-
1 nitrum
nĭtrum, i, n., = nitron, also called sal nitrum, native mineral alkali, native soda, natron; found chiefly in Media, Egypt, Thrace, and Macedonia, Plin. 31, 10, 46, § 106:II.flos nitri,
Vitr. 7, 11, 1;and used for washing with: laveris te nitro,
Vulg. Jer. 2, 22; Isid. Orig. 16, 2.—Hence,Transf.: censuram lomentum aut nitrum esse, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 14, 4. -
2 nitrum
nitrum ī, n, νίτρον, native soda, natron: Semina nitro perfundere, V.—Soap, Cael. ap. C.* * *name of various alkalis (esp. soda and potash but probably not nitre) -
3 ad portionem
portĭo, ōnis ( abl. sing. portioni, Inscr. Lat. 206, 38), f. [kindr. with pars and porô, to share, impart], a share, part, portion (post-Aug., except in the phrase pro portione; v. in foll. II.).I.Lit.:II.Luna aequā portione divisa,
Plin. 2, 9, 6, § 42: ex his portio in Italiā consedit, portio in Illyricos sinus penetravit, Just. 24, 4, 2:hereditatis,
id. 36, 2, 5; cf. id. 21, 1, 2:quamvis quota portio faecis Achaei,
Juv. 3, 61:mox in proflatum additur tertia portio aeris collectanei,
Plin. 34, 9, 20, § 97:pari portione inter se mixta pix, cera, alumen, etc.,
Cels. 4, 24; cf.:glandis cortex et nitrum paribus portionibus,
id. 5, 18, 4:nil natura portionibus parit,
by parts, piecemeal, Plin. 17, 22, 35, § 177:portio brevissima vitae,
Juv. 9, 127:pars A carnaniae, quam in portionem belli acceperat,
as his share for his services in the war, Just. 28, 1, 1:vocare aliquem in portionem muneris,
id. 5, 2, 9:magna mortalium portio,
Plin. 8, 28, 42, § 102.—Transf., a relation to any thing, proportion, i. q. proportio.—A.In gen., adverb.1.prō portiōne (class.; not in Cæs.), in proportion, proportionally, relatively:2.pro portione ea omnia facito,
Cato, R. R. 106 fin.:pro portione ad majorem fundum vel minorem addere,
Varr. R. R. 1, 18, 3:Mamertinis pro portione imperaretur,
Cic. Verr. 2, 5, 21, § 55; id. Fl. 14, 32; Liv. 34, 50:oportet ut aedibus ac templis vestibula et aditus, sic causis principia pro portione rerum praeponere,
in relation, in proportion, Cic. de Or. 2, 79, 320; so,pro ratā portione,
Plin. 11, 15, 15, § 40:pro suā scilicet portione,
Quint. 10, 7, 28; Censor. de Die Nat. 3.—portĭōne (post-Aug.):3.cerebrum omnia habent animalia, quae sanguinem: sed homo portione maximum,
proportionally, Plin. 11, 37, 49, § 133; so id. 11, 37, 70, § 183; 11, 2, 1, § 2; cf.:hac portione mediocribus agris semina praebenda,
Col. 2, 9, 1:quādam portione,
Quint. 6, 1, 26:eādem portione,
id. 11, 3, 139.—ad portiō-nem (rare and only post Aug.), Plin. 14, 21, 27, § 133; 24, 8, 30, § 46:B.ad suam quisque portionem,
id. 36, 16, 25, § 9:supra portionem,
Col. 7, 1, 2.—Subst.:eadem ad decem homines servabitur portio,
the same proportion, Curt. 7, 11, 12:portionem servare,
Col. 11, 2, 87; cf.:proportione servatā,
id. 8, 11, 6. -
4 Agrios
-
5 Agrius
-
6 agrius
-
7 colliga
