-
81 toles
tŏlĕro, āvi, ātum, 1, v. a. ( dep. collat. form tŏlĕror, āri, acc. to Prisc. p. 800 P.) [lengthened form of the root tol, whence tollo and tuli, kindr. with the Gr. TLAÔ], to bear, support, sustain (syn.: fero, patior, sustineo, sino).I.Lit. (rare and mostly post-class.):II.aquilae ipsae non tolerantes pondus apprehensum una merguntur,
Plin. 10, 3, 3, § 10; cf. id. 35, 14, 49, § 173:aliquem sinu,
App. M. 3, p. 132, 29:gremio suo,
id. ib. 4, p. 154, 23:mensula cenae totius honestas reliquias tolerans,
id. ib. 2, p. 121, 26.—Trop., to bear, endure, tolerate, sustain, support:(β).militiam,
Cic. Fam. 7, 18, 1:hiemem,
id. Cat. 2, 10, 23; Hirt. B. G. 8, 5, 1:dicunt illi dolorem esse difficile toleratu,
Cic. Fin. 4, 19, 52:sumptus et tributa civitatum ab omnibus tolerari aequabiliter,
id. Q. Fr. 1, 1, 8, § 25: acritudinem, Att. ap. Fest. p. 356; Ter. Hec. 3, 5, 28:facile labores pericula, dubias atque asperas res,
Sall. C. 10, 2:aequo animo servitutem,
id. J. 31, 11:cursus,
Ov. M. 5, 610:vaporem,
id. ib. 2, 301; cf.:vaporis vim,
id. ib. 11, 630:tanta peditum equitatumque vis damnaque et injuriae aegre tolerabantur,
Tac. H. 2, 56 fin.:sitim aestumque,
id. G. 4.— Absol.:paulo longius tolerari posse,
Caes. B. G. 7, 71:posse ipsam Liviam statuere, nubendum post Drusum an in penatibus isdem tolerandum haberet,
continue, remain, Tac. A. 4, 40.—With object-clause ( poet. and in post - Aug. prose): ferro se caedi quam dictis his toleraret, Enn. ap. Fest. p. 356 Müll. (Ann. v. 137 Vahl.):b.qui perpeti medicinam toleraverant,
Plin. 26, 1, 3, § 3:magnitudinem mali perferre visu non toleravit,
Tac. A. 3, 3 fin. —Of inanim. or abstr. subjects:III.Germania imbres tempestatesque tolerat,
Plin. 14, 2, 4, § 21; 35, 14, 49, § 173:tolerat et annos metica (vitis),
id. 14, 2, 4, § 35.—Transf., to support a person or thing, i. e. to nourish, maintain, sustain, preserve by food, wealth, etc., = sustentare (v. h. v. II. B. 1.;B. A.so not in Cic.): his rationibus equitatum tolerare,
Caes. B. C. 3, 58:octona milia equitum suā pecuniā,
Plin. 33, 10, 47, § 136:equos,
Caes. B. C. 3, 49:corpora equorum,
Tac. A. 2, 24; Col. 6, 24, 5:se fructibus agri,
Dig. 50, 16, 203:semetipsos (pisces clausi),
Col. 8, 17, 15:vitam,
Caes. B. G. 7, 77; Tac. A. 15, 45 fin.; Verg. A. 8, 409:aevum,
Lucr. 2, 1171:annos,
Mart. 7, 64, 5:egestatem,
Plaut. Trin. 2, 2, 57; so id. ib. 2, 2, 77:paupertatem,
id. Rud. 4, 2, 14:famem,
Caes. B. G. 1, 28:inopiam,
Sall. C. 37, 7.— Absol.:ut toleret (sc. erum amantem servus), ne pessum abeat,
Plaut. Aul. 4, 1, 12.—tŏlĕrans, antis, P.a., bearing, supporting, enduring, tolerating, tolerant (post-Aug.; mostly with gen.):1.corpus laborum tolerans,
Tac. A. 4, 1 fin.:piscium genera dulcis undae tolerantia,
Col. 8, 16, 2. — Comp.:vacca frigoris tolerantior,
Col. 6, 22, 2:bello tolerantior,
