off-beat

- wsłuchiwała się w rytm jego oddechu she listened to the rhythm of his breathing

- wciągnął się w rytm pracy he got into the rhythm of the work

- nie ma poczucia rytmu s/he’s got no rhythm

- zgubił rytm w tańcu he lost the rhythm of the dance

- □ rytm swobodny Muz. free rhythm

* * *

* * *

t. muz., teor.lit. rhythm; (= tempo, puls) pace; (= taktowanie) beat; rytm okołodobowy biol. circadian rhythm; rytm synkopowany muz. backbeat; rytmy afrykańskie/latynoskie muz. African/Latino rhythms; wyczucie rytmu sense of rhythm; do rytmu to the beat l. rhythm ( czegoś of sth); wybić kogoś z rytmu put sb off his l. her rhythm.

* * *

1. ( myć) scrub, scour.

2. (= ocierać) rub ( o coś against sth).

3. pot. (= spieszyć się dokądś) run; szoruj do łazienki off you go to the bathroom; szoruj stąd! beat it!

* * *

- tłukę -tłuczesz -tłukł

1. zob. wytłukiwać.

2. pot. (= zbić kogoś) beat sb up, give sb a thrashing.

3. pot. (= zamordować) kill off, murder.

1. (= stłuc się doszczętnie) get broken; wszystkie talerze się wytłukły all the plates got broken.

2. pot. (= pozabijać się) wipe out.

3. pot. (= pobić się z wieloma) beat sb up, give sb a thrashing.

- dowalić węgla do pieca to throw more coal into the stove

- dowalić komuś pracy/obowiązków przen. to swamp sb with work/duties

- tak mi dowalił, że nie mogłem wstać he beat me up so badly that I couldn’t get up a. stand up

- dowalić psu kamieniem to chuck a stone at a dog pot.

- dowaliła mu, że aż się zaczerwienił she lay a. tore into him so hard that he blushed

- ale mu dowaliłeś! nie wiedział, co powiedzieć you really told him where to get off – he was speechless!

- padł na wznak he fell on his back

- padła zemdlona na podłogę she fell to the floor in a faint

- padł na łóżko/na fotel he collapsed onto a. fell into the bed/the armchair

- drzewa padały na ziemię trees were crashing to the ground

- paść komuś w objęcia a. ramiona to fall into sb’s arms

- paść sobie w objęcia a. ramiona to fall into each other’s arms, to fall on each other

- paść na kolana a. klęczki to fall to a. on one’s knees (przed kimś/czymś before sb/sth)

- paść komuś do nóg to fall at sb’s feet

- paść przed kimś plackiem to prostrate oneself before sb

- padać ze zmęczenia a. wyczerpania to be dead tired; to be dead beat pot.

- padam z nóg I’m dead tired; I’m dead beat pot.

- paść martwym a. bez życia a. bez ducha to drop dead

- padnij! Wojsk. down!

- dojrzałe jabłka padały na trawę ripe apples were dropping onto the grass

- pocisk padł kilka metrów od naszego domu the missile fell a. came down several metres from our house

- smuga światła padła na podłogę a beam of light fell on the floor

- cienie drzew padały na drogę the trees were casting their shadows on the road

- promienie słońca padały przez otwarte okna shunshine was flooding in through the open windows

- jego wzrok padł na mnie his gaze fell on me

- w naszą stronę padały ukradkowe spojrzenia sekretarki the secretary was giving us furtive glances, the secretary was casting furtive glances in our direction

- akcent pada na drugą sylabę the stress falls a. is on the second syllable

- paść w boju/na posterunku/na polu chwały to fall in battle/in the course of duty/with honour

- paść z głodu i chorób to die a. perish from starvation and disease

- rośliny padały z braku wody plants were dying a. withering for lack of water

- padły pod siekierą wielowiekowe wierzby ancient willows were chopped down a. felled

- zboże padało pod kosą corn was falling before the scythe

- miasto padło pod naporem przeważających sił wroga the town fell to overwhelming enemy forces

- paść na egzaminie to flunk an exam pot., to come a cropper at an exam pot.

- padł na niego gniew królewski he incurred the wrath of the king książk.

- padło na niego 100 głosów he got 100 votes

- padło 10 głosów za i 10 przeciw there were 10 votes for and 10 against

- wybór padł na niego he was the one to be chosen

- wygrana padła na numer 275 the winning number is/was 275

- na jego los padła główna wygrana he won the first prize; he hit the jackpot pot.

- nie padło ani jedno słowo na ten temat not a word was said on this subject

- padło wiele gorzkich słów there were many bitter words

- padały cytaty, nazwiska, tytuły quotations, names and titles were being cited

- czekała, ale pytanie nie padało she was waiting, but the question didn’t come

- padł wniosek o powołanie komisji specjalnej it was proposed that a special commission be appointed

- padają głosy, że… there is talk that…

- padł rozkaz wymarszu marching orders were issued

- padła komenda: „na ramię broń!” ‘slope a. shoulder arms!’ came the order

- padło kilka strzałów several shots were fired

- strzały padały gęsto bullets were hailing down

- pierwsza bramka padła w drugiej połowie the first goal was scored in the second half

- na zawodach padły dwa rekordy two new records were established at the championships

- w drugim meczu padł wynik bezbramkowy the second match was goalless a. a no-score draw

■ padać przed kimś na twarz (bać się kogoś) to fall prostrate before sb, to prostrate oneself before sb

- na mózg a. rozum mu padło pot. he’s gone mad a. off his nut pot.