collĭga, ae, f. [1. colligo], a place for gathering nitrum, Plin. 31, 10, 46, § 113 Jan. (Sillig, colycas). -
8 concoquo
con-cŏquo, coxi, coctum, 3, v. a.I.To boil or seethe together (very rare):II.sal et nitrum sulphuri concoctum in lapidem vertitur,
Plin. 31, 10, 46, § 122:odores,
Lucr. 2, 853:(spondyli) perturbati concoctique,
Sen. Ep. 95, 28:remedia,
Macr. S. 7, 16, 23. —To digest (class., esp. in prose).A.Prop.:2.cum stomachi calore concoxerit conchas,
Cic. N. D. 2, 49, 124; so Lucr. 4, 631; Cic. N. D. 2, 54, 136; 2, 54, 55; id. Fin. 2, 20, 64; Cels. 3, 22; Sen. Ben. 4, 39, 3; Plin. 11, 53, 118, § 283; Quint. 8, 4, 16; Cat. 23, 8 al.:mirifice concoquit brassica,
promotes digestion, Cato, R. R. 156, 1.—Transf. to other objects, to prepare, ripen, mature (freq. in Plin., esp. of the bringing to maturity of a tumor, and the like):B.terra acceptum umorem concoquens,
Plin. 18, 11, 29, § 110 (coquens, Sillig):omnem sucum in venenum,
id. 22, 22, 46, § 94:tumida,
Cato, R. R. 157, 3:dura,
Plin. 22, 24, 50, § 107:tussis et duritias,
id. 24, 8, 36, § 54:suppurationes,
id. 21, 19, 74, § 127 al. —Trop.1.Like Engl. digest, = to endure, suffer, put up with, brook, tolerate (rare, but in good prose):2.ut ejus ista odia non sorbeam solum, sed etiam concoquam,
Cic. Q. Fr. 3, 9, 5:ut quem senatorem concoquere civitas vix posset, regem ferret,
Liv. 4, 15, 7:tres plagas,
Petr. 105, 5:sicco famem ore,
id. 82, 5: krisin (i. e. probare), Cic. Fam. 9, 4 med. —To revolve in mind, think upon, weigh, to reflect maturely upon, to consider well:tibi diu deliberandum et concoquendum est, utrum, etc.,
Cic. Rosc. Com. 15, 45 Orell. N. cr.:clandestina consilia,
to concoct, devise, Liv. 40, 11, 2:concoquamus illa: alioquin in memoriam ibunt, non in ingenium,
Sen. Ep. 84, 7:cum multa percurreris, unum excerpe, quod illo die concoquas,
id. ib. 2, 4:sive concoquitur seu maturatur recordatio,
Quint. 11, 2, 43. -
9 lenticula
lentĭcŭla, ae, f. dim. [2. lens], a lentil.I.Lit.:II.faba vel lenticula,
Cels. 2, 18:hoc mense lenticulam seres,
Pall. 3, 4.—Transf.A.The shape of a lentil, lentilshape, Plin. 37, 12, 75, § 196.—B.A vessel shaped like a lentil:C.vasa fictilia (quas a similitudine lenticulas vocant),
Cels. 2, 17, § 25; cf. Isid. Orig. 20, 7, 4; Vulg. 1 Reg. 10, 1.—A freckly eruption, freckles, Plin. 26, 1, 5, § 7:lenticulam tollunt galbanum et nitrum,
Cels. 6, 5; cf. lentigo. -
10 nitraria
nĭtrārĭa, ae, f. [nitrum], a place where natron was dug or prepared, Plin. 31, 10, 46, § 109 (ib. saep.). -
11 nitrosus
nĭtrōsus, a, um, adj. [nitrum], full of natron:aquae frigidae genus nitrosum,
Vitr. 8, 3:lacus,
Plin. 31, 10, 46, § 107. -
12 portio
portĭo, ōnis ( abl. sing. portioni, Inscr. Lat. 206, 38), f. [kindr. with pars and porô, to share, impart], a share, part, portion (post-Aug., except in the phrase pro portione; v. in foll. II.).I.Lit.:II.Luna aequā portione divisa,
