off+end

* * *

* * *

1. + Acc. l. Ins. (= ciskać) throw, cast; ( z dużą siłą) fling, hurl; ( jak najdalej w danym kierunku) project; (piłkę baseballową, kamień) pitch; (= podrzucać) toss; (= zrzucać) dash, dump, chuck ( sth somewhere); rzucać piłkę do kogoś throw a ball to sb; rzucać piłką w kogoś throw a ball at sb; rzucać karty na stół ( kończąc grę) chuck in one's hand; rzucać kośćmi cast l. roll dice; rzucać monetą toss l. flip a coin ( o coś for sth); rzucać kotwicę żegl. cast l. drop anchor; rzucać młotem sport put the shot.

2. przen. rzucać cień na kogoś/coś cast a shadow on sb/sth; rzucać coś w kąt (= przestać się zajmować czymś) cast sth aside; rzucać gromy na kogoś/coś thunder against sb/sth; rzucać komuś kłody pod nogi put a spoke in sb's wheel; rzucać komuś rękawicę fling l. throw down the gauntlet to sb; rzucać (w kogoś) mięsem pot. hurl abuse at sb; rzucać obelgi hurl insults; rzucać światło na coś cast l. throw l. shed light on sth; rzucać snop światła na coś project l. throw a beam of light on l. onto sth; ten fakt rzuca (nowe) światło na sprawę this fact sheds a new light on the issue; rzucać przezrocze na ekran project a slide on a screen; rzucać komuś ukradkowe spojrzenie cast a furtive glance at sb; rzucać słowa na wiatr speak idly; rzucać myśl l. pomysł come up with an idea.

3. (= wywoływać jakiś stan) rzucać na kogoś oskarżenia throw accusations at sb; rzucać na kogoś podejrzenie throw suspicion on sb; rzucać na kogoś oszczerstwa cast aspersions on sb; rzucać na kogoś czary cast a spell on sb; rzucać klątwę na kogoś put a curse on l. upon sb; rel. pronounce an anathema upon sb; rzucać pierwszy kamień Bibl. (= rozpoczynać oskarżenia) cast the first stone.

4. (= potrząsać, poruszać gwałtownie) jerk, throw about, fling about, toss (about); ( o pojeździe) (= szarpać, trząść się) jerk, jolt, bump; rzucać głową toss l. jerk one's head; rzucać rękami trash about with one's arms; samochód rzucał na wyboistej drodze the car jolted on the bumpy road.

5. (= przewracać, szarpać) rzucać kogoś na ziemię fling l. hurl sb to the ground; rzucać kimś o coś fling l. hurl sb against sth; rzucać kogoś na kolana (przen. (= upokorzyć, podporządkować sobie)) bring sb to his l. her knees; rzucać kogoś na głęboką wodę (przen. (= postawić przed kimś trudne zadanie)) throw l. pitch sb in at the deep end; fale rzucały statkiem na wszystkie strony the waves tossed the ship to and fro.

6. (= wysyłać, wyprawiać) rzucać oddziały do walki send troops into battle; rzucać coś na rynek launch sth on the market; rzucać swój kraj w wir wojny precipitate one's country into war.

7. (= porzucać) abandon, forsake, desert; pot. drop, chuck (in), jack (in); rzucić żonę/męża abandon one's wife/husband; rzucić rodzinę/przyjaciół forsake one's friends/family; rzuciła swojego chłopaka she chucked her boyfriend; rzuciłem robotę I chucked in my job; rzucę to wszystko w diabły pot. I'm going to jack it all in.

8. (= zrywać z nałogiem) give ( sth) up; pot. kick ( sth); rzucać palenie/picie give up smoking/drinking.

9. (= wypowiadać krótko) rzucać uwagę drop a remark; rzucać rozkaz snap out an order.

10. (= przerzucać) throw; rzucać most przez rzekę throw a bridge across the river.

11. pot. (= podawać) chuck; rzuć mi gazetę chuck me the paper.

1. (= skakać w dół) plunge, jump, throw o.s.; rzucać się z urwiska do morza plunge over a cliff into the sea.

2. (= kierować się gdzieś pędem) dart, dash, rush, start, lunge, fling o.s., hurl o.s.; rzucić się do ucieczki bolt; dart away; make a bolt l. dash l. run for it; rzucać się do walki fling o.s. into battle; rzucać się naprzód leap forward, lunge forward; rzucać się komuś na pomoc rush to sb's rescue.

3. rzucać się w oczy stand out; be conspicuous; pot. stick out (like a sore thumb); stick out a mile.

4. (= miotać się) toss about l. around, jerk about l. around.

5. (= atakować) throw o.s. l. one's weight (na kogoś/coś at sb/sth); go (na kogoś/coś at l. for sb/sth); ( o drapieżniku) pounce (na kogoś/coś on l. upon sb/sth); rzucać się komuś do gardła go at sb's throat; rzucił się na nią z nożem he went for her with a knife; rzucać się na wroga go at the enemy; rzucać się z motyką na słońce przen. bite off more than one can chew.

