-
21 prōmptus
prōmptus adj. with comp. and sup. [P. of promo], set forth, brought forward, disclosed, exposed, manifest: aliud clausum in pectore, aliud promptum in linguā habere, S.: prompta et aperta: nihil quod non istius cupiditati promptissimum esset.— At hand, prepared, ready, quick, prompt, inclined, disposed: homo: audacia, S.: sagittae, O.: promptissimus quisque interciderunt, ablest, Ta.: ad bella suscipienda animus, Cs.: ad usum forensem promptior esse: ad lacessendum certamen, L.: promptior in spem, Ta.: celeritas in agendo: in rebus gerendis, N.: utemini nobis etiam promptioribus pro patriā, L.: manu promptior, L.: promptior linguā quam manu, S.: nullam gentem promptiorem veniae dandae fuisse, L.— Bold, enterprising: promptissimus quisque, Ta.: post eventum, Ta.— Easy, practicable: defensio: aditus, Ta.: moenia haudquaquam prompta oppugnanti, L.: sed nec mihi dicere promptum, Nec facere est isti, O.: an promptum effectu aut certe non arduum sit, Ta.* * *prompta -um, promptior -or -us, promptissimus -a -um ADJset forth, brought forward, manifest, disclosed; willing, ready, eager, quick -
22 properō
properō āvī, ātus, āre [properus], to make haste, hasten, be quick, be in haste, go quickly: mihi properandum necessario est: haec properantes scripsimus, in haste: simulabat sese negoti gratiā properare, S.: ad praedam, ad gloriam, Cs.: Romam: alio, to another subject, S.: redire in patriam: signa inferre, S.: Sybarin amando Perdere, H.: se quisque hostem ferire properabat, S.: quem Adiungi generum properabat, V.: properare, ut Gadīs contenderet, Cs.: vides toto properari litore? the running to and fro, V.: erat nihil, cur properato opus esset.— To quicken, accelerate, prepare with haste: alia quae incepto usui forent, S.: properato itinere, S.: mortem, V.: vellera properabantur, H.: teneri properentur amores, Dum vacat, be sung briefly, O.* * *properare, properavi, properatus Vhurry, speed up; be quick -
23 properus
properus adj. [pro+2 PAR-], quick, speedy, hastening: aurigae, V.: Telamon, O.: potentiae adipiscendae, Ta.: quoquo facinore clarescere, Ta.* * *propera, properum ADJquick, speedy -
24 re-secō
re-secō cuī, ctus, āre, to cut loose, cut off: linguae scalpello resectae: palpebras: enodes truncos, V.: ferro capillos, O.: Barba resecta, O.: dapes resectae, cakes cut in squares, O.: resecanda falce humus, to be reaped, O.—Prov.: alqd ad vivum, cut to the quick, i. e. press to an extreme: de vivo aliquid erat resecandum, to be cut from the quick.—Fig., to cut off, curtail, check, stop, restrain: nimia resecari oportere: quae resecanda erunt, non patiar ad perniciem civitatis manere: audacias atque libidines: crimina quaedam cum primā barbā, Iu.: spatio brevi Spem longam, H. -
25 sagāx
sagāx ācis, adj. with comp. and sup. [SAG-], of quick perception, of acute senses, sagacious, keenscented: canes: catulus, O.: virtus venandi, O.: canibus sagacior anser, of keener ear, O.—Fig., intellectually quick, keen, acute, shrewd, sagacious. animal: mens, quae causas rerum videat: hospites, H.: Ampycides, prophetic, O.: ad suspicandum sagacissimus: Utilium sagax rerum, H.: ventura videre, O.: rimandis offensis, Ta.* * *(gen.), sagacis ADJkeen-scented; acute, sharp, perceptive -
26 vēlōx
vēlōx ōcis, adj. with comp. and sup. [1 VOL-], swift, quick, fleet, rapid, speedy: iuvenes, L.: pedites velocissimi, Cs.: cervi, V.: Pes, O.: procella, H.: toxicum, H.: horae, O.: nihil est animo velocius: velox ingenio, Ta.: piger ad poenas princeps, ad praemia velox, O.: Ille velox... Desilit in latices (i. e. velociter), O.: cum tuā Velox merce veni, H.: Usu peritus hariolo velocior, Ph.* * *velocis (gen.), velocior -or -us, velocissimus -a -um ADJswift, quick, fleet, rapid, speedy -
27 compendiaria
short/quick route, short cut; quick/easy method, short cut -
28 conpendiaria
short/quick route, short cut; quick/easy method, short cut -
29 momentarius
momentaria, momentarium ADJmomentary/of brief duration/quick; temporary/short-lived; quick-acting (poison) -
30 alacer
ălăcer, cris, e, adj. (also in masc. alacris, Enn., v. below; Ter. Eun. 2, 3, 13, and Verg. A. 5, 380; cf. Charis. p. 63 P.—In more ancient times, alacer comm.; cf. Serv. ad Verg. A. 6, 685, and 2. acer) [perh. akin to alere = to nourish, and olēre = to grow; cf. Cic. Verr. 1, 6, 17; Auct. ad Her. 2, 19, 29], lively, brisk, quick, eager, active; glad, happy, cheerful (opp. languidus; cf. Doed. Syn. 3, 247, and 4, 450.—In the class. per., esp. in Cicero, with the access. idea of joyous activity).I.Lit.A.Of men: ignotus juvenum coetus, alternā vice Inibat alacris, Bacchio insultans modo, Enn. ap. Charis. p. 214 P.:B.quid tu es tristis? quidve es alacris?
why are you so disturbed? or why so excited? Ter. Eun. 2, 3, 13 ( = incitatus, commotus, Ruhnk.):videbant Catilinam alacrem atque laetum,
active and joyous, Cic. Mur. 24, 49:valentes imbecillum, alacres perterritum superare,
id. Cael. 28:Aman laetus et alacer,
Vulg. Esth. 5, 9:alacres animo sumus,
are eager in mind, Cic. Fam. 5, 12 fin. Manut.; Verg. A. 6, 685 al.—With ad: alacriores ad reliquum perficiendum, Auct. ad Her. 2, 31:ad maleficia,
id. ib. 2, 30:ad bella suscipienda alacer et promptus animus,
Caes. B. G. 3, 19; so Sall. C. 21, 5:ad rem gerendam,
Nep. Paus. 2, 6.—With super:alacri corde super omnibus,
Vulg. 3 Reg. 8, 66.—In Sall. once for nimble, active: cum alacribus saltu, cum velocibus cursu certabat, Fragm. 62, p. 248 Gerl.—Of animals:II.equus,
Cic. Div. 33, 73: bestiae, Auct. ad Her. 2, 19. —Transf., poet., of concrete and abstract things:alacris voluptas,
a lively pleasure, Verg. E. 5, 58; so, alacres enses, quick, ready to cut, Claud. Eutr. 2, 280:involant (in pugnam) impetu alacri,
with a spirited, vigorous onset, Plaut. Am. 1, 1, 90. — Sup. not used; cf. Charis. 88 P.; Rudd. I. p. 177, n. 48.— Adv.: ălăcrĭter, briskly, eagerly, Amm. 14, 2.— Comp., Just. 1, 6, 10. -
31 Calidae Aquae
călĭdus and caldus, a, um, adj. (contr. access. form caldus in the anteAug. per. is freq. only in Cato and Varr.; Lucr. and Cic. use only calidus; acc. to Quint. 1, 6, 19, caldus appears to have been predom. in the Aug. per., though used by Aug. poets only when demanded by the rules of prosody, as comp. caldior, Hor. S. 1, 3, 53) [caleo, like fervidus, frigidus, from ferveo, etc., aridus from areo, etc.], warm, hot.I.Lit.:B.fons luce diurnă Frigidus, et calidus nocturno tempore,
