-
101 epicrocum
ĕpī̆crŏcum, i, n., = epikrokon (v. Lid. and Scott sub h. v.), a fine, transparent garment worn by women, Naev. ap. Varr. L. L. 7, § 53 Müll.; Varr. ap. Non. 318, 25; cf. Paul. ex Fest. p. 82, 13 Müll.—II. -
102 ferula
fĕrŭla, ae, f., the plant fennel-giant, Ferula, Linn., in the pith of which Prometheus is feigned to have preserved the fire which he stole from heaven.I.Lit., Plin. 13, 22, 42, § 122; 7, 56, 57, § 198; Hyg. Fab. 144; Serv. Verg. E. 6, 42.—II.Transf.A.The thin or slender branch of a tree, Plin. 17, 21, 35, § 152.—B.A staff, walkingstick (for syn. cf.: baculum, bacillum, scipio, fustis;C.virga),
Plin. 13, 22, 42, § 123.—A whip, rod, to punish slaves or schoolboys, Hor. S. 1, 3, 120; Juv. 6, 479; Mart. 14, 80; 10, 62, 10; Juv. 1, 15; Mart. Cap. 3, § 224;D.for driving draught cattle,
Ov. M. 4, 26; cf. id. A. A. 1, 546.—As an attribute of Silvanus, Verg. E. 10, 25.—E.A splint for broken bones, Cels. 8, 10, 1.—F.The young stag's horn, Plin. 8, 32, 50, § 117. -
103 gracilens
-
104 gracilentus
grăcĭlentus, a, um, adj. [id.], slender, thin (ante- and post-class. for the usual gracilis): filum, Enn. ap. Non. 116, 8 (Ann. v. 259 Vahl.):equus,
Gell. 4, 12, 2. -
105 gracilis
grăcĭlis, e (also ante-class. grăcĭlus, a, um, Lucil. ap. Non. 489, 21; plur.:I.gracilae virgines,
Ter. Eun. 2, 3, 22), adj. [Sanscr. karc, to be lean; old Lat. cracentes, slender (Enn. Ann. 497 Vahl.); cf. Gr. kolokanos], thin, slight, slender, slim; meagre, lean ( poet. and in Aug. prose; not in Cic.; but cf. gracilitas; syn.: exilis, tenuis, macer).Physically:B.in gracili macies crimen habere potest,
Ov. R. Am. 328:gracili sic tamque pusillo,
Hor. S. 1, 5, 69:quis multa gracilis te puer in rosa, etc.,
id. C. 1, 5, 1:puer,
Mart. 11, 43, 4:Indi,
Juv. 6, 466:capella,
Ov. M. 1, 299:equi hominesque paululi et graciles,
Liv. 35, 11, 7:arbores succinctioresque,
Plin. 16, 10, 17, § 39:resina (opp. pinguis),
id. 24, 6, 22, § 33:gracilis et ejuncida vitis,
id. 17, 22, 35, § 173:folium,
id. 19, 8, 54, § 171:comae et lanuginis instar,
Ov. Am. 1, 14, 23:stamen,
id. M. 6, 54:catena,
id. ib. 4, 176; cf.:vinculum auri,
Petr. 126:cacumen,
Ov. M. 10, 140:coronae,
Juv. 12, 87:viae petauri,
Mart. 2, 86, 7; cf.rima,
App. M. 4, p. 149:libellus,
Mart. 8, 24, 1:umbra,
Ov. Tr. 4, 10, 86:spuma,
Vulg. Sap. 5, 15.— Comp.:glans brevior et gracilior,
Plin. 16, 6, 8, § 19.— Sup.:fuit (Nero) ventre projecto, gracillimis cruribus,
Suet. Ner. 51.—Transf., opp. to fat or rich, meagre, scanty, poor (post-Aug.):II.ager,
Plin. 17, 22, 35, § 187:clivi,
Col. 2, 4, 11:vindemiae,
Plin. Ep. 9, 20, 2; 8, 15, 1:gracili Lare vivere,
App. Mag. p. 287; cf.pauperies,
id. M. 9, p. 219.—Trop., of style, simple, plain, unadorned ( poet. and in post-Aug. prose): materiae gracili sufficit ingenium. Ov. P. 2, 5, 26; cf.:1.lusimus, Octavi, gracili modulante Thalia,
Verg. Cul. 1: et in carmine et in soluta oratione genera dicendi probabilia sunt tria, quae Graeci charaktêras vocant nominaque eis fecerunt hadron, ischnon, meson. Nos quoque, quem primum posuimus, uberem vocamus, secundum gracilem, tertium mediocrem. Uberi dignitas atque amplitudo est:gracili venustas et subtilitas: medius in confinio est utriusque modi particeps, etc.,
Gell. 7, 14, 1 sq.; cf.:inter gracile validumque tertium aliquid constitutum est,
Quint. 12, 10, 66:praefationes tersae, graciles, dulces,
Plin. Ep. 2, 3, 1.—Of the speaker:non possumus esse tam graciles, simus fortiores,
Quint. 12, 10, 36.—Hence, adv.: grăcĭlĭter, slenderly.Lit., App. M. 3, p. 130.—2.Trop.:alia ornatius, alia gracilius esse dicenda,
more simply, Quint. 9, 4, 130. -
106 ina
īna, ae, f., a thin fibre in paper (very rare), Marc. Emp. 31: exiles et ilia a tenuitate inarum, quas Graeci in chartis ita appellant, videntur esse dicta, Paul. ex Fest. s. v. exiles, p. 81 Müll.; cf.: ilia dicta ab ina, quae pars chartae est tenuissima, id. s. v. ilia, p. 104 Müll. -
107 inroto
irrŏto ( inr-), āre, v. a. [in-roto], to play " ducks and drakes:" testam super undas (a boy's game, in which a shell or thin stone is thrown against the water in such a manner as to skip along the surface), Min. Fel. Oct. 3, 6. -
108 intercido
1.inter-cīdo, īdi, īsum, 3, v. a. [caedo], to cut asunder, cut up, cut to pieces, divide, pierce, cut through.I.Lit.:B.harundinetum,
to thin out by cutting, Col. 4, 32, 4:venas,
Plin. 11, 37, 65, § 174:radices,
id. 18, 19, 49, 2, § 177:olivas acuto calamo,
Pall. Nov. 22, 3:lacus, interciso monte, in Nar defluit,
Cic. Att. 4, 15, 5; cf.:an Isthmos intercidi possit,
Quint. 8, 3, 46:aedis,
Dig. 9, 2, 49:flammas ignis,
Vulg. Psa. 28, 7:pontem,
to cut down, Liv. 36, 6.—Esp., of accounts, to mutilate, falsify:II.commentarios,
Plin. Ep. 6, 22, 4:rationes dominicas,
Dig. 11, 3, 1, § 5. —Transf., to part, divide, cut up, mangle, mutilate, destroy:2.sententias,
to pervert in reading, Gell. 13, 30, 9:lux intercisa,
Stat. Th. 2, 184:jugum mediocri valle a castris intercisum,
separated, Hirt. B. G. 8, 14: dies intercisi, half-holidays: intercisi dies sunt, per quos mane et vesperi est nefas;medio tempore, inter hostiam caesam et exta porrecta, fas: a quo quod fas tum intercedit: aut eo est intercisum nefas, intercisum,
Varr. L. L. 6, § 31 Müll.; cf. Macr. S. 1, 16; Ov. F. 1, 49. — Hence, intercīsē, adv., piecemeal, interruptedly, confusedly, Cic. Part. Or. 7, 24; Gell. 11, 2, 5:dictum,
syncopated, id. 15, 3, 4.inter-cĭdo, ĭdi, 3, v. n. [cado], to fall between.I.Lit.:II.ita in arto stipatae erant naves ut vix ullum telum in mari vanum intercideret,
Liv. 26, 39; 21, 8; 3, 10, 6.—Transf.A. B.To fall to the ground, go to ruin, be lost, perish: pereant amici, dum una inimici intercidant, Poët. ap. Cic. Deiot. 9, 25:intercidunt ova,
Plin. 9, 51, 74, § 163:credo, quia nulla gesta res insignem fecerit consulatum, memoriā intercidisse,
Liv. 2, 8, 5:utrum pejorem vocas, apud quem gratia beneficii intercidit, an apud quem etiam memoria?