- chyba ci na mózg padło! you must be mad a. out of your mind!

- padam do nóg a. nóżek przest., żart. your humble servant przest.

* * *

1. (= grabić) pillage, plunder, loot.

2. (= wykorzystywać materialnie) rip off, flay; łupić kogoś ze skóry bleed sb white l. dry, rip sb off.

3. przen. (= zadawać klęskę) beat; łupić w karty pot. play cards.

* * *

1. (narząd; fragment piersi; natura człowieka; siedlisko uczuć; wyobrażenie serca, rysunek; odwaga; środek czegoś) heart; bratnie serce a person after one's own heart; Serce Jezusowe kośc. the Sacred Heart; serce miasta the heart of the city; sztuczne serce med. artificial heart; waleczne serce brave heart; ( osoba) a heart of oak; niewydolność serca pat. heart l. cardiac failure; zawał serca l. mięśnia sercowego pat. coronary thrombosis; pot. coronary, heart attack; zatrzymanie akcji serca pat. cardiac arrest; bicie serca heartbeat; dama serca ladylove; dobroć serca kind-heartedness, the milk of human kindness; linia serca ( na dłoni) heartline; operacja na otwartym sercu chir. open-heart surgery; przeszczep serca chir. heart transplant; przyjaciel od serca bosom friend; rozmowa od serca heart-to-heart talk; bez serca ( o osobie) heartless; całym sercem l. z całego serca whole-heartedly, with all one's heart and soul; chować w sercu urazę do kogoś bear a grudge against sb; chwytać za serce tear at sb's heart; co w sercu, to na języku what the heart thinks, the mouth speaks; co z oczu, to i z serca out of sight, out of mind; człowiek wielkiego serca a person of great heart; czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal what the eye sees not, the heart craves not; drogi memu sercu dear to my heart; iść l. pójść za głosem serca let one's heart rule one's head; kamień spadł mi z serca that's a load l. weight off my chest l. mind; leżeć komuś na sercu (o problemie, sprawie) press heavily on sb's mind; ( o winie) lie heavy on sb; mieć dobre serce be kind-hearted, have one's heart in the right place; mieć do czegoś serce have one's heart in sth, have the heart to do sth; nie miałem serca mu o tym powiedzieć I didn't have the heart to tell him about it; wiesz, jakoś nie mam do tego serca (= nie mam na to ochoty) you know, I just don't have my heart in it; mieć miękkie serce be soft-hearted; mieć miękkie serce dla kogoś be an easy touch for sb, have a soft spot for sb; mieć problemy z sercem have a heart condition; mieć serce na dłoni wear one's heart on l. upon one's sleeve; mieć serce z kamienia have a heart of stone l. flint; mieć złote serce have a heart of gold; miejże serce! (= okaż dobroć) have a heart!, show mercy!; nie mieć Boga w sercu be heartless; oddać komuś swe serce (= zakochać się) give l. lose one's heart to sb; od serca l. z serca płynące (np. o życzeniach) from the bottom of one's heart, heart-felt; okazać komuś serce show kindness to sb; otworzyć l. obnażyć przed kimś serce open l. bare one's heart to sb; podbić czyjeś serce win sb's heart; przyjąć kogoś z otwartym sercem give sb a heart-felt welcome; przypadł mi do serca I got to like him; radować czyjeś serce gladden one's heart; radujący serce (widok, historia) heartwarming; ranić czyjeś serce make sb's heart ache; rozdzierać komuś serce rend one's heart, tear one's heart out; rozpierać komuś serce ( o uczuciu) fill one's heart; serce mi krwawi (z jej powodu) my heart is bleeding (for her); serce się kraje my heart breaks l. bleeds; serce mi się wyrywa my heart is willing; serce mi stanęło (ze strachu, podniecenia) my heart missed l. skipped a beat; serce mi zmiękło (z litości) my heart melted (with pity); serce nie sługa the heart wants what it wants; serce podchodzi mi do gardła I've got my heart in my mouth l. throat; serce zabiło mi mocniej l. skoczyło (z radości) my heart leapt (with joy); serce zaczęło mi bić szybciej my heart quickened; sercem jestem z tobą my heart goes out to you; skraść komuś serce steal one's heart; sprawić, że serce komuś szybciej zabije stir sb's blood; to balsam na moje serce it warms the cockles of my heart; to mi szkodzi na serce it's bad for my heart; w głębi serca ( być kimś) at heart; (myśleć, czuć) deep in one's heart, in one's heart of hearts; wkładać w coś dużo serca put one's heart to sth; wziąć sobie coś do serca take sth to heart; z biciem serca with a beating l. pounding heart; z całego serca with all one's heart; (= entuzjastycznie) with heart and hand; ( kochać kogoś) heart and soul; z bólem serca reluctantly; z ciężkim/lekkim sercem with a heavy/light heart; zrobiłem to z ciężkim sercem ( niechętnie) it went very much against the grain with me; z dobrego serca out of the goodness of one's heart; z głębi serca from the bottom of one's heart; złamać komuś serce break sb's heart; z ręką na sercu hand on heart; z ręką na sercu, nie wiem cross my heart, I don't know; żywiej zabiło mi serce my pulse quickened.

