-
21 cresco
I.Orig., of things not previously in existence, to come forth, grow, to arise, spring, be born, become visible, appear (so mostly poet.)A.Lit.:B.cetera, quae sursum crescunt sursumque creantur,
Lucr. 6, 527:quaecumque e terrā corpora crescunt (for which, subsequently, exoriuntur),
id. 1, 868:corpore de patrio ac materno sanguine crescunt,
id. 4, 1210:hic et acanthus Et rosa crescit,
Verg. Cul. 397.—So esp. freq. in part. perf.: crētus, a, um, arisen, sprung, descended from, born of; with abl.:mortali corpore cretus,
Lucr. 5, 6; 2, 906; cf.:mortali semine,
Ov. M. 15, 760:corpore materno,
Lucr. 4, 1224:nativo corpore,
id. 5, 61:Semiramio sanguine,
Ov. M. 5, 85; cf. id. ib. 13, 31:Amyntore,
id. ib. 8, 307; cf. Verg. A. 9, 672; Ov. M. 13, 750.—With ab:ab origine eādem,
Ov. M. 4, 607; cf.:Trojano a sanguine,
Verg. A. 4, 191.—Trop.:II.haec villa inter manus meas crevit,
Sen. Ep. 12, 1:ingens hic terris crescit labor,
Sil. 3, 75.—Far more freq.,Of things already in existence, to rise in height, to rise, grow, grow up, thrive, increase, etc.A.Lit.:2.arbores,
Lucr. 1, 254; so,fruges, arbusta, animantes,
id. 1, 808:omnia paulatim crescunt (with grandescere alique),
id. 1, 190 sq.:ut (ostrea) cum lunā pariter crescant pariterque decrescant,
Cic. Div. 2, 14, 33:in lecticis crescunt (infantes),
Quint. 1, 2, 7:cresce, puer,
Ov. M. 2, 643 et saep.:in cujus domo creverat,
had grown up, been reared, Suet. Oth. 1; cf.:Alexander per quinquennium sub Aristotele doctore mclito crevit,
Just. 12, 16, 8:Nilus in aestatem crescit campisque redundat,
Lucr. 6, 713; cf.of the same,
id. 6, 737:Liger ex nivibus creverat,
Caes. B. G. 7, 55 fin.:in frondem crines, in ramos bracchia,
to grow into, Ov. M. 1, 550; cf.:in ungues manus,
id. ib. 2, 479:in immensum Atlas,
id. ib. 4, 661:in latitudinem,
to increase in breadth, Col. Arb. 17:in longitudinem,
Plin. 11, 37, 87, § 216:super ora caputque onus,
Ov. M. 12, 516:ut clivo crevisse putes,
id. ib. 8, 191 et saep. —Transf., to increase in number to, augment, multiply:B.non mihi absenti crevisse amicos,
Cic. Sest. 32, 69 (B. and K. ex conj. de crevisse):adhuc crescentibus annis,
Ov. A. A. 1, 61.—Trop.1.In gen., to grow, increase, to be enlarged or strengthened:2.cum Atheniensium opes senescere, contra Lacedaemoniorum crescere videret,
Nep. Alcib. 5, 3; so,hostium opes animique,
Cic. Imp. Pomp. 15, 45:non animi tantum, sed etiam vires crescebant,
Liv. 5, 46, 4:animus laude crescit,
Quint. 1, 2, 3; Curt. 4, 6, 13; Just. 19, 1, 8:animus crevit praetori,
Liv. 44, 4, 1:cujusvis opes contra illius potentiam,
Sall. C. 17, 7:cujusquam regnum per scelus,
id. J. 14, 7:potentia paucorum (opp. plebis opes imminutae),
id. C. 39, 1; Liv. 4, 2, 2 et saep.:haec (mala) primo paulatim,
Sall. C. 10, 6:primo pecuniae, deinde imperii cupido,
id. ib. 10, 3:fuga atque formido latius,
id. J. 55, 7:licentia,
id. C. 51, 30:inopia omnium,
Liv. 21, 11, 12:rerum cognitio cottidie,
Quint. 12, 11, 17:quā ex re creverat cum famā tum opibus,
Nep. Alcib. 7 fin.; cf.:(Saguntini) in tantas brevi creverant opes,
