more+than...

- bić kogoś kijem to beat sb with a stick

- kij od miotły a broomstick, a broomhandle

- szczotka na kiju a broom

- kuśtykał o kiju he was hobbling along on a. with a stick

- moczyć kij pot. to angle

- został skazany na 50 kijów he received 50 lashes

■ bez kija ani przystąp a. nie podchodź pot. steer clear of him/her/them, give him/her/them a wide berth

- jakby kij połknął pot. (as) stiff as a poker a. ramrod

- kij samobij a magic stick that beats people at the owner’s command

- kijem go/jej nie można zapędzić do nauki pot. trying to get him/her to study is flogging a dead horse pot.

- metoda kija i marchewki the carrot and stick approach

- nie kijem go to pałką pot. there’s more than one way to skin a cat przysł.

- (to) nie w kij dmuchał pot. it is/was no mean feat

- wetknąć a. wsadzić a. włożyć kij w mrowisko to stir up a hornets’ nest, to put a. set a cat among the pigeons

* * *

* * *

Gen. -a Gen.pl. -ów

1. stick; kij baseballowy sport (baseball) bat; kij bilardowy sport cue; kij hokejowy sport hockey stick; kij golfowy sport (golf) club; kij narciarski sport ski stick l. pole; jakby kij połknął as stiff as a poker l. ramrod; nie kijem go, to pałką it is six of one and half a dozen of the other; nie w kij dmuchał no small beer; wetknąć kij w mrowisko stir up a hornet's nest; każdy kij ma dwa końce every coin has two sides, there are two sides to everything, there are two sides to every question.

2. beating, flogging, whipping; kij będzie w robocie sb's gonna get a good whipping.

- kilkakrotnie dała mu do zrozumienia, że się z nim nie umówi she’d let him know more than once that she wouldn’t go out with him

* * *

* * *

several times, on several occasions.

* * *

kłuję kłujesz l. kolę kolesz, kłuj l. kol

1. (= nakłuwać) pierce, stab; rana kłuta pat. punctured wound.

2. (= boleć jak ukłucie) stab.

3. ( o owadach) bite; (= żądlić) sting.

4. przen. kłuć w oczy be an eyesore; prawda w oczy kole nothing hurts more than truth.

* * *

hoe; porywać się z motyką na słońce try to square the circle, bite off more than one can chew.

* * *

prep; = nad

* * *

( w utartych zwrotach) = nad; + Ins. nade dniem lit. before dawn, at daybreak; nade mną ( miejsce) over l. above me; + Acc. nade mnie ( kierunek) above me; lit. (more) than I; nade wszystko above all.

* * *

Gen.pl. -ek surplus; wykonać z nadwyżką do l. make more than needed, exceed the target figures.

* * *

- porywać się

* * *

1. (= uprowadzać) kidnap; ( o samolocie) hijack; porwać kogoś dla okupu kidnap sb for ransom; niech cię diabli porwą! przest. to the devil with you!, the deuce take you!

2. (o wietrze, wodzie) (= unosić) sweep away, wash away.

3. (= chwytać, łapać gwałtownie) snatch, grab.

4. ( o uczuciu) carry away; porwać kogoś do walki (z kimś/czymś) encourage sb to fight (against sb/sth); przemówienie porwało tłumy przen. the crowd was ecstatic about the speech.

1. (= chwytać się gwałtownie) clutch ( za coś at sth).

2. (= gwałtownie wstawać) spring, jump ( z czegoś from sth); porwać się na równe nogi jump l. spring to one's feet.

3. (= atakować kogoś) fall ( na kogoś on sb); porwać się na czyjeś życie make an attempt on sb's life; porywać się z motyką na słońce try to square the circle, bite off more than one can chew.

4. (= chwytać się za coś nawzajem) jump at one another.