2. ( dzwonu) tongue, clapper.

* * *

* * *

- am -asz

1. pot. (= uciekać) split, beat it.

2. (= zdmuchiwać) blow (down).

- dopierdolić się do kogoś to slag sb (off)

- pakować jedzenie do plecaka to pack food into a backpack

- pakować manatki pot. to pack up, to pack one’s things; przen. to pack one’s bags przen. ⇒ spakować , zapakować

- pakować walizkę to pack one’s suitcase ⇒ spakować , zapakować

- pakować coś w papier/folię to wrap sth in paper/foil

- pakować coś w papier ozdobny to gift-wrap sth

- pakować coś w pudełka/kartony/skrzynie to box up sth, to put sth into boxes/cartons/crates ⇒ zapakować

- pakować całe garście jeżyn do ust to cram whole handfuls of blackberries into one’s mouth

- pakować w siebie jedzenie to stuff oneself pot.

- pakowano dzieci do zatłoczonych wagonów the children were being crammed into crowded carriages

- pakować komuś kulę w głowę/plecy to shoot sb in the head/back ⇒ wpakować

- pół pensji pakował w szkołę dzieci he spent half his salary on the children’s school ⇒ wpakować

- pakować kogoś do łóżka to pack sb off to bed ⇒ wpakować

- pakuje od rana do wieczora s/he works out the whole day long

- jeszcze się nie zacząłem pakować I haven’t started packing yet ⇒ spakować się

- pakować się do zatłoczonego tramwaju to push a. elbow one’s way into a crowded tram

- wszędzie pakuje się nieproszony he always barges in uninvited

- zdejmuj buty i pakuj się do łóżka take off your shoes and jump into bed ⇒ wpakować się

- wiesz, w co się pakujesz? do you know what you’re getting into a. doing? ⇒ wpakować się

■ pakować się komuś do łóżka to lure sb into bed

- pakować coś komuś (łopatą) do głowy pot. (uczyć) to beat a. hammer a. knock sth into sb’s head; (przekonywać) to ram sth down sb’s throat pot.

- szczotka do szorowania a scrubbing brush

- proszek do szorowania scouring powder ⇒ wyszorować

- łódź szorowała o dno rzeki the boat was scraping against the bottom of the river ⇒ wyszorować

- już późno, szoruj do szkoły! it’s late, off you go a. off with you to school

- utłuc ucho dzbanka/filiżanki to break off a jug/cup handle

- utłuc talerz to chip a plate

- bandyci utłukli go kijami the bandits beat him to death with sticks

- utłukę łobuza za to, co zrobił I am going to kill that bastard for what he did

- jest wielu znanych aktorów there are many well known actors

- nie ma nikogo, kto mógłby to zrobić there’s no one who could do it

- czy jest Bóg, czy go nie ma? does God exist, or not?

- był sobie kiedyś stary król there was a. lived once an old king

- nie było cię jeszcze wtedy na świecie this was before you were born

- kiedy mnie już z wami nie będzie euf. when I am no more a. I am no longer with you euf.

- myślę, więc jestem I think, therefore I am

- być albo nie być to be or not to be

- to dla nas być albo nie być this is our to be or not to be, this is our Waterloo

- nie ma już dla niej ratunku nothing can save her now

- jest wiele powodów do zadowolenia there’s good reason to be happy

- nie ma obaw a. strachu pot. ! no problem! pot., not to worry! pot.

- nie ma powodu do obaw there is no reason a. need to worry

- są sprawy, których nigdy nie zrozumiesz there are (certain) things that you’ll never understand

- nie ma co płakać/gadać it’s no use crying/talking (about it)

- nie ma co żałować (there’s) no need to be sorry

- nie ma co a. czego żałować it’s no great loss

- nie ma czemu się dziwić, że… it’s no surprise a. wonder that…

- nie ma o co się kłócić there’s nothing to quarrel about

- nie ma czym się martwić/czego się bać there’s nothing to worry about/to be afraid of

- nie ma z czego być dumnym (it’s) nothing to be proud of

- nie ma z czego się cieszyć/śmiać there’s nothing to rejoice/to laugh about

- „dziękuję za podwiezienie” – „nie ma za co” ‘thanks for the lift’ – ‘don’t mention it’ a. ‘you’re welcome‘

- „przepraszam, że panu przerwałem” – „nie ma za co” ‘sorry I interrupted you’ – ‘that’s all right’

- już cię/was nie ma! off with you!

- być w pracy/szkole to be at work/at school

- być w teatrze/na koncercie to be at the theatre/at a concert

- teraz wychodzę, ale będę w domu o piątej I’m going out now, but I’ll be home at five

- dzisiaj nie ma go w biurze he’s not in the office today

- w pokoju nikogo nie ma/nie było there is/was no-one in the room

- jest już piąta, a jego jak nie ma, tak nie ma it’s already five, and he’s still not here a. there’s still no trace of him

- „czy jest Robert?” – „nie, nie ma go, jest jeszcze w szkole” ‘is Robert in?’ – ‘no, he’s not, he’s still at school’

- „są jeszcze bilety na ostatni seans?” – „niestety, już nie ma” ‘do you still have tickets for the last showing?’ – ‘sorry, all sold out’

- czy będziesz jutro w domu? ‘will you be at home a. in home tomorrow?’