Plin. 2, 9, 6, § 42: ex his portio in Italiā consedit, portio in Illyricos sinus penetravit, Just. 24, 4, 2:hereditatis,
id. 36, 2, 5; cf. id. 21, 1, 2:quamvis quota portio faecis Achaei,
Juv. 3, 61:mox in proflatum additur tertia portio aeris collectanei,
Plin. 34, 9, 20, § 97:pari portione inter se mixta pix, cera, alumen, etc.,
Cels. 4, 24; cf.:glandis cortex et nitrum paribus portionibus,
id. 5, 18, 4:nil natura portionibus parit,
by parts, piecemeal, Plin. 17, 22, 35, § 177:portio brevissima vitae,
Juv. 9, 127:pars A carnaniae, quam in portionem belli acceperat,
as his share for his services in the war, Just. 28, 1, 1:vocare aliquem in portionem muneris,
id. 5, 2, 9:magna mortalium portio,
Plin. 8, 28, 42, § 102.—Transf., a relation to any thing, proportion, i. q. proportio.—A.In gen., adverb.1.prō portiōne (class.; not in Cæs.), in proportion, proportionally, relatively:2.pro portione ea omnia facito,
Cato, R. R. 106 fin.:pro portione ad majorem fundum vel minorem addere,
Varr. R. R. 1, 18, 3:Mamertinis pro portione imperaretur,
Cic. Verr. 2, 5, 21, § 55; id. Fl. 14, 32; Liv. 34, 50:oportet ut aedibus ac templis vestibula et aditus, sic causis principia pro portione rerum praeponere,
in relation, in proportion, Cic. de Or. 2, 79, 320; so,pro ratā portione,
Plin. 11, 15, 15, § 40:pro suā scilicet portione,
Quint. 10, 7, 28; Censor. de Die Nat. 3.—portĭōne (post-Aug.):3.cerebrum omnia habent animalia, quae sanguinem: sed homo portione maximum,
proportionally, Plin. 11, 37, 49, § 133; so id. 11, 37, 70, § 183; 11, 2, 1, § 2; cf.:hac portione mediocribus agris semina praebenda,
Col. 2, 9, 1:quādam portione,
Quint. 6, 1, 26:eādem portione,
id. 11, 3, 139.—ad portiō-nem (rare and only post Aug.), Plin. 14, 21, 27, § 133; 24, 8, 30, § 46:B.ad suam quisque portionem,
id. 36, 16, 25, § 9:supra portionem,
Col. 7, 1, 2.—Subst.:eadem ad decem homines servabitur portio,
the same proportion, Curt. 7, 11, 12:portionem servare,
Col. 11, 2, 87; cf.:proportione servatā,
id. 8, 11, 6. -
13 portione
portĭo, ōnis ( abl. sing. portioni, Inscr. Lat. 206, 38), f. [kindr. with pars and porô, to share, impart], a share, part, portion (post-Aug., except in the phrase pro portione; v. in foll. II.).I.Lit.:II.Luna aequā portione divisa,
Plin. 2, 9, 6, § 42: ex his portio in Italiā consedit, portio in Illyricos sinus penetravit, Just. 24, 4, 2:hereditatis,
id. 36, 2, 5; cf. id. 21, 1, 2:quamvis quota portio faecis Achaei,
Juv. 3, 61:mox in proflatum additur tertia portio aeris collectanei,
Plin. 34, 9, 20, § 97:pari portione inter se mixta pix, cera, alumen, etc.,
Cels. 4, 24; cf.:glandis cortex et nitrum paribus portionibus,
id. 5, 18, 4:nil natura portionibus parit,
by parts, piecemeal, Plin. 17, 22, 35, § 177:portio brevissima vitae,
Juv. 9, 127:pars A carnaniae, quam in portionem belli acceperat,
as his share for his services in the war, Just. 28, 1, 1:vocare aliquem in portionem muneris,