Sen. Ben. 3, 1:augur erat: nomen longis intercidit annis,
Ov. F. 2, 433:sive (opera) exstant, sive intercidere,
Plin. 35, 8, 34, § 53:haec sequenti tempore interciderunt,
Quint. 1, 5, 52:cum verba intercidant invalescantque temporibus,
fall into disuse, become obsolete, id. 10, 2, 13:quod si interciderit tibi nunc aliquid (= excidit e memoria),
something escapes you, you have forgotten something, Hor. S. 2, 4, 6. -
109 interluceo
I.Lit.:II.duos soles visos, et noctu interluxisse,
Liv. 29, 14, 3:quia terrena quaedam animalia plerumque interlucent (in amber),
Tac. G. 45, 4; Sol. 20, 3.—Trop.A.To be manifest, plainly visible:B.loci interlucent,
Auct. Her. 3, 19, 31:quibus inter gradus dignitatis et fortunae aliquid interlucet,
by which the degrees of dignity and fortune are distinguished, Liv. 1, 42, 4.—To be capable of being seen through (thin of substance or few in number), to be transparent:interlucet corona (militum),
Verg. A. 9, 508:acies,
Front. Strat. 2, 3, 16; Veg. Mil. 3, 14. -
110 interluco
inter-lūco, āre, v. a. [lux], to let the light through a tree by clearing it of its useless branches; to lop or thin a tree (Plinian):interlucata densitate ramorum,
Plin. 17, 23, 35, § 214:arbores,
id. 17, 12, 19, § 94. -
111 intervallum
inter-vallum, i, n., prop., the open space within the mound or breastwork of a camp, the space between two palisades.I.Lit.: opus, pedum sexaginta, quod est inter vallum et legiones... a quibusdam intervallum [p. 987] cognominatum, Hyg. de Munit. Cast. 6:B.intervalla sunt spatia inter capita vallorum,
Isid. 15, 9, 2.—In gen., space between, interval, distance:II.trabes directae, paribus intervallis in solo collocantur. Ea autem intervalla grandibus saxis effarciuntur,
Caes. B. G. 7, 23:pari intervallo,
at an equal distance, id. ib. 1, 43:respiciens videt magnis intervallis sequentes,
Liv. 1, 25:unius signi,
Cic. N. D. 2, 20:digitorum,
Suet. Dom. 19:sonorum,
Cic. Tusc. 1, 18:locorum et temporum,
id. Fam. 1, 7:ex intervallo,
from a distance, Liv. 48, 44, 8:proximus longo intervallo insequi,
Verg. A. 5, 320:juvenes modicis intervallis disponere,
Suet. Aug. 49:quinque milium intervallo,
Liv. 23, 29:mille passuum intervallo distantes,
id. 33, 1 saep.—Transf.A.Interval of time, intermission, respite:B.annuum regni,
an interregnum, Liv. 1, 17:sine intervallo loquacitas,
i. e. incessant, Cic. de Or. 3, 48, 185:dolor si longus, levis, dat enim intervalla,
relaxes sometimes, id. Fin. 2, 29, 94:litterarum,
id. Fam. 7, 18:intervallum jam hos dies multos fuit,
Plaut. Men. 1, 1, 28:distinctio et aequalium et saepe variorum intervallorum numerum conficit,
Cic. de Or. 3, 48, 186; cf. the context. —A pause:C.flumen aliis verborum volubilitasque cordi est: distincta alios et interpuncta intervalla, morae, respirationesque delectant,
Cic. Or. 16:trochaeus temporibus et intervallis est par iambo,
id. ib. 57:ut te tanto intervallo viderem,
after so long a time, id. Fam. 15, 14:vocem paululum attenuata crebris intervallis et divisionibus oportet uti,
Auct. Her. 3, 14, 24:tanto ex intervallo,
Quint. 11, 2, 5; Liv. 3, 38:intervallo dicere,
after a pause, Cic. Or. 66: ex intervallo, farther on, lower down (in the discourse), Gell. 15, 12, 4:sine intervallo cibum dare,
without loss of time, Varr. R. R. 2, 1: dare quippiam alicui per intervalla, at intervals, i. e. from time to time, Plin. 8, 42, 66, § 164 (al. intervalla dantur):per intervallum adventantes,
Tac. A. 4, 73:scelerum,
time for the perpetration of crimes, id. ib. 3.—Difference, dissimilitude:D.videte, quantum intervallum sit interjectum inter majorum consilia, et istorum dementiam,
Cic. Agr. 2, 33, 89; id. Rab. Perd. 5, 15.—An interval in music, Cic. N. D. 2, 58, 146.inter-vectus,.a, um, adj. [veho], carried up, raised up (post-class.):inter-vello,.arbores,
Jul. Val. Res Gest. Alex. M. 3, 38.vulsi (rarely velli, v. infra), vulsum, 3, v. a., to pluck, pull, or pick out here and there, to lop, prune (post-Aug.).I.In partic., to pluck out here and there, to thin. —Of wings:II.ne ego homo infelix fui qui non alas intervelli (sc. vocis),
Plaut. Am. 1, 1, 170.—Of the beard:isti, qui aut vellunt barbam, aut intervellunt,
Sen. Ep. 114, 20. — Of fruit and trees, to pluck here and there, to prune:poma intervelli melius est, ut quae relicta sint, grandescant,
Plin. 17, 27, 47, § 260:arbores,
Col. 5, 10:semina,
id. 4, 33, 3. —In gen., to tear out, take away:num aliquid ex illis intervelli, atque ex tempore dicendis inseri possit,
Quint. 12, 9, 17:quae ita sunt natura copulata, ut mutari aut intervelli sine confusione non possint,
id. 10, 7, 5. -
112 irroto
irrŏto ( inr-), āre, v. a. [in-roto], to play " ducks and drakes:" testam super undas (a boy's game, in which a shell or thin stone is thrown against the water in such a manner as to skip along the surface), Min. Fel. Oct. 3, 6. -
113 lamina
lāmĭna or lammĭna, and sync. lamna (e. g. Hor. C. 2, 2, 2; id. Ep. 1, 15, 36; Val. Fl. 1, 123; Vitr. 7, 9; also,I.lamina,
id. 5, 3), ae, f., a thin piece of metal, wood, marble, etc., a plate, leaf, layer, lamina [root la, = ela- of elaunô; cf. elatos].Lit. (class.):II.cum lamina esset inventa,
Cic. Leg. 2, 23, 58:tigna laminis clavisque religant,
Caes. B. C. 2, 10, 3:cataphracta rum tegimen ferreis laminis consertum,
Tac. H. 1, 79:plumbi,
Plin. 34, 18, 50, § 166:ex argento laminas ducere,
id. 33, 9, 45, § 128; cf.:aes in laminas tenuare,
id. 34, 8, 20, § 94:ossa in laminas secare,
id. 8, 3, 4, § 7:tenuem nimium laminam ducere,
Quint. 2, 4, 7:argutae lamina serrae,
the blade of a saw, Verg. G. 1, 143; of a knife, Sen. Ben. 4, 6, 2; of a sword, Ov. M. 5, 173; 12, 488:doliorum,
i. e. staves, Plin. 18, 26, 64, § 236 (Jahn, lanas):laminae aëneae,
Vulg. Exod. 38, 6.—Transf.A.Laminae ardentes, red-hot plates, instruments of torture for slaves, Cic. Verr. 2, 5, 63, § 163; so,B.candens,
Hor. Ep. 1, 15, 36; without adj.:advorsum laminas, crucesque conpedisque,
Plaut. As. 3, 2, 4; Lucr. 3, 1017.—Money coin: et levis argenti lamina crimen [p. 1032] erat, Ov. F. 1, 209; cf.C.fulva,
a gold piece, gold, id. M. 11, 124:inimicus lamnae,
foe to money, Hor. C. 2, 2, 2:tuas opes... laminas utriusque materiae,
of each precious metal, Sen. Ben. 7, 10, 1.—A saw, Sen. Ben. 4, 6.—D.Aurium, the flap of the ear, Arn. 2, 72:E.aurium laminae frigescunt,
Cael. Aur. Tard. 2, 14, 198.—The tender shell of an unripe nut, Ov. Nux, 95. -
114 lammina
lāmĭna or lammĭna, and sync. lamna (e. g. Hor. C. 2, 2, 2; id. Ep. 1, 15, 36; Val. Fl. 1, 123; Vitr. 7, 9; also,I.lamina,
id. 5, 3), ae, f., a thin piece of metal, wood, marble, etc., a plate, leaf, layer, lamina [root la, = ela- of elaunô; cf. elatos].Lit. (class.):II.cum lamina esset inventa,
Cic. Leg. 2, 23, 58:tigna laminis clavisque religant,
Caes. B. C. 2, 10, 3:cataphracta rum tegimen ferreis laminis consertum,
Tac. H. 1, 79:plumbi,
Plin. 34, 18, 50, § 166:ex argento laminas ducere,
id. 33, 9, 45, § 128; cf.:aes in laminas tenuare,
id. 34, 8, 20, § 94:ossa in laminas secare,
id. 8, 3, 4, § 7:tenuem nimium laminam ducere,
Quint. 2, 4, 7:argutae lamina serrae,
the blade of a saw, Verg. G. 1, 143; of a knife, Sen. Ben. 4, 6, 2; of a sword, Ov. M. 5, 173; 12, 488:doliorum,
i. e. staves, Plin. 18, 26, 64, § 236 (Jahn, lanas):laminae aëneae,
Vulg. Exod. 38, 6.—Transf.A.Laminae ardentes, red-hot plates, instruments of torture for slaves, Cic. Verr. 2, 5, 63, § 163; so,B.candens,
Hor. Ep. 1, 15, 36; without adj.:advorsum laminas, crucesque conpedisque,
Plaut. As. 3, 2, 4; Lucr. 3, 1017.—Money coin: et levis argenti lamina crimen [p. 1032] erat, Ov. F. 1, 209; cf.C.fulva,
a gold piece, gold, id. M. 11, 124:inimicus lamnae,