- potrzeby

* * *

1. (= niezbędność) need, necessity; coś wykonane z potrzeby serca a labor of love; moja postawa wynika z głębokiej potrzeby niesienia pomocy my approach stems from a profound need to give help; nie ma potrzeby, aby... there's no need to...; jeśli zajdzie potrzeba, to... if a need arises then...; w miarę potrzeby możesz zadzwonić do mnie if necessary you can call me; zaspokajać czyjeś potrzeby cater for sb's needs, satisfy l. serve sb's needs; zabezpieczać czyjeś potrzeby make provision for sb; nagła potrzeba emergency; potrzeba chwili expediency; bez potrzeby needlessly, unnecessarily; potrzeba fizjologiczna l. naturalna physiological need, need to relieve o.s.; iść za (swoją) potrzebą go relieve o.s.; nie ma potrzeby się spieszyć there's no need to hurry; potrzeba jest matką wynalazku necessity is the mother of invention.

2. pl. (= rzeczy, bez których trudno się obejść) needs; artykuły pierwszej potrzeby necessities; uprawa na własne potrzeby subsistence crop.

3. przest. (= ciężkie położenie) need; w (pilnej) potrzebie in (urgent) need; opuścić kogoś w potrzebie leave sb in the lurch, let sb down in his extremity.

indecl. need; potrzeba mi pieniędzy na zakończenie budowy domu I need money to finish the construction of the house; czego ci potrzeba? what do you need?; nic mi więcej nie potrzeba that's all I need l. want; znów powiedziałaś więcej niż potrzeba you said more than necessary again; tego właśnie mi potrzeba that's exactly what I need, that's the very thing I need.

* * *

1. (= przebyć idąc) go, walk; przechodzić obok kogoś/czegoś go l. walk past l. by sb/sth; przechodzić przez granicę cross the border; przechodzić przez most go l. walk across the bridge; przechodzić przez ulicę l. jezdnię cross the street; przejść do ogrodu/innego pokoju go l. move to the garden/another room; przejść przez coś suchą nogą go through sth without wetting one's feet.

2. (= przesuwać się) pass; burza przeszła bokiem the storm passed by.

3. (= przetoczyć się) spread ( przez coś across sth); przez całą Europę przeszła zaraza a plague spread across the whole of Europe.

4. (= zostać przekazanym) be passed, be handed down; (o obowiązkach, władzy) devolve ( na kogoś on l. upon sb); przechodzić z rąk do rąk be passed from hand to hand; przechodzić z pokolenia na pokolenie be handed down from one generation to another; dom przeszedł na Adama the house was inherited by Adam; to wydarzenie przejdzie do historii this event will go down in history; wiadomość przechodziła z ust do ust the news spread from mouth to mouth; wszystkie listy przechodzą przez moje ręce I handle all the letters.

5. (= przedostawać się przez coś) get through; przeszły mnie ciarki I shivered down my spine; słowa nie chcą mi przejść przez gardło words stick in my throat; ani przez myśl mi nie przeszło, że może go nie być w domu it didn't even cross my mind that he might not be at home.

6. (= przebiegać, prowadzić dokądś) run; autostrada przejdzie tamtędy the highway will run over there; granica przechodzi wzdłuż rzeki the border runs along the river.

7. (= mijać) pass; grypa nie chce mi przejść I can't get rid of the flu; koncert przeszedł bez echa the concert passed by unnoticed; nie martw się, to wkrótce przejdzie don't worry, it will soon pass.

8. (= doświadczać) experience, go through; (szkolenie, operację) undergo; przechodzić kryzys go through a crisis; przechodzić piekło go through hell; przechodzić trudny okres go through a difficult period; go through a rough patch; wiele przeszłam w moim pierwszym małżeństwie I went through a lot in my first marriage.

9. (= zmieniać stanowisko pracy, firmę) change over ( z czegoś na coś from sth to sth); przejść na chrześcijaństwo convert to Christianity; przejść na emeryturę retire; przejść do następnej klasy get l. be promoted; przejść na wegetarianizm turn vegetarian; przejść nad czymś do porządku dziennego disregard sth, wave sth aside; przejść (z kimś) na ty come to first name terms with sb; przejdę do konkurencji I will go over to our competition; przejdźmy do sprawy let's get down to business; pozwolą państwo, że przejdę do następnego tematu let me pass l. move on to the next topic, let me proceed to the next topic.