id. 5, 2, 9:magna mortalium portio,
Plin. 8, 28, 42, § 102.—Transf., a relation to any thing, proportion, i. q. proportio.—A.In gen., adverb.1.prō portiōne (class.; not in Cæs.), in proportion, proportionally, relatively:2.pro portione ea omnia facito,
Cato, R. R. 106 fin.:pro portione ad majorem fundum vel minorem addere,
Varr. R. R. 1, 18, 3:Mamertinis pro portione imperaretur,
Cic. Verr. 2, 5, 21, § 55; id. Fl. 14, 32; Liv. 34, 50:oportet ut aedibus ac templis vestibula et aditus, sic causis principia pro portione rerum praeponere,
in relation, in proportion, Cic. de Or. 2, 79, 320; so,pro ratā portione,
Plin. 11, 15, 15, § 40:pro suā scilicet portione,
Quint. 10, 7, 28; Censor. de Die Nat. 3.—portĭōne (post-Aug.):3.cerebrum omnia habent animalia, quae sanguinem: sed homo portione maximum,
proportionally, Plin. 11, 37, 49, § 133; so id. 11, 37, 70, § 183; 11, 2, 1, § 2; cf.:hac portione mediocribus agris semina praebenda,
Col. 2, 9, 1:quādam portione,
Quint. 6, 1, 26:eādem portione,
id. 11, 3, 139.—ad portiō-nem (rare and only post Aug.), Plin. 14, 21, 27, § 133; 24, 8, 30, § 46:B.ad suam quisque portionem,
id. 36, 16, 25, § 9:supra portionem,
Col. 7, 1, 2.—Subst.:eadem ad decem homines servabitur portio,
the same proportion, Curt. 7, 11, 12:portionem servare,
Col. 11, 2, 87; cf.:proportione servatā,
id. 8, 11, 6. -
14 pro portione
portĭo, ōnis ( abl. sing. portioni, Inscr. Lat. 206, 38), f. [kindr. with pars and porô, to share, impart], a share, part, portion (post-Aug., except in the phrase pro portione; v. in foll. II.).I.Lit.:II.Luna aequā portione divisa,
Plin. 2, 9, 6, § 42: ex his portio in Italiā consedit, portio in Illyricos sinus penetravit, Just. 24, 4, 2:hereditatis,
id. 36, 2, 5; cf. id. 21, 1, 2:quamvis quota portio faecis Achaei,
Juv. 3, 61:mox in proflatum additur tertia portio aeris collectanei,
Plin. 34, 9, 20, § 97:pari portione inter se mixta pix, cera, alumen, etc.,
Cels. 4, 24; cf.:glandis cortex et nitrum paribus portionibus,
id. 5, 18, 4:nil natura portionibus parit,
by parts, piecemeal, Plin. 17, 22, 35, § 177:portio brevissima vitae,
Juv. 9, 127:pars A carnaniae, quam in portionem belli acceperat,
as his share for his services in the war, Just. 28, 1, 1:vocare aliquem in portionem muneris,
id. 5, 2, 9:magna mortalium portio,
Plin. 8, 28, 42, § 102.—Transf., a relation to any thing, proportion, i. q. proportio.—A.In gen., adverb.1.prō portiōne (class.; not in Cæs.), in proportion, proportionally, relatively:2.pro portione ea omnia facito,
Cato, R. R. 106 fin.:pro portione ad majorem fundum vel minorem addere,
Varr. R. R. 1, 18, 3:Mamertinis pro portione imperaretur,
Cic. Verr. 2, 5, 21, § 55; id. Fl. 14, 32; Liv. 34, 50:oportet ut aedibus ac templis vestibula et aditus, sic causis principia pro portione rerum praeponere,
in relation, in proportion, Cic. de Or. 2, 79, 320; so,pro ratā portione,