Lucr. 6, 850; 6, 749; 6, 888:corpora secreta omnino calidi vaporis,
devoid of warmth, id. 2, 844; 2, 858; 3, 127; 3, 216; 5, 568; 5, 595; 5, 796; 6, 859;6, 949 al.: fervor,
id. 6, 657; 5, 604:fornaces,
id. 6, 148:lavacra,
id. 6, 800:corpus,
id. 6, 856:febres,
id. 2, 34.—As epitheton ornans with ignis, Lucr. 1, 648; 1, 1087; 2, 431; 6, 516; 6, 689;with flamma,
id. 3, 903:omne quod est calidum et igneum, etc.,
Cic. N. D. 2, 9, 23:calidior est enim, vel potius ardentior, animus, quam hic aër,
id. Tusc. 1, 18, 42:calidissimae hiemes,
Vitr. 2, 1:aestas,
Sen. Hippol. 765:dies,
Plin. 10, 54, 75, § 152; Quint. 11, 3, 27.—Contr. form in agro caldo, Cato, R. R. 6, 1; 6, 2:sole caldo,
Varr. R. R. 3, 2, 1:calda puls,
id. L. L. 5, § 127 Müll.— Comp.:caldior est,
Hor. S. 1, 3, 53.— Prop. nom.: Călĭdae Ăquae, = /(gdata Therma, Hot Springs, a bathing place in Zeugitana, now Hammam Gurbos, Liv. 30, 24, 9.—Subst.1.călĭda ( calda), ae, f. (sc. aqua), warm water, Cato, R. R. 156, 3; Plin. 25, 7, 38, § 77; Tac. G. 22; cf. Just. 44, 2, 6;2.contr. calda,
Col. 6, 13 fin.; 6, 30, 5; Plin. 23, 4, 41, § 83; Sen. Ep. 77, 9; 83, 5; Mart. 1, 12.—călĭ-dum ( caldum), i, n., = to thermon (sc. hudôr), a hot drink (a mixture of wine and boiling hot water), Plaut. Curc. 2, 3, 14:II.calix a caldo, quod in eo calda puls apponebatur et caldum eo bibebant,
Varr. L. L. 5, § 127 Müll.—Trop.A.In gen., fiery, rash, eager, spirited, fierce, impassioned, vehement (of living beings, only in the poets):2.equus calidus animis,
of a fiery spirit, Verg. G. 3, 119:redemptor,
eager, active, Hor. Ep. 2, 2, 72:calidus juventă,
id. C. 3, 14, 27:caldior est,
id. S. 1, 3, 53:rixa,
id. C. 3, 27, 70.—Esp. freq. (also in prose): consilium, of a conclusion made under excitement, inconsiderate, hasty, rash = temerarium, praeceps (v. Ruhnk. ad Ter. Eun. 2, 3, 89; Doed. Syn. II. p. 124; cf. also Lidd. and Scott under thermos):3.reperias multos, quibus periculosa et calida consilia quietis et cogitatis et splendidiora et majora videantur,
Cic. Off. 1, 24, 82; Hirt. ap. Cic. Att. 15, 6, 2:agitabanturque pro ingenio ducis consilia calidiora,
Liv. 22, 24, 2:consilia calida et audacia primă specie laeta, tractatu dura, eventu tristia esse,
id. 35, 32, 13; Ter. Eun. 2, 3, 89; cf.:calidoque habitata Gradivo Pectora,
Sil. 15, 337 Drak. ad loc.—Hence,As a Roman proper name, Caldus ( hot-head):B.idcirco aliquem Caldum (al. Calidium) vocari, quod temerario et repentino consilio sit,
Cic. Inv. 2, 9, 28.—So C. Caelius Caldus, Cic. Fam. 2, 19.—With the prevailing idea of haste, quick, ready, prompt (rare;perh. only anteclass.): huic homini opus est quadraginta minis celeriter calidis,
quickly procured, Plaut. Ep. 1, 2, 39: pedes, Varr. ap. Non. p. 263, 20.—Esp.: consilium, quick, ready device or plan:reperiamus aliquid calidi conducibilis consili,
Plaut. Ep. 2, 2, 73:reperi, comminiscere, cedo calidum consilium cito,
id. Mil. 2, 2, 73 Brix. ad loc.; cf.:calidum hercle audivi esse optumum mendacium,
id. Most. 3, 1, 136.—Hence, * adv.: călĭdē, quickly, promptly, etc.:calide quicquid acturus,
Plaut. Ep. 2, 2, 99. -
32 calidum
călĭdus and caldus, a, um, adj. (contr. access. form caldus in the anteAug. per. is freq. only in Cato and Varr.; Lucr. and Cic. use only calidus; acc. to Quint. 1, 6, 19, caldus appears to have been predom. in the Aug. per., though used by Aug. poets only when demanded by the rules of prosody, as comp. caldior, Hor. S. 1, 3, 53) [caleo, like fervidus, frigidus, from ferveo, etc., aridus from areo, etc.], warm, hot.I.Lit.:B.fons luce diurnă Frigidus, et calidus nocturno tempore,
Lucr. 6, 850; 6, 749; 6, 888:corpora secreta omnino calidi vaporis,
devoid of warmth, id. 2, 844; 2, 858; 3, 127; 3, 216; 5, 568; 5, 595; 5, 796; 6, 859;6, 949 al.: fervor,
id. 6, 657; 5, 604:fornaces,
id. 6, 148:lavacra,
id. 6, 800:corpus,
id. 6, 856:febres,
id. 2, 34.—As epitheton ornans with ignis, Lucr. 1, 648; 1, 1087; 2, 431; 6, 516; 6, 689;with flamma,
id. 3, 903:omne quod est calidum et igneum, etc.,
Cic. N. D. 2, 9, 23:calidior est enim, vel potius ardentior, animus, quam hic aër,
id. Tusc. 1, 18, 42:calidissimae hiemes,
Vitr. 2, 1:aestas,
Sen. Hippol. 765:dies,
Plin. 10, 54, 75, § 152; Quint. 11, 3, 27.—Contr. form in agro caldo, Cato, R. R. 6, 1; 6, 2:sole caldo,
Varr. R. R. 3, 2, 1:calda puls,
id. L. L. 5, § 127 Müll.— Comp.:caldior est,
Hor. S. 1, 3, 53.— Prop. nom.: Călĭdae Ăquae, = /(gdata Therma, Hot Springs, a bathing place in Zeugitana, now Hammam Gurbos, Liv. 30, 24, 9.—Subst.1.călĭda ( calda), ae, f. (sc. aqua), warm water, Cato, R. R. 156, 3; Plin. 25, 7, 38, § 77; Tac. G. 22; cf. Just. 44, 2, 6;2.contr. calda,
Col. 6, 13 fin.; 6, 30, 5; Plin. 23, 4, 41, § 83; Sen. Ep. 77, 9; 83, 5; Mart. 1, 12.—călĭ-dum ( caldum), i, n., = to thermon (sc. hudôr), a hot drink (a mixture of wine and boiling hot water), Plaut. Curc. 2, 3, 14:II.calix a caldo, quod in eo calda puls apponebatur et caldum eo bibebant,
Varr. L. L. 5, § 127 Müll.—Trop.A.In gen., fiery, rash, eager, spirited, fierce, impassioned, vehement (of living beings, only in the poets):2.equus calidus animis,
of a fiery spirit, Verg. G. 3, 119:redemptor,
eager, active, Hor. Ep. 2, 2, 72:calidus juventă,
id. C. 3, 14, 27:caldior est,
id. S. 1, 3, 53:rixa,
id. C. 3, 27, 70.—Esp. freq. (also in prose): consilium, of a conclusion made under excitement, inconsiderate, hasty, rash = temerarium, praeceps (v. Ruhnk. ad Ter. Eun. 2, 3, 89; Doed. Syn. II. p. 124; cf. also Lidd. and Scott under thermos):3.reperias multos, quibus periculosa et calida consilia quietis et cogitatis et splendidiora et majora videantur,
Cic. Off. 1, 24, 82; Hirt. ap. Cic. Att. 15, 6, 2:agitabanturque pro ingenio ducis consilia calidiora,
Liv. 22, 24, 2:consilia calida et audacia primă specie laeta, tractatu dura, eventu tristia esse,
id. 35, 32, 13; Ter. Eun. 2, 3, 89; cf.:calidoque habitata Gradivo Pectora,
Sil. 15, 337 Drak. ad loc.—Hence,As a Roman proper name, Caldus ( hot-head):B.idcirco aliquem Caldum (al. Calidium) vocari, quod temerario et repentino consilio sit,