Aur. Vict. Caes. 11. — Sup.:asellus plagarum et penuriae tolerantissimus,
Col. 7, 1, 2.— Adv.: tŏlĕran-ter.Patiently, enduringly, tolerantly:* 2.ferre aliquid,
Cic. Fam. 4, 6, 2:pati dolorem,
id. Tusc. 2, 18, 43.—For tolerabiliter, bearably, tolerably:B.at nunc anniculae fecunditatem poscuntur, tolerantius tamen bimae,
moderately, Plin. 8, 45, 70, § 176.—tŏlĕrātus, a, um, P. a., supportable, tolerable:ut clementiam ac justitiam, quanto ignara barbaris, tanto toleratiora capesseret,
acceptable, Tac. A. 12, 11.† † toles ( tolles), ĭum, m. [Celtic], a wen on the neck, goitre, Veg. Vet. 1, 38; 3, 64; Ser. Samm. 16, 289; Marc. Emp. 15 med.; cf. Fest. p. 356 Müll. -
82 traduco
trādūco (TRANSDVCO, Inscr. Orell. 750; Cic. Sest. 42, 91; Sall. J. 11, 4; Liv. 10, 37, 1; and so always in Cæs.; v. Neue, Formenl. 1, 734), xi, ctum, 3 ( imv. traduce, Ter. Heaut. 4, 4, 22; id. Ad. 5, 7, 12; perf. sync. traduxti, Plaut. Cas. 3, 3, 16; inf. parag. transducier, id. Most. 1, 1, 16; Ter. Ad. 2, 1, 46), v. a. [trans-duco], to lead, bring, or conduct across; to lead, bring, or carry over any thing (syn. traicio).I.Lit.A.In gen.:B.jamne hanc traduxti huc ad nos vicinam tuam?
Plaut. Cas. 3, 3, 16:ut traduxisti huc ad nos uxorem tuam!
id. ib. 3, 4, 7:traduce et matrem et familiam omnem ad nos,
Ter. Ad. 5, 7, 12:exercitum ex Galliā in Ligures,
Liv. 40, 25, 9:suas copias per angustias et fines Sequanorum,
Caes. B. G. 1, 11; 1, 19:copias praeter castra,
id. ib. 1, 48:cohortes ad se in castra,
id. B. C. 1, 21:impedimenta ad se,
id. ib. 1, 42:regem Antiochum in Europam,
Liv. 36, 3, 12:aquaeductum per domum suam,
Dig. 6, 2, 11:tua pompa Eo traducenda est,
to be carried over to him, Ter. Heaut. 4, 4, 18 Ruhnk.:victimas in triumpho,
parade, Liv. 45, 39, 12:carpentum, quo in pompā traduceretur,
was borne along, Suet. Calig. 15.—With trans (rare, and only when the place to which is also expressed):hominum multitudinem trans Rhenum in Galliam transducere,
Caes. B. G. 1, 35 Kraner ad loc.—With abl. (very rare):legiones Peninis Cottianisque Alpibus traducere,
Tac. H. 4, 68.—With double acc.:traductus exercitus silvam Ciminiam,
Liv. 9, 39, 1; cf. in the foll. B.—In partic.1.To lead or convey across, to transport over a stream or bridge:2.flumen subito accrevit, ut eā re traduci non potuerunt,
Cic. Inv. 2, 31, 97:pontem in Arari faciundum curat. atque ita exercitum transducit,
Caes. B. G. 1, 13. — Freq. with a double acc.: cum Isaram flumen exercitum traduxissem, Planc. ap. Cic. Fam. 10. 21, 2:ubi Caesar certior factus est, tres jam copiarum partes Helvetios id flumen transduxisse,
Caes. B. G. 1, 12: flumen Axonam exercitum transducere, id. ib. 2, 5:quos Caesar transduxerat Rhenum,
Hirt. B. G. 8, 13; 7, 11:copias flumen,
Liv. 21, 23, 3; 22, 45, 5:Volturnum flumen exercitum,
id. 23, 36, 9; 26, 8, 9:novum exercitum traducite Iberum,