10. (= przekształcać się) turn, develop ( w coś into sth); energia kinetyczna przechodzi w elektryczną kinetic energy turns into electric energy; kłótnia przeszła w bójkę the quarrel developed l. turned into a fight.

11. (= zostać przyjętym, przegłosowanym) be passed; wniosek przeszedł the motion was passed; jego kandydatura nie przeszła his candidacy was rejected.

12. (= przewyższać) surpass, excel; przechodzić siebie samego surpass l. excel o.s.; przechodzić czyjeś oczekiwania exceed sb's expectations; przechodzić czyjeś najśmielsze marzenia be beyond one's wildest dreams; to przechodzi ludzkie pojęcie this all staggers the mind; twoje zachowanie przechodzi granice mojej cierpliwości your behavior is more than I can endure l. stand.

(= chodzić przez jakiś czas) walk, spend some time walking; przechodził całą noc he spent the whole night walking.

* * *

* * *

1. ( przechodzić przez granicę miejsca) cross.

2. (osiągać większą liczbę l. wielkość) exceed, surpass; przekroczył pan dozwoloną prędkość o 20 kilometrów (na godzinę) you have exceeded the speed limit by 20 kilometers (per hour); temperatura zimą nie przekracza tu 0 stopni Celsjusza the temperature here in winter is never more than 0 degrees centigrade.

3. (prawo, normy, zasady) be in breach of, breach; transgress.

4. ( wyjść poza granicę) go l. be beyond; przekraczać wszelkie granice l. granicę przyzwoitości go way too far; przekroczyć Rubikon przen. cross l. pass the Rubicon; przekroczyć stan konta overdraw an account.

- raptem lunął deszcz all of a sudden it started to rain

- miał raptem dwadzieścia lat he was only twenty

- kolekcja składała się raptem z kilku obrazów the collection consisted of only a few pictures

- podróż trwała raptem godzinę the journey lasted no more than an hour

* * *

* * *

1. (= nagle) suddenly, all of a sudden, without warning.

2. pot. (= zaledwie) barely, hardly; znamy się raptem parę dni we have only known each other for a couple of days; miał raptem dwadzieścia lat he was barely twenty; przepracował raptem pół dnia he barely worked half a day.

- mieszkać/pracować razemem to live/work together

- chodzić razem do szkoły to go to school together

- trzymać wszystkie książki/pieniądze razem to keep all books/one’s money together

- pisać coś razem to write sth as one word

- to się pisze razem it’s written as one word

- razem z kimś/czymś together with sb/sth

- dom razem z meblami a house together with furniture

- poszedłem tam razem ze wszystkimi I went there together with everybody else

- było im dobrze razem they were happy together

- musimy trzymać się razem we have to stick together

- zebraliśmy się tu wszyscy razem we have gathered here together

- to wszystko razem wygląda podejrzanie it all looks suspicious

- zarabiał więcej niż oni wszyscy razem wzięci he earned more than all the rest of them put together

- ile to jest razem? how much is that altogether?

- razem ważą dwieście kilo altogether they weigh two hundred kilos

- wszystkiego razem będzie sto złotych it will be a hundred zlotys altogether

- razem z dziećmi było nas dziesięcioro there were ten of us including children

- wszyscy mówili razem they were all talking at once

- nie wszyscy razem! one at a time, please!

- a teraz wszyscy razem! all together now!

- razem ze słońcem at dawn

- przyszedł do szkoły razem z dzwonkiem he arrived at school just as the bell rang

* * *

* * *

1. (= jednocześnie) simultaneously, at the same time.

2. (= wspólnie) together, jointly; razem z kimś/czymś along with sb/sth, together with sb/sth; wszyscy razem everybody; wszystko razem altogether; to będzie razem sto złotych it will be hundred zloty altogether.