Cic. Inv. 2, 9, 28.—So C. Caelius Caldus, Cic. Fam. 2, 19.—With the prevailing idea of haste, quick, ready, prompt (rare;perh. only anteclass.): huic homini opus est quadraginta minis celeriter calidis,
quickly procured, Plaut. Ep. 1, 2, 39: pedes, Varr. ap. Non. p. 263, 20.—Esp.: consilium, quick, ready device or plan:reperiamus aliquid calidi conducibilis consili,
Plaut. Ep. 2, 2, 73:reperi, comminiscere, cedo calidum consilium cito,
id. Mil. 2, 2, 73 Brix. ad loc.; cf.:calidum hercle audivi esse optumum mendacium,
id. Most. 3, 1, 136.—Hence, * adv.: călĭdē, quickly, promptly, etc.:calide quicquid acturus,
Plaut. Ep. 2, 2, 99. -
33 calidus
călĭdus and caldus, a, um, adj. (contr. access. form caldus in the anteAug. per. is freq. only in Cato and Varr.; Lucr. and Cic. use only calidus; acc. to Quint. 1, 6, 19, caldus appears to have been predom. in the Aug. per., though used by Aug. poets only when demanded by the rules of prosody, as comp. caldior, Hor. S. 1, 3, 53) [caleo, like fervidus, frigidus, from ferveo, etc., aridus from areo, etc.], warm, hot.I.Lit.:B.fons luce diurnă Frigidus, et calidus nocturno tempore,
Lucr. 6, 850; 6, 749; 6, 888:corpora secreta omnino calidi vaporis,
devoid of warmth, id. 2, 844; 2, 858; 3, 127; 3, 216; 5, 568; 5, 595; 5, 796; 6, 859;6, 949 al.: fervor,
id. 6, 657; 5, 604:fornaces,
id. 6, 148:lavacra,
id. 6, 800:corpus,
id. 6, 856:febres,
id. 2, 34.—As epitheton ornans with ignis, Lucr. 1, 648; 1, 1087; 2, 431; 6, 516; 6, 689;with flamma,
id. 3, 903:omne quod est calidum et igneum, etc.,
Cic. N. D. 2, 9, 23:calidior est enim, vel potius ardentior, animus, quam hic aër,
id. Tusc. 1, 18, 42:calidissimae hiemes,
Vitr. 2, 1:aestas,
Sen. Hippol. 765:dies,
Plin. 10, 54, 75, § 152; Quint. 11, 3, 27.—Contr. form in agro caldo, Cato, R. R. 6, 1; 6, 2:sole caldo,
Varr. R. R. 3, 2, 1:calda puls,
id. L. L. 5, § 127 Müll.— Comp.:caldior est,
Hor. S. 1, 3, 53.— Prop. nom.: Călĭdae Ăquae, = /(gdata Therma, Hot Springs, a bathing place in Zeugitana, now Hammam Gurbos, Liv. 30, 24, 9.—Subst.1.călĭda ( calda), ae, f. (sc. aqua), warm water, Cato, R. R. 156, 3; Plin. 25, 7, 38, § 77; Tac. G. 22; cf. Just. 44, 2, 6;2.contr. calda,
Col. 6, 13 fin.; 6, 30, 5; Plin. 23, 4, 41, § 83; Sen. Ep. 77, 9; 83, 5; Mart. 1, 12.—călĭ-dum ( caldum), i, n., = to thermon (sc. hudôr), a hot drink (a mixture of wine and boiling hot water), Plaut. Curc. 2, 3, 14:II.calix a caldo, quod in eo calda puls apponebatur et caldum eo bibebant,
Varr. L. L. 5, § 127 Müll.—Trop.A.In gen., fiery, rash, eager, spirited, fierce, impassioned, vehement (of living beings, only in the poets):2.equus calidus animis,
of a fiery spirit, Verg. G. 3, 119:redemptor,
eager, active, Hor. Ep. 2, 2, 72:calidus juventă,
id. C. 3, 14, 27:caldior est,
id. S. 1, 3, 53:rixa,
id. C. 3, 27, 70.—Esp. freq. (also in prose): consilium, of a conclusion made under excitement, inconsiderate, hasty, rash = temerarium, praeceps (v. Ruhnk. ad Ter. Eun. 2, 3, 89; Doed. Syn. II. p. 124; cf. also Lidd. and Scott under thermos):3.reperias multos, quibus periculosa et calida consilia quietis et cogitatis et splendidiora et majora videantur,
Cic. Off. 1, 24, 82; Hirt. ap. Cic. Att. 15, 6, 2:agitabanturque pro ingenio ducis consilia calidiora,
Liv. 22, 24, 2:consilia calida et audacia primă specie laeta, tractatu dura, eventu tristia esse,
id. 35, 32, 13; Ter. Eun. 2, 3, 89; cf.:calidoque habitata Gradivo Pectora,
Sil. 15, 337 Drak. ad loc.—Hence,As a Roman proper name, Caldus ( hot-head):B.idcirco aliquem Caldum (al. Calidium) vocari, quod temerario et repentino consilio sit,
Cic. Inv. 2, 9, 28.—So C. Caelius Caldus, Cic. Fam. 2, 19.—With the prevailing idea of haste, quick, ready, prompt (rare;perh. only anteclass.): huic homini opus est quadraginta minis celeriter calidis,
quickly procured, Plaut. Ep. 1, 2, 39: pedes, Varr. ap. Non. p. 263, 20.—Esp.: consilium, quick, ready device or plan:reperiamus aliquid calidi conducibilis consili,
Plaut. Ep. 2, 2, 73:reperi, comminiscere, cedo calidum consilium cito,
id. Mil. 2, 2, 73 Brix. ad loc.; cf.:calidum hercle audivi esse optumum mendacium,
id. Most. 3, 1, 136.—Hence, * adv.: călĭdē, quickly, promptly, etc.:calide quicquid acturus,
Plaut. Ep. 2, 2, 99. -
34 concito
concĭto, āvi, ātum, 1, v. freq. a. [concieo], to move violently, to put in violent or quick motion, to stir up, rouse up, excite, incite, shake.I.Prop. (thus most freq. in the poets and histt.):II.artus,
Lucr. 3, 292; 3, 301:equum calcaribus,
Liv. 2, 6, 8; cf.:equum in aliquem,
Nep. Pelop. 5, 4:concitant equos permittuntque in hostem,
Liv. 3, 61, 8:equos adversos,
id. 8, 7, 9; cf. also under P. a.:naves quantā maximā celeritate poterat,
id. 36, 44, 4; cf.:classem concitatam remis,
id. 30, 25, 8; 37, 11, 10:navem remis,
Curt. 4, 3, 2:in alteram (navem) quinqueremis eadem concitata,
id. 4, 4, 7:agmen,
Ov. M. 14, 239:omne nemus,
id. F. 1, 436:feras,
id. ib. 2, 286:tela,
Liv. 34, 39, 3:eversas Eurus aquas,
Ov. H. 7, 42; cf.:mare aeriore vento,
Curt. 4, 3, 17:graves pluvias,
Ov. F. 2, 72:se in hostem,
Liv. 8, 39, 7; cf.:se in Teucros alis (Alecto),
Verg. A. 7, 476:se in fugam,
to take to flight, Liv. 22, 17, 6; cf.:se fugā in aliquem locum,
Val. Fl. 3, 383.—Trop. (class. and very freq. in prose and poetry).A.Aliquem, to rouse, urge, impel one to any act, feeling, etc., to move strongly, to influence, stir up, instigate, etc.; constr. with acc. pers. and ad, in, adversus, the inf. and absol.(α).With ad and a subst., gerund, or gerundive:(β).concitari ad studium cognoscendae percipiendaeque virtutis,
Cic. de Or. 1, 47, 204; cf.:concitatus ad philosophiam studio,
id. Brut. 89, 306:judicem ad fortiter judicandum,
Quint. 6, 1, 20:victum ad depellendam ignominiam,
id. 1, 2, 24:nos ad quaerendum,
id. 10, 2, 5:omnem Galliam ad nostrum auxilium,
Caes. B. G. 7, 77:multitudinem ad arma,
id. ib. 7, 42 fin.; cf.: cessantes ad arma, * Hor. C. 1, 35, 16: colonias ad audendum aliquid, Suet. Caes. 8:ad convicia,
id. Tib. 54:ad despiciendam vitam,
id. Oth. 10.—With in:(γ).qui in iram concitat se,
Quint. 6, 2, 27; cf. Cic. Verr. 2, 3, 3, § 6.—With adversus:* (δ).Etruriam omnem adversus nos,
Liv. 5, 4, 14:exercitum adversus regem,
id. 1, 59, 12.—With inf.:(ε).quae vos dementia concitat captam dimittere Trojam?