id. 26, 41, 23.—Hence, pass.:raptim traducto exercitu Iberum,
Liv. 24, 41, 1; 9, 39, 1:legio flumen transducta,
Sall. H. 2, 57 Dietsch:ne major multitudo Germanorum Rhenum transducatur,
Caes. B. G. 1, 31; id. B. C. 3, 76. — With abl. (very rare):nisi flumine Ligeri copias traduxisset,
Hirt. B. G. 8, 27:Belgas Rhenum antiquitus esse transductos,
Caes. B. G. 2, 4. —Publicists' t. t.: traducere equum, to lead his horse along, said of a knight who passed muster at the inspection by the censor (cf. transveho):3.qui (P. Africanus) cum esset censor et in equitum censu C. Licinius Sacerdos prodisset... cum contra nemo diceret, jussit equum traducere,
Cic. Clu. 48, 134; cf. Val. Max. 4, 1, 10.—To lead along, parade in public by way of disgrace:II.delatores flagellis caesi ac traducti per amphitheatri harenam,
Suet. Tit. 8 fin.; cf. infra, II. B. 2.Trop.A.In gen., to lead, bring, or carry over, to transfer, remove:B.aut alio possis animi traducere motus,
Lucr. 4, 1068:animos judicum a severitate paulisper ad hilaritatem risumque traducere,
Cic. Brut. 93, 322:animum hominis ab omni aliā cogitatione ad tuam dignitatem tuendam,
id. Fam. 1, 2, 3:animos a contrariā defensione abducere et ad nostram conor traducere,
id. de Or. 2, 72, 293:ad amicitiam consuetudinemque,
id. Prov. Cons. 9, 22:post partum cura in vitulos traducitur omnis,
Verg. G. 3, 157:tum omnem orationem traduxi et converti in increpandam Caepionis fugam,
Cic. de Or. 2, 48, 199:hanc rationem naturae difficile est traducere ad id genus divinationis,
to apply, id. Div. 1, 57, 130:nomen eorum ad errorem fabulae,
id. Tusc. 5, 3, 8 et saep.:centuriones ex inferioribus ordinibus in superiores ordines erant transducti,
transferred, Caes. B. G. 6, 40:is ad plebem P. Clodium traducit,
Cic. Att. 1, 18, 4; cf.:P. Clodium a patribus ad plebem,
Suet. Caes. 20: academicen suntaxin, Cic. Att. 13, 16:gens in patricias transducta,
Suet. Aug. 2:augur destinatus ad pontificatum traductus est,
id. Calig. 12:medicus aegrum in meliorem consuetudinem, etc.,
Varr. L. L. 9, § 11 Müll.:ut (oratio) eos qui audient ad majorem admirationem possit traducere,
Cic. Or. 57, 192:mali punientur et traducentur in melius,
Sen. Ira, 2, 13, 4. — Poet., with dat.:me mea paupertas vitae traducat inerti,
Tib. 1, 1, 5 (where Müll. reads vita).—In partic.1.To bring over, draw over one to some side or opinion:2.hominem traducere ad optimates paro,
Cic. Att. 14, 21, 4:si istud obtinueris, traducas me ad te totum licebit,
id. Fin. 4. 1, 2:transductis ad se jam pluribus,
Suet. Caes. 14:traduxit me ad suam sententiam,
Cic. Clu. 52, 144.—To lead along, exhibit as a spectacle, i. e. to make a show of, to expose to public ridicule, to dishonor, disgrace, degrade (not ante-Aug.):3.an non sensistis... vestras conjuges, vestros liberos traductos per ora hominum?