6. (= padać, przypadać ciałem) rzucać się komuś w ramiona fling o.s. into sb's arms; rzucać się na kolana go down on one's knees; rzucać się do czyichś stóp throw o.s. to sb's feet.

7. pot. (= sprzeciwiać się, awanturować się) kick up a fuss l. row l. stink; nie rzucaj się! take it easy!

8. pot. rzucać się na coś (= oddawać się czemuś z zapałem) pitch into sth; rzuciliśmy się na jedzenie we pitched into the food.

* * *

* * *

Acc. siebie l. się Gen. siebie Dat. i Loc. sobie Ins. sobą

1. (identyczność, t. siebie samego) oneself; iść przed siebie walk straight on l. ahead; spojrzeć za siebie look back; spojrzenie za siebie backward glance; pozostawić l. zostawić coś za sobą leave sth behind; czuj się jak u siebie (w domu) make yourself at home; u siebie sport ( o meczu) home; chodzą ze sobą od trzech miesięcy they've been seeing each other for the past three months; chodzić ze sobą date; (zwł. w okresie narzeczeństwa) court; zabierać kogoś/coś ze sobą take sb/sth with sb l. along; zabrała ze sobą wszystko, co tylko można sobie wyobrazić she took along everything but the kitchen sink; coś nie ma przed sobą przyszłości there's no future in l. for sth; masz przed sobą wspaniałą przyszłość you've got a great future ahead of you; chcę mieć to za sobą I want to get it over; mieć najgorsze za sobą be over the hump; mieć za sobą najtrudniejszą część czegoś break the back of sth; mieć najlepsze lata za sobą be past one's prime, be over the hill; mieć za sobą daleką drogę (bardzo się zmienić, dojrzeć itp.) t. dosł. have come a long way; nieść l. pociągać za sobą involve, imply, entail; porwać za sobą (zwł. tłum) carry; spalić za sobą mosty burn one's bridges l. boats (behind one); zamknij za sobą drzwi shut l. close the door behind l. after you; dochodzić do siebie po czymś recover from sth; brać coś do siebie ( uwagi) take sth personally; przyciągnąć kolana do siebie draw up one's knees; przytulić kogoś do siebie hug sb; zapraszać kogoś do siebie ask sb round, ask sb to come to one's place; zrazić l. zniechęcać kogoś do siebie antagonize sb, disaffect sb; wyjść z siebie blow l. pop one's cork, be beside o.s.; wykrztuś l. wyrzuć l. wyduś to z siebie! (= powiedz to) spit it out!; wylewać z siebie żale pour out one's sorrows; wypruwać z siebie żyły sweat blood, sweat one's guts out; zadowolony z siebie self-complacent, self-satisfied; zrobić z siebie durnia make an idiot l. ass of o.s.; zrobić z siebie pośmiewisko make o.s. a laughing stock; być z siebie dumnym be proud of o.s.; robić z siebie głupka play the fool; robić z siebie widowisko make an exhibition l. a spectacle of o.s.; samemu z siebie ( zrobić coś) by o.s.; samo z siebie by itself, per se; zostawiać coś po sobie leave sth as one's legacy; cel sam w sobie an end in itself; łączyć w sobie (zwł. cechy) combine; mieć w sobie to coś (trudną do zdefiniowania cechę, która dodaje atrakcyjności) have this something; mieścić w sobie contain, hold; ona ma w sobie trochę snobizmu she's somewhat of a snob; przemóc w sobie dumę swallow one's pride; rzecz sama w sobie thing-in-itself, noumenon; sprzeczność sama w sobie a contradiction in terms; zamknięty w sobie indrawn, introvert, withdrawn; zebrać się w sobie pull o.s. together, get a grip on o.s.; mieć coś przy sobie have sth on l. about sb; nie mam przy sobie pieniędzy I have no money on me; ręce przy sobie! (keep your) hands off!; sam sobie jesteś winien it is your own fault, you only have yourself to blame; sami sobie pieczemy chleb we bake our own bread; wmówić sobie, że... kid o.s. (into believing) that...

2. (wzajemność, t. siebie wzajemnie) each other, one another; dzielić (pomiędzy siebie) (koszt, dochód) split; wyjaśnić sobie wszystko get l. put l. set things straight; wyjaśnijmy sobie jedną rzecz let's have l. get one thing clear; mówić sobie po imieniu be on first name terms with each other; przypadli sobie do gustu they took (a) fancy l. liking to each other; dalej od siebie farther away from each other l. one another; bliżej siebie closer to each other l. one another.