foe to money, Hor. C. 2, 2, 2:tuas opes... laminas utriusque materiae,
of each precious metal, Sen. Ben. 7, 10, 1.—A saw, Sen. Ben. 4, 6.—D.Aurium, the flap of the ear, Arn. 2, 72:E.aurium laminae frigescunt,
Cael. Aur. Tard. 2, 14, 198.—The tender shell of an unripe nut, Ov. Nux, 95. -
115 lana
lāna, ae, f. [Gr. lachnê, lachnos, lênos, Dor. lanos; cf. laoios, and v. Varr. L. L. 5, § 113 Müll.], wool, Plaut. Men. 1, 2, 12; Varr. R. R. 2, 2, 18; Cic. de Or. 2, 68, 277; Col. 7, 2, 4:II.lanam cārĕre,
to card wool, Plaut. Men. 5, 2, 46; so,lanam trahere,
Juv. 2, 54:lanam deducere,
id. 7, 224:lanas ducere,
to spin wool, Ov. M. 4, 34:lanam expediendam conducere,
for carding and spinning, Dig. 7, 8, 12:lanas tingere murice,
to dye, Ov. M. 6, 9; cf.:lanam fucare veneno Assyrio,
Verg. G. 2, 465:medicata fuco,
Hor. C. 3, 5, 28:aurea lana,
the golden fleece, Ov. F. 3, 876:lana legata, sive succida sive lota sit, sive pectinata sive versicoloria, legato cedit,
Paul. Sent. 3, 6, 82; cf.§ 85: si ex lana mea vestimentum feceris, etc.,
Gai. Inst. 2, 79.—Transf.A.In gen., a working in wool:B.lana et tela victum quaeritans,
Ter. And. 1, 1, 48:Lucretia lanae dedita,
Liv. 1, 57:lanam facere,
Ov. M. 6, 31.— Plur.:te lanae... non citharae decent,
Hor. C. 3, 15, 13:admotaque lanis quae cessat acu,
Juv. 6, 497.—Prov.: cogitare de lana sua, to be thinking about her work, i. e. to be unconcerned, Ov. A. A. 2, 686.—Of things resembling wool, soft hair or feathers, down:lana leporina et anserina et caprina,
Dig. 32, 1, 70; Mart. 14, 161:celantur simili ventura Cydonia lana,
id. 10, 42; cf. Plin. 12, 10, 21, § 38.—Of thin, fleecy clouds:tenuia lanae vellera,
Verg. G. 1, 397; cf. Plin. 18, 35, 82, § 356.—Prov.:rixari de lana caprina,
i. e. to dispute about trifles, Hor. Ep. 1, 18, 15. -
116 leptynticus
leptyntĭcus, a, um, adj., = leptuntikos, making thin or meagre: caeparum virtus leptyntica, Theod. Prisc. de Diaeta, 10. -
117 levidensis
lĕvĭdensis, e, adj. [1. levis-densus], lightly wrought, thin.I.Lit.: levidensis vestis dicta, quod raro filo sit leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod graviter pressa atque calcata sit; Isid. Orig. 19, 22, 19.—* II.Transf., slight, poor:munusculum,
Cic. Fam. 9, 12, 2. -
118 levis
1.lĕvis, e, adj. [for leg-vis; Sanscr. laghu-s, little; cf. O. H. Germ. ring-i; Germ. gering; Gr. elachus], light in weight, not heavy (opp. gravis).I.Lit.:B.leviora corpora (opp. graviora),
Lucr. 2, 227:aether,
id. 5, 459:aura,
id. 3, 196:levior quam pluma,
Plaut. Men. 3, 2, 23:stipulae,
Verg. G. 1, 289: armatura, light armor:levis armaturae Numidae,
the light-armed Numidians, Caes. B. G. 2, 10; also, by metonymy, lightarmed troops; v. armatura, and cf.:sed haec fuerit nobis tamquam levis armaturae prima orationis excursio,
Cic. Div. 2, 10 fin.; so,miles,
a light-armed soldier, Liv. 8, 8; cf.of clothing: nudi, aut sagulo leves,
Tac. G. 6:flebis in solo levis angiportu,
Hor. C. 1, 25, 10.—Of the earth upon the dead:terraque securae sit super ossa levis,
Tib. 2, 4, 50;esp. freq. on tombstones: sit tibi terra levis (abbreviated, S. T. T. L.): per leves populos,
the shades, bodiless persons, Ov. M. 10, 14:virgaque levem coerces aurea turbam,
Hor. C. 1, 10, 18.— Poet. with inf.: fessis leviora tolli Pergama Grais, a lighter burden, i. e. easier to be destroyed, Hor. C. 2, 4, 11.—Transf.1.Light of digestion, easy to digest (mostly poet. and post-Aug.):2.quae in aqua degunt, leviorem cibum praestant. Inter domesticas quadrupedes levissima suilla est, gravissima bubula,
lightest of digestion, Cels. 1, 18:leves malvae,
Hor. C. 1, 31, 16 (cf.:gravi Malvae salubres corpori,
id. Epod. 2, 57).—Light in motion, swift, quick, fleet, nimble, rapid (syn.:3.agilis, alacer, pernix): ipsa (diva) levi fecit volitantem flamine currum (i. e. Argo),
a quick, favorable wind, Cat. 64, 9; cf.:leves venti,
Ov. M. 15, 346:flatus,
Sil. 15, 162:currus,
light, swift, Ov. M. 2, 150:levi deducens pollice filum,
light, nimble, id. ib. 4, 36; so,pollex,
id. ib. 6, 22:saltus,
id. ib. 7, 767;3, 599: peltam pro parma fecit, ut ad motus concursusque essent leviores,
Nep. Iphicr. 1:Messapus levis cursu,
Verg. A. 12, 489:leves Parthi,
id. G. 4, 314:equus,
Val. Fl. 1, 389:Nympharumque leves cum Satyris chori,
Hor. C. 1, 1, 31:quaere modos leviore plectro,
nimbler, gayer, id. ib. 2, 1, 40:et levis erecta consurgit ad oscula plantā,
Juv. 6, 507.—With inf. ( poet.):omnes ire leves,
Sil. 16, 488:exsultare levis,
id. 10, 605:levior discurrere,
id. 4, 549:nullo levis terrore moveri,
Claud. IV. Cons. Hon. 514:hora,
fleeting, Ov. M. 15, 181:terra,
light, thin soil, Verg. G. 2, 92:et ubi montana (loca) quod leviora et ideo salubriora,
Varr. R. R. 1, 6, 3;so (opp graviora),
id. ib. —Slight, trifling, small (mostly poet.): ignis, Ov. M. 3, 488:II.tactus,
a slight, gentle touch, id. ib. 4, 180:strepitus,
id. ib. 7, 840:stridor,
id. ib. 4, 413.Trop.A.Without weight, i. e. of no consequence; hence, in gen., light, trifling, unimportant, inconsiderable, trivial, slight, little, petty, easy (class.):(β).nunquam erit alienis gravis qui suis se concinnat levem,
Plaut. Trin. 3, 2, 58:grave est nomen imperii atque id etiam in levi persona pertimescitur,
Cic. Agr. 2, 17, 45:leve et infirmum,
id. Rosc. Com. 2, 6: quae mihi ad spem obtinendae veritatis gravissima sunt;ad motum animi... leviora,
id. Deiot. 2, 5:quod alia quaedam inania et levia conquiras,
id. Planc. 26, 63:auditio,
a light, unfounded report, Caes. B. G. 7, 42:cui res et pecunia levissima et existimatio sanctissima fuit semper,
something very insignificant, Cic. Rosc. Com. 5, 15:dolor,
id. Fin. 1, 12, 40:proelium,
Caes. B. G. 7, 36:periculum,
id. B. C. 3, 26:in aliquem merita,
id. ib. 2, 32, 10:leviore de causa,
id. B. G. 7, 4 fin.:praecordia levibus flagrantia causis,
Juv. 13, 182:effutire leves indigna tragoedia versus,
Hor. A. P. 231.—As subst.:in levi habitum,
was made little of, was regarded as a trifle, Tac. H. 2, 21; id. A. 3, 54:levia sed nimium queror,
Sen. Herc. Fur. 63:quid leviora loquor? Petr. poët. 134, 12: non est leve tot puerorum observare manus,
no easy matter, Juv. 7, 240:quidquid levius putaris,
easier, id. 10, 344.—With gen. ( poet.):B.opum levior,
Sil. 2, 102.—In disposition or character.1.Light, light-minded, capricious, fickle, inconstant, unreliable, false:2.homo levior quam pluma,
Plaut. Men. 3, 2, 23:ne me leviorem erga te putes,
id. Trin. 5, 2, 34:tu levior cortice,
Hor. C. 3, 9, 22:vitium levium hominum atque fallacium,
Cic. Lael. 25, 91:quidam saepe in parva pecunia perspiciuntur quam sint leves,
id. ib. 17, 63:leves ac nummarii judices,
id. Clu. 28, 75:sit precor illa levis,
Tib. 1, 6, 56:levi brachio aliquid agere,
Cic. Att. 4, 16, 6:quid levius aut turpius,
Caes. B. G. 5, 28 fin.:auctor,
Liv. 5, 15:leves amicitiae,
Cic. Lael. 26, 100:spes,
vain, empty, Hor. Ep. 1, 5, 8:leviores mores,
Ulp. Fragm. 6, 12.—Mild, gentle, pleasant (rare):1.quos qui leviore nomine appellant, percussores vocant,
Cic. Rosc. Am. 33, 93; and:levior reprehensio,
id. Ac. 2, 32, 102:tandem eo, quod levissimum videbatur, decursum est,
the gentlest, mildest, Liv. 5, 23 fin.:nec leves somnos timor aut cupido Sordidus aufert,
Hor. C. 2, 16, 15; id. Epod. 2, 28:exsilium,
mild, tolerable, Suet. Aug. 51.—Hence, adv.: lĕ-vĭter, lightly, not heavily.Lit. (rare):2.armati,
light-armed, Curt. 4, 13.—Of the blow of a weapon:levius casura pila sperabat,
Caes. B. C. 3, 92, 2.—Trop.a.Slightly, a little, not much, somewhat:b.leviter densae nubes,
Lucr. 6, 248:inflexum bacillum,
Cic. Div. 1, 17, 30:genae leviter eminentes (al. leniter),