- kiedy (ona) będzie znowu w Warszawie? when will she be in Warsaw again?

- byłem wczoraj u Roberta/u babci I was at Robert’s/granny’s yesterday, I went to see Robert/granny yesterday

- był przy narodzinach swojej córki he was present at the birth of his daughter

- nigdy nie byłem w Rosji I’ve never been to Russia

- „skąd jesteś?” – „(jestem) z Krakowa/Polski” ‘where are you from?’ – ‘(I’m) from Cracow/Poland’

- „gdzie jesteś?” – „tutaj!” ‘where are you?’ – ‘(I’m) here!’

- „jestem!” (przy odczytywaniu listy) ‘here!’, ‘present’

- będąc w Londynie, odwiedziłem Annę when a. while I was in London I went to see Anna

- biblioteka jest w budynku głównym the library is in the main building

- w jednym pudełku jest dziesięć bateryjek there are ten batteries in a packet

- w domu nie było nic do jedzenia there was nothing to eat at home a. in the house

- co jest w tym pudle? what’s in this box?

- gdzie jest moja książka/najbliższa apteka? where’s my book/the nearest chemist’s?

- co jest dzisiaj na lunch? what’s for lunch today?

- wczoraj na kolację był dorsz there was cod for dinner yesterday

- „dużo masz tych ziemniaków?” – „oj, będzie” pot. ‘got a lot of those spuds?’ – ‘loads’ pot.

- będzie, będzie, więcej się nie zmieści pot. that’s plenty a. that’ll do, there’s no room for any more

- jest godzina druga po południu it’s two in the afternoon a. two p.m.

- nie ma jeszcze szóstej rano it’s not yet six a.m.

- zanim dotrzemy do domu, będzie ósma wieczorem/północ it’ll be eight p.m./midnight by the time we reach home

- był maj it was in May

- to było w grudniu 1999 it was in December 1999

- to było dawno, dawno temu this was a long, long time ago

- jest piękny ranek it’s a fine morning

- jest mroźno/upalnie it’s nippy/hot

- wczoraj był deszcz/mróz it was raining/freezing yesterday

- ciekawe, czy jutro będzie pogoda I wonder if it’s going to be fine tomorrow

- nie pamiętam dokładnie, to było dość dawno temu I can’t really remember, it was some time ago

- z niego jeszcze coś będzie he’ll turn out all right

- co z niego będzie? how will he turn out?, what will become of him?

- będzie z niego dobry pracownik he’ll be a good worker

- kuchmistrz to z ciebie nie będzie you’ll never make a chef

- z tych kwiatów nic już nie będzie these flowers/plants have had it pot.

- z naszych planów/wakacji nic nie będzie nothing will come of our plans/holidays

- nic z tego nie będzie it’s hopeless

- nic dobrego z tego nie będzie nothing good will come of it

- tyle pracy i nic z tego nie ma (he’s done) so much work and nothing to show for it

- koncert/egzamin jest jutro the concert/exam is tomorrow

- zebranie było w sali konferencyjnej the meeting was (held) in the conference room

- jutro nie będzie a. nie ma lekcji there are no classes tomorrow

- był do ciebie telefon there was a phone call for you

- czy były do mnie jakieś telefony? has anyone called me?

- był wypadek w kopalni there was an accident in the mine

- co będzie, jeśli nie zdasz egzaminu? what’s going to happen if you fail the exam?

- co będzie, jeśli ktoś nas zobaczy? supposing a. what if someone sees us?

- nie martw się, wszystko będzie dobrze don’t worry, it’ll be a. it’s going to be fine

- w życiu bywa rozmaicie you never know what life may bring

- opowiedziałem jej wszystko, tak jak było I told her everything just as it happened

- co ci/jej jest? what’s the matter with you/her?

- coś mi/jemu jest something’s the matter with me/him

- czy jemu coś jest? is anything the matter with him?

- nic mu nie będzie, to tylko przeziębienie he’ll be fine, it’s only a cold

- być na weselu/zebraniu to be at a wedding/meeting

- wczoraj byliśmy na przyjęciu we were at a reception yesterday

- być w liceum/na uniwersytecie to be at secondary school/at university

- być na studiach to be a student a. at college

- być na prawie/medycynie to study law/medicine

- był na trzecim roku anglistyki he was in his third year in the English department

- być na kursie komputerowym to be on a computer course

- być na wojnie to go to war

- być pierwszym/drugim to be the first/second to arrive

- był na mecie trzeci he came third

- czy był już listonosz? has the postman been a. come yet?