Liv. 2, 38, 3; Just. 36. 1, 5; cf. Petr. 87:rideris multoque magis traduceris, etc.,
Mart. 6, 77, 5:libidinem,
Sen. Ep. 100, 10; id. Ben. 2, 17, 5; 4, 32, 3; Mart. 3, 74, 5; Juv. 8, 17:quae tua traducit manifesto carmina furto,
convicts of, proves guilty of, Mart. 1, 53, 3.—In a good sense, to set forth publicly, make public, exhibit, display, proclaim, spread abroad:4.poëmata,
Petr. 41:tot annorum secreta,
id. 17: se, to show one ' s self in public:lorica, in quā se traducebat Ulixem ancipitem,
Juv. 11, 31. —Of time, to lead, spend, pass (class.;5.syn.: ago, transigo): otiosam aetatem et quietam sine ullo labore et contentione traducere,
Cic. Sen. 23, 82; cf.:hoc quod datum est vitae tranquille placideque traducere,
id. Tusc. 3, 11, 25: quantumcumque superest temporis, Aug. ap. Gell. 15, 7, 3:adulescentiam eleganter,
Cic. Planc. 12, 31:hoc tempus quā ratione,
id. Fam. 4, 6, 3:quibus artibus latebrisque, vitam per novem annos, Tac H. 4, 67: leniter aevum,
Hor. Ep. 1, 18, 97: tempora Cynicā cenā, Petr. poët. 14: consul traducere noctem exsomnis. Sil. 9, 4 et saep.—Hence, transf., of the administration of an office:munus summā modestiā et summā abstinentiă,
Cic. Att. 5, 9, 1. —In later gram. lang. [p. 1885]a.To transfer a word from one subject or from one language to another (for the class. verto, converto, reddo, transfero, etc.): videtur Graecos secutus, qui ephodion a sumptu viae ad aliarum quoque rerum apparatus traducunt, Gell. 17, 2, 1:b.vocabulum Graecum in linguam Romanam,
id. 1, 18, 1.—To derive:jactare multo fusius largiusque est quam jacere, unde id verbum traductum est,
Gell. 2, 6, 5; cf. id. 17, 2, 14. -
83 verbum
verbum, i ( gen. plur. verbūm, Plaut. As. 1, 3, 1; id. Bacch. 4, 8, 37; id. Truc. 2, 8, 14), n. [from the root er; Gr. ERô, whence eirô and rhêma, what is spoken or said; cf. Goth. vaurd; Germ. Wort; Engl. word], a word; plur., words, expressions, language, discourse, conversation, etc. (cf.: vox, vocabulum).I.In gen.:B.verbum nullum fecit,
Plaut. Bacch. 4, 9, 58:si ullum verbum faxo,
id. Men. 1, 2, 47:qui verbum numquam in publico fecerunt,
Cic. Brut. 78, 270; so,facere,
to talk, chat, discourse, converse, id. Verr. 2, 4, 65, § 147; id. Imp. Pomp. 10, 27; id. Planc. 8, 20 al.:spissum istud amanti est verbum veniet, nisi venit,
Plaut. Cist. 1, 1, 77; cf. id. Most. 5, 1, 2:videtis hoc uno verbo unde significari res duas et ex quo et a quo loco,
Cic. Caecin. 30, 88:verbum voluptatis,
id. Fin. 2, 23, 75 (for which:vox voluptatis,
id. ib. 2, 2, 6); cf.:libenter verbo utor Catonis (i. e. origines),
id. Rep. 2, 1, 3:verbum usitatius et tritius,
id. Ac. 1, 7, 27:verbum scribere... verbi litterae,
id. de Or. 2, 30, 130:nec vero ullum (verbum) aut durum aut insolens, aut humile aut longius ductum, etc.,
id. Brut. 79, 274: si pudor, si modestia, si pudicitia, si uno verbo temperantia (literally, in one word; cf. B. 2. infra), id. Fin. 2, 22, 73.— Plur.:verba rebus impressit,
Cic. Rep. 3, 2, 3:in quo etiam verbis ac nominibus ipsis fuit diligens (Servius Tullius),
id. ib. 2, 22, 40:quid verbis opu'st?