Plin. 11, 15, 15, § 40:pro suā scilicet portione,
Quint. 10, 7, 28; Censor. de Die Nat. 3.—portĭōne (post-Aug.):3.cerebrum omnia habent animalia, quae sanguinem: sed homo portione maximum,
proportionally, Plin. 11, 37, 49, § 133; so id. 11, 37, 70, § 183; 11, 2, 1, § 2; cf.:hac portione mediocribus agris semina praebenda,
Col. 2, 9, 1:quādam portione,
Quint. 6, 1, 26:eādem portione,
id. 11, 3, 139.—ad portiō-nem (rare and only post Aug.), Plin. 14, 21, 27, § 133; 24, 8, 30, § 46:B.ad suam quisque portionem,
id. 36, 16, 25, § 9:supra portionem,
Col. 7, 1, 2.—Subst.:eadem ad decem homines servabitur portio,
the same proportion, Curt. 7, 11, 12:portionem servare,
Col. 11, 2, 87; cf.:proportione servatā,
id. 8, 11, 6. -
15 pungo
pungo, pŭpŭgi, punctum, 3 (old fut. perf. pepugero, Att. ap. Gell. 7, 9, 10; perf. punxi, acc. to Diom. p. 369 P.:I.pupungi, in pungit, punxit, pupungit,
Not. Tir. p. 131; scanned pŭpūgi, Prud. steph. 9, 59), v. a. [root pug-, to thrust, strike, whence also pugil, pugnus; Gr. pux, etc.], to prick, puncture (class.).Lit.:B.aliquem,
Cic. Sest. 10, 24:acu comatoriā mihi malas pungebat,
Petr. 21:vulnus quod acu punctum videretur,
Cic. Mil. 24, 65.—Transf.* 1. 2.To affect sensibly, to sting, bite: ut pungat colubram: cum pupugerit, etc., Varr. ap. Prisc. p. 894 P.:3. II.pungunt sensum,
Lucr. 4, 625:aliquem manu,
to pinch, Petr. 87 fin.:nitrum adulteratum pungit,
has a pungent taste, Plin. 31, 10, 46, § 114.—Trop., to prick, sting, vex, grieve, trouble, disturb, afflict, mortify, annoy, etc.:I. A.scrupulus aliquem stimulat ac pungit,
Cic. Rosc. Am. 2, 6:epistula illa ita me pupugit, ut somnum mihi ademerit,
id. Att. 2, 16, 1:jamdudum meum ille pectus pungit aculeus,
Plaut. Trin. 4, 2, 158:pungit me, quod scribis, etc.,
Cic. Fam. 7, 15, 1:si paupertas momordit, si ignominia pupugit,
id. Tusc. 3, 34, 82:quos tamen pungit aliquid,
id. ib. 5, 35, 102:odi ego, quos numquam pungunt suspiria somnos,
Prop. 3, 8 (4, 7), 27. —Hence, punctus, a, um, P. a., pricked in, like a point; hence, of time: puncto tempore (cf.: puncto temporis; v. infra), in an instant, in a moment (only in Lucr.), Lucr. 2, 263; 456; 1006; 4, 216; 6, 230.—Hence, subst. in two forms.Lit. (very rare), Mart. 11, 45, 6.—B.Transf.1.A point, small spot (as if made by pricking):b.ova punctis distincta,
Plin. 10, 52, 74, § 144:gemma sanguineis punctis,
id. 37, 8, 34, § 113:puncta quae terebrantur acu,
Mart. 11, 46, 2:ferream frontem convulnerandam praebeant punctis,
i. e. with the marks of slavery, Plin. Pan. 35.—In partic.(α).A point made in writing, Aus. Epigr. 35, 1; 145, 5;(β).as a punctuation mark,
Diom. p. 432 P.—A mathematical point. Cic. Ac. 2, 36, 116.—(γ).A point or spot on dice: quadringenis in punctum sestertiis aleam lusit, Suet. Ner. [p. 1492] 30; Aus. Prof. 1, 29.—(δ).A point or dot as the sign of a vote, made in a waxen tablet, before the introduction of separate ballots;(ε).hence, transf.,