id. N. D. 2, 57, 143:qui (medici) leviter aegrotantes leniter curant, gravioribus autem morbis, etc.,
id. Off. 1, 24, 83:saucius,
id. Inv. 2, 51, 154:non leviter lucra liguriens,
id. Verr. 2, 3, 76, § 177:agnoscere aliquid,
id. Fin. 2, 11, 33:eruditus,
id. de Or. 3, 6, 24.— Comp.:quanto constantior idem In vitiis, tanto levius miser,
so much less, Hor. S. 2, 7, 18:dolere,
Ov. P. 1, 9, 30.— Sup.:ut levissime dicam,
to express it in the mildest manner, Cic. Cat. 3, 7 fin. —Easily, lightly, without difficulty, with equanimity:2.id eo levius ferendum est, quod, etc.,
Cic. Fam. 4, 3, 2; cf.:sed levissime feram, si, etc.,
id. Prov. Cons. 20, 47; Liv. 29, 9.— Comp.:levius torquetis Arachne,
more dexterously, Juv. 2, 56.lēvis (erroneously laevis), e, adj. [Gr. leios, leuros], smooth, smoothed, not rough, opp. asper (class.).I.Lit.A.In gen.:B.corpuscula quaedam levia, alia aspera, etc.,
Cic. N. D. 1, 24, 66:in locis (spectatur): leves an asperi,
id. Part. Or. 10, 36:Deus levem eum (mundum) fecit et undique aequabilem,
id. Univ. 6:pocula,
smooth, shining, Verg. A. 5, 91:pharetrae,
id. ib. 5, 558:brassica,
Cato, R. R. 15, 7:levissima corpora,
Lucr. 4, 659:coma pectine levis,
Ov. M. 12, 409:nascunturque leves per digitos umerosque plumae,
Hor. C. 2, 20, 11:levior assiduo detritis aequore conchis,
Ov. M. 13, 792: inimicus pumice levis, rubbed (cf. pumicatus), Juv. 9, 95.— Poet.: levi cum sanguine Nisus labitur infelix, slippery, [p. 1055] Verg. A. 5, 328:levis Juventas ( = imberbis),
smooth, without hair, beardless, Hor. C. 2, 11, 6; so,ora,
Tib. 1, 9 (8), 31:crura,
Juv. 8, 115:sponsus,
id. 3, 111:caput,
id. 10, 199; 2, 12; hence, also, poet. for youthful, delicate, beautiful:pectus,
Verg. A. 11, 40:frons,
id. E. 6, 51:umeri,
id. A. 7, 815:colla,
Ov. M. 10, 698.—Also, finely dressed, spruce, effeminate:vir,
Ov. A. A. 3, 437; Pers. 1, 82: argentum, smooth, not engraved or chased, Juv. 14, 62.—In neutr. absol.:externi ne quid valeat per leve morari,
smoothness, Hor. S. 2, 7, 87; so,per leve,
Pers. 1, 64:per levia,
Aus. Idyll. 16, 4.—Transf., rubbed smooth, ground down, softened, soft (rare), Scrib. Comp. 228; Cels. 2, 8.—II.Trop., of speech, smooth, flowing (rare but class.):oratio (opp. aspera),
Cic. Or. 5 fin.; so,levis verborum concursus (opp. asper),
id. de Or. 3, 43, 171:levis et aspera (vox),
Quint. 11, 3, 15:levis et quadrata compositio,
id. 2, 5, 9:levia ac nitida,
id. 5, 12, 18:(aures) fragosis offenduntur et levibus mulcentur,
id. 9, 4, 116.— Adv. does not occur. -
119 Liber
1.līber, ĕra, ĕrum (old form, loebesum et loebertatem antiqui dicebant liberum et libertatem. Ita Graeci loibên et leibein, Paul. ex Fest. p. 121 Müll.; cf. 2. Liber), adj. [Gr. root liph-, liptô, to desire; cf. Sanscr. lub-dhas, desirous; Lat. libet, libido], that acts according to his own will and pleasure, is his own master; free, unrestricted, unrestrained, unimpeded, unshackled; independent, frank, open, bold (opp. servus, servilis).I.In gen.; constr. absol., with ab, the abl., and poet. also with gen.(α).Absol.:(β).dictum est ab eruditissimis viris, nisi sapientem liberum esse neminem. Quid est enim libertas? Potestas vivendi ut velis,
Cic. Par. 5, 1, 33:an ille mihi liber, cui mulier imperat, cui leges imponit, praescribit, jubet, vetat? etc.,
id. ib. 5, 2, 36:ad scribendi licentiam liber,
id. N. D. 1, 44, 123:agri immunes ac liberi,
Cic. Verr. 2, 2, 69, § 166:integro animo ac libero causam defendere,
unprejudiced, unbiased, id. Sull. 31, 86:liberi ad causas solutique veniebant,
not under obligations, not bribed, id. Verr. 2, 2, 78 § 192; cf.:libera lingua,
Plaut. Cist. 1, 2, 9:cor liberum,
id. Ep. 1, 2, 43:vocem liberam mittere adversus aliquem,
Liv. 35, 32, 6:libera verba animi proferre,
Juv. 4, 90: judicium [p. 1057] audientium relinquere integrum ac liberum, Cic. Div. 2, 72, 150:aliquid respuere ingenuo liberoque fastidio,
id. Brut. 67, 236:libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio,
id. Fin. 1, 10, 33:tibi uni vexatio direptioque sociorum impunita fuit ac libera,
id. Cat. 1, 7, 18:pars quaestionum vaga et libera et late patens,
id. de Or. 2, 16, 67:liberum arbitrium eis populo Romano permittente,
Liv. 31, 11 fin.; cf. id. 37, 1, 5:mandata,
full powers, unlimited authority, id. 37, 56; 38, 8:fenus,
unlimited, id. 35, 7: custodia, free custody (i. e. confinement to a house or to a town), id. 24, 45; Vell. 1, 11, 1;v. custodia, II.: legatio, v. legatio: suffragia,
the right of voting freely, Juv. 8, 211:locus,
free from intruders, undisturbed, secure, Plaut. Poen. 1, 1, 49; 3, 2, 25; id. Cas. 3, 2, 4: aedes, a free house, free dwelling (assigned to the use of ambassadors of friendly nations during their stay in Rome), Liv. 30, 17 fin.; 35, 23; 42, 6:lectulus,
i. e. not shared with a wife, Cic. Att. 14, 13, 5: toga ( poet. for virilis toga), a man's (prop. of one who is his own master), Ov. F. 3, 771:vestis,
id. ib. 3, 777:libera omnia sibi servare,
to reserve to one's self full liberty, Plin. Ep. 1, 5.— Comp.:hoc liberiores et solutiores sumus, quod, etc.,
Cic. Ac. 2, 3, 8:est finitimus oratori poëta, numeris astrictior paulo, verborum licentia liberior,
id. de Or. 1, 16, 70:liberiores litterae,
id. Att. 1, 13, 1:amicitia remissior esse debet et liberior et dulcior,
freer, more unrestrained, more cheerful, id. Lael. 18 fin.:paulo liberior sententia,
Quint. 4, 2, 121:liberior in utramque partem disputatio,
id. 7, 2, 14:fusiores liberioresque numeri,
id. 9, 4, 130:officia liberiora plenioraque,
id. 6, 1, 9:(flumina) campo recepta Liberioris aquae,
freer, less impeded, Ov. M. 1, 41; cf.:(Tiberinus) campo liberiore natat,
freer, opener, id. F. 4, 292:liberiore frui caelo,
freer, opener, id. M. 15, 301.— Sup.:liberrimum hominum genus, comici veteres tradunt, etc.,
the frankest, most free-spoken, Quint. 12, 2, 22; cf.:liberrime Lolli,
most frank, most ingenuous, Hor. Ep. 1, 18, 1:indignatio,
id. Epod. 4, 10.—Free or exempt from, void of; with ab:(γ).Mamertini vacui, expertes, soluti ac liberi fuerunt ab omni sumptu, molestia, munere,
Cic. Verr. 2, 4, 10, § 23; cf.:(consul) solutus a cupiditatibus, liber a delictis,
id. Agr. 1, 9, 27:ab observando homine perverso liber,
id. Att. 1, 13, 2:liber a tali irrisione Socrates, liber Aristo Chius,
id. Ac. 2, 39, 123:ab omni animi perturbatione liber,
id. Off. 1, 20, 67; id. N. D. 2, 21, 55:loca abdita et ab arbitris libera,
id. Att. 15, 16, B:libera a ferro crura,
Ov. P. 1, 6, 32:animus liber a partibus rei publicae,
Sall. C. 4.—With abl.:(δ).animus omni liber curā et angore,
free from, without, Cic. Fin. 1, 15:animus religione,
Liv. 2, 36:animus cogitationibus aliis,
Quint. 11, 2, 35:mens omnibus vitiis,
id. 12, 1, 4; cf.:liberis odio et gratia mentibus,
id. 5, 11, 37:omni liber metu,
Liv. 7, 34:liber invidia,
Quint. 12, 11, 7:equus carcere,
Ov. Am. 2, 9, 20.—With gen. ( poet.):(ε).liber laborum,
Hor. A. P. 212:fati gens Lydia,
Verg. A. 10, 154:curarum,
Luc. 4, 384. — Comp.:liberior campi,
having a wider space, Stat. S. 4, 2, 24.—Liberum est, with subject-clause:II.quam (opinionem) sequi magis probantibus liberum est,
it is free, permitted, allowable, Quint. 6, 3, 112; Plin. Ep. 1, 8:dies eligere certos liberum erat,
Plin. 30, 2, 6, § 16.—So in abl. absol.:libero, quid firmaret mutaretve,
Tac. A. 3, 60.In partic.A.Free, in a social point of view, not a slave (opp. servus;B.also to ingenuus): neque vendendam censes quae libera est,
Ter. Ad. 2, 1, 40; cf. id. ib. v. 28:dis habeo gratiam quom aliquot affuerunt liberae, because slaves were not permitted to testify,
id. And. 4, 4, 32; opp. ingenuus, free-born:quid ea? ingenuan' an festucā facta e servā liberast?