Plaut. Am. 1, 1, 289:haec plurimis a me verbis dicta sunt,
Cic. Rep. 1, 7, 12:verba facere,
to speak, Caes. B. G. 2, 14: contumelia verborum, insulting or abusive language, id. ib. 5, 58:ut verbis, quid sit, definiam,
Cic. Rep. 1, 24, 38:verba ponenda sunt, quae vim habeant illustrandi, nec ab usu sint abhorrentia, grandia, plena, sonantia, etc.,
id. Part. Or. 15, 53:dialecticorum verba nulla sunt publica: suis utuntur,
id. Ac. 1, 7, 25:verborum delectum originem esse eloquentiae,
id. Brut. 72, 253 et saep.:multis verbis ultro citroque habitis ille nobis est consumptus dies,
much talk on both sides, id. Rep. 6, 9, 9; cf. id. ib. 3, 4, 7: accusabat Canutius Scamandrum verbis tribus, venenum esse deprehensum (literally, in three words; cf. B. 2. b. infra), Cic. Clu. 18, 50.—Prov.: verba facit emortuo, he talks to the dead, i. e. in vain, Plaut. Poen. 4, 2, 18;for which: verba fiunt mortuo,
Ter. Phorm. 5, 8 (9), 26.—Adverbial phrases.1.Ad verbum, verbum e (de, pro), verbo, or simply verbum verbo, to a word, word for word, exactly, literally (Cic. uses verbum e or ex verbo where the exact equivalent of a single word is given; verbum pro verbo of the literal translation of a passage; v. infra):2.fabellae Latinae ad verbum de Graecis expressae,
Cic. Fin. 1, 2, 4; cf. Suet. Caes. 30 fin.:ediscere ad verbum,
Cic. de Or. 1, 34, 157:ea quae modo expressa ad verbum dixi,
id. Tusc. 3, 19, 44:somnium mirifice ad verbum cum re convenit,
id. Div. 1, 44, 99: quae Graeci pathê appellant:ego poteram morbos, et id verbum esset e verbo,
id. Tusc. 3, 4, 7: istam katalêpsin, quam, ut dixi, verbum e verbo exprimentes, comprehensionem dicemus, id. Ac. 2, 10, 31; id. Fin. 3, 4, 15; id. Top. 8, 35; id. Ac. 2, 6, 17:verbum de verbo expressum extulit,
Ter. Ad. prol. 11:verbum pro verbo reddere,
Cic. Opt. Gen. 5, 14:nec verbum verbo curabis reddere fidus Interpres,
Hor. A. P. 133; cf.: ea sine scripto eisdem verbis reddebat, quibus cogitaverat, Cic. Brut. 88, 301.—Verbi causā or gratiā, for the sake of example, for example, for instance:3. a.si quis, verbi causā, oriente Caniculā natus est,
Cic. Fat. 6, 12: M. Quid dicis igitur! A. Miserum esse verbi causā M. Crassum, id. Tusc. 1, 4, 12; id. Mil. 22, 60:qui verbi causā post mortem amici liberos ejus custodiant,
Auct. Her. 4, 47, 60:ut propter aliam quampiam rem, verbi gratiā propter voluptatem, nos amemus,
Cic. Fin. 5, 11, 30.—Quin tu uno verbo dic, quid est quod me velis, Ter. And. 1, 1, 18; Cato, R. R. 157, 7:b.praetores, praetorios, tribunos plebis, magnam partem senatūs, omnem subolem juventutis unoque verbo rem publicam expulsam atque extirminatam suis sedibus,
Cic. Phil. 2, 22, 54.—Pa. Brevin' an longinquo sermoni? Mi. Tribus verbis, Plaut. Mil. 4, 2, 30:c.pax, te tribus verbis volo,
Plaut. Trin. 4, 2, 121.—Sed paucis verbis te volo, Plaut. Mil. 2, 4, 22; cf.:4.verbis paucis quam cito Alium fecisti me,
id. Trin. 1, 2, 123; cf. also paucus, II. B.—Verbo.a.Orally, by word of mouth (opp. scripturā): C. Furnio plura verbo quam scripturā mandata dedimus, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 8, 5:b.cui verbo mandabo, quid, etc.,