a vote, suffrage, ballot, Cic. Planc. 22, 53; id. Mur. 34, 72; id. Tusc. 2, 26, 62.—Hence, poet., applause, approbation:omne tulit punctum qui miscuit utile dulci,
Hor. A. P. 343:discedo Alcaeus puncto illius,
id. Ep. 2, 2, 99; Aus. Grat. Act. ad Grat. 5.—A point on the bar of a steelyard, indicating the weight:2.diluis helleborum, certo compescere puncto nescius examen,
Pers. 5, 100.—A small part of any thing divided or measured off, e.g.,a.A small weight, Pers. 5, 100.—b.A small liquid measure, Front. Aquaed. 25.—c.A small portion of time, an instant, a moment (cf. momentum):d.puncto temporis eodem,
in the same moment, Cic. Sest. 24, 53; cf.:ne punctum quidem temporis,
id. Phil. 8, 7, 20; Ter. Phorm. 1, 4, 7:nullo puncto temporis intermisso,
id. N. D. 1, 20, 52; Caes. B. C. 2, 14.—In plur.:omnibus minimis temporum punctis,
Cic. N. D. 1, 24, 67:animi discessus a corpore fit ad punctum temporis,
id. Tusc. 1, 34, 82:temporis puncto omnes Uticam relinquunt,
Caes. B. C. 2, 25 fin.; Plin. Pan. 56:horae,
Hor. Ep. 2, 2, 172:diei,
Lucr. 4, 201.—Rarely absol.:punctum est quod vivimus et adhuc puncto minus,
Sen. Ep. 49, 14, 3:puncto brevissimo dilapsa domus,
App. M. 9, p. 235, 30; cf.:quod momentum, quod immo temporis punctum, aut beneficio sterile aut vacuum laude,
Plin. Pan. 56, 2; Vulg. Isa. 54, 7.—In space, a point:e.ipsa terra ita mihi parva visa est, ut me imperii nostri, quo quasi punctum ejus attingimus, poeniteret,
Cic. Rep. 6, 16, 16.—In discourse, a small portion, brief clause, short section, Cic. Par. prooem. § 2; id. de Or. 2, 41, 177; Aus. Idyll. 12 prooem.—II. -
16 subcurro
I.Lit.A.In gen.: tempore eodem aliud nequeat succurrere lunae Corpus, * Lucr. 5, 763; cf.: pagus Succusanus, quod succurrit Carinis, runs, i. e. lies under or behind, Varr. L. L. 5, § 48 Müll.—B.In partic., to run or hasten to the aid or assistance of one; to help, aid, assist, succor (the predom. and class, signif.;2.syn.: subvenio, adjuvo, sublevo): ut laborantibus succurrat,
Cic. de Or. 1, 37, 169:saluti fortunisque communibus,
id. Rab. Perd. 1, 3:succurrit illi Varenus et laboranti subvenit,
Caes. B. G. 5, 44:laborantibus,
id. B. C. 2, 6; Sall. C. 60, 4:afflictis semper,
Nep. Att. 11:suis cedentibus auxilio,
Caes. B. G. 7, 80:domino,
Cic. Mil. 10, 29: oppido, Auct. B. Afr. 5, 1.—Of things, to be useful for, good against:II.tantis malis,
Caes. B. C. 3, 70. —Esp., of medicines: cannabis succurrit alvo jumentorum,
helps, relieves, Plin. 20, 23, 97, § 259:strangulationibus (crethmos),
id. 26, 15, 90, § 158:venenis fungorum (nitrum),
id. 31, 10, 46, § 119: dum succurrere humanis erroribus cupiunt, ipsi se in errores maximos induxerunt, Lact. 1, 3, 8.— Impers. pass.:se confidere munitionibus oppidi, si celeriter succurratur,
Caes. B. C. 3, 80; 3, 52; Liv. 3, 58; Cels. 8, 4; Plin. 23, 1, 27, § 56; Quint. 10, 7, 2:paratae lites: succurrendum'st,