Ov. M. 13, 226.—Absol., both with and without abl.:B.te ipsum animi quodam impetu concitatum,
Cic. Mur. 31, 65; so,uxorem dolore,
id. Scaur. 6, 9 (Fragm. ap. Prisc. p. 689 P.):aliquem injuriis,
Sall. C. 35, 3:multitudinem fallaci spe,
Liv. 6, 15, 6:familiam seditionibus,
Col. 1, 8, 18:aliquem aliquo adfectu,
Quint. 10, 7, 15:irā,
Liv. 23, 7, 7; 42, 59, 2; Quint. 6, 3, 46; Liv. 7, 8, 3:aspectu pignorum suorum concitari,
Tac. Agr. 38; Cic. Verr. 2, 3, 3, § 6:quo enim spectat illud... nisi ut opifices concitentur?
should be excited to sedition, id. Ac. 2, 47, 144; cf. id. Fl. 8, 18 sq.; Asin. ap. Cic. Fam. 10, 33, 4; cf.servitia,
Sall. C. 46, 3:multitudinem,
Nep. Arist. 1, 3:suos,
Caes. B. G. 5, 26:judices (opp. flectere),
Quint. 6, 1, 9; cf.(opp. placare),
id. 11, 3, 170;(opp. mitigare),
id. 3, 4, 3; 4, 2, 9; 6, 2, 12:concitare animos ac remittere,
id. 9, 4, 11:tuas aures de nobis,
Prop. 3 (4), 15, 45.—Aliquid, to rouse, excite, cause, occasion, produce any action, passion, evil, etc.:A.bellum,
Cic. Fam. 15, 4, 6; Hirt. B. G. 8, 22; Nep. Ham. 4, 3; Liv. 5, 5, 11; Flor. 4, 5, 1 al.; cf.:bellum Romanis,
Liv. 35, 12, 18:quantas turbas mihi,
Sall. H. 3, 61, 11 Dietsch; cf.:quantam pugnam mihi,
Quint. 10, 1, 105:lacrimas totius populi Romani,
id. 11, 3,:misericordiam populi,
Cic. de Or. 1, 53, 227:odium (just before, commovere odium),
id. Inv. 1, 54, 105; cf. id. ib. 1, 53, 100:invidiam in te ex illis rebus,
id. Verr. 2, 5, 8, § 21:invidiam, odium, iram,
Quint. 6, 1, 14:iram (opp. lenire),
id. 3, 8, 12:risum,
Cic. de Or. 2, 58, 235:seditionem ac discordiam,
id. Mur. 39, 83:tumultum,
Caes. B. C. 3, 18; Liv. 38, 33, 7:aspera iambis maxime concitantur,
Quint. 9, 4, 136:error vanis concitatus imaginibus,
Val. Max. 9, 9 init.:morbos,
Cels. 2, 13:pituitam,
id. 6, 6, 15:somnum,
Plin. 20, 17, 73, § 189.—Hence, concĭtātus, a, um, P. a.(Acc. to I.) Violently moved, i. e. rapid, swift, quick:B.equo concitato ad hostem vehitur,
at full speed, Nep. Dat. 4 fin. (more freq. citato equo; v. 2. cito, P. a.):quam concitatissimos equos immittere jubet,
Liv. 35, 5, 8:conversio caeli concitatior,
Cic. Rep. 6, 18, 18; so,cursu,
Liv. 35, 29, 6:concitatissimus corporis motus,
Quint. 2, 11, 4.—(Acc. to II.) Roused up, excited, vehement, ardent (freq. in Quint.):1.testimonia non concitatae contionis sed jurati senatūs,
Cic. Fl. 7, 17:(in comoediis pater) interim concitatus, interim lenis est,
Quint. 11, 3, 74:adfectus (opp. mites atque compositi),
id. 6, 2, 9; cf.opp. flebiles,
id. 11, 3, 162:animus an remissus,
id. 3, 9, 7:causae,
id. 11, 1, 3:oratio,
id. 3, 8, 58 and 60:sententiae,
id. 12, 9, 3; 10, 1, 44:erectā et concitatā voce (opp. summissā atque contractā),
id. 11, 3, 175:Lucanus ardens et concitatus,
id. 10, 1, 91.— Comp.:concitatior accidens clamor,
Liv. 10, 5, 2; Quint. 2, 15, 28; 8, 3, 14.—Hence, concĭtātē, adv. (not in Cic.).(Acc. to 1.) Quickly, rapidly:2.agitur pecus,
Col. 6, 6, 4.—(Acc. to 2.) Impetuously, ardently (most freq. in Quint.):dicere,
Quint. 8, 3, 40; 10, 2, 23; 11, 3, 23;12, 10, 71: itur,
id. 11, 3, 133.— Comp.:dicere,
Quint. 1, 8, 1; 3, 8, 68; 9, 4, 130:movere adfectus,
id. 12, 10, 26.—* Sup.: raperet ventus, Aug. Civ. Dei, 5, 26. -
35 levis
1.lĕvis, e, adj. [for leg-vis; Sanscr. laghu-s, little; cf. O. H. Germ. ring-i; Germ. gering; Gr. elachus], light in weight, not heavy (opp. gravis).I.Lit.:B.leviora corpora (opp. graviora),
Lucr. 2, 227:aether,
id. 5, 459:aura,
id. 3, 196:levior quam pluma,
Plaut. Men. 3, 2, 23:stipulae,
Verg. G. 1, 289: armatura, light armor:levis armaturae Numidae,
the light-armed Numidians, Caes. B. G. 2, 10; also, by metonymy, lightarmed troops; v. armatura, and cf.:sed haec fuerit nobis tamquam levis armaturae prima orationis excursio,
Cic. Div. 2, 10 fin.; so,miles,
a light-armed soldier, Liv. 8, 8; cf.of clothing: nudi, aut sagulo leves,
Tac. G. 6:flebis in solo levis angiportu,
Hor. C. 1, 25, 10.—Of the earth upon the dead:terraque securae sit super ossa levis,
Tib. 2, 4, 50;esp. freq. on tombstones: sit tibi terra levis (abbreviated, S. T. T. L.): per leves populos,
the shades, bodiless persons, Ov. M. 10, 14:virgaque levem coerces aurea turbam,
Hor. C. 1, 10, 18.— Poet. with inf.: fessis leviora tolli Pergama Grais, a lighter burden, i. e. easier to be destroyed, Hor. C. 2, 4, 11.—Transf.1.Light of digestion, easy to digest (mostly poet. and post-Aug.):2.quae in aqua degunt, leviorem cibum praestant. Inter domesticas quadrupedes levissima suilla est, gravissima bubula,
lightest of digestion, Cels. 1, 18:leves malvae,
Hor. C. 1, 31, 16 (cf.:gravi Malvae salubres corpori,
id. Epod. 2, 57).—Light in motion, swift, quick, fleet, nimble, rapid (syn.:3.agilis, alacer, pernix): ipsa (diva) levi fecit volitantem flamine currum (i. e. Argo),
a quick, favorable wind, Cat. 64, 9; cf.:leves venti,
Ov. M. 15, 346:flatus,
Sil. 15, 162:currus,
light, swift, Ov. M. 2, 150:levi deducens pollice filum,
light, nimble, id. ib. 4, 36; so,pollex,
id. ib. 6, 22:saltus,
id. ib. 7, 767;3, 599: peltam pro parma fecit, ut ad motus concursusque essent leviores,
Nep. Iphicr. 1:Messapus levis cursu,
Verg. A. 12, 489:leves Parthi,
id. G. 4, 314:equus,
Val. Fl. 1, 389:Nympharumque leves cum Satyris chori,
Hor. C. 1, 1, 31:quaere modos leviore plectro,