Liv. 21, 7, 3:Rhodiorum civitas populi Romani opibus,
Sall. C. 51, 5; cf.:qui malo rei publicae,
id. ib. 51, 32:usque ego postera Crescam laude recens,
Hor. C. 3, 30, 8:a brevibus in longas (iambi),
Quint. 9, 4, 136.—In partic., to rise or increase in distinction, honor, courage, etc., to be promoted or advanced, to prosper, to become great, attain honor:accusarem alios potius, ex quibus possem crescere,
Cic. Rosc. Am. 30, 83:ex invidiā senatoriā,
id. Clu. 28, 77:ex his,
Liv. 29, 37, 17:ex me,
id. 35, 19, 5:de uno isto, de multis,
Cic. Verr. 2, 5, 67, § 173:dignitate, gratiā,
Nep. Att. 21, 1; cf. id. ib. 10, 3; and absol.:crescendi in curiā occasio,
Liv. 1, 46, 2:cresco et exsulto et discussā senectute recalesco, quotiens, etc.,
Sen. Ep. 34, 1; cf.:gaudet et ex nostro crescit maerore Charaxus,
Ov. H. 15, 117:hic uno modo crescere potest, si se ipse summittat, etc.,
Plin. Pan. 71, 4. -
22 definio
dēfīnĭo, īvi, ītum, 4, v. a.I.To bound, to set bounds to; to limit, terminate, define (for syn. v. decerno—freq. in Cic.).A.Lit.:B.ejus fundi extremam partem oleae directo ordine definiunt,
Cic. Caecin. 8, 22; cf. id. Rep. 2, 6:orbes caeli aspectum nostrum definiunt,
id. Div. 2, 44; cf. id. N. D. 2, 40:orbem terrarum (loca),
id. Balb. 28, 64;imperium populi R.,
id. Sest. 31, 67 al. —Trop.1.To designate by limiting; to limit, define, determine; to explain (cf. circumscribo, no. II. A.):2.genus universum brevi circumscribi et definiri potest,
Cic. Sest. 45, 97; cf. id. de Or. 1, 16, 70:universam et propriam oratoris vim,
id. ib. 1, 15:definienda res erit verbis et breviter describenda,
id. Inv. 1, 8 fin.; cf. Cic. Rep. 1, 24; 2, 31 fin.: omitto innumerabiles viros, etc.... unum hoc definio, tantam esse necessitatem virtutis, etc., this only I declare, etc., id. ib. 1, 1 fin.: probe definitur a Stoicis fortitudo, cum eam virtutem esse dicunt propugnantem pro aequitate, id. Off. 1, 19; 1, 27, 96; id. Fin. 2, 2 et saep.:nec uno modo definitur res eadem,
Quint. 7, 3, 16; Tac. A. 6, 28 et saep.:aedes sibi optimas, hortos, etc.,
Cic. Phil. 8, 3, 9; cf.:ut suus cuique locus erat definitus,
Caes. B. G. 7, 81, 4:tempus adeundi,
id. ib. 7, 83, 5: cf.:ante quem diem iturus sit,
id. B. C. 1, 11, 2:annos,
Quint. 12, 6, 1:consulatum in annos,
Caes. B. C. 3, 82, 4; cf.:potestatem in quinquennium,
Cic. Agr. 2, 13:ut quam vitam ingrediar, definias,
id. Ac. 2, 36; cf. id. Quint. 27:non remittam: definitum est,
it is determined, decided, Plaut. Cist. 2, 1, 43; Cic. Fat. 5, 9; Vulg. 1 Reg. 20, 33.—In opposition to breadth or laxity (cf. circumscribo, no. II. 2), to limit within certain bounds, to restrict, confine:II.non vagabitur oratio mea longius atque eis fere ipsis definietur viris, qui, etc.,
Cic. de Or. 3, 3:quae sententia definit amicitiam paribus officiis ac voluntatibus,
Cic. Lael. 16, 58; cf. id. de Or. 3, 28, 109: ex perduellium numero definitus, included in the definition of, Off. 3, 29, 107 (dub.). —To terminate, finish (very rare;perh. only in the foll. places): ut totam hujus generis orationem concludam atque definiam,