Plaut. Mil. 1, 1, 14:in jure civili, qui est matre liberā, liber est,
Cic. N. D. 3, 18, 45; id. Caecin. 36, 96:si neque censu, neque vindictā, nec testamento liber factus est (servus), non est liber,
id. Top. 2, 10:quae (assentatio) non modo amico, sed ne libero quidem digna est,
of a freeman, id. Lael. 24, 89; Quint. 11, 1, 43:liberorum hominum alii ingenui sunt, alii libertini,
Gai. Inst. 1, 10; cf. sqq.: ex ancilla et libero jure gentium servus nascitur, id. ib. 1, 82; cf. § 85; Paul. Sent. 2, 24, 1 sqq.—Free, in a political point of view;C.said both of a people not under monarchical rule and of one not in subjection to another people,
Cic. Rep. 1, 32, 48; cf.:ut ex nimia potentia principum oritur interitus principum, sic hunc nimis liberum populum libertas ipsa servitute afficit,
id. ib. 1, 44, 68:liber populus,
id. ib. 3, 34, 46:(Demaratus) vir liber ac fortis,
democratic, republican, fond of liberty, id. ib. 2, 19, 34:civitates liberae atque immunes,
free from service, Liv. 37, 55:provinciae civitatesque liberae,
Suet. Vesp. 8:libera ac foederata oppida,
id. Calig. 3:Roma patrem patriae Ciceronem libera dixit,
Juv. 8, 244.—In a bad sense, esp. with reference to sensual pleasure, unbridled, unchecked, unrestrained, licentious:2.quam liber harum rerum multarum siet (Juppiter),
Plaut. Am. prol. 105:adulescens imprudens et liber,
Ter. Eun. 3, 1, 40; cf.:sit adulescentia liberior,
somewhat freer, Cic. Cael. 18, 42:amores soluti et liberi,
id. Rep. 4, 4, 4:consuetudo peccandi,
id. Verr. 2, 3, 76, § 177.—Hence, adv.: lībĕrē, freely, unrestrictedly, without let or hinderance; frankly, openly, boldly:qui nihil dicit, nihil facit, nihil cogitat denique, nisi libenter ac libere,
Cic. Par. 5, 1, 34:animus somno relaxatus solute movetur et libere,
id. Div. 2, 48, 100:respirare,
id. Quint. 11, 39:constanter et libere (me gessi),
id. Att. 4, 16, 9:consilium dare,
id. Lael. 13, 44:aliquid magis accusatorie quam libere dixisse,
id. Verr. 2, 2, 72, § 176:omnia libere fingimus et impune,
Quint. 6, 1, 43:ut ingredi libere (oratio), non ut licenter videatur errare,
Cic. Or. 23, 77.— Comp.:liberius vivendi fuit potestas,
Ter. And. 1, 1, 23:loqui,
Cic. Planc. 13, 33:fortius liberiusque defendere,
Quint. 12, 1, 21:liberius si Dixero quid,
Hor. S. 1, 4, 103:maledicere,
id. ib. 2, 8, 37:longius et liberius exseritur digitus,
Quint. 11, 3, 92; cf. id. 11, 3, 97:ipsaque tellus Omnia liberius, nullo poscente, ferebat,
freely, of itself, spontaneously, Verg. G. 1, 127.līber, ĕri ( gen. plur. liberūm, Att. ap. Cic. Tusc. 3, 9; Turp. ap. Non. 495, 26; Cic. Verr. 2, 1, 15, § 40; 2, 1, 30, § 77; Tac. A. 2, 38; 3, 25 saep.; cf. Cic. Or. 46, 155;I.but also: liberorum,
Cic. Verr. 2, 1, 30, § 76; 2, 5, 42, § 109), m. [1. liber], a child.Sing. (post-class. and rare):II.si quis maximam portionem libero relinquat,
Cod. Just. 3, 28, 33; 5, 9, 8 fin.; Quint. Decl. 2, 8.—Plur., children (freq.; but in class. Lat. only of children with reference to their parents: pueri = children in general, as younger than adulescentes; cf. Krebs, Antibarb. p. 657 sq.).A.Lit.: liberorum genus, Enn. ap. Cic. Or. 46, 155 (Trag. v. 347 Vahl.): liberorum sibi quaesendum gratia, id. ap. Fest. p. 258 Müll. (Trag. v. 161 Vahl.):2.cum conjugibus et liberis,
Cic. Att. 8, 2, 3:eum ex C. Fadii filiā liberos habuisse,
id. ib. 16, 11, 1:liberos procreare,
id. Tusc. 5, 37, 109:suscipere liberos,
id. Verr. 2, 3, 69, § 161:per liberos te precor,
Hor. Epod. 5, 5:dulces,
id. ib. 2, 40:parvuli,
Quint. 2, 15, 8;opp. parentes,
id. 11, 1, 82; 3, 7, 18; 26; 6, 1, 18; 6, 5 al.: mater quae liberos, quasi oculos (amisit), orba est, Sulp. ap. Paul. ex Fest. p. 182 Müll.: jus trium liberorum, under the emperors, a privilege enjoyed by those who had three legitimate children (it consisted in the permission to fill a public office before one's twenty-fifth year, and in freedom from personal burdens); this privilege was sometimes also bestowed on those who had fewer than three children, or even none at all; also of one child:non est sine liberis, cui vel unus filius unave filia est,
Dig. 50, 16, 148; Plaut. Aul. 4, 10, 6; Ter. Hec. 2, 1, 15; id. Heaut. 1, 1, 99; id. And. 5, 3, 20; Cic. Phil. 1, 1, 2; id. de Imp. Pomp. 12, 33; id. Verr. 2, 1, 15, § 40; ib. 30, § 76 Zumpt; cf. also Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5:neque ejus legendam filiam (virginem Vestalem)... qui liberos tres haberet,
Gell. 1, 12, 8:uxores duxerant, ex quibus plerique liberos habebant,
Caes. B. C. 3, 110, 2.—Of grandchildren and great-grandchildren:liberorum appellatione nepotes et pronepotes ceterique qui ex his descendunt, continentur,
Dig. 50, 16, 220; cf.:liberi usque ad trinepotem, ultra hos posteriores vocantur,
ib. 38, 10, 10, § 7:habitus sis in liberum loco,
Cic. Verr. 2, 1, 15, § 40.—Esp.(α).Of sons (opp. daughters):(β).procreavit liberos septem totidemque filias,
Hyg. Fab. 9.—Of children in gen. = pueri:B.praecepta Chrysippi de liberorum educatione,
Quint. 1, 11, 17; cf.: Catus aut de liberis educandis, the title of a book by Varro, v. Gell. 4, 19, 2; Macr. S. 3, 6, 5.—Transf., of animals, young:3.liberis orbas oves,
Plaut. Capt. 4, 2, 38.—Comically:quaerunt litterae hae sibi liberos: alia aliam scandit,
Plaut. Ps. 1, 1, 23.Līber, ĕri (Sabine collat. form, loebasius, acc. to Serv. Verg. G. 1, 7; cf. 1. liber, and libertas init.), m. [Gr. leibô, to pour; loibê, a drink - offering; Lat. libare], an old Italian deity, who presided over planting and fructification; afterwards identified with the Greek Bacchus:B.hunc dico Liberum Semelā natum, non eum, quem nostri majores auguste sancteque Liberum cum Cerere et Libera consecraverunt. Sed quod ex nobis natos liberos appellamus, idcirco Cerere nati nominati sunt Liber et Libera: quod in Libera servant, in Libero non item,
Cic. N. D. 2, 24, 62; cf. Serv. Verg. G. 1, 5; Cic. Leg. 2, 8, 19:tertio (invocabo) Cererem et Liberum, quod horum fructus maxime necessarii ad victum: ab his enim cibus et potio venit e fundo,
Varr. R. R. 1, 1, 5:Liber et alma Ceres,
Verg. G. 1, 7:ex aede Liberi,
Cic. Verr. 2, 4, 57, § 128;in a pun with 1. liber,
Plaut. Capt. 3, 4, 46; cf. id. Curc. 1, 2, 21; id. Stich. 5, 4, 17; so in a pun with liber, free:quiaque adeo me complevi flore Liberi, Magis libera uti lingua collibitum est mihi,
Plaut. Cist. 1, 2, 8; cf.:salve, anime mi, lepos Liberi, ut veteris ego sum cupida, etc.,
id. Curc. 1, 2, 3.— Connected with pater:sic factum, ut Libero patri repertori vitis hirci immolarentur,
Varr. R. R. 1, 2, 19:Romulus et Liber pater,
Hor. Ep. 2, 1, 5:per vestigia Liberi patris,
Plin. 4, 10, 17, § 39:patre favente Libero fetis palmitibus,
Col. 3, 21, 3:Libero patri in monte res divina celebratur,
Macr. S. 1, 18, 4.—Meton., wine:4. I.illud, quod erat a deo donatum, nomine ipsius dei nuncupabant: ut cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Liberum: ex quo illud Terentii (Eun. 4, 5, 6): sine Cerere et Libero friget Venus,
Cic. N. D. 2, 23, 60:Liberum et Cererem pro vino et pane,
Quint. 8, 6, 24; cf. also Plaut. Curc. 1, 2, 4 supra:sed pressum Calibus ducere Liberum Si gestis, etc.,
Hor. C. 4, 12, 14:condita cum verax aperit praecordia Liber,
id. S. 1, 4, 89.Lit.A.In gen.:B.obducuntur libro aut cortice trunci,
Cic. N. D. 2, 47, 120:colligatae libris (arundines),
Varr. R. R. 1, 8, 4:udoque docent (germen) inolescere libro,
Verg. G. 2, 77:natam libro et silvestri subere clausam,
id. A. 11, 554; id. E. 10, 67:quam denso fascia libro,