- być pod urokiem/wrażeniem kogoś/czegoś to be charmed/impressed by sb/sth

- być pod wpływem kogoś/czegoś to be under the influence of sb/sth

- prowadzić samochód, będąc pod wpływem alkoholu to drive while under the influence of alcohol

- być w ciąży to be pregnant

- być w dobrym/złym humorze to be in a good/bad mood

- nie być w nastroju do zabawy not to feel like going out a. partying

- być w doskonałej formie to be in excellent form a. in fine fettle

- być w strachu to be scared

- być w rozpaczy to be in despair

- bądźmy dobrej myśli let’s hope for the best

- jestem przed obiadem I haven’t had my lunch yet

- jestem już po śniadaniu I’ve already had breakfast

- był siedem lat po studiach he had graduated seven years earlier

- być po kielichu/po paru kieliszkach pot. to have had a drop/a few euf.

- być na diecie to be on a diet

- być na kaszce a. kleiku to be on a diet of gruel

- być na emeryturze/rencie to be on a pension

- sukienka jest do kolan the dress is knee-length

- wody było do kostek the water was ankle-deep

- firanka była do połowy okna the net curtain reached halfway down the window

- chwila nieuwagi i było po wazonie one unguarded moment and the vase was smashed to pieces

- jest już po nim/nas! it’s curtains for him/us! pot.

- jeszcze chwila i byłoby po mnie another instant and it would have been curtains for me a. would have been all up with me pot.

- być nauczycielem/malarzem to be a teacher/painter

- kiedy dorosnę, będę aktorem when I grow up, I’ll be an actor

- być Polakiem/Duńczykiem to be Polish/Danish

- borsuk jest drapieżnikiem the badger is a predator

- nie bądź dzieckiem! don’t be childish a. such a child!

- jestem Anna Kowalska I’m Anna Kowalska

- „cześć, to ty jesteś Robert?” – „nie, jestem Adam” ‘hi, are you Robert? a. you’re Robert, are you?’ – ‘no, I’m Adam’

- co to jest – ma cztery nogi i robi „miau”? what (is it that) has four legs and says ‘miaow’?

- była wysoka/niska she was tall/short

- jest autorką cenioną przez wszystkich she’s an author appreciated by all a. everybody

- mój dziadek był podobno bardzo przystojnym mężczyzną my grandfather is said to have been a very handsome man

- wciąż jest taka, jaką była za młodu she’s still her old self

- kwiaty były żółte i czerwone the flowers were yellow and red

- pizza była całkiem dobra the pizza was quite good

- pojemnik był z drewna/plastiku the container was made of wood/plastic

- z tych listewek byłby ładny latawiec these slats could make a fine kite

- wszystko to były jedynie domysły it was all only conjecture

- czyj jest ten samochód? whose car is this?, who does this car belong to?

- ta książka jest jej/Adama this book is hers/Adam’s, this is her/Adam’s book

- żona była dla niego wszystkim his wife was everything to him

- nie naśladuj innych, bądź sobą don’t imitate others, be yourself

- ta zupa jest zimna this soup is cold

- Maria jest niewidoma Maria is blind

- jesteś głodny? are you hungry?

- Robert jest żonaty/rozwiedziony Robert is married/divorced

- są małżeństwem od dziesięciu lat they’ve been married for ten years

- bądź dla niej miły be nice to her

- bądź tak dobry a. uprzejmy would you mind

- bądź tak miły i otwórz okno would you mind opening the window?

- czy byłaby pani uprzejma podać mi sól would you be kind enough a. would you be so kind as to pass me the salt?

- nie bądź głupi! don’t be a fool!

- cicho bądź! be quiet!

- być w kapeluszu/kaloszach/spodniach to be wearing a hat/rubber boots/trousers

- była w zielonym żakiecie/czarnym berecie she was wearing a green jacket/black beret, she had a green jacket/black beret on

- być za kimś/czymś (opowiadać się) to support sb/sth, to be for sb/sth

- byłem za tym, żeby nikomu nic nie mówić I was for not telling anyone anything

- dwa razy dwa jest cztery two times two is four

- ściany pokoju były pomalowane na różowo the walls of the room were painted pink

- dzieci, które są maltretowane przez rodziców children who are abused by their parents

- tak jest napisane w gazecie that’s what it says in the paper

- samochód będzie naprawiony jutro the car will be repaired by tomorrow

- to musi być zrobione do czwartku this must be done by Thursday

- sukienka była uszyta z czarnej wełenki the dress was made of black wool

- będzie pamiętał a. pamiętać tę scenę przez cały życie he will remember this scene all his life

- będziemy długo go wspominali a. wspominać we shall a. will long remember him

- co by się było stało, gdyby nie jego pomoc what would have happened if it hadn’t been for his help

- byłaby spadła ze schodów (omal nie) she almost fell down the stairs

- byłbym zapomniał! zabierz ze sobą śpiwór I almost a. nearly forgot! take a sleeping bag with you

- jest dopiero wpół do ósmej it’s only half past seven

- nie było co jeść there was nothing to eat

- za ciepło będzie ci w tym swetrze you’ll be too hot in this jumper

- byłoby przyjemnie zjeść razem obiad it would be nice to have lunch together

- wychodzić po zmierzchu było niebezpiecznie it was dangerous going out after dark

- nie kupić tego mieszkania będzie niewybaczalnym błędem not to buy that a. the flat would be an inexcusable mistake