Vulc. Gall. Avid. Cass. 10, § 10.—Briefly, in a word:5.postquam Caesar dicendi finem fecit, ceteri verbo alius alii varie adsentiebantur,
Sall. C. 52, 1:aut verbo adsentiebatur, aut pedibus in sententiam ibat,
Liv. 27, 34, 7 Weissenb. ad loc.; 3, 40, 6; cf. also: rogatus a me etiamne majus quam dedecus, verbo de sententiā destitisti, at a word from me, Cic. Tusc. 2, 12, 28 Ernest. ad loc.—Meis, tuis, suis verbis, in my, thy, or his name; for me, thee, or him:II.gratum mihi feceris, si uxori tuae meis verbis eris gratulatus,
Cic. Fam. 15, 8; 5, 11, 2; id. Att. 16, 11, 8:anulum quem ego militi darem tuis verbis,
Plaut. Mil. 3, 3, 38; id. Bacch. 4, 4, 79:denuntiatum Fabio senatus verbis, ne, etc.,
Liv. 9, 36, 14.In partic.A.Verbum, in the sing.1.Of an entire clause, a saying, expression, phrase, sentence (mostly anteclass.; cf.: sententia, dictum): Me. Plus plusque istuc sospitent quod nunc habes. Eu. Illud mihi verbum non placet:2.quod nunc habes!
Plaut. Aul. 3, 6, 11; id. Cas. 2, 5, 39; id. Most. 1, 3, 18; 1, 3, 95; 1, 3, 139; Ter. And. 1, 5, 5; id. Eun. 1, 2, 95; id. Ad. 5, 8, 29.—Of a proverb:B.verum est verbum, quod memoratur: ubi amici, ibidem opus,
Plaut. Truc. 4, 4, 32; so id. ib. 4, 5, 39; Ter. Ad. 5, 3, 17:quod verbum in pectus Jugurthae altius quam quisquam ratus erat descendit,
Sall. J. 11, 7.—Pregn., mere talk, mere words (opp. to deed, fact, reality, etc.; cf.C.nomen): qui omnia verborum momentis, non rerum ponderibus examinet,
Cic. Rep. 3, 8, 12; cf.:verbo et simulatione (opp. re verā),
id. Verr. 2, 3, 58, § 133; v. res: dolor est malum, ut disputas;existimatio, dedecus, infamia verba sunt atque ineptiae,
empty words, id. Pis. 27, 65:verborum sonitus inanis,
id. de Or. 1, 12, 51:in quibus (civitatibus) verbo sunt liberi omnes?
in word, in name, id. Rep. 1, 31, 47. —Hence, verba dare (alicui), to give empty words, i. e. to deceive, cheat:cui verba dare difficile est,
Ter. And. 1, 3, 6:vel verba mihi dari facile patior in hoc, meque libenter praebeo credulum,
Cic. Att. 15, 16, A: descendit atque Gallis verba dedit, i. e. eluded, escaped from them, Quadrig. ap. Gell. 17, 2, 24:curis dare verba,
i. e. to beguile, drive away, Ov. Tr. 5, 7, 40.—In gram., a verb:D.Aristoteles orationis duas partes esse dicit, vocabula et verba, ut homo et equus, et legit et currit, etc.,
Varr. L. L. 8, § 11 sq. Müll.; 9, § 95; 10, § 77 al.; Cic. de Or. 3, 49, 191.—In eccl. Lat. as a translation of logos, the second person of the Trinity, Vulg. Joan. 1, 1; id. 1 Joan. 5, 7; id. Apoc. 19, 13. -
84 vix
vix, adv. [etym. dub.; perh. from root vic- of vinco], with difficulty, with much ado, hardly, scarcely, barely.I.In gen.: quid est, sine his cur vivere velimus? mihi vero cum his ipsis vix;B.his autem detractis ne vix quidem,
Cic. Fam. 9, 8, 2:quae vix aut ne vix quidem adpareant,
id. Fin. 4, 13, 32:ut vix aut omnino non posset... infirmari sua lex,
id. Att. 3, 23, 2; cf.:profluens amnis aut vix aut nullo modo, conclusa autem aqua facile corrumpitur,