nimbler, gayer, id. ib. 2, 1, 40:et levis erecta consurgit ad oscula plantā,
Juv. 6, 507.—With inf. ( poet.):omnes ire leves,
Sil. 16, 488:exsultare levis,
id. 10, 605:levior discurrere,
id. 4, 549:nullo levis terrore moveri,
Claud. IV. Cons. Hon. 514:hora,
fleeting, Ov. M. 15, 181:terra,
light, thin soil, Verg. G. 2, 92:et ubi montana (loca) quod leviora et ideo salubriora,
Varr. R. R. 1, 6, 3;so (opp graviora),
id. ib. —Slight, trifling, small (mostly poet.): ignis, Ov. M. 3, 488:II.tactus,
a slight, gentle touch, id. ib. 4, 180:strepitus,
id. ib. 7, 840:stridor,
id. ib. 4, 413.Trop.A.Without weight, i. e. of no consequence; hence, in gen., light, trifling, unimportant, inconsiderable, trivial, slight, little, petty, easy (class.):(β).nunquam erit alienis gravis qui suis se concinnat levem,
Plaut. Trin. 3, 2, 58:grave est nomen imperii atque id etiam in levi persona pertimescitur,
Cic. Agr. 2, 17, 45:leve et infirmum,
id. Rosc. Com. 2, 6: quae mihi ad spem obtinendae veritatis gravissima sunt;ad motum animi... leviora,
id. Deiot. 2, 5:quod alia quaedam inania et levia conquiras,
id. Planc. 26, 63:auditio,
a light, unfounded report, Caes. B. G. 7, 42:cui res et pecunia levissima et existimatio sanctissima fuit semper,
something very insignificant, Cic. Rosc. Com. 5, 15:dolor,
id. Fin. 1, 12, 40:proelium,
Caes. B. G. 7, 36:periculum,
id. B. C. 3, 26:in aliquem merita,
id. ib. 2, 32, 10:leviore de causa,
id. B. G. 7, 4 fin.:praecordia levibus flagrantia causis,
Juv. 13, 182:effutire leves indigna tragoedia versus,
Hor. A. P. 231.—As subst.:in levi habitum,
was made little of, was regarded as a trifle, Tac. H. 2, 21; id. A. 3, 54:levia sed nimium queror,
Sen. Herc. Fur. 63:quid leviora loquor? Petr. poët. 134, 12: non est leve tot puerorum observare manus,
no easy matter, Juv. 7, 240:quidquid levius putaris,
easier, id. 10, 344.—With gen. ( poet.):B.opum levior,
Sil. 2, 102.—In disposition or character.1.Light, light-minded, capricious, fickle, inconstant, unreliable, false:2.homo levior quam pluma,
Plaut. Men. 3, 2, 23:ne me leviorem erga te putes,
id. Trin. 5, 2, 34:tu levior cortice,
Hor. C. 3, 9, 22:vitium levium hominum atque fallacium,
Cic. Lael. 25, 91:quidam saepe in parva pecunia perspiciuntur quam sint leves,
id. ib. 17, 63:leves ac nummarii judices,
id. Clu. 28, 75:sit precor illa levis,
Tib. 1, 6, 56:levi brachio aliquid agere,
Cic. Att. 4, 16, 6:quid levius aut turpius,
Caes. B. G. 5, 28 fin.:auctor,
Liv. 5, 15:leves amicitiae,
Cic. Lael. 26, 100:spes,
vain, empty, Hor. Ep. 1, 5, 8:leviores mores,
Ulp. Fragm. 6, 12.—Mild, gentle, pleasant (rare):1.quos qui leviore nomine appellant, percussores vocant,
Cic. Rosc. Am. 33, 93; and:levior reprehensio,
id. Ac. 2, 32, 102:tandem eo, quod levissimum videbatur, decursum est,
the gentlest, mildest, Liv. 5, 23 fin.:nec leves somnos timor aut cupido Sordidus aufert,
Hor. C. 2, 16, 15; id. Epod. 2, 28:exsilium,
mild, tolerable, Suet. Aug. 51.—Hence, adv.: lĕ-vĭter, lightly, not heavily.Lit. (rare):2.armati,
light-armed, Curt. 4, 13.—Of the blow of a weapon:levius casura pila sperabat,
Caes. B. C. 3, 92, 2.—Trop.a.Slightly, a little, not much, somewhat:b.leviter densae nubes,
Lucr. 6, 248:inflexum bacillum,
Cic. Div. 1, 17, 30:genae leviter eminentes (al. leniter),
id. N. D. 2, 57, 143:qui (medici) leviter aegrotantes leniter curant, gravioribus autem morbis, etc.,
id. Off. 1, 24, 83:saucius,
id. Inv. 2, 51, 154:non leviter lucra liguriens,
id. Verr. 2, 3, 76, § 177:agnoscere aliquid,
id. Fin. 2, 11, 33:eruditus,
id. de Or. 3, 6, 24.— Comp.:quanto constantior idem In vitiis, tanto levius miser,
so much less, Hor. S. 2, 7, 18:dolere,
Ov. P. 1, 9, 30.— Sup.:ut levissime dicam,
to express it in the mildest manner, Cic. Cat. 3, 7 fin. —Easily, lightly, without difficulty, with equanimity:2.id eo levius ferendum est, quod, etc.,
Cic. Fam. 4, 3, 2; cf.:sed levissime feram, si, etc.,
id. Prov. Cons. 20, 47; Liv. 29, 9.— Comp.:levius torquetis Arachne,
more dexterously, Juv. 2, 56.lēvis (erroneously laevis), e, adj. [Gr. leios, leuros], smooth, smoothed, not rough, opp. asper (class.).I.Lit.A.In gen.:B.corpuscula quaedam levia, alia aspera, etc.,
Cic. N. D. 1, 24, 66:in locis (spectatur): leves an asperi,
id. Part. Or. 10, 36:Deus levem eum (mundum) fecit et undique aequabilem,
id. Univ. 6:pocula,
smooth, shining, Verg. A. 5, 91:pharetrae,
id. ib. 5, 558:brassica,
Cato, R. R. 15, 7:levissima corpora,
Lucr. 4, 659:coma pectine levis,
Ov. M. 12, 409:nascunturque leves per digitos umerosque plumae,
Hor. C. 2, 20, 11:levior assiduo detritis aequore conchis,
Ov. M. 13, 792: inimicus pumice levis, rubbed (cf. pumicatus), Juv. 9, 95.— Poet.: levi cum sanguine Nisus labitur infelix, slippery, [p. 1055] Verg. A. 5, 328:levis Juventas ( = imberbis),
smooth, without hair, beardless, Hor. C. 2, 11, 6; so,ora,
Tib. 1, 9 (8), 31:crura,
Juv. 8, 115:sponsus,
id. 3, 111:caput,
id. 10, 199; 2, 12; hence, also, poet. for youthful, delicate, beautiful:pectus,
Verg. A. 11, 40:frons,
id. E. 6, 51:umeri,
id. A. 7, 815:colla,
Ov. M. 10, 698.—Also, finely dressed, spruce, effeminate:vir,
Ov. A. A. 3, 437; Pers. 1, 82: argentum, smooth, not engraved or chased, Juv. 14, 62.—In neutr. absol.:externi ne quid valeat per leve morari,
smoothness, Hor. S. 2, 7, 87; so,per leve,
Pers. 1, 64:per levia,