- z chorym było źle/coraz gorzej the patient was bad/getting worse

- z dziadkiem jest nienajlepiej grandfather is poorly

- wszystko będzie na niego he’ll get all the blame

- żeby nie było na mnie I don’t want to get the blame

- na imię było jej Maria her name was Maria

- było dobrze po północy it was well after midnight

- będzie z godzinę/trzy lata temu an hour or so/some three years ago

- będzie kwadrans jak wyszedł he must have left fifteen minutes or so ago, it’s been fifteen minutes or so since he left

- do najbliższego sklepu będzie ze trzy kilometry it’s a good three kilometres to the nearest shop

- nie ma tu gdzie usiąść there’s nowhere here to sit

- w tym mieście na ma dokąd pójść wieczorem there’s nowhere to go at night in this town

- nie ma komu posprzątać/zrobić zakupy there’s no-one to clean/to do shopping

- nie ma z kim się bawić there’s no-one to play with

- trzeba było coś z tym zrobić something had to be done about it

- trzeba było od razu tak mówić why didn’t you say so in the first place?

- czytać można było tylko przy świecach one could read only by candlelight

- jest gorzej niż można było przypuszczać it’s worse than might have been expected

■ bądź zdrów! (pożegnanie) goodbye!, take care!

- być bez forsy/przy forsie pot. to be penniless/flush pot.

- być do niczego (bezużyteczny) [osoba, przedmiot] to be useless a. no good; (chory, słaby) [osoba] to be poorly a. out of sorts

- być może perhaps, maybe

- być może nam się uda perhaps we’ll succeed

- być może a. może być, że… it may happen that…

- być niczym [osoba] to be a nobody

- znałem ją, kiedy jeszcze była nikim I knew her when she was still a nobody

- być przy nadziei a. być w poważnym a. odmiennym a. błogosławionym stanie książk. to be in an interesting condition a. in the family way przest.; to have a bun in the oven euf., pot.

- było nie było (tak czy owak) when all’s said and done, after all; (niech się dzieje co chce) come what may, be that as it may

- było nie było, to już ćwierć wieku od naszego ślubu when all’s said and done a. after all, it’s twenty-five years since we got married

- było nie było, idę pogadać z szefem o podwyżce come what may, I’m going to the boss to talk about a rise

- było siedzieć w domu/nie pożyczać mu pieniędzy pot. serves you right, you should have stayed at home/shouldn’t have lent him money

- było nic mu nie mówić you should have told him nothing

- co będzie, to będzie whatever will be, will be

- co było, to było let bygones be bygones

- co jest? pot. what’s up? pot.

- co jest, do jasnej cholery? dlaczego nikt nie otwiera? what the hell’s going on? – why doesn’t anyone open the door? pot.

- co jest? przyjacielowi paru groszy żałujesz? what’s wrong? – can’t spare a friend a few pence? pot.

- coś w tym jest a. coś w tym musi być there must be something in it

- coś w tym musi być, że wszyscy dyrektorzy będą na tym zebraniu there must be something in it, if all the directors are going to the meeting

- jakoś to będzie things’ll a. it’ll work out somehow pot.

- nie ma co a. rady oh well

- nie ma co, trzeba brać się do roboty oh well, time to do some work

- nie ma co! well, well!

- mieszkanie, nie ma co, widne i ustawne well, well, not a bad flat, airy and well laid out

- ładnie się spisałeś, nie ma co! iron. well, well, you’ve done it now, haven’t you!

- nie ma (to) jak kuchnia domowa/kieliszek zimnej wódki nothing beats a. you can’t beat home cooking/a glass of cold vodka

- nie ma (to) jak muzyka klasyczna give me classical music every time

- nie ma to jak wakacje! there’s nothing like a holiday!

- nie może być! (niedowierzanie) I don’t believe it!, you don’t say!

- niech będzie! oh well!

- niech ci/wam będzie! have it your own way!

- niech mu/jej będzie! let him/her have his/her own way!

- niech tak będzie! (zgoda) so be it!

- tak jest! (owszem) (that’s) right!

- „to jest pańskie ostatnie słowo” – „tak jest, ostatnie” ‘is that your final word?’ – ‘yes, it is’, ‘that’s right’

- tak jest, panie pułkowniku/generale! Wojsk. yes, sir!

- to jest książk. that is, that is to say

- główne gałęzie przemysłu, to jest górnictwo i hutnictwo the main branches of industry, that is (to say) mining and metallurgy