id. N. D. 2, 7, 20:vix incedo inanis, ne, etc.,
Plaut. Am. 1, 1, 174:vix sum compos animi,
Ter. Ad. 3, 2, 12:vix me contineo, quin involem, etc.,
id. Eun. 5, 2, 20: Thr. Hic sunt tres minae. Gn. Vix, id. ib. 3, 2, 19:vix in ipsis tectis frigus vitatur,
Cic. Fam. 16, 8, 2:ego teneo ab accusando vix me hercule: sed tamen teneo,
id. Q. Fr. 3, 2, 2:Gabinius collegit ipse se vix, sed collegit tamen,
id. Pis. 12, 27:iter angustum et difficile, vix quā singuli carri ducerentur,
Caes. B. G. 1, 6:brevi spatio interjecto, vix ut his rebus... administrandis tempus daretur,
id. ib. 3, 4; cf.:adeo, ut vix ulla possit causa reperiri, Quint. Inst. prooem. § 12: ex hominum milibus LX. vix ad D. sese redactos esse dixerunt,
to scarcely five hundred, Caes. B. G. 2, 28: carcer vix carcere dignus, Lucil. ap. Don. Ter. Eun. 3, 2, 19 et saep.:ego vix teneor, quin accurram,
Cic. Fam. 16, 24, 2:vix est, ut id obtineat,
Dig. 41, 1, 7, § 7; so ib. 16, 1, 19 init. —Strengthened,1.By aegre:2.vix aegreque amatorculos invenimus,
Plaut. Poen. 1, 2, 27:vix et aegre,
App. M. 1, p. 111, 10:vix et aegerrime,
id. ib. 1, p. 108, 40; v. aegre.—By saltem:3.illud vix saltem praecipiendum videtur,
Quint. 6, 4, 15.—By repetition:II.corpus matri vix vixque remissum,
Albin. 1, 167.—In partic., of time, hardly, scarcely.A.Absol.: assum atque advenio Acherunte vix via alta atque ardua, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 16, 37 (Trag. Rel. p. 208 Rib.):B.ah, vix tandem sensi stolidus!
Ter. And. 3, 1, 12:vix tandem legi litteras,
Cic. Fam. 3, 9, 1; Cat. 62, 2:contingat vix deinde mori,
Val. Fl. 7, 537.—With a foll. cum, and poet. also et, to denote the immediate succession of two events.1.With cum:2.vix agmen novissimum extra munitiones processerat, cum Galli, etc.,
Caes. B. G. 6, 8:vix erat hoc plane imperatum, cum illum... videres,
Cic. Verr. 2, 4, 40, § 86:vix ea fatus erat, geminae cum forte columbae... caelo venere volantes,
Verg. A. 6, 190; Ov. M. 1, 69.—With et:3.vix primos inopina quies laxaverat artus, Et superincumbens... liquidas projecit in undas Praecipitem,
Verg. A. 5, 857; so,vix... et,
id. ib. 6, 498; Stat. Th. 5, 263; cf.:vix... que,
Verg. A. 2, 692.—With ellipsis of cum or et: vix proram attigerat, rumpit Saturnia funem, Verg. A. 10, 659; 8, 337:C.vix bene desieram, rettulit illa mihi,
Ov. F. 5, 278; Phaedr. 4, 24, 28 sq.; so,vix bene,
Ov. M. 2, 47.—Strengthened by dum, and usually written in one word, vixdum, hardly then, scarcely yet:Dolabella valde vituperabatur, quod tibi tam cito succederet, cum vixdum triginta dies in Syriā fuisses,
Cic. Fam. 12, 4, 2:haec ego omnia vixdum etiam coetu nostro dimisso comperi,
id. Cat. 1, 4, 10:(Hannibalem) vixdum puberem,
Liv. 21, 3, 2:vixdum serio adnuere,
id. 39, 42, 12:progressis vixdum quattuor milia passuum,
id. 44, 5, 1; 32, 28, 4; 10, 32, 7:puer vixdum libertatem, nedum dominationem modice laturus,
id. 24, 4, 1:vixdum dimidium dixeram: intellexerat,
Ter. Phorm. 4, 2, 4:vixdum epistulam tuam legeram, cum, etc.,
Cic. Att. 9, 2, A, 3.—So with et, Liv. 36, 12, 5; 43, 4, 10; Plin. Ep. 7, 33, 7.