- rozkosz zmysłowa sensual a. sexual pleasure

- rozkosz dla oka/podniebienia a delight to the eye/palate

- opływała we wszystkie rozkosze she had all the delights of the world at hand

■ z dziką rozkoszą with relish, with immense pleasure

- napiję się soku z dziką rozkoszą I could really murder a glass of juice

* * *

* * *

1. (= przyjemność) delight, bliss; z rozkoszą with delight, with pleasure; doznawać rozkoszy experience delight; jęczeć z rozkoszy moan in ecstasy; znajdować w czymś rozkosz indulge l. delight in sth; zrobiłbym to z rozkoszą I'd do it with atmost pleasure, I'd be more than happy to do it; zemsta jest rozkoszą bogów the best revenge is revenge.

2. (= to, co przyjemne) delight; rozkosz dla oka a sight for sore eyes; rozkosze miłości/stołu the delights of love/the table; to była rozkosz dla ucha/podniebienia the music/food was a real treat.

* * *

* * *

1. + Acc. l. Ins. (= ciskać) throw, cast; ( z dużą siłą) fling, hurl; ( jak najdalej w danym kierunku) project; (piłkę baseballową, kamień) pitch; (= podrzucać) toss; (= zrzucać) dash, dump, chuck ( sth somewhere); rzucać piłkę do kogoś throw a ball to sb; rzucać piłką w kogoś throw a ball at sb; rzucać karty na stół ( kończąc grę) chuck in one's hand; rzucać kośćmi cast l. roll dice; rzucać monetą toss l. flip a coin ( o coś for sth); rzucać kotwicę żegl. cast l. drop anchor; rzucać młotem sport put the shot.

2. przen. rzucać cień na kogoś/coś cast a shadow on sb/sth; rzucać coś w kąt (= przestać się zajmować czymś) cast sth aside; rzucać gromy na kogoś/coś thunder against sb/sth; rzucać komuś kłody pod nogi put a spoke in sb's wheel; rzucać komuś rękawicę fling l. throw down the gauntlet to sb; rzucać (w kogoś) mięsem pot. hurl abuse at sb; rzucać obelgi hurl insults; rzucać światło na coś cast l. throw l. shed light on sth; rzucać snop światła na coś project l. throw a beam of light on l. onto sth; ten fakt rzuca (nowe) światło na sprawę this fact sheds a new light on the issue; rzucać przezrocze na ekran project a slide on a screen; rzucać komuś ukradkowe spojrzenie cast a furtive glance at sb; rzucać słowa na wiatr speak idly; rzucać myśl l. pomysł come up with an idea.

3. (= wywoływać jakiś stan) rzucać na kogoś oskarżenia throw accusations at sb; rzucać na kogoś podejrzenie throw suspicion on sb; rzucać na kogoś oszczerstwa cast aspersions on sb; rzucać na kogoś czary cast a spell on sb; rzucać klątwę na kogoś put a curse on l. upon sb; rel. pronounce an anathema upon sb; rzucać pierwszy kamień Bibl. (= rozpoczynać oskarżenia) cast the first stone.

4. (= potrząsać, poruszać gwałtownie) jerk, throw about, fling about, toss (about); ( o pojeździe) (= szarpać, trząść się) jerk, jolt, bump; rzucać głową toss l. jerk one's head; rzucać rękami trash about with one's arms; samochód rzucał na wyboistej drodze the car jolted on the bumpy road.

5. (= przewracać, szarpać) rzucać kogoś na ziemię fling l. hurl sb to the ground; rzucać kimś o coś fling l. hurl sb against sth; rzucać kogoś na kolana (przen. (= upokorzyć, podporządkować sobie)) bring sb to his l. her knees; rzucać kogoś na głęboką wodę (przen. (= postawić przed kimś trudne zadanie)) throw l. pitch sb in at the deep end; fale rzucały statkiem na wszystkie strony the waves tossed the ship to and fro.

6. (= wysyłać, wyprawiać) rzucać oddziały do walki send troops into battle; rzucać coś na rynek launch sth on the market; rzucać swój kraj w wir wojny precipitate one's country into war.

7. (= porzucać) abandon, forsake, desert; pot. drop, chuck (in), jack (in); rzucić żonę/męża abandon one's wife/husband; rzucić rodzinę/przyjaciół forsake one's friends/family; rzuciła swojego chłopaka she chucked her boyfriend; rzuciłem robotę I chucked in my job; rzucę to wszystko w diabły pot. I'm going to jack it all in.