* * *

* * *

jestem jesteś są; będę będziesz bądź

1. (= znajdować się w jakimś stanie l. miejscu) be; (= istnieć) exist, be there; być na diecie be on a diet; być na emeryturze be retired; jestem po robocie I'm finished l. done with work (for today); pewnego razu był sobie król... once upon a time there lived a king...; w ogrodzie były róże there were roses in the garden; w Galaktyce są miliardy gwiazd there are billions of stars in the Galaxy; ile ich jest? how many of them are there?; być w kinie be at the theater; być na wycieczce be on a trip; być w Warszawie be in Warsaw; być u babci na wsi be at grandma's house in the country; być z kimś sam na sam be one on one with sb; od świtu jestem na nogach I have been on my feet all day; Ewa jest na ostatnich nogach Eva is ready to drop l. dead on her feet; jesteś na drodze do zawału you are on the road to a heart attack; wszystko jest na swoim miejscu everything is in its place; to było nie na miejscu that was out of line; być na ustach całego miasteczka be on the lips of everyone in town; być jedną nogą na tamtym świecie have one foot in the grave; co dzisiaj będzie na obiad? what's for supper today?; wszystko jest pod ręką we have everything right at hand; być u steru przen. be at the wheel; no to jestem w domu (= zrozumiałem) that hits home; być w latach l. w leciech be up in one's years; być w sile wieku be in one's prime; być w opałach be in a bind; teraz wszystko jest w twoich rękach now everything is in your hands l. up to you; być w siódmym niebie be in seventh heaven; być w swoim żywiole be in one's element; być na zebraniu be at a meeting; być na wojnie be (fighting) in a war; być na studiach be at college; być na anglistyce be in the English Department; nigdy nie byłem w Chicago I've never been to Chicago; Adam jest pod pantoflem swojej żony Adam is henpecked; być nie w sosie be in a bad mood; jest gaz i woda we have gas and water; jestem takiego samego zdania I'm of the same opinion; jestem dobrej myśli I'm hoping for the best; jest mi u ciebie tak dobrze I feel so good at your place; jest mi głupio I feel stupid; to jest do niczego it's no good; być górą be on top; to nie jest czas po temu this is not the time for that; to nie jest mi na rękę this is inconvenient (for me); to nie jest po mojej myśli that's not what I intended l. what I had in mind; jestem pod wrażeniem I'm impressed; jestem bez pieniędzy I'm broke; jestem w ciąży I'm pregnant; Ewa jest przy nadziei przest. Eva is in the family way; jestem na służbie I'm on duty; byliśmy na spacerze we were taking a walk; dobrze wiesz, że jesteś na mojej łasce you know fully well that you're at my mercy; czy jesteś w stanie mnie zrozumieć? are you able to understand me?; jestem w dobrym humorze I'm in a good mood; byliśmy w kłopocie, co zrobić z... we couldn't figure out what to do with...; Ewa przez moment była w rozterce for a moment Ewa was in a dilemma; Ewa jest z Adamem w przyjaźni Ewa is friends with Adam; po czyjej jesteś stronie? whose side are you on?; Adam jest w porządku Adam is OK l. alright; to nie jest w moim guście that's not my style; jestem na bakier z gramatyką I haven't a clue about grammar; z teściową jestem na złej stopie I'm on bad terms with my mother-in-law; z prezesem jestem na ty I'm on a first name basis with the president; jestem za reformą I'm for the reform; oni są z sobą za pan brat they are on familiar terms; jestem z Ewą po słowie przest. I'm engaged to Eve.

2. ( część orzeczenia imiennego) jestem studentem I am a student; byłam piosenkarką I was a singer; będę generałem I will be a general; ta dziewczyna jest ładna that girl is pretty; samochód jest ojca that's father's car; ten długopis nie jest mój this pen isn't mine; bądź zdrów! get well!; jesteś dla mnie niczym! you mean nothing to me; on nie był sobą he wasn't himself; dwa razy dwa jest cztery two plus two is l. equals four.

3. ( w zdaniach bezosobowych) (= zdarzać się) jest piękny dzień it's a beautiful day; był kwiecień it was April; było to dość dawno it was l. happened quite a long time ago; był do ciebie telefon you had a call; było już późno it was getting late; nie ma co jeść there's nothing to eat; będzie z godzinę temu, jak... it's been an hour since...; a co będzie ze mną? what will happen to me?; ciekaw jestem, co z niego będzie I'm curious (about) what will become of him; jeżeli tak jest if it is so; być może maybe, perhaps; co będzie, to będzie come what may; co było, to było let bygones be bygones; jakoś to (w końcu) będzie thing's will turn out fine (in the end); co ci jest? what's wrong l. the matter with you?; z tej mąki nie będzie chleba it's hopeless; nie może być that's impossible; jest już po nim it's too late for him; he's done for; he's a goner l. a has-been; co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr what's done is done; tak jest! exactly!, precisely!, that's right; wojsk. yes, sir!; to jest (= czyli) that is; było nie było whatever happens; no matter what (happens).

czasownik posiłkowy

1. tylko będę będziesz itd. ( w formach czasu przyszłego) will (be); będę pamiętał o tym I'll remember that; dzieci będą w ogrodzie the kids will be in the garden; będziemy śpiewać kolędy we're going to sing carols.

2. ( w formach strony biernej) dom był sprzedany za... the house was sold for...; jesteś obserwowany you are being watched; droga jest już naprawiona the road has been repaired.

( rozmowę) perf; s- to end; (kawę, pracę) perf; s- to finish; (szkołę, uniwersytet) perf; u- to graduate from; ( kurs) perf; u- lub s- to finish

* * *

1. (= finalizować) finish, end, conclude; kończyć obiad finish one's dinner; kończyć książkę finish one's book; kończyć na czymś stop at sth; skończyć pracę finish work, knock off, call it a day; skończyć szkołę średnią graduate (from secondary school); kończyć studia graduate (from university l. college); jutro kończę 25 lat I will be l. turn 25 tomorrow; skończyła naukę w wieku 15 lat she left school at 15; skończył medycynę/geografię he has a degree in medicine/geography.