Aus. Idyll. 16, 4.—Transf., rubbed smooth, ground down, softened, soft (rare), Scrib. Comp. 228; Cels. 2, 8.—II.Trop., of speech, smooth, flowing (rare but class.):oratio (opp. aspera),
Cic. Or. 5 fin.; so,levis verborum concursus (opp. asper),
id. de Or. 3, 43, 171:levis et aspera (vox),
Quint. 11, 3, 15:levis et quadrata compositio,
id. 2, 5, 9:levia ac nitida,
id. 5, 12, 18:(aures) fragosis offenduntur et levibus mulcentur,
id. 9, 4, 116.— Adv. does not occur. -
36 maturi
mātūrus, a, um ( sup. usually maturissimus;I.less freq. maturrimus,
Tac. A. 12, 65; cf. the adv.), adj. [root, Sanscr. ma-, measure, time, whence mane, matutinus; cf.: manus, modus; hence, timely, ready in time], ripe, mature (class.).Lit., of fruits:II.poma matura et cocta (opp. cruda),
Cic. Sen. 19, 71:uva,
Verg. E. 10, 36:fruges,
id. ib. 3, 80:maturissimae ficus,
Col. 12, 17, 2.—With dat.:seges matura messi,
ripe for harvesting, Liv. 2, 5.— Neutr. as subst.:quod maturi erat (opp. viride),
Liv. 34, 26, 8. —Transf.A.Ripe, mature, of the proper age, proper, fit, seasonable, timely, etc.—With dat.:2.filia matura viro,
ripe for marriage, marriageable, Verg. A. 7, 53:maturus bello,
Juv. 8, 169:vitulus templis maturus et arae,
old enough for sacrifice, id. 12, 7:virgo,
Hor. C. 3, 6, 22:ovis,
fit for bearing, Col. 7, 3, 1:Roxane matura ex Alexandro,
Just. 13, 2, 5; cf.venter,
ripe for delivery, ready to bring forth, Ov. M. 11, 311:infans,
id. ib. 7, 127:aetas,
mature, fit for action, Verg. A. 12, 438:progenies matura militiae,
Liv. 42, 52: L. Caesar viris, of the proper age for assuming the toga virilis, Vell. 2, 99.— Piur. subst.: mātūri, adults (opp. pueri), Lact. 5, 13, 3:omnia matura sunt, victoria, praeda, laus,
ready to be seized, Sall. J. 85, 48.—With ad:ad arma,
Sil. 16, 657.—Of mental qualities:ipse enim Thucydides, si posterius fuisset, multo maturior ac mitior fuisset,
Cic. Brut. 83, 288:annis gravis atque animi maturus Aletes,
mature in judgment, Verg. A. 9, 246:aevi,
ripe in years, id. ib. 5, 73:centuriones,
who had served out their time, Suet. Calig. 44:imperia,
old, antiquated, Just. 11, 5, 7:scribendi tempus maturius,
more seasonable, more favorable, Cic. Att. 15, 4, 3: mihi vero ad nonas bene maturum videtur fore, just [p. 1121] at the right time, id. Fam. 9, 5, 1:se maturam oppetere mortem,
in good old age, id. Div. 1, 18, 36:senex,
Hor. A. P. 115.—Powerful, vigorous:B.glaebasque jacentis Pulverolenter coquat maturis solibus aestas,
Verg. G. 1, 66:lux,
id. A. 10, 257:ignes (anni),
Grat. Cyn. 59:maturae mala nequitiae,
full-grown depravity, Juv. 14, 216.—That takes place early, early, speedy, quick:A.mittam hodie huic suo die natali malam rem magnam et maturam,
Plaut. Ps. 1, 3, 5: matura faba, the early bean (opp. to the late bean), Col. 2, 10:satio (opp. to late sowing),
id. ib.: fenum, the first hay (opp. to the after-math), id. 7, 3:hiemes,
early, Caes. B. G. 4, 20:decessio,
Cic. Q. Fr. 1, 1, 1:honores,
Ov. P. 2, 1, 59:judicium,
quick, Cic. Caecin. 3, 7:robur aetatis quam maturrimum precari,
Tac. A. 12, 65:aetas maturissima,
early life, Auct. Her. 4, 17, 25:si mora pro culpa est, ego sum maturior illo,
was there earlier, Ov. M. 13, 300.—Hence, adv.: mātūrē ( sup. maturissime and maturrime; v. the foll.).Seasonably, opportunely, at the proper time (class.):B.custodes mature sentiunt,
Cic. Verr. 2, 4, 44, § 96:satis mature occurrit,
Caes. B. C. 3, 7:ubi consulueris, mature facto opus est,
Sall. C. 1 fin. —Betimes, early, speedily, quickly, soon:C.mature fieri senem,
Cic. Sen. 10, 32:proficisci,
id. Fam. 3, 3, 1:Romam venire,
id. Q. Fr. 3, 1, 4.— Comp.:maturius proficiscitur,
Caes. B. G. 4, 6:maturius pervenire,
Cic. Verr. 2, 3, 24, § 60:tempus quam res maturius me deserat,
Sall. J. 42, 5:maturius ad Epulas ire,
Juv. 11, 88:voluerunt veteres maturius hereditates adiri,
Gai. Inst. 2, 55.— Sup.: maximos tumultus maturissime disjeci, Cato ap. Charis. p. 184 P.:res maturissime vindicanda est,
as quickly, as early as possible, Cic. Caecin. 2, 7:quippe qui omnium maturrime ad publicas causas accesserim,
id. de Or. 3, 20, 74:perge qua coeptas, ut quam maturrime merita invenias,
Sall. H. 1, 48, 16 Dietsch.:quibus rebus quam maturrime occurrendum putabat,
Caes. B. G. 1, 33 fin. —Prematurely, untimely:pater mature decessit,
Nep. Att. 2, 1.—With a play upon the three meanings of the word (A., B., and C.):qui homo mature quaesivit pecuniam, Nisi eam mature parsit, mature esurit,
he who has made money at the right time, if he is not soon sparing of it, will too soon suffer hunger, Plaut. Curc. 3, 10. -
37 maturus
mātūrus, a, um ( sup. usually maturissimus;I.less freq. maturrimus,
Tac. A. 12, 65; cf. the adv.), adj. [root, Sanscr. ma-, measure, time, whence mane, matutinus; cf.: manus, modus; hence, timely, ready in time], ripe, mature (class.).Lit., of fruits:II.poma matura et cocta (opp. cruda),
Cic. Sen. 19, 71:uva,
Verg. E. 10, 36:fruges,
id. ib. 3, 80:maturissimae ficus,
Col. 12, 17, 2.—With dat.:seges matura messi,
ripe for harvesting, Liv. 2, 5.— Neutr. as subst.:quod maturi erat (opp. viride),
Liv. 34, 26, 8. —Transf.A.Ripe, mature, of the proper age, proper, fit, seasonable, timely, etc.—With dat.:2.filia matura viro,
ripe for marriage, marriageable, Verg. A. 7, 53:maturus bello,