8. (= zrywać z nałogiem) give ( sth) up; pot. kick ( sth); rzucać palenie/picie give up smoking/drinking.

9. (= wypowiadać krótko) rzucać uwagę drop a remark; rzucać rozkaz snap out an order.

10. (= przerzucać) throw; rzucać most przez rzekę throw a bridge across the river.

11. pot. (= podawać) chuck; rzuć mi gazetę chuck me the paper.

1. (= skakać w dół) plunge, jump, throw o.s.; rzucać się z urwiska do morza plunge over a cliff into the sea.

2. (= kierować się gdzieś pędem) dart, dash, rush, start, lunge, fling o.s., hurl o.s.; rzucić się do ucieczki bolt; dart away; make a bolt l. dash l. run for it; rzucać się do walki fling o.s. into battle; rzucać się naprzód leap forward, lunge forward; rzucać się komuś na pomoc rush to sb's rescue.

3. rzucać się w oczy stand out; be conspicuous; pot. stick out (like a sore thumb); stick out a mile.

4. (= miotać się) toss about l. around, jerk about l. around.

5. (= atakować) throw o.s. l. one's weight (na kogoś/coś at sb/sth); go (na kogoś/coś at l. for sb/sth); ( o drapieżniku) pounce (na kogoś/coś on l. upon sb/sth); rzucać się komuś do gardła go at sb's throat; rzucił się na nią z nożem he went for her with a knife; rzucać się na wroga go at the enemy; rzucać się z motyką na słońce przen. bite off more than one can chew.

6. (= padać, przypadać ciałem) rzucać się komuś w ramiona fling o.s. into sb's arms; rzucać się na kolana go down on one's knees; rzucać się do czyichś stóp throw o.s. to sb's feet.

7. pot. (= sprzeciwiać się, awanturować się) kick up a fuss l. row l. stink; nie rzucaj się! take it easy!

8. pot. rzucać się na coś (= oddawać się czemuś z zapałem) pitch into sth; rzuciliśmy się na jedzenie we pitched into the food.

* * *

1. astron. sun; ( pisane wielką literą przy określaniu słońca w naszym układzie słonecznym) the Sun; wschód słońca sunrise; zachód słońca sunset; słońce wschodzi the sun is rising; słońce zachodzi the sun is setting; zaćmienie słońca solar eclipse; sztuczne słońce pot. (= kwarcówka) sunlamp; to jasne jak słońce it's crystal clear; it's as plain l. clear as crystal l. day; it's as plain as the nose on your face; porywać się z motyką na słońce try to square the circle; bite off more than one can chew; try to hitch one's wagon to the stars; wstać ze słońcem rise with the sun; najlepszy pod słońcem the best under the sun, the best ever; najmądrzejszy człowiek pod słońcem the wisest man alive; najładniejsze dziecko pod słońcem the prettiest child imaginable.

2. (blask, światło) sun, sunshine; patrzeć na coś pod słońce look at sth with the sun in one's eyes; wygrzewać się w l. na słońcu bask in the sun, soak up the sun; poparzony słońcem pat. sunburned; spieczony słońcem (np. o ziemi) sunbaked; zalany słońcem sun-drenched.

* * *

1. (= przypuszczać) expect; hope ( czegoś for sth); spodziewamy się, że zda wszystkie egzaminy we expect him to pass all the exams, our expectation is that he will pass all the exams; kto by się spodziewał! surprise, surprise!, that's a turn-up for the books!; nie spodziewać się czegoś not bargain for l. on sth, be unprepared for sth; nie spodziewałem się tego po tobie I didn't expect that of you; nie spodziewałem się tego usłyszeć I was surprised to hear this; prędzej bym się śmierci spodziewał niż ciebie you are the last person I'd expect, seeing you is the last thing I'd expect; jak można się było spodziewać,... sure enough,...; as was expected,...; as you could expect,...; poniekąd się tego spodziewałem I half expected that; można się było tego spodziewać it l. that figures, it was only to be expected; można się tego po nim spodziewać that's just like him, you would expect that of him; spodziewać się awansu/podwyżki be due for promotion/a raise; spodziewam się, że tak/nie I hope so/not; dostałam więcej niż się spodziewałam I got more than I had expected.