2. (= zrywać z czymś) be through (z kimś/czymś with sb/sth).

3. rzad. (= umierać) die.

1. (= dobiegać końca) end, come to an end; skończyć się fiaskiem/sukcesem result in l. lead to failure/success; skończyć się rozwodem end in divorce; świat się na tym nie kończy it's not the end of the world; wszystko dobre, co się dobrze kończy all's well that ends well; niekończący się neverending.

2. (= wyczerpywać się) run out; kończą nam się pieniądze we're running out of money, the money's running out; moja cierpliwość się kończy my patience is wearing thin.

3. pot. (= tracić energię) become dead beat, become dog-tired, be done in.

* * *

1. bud. bridge; most powietrzny airlift; most pontonowy gł. wojsk. pontoon bridge; most dla pieszych footbridge; most kratowy truss bridge; most łukowy arch bridge; most obrotowy swing l. turn bridge; most wiszący suspension bridge; most wspornikowy cantilever bridge; most zwodzony drawbridge; powiedzieć coś prosto z mostu tell sth straight out, not beat around l. about the bush; prosto z mostu bluntly, curtly, straight from the shoulder; walić prosto z mostu mouth off, be a square shooter; spalić za sobą mosty burn one's bridges l. boats (behind one); o jeden most za daleko a bridge too far; coś jest komuś potrzebne jak dziura w moście sb needs sth like a hole in the head.

2. dent. bridgework, (dental) bridge.

- pogłaskała psa/konia po pysku she stroked the dog’s/horse’s muzzle

- ryba miała szeroki, mięsisty pysk the fish had a wide, fleshy mouth

- trzasnąć a. strzelić a. walnąć kogoś w pysk a. po pysku to give sb a knuckle sandwich posp.

- wylecieć na (zbity) pysk to be out on one’s ear pot.

- dała mu po pysku she gave him a smack across the face

- stul pysk! shut your trap!, shut your face!

■ dać pyska przest. to give sb a smacker pot.

- daj pyska na zgodę! let’s shake hands and forget about it, let’s kiss and make up pot.

- iść/pójść/(po)lecieć z pyskiem (na kogoś) pot. to sneak a. do the dirty on sb; to rat on sb pot., to rat sb out US pot.

- mocny w pysku pot. fast-talking

- mocny w pysku to on jest he is a fast talker

- nie mieć co do pyska włożyć pot. to have nothing to eat

- o głodnym pysku with an empty stomach

- rozpuścić a. rozedrzeć a. rozewrzeć pysk pot. to rant (on)

- trzymać kogoś za pysk to have sb by the short and curlies a. short hairs

- wyskoczyć a. wyjechać a. wylecieć do kogoś a. na kogoś z pyskiem pot. to slag sb off pot.

- ja do niej grzecznie, a ona na mnie z pyskiem I approached her nicely and she started screaming at me

- dozorca wyskoczył na nas z pyskiem the caretaker started ranting at us

* * *

* * *

Gen. -a

1. ( u zwierząt) muzzle, snout; ( otwór gębowy) mouth.

2. pot. (= twarz) trap; dać komuś w pysk l. po pysku give it to sb right in the snout, punch sb in the face; dostać l. oberwać po pysku get it right in the snout, be punched in the face; być mocnym w pysku have the gift of the gab; być mocnym tylko w pysku be all mouth and no trousers; mieć niewyparzony pysk not to mince one's words; nie mieć co do pyska włożyć not have a crust of bread, not have a crumb to eat; o suchym pysku without food or drink; siedzieć u kogoś o suchym pysku be offered neither food nor drink ( while being sb's guest); padam na pysk ze zmęczenia I'm dog tired, I'm dead beat, I'm done in; rozpuścić l. rozedrzeć pysk start bawling, start crying like a baby with 9-liter lung capacity; wziąć kogoś za pysk come down hard on sb, start ruling sb with an iron fist, crack the whip; wylecieć na zbity pysk be out on one's ear; wyrzucić kogoś na zbity pysk kick sb out; zatkać komuś pysk shut sb's mouth (with a bribe, etc.); miękki/twardy w pysku ( o koniu) light/hard in mouth; stul pysk! shut your trap l. mouth!, shut up!; daj pyska! give us a kiss!

muz. (= dzielić na takty)

1. bar; mark ( sth) off into bars.

2. (= wybijać rytm czegoś) beat ( sth) out.

muz. ( o utworze) taktować się na trzy czwarte/cztery czwarte be written in three/four-quarter time l. in three/four-four time.

pot. (= znikać) clear off; wychrzaniaj stąd! clear out!, beat it!

- pię -piesz, wyklepywać ipf.

1. (= klepiąc, nadać kształt) hammer, beat out.

2. tylko pf. pot. (= powiedzieć coś niepotrzebnie) spill the beans, let out a secret.

3. tylko pf. pot. (= powiedzieć coś bezmyślnie) rattle off.

pot., obsc.

1. (= wyrzucać) ( rzeczy) boot, chuck (out), shitcan; ( ludzi) throw on the ass, bounce.

2. (= uciekać) fuck off, get the fuck out, beat it.

pot., obsc. fall (over).