- siedziałem tutaj cały czas I’ve been sitting here all the time a. the whole time

- boli mnie całe ciało my whole a. entire body aches

- spóźniłem się o całe pół godziny I was a whole half-hour late

- całe lato nie było deszczu it didn’t rain all a. the whole summer

- całymi godzinami/dniami/latami for hours/days/years on end

- płakać całymi nocami to cry night after night

- jesteś cały mokry you’re all wet

- kobieta cała w czerni a woman dressed all in black

- figurka cała ze złota a figure made entirely of gold

- całą duszą/sercem a. z całej duszy/serca with all one’s heart a. one’s whole heart

- iść na całego pot. to go the whole way a. whole hog pot.

- zabawa była na całego the party was a total rave pot.

- nie ma co, zawaliłeś na całego there’s no doubt about it, you’ve completely fouled up pot.

- całe wiadro węgla/wody a whole bucket(ful) of coal/water

- całe umeblowanie pokoju stanowiły stół i krzesła the only furniture in the room consisted of a table and chairs

- to cały mój dobytek that’s all (that) I have a. possess

- to moja cała pociecha that’s all the comfort I have

- to jest cała jej wiedza na ten temat that represents her entire knowledge on the subject

- mam cały stos listów do wysłania I’ve got a whole stack of letters to send off

- mam całą masę rzeczy do załatwienia I’ve got a whole mass of things to arrange a. settle

- całe szczęście, że przyszedłem w porę luckily, I came just in time; it was (damn) lucky I arrived in time pot.

- wazon spadł, ale jest cały the vase fell, but it’s still in one piece a. intact

- uciekaj, pókiś cały! get out, while you’re still in one piece!

- miał szczęście, że wrócił cały z tej wyprawy he was lucky to return from the trip unscathed a. in one piece

- wrócił cały i zdrów he returned safe and sound

- z całą pewnością with complete certainty

- robić coś z całym spokojem to do sth completely calmly

- wyznać z całą szczerością to confess in all sincerity

- była cała w nerwach/w uśmiechach/we łzach she was all nerves/smiles/in tears

- to cały Marek that’s Marek all over pot.

- popatrz jak się uśmiecha – cały dziadek the way he smiles – he’s just like his grandpa

- □ cała naprzód Żegl. full speed ahead!

- cała wstecz Żegl. full speed astern!

■ całym/całą sobą with one’s whole being

- chłonął jej słowa całym sobą his whole being soaked up her words

- czuła całą sobą, że już go nie zobaczy she felt with her whole being that she would never see him again

- na całe gardło a. cały głos at the top of one’s voice

- tego całego Jacka nie było pejor. that twit Jacek wasn’t there pot.

- co mnie obchodzi ten cały kierownik/ta cała twoja praca pejor. what do I care about the bloody manager/that damn job of yours pot.

- z całej siły a. całych sił with all one’s might

- pojechać do Warszawy/Francji to go to Warsaw/France

- pójść do kina/teatru to go to the cinema/theatre

- pójść do domu to go home

- chodzić do szkoły to go to school

- Anna już wyszła do pracy Anne has already left for work

- podejść do kogoś to come up to a. approach sb

- chodźmy do mnie let’s go to my place

- przyszedł do mnie wczoraj Robert Robert came to see me yesterday

- pójść do lekarza/dentysty/szewca/fryzjera to go to the doctor’s/dentist’s/cobbler’s/hairdresser’s

- pójść do prawnika to go and see a lawyer, to go to see a lawyer

- napisać do kogoś to write to sb

- rzucić/podać piłkę do kogoś to throw/pass a ball to sb

- zatelefonować/zwrócić się do kogoś to phone/address sb

- celować/strzelić do kogoś to aim/shoot at sb

- odprowadzić kogoś do drzwi to see sb to the door

- piąć się do góry to climb up

- podnieść rękę do góry to put one’s hand up

- ręce do góry! hands up!

- włosy zaczesane do góry upswept hair

- odległość od punktu a do b the distance from A to B a. between A and B

- wejść do pokoju/mieszkania to go into a. enter a room/flat

- wsiąść do samochodu to get into a car

- wsiąść do autobusu/pociągu/samolotu to get on(to) a. board a bus/a train/a plane

- włożyć coś do koperty/walizki/szafy/kieszeni to put sth in(to) an envelope/a suitcase/a wardrobe/one’s pocket

- wlać wodę do filiżanki/butelki/czajnika to pour water into a cup/bottle/kettle

- wsypać cukier do herbaty/kawy to put sugar in(to) one’s/sb’s tea/coffee

- wlać komuś coś do gardła to pour sth down sb’s throat

- zostanę tutaj do jutra/poniedziałku/wiosny I’ll be here till a. until tomorrow/Monday/spring

- mieszkał w Krakowie do śmierci he lived in Cracow to the end of his life

- skończę tłumaczenie do środy I’ll finish the translation by Wednesday

- do rozpoczęcia meczu zostało pięć minut it’s/it was five minutes to the beginning of the match

- do jutra/do czwartku! see you tomorrow/Thursday!