2. (= oczekiwać kogoś) expect, await; spodziewać się gości be expecting guests l. visitors; spodziewać się dziecka be expecting (a baby), pot. be in the family way; spodziewam się zobaczyć cię wkrótce I'm looking forward to seeing you soon.

- miała długie, kręcone włosy she had long curly hair

- w mojej zupie jest włos! there’s a hair in my soup!

- czesać włosy szczotką to brush one’s hair

- upiąć włosy w kok to put one’s hair up in a bun

- rozpuścić włosy to let down one’s hair

- depilować włosy pod pachami to remove the hair from one’s armpits

- cała kanapa oblazła psimi włosami the whole sofa was covered in dog hair

- pies z długim błyszczącym włosem a dog with a long shiny coat

- kożuch włosem do góry a sheepskin coat with the fleece on the outside

- pędzel z wytartym włosem a brush with worn bristles

- dywan z długim puszystym włosem a shag carpet

- □ włosy anielskie tinsel

■ wziąć kogoś pod włos pot. to sweet-talk sb pot.

- dzielić a. rozdzielać włos na czworo pot. to split hairs

- o mały włos spóźniłbym się na samolot pot. I just barely made it onto the plane

- uniknęłam tego wypadku o mały włos I avoided the accident by a hair’s breadth a. by the skin of my teeth

* * *

* * *

Gen. -a

1. ( na głowie) hair; o mały włos by a hair's breadth l. hairbreadth, by the skin of one's teeth; o (mały) włos od czegoś within an ace of sth; nie ustąpić ani na włos not yield an inch; pokonać kogoś o włos nose sb out; wygrać o włos scrape home; ( o koniu na wyścigach) win by a nose; dzielić włos na czworo split hairs; włosy stanęły mu na głowie l. dęba l. włos mu się zjeżył na głowie his hair rose l. stood on end; ona ma więcej długów niż włosów na głowie she owes more than she is worth; prędzej mi włosy na dłoni wyrosną l. kaktus wyrośnie niż... all hell will freeze over before..., it will be a cold day in August before...; rwać sobie włosy z głowy tear l. pull one's hair out; jeśli choćby włos mu z głowy spadnie... if you harm a hair on his head...; farba do włosów hair-dye; kosmyk włosów wisp of hair; lakier do włosów ( w aerozolu) hair spray l. lacquer; lokówka do włosów hair-curler; odżywka do włosów hair-conditioner; opaska do włosów hair band; pianka do (układania) włosów (styling) mousse; płukanka (koloryzująca) do włosów rinse; rozdwojone końcówki włosów split ends; spinka do włosów bobby pin, hair clip; suszarka do włosów hairdryer; środek na porost włosów hair restorer; wałek do włosów curler; wsuwka do włosów hairpin; żel do (układania) włosów styling gel.

2. (= owłosienie ciała) hair; pies z długim włosem dog with long hair; pod włos (czesać, głaskać) against the hair; brać kogoś pod włos rub sb the right way, give sb a pep talk.

3. ( na tkaninie) pile, nap; dywan z długim włosem long-pile carpet.

4. techn. hairspring.

* * *

1. (= wytrwałość) endurance ( na coś of sth) resistance ( na coś to sth); (na przeciwieństwa losu, choroby) resilience; to przechodzi ludzką wytrzymałość! it's more than flesh and blood can stand!

2. techn. (= graniczna wartość naprężenia) strength; (= trwałość) durability, endurance.

* * *

1. ( stan organizmu) life; życie zwierząt/roślin/człowieka animal/plant/human life; życie płodowe fetal life; budzić się do życia (np. o roślinach, opowiadaniu) come to life; życie ledwie się w nim kołacze l. nie pozostało mu wiele życia he is not long for this world.