Juv. 8, 169:vitulus templis maturus et arae,
old enough for sacrifice, id. 12, 7:virgo,
Hor. C. 3, 6, 22:ovis,
fit for bearing, Col. 7, 3, 1:Roxane matura ex Alexandro,
Just. 13, 2, 5; cf.venter,
ripe for delivery, ready to bring forth, Ov. M. 11, 311:infans,
id. ib. 7, 127:aetas,
mature, fit for action, Verg. A. 12, 438:progenies matura militiae,
Liv. 42, 52: L. Caesar viris, of the proper age for assuming the toga virilis, Vell. 2, 99.— Piur. subst.: mātūri, adults (opp. pueri), Lact. 5, 13, 3:omnia matura sunt, victoria, praeda, laus,
ready to be seized, Sall. J. 85, 48.—With ad:ad arma,
Sil. 16, 657.—Of mental qualities:ipse enim Thucydides, si posterius fuisset, multo maturior ac mitior fuisset,
Cic. Brut. 83, 288:annis gravis atque animi maturus Aletes,
mature in judgment, Verg. A. 9, 246:aevi,
ripe in years, id. ib. 5, 73:centuriones,
who had served out their time, Suet. Calig. 44:imperia,
old, antiquated, Just. 11, 5, 7:scribendi tempus maturius,
more seasonable, more favorable, Cic. Att. 15, 4, 3: mihi vero ad nonas bene maturum videtur fore, just [p. 1121] at the right time, id. Fam. 9, 5, 1:se maturam oppetere mortem,
in good old age, id. Div. 1, 18, 36:senex,
Hor. A. P. 115.—Powerful, vigorous:B.glaebasque jacentis Pulverolenter coquat maturis solibus aestas,
Verg. G. 1, 66:lux,
id. A. 10, 257:ignes (anni),
Grat. Cyn. 59:maturae mala nequitiae,
full-grown depravity, Juv. 14, 216.—That takes place early, early, speedy, quick:A.mittam hodie huic suo die natali malam rem magnam et maturam,
Plaut. Ps. 1, 3, 5: matura faba, the early bean (opp. to the late bean), Col. 2, 10:satio (opp. to late sowing),
id. ib.: fenum, the first hay (opp. to the after-math), id. 7, 3:hiemes,
early, Caes. B. G. 4, 20:decessio,
Cic. Q. Fr. 1, 1, 1:honores,
Ov. P. 2, 1, 59:judicium,
quick, Cic. Caecin. 3, 7:robur aetatis quam maturrimum precari,
Tac. A. 12, 65:aetas maturissima,
early life, Auct. Her. 4, 17, 25:si mora pro culpa est, ego sum maturior illo,
was there earlier, Ov. M. 13, 300.—Hence, adv.: mātūrē ( sup. maturissime and maturrime; v. the foll.).Seasonably, opportunely, at the proper time (class.):B.custodes mature sentiunt,
Cic. Verr. 2, 4, 44, § 96:satis mature occurrit,
Caes. B. C. 3, 7:ubi consulueris, mature facto opus est,
Sall. C. 1 fin. —Betimes, early, speedily, quickly, soon:C.mature fieri senem,
Cic. Sen. 10, 32:proficisci,
id. Fam. 3, 3, 1:Romam venire,
id. Q. Fr. 3, 1, 4.— Comp.:maturius proficiscitur,
Caes. B. G. 4, 6:maturius pervenire,
Cic. Verr. 2, 3, 24, § 60:tempus quam res maturius me deserat,
Sall. J. 42, 5:maturius ad Epulas ire,
Juv. 11, 88:voluerunt veteres maturius hereditates adiri,
Gai. Inst. 2, 55.— Sup.: maximos tumultus maturissime disjeci, Cato ap. Charis. p. 184 P.:res maturissime vindicanda est,
as quickly, as early as possible, Cic. Caecin. 2, 7:quippe qui omnium maturrime ad publicas causas accesserim,
id. de Or. 3, 20, 74:perge qua coeptas, ut quam maturrime merita invenias,
Sall. H. 1, 48, 16 Dietsch.:quibus rebus quam maturrime occurrendum putabat,
Caes. B. G. 1, 33 fin. —Prematurely, untimely:pater mature decessit,
Nep. Att. 2, 1.—With a play upon the three meanings of the word (A., B., and C.):qui homo mature quaesivit pecuniam, Nisi eam mature parsit, mature esurit,
he who has made money at the right time, if he is not soon sparing of it, will too soon suffer hunger, Plaut. Curc. 3, 10. -
38 propero
prŏpĕro, āvi, ātum, 1, v. a. and n. [properus].I.Act., to hasten, quicken, accelerate; to prepare, make, or do with haste (mostly poet. and in post-Aug. prose):II.alia quae incepto usui forent properare,
Sall. J. 37, 4:itineris properandi causā,
id. ib. [p. 1469] 105, 2:properato itinere,
id. ib. 112, 2:vascula intus pure propera,
Plaut. Aul. 2, 3, 3:obsonia,
id. Cas. 2, 8, 57:fulmina,
Verg. G. 4, 171:pecuniam heredi,
Hor. C. 3, 24, 62:mortem,
Tib. 4, 1, 205; Verg. A. 9, 401:coeptum iter,
Tac. H. 3, 40:deditionem,
id. A. 2, 22:caedem,
id. ib. 11, 37:naves,
id. ib. 2, 6:hoc studium,
Hor. Ep. 1, 3, 28.—In pass.:vellera properabantur,
Hor. Epod. 12, 21: teneri properentur amores, Dum vacat, let them be sung hastily or briefly, Ov. Am. 3, 1, 69:properatur amor,
id. M. 5, 396:hinc porticus, inde delubra properantur,
Plin. Pan. 51, 3.—Neutr., to make haste, to hasten, be quick (class.): aliud est properare, aliud festinare. Qui unum quid mature transigit, is properat: qui multa simul incipit neque perficit, is festinat, Cato ap. Gell. 16, 14, 2; id. ap. Fest. p. 234 Müll.; id. ap. Non. 441, 22:A.propera, fer pedem,
Plaut. Men. 3, 3, 30:properatin' ocius?
id. Curc. 2, 2, 33:simulabat sese negotii causā properare,
Sall. J. 76, 1; 58, 6:in Italiam,
Caes. B. G. 2, 35; id. B. C. 2, 20:ad praedam, ad gloriam,
id. ib. 2, 39:ad gaudia,
Hor. C. 4, 12, 21:Romam,
Cic. Mil. 19, 49:in patriam,
id. Fam. 12, 25:in fata,
Luc. 8, 658:sacris, for a sacris,
Ov. M. 6, 201; Hor. Ep. 2, 1, 58;but sometimes with collat. notion of excessive haste: properantibus Blaesus advenit, increpabatque, etc. (cf. the context),
Tac. A. 1, 18; 13, 17.— With sup.: ultro licentiam in vos auctum, atque adjutum properatis, Sall. Or. Licin. ad Pleb. (H. 3, 61, 16 Dietsch).—With inf.:argentum propere propera vomere,
Plaut. Curc. 5, 3, 10:redire in patriam,
Cic. Prov. Cons. 14, 35:quin huc ad vos venire propero?