Juv. 6, 263.—Esp., because the ancients used the bark or rind of trees to write upon; usually the thin rind of the Egyptian papyrus, on which the books of the Greeks and Romans were usually written (v. Dict. of Antiq. p. 587 sq.):II.antea non fuisse chartarum usum. In palmarum foliis primo scriptitatum, dein quarundam arborum libris,
Plin. 13, 11, 21, § 69.—Hence,Transf.A.Paper, parchment, or rolls of any substance used to write upon (cf.:B.charta, membrana): quasi quom in libro scribuntur calamo litterae,
Plaut. Ps. 1, 5, 131.—Most freq. a book, work, treatise:C.Demetrii liber de concordia,
Cic. Att. 8, 12, 6:quas (sententias) hoc libro exposui,
id. Lael. 1, 3; cf. id. ib. 1, 5:dixi in eo libro, quem de rebus rusticis scripsi,
id. de Sen. 15, 54:libros pervolutare,
id. Att. 5, 12, 2:evolvere,
id. Tusc. 1, 11, 24:volvere,
id. Brut. 87, 298:legere,
id. Fam. 6, 6, 8:edere,
id. Fat. 1, 1:libri confectio,
id. de Sen. 1, 1:tempus ad libros vacuum,
id. Rep. 1, 9, 14:cujus (Platonis) in libris,
id. ib. 1, 10, 16:in Graecorum libris,
id. ib. 2, 11, 21:librum, si malus est, nequeo laudare,
Juv. 3, 41:actorum libri,
the official gazette, id. 9, 84; cf. 2, 136; and v. Dict. Antiq. s. v. Acta.—In partic.1.A division of a work a look:2.tres libri perfecti sunt de Natura Deorum,
Cic. Div. 2, 1, 3:hi tres libri (de Officiis),
id. Off. 3, 33, 121:sermo in novem libros distributus,
id. Q. Fr. 3, 5, 1:dictum est in libro superiore,
id. Off. 2, 13, 43 [p. 1058] sicut superiore libro continetur, Quint. 11, 1, 1:versus de libro Ennii annali sexto,
id. 6, 3, 86:liber primus, secundus, tertius, etc.,
id. 8, 1, 2; 10, 2, 20; 11, 1, 4 al. —Sometimes, in this latter case, liber is omitted:in T. Livii primo,
Quint. 9, 2, 37:in tertio de Oratore,
id. 9, 1, 26:legi tuum nuper quartum de Finibus,
Cic. Tusc. 5, 11, 32.—In relig. or pub. law lang., a religious book, scriptures; a statute - book, code:D.decemviris adire libros jussis,
i. e. the Sibylline books, Liv. 34, 55; 21, 62; 25, 12:se cum legeret libros, recordatum esse, etc.,
Cic. N. D. 2, 4, 11:ut in libris est Etruscorum,
id. Div. 2, 23, 50; id. Att. 9, 9, 3:caerimoniarum,
rituals, Tac. A. 3, 38.—A list, catalogue, register, Cic. Verr. 2, 3, 71, § 167.—E.A letter, epistle, Nep. Lys. 4, 2; Plin. Ep. 2, 1, 5.—F.A rescript, decree (post-Aug.):liber principis severus et tamen moderatus,
Plin. Ep. 5, 14, 8. -
120 liber
1.līber, ĕra, ĕrum (old form, loebesum et loebertatem antiqui dicebant liberum et libertatem. Ita Graeci loibên et leibein, Paul. ex Fest. p. 121 Müll.; cf. 2. Liber), adj. [Gr. root liph-, liptô, to desire; cf. Sanscr. lub-dhas, desirous; Lat. libet, libido], that acts according to his own will and pleasure, is his own master; free, unrestricted, unrestrained, unimpeded, unshackled; independent, frank, open, bold (opp. servus, servilis).I.In gen.; constr. absol., with ab, the abl., and poet. also with gen.(α).Absol.:(β).dictum est ab eruditissimis viris, nisi sapientem liberum esse neminem. Quid est enim libertas? Potestas vivendi ut velis,
Cic. Par. 5, 1, 33:an ille mihi liber, cui mulier imperat, cui leges imponit, praescribit, jubet, vetat? etc.,
id. ib. 5, 2, 36:ad scribendi licentiam liber,
id. N. D. 1, 44, 123:agri immunes ac liberi,
Cic. Verr. 2, 2, 69, § 166:integro animo ac libero causam defendere,
unprejudiced, unbiased, id. Sull. 31, 86:liberi ad causas solutique veniebant,
not under obligations, not bribed, id. Verr. 2, 2, 78 § 192; cf.:libera lingua,
Plaut. Cist. 1, 2, 9:cor liberum,
id. Ep. 1, 2, 43:vocem liberam mittere adversus aliquem,
Liv. 35, 32, 6:libera verba animi proferre,
Juv. 4, 90: judicium [p. 1057] audientium relinquere integrum ac liberum, Cic. Div. 2, 72, 150:aliquid respuere ingenuo liberoque fastidio,
id. Brut. 67, 236:libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio,
id. Fin. 1, 10, 33:tibi uni vexatio direptioque sociorum impunita fuit ac libera,
id. Cat. 1, 7, 18:pars quaestionum vaga et libera et late patens,
id. de Or. 2, 16, 67:liberum arbitrium eis populo Romano permittente,
Liv. 31, 11 fin.; cf. id. 37, 1, 5:mandata,
full powers, unlimited authority, id. 37, 56; 38, 8:fenus,
unlimited, id. 35, 7: custodia, free custody (i. e. confinement to a house or to a town), id. 24, 45; Vell. 1, 11, 1;v. custodia, II.: legatio, v. legatio: suffragia,
the right of voting freely, Juv. 8, 211:locus,
free from intruders, undisturbed, secure, Plaut. Poen. 1, 1, 49; 3, 2, 25; id. Cas. 3, 2, 4: aedes, a free house, free dwelling (assigned to the use of ambassadors of friendly nations during their stay in Rome), Liv. 30, 17 fin.; 35, 23; 42, 6:lectulus,
i. e. not shared with a wife, Cic. Att. 14, 13, 5: toga ( poet. for virilis toga), a man's (prop. of one who is his own master), Ov. F. 3, 771:vestis,
id. ib. 3, 777:libera omnia sibi servare,
to reserve to one's self full liberty, Plin. Ep. 1, 5.— Comp.:hoc liberiores et solutiores sumus, quod, etc.,
Cic. Ac. 2, 3, 8:est finitimus oratori poëta, numeris astrictior paulo, verborum licentia liberior,
id. de Or. 1, 16, 70:liberiores litterae,
id. Att. 1, 13, 1:amicitia remissior esse debet et liberior et dulcior,
freer, more unrestrained, more cheerful, id. Lael. 18 fin.:paulo liberior sententia,
Quint. 4, 2, 121:liberior in utramque partem disputatio,
id. 7, 2, 14:fusiores liberioresque numeri,
id. 9, 4, 130:officia liberiora plenioraque,
id. 6, 1, 9:(flumina) campo recepta Liberioris aquae,
freer, less impeded, Ov. M. 1, 41; cf.:(Tiberinus) campo liberiore natat,
freer, opener, id. F. 4, 292:liberiore frui caelo,
freer, opener, id. M. 15, 301.— Sup.:liberrimum hominum genus, comici veteres tradunt, etc.,
the frankest, most free-spoken, Quint. 12, 2, 22; cf.:liberrime Lolli,
most frank, most ingenuous, Hor. Ep. 1, 18, 1:indignatio,
id. Epod. 4, 10.—Free or exempt from, void of; with ab:(γ).Mamertini vacui, expertes, soluti ac liberi fuerunt ab omni sumptu, molestia, munere,
Cic. Verr. 2, 4, 10, § 23; cf.:(consul) solutus a cupiditatibus, liber a delictis,
id. Agr. 1, 9, 27:ab observando homine perverso liber,
id. Att. 1, 13, 2:liber a tali irrisione Socrates, liber Aristo Chius,
id. Ac. 2, 39, 123:ab omni animi perturbatione liber,
id. Off. 1, 20, 67; id. N. D. 2, 21, 55:loca abdita et ab arbitris libera,
id. Att. 15, 16, B:libera a ferro crura,
Ov. P. 1, 6, 32:animus liber a partibus rei publicae,
Sall. C. 4.—With abl.:(δ).animus omni liber curā et angore,
free from, without, Cic. Fin. 1, 15:animus religione,
Liv. 2, 36:animus cogitationibus aliis,
Quint. 11, 2, 35:mens omnibus vitiis,
id. 12, 1, 4; cf.:liberis odio et gratia mentibus,
id. 5, 11, 37:omni liber metu,
Liv. 7, 34:liber invidia,
Quint. 12, 11, 7:equus carcere,
Ov. Am. 2, 9, 20.—With gen. ( poet.):(ε).liber laborum,
Hor. A. P. 212:fati gens Lydia,
Verg. A. 10, 154:curarum,
Luc. 4, 384. — Comp.:liberior campi,
having a wider space, Stat. S. 4, 2, 24.—Liberum est, with subject-clause:II.quam (opinionem) sequi magis probantibus liberum est,
it is free, permitted, allowable, Quint. 6, 3, 112; Plin. Ep. 1, 8:dies eligere certos liberum erat,
Plin. 30, 2, 6, § 16.—So in abl. absol.:libero, quid firmaret mutaretve,
Tac. A. 3, 60.In partic.A.Free, in a social point of view, not a slave (opp. servus;B.also to ingenuus): neque vendendam censes quae libera est,
Ter. Ad. 2, 1, 40; cf. id. ib. v. 28:dis habeo gratiam quom aliquot affuerunt liberae, because slaves were not permitted to testify,
id. And. 4, 4, 32; opp. ingenuus, free-born:quid ea? ingenuan' an festucā facta e servā liberast?