- do widzenia a. zobaczenia! goodbye!; see you! pot.

- do tego czasu nie wolno ci wychodzić z domu until then you mustn’t go out

- do tego czasu skończymy malowanie by then we shall have finished the painting

- tradycja ta sięga wstecz do XVII wieku this tradition goes back to the seventeenth century

- do ostatniej chwili till the last moment, until the last

- wpół do drugiej/szóstej half past one/five

- do dwudziestu pacjentów dziennie up to a. as many as twenty patients a day

- do 100 złotych up to a. as much as one hundred zlotys

- inflacja spadła z dziesięciu do siedmiu procent inflation went down from ten to seven per cent

- do tamtego drzewa up to a. as far as that tree

- do kolan [buty, spódnica] knee-length; [śnieg, woda] up to one’s knees; [warkocze, włosy] down to one’s knees

- od stu do dwustu ludzi/kilometrów from one hundred to two hundred people/kilometres, between one hundred and two hundred people/kilometres

- zmierzyć coś z dokładnością do milimetra to measure sth to within a. to an accuracy of one millimetre

- do ostatniego tchu to the last gasp

- do ostatniego człowieka to a man, to the last man

- telefon/list do ciebie a phone call/letter for you

- piłka do drewna/metalu a saw for (cutting) wood/metal

- coś do jedzenia/picia something to eat/drink

- nie mieć nic do jedzenia/picia to have nothing to eat/drink

- do czego to jest? what is this for?

- „do czego używasz tej szmaty?” – „do mycia podłogi” ‘what do you use this rag for?’ – ‘for washing the floor’

- to nie jest do zabawy that’s not for playing with

- kluczyki do samochodu car keys

- przybory do pisania writing implements

- pasta do butów/podłóg shoe/floor polish

- muzyka do tańca dance music

- miejsce do siedzienia/spania a place to sit/sleep

- opiekunka do dziecka a nanny a. childminder

- „zatrudnię gosposię do prowadzenia domu” ‘housekeeper wanted’

- jednostka do zadań specjalnych a commando unit

- asystent do specjalnych poruczeń a special assistant

- Komisja do Spraw Zbrodni Wojennych War Crimes Commission

- mieć coś do zrobienia a. do roboty to have something to do

- nie masz nic lepszego do roboty? haven’t you got anything better to do?

- mamy kilka spraw do omówienia we’ve got a few things to discuss

- sekretarka przyniosła mu dokumenty do podpisania the secretary brought him some documents to sign

- sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia the case was sent back a. returned for reconsideration

- czy masz coś do prania/prasowania? have you got anything that needs to be washed/ironed?

- wziąć się do pracy to get down to work

- oddałem buty do naprawy I took the shoes in to be repaired

- pozowała mu do portretu she was sitting for him

- możliwy/niemożliwy do zrealizowania feasible/unfeasible

- nienadający się do jedzenia uneatable

- wyrażenie nie do przetłumaczenia an untranslatable phrase

- hałas nie do wytrzymania unbearable noise

- przeszkody nie do pokonania insurmountable obstacles

- propozycja nie do przyjęcia an unacceptable proposal

- to jest nie do załatwienia this is impossible (to arrange)

- miłość/szacunek do kogoś love/respect for sb

- nienawiść do kogoś hatred for a. of sb

- jego stosunek do rodziców/pracy his attitude towards his parents/to(wards) (his) work

- mieć a. odczuwać wstręt do pająków to hate a. be afraid of spiders

- tęsknić do czegoś to long a. yearn for sth

- należeć do stowarzyszenia to belong to a. to be a member of an association

- należeć do partii to be a member of a party

- od dziesięciu lat należy do Partii Zielonych he’s been a member of the Green Party for ten years

- zapisać się do chóru/klubu to join a choir/club

- zaciągnąć się do wojska to enlist in the army

- zaliczać kogoś do swoich przyjaciół to count sb among one’s friends

- przymocować/przywiązać coś do czegoś to attach/tie sth to sth

- dodatek do pensji an allowance a. bonus on top of sb’s wages/salary

- był przystojny, do tego jeszcze nie stary he was good looking, and not so old either

- do tego wszystkiego (na domiar złego) on top of all that

- porównać kogoś/coś do kogoś/czegoś to compare sb/sth to sb/sth

- a do b tak się ma jak x do y a to b is like x to y

- mapa w skali 1 do 2500 a map on a scale of 1 to 2500

- makieta w skali jeden do pięciu a one-fifth scale model

- Legia wygrała dwa do jednego Legia won 2-1

- do łóżka, ale już! off to bed now!

- do roboty! let’s get down to work!; let’s go! pot.