См. также в других словарях:
difficile — [ difisil ] adj. • 1330; lat. difficilis 1 ♦ Qui n est pas facile; qui ne se fait qu avec effort, avec peine. ⇒ ardu, dur, laborieux, malaisé, pénible, et par exagér. impossible, infaisable. Affaire, entreprise, opération, travail difficile.… … Encyclopédie Universelle
difficile — DIFFICILE. adj. des 2 genres. Qui est malaisé, qui donne de la peine. Une entreprise difficile. Cela est difficile à faire. Un Auteur difficile à entendre. Ce texte de l Écriture Sainte est difficile à expliquer. Un homme de difficile accès, de… … Dictionnaire de l'Académie Française 1798
difficile — Difficile. adj. de tout genre. Qui est mal aisé. Qui donne de la peine. Une entreprise difficile. cela est difficile à faire. un autheur difficile à entendre. ce texte d Aristote est difficile à expliquer. un lieu de difficile accés. un cheval… … Dictionnaire de l'Académie française
difficile — Difficile, Grauis, Difficilis. Difficile et desdaigneux, Fastidiosus, Morosus. Aucunement ou quelque peu difficile, Subdifficilis. Oeuvre difficile, où il faut beaucoup travailler et labourer, Laboriosum opus. Quand aucun est difficile à servir,… … Thresor de la langue françoyse
Difficile — Dif fi*cile, a. [L. difficilis: cf. F. difficile. See {Difficult}.] Difficult; hard to manage; stubborn. [Obs.] {Dif fi*cile*ness}, n. [Obs.] Bacon. [1913 Webster] … The Collaborative International Dictionary of English
difficile — /di f:itʃile/ [dal lat. difficĭlis, der. di facĭlis, col pref. dis 1]. ■ agg. 1. a. [non facile, che richiede quindi sforzo, attenzione, abilità: d. a dire ; lavoro di d. esecuzione ] ▶◀ complesso, complicato, difficoltoso, impegnativo,… … Enciclopedia Italiana
difficile — index difficult Burton s Legal Thesaurus. William C. Burton. 2006 … Law dictionary
difficile — [dif΄ə sēl′, dē΄fēsēl] adj. [MFr < L difficilis, difficult: reintroduced < Fr] hard or difficult; esp., hard to deal with, please, etc … English World dictionary
DIFFICILE — adj. des deux genres Qui est malaisé, qui donne de la peine. Un travail difficile. Une opération difficile. Une entreprise difficile, difficile à exécuter. Cette entreprise est de difficile exécution. Cela est difficile à faire. Un auteur… … Dictionnaire de l'Academie Francaise, 7eme edition (1835)
difficile — (di fi si l ) adj. 1° Qui n est pas facile. Il est difficile d imaginer rien de plus beau. • Vous avouerez à la fin qu il n y a peut être rien de si difficile que de rendre hérétiques ceux qui ne le sont pas, PASC. Prov. 18. • Les fautes… … Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré
difficile — adj., compliqué, (à comprendre, à faire, ep. d un travail, de qc.) ; exigeant : DIFISSILO (Albanais.001, Annecy, Saxel.002b, Villards Thônes) / défissilo (002a) / déf(es)silo (Montagny Bozel.026 | Chambéry.025) / difsilo (Aillon J.) // pâ fassilo … Dictionnaire Français-Savoyard