Plaut. Mil. 1, 1, 14:in jure civili, qui est matre liberā, liber est,
Cic. N. D. 3, 18, 45; id. Caecin. 36, 96:si neque censu, neque vindictā, nec testamento liber factus est (servus), non est liber,
id. Top. 2, 10:quae (assentatio) non modo amico, sed ne libero quidem digna est,
of a freeman, id. Lael. 24, 89; Quint. 11, 1, 43:liberorum hominum alii ingenui sunt, alii libertini,
Gai. Inst. 1, 10; cf. sqq.: ex ancilla et libero jure gentium servus nascitur, id. ib. 1, 82; cf. § 85; Paul. Sent. 2, 24, 1 sqq.—Free, in a political point of view;C.said both of a people not under monarchical rule and of one not in subjection to another people,
Cic. Rep. 1, 32, 48; cf.:ut ex nimia potentia principum oritur interitus principum, sic hunc nimis liberum populum libertas ipsa servitute afficit,
id. ib. 1, 44, 68:liber populus,
id. ib. 3, 34, 46:(Demaratus) vir liber ac fortis,
democratic, republican, fond of liberty, id. ib. 2, 19, 34:civitates liberae atque immunes,
free from service, Liv. 37, 55:provinciae civitatesque liberae,
Suet. Vesp. 8:libera ac foederata oppida,
id. Calig. 3:Roma patrem patriae Ciceronem libera dixit,
Juv. 8, 244.—In a bad sense, esp. with reference to sensual pleasure, unbridled, unchecked, unrestrained, licentious:2.quam liber harum rerum multarum siet (Juppiter),
Plaut. Am. prol. 105:adulescens imprudens et liber,
Ter. Eun. 3, 1, 40; cf.:sit adulescentia liberior,
somewhat freer, Cic. Cael. 18, 42:amores soluti et liberi,
id. Rep. 4, 4, 4:consuetudo peccandi,
id. Verr. 2, 3, 76, § 177.—Hence, adv.: lībĕrē, freely, unrestrictedly, without let or hinderance; frankly, openly, boldly:qui nihil dicit, nihil facit, nihil cogitat denique, nisi libenter ac libere,
Cic. Par. 5, 1, 34:animus somno relaxatus solute movetur et libere,
id. Div. 2, 48, 100:respirare,
id. Quint. 11, 39:constanter et libere (me gessi),
id. Att. 4, 16, 9:consilium dare,
id. Lael. 13, 44:aliquid magis accusatorie quam libere dixisse,
id. Verr. 2, 2, 72, § 176:omnia libere fingimus et impune,
Quint. 6, 1, 43:ut ingredi libere (oratio), non ut licenter videatur errare,
Cic. Or. 23, 77.— Comp.:liberius vivendi fuit potestas,
Ter. And. 1, 1, 23:loqui,
Cic. Planc. 13, 33:fortius liberiusque defendere,
Quint. 12, 1, 21:liberius si Dixero quid,
Hor. S. 1, 4, 103:maledicere,
id. ib. 2, 8, 37:longius et liberius exseritur digitus,
Quint. 11, 3, 92; cf. id. 11, 3, 97:ipsaque tellus Omnia liberius, nullo poscente, ferebat,
freely, of itself, spontaneously, Verg. G. 1, 127.līber, ĕri ( gen. plur. liberūm, Att. ap. Cic. Tusc. 3, 9; Turp. ap. Non. 495, 26; Cic. Verr. 2, 1, 15, § 40; 2, 1, 30, § 77; Tac. A. 2, 38; 3, 25 saep.; cf. Cic. Or. 46, 155;I.but also: liberorum,
Cic. Verr. 2, 1, 30, § 76; 2, 5, 42, § 109), m. [1. liber], a child.Sing. (post-class. and rare):II.si quis maximam portionem libero relinquat,
Cod. Just. 3, 28, 33; 5, 9, 8 fin.; Quint. Decl. 2, 8.—Plur., children (freq.; but in class. Lat. only of children with reference to their parents: pueri = children in general, as younger than adulescentes; cf. Krebs, Antibarb. p. 657 sq.).A.Lit.: liberorum genus, Enn. ap. Cic. Or. 46, 155 (Trag. v. 347 Vahl.): liberorum sibi quaesendum gratia, id. ap. Fest. p. 258 Müll. (Trag. v. 161 Vahl.):2.cum conjugibus et liberis,
Cic. Att. 8, 2, 3:eum ex C. Fadii filiā liberos habuisse,
id. ib. 16, 11, 1:liberos procreare,
id. Tusc. 5, 37, 109:suscipere liberos,
id. Verr. 2, 3, 69, § 161:per liberos te precor,
Hor. Epod. 5, 5:dulces,
id. ib. 2, 40:parvuli,
Quint. 2, 15, 8;opp. parentes,
id. 11, 1, 82; 3, 7, 18; 26; 6, 1, 18; 6, 5 al.: mater quae liberos, quasi oculos (amisit), orba est, Sulp. ap. Paul. ex Fest. p. 182 Müll.: jus trium liberorum, under the emperors, a privilege enjoyed by those who had three legitimate children (it consisted in the permission to fill a public office before one's twenty-fifth year, and in freedom from personal burdens); this privilege was sometimes also bestowed on those who had fewer than three children, or even none at all; also of one child:non est sine liberis, cui vel unus filius unave filia est,
Dig. 50, 16, 148; Plaut. Aul. 4, 10, 6; Ter. Hec. 2, 1, 15; id. Heaut. 1, 1, 99; id. And. 5, 3, 20; Cic. Phil. 1, 1, 2; id. de Imp. Pomp. 12, 33; id. Verr. 2, 1, 15, § 40; ib. 30, § 76 Zumpt; cf. also Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5:neque ejus legendam filiam (virginem Vestalem)... qui liberos tres haberet,
Gell. 1, 12, 8:uxores duxerant, ex quibus plerique liberos habebant,
Caes. B. C. 3, 110, 2.—Of grandchildren and great-grandchildren:liberorum appellatione nepotes et pronepotes ceterique qui ex his descendunt, continentur,
Dig. 50, 16, 220; cf.:liberi usque ad trinepotem, ultra hos posteriores vocantur,
ib. 38, 10, 10, § 7:habitus sis in liberum loco,
Cic. Verr. 2, 1, 15, § 40.—Esp.(α).Of sons (opp. daughters):(β).procreavit liberos septem totidemque filias,
Hyg. Fab. 9.—Of children in gen. = pueri:B.praecepta Chrysippi de liberorum educatione,
Quint. 1, 11, 17; cf.: Catus aut de liberis educandis, the title of a book by Varro, v. Gell. 4, 19, 2; Macr. S. 3, 6, 5.—Transf., of animals, young:3.liberis orbas oves,
Plaut. Capt. 4, 2, 38.—Comically:quaerunt litterae hae sibi liberos: alia aliam scandit,
Plaut. Ps. 1, 1, 23.Līber, ĕri (Sabine collat. form, loebasius, acc. to Serv. Verg. G. 1, 7; cf. 1. liber, and libertas init.), m. [Gr. leibô, to pour; loibê, a drink - offering; Lat. libare], an old Italian deity, who presided over planting and fructification; afterwards identified with the Greek Bacchus:B.hunc dico Liberum Semelā natum, non eum, quem nostri majores auguste sancteque Liberum cum Cerere et Libera consecraverunt. Sed quod ex nobis natos liberos appellamus, idcirco Cerere nati nominati sunt Liber et Libera: quod in Libera servant, in Libero non item,
Cic. N. D. 2, 24, 62; cf. Serv. Verg. G. 1, 5; Cic. Leg. 2, 8, 19:tertio (invocabo) Cererem et Liberum, quod horum fructus maxime necessarii ad victum: ab his enim cibus et potio venit e fundo,
Varr. R. R. 1, 1, 5:Liber et alma Ceres,
Verg. G. 1, 7:ex aede Liberi,
Cic. Verr. 2, 4, 57, § 128;in a pun with 1. liber,
Plaut. Capt. 3, 4, 46; cf. id. Curc. 1, 2, 21; id. Stich. 5, 4, 17; so in a pun with liber, free:quiaque adeo me complevi flore Liberi, Magis libera uti lingua collibitum est mihi,