■ co ci do tego? what’s it got to do with you?; what business is it of yours? pot.

- jemu nic do naszych spraw he has no business interfering in our affairs

- do niczego pot. rotten pot.; useless

- dojść do domu to reach a. get home

- jak mogę dojść do dworca? how can I get to the railway station (from here)?

- dochodząc do szkoły, usłyszał dzwonek na lekcje on reaching school he heard the bell ring for lessons

- pożar dochodził już do strychu the fire was already reaching up to the attic

- woda doszła do samych drzwi the water came right up to the door

- opatrunek jest za ścisły i krew nie dochodzi do nogi the dressing is too tight and the blood isn’t flowing to the leg

- jego list jeszcze nie doszedł his letter hasn’t arrived yet

- czy pieniądze już doszły? has the money arrived yet?

- doszło do moich uszu, że przenosi się pan do Paryża I heard that you’re moving to Paris

- doszły mnie słuchy, że wyszłaś za mąż I hear you got married

- dochodzą (do) nas plotki o jej życiu prywatnym we hear various rumours about her private life

- mało z tego, co mu tłumaczę, dochodzi do niego not much of what I say gets through to him

- wreszcie doszło do jego świadomości, że… it finally got through to him that…

- program dochodzi przez satelitę the programme’s transmitted by satellite

- z ogrodu dochodził miły zapach kwiatów a pleasant smell of flowers was coming from the garden

- uliczny hałas tu nie dochodzi you can’t hear the traffic here

- dziwny dźwięk doszedł do jego uszu he heard a strange sound

- do naszego zespołu doszli nowi zawodnicy some new players have joined our team

- doszedł nam nowy temat do dyskusji we have a new topic to discuss

- do pensji dochodzi premia oraz różne dodatki on top of the salary there’s a bonus and various additions

- po urodzeniu się dziecka dojdą nam nowe obowiązki after the baby’s born, we’ll have additional obligations

- liczba ofiar w wypadkach drogowych w tym miesiącu doszła już do 1000 the number of road accident victims this month has already reached 1,000

- jego długi dochodziły do dwóch milionów złotych his debts amounted a. came to almost two million zlotys

- kurs dolara doszedł do 4 zł the exchange rate for the dollar went up to a. reached 4 zlotys

- upał dochodził do 40°C the temperature was approaching 40°C

- dojść do perfekcji w czymś to achieve a. attain perfection in sth

- dojść do bogactwa to become rich

- dojść do pełnoletności to come of age

- dojść do punktu kulminacyjnego/zenitu to reach a high/zenith

- dojść z kimś do porozumienia a. zgody to reach a. come to (an) agreement a. an understanding with sb

- po długich negocjacjach rząd i związki dochodzą do porozumienia after protracted negotiations, the government and unions are coming to an understanding

- dojść do sławy to become famous

- dojść do władzy to come a. rise to power

- jak on doszedł do takich pieniędzy? how did he come into that kind of money?

- tylko najwytrwalsi do czegoś dochodzą only the most persevering people achieve anything (in this world)

- jego wściekłość dochodziła do obłędu his fury verged on madness

- dochodzić zwrotu długu to demand the settlement of a debt

- dochodzić swoich praw na drodze sądowej to pursue one’s rights in a court of law

- dochodzić sprawiedliwości to seek a. demand justice

- dochodzić prawdy to search for the truth

- nie dojdziesz prawdy you’ll never find out a. know the truth

- postanowił dojść, o co im chodzi he resolved to find out what they meant

- trudno dojść, jak jest naprawdę it’s hard to find out what the real situation is

- dojść do wniosku a. przekonania to reach a. come to a conclusion

- dojść kogoś to catch sb up a. catch up with sb

- dochodził biegnącego przed nim Francuza he was catching up with the French runner in front of him

- dojść do piłki/podania to get to the ball

- ziemniaki jeszcze twarde, ale zaraz dojdą the potatoes are still a bit hard, but they’ll be ready in a minute

- zostaw mięso w piecu, niech dojdzie leave the meat in the oven to finish off for a bit

- zboża już dochodzą the corn will be ripe soon

- nie wiem, jak do tego doszło I’ve no idea how it happened a. came about

- po operacji doszło do powikłań some complications arose after the operation

- często dochodziło pomiędzy nimi do spięć there were often arguments between them

- na tym skrzyżowaniu często dochodzi do wypadków accidents often occur at this crossroads

- dochodzi do tego, że dzieci kłócą się z nauczycielami w szkole it’s coming to the point a. reaching the stage where children are quarrelling with their teachers at school

- doszło do tego, że nikt nie podał mu ręki in the end no one shook his hand

- do czego to doszło! what (on earth) are things coming to!