2. (= istnienie, egzystencja) life; ciężkie/łatwe l. lekkie życie hard/easy life; warunki życia living conditions; dawać komuś miesiąc życia (= rokować) give sb a month to live; narażać życie risk one's life; z narażeniem życia at the risk of one's life; uratować komuś życie save sb's life; pierwszy raz w życiu for the first time in one's life; życie intymne love life; życie osobiste l. prywatne private life; życie naukowe scientific life; życie kulturalne cultural life; życie seksualne sexual life; jedwabne życie charmed life l. existence, the good life; kawał życia plenty of time ( of one's life); wstępować na nową drogę życia embark on a new career; jesień życia the autumn of one's life; wiosna życia the spring of one's life; ubezpieczenie na życie life insurance; życie wieczne rel. eternal life; życie pozagrobowe rel. afterlife; życie po śmierci life after death; życie na pełnych obrotach life in the fast lane; życie nocne nightlife; życie to nie bajka life is not a bed of roses; sprawa życia i śmierci a matter of life and death; pan życia i śmierci master of life and death; szkoła życia school of life; walka na śmierć i życie life-and-death struggle, mortal combat; historia wzięta z życia true-life story; do końca życia as long as I live; póki życia as long as life endures; zbliżać się do kresu życia be nearing one's end; za życia in l. during one's lifetime; patrzeć serio na życie treat one's life seriously; być nie do życia be lifeless, be dog-tired; dać znak życia give signs of life; nie dawać znaku życia give no signs of life; darować komuś życie spare sb l. sb's life; kochać kogoś/coś nad życie love sb/sth more than life itself; odebrać komuś życie take sb's life; targnąć się na swoje życie l. odebrać sobie życie take one's life; powołać do życia call into existence; pozostać przy życiu remain alive; pożegnać się z życiem meet one's death l. end; mieć własne życie have a life of one's own; ujść z życiem escape with one's life; utrzymać przy życiu keep alive; usunąć się z czyjegoś życia withdraw from sb's life; używać życia live it up; wchodzić w życie come into force l. effect; wcielać coś w życie put sth into effect; rozpoczynać nowe życie start l. get a new life; turn over a new leaf; get a new lease of life; zakończyć życie end one's life; zatruwać komuś życie be the bane of sb's life; zrobić komuś z życia piekło make sb's life hell; złamać komuś życie ruin sb's life; czyjeś życie wisi na włosku sb's life is hanging by a hair's breadth; dać komuś życie give birth to sb; towarzysz/-ka życia life's companion; składać życie w ofierze sacrifice one's life; poświęcić l. oddać za kogoś/coś życie lay down l. give one's life for sb/sth; poświęcić (swoje) życie komuś/czemuś dedicate one's life to sb/sth; cudem ujść z życiem have a close shave; prowadzić podwójne/cnotliwe/normalne życie live a double/virtuous/normal life; pieskie życie dog's life; rajskie życie the life of Riley; samo życie! that's life!; uciekaj, jeśli ci życie miłe! run for your life!; run for dear life!; życie jak w Madrycie żart. the life of Riley; drogo sprzedać życie sell one's life dearly; miłość czyjegoś życia (= ukochana osoba; t. przen. = pasja) the love of sb's life l. of a lifetime; o mało (co) nie stracić życia come near losing one's life; przez resztę życia for the rest of one's life; człowiek uczy się przez całe życie you l. we live and learn; ustawić kogoś na całe życie set sb up for life; i to ma być życie! przen. what a life!; życie ci ucieka life is passing you by; życie musi toczyć się dalej the show must go on.

3. (= energia życiowa, temperament) life, vigor; Br. vigour; on jest bez życia he's lifeless; z życiem with vigour; nabierać życia (o opowieści, filmie) come to life; tchnąć w coś nowe życie breathe new life into sth; żyć pełnią życia live one's life to the full; nigdy w życiu! not on my l. your life!; wystraszyłem się jak nigdy w życiu I was scared half to death.

4. (= ruch) activity; tętnić życiem teem with activity.

5. pot. (= utrzymanie, wyżywienie) living; środki do życia means of subsistence; brak środków do życia destitution; być bez środków do życia be down at heel; życie ponad stan life beyond one's means; zarabiać na życie earn one's living l. keep; jak on zarabia na życie? what does he do for a living?