Plaut. Cist. 1, 2, 8; cf.:salve, anime mi, lepos Liberi, ut veteris ego sum cupida, etc.,
id. Curc. 1, 2, 3.— Connected with pater:sic factum, ut Libero patri repertori vitis hirci immolarentur,
Varr. R. R. 1, 2, 19:Romulus et Liber pater,
Hor. Ep. 2, 1, 5:per vestigia Liberi patris,
Plin. 4, 10, 17, § 39:patre favente Libero fetis palmitibus,
Col. 3, 21, 3:Libero patri in monte res divina celebratur,
Macr. S. 1, 18, 4.—Meton., wine:4. I.illud, quod erat a deo donatum, nomine ipsius dei nuncupabant: ut cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Liberum: ex quo illud Terentii (Eun. 4, 5, 6): sine Cerere et Libero friget Venus,
Cic. N. D. 2, 23, 60:Liberum et Cererem pro vino et pane,
Quint. 8, 6, 24; cf. also Plaut. Curc. 1, 2, 4 supra:sed pressum Calibus ducere Liberum Si gestis, etc.,
Hor. C. 4, 12, 14:condita cum verax aperit praecordia Liber,
id. S. 1, 4, 89.Lit.A.In gen.:B.obducuntur libro aut cortice trunci,
Cic. N. D. 2, 47, 120:colligatae libris (arundines),
Varr. R. R. 1, 8, 4:udoque docent (germen) inolescere libro,
Verg. G. 2, 77:natam libro et silvestri subere clausam,
id. A. 11, 554; id. E. 10, 67:quam denso fascia libro,
Juv. 6, 263.—Esp., because the ancients used the bark or rind of trees to write upon; usually the thin rind of the Egyptian papyrus, on which the books of the Greeks and Romans were usually written (v. Dict. of Antiq. p. 587 sq.):II.antea non fuisse chartarum usum. In palmarum foliis primo scriptitatum, dein quarundam arborum libris,
Plin. 13, 11, 21, § 69.—Hence,Transf.A.Paper, parchment, or rolls of any substance used to write upon (cf.:B.charta, membrana): quasi quom in libro scribuntur calamo litterae,
Plaut. Ps. 1, 5, 131.—Most freq. a book, work, treatise:C.Demetrii liber de concordia,
Cic. Att. 8, 12, 6:quas (sententias) hoc libro exposui,
id. Lael. 1, 3; cf. id. ib. 1, 5:dixi in eo libro, quem de rebus rusticis scripsi,
id. de Sen. 15, 54:libros pervolutare,
id. Att. 5, 12, 2:evolvere,
id. Tusc. 1, 11, 24:volvere,
id. Brut. 87, 298:legere,
id. Fam. 6, 6, 8:edere,
id. Fat. 1, 1:libri confectio,
id. de Sen. 1, 1:tempus ad libros vacuum,
id. Rep. 1, 9, 14:cujus (Platonis) in libris,
id. ib. 1, 10, 16:in Graecorum libris,
id. ib. 2, 11, 21:librum, si malus est, nequeo laudare,
Juv. 3, 41:actorum libri,
the official gazette, id. 9, 84; cf. 2, 136; and v. Dict. Antiq. s. v. Acta.—In partic.1.A division of a work a look:2.tres libri perfecti sunt de Natura Deorum,
Cic. Div. 2, 1, 3:hi tres libri (de Officiis),
id. Off. 3, 33, 121:sermo in novem libros distributus,
id. Q. Fr. 3, 5, 1:dictum est in libro superiore,
id. Off. 2, 13, 43 [p. 1058] sicut superiore libro continetur, Quint. 11, 1, 1:versus de libro Ennii annali sexto,
id. 6, 3, 86:liber primus, secundus, tertius, etc.,
id. 8, 1, 2; 10, 2, 20; 11, 1, 4 al. —Sometimes, in this latter case, liber is omitted:in T. Livii primo,
Quint. 9, 2, 37:in tertio de Oratore,
id. 9, 1, 26:legi tuum nuper quartum de Finibus,
Cic. Tusc. 5, 11, 32.—In relig. or pub. law lang., a religious book, scriptures; a statute - book, code:D.decemviris adire libros jussis,
i. e. the Sibylline books, Liv. 34, 55; 21, 62; 25, 12:se cum legeret libros, recordatum esse, etc.,
Cic. N. D. 2, 4, 11:ut in libris est Etruscorum,
id. Div. 2, 23, 50; id. Att. 9, 9, 3:caerimoniarum,
rituals, Tac. A. 3, 38.—A list, catalogue, register, Cic. Verr. 2, 3, 71, § 167.—E.A letter, epistle, Nep. Lys. 4, 2; Plin. Ep. 2, 1, 5.—F.A rescript, decree (post-Aug.):liber principis severus et tamen moderatus,
Plin. Ep. 5, 14, 8.
См. также в других словарях:
thin´ly — thin «thihn», adjective, thin|ner, thin|nest, adverb, verb, thinned, thin|ning, noun. –adj. 1. with little space from one side to the opposite side; not thick: »a thin book, thin paper, thin wire. The ice o … Useful english dictionary
Thin — Thin, a. [Compar. {Thiner}; superl. {Thinest}.] [OE. thinne, thenne, thunne, AS. [thorn]ynne; akin to D. dun, G. d[ u]nn, OHG. dunni, Icel. [thorn]unnr, Sw. tunn, Dan. tynd, Gael. & Ir. tana, W. teneu, L. tenuis, Gr. ? (in comp.) stretched out, ? … The Collaborative International Dictionary of English
thin — [θɪn] adjective JOURNALISM if trading on a financial market is thin, there is not much activity: • Trade was thin in the currency markets yesterday, heading into a Japanese long weekend. * * * thin UK US /θɪn/ adjective (thinner, thinnest) ►… … Financial and business terms
thin — [thin] adj. thinner, thinnest [ME thinne < OE thynne, akin to Ger dünn < IE * tenu , thin < base * ten , to stretch > L tenuis, thin, tenere, to hold, tendere & Gr teinein, to stretch] 1. having relatively little depth; of little… … English World dictionary
Thin — may refer to:* Thin client, computer in client server architecture networks * Thin film, material layer of about 1 µm thickness * Thin film memory, high speed variation of core memory developed by Sperry Rand in a government funded research… … Wikipedia
Thin — Photo bienvenue Merci Caractéristiques Longueur 22,1 km Bassin 93,5 km2 Bassin collecteur Meuse Débit moyen 1,33 m3 … Wikipédia en Français
thin — [adj1] fine, light, slender attenuate, attenuated, beanpole*, beanstalk*, bony*, cadaverous, delicate, emaciated, ethereal, featherweight, fragile, gangling, gangly, gaunt, haggard, lank, lanky, lean, lightweight, meager, narrow, peaked, pinched … New thesaurus
thin — ► ADJECTIVE (thinner, thinnest) 1) having opposite surfaces or sides close together. 2) (of a garment or fabric) made of light material. 3) having little flesh or fat on the body. 4) having few parts or members relative to the area covered or… … English terms dictionary
thin — vb Thin, attenuate, extenuate, dilute, rarefy. Thin is the most inclusive of these terms and is interchangeable with any of the others, though not without some loss of precision or of specific connotations. Basically it implies reduction in… … New Dictionary of Synonyms
thin — O.E. þynne narrow, lean, scanty, from P.Gmc. *thunnuz, *thunw (Cf. W.Fris. ten, M.L.G. dunne, Du. dun, O.H.G. dunni, Ger. dünn, O.N. þunnr), from PIE *tnus , *tnwi , from weak grade of root *ten stretch (Cf. L. tenuis … Etymology dictionary
Thin — Thin, adv. Not thickly or closely; in a seattered state; as, seed sown thin. [1913 Webster] Spain is thin sown of people. Bacon. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English