to the extent that, in so far as; (only) inasmuch as książk.- interesował się tym problemem o tyle, o ile miało to związek z jego badaniami he was interested in this problem to the extent that a. only in as much as it was connected with his researchⅤ nie tyle…, ile… tyle Ⅵ o ile (jeśli) as long as, provided, providing; (z przeczeniem) unless- o ile firma nie zbankrutuje as long as a. provided the firm doesn’t go bankrupt- farba wyschnie do rana, o ile nie będzie padać the paint will be dry by the morning providing a. as long as it doesn’t rain a. unless it starts raining- o ile to będzie możliwe if possible; (z powątpiewaniem) if it’s a. that’s (at all) possible- o ile wiem a. o ile mi wiadomo,… as far as I know…- o ile dobrze pamiętam,… as far as I remember,…, if I remember correctly,…- o ile się nie mylę,… if I’m not mistaken,…- o ile nie coś gorszego if not something worse- tysiące, o ile nie miliony thousands, if not millionsⅦ o ile…, o tyle… a. o ile…, to… while…- o ile Robert lubi westerny, o tyle Anna woli melodramaty while Robert likes westerns, Anna prefers melodramas■ o tyle o ile pot. [interesować się, znać] to a degree; up to a point- „lubisz fizykę?” – „o tyle o ile” ‘do you like physics?’ – ‘it’s okay a. all right’ pot.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > il|e
См. также в других словарях:
This is... — This is... is a series of children s travel books written and illustrated by Czech author Miroslav Sasek between 1959 and 1974. Sasek originally intended to write three books: This is Paris , This is London , and This is Rome . Because of those… … Wikipedia
This — ([th][i^]s), pron. & a.; pl. {These} ([th][=e]z). [OE. this, thes, AS. [eth][=e]s, masc., [eth]e[ o]s, fem., [eth]is, neut.; akin to OS. these, D. deze, G. dieser, OHG. diser, deser, Icel. [thorn]essi; originally from the definite article + a… … The Collaborative International Dictionary of English
This — This, in the English language, is the singular proximal demonstrative. It may also refer to: Contents 1 People 2 Places 3 Media 4 Music 5 … Wikipedia
This Is It — may refer to:* The Bugs Bunny Overture (This is It!) , theme song of The Bugs Bunny Show * This Is It , theme song for the U.S. sitcom, One Day at a Time * This Is It! , a Philippine television programme broadcast by Intercontinental Broadcasting … Wikipedia
This Is Me — Infobox Album Name = This Is Me Type = studio Artist = Kierra Kiki Sheard Released = June 6 2006 (Japan) June 27 2006 (Worldwide) Recorded = 2006 Genre = Urban contemporary gospel Length = 44:17 (Original LP), 66:24 (Special Edition) Label = EMI… … Wikipedia
this — I. pronoun (plural these) Etymology: Middle English, pronoun & adjective, from Old English thes (masculine), this (neuter); akin to Old High German dese this, Old English thæt that Date: before 12th century 1. a. (1) the person, thing, or idea… … New Collegiate Dictionary
This Is Us — Infobox Album | Name = This Is Us Type = Album Artist = The Necessary Released = June 22 2004 Recorded = The Basement Studios (Rural Hall, North Carolina) Genre = Rock, indie rock, pop punk Length = 37:52 Label = Forsaken Recordings Producer =… … Wikipedia
This Et Al — Infobox musical artist Name = This Et Al Img capt = Left to Right: Wu, Gavin Bailey, Steve Wilson, Ben Holden Background = group or band Origin = flagicon|England Leeds, England Genre = Indie rock Alternative rock Years active = 2002 2008 Label … Wikipedia
this — See: OUT OF THIS WORLD … Dictionary of American idioms
this — See: OUT OF THIS WORLD … Dictionary of American idioms
This Land Is Your Land — Song by Woody Guthrie Published 1945 Recorded 1944 Genre Folk Writer … Wikipedia