id. Rep. 6, 15, 15:signa inferre, atque evadere oppido,
Sall. J. 56, 5:pervenire,
Caes. B. G. 2, 11:aliquem amando Perdere,
Hor. C. 1, 8, 2.—With object-clause:se quisque hostem ferire properabat,
Sall. C. 7, 6; Amm. 25, 7.— Impers. pass.:properatum vehementer, cum, etc.,
Cic. Sull. 19, 54; Verg. A. 4, 416.— Transf., of inanimate subjects, with inf. pass.:mala decerpi properantia,
Plin. 15, 14, 15, § 52.—Hence,prŏpĕrans, antis, P. a., hastening, hasty, rapid, speedy (class.):B.ille properans, festinans,
Cic. Phil. 9, 3, 6:haec properantes scripsimus,
in haste, id. Att. 4, 4, a.— Comp.:rotam solito properantior urget,
Claud. in Ruf. 2, 337.—Hence, adv.: prŏpĕran-ter, hastily, speedily, quickly (mostly poet. and in post-Aug. prose; cf.:propere, cito, festinanter, celeriter, etc.),
Lucr. 5, 300:properanter accepit codicillos,
Tac. A. 16, 24.— Comp.:beneficia properantius, quam aes mutuum, reddere,
Sall. J. 96, 2; 8, 2:ire,
Ov. F. 4, 673.— Sup.: properantissime aliquid afferre, Cod. Th. 11, 30, 8.—prŏpĕrātus, a, um, P. a., hurried, accelerated, rapid, quick, speedy (mostly poet.):tabellae,
Ov. M. 9, 586:mors,
id. Tr. 3, 3, 34:gloria rerum,
id. M. 15, 748:meta curribus,
i. e. rapidly approached, Mart. 10, 50, 7:naves,
Tac. A. 2, 6:tela,
id. ib. 2, 80.— Comp.:properatius tempus,
Sol. 26.— Absol.: properato opus est, there is need of haste:accurato et properato opus est,
Plaut. Mil. 3, 1, 210:erat nihil, cur properato opus esset,
Cic. Mil. 19, 49.—Hence, adv.: prŏpĕrā-tō, quickly, speedily (Tac.):properato ad mortem agitur,
Tac. A. 13, 1. -
39 reseco
rĕ-sĕco, cŭi, ctum (resecavi, Symm. Ep. 10, 73:I.resecata,
Eum. Grat. Act. ad Const. 11 fin.), 1, v. a., to cut loose, cut off (class.; esp. in the trop. signif.; cf. praecido).Lit.:II.ut linguae scalpello resectae liberarentur,
Cic. Div. 2, 46, 96:os,
id. Leg. 2, 22, 55:palpebras,
id. Pis. 19, 43:enodes truncos,
Verg. G. 2, 78:radices,
Ov. M. 7, 264:longos ferro capillos,
id. ib. 11, 182:de tergore partem Exiguam,
id. ib. 8, 650:barba resecta,
id. Tr. 4, 10, 58:alas,
id. R. Am. 701:extremam partem ipsius unguis ad vivum,
to the quick, Col. 6, 12, 3; 5, 9, 15:ungues,
Val. Max. 3, 2, 15.—Trop., to cut off, curtail; to check, stop, restrain:quod aiunt, nimia resecari oportere, naturalia relinqui (shortly after, circumcidere and amputare),
Cic. Tusc. 4, 26, 57; cf. id. ib. 4, 20, 46:quae resecanda erunt, non patiar ad perniciem civitatis manere,
id. Cat. 2, 5, 11:libidinem,
id. Att. 1, 18, 2:audacias et libidines,
id. Verr. 2, 3, 89, § 208:crimina quaedam cum primā barbā,
Juv. 8, 166:spatio brevi Spem longam reseces,
Hor. C. 1, 11, 7; cf.:haec (dicta),
Plin. Ep. 2, 5, 4; Juv. 8, 166:neque id ad vivum reseco, ut illi qui haec subtilius disserunt,
i. e. nor do I take this in too strict a sense, Cic. Lael. 5, 18 (v. supra, I.):de vivo aliquid erat resecandum,
was to be cut from the quick, id. Verr. 2, 3, 50, § 118. -
40 sagax
săgax, ācis, adj. [sagio; cf. salax, from salio], of quick perception, whose senses are acute, sagacious (class.).I.Lit.A.Chiefly of the acute sense of smelling in dogs, keen-scented:B.sagax Nasum habet,
Plaut. Curc. 1, 2, 17:canes,
Cic. Div. 1, 31, 65; Ov. M. 3, 207:catulus,
id. R. Am. 201. —With gen.:naris sagax,
Luc. 7, 829.— Poet.:virtus venandi,
Ov. Hal. 76.—Of other senses:II.sollicitive canes canibusve sagacior anser,
Ov. M. 11, 599:palatum in gustu sagacissimum,
Plin. 8, 37, 35, § 132. —Trop., intellectually quick, keen, acute, shrewd, sagacious (syn.: sollers, perspicax, acutus, subtilis).(α).Absol.:(β).(homo) animal hoc providum, sagax, multiplex, acutum, memor, plenum rationis et consilii,
Cic. Leg. 1, 7, 22; cf. id. Fin. 2, 14, 45:mens,
id. Tusc. 5, 23, 67; Lucr. 5, 420; 1, 1021:animus,
id. 2, 840; 4, 913:ratio,
id. 1, 131; 1, 369:homo sagax et astutus,
Mart. 12, 87, 4:modo circumspectus et sagax, modo inconsultus ac praeceps,
considerate, Suet. Claud. 15:mire sagaces fallere hospites,
Hor. C. 2, 5, 22:curae,
id. ib. 4, 4, 75.—Of a soothsayer, knowing the future, Ov. M. 8, 316.—Ad aliquid (class.):(γ).ad suspicandum sagacissimus,
Cic. Cat. 1, 8, 19: ad haec pericula perspicienda, Plancus ap. Cic. Fam. 10, 23, 4.—With gen. ( poet. and in post-Aug. prose):(δ).utilium sagax rerum et divina futuri,
Hor. A. P. 218:fibrarum et pennae divinarumque flammarum,
skilled in, Sil. 3, 344; cf. in sup.:prodigiorum (Joseph),
Just. 36, 2, 8; and: rerum naturae, Col. praef., § 22 (with non ignarus). —With in or simple abl. (post-Aug.):(ε). a.vir in conjecturis sagacissimus,
Just. 1, 9, 14:civitas rimandis offensis sagax,
Tac. H. 4, 11.—Quickly, sharply, keenly, with quickness of scent, with a fine sense of smell:b.canes si advenientem sagaciter odorantur,
Col. 7, 12, 7.— Comp., Cic. Att. 6, 4, 3:vultures sagacius odorantur,
Plin. 10, 69, 88, § 191; Hor. Epod. 12, 4.— Sup., Cic. de Or. 2, 44, 186; Plin. 11, 37, 50, § 137.—Trop., acutely, shrewdly, accurately, sagaciously:sagaciter pervestigare,
Cic. de Or. 1, 51, 223:intueri,
Quint. 2, 8, 4; Liv. 27, 28:perspicere naturam alicujus,
Suet. Tib. 57 al.
См. также в других словарях:
Quick — (von englisch „schnell“) bezeichnet: Quick (Zeitschrift), ein ehemaliges deutsches Zeitungsmagazin Quick (Geldkarte), die elektronische Geldbörse in Österreich Quick (Programmiersprache), eine an C angelehnte Programmiersprache für Atari Computer … Deutsch Wikipedia
Quick — Quick, a. [Compar. {Quicker}; superl. {Quickest}.] [As. cwic, cwicu, cwucu, cucu, living; akin to OS. quik, D. kwik, OHG. quec, chec, G. keck bold, lively, Icel. kvikr living, Goth. qius, Lith. q[=y]vas, Russ. zhivoi, L. vivus living, vivere to… … The Collaborative International Dictionary of English
Quick — may refer to: * Quick (newspaper), a product of The Dallas Morning News in Texas * QUICK screening, a method to detect endogenous protein protein interactions with very high confidence * Quick clay, a unique form of highly sensitive marine clay * … Wikipedia
quick — [kwik] adj. [ME quik, lively, alive < OE cwicu, living: see BIO ] 1. Archaic living; alive 2. a) rapid; swift [a quick walk] b) done with promptness; prompt [a quick reply] c) … English World dictionary
Quick — Quick, n. 1. That which is quick, or alive; a living animal or plant; especially, the hawthorn, or other plants used in making a living hedge. [1913 Webster] The works . . . are curiously hedged with quick. Evelyn. [1913 Webster] 2. The life; the … The Collaborative International Dictionary of English
quick — [ kwik ] n. m. • 1956; nom déposé; mot angl. « rapide » ♦ Matière synthétique dure, poreuse et rougeâtre, utilisée comme revêtement de courts de tennis en plein air. Courts de tennis en quick ou en terre battue. Jouer sur du quick. ⊗ HOM. Couic.… … Encyclopédie Universelle
quick — 1 fleet, swift, rapid, *fast, speedy, expeditious, hasty Analogous words: brisk, nimble, *agile: abrupt, impetuous, *precipitate, headlong 2 Quick, prompt, ready, apt are comparable when they apply to persons, their mental operations, their acts … New Dictionary of Synonyms
quick — ► ADJECTIVE 1) moving fast. 2) lasting or taking a short time: a quick worker. 3) with little or no delay; prompt. 4) intelligent. 5) (of a person s eye or ear) keenly perceptive. 6) (of temper) easily roused. ► NOUN … English terms dictionary
quick — quick; quick·hatch; quick·ie; quick·ly; quick·ness; quick·en; over·quick·ly; … English syllables
Quick — Quick, adv. In a quick manner; quickly; promptly; rapidly; with haste; speedily; without delay; as, run quick; get back quick. [1913 Webster] If we consider how very quick the actions of the mind are performed. Locke. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
quick — [adj1] fast, speedy abrupt, accelerated, active, agile, alert, a move on*, animated, ASAP*, breakneck*, brief, brisk, cursory, curt, double time*, energetic, expeditious, expeditive, express, fleet, flying, going, harefooted*, hasty, headlong,… … New thesaurus