■ dojść z czymś do ładu to get to grips with sth

- dojść do ładu ze swymi myślami to get a. bring one’s thoughts under control

- dojść z kimś do ładu to reach an understanding with sb

- gdy się upił, trudno było z nim dojść do ładu when he got drunk, it was difficult to get through to him

- nie dojdę z tym chłopakiem do ładu, nie chce mnie w ogóle słuchać I can’t cope with that boy, he doesn’t want to listen to me at all

- dojść do siebie (po chorobie) to recover, to recuperate; (po zemdleniu) to come round a. to

- gałęzie tętnicy arterial branches

- gałęzie oskrzeli (lobar) bronchial branches

- nowe gałęzie przemysłu lekkiego new branches of light industry

- pochodziła z bocznej gałęzi rodu she was descended from a lateral branch of the family

■ powiesiłby go na suchej gałęzi he’d like to kill him przen.

- podcinać gałąź, na której się siedzi to saw off the branch one’s sitting on

- skończyć na gałęzi to come to a bad a. sticky end

- kara śmierci capital punishment, the death penalty

- kara pozbawienia wolności a prison sentence a. term

- za gwałt grozi kara pozbawienia wolności do lat piętnastu rape is punishable by up to 15 years’ imprisonment

- kara więzienia imprisonment

- kara dożywotniego więzienia a life sentence, life imprisonment

- kara grzywny a fine

- kara pieniężna w wysokości 1000 złotych a fine of one thousand zloty, a one-thousand-zloty fine

- kara cielesna corporal punishment

- kara chłosty flogging

- ujść a. uniknąć kary to escape punishment

- darować komuś karę to let sb off

- wymierzyć komuś karę to punish sb

- odbyć karę to serve one’s (prison) sentence

- skazać kogoś na karę grzywny/pozbawienia wolności to fine/imprison sb

- złagodzić komuś karę to mitigate a. lighten sb’s sentence

- zasłużyć na karę to deserve to be punished, to deserve punishment

- wreszcie spotkała go zasłużona kara he met his just deserts in the end

- wisi nad nią kara she’s awaiting punishment

- musiał zapłacić karę za przetrzymanie książki he had to pay a fine for an overdue book

- robić coś za karę to do sth as punishment

- za karę nie pójdziesz do kina as punishment you’re not allowed to go to the cinema

- pod karą czegoś ksiażk. on a. under pain a. penalty of sth

- palenie ognisk zabronione pod karą administracyjną lighting fires is prohibited on penalty of a fine

- po dwóch minutach kary ponownie wraca na boisko after a two minute penalty he’s back on the field

■ kara boska z nim/tym he’s/it’s a trial a. plague

- kara boska z tym chłopakiem, nikogo nie słucha what a trial a. plague that boy is! he never listens to anybody

- uliczki odchodzą promieniście od rynku streets radiate from the square

■ odchodzić od rozumu a. od zmysłów (z rozpaczy) to be at one’s wits’ end; (z radości, gniewu) to be beside oneself

- ostateczna rozgrywka showdown

- ostateczny termin deadline, cut-off a. closing date

- żyli w ostatecznej nędzy they lived in abject poverty

■ w ostatecznym rachunku a rozrachunku książk. when all is said and done, at the end of the day

- w ostatecznym razie a. wypadku as a last resort

- puchł a. twarz mu puchła od ukąszeń komarów his face was getting swollen from mosquito bites

- (ona) puchnie z dumy przen. she’s all puffed up with pride ⇒ spuchnąć

- magazyny puchły od gromadzonych towarów the stores were bursting at the seams with the amassed goods

- półki puchły od książek i papierów books and papers were spilling off the shelves

- puchną akta sprawy gangu the dossier a. file on the gang is getting thicker

- (on) puchnie na dłuższych dystansach he falls behind on a. over longer distances ⇒ spuchnąć

■ (tylko) bić i patrzeć, czy równo puchnie żart. someone needs to be taught a lesson

- głowa mi od tego wszystkiego puchnie (z powodu kłopotów) I’m at my wit’s end

- uciszcie się! głowa mi puchnie od waszych wrzasków be quiet! my head is splitting from your screaming

- uszy mi puchną od tego hałasu I can’t bear this noise

- wrzask taki, że aż uszy puchną an ear-splitting noise

- (on) przeklina, aż uszy puchną he swears like a trooper a. sailor, his language makes one’s ears burn

- rzucić coś a. czymś to throw sth

- rzucić w kogoś kamieniem to throw a stone at sb

- rzucić coś w kąt to throw sth aside

- rzucić komuś koniec liny to throw sb one end of a rope

- rzucić sieci to cast the nets

- rzucić kotwicę to drop a. cast anchor

- rzucić broń to drop one’s weapons

- rzuć broń! drop the gun!