Ter. Ad. 5, 3, 6.—Trop.* A.In gen.:B.licet undique omnes in me terrores periculaque impendeant omnia, succurram atque subibo,
I will encounter and undergo them, Cic. Rosc. Am. 11, 31.—In partic., to come into the mind, occur to one (class.; esp. freq. after the Aug. period;syn. subit): ut quidque succurrit, libet scribere,
Cic. Att. 14, 1, 2: illud etiam mihi succurrebat, grave esse, etc., id. fil. ap. Cic. Fam. 16, 21, 6:alicui,
Liv. 6, 12; Quint. 3, 4, 6; 8, 3, 81 et saep.: succurrit versus ille Homericus, etc., Aug. ap. Suet. Tib. 21 fin.—Impers.:non succurrit tibi, quamdiu circum Bactra haereas,
Curt. 7, 8, 21:neque cuiquam facile succurrat,
Suet. Tit. 10.—With inf.:et illud annotare succurrit, unum omnino, etc.,
Plin. 7, 48, 49, § 157:mirari succurrit,
id. 17, 1, 1, § 1; 34, 18, 51, § 171. -
17 succurro
I.Lit.A.In gen.: tempore eodem aliud nequeat succurrere lunae Corpus, * Lucr. 5, 763; cf.: pagus Succusanus, quod succurrit Carinis, runs, i. e. lies under or behind, Varr. L. L. 5, § 48 Müll.—B.In partic., to run or hasten to the aid or assistance of one; to help, aid, assist, succor (the predom. and class, signif.;2.syn.: subvenio, adjuvo, sublevo): ut laborantibus succurrat,
Cic. de Or. 1, 37, 169:saluti fortunisque communibus,
id. Rab. Perd. 1, 3:succurrit illi Varenus et laboranti subvenit,
Caes. B. G. 5, 44:laborantibus,
id. B. C. 2, 6; Sall. C. 60, 4:afflictis semper,
Nep. Att. 11:suis cedentibus auxilio,
Caes. B. G. 7, 80:domino,
Cic. Mil. 10, 29: oppido, Auct. B. Afr. 5, 1.—Of things, to be useful for, good against:II.tantis malis,
Caes. B. C. 3, 70. —Esp., of medicines: cannabis succurrit alvo jumentorum,
helps, relieves, Plin. 20, 23, 97, § 259:strangulationibus (crethmos),
id. 26, 15, 90, § 158:venenis fungorum (nitrum),
id. 31, 10, 46, § 119: dum succurrere humanis erroribus cupiunt, ipsi se in errores maximos induxerunt, Lact. 1, 3, 8.— Impers. pass.:se confidere munitionibus oppidi, si celeriter succurratur,
Caes. B. C. 3, 80; 3, 52; Liv. 3, 58; Cels. 8, 4; Plin. 23, 1, 27, § 56; Quint. 10, 7, 2:paratae lites: succurrendum'st,
Ter. Ad. 5, 3, 6.—Trop.* A.In gen.:B.licet undique omnes in me terrores periculaque impendeant omnia, succurram atque subibo,
I will encounter and undergo them, Cic. Rosc. Am. 11, 31.—In partic., to come into the mind, occur to one (class.; esp. freq. after the Aug. period;syn. subit): ut quidque succurrit, libet scribere,
Cic. Att. 14, 1, 2: illud etiam mihi succurrebat, grave esse, etc., id. fil. ap. Cic. Fam. 16, 21, 6:alicui,
Liv. 6, 12; Quint. 3, 4, 6; 8, 3, 81 et saep.: succurrit versus ille Homericus, etc., Aug. ap. Suet. Tib. 21 fin.—Impers.:non succurrit tibi, quamdiu circum Bactra haereas,
Curt. 7, 8, 21:neque cuiquam facile succurrat,
Suet. Tit. 10.—With inf.:et illud annotare succurrit, unum omnino, etc.,
Plin. 7, 48, 49, § 157:mirari succurrit,
id. 17, 1, 1, § 1; 34, 18, 51, § 171.