- rzucić monetą to toss a coin

- rzucić monetą, kto pójdzie to toss up who should go

- rzućmy monetą let’s toss for it

- rzucić przeciwnika na deski to throw one’s opponent to the ground

- wichura rzuciła nim o ścianę the wind threw him against the wall

- zahamował tak ostro, że aż go rzuciło na szybę he braked so abruptly that he was thrown against the windscreen

- rzucać głową/ramionami to toss one’s head/arms

- konie rzucały łbami the horses were tossing their heads

- fale rzucały statkiem waves tossed the ship about

- samolotem rzucało the plane was tossed about

- samochód rzucał na wybojach the car bumped over the rutted road

- rzucały nim drgawki he was shaken by convulsions

- rzucić oddziały do natarcia to send the troops into battle

- rzucić na rynek nowy produkt to launch a new product

- do sklepu rzucili masło/mięso pot. there’s some butter/meat at the grocery

- latarnia rzucała krąg światła na chodnik the street lamp cast a ring of light on the pavement

- rzucić nowe światło na coś przen. [dowód, odkrycie] to shed new light on sth

- rzucić obraz na ścianę/ekran to throw an image onto a wall/screen

- rzucić coś na papier to put sth on paper

- ciemny wzór rzucony na białe tło a dark pattern against a white background

- rzucić na kogoś urok to cast a spell on sb

- rzucić na kogoś klątwę (przekląć) to cast a curse on sb; (wykląć) to anathematise sb

- rzucić komuś wyzwanie to throw down the gauntlet to sb

- rzucić komuś spojrzenie pełne nienawiści to throw sb a look of hatred

- rzucić na coś okiem to have a look at sth

- rzucić na kogoś podejrzenie to cast suspicion on sb

- rzucać uwagi to make remarks

- rzucić przekleństwo to curse

- rzucać kurwami wulg. to eff and blind pot.

- rzucić komuś w twarz obelgę to throw an insult at sb

- rzucić myśl a. pomysł, żeby… to come up with an idea to…

- rzucić hasło do odmarszu to give an order to depart

- rzucić hasło odnowy moralnej to call for moral revival

- „zobaczysz, że mam rację” – rzucił na odchodnym ‘you’ll see I was right,’ was his parting shot

- rzucić most przez rzekę to throw a bridge over a river

- chłopak ją rzucił her boyfriend dumped her

- rzucił ją dla młodszej he left her for a younger woman

- rzucić szkołę to give up a. quit school

- rzucić wszystko w diabły pot. to let it all go to hell

- rzucił wszystko i wyjechał he dropped everything and left

- rzucił wszystko i wybiegł z domu he dropped everything and ran outside

- rzucić się w przepaść/z okna to throw oneself off a rock/out of a window

- rzucić się pod pociąg to throw oneself in front of a train

- rzucić się na ziemię/łóżko to throw oneself on the ground/bed

- rzucić się komuś na szyję a. w ramiona a. w objęcia to throw oneself into sb’s arms

- rzucić się komuś do kolan a. stóp przest. to throw oneself at sb’s feet

- rzucić się do drzwi to rush towards the door

- rzucić się do przodu to lunge forward

- rzucić się do ucieczki to dart away

- rzucić się w pościg za kimś to dart after sb

- rzucić się komuś na ratunek to rush to sb’s rescue

- rzucić się na kogoś z nożem to lunge at sb with a knife

- rzucił się na niego pies he was attacked by a dog

- rzucić się w wir pracy to throw oneself into work

- rzucił się na jedzenie he attacked the food ravenously

- rzucać się na książki to read voraciously

- rzucić się robić coś to rush to do sth

- wszyscy rzucili się kupować maski gazowe people rushed to buy gas masks

- rzucać się przez sen to toss about in one’s sleep

- ryba rzucała się na piasku the fish was thrashing about on the sand

- rzucił się na to oskarżenie he bridled at the accusation

- rzuciła się gangrena gangrene set in

- rzuciło jej się na płuca/nerki her lungs/kidneys were affected

- na mózg a. rozum mu się rzuciło it made him crazy

- rzucił się i kupił jej złoty pierścionek he lashed out and bought her a gold ring

■ rzucać mięsem pot. to hurl abuse

- rzucać się w oczy to be conspicuous, to stick out

- od razu rzucało się w oczy, że… it was clearly visible that…

- rzuciło mi się w oczy, że… I noticed that…

- rzucający/nierzucający się w oczy conspicuous/inconspicuous

- trąbić na alarm to sound the alarm

- trąbić pobudkę to sound the reveille

- trąbiono na zakończenie polowania a horn (was) sounded to herald the end of the hunt ⇒ zatrąbić

- trąbili przez cały dzień they were guzzling a. boozing a. tanking up all day

- trąbić piwo jak smok to down one’s beer pint by pint

- kierowca trąbił na rowerzystę the driver beeped a. honked at the cyclist

- „zakaz trąbienia” ‘no honking’

- wszystkie gazety trąbiły o jej romansie her affair was blazoned all over the papers

- w całym mieście już o tym trąbią the news is all over the town, the whole town is ringing with the news

- trąbić o czymś na cały świat to shout sth from the rooftops, to tell sth to the whole world

- trąbić komuś do ucha to shout in sb’s ear

- trąbić komuś nad uchem to talk sb’s ear off, to be bending sb’s ear

- był tak słaby, że nie mógł utrzymać łyżki w dłoni he was so weak that he couldn’t even hold a spoon

- most nie utrzymał ciężaru samochodów i zawalił się the bridge collapsed under the weight of the cars

- utrzymać w rękach wyrywającego się psa to hold back the struggling dog

- pilot z trudem mógł utrzymać ster the pilot could barely hold on to the controls

- mimo skandalu utrzymał ministerialne stanowisko despite the scandal he kept his ministerial position

- kobiety robią wiele, aby zdobyć mężczyznę i utrzymać go przy sobie women will do a lot to get a man and keep him

- utrzymywać kochankę to keep a mistress

- do końca wyścigu utrzymał przewagę he held on to his lead until the end of the race

- mimo rozwodu z następcą tronu, księżna utrzymała swój tytuł despite divorcing the crown prince, the princess retained her title

- dzięki regularnej grze w tenisa utrzymał sprawność fizyczną do końca życia playing tennis regularly kept him in good shape all his life

- starał się jak najdłużej utrzymać z nią kontakt wzrokowy he tried to maintain eye contact with her for as long as possible

- utrzymać konia w dobrej formie to keep a horse in good condition

- utrzymać się na powierzchni wody to stay a. to remain afloat

- owoce na drzewie utrzymały się długo there was fruit on the tree for a long time

- utrzymać się na stanowisku to remain in a position

- zrobi wszystko, byle tylko utrzymać się przy władzy he’ll do anything just to stay in power

- zwyczaj niedzielnych spacerów utrzymał się do dziś the custom of taking Sunday walks is still popular today

- jest coraz cieplej, śnieg się nie utrzyma it’s getting warmer and warmer, the snow won’t last

- jeśli pogoda się utrzyma przez kilka dni, wkrótce zaczną kwitnąć drzewa if the weather holds for a few days the trees will start blossoming

- utrzymuje się z pracy jako sprzątaczka she earns her living as a cleaning lady

- z takiej marnej pensji się nie utrzymam I can’t support myself on such a low salary

- utrzymywać się z pracy/pensji/posady/emerytury to live off one’s work/salary/job/pension

■ dobrze/źle utrzymany in good/bad condition

- udało się utrzymać go przy życiu they managed to keep him alive

- wiersz jest utrzymany w formie sonetu the poem follows the form of a sonnet

- ten utwór muzyczny jest utrzymany w radosnym nastroju this piece of music is joyful in tone

- jego list był utrzymany w bardzo chłodnym tonie his letter was very cold in tone

- nawiedzały go koszmarne wizje na jawie he suffered from horrific hallucinations

- apokaliptyczna wizja końca świata an apocalyptic vision of the end of the world

- pesymistyczne/nierealne wizje przyszłości dark/unrealistic visions of the future

- poetycka/baśniowa wizja dziejów miasta a poetic/fabulous conception of the town’s past

- rząd nie ma żadnej wizji polityki wschodniej the government has no vision a. concept of its Eastern policy

- dokonać wizji na miejscu przestępstwa to visit a. inspect the scene of the crime

- przeprowadzić wizję w terenie to go on an on-site visit

- telewizor się zepsuł i nie ma ani wizji, ani fonii the TV set has broken down and there’s no picture or sound

■ być/nie być na wizji środ., TV to be on/off camera

- łąki wypalone przez słońce meadows scorched a. parched by the sun

- wypalony do połowy papieros a half-smoked cigarette

- wypalać światło to keep the light burning (unnecessarily)

- wypaliła w piecu figurki z gliny she fired clay figurines in the kiln

- deseń wypalony na drewnie a pattern burnt into wood

- wypalać węgiel drzewny to make charcoal

- wypaliła mu prawdę prosto w oczy she blurted out the truth to his face

- „a ty jesteś idiota” – wypaliła w odpowiedzi ‘and you’re an idiot,’ she shot back

- bieda/nuda wypaliła w nich miłość poverty/boredom has destroyed their love

- jest człowiekiem wypalonym wewnętrznie he’s burnt out

- wypalić z pistoletu to fire a gun

- rewolwer nie wypalił the revolver misfired

- jego plan nie wypalił his plan misfired

- zwariować z radości/niepokoju to go mad with joy/anxiety

- ja z wami zwariuję! you’re driving me mad a. insane! pot. ⇒ wariować

- zupełnie zwariował na punkcie tenisa he’s absolutely mad about tennis ⇒ wariować

■ nie dać się zwariować pot. to keep a cool head, to remain level-headed