См. также в других словарях:
NITRUM — multi usus in lotionlbus Veterum. Unde Nitrum et lumentum, in re balneari, saepe iunctim legere est, ut apud Cicer. l. 8. Ep. 14. ad Famil. Cyprian. Ep. 76. Neque enim sic m Sacramento salutari delictorum contagia, ut in lavacro carnali, et… … Hofmann J. Lexicon universale
Nitrum — Ni trum, n. [L., natron. See {Niter}.] (Old Chem.) Niter. [1913 Webster] {Nitrum flammans} [L., flaming niter] (Old Chem.), ammonium nitrate; probably so called because it deflagerates when suddenly heated. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
Nitrum — Nitrum, Salpeter. N. antimoniātum (Pharm.), s. Antimonialmittel. N. cubĭcum, Würfelsalpeter, so v.w. Chilesalpeter. N. fixum, das Kali des Salpeters, zerflossen od. aufgelöst, in älterer Zeit Glaubers Alkahest (Liquor nitri fixi) genannt, s.u.… … Pierer's Universal-Lexikon
Nitrum — Nitrum, soviel wie Salpeter, bei den Alten natürliche Soda; N. cubicum, soviel wie Chilisalpeter oder salpetersaures Natron; N. prismaticum, Kalisalpeter; N. tabulatum, geschmolzener und in Kügelchen oder Plätzchen ausgegossener Salpeter; N.… … Meyers Großes Konversations-Lexikon
Nitrum — Nitrum, lat., Salpeter … Herders Conversations-Lexikon
Nitrum — Natron: Das natürlich vorkommende Laugensalz wurde von den alten Ägyptern ntr‹j› genannt. Diese Bezeichnung gelangte in die europäischen Sprachen, und zwar einerseits über arab. naṭrūn, auf das frz., engl. natron, span. natrón und dt. Natron… … Das Herkunftswörterbuch
Nitrum — Ni|t|rum, das; s [lat. nitrum < griech. ni̓tron = Soda, Natron < ägypt. nt̲r(j)] (veraltet): Salpeter. * * * Ni|trum, das; s [lat. nitrum < griech. nítron = Laugensalz, Soda, Natron < ägypt. ntr(j)] (veraltet): Salpeter … Universal-Lexikon
nitrum — Trona Tro na, n. [Of Egyptian or North African origin.] (Chem. & Min.) A native double salt, consisting of a combination of neutral and acid sodium carbonate, {Na2CO3.2HNaCO3.2H2O}, occurring as a white crystalline fibrous deposit from certain… … The Collaborative International Dictionary of English
Nitrum — Ni|trum das; s <über lat. nitrum aus gr. nítron »Laugensalz, Soda, Natron«, dies aus gleichbed. ägypt. nt̲r(j), vgl. ↑Natron> (veraltet) Salpeter … Das große Fremdwörterbuch
Nitrum flammans — Nitrum Ni trum, n. [L., natron. See {Niter}.] (Old Chem.) Niter. [1913 Webster] {Nitrum flammans} [L., flaming niter] (Old Chem.), ammonium nitrate; probably so called because it deflagerates when suddenly heated. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
Nitrum — Ni|t|rum, das; s (veraltet für Salpeter) … Die deutsche Rechtschreibung