Cic. Verr. 2, 4, 52 Zumpt; id. Or. 19 fin.: definito juvene, ended, i. e. slain, Apul. M. 8, p. 203, 20.—Hence, dēfīnītus, a, um, P. a. (according to no. I. B. 1), definite, limited, distinct, precise; plain, perspicuous (rare, but good prose): quaestionum duo sunt genera: alterum infinitum, alterum definitum. Definitum est, quod hupothesin Graeci, nos causam, etc., Cic. Top. 21;so opp. generales,
Quint. 7, 2, 1:certum esse in caelo ac definitum locum, ubi, etc.,
Cic. Rep. 6, 13;so with certus,
id. Fam. 3, 8; Quint. 7, 10, 7:quaestiones,
Cic. Top. 24 fin.—Adv.: dē-fīnītē, definitely, precisely, distinctly, [p. 531] etc., Cic. Balb. 14; de Or. 2, 27, 118; Plin. Pan. 88, 6; Gell. 1, 257 al.— Comp. and sup. do not occur. -
23 definite
dēfīnĭo, īvi, ītum, 4, v. a.I.To bound, to set bounds to; to limit, terminate, define (for syn. v. decerno—freq. in Cic.).A.Lit.:B.ejus fundi extremam partem oleae directo ordine definiunt,
Cic. Caecin. 8, 22; cf. id. Rep. 2, 6:orbes caeli aspectum nostrum definiunt,
id. Div. 2, 44; cf. id. N. D. 2, 40:orbem terrarum (loca),
id. Balb. 28, 64;imperium populi R.,
id. Sest. 31, 67 al. —Trop.1.To designate by limiting; to limit, define, determine; to explain (cf. circumscribo, no. II. A.):2.genus universum brevi circumscribi et definiri potest,
Cic. Sest. 45, 97; cf. id. de Or. 1, 16, 70:universam et propriam oratoris vim,
id. ib. 1, 15:definienda res erit verbis et breviter describenda,
id. Inv. 1, 8 fin.; cf. Cic. Rep. 1, 24; 2, 31 fin.: omitto innumerabiles viros, etc.... unum hoc definio, tantam esse necessitatem virtutis, etc., this only I declare, etc., id. ib. 1, 1 fin.: probe definitur a Stoicis fortitudo, cum eam virtutem esse dicunt propugnantem pro aequitate, id. Off. 1, 19; 1, 27, 96; id. Fin. 2, 2 et saep.:nec uno modo definitur res eadem,
Quint. 7, 3, 16; Tac. A. 6, 28 et saep.:aedes sibi optimas, hortos, etc.,
Cic. Phil. 8, 3, 9; cf.:ut suus cuique locus erat definitus,
Caes. B. G. 7, 81, 4:tempus adeundi,
id. ib. 7, 83, 5: cf.:ante quem diem iturus sit,
id. B. C. 1, 11, 2:annos,
Quint. 12, 6, 1:consulatum in annos,
Caes. B. C. 3, 82, 4; cf.:potestatem in quinquennium,
Cic. Agr. 2, 13:ut quam vitam ingrediar, definias,
id. Ac. 2, 36; cf. id. Quint. 27:non remittam: definitum est,
it is determined, decided, Plaut. Cist. 2, 1, 43; Cic. Fat. 5, 9; Vulg. 1 Reg. 20, 33.—In opposition to breadth or laxity (cf. circumscribo, no. II. 2), to limit within certain bounds, to restrict, confine:II.non vagabitur oratio mea longius atque eis fere ipsis definietur viris, qui, etc.,
Cic. de Or. 3, 3:quae sententia definit amicitiam paribus officiis ac voluntatibus,
Cic. Lael. 16, 58; cf. id. de Or. 3, 28, 109: ex perduellium numero definitus, included in the definition of, Off. 3, 29, 107 (dub.). —To terminate, finish (very rare;perh. only in the foll. places): ut totam hujus generis orationem concludam atque definiam,
Cic. Verr. 2, 4, 52 Zumpt; id. Or. 19 fin.: definito juvene, ended, i. e. slain, Apul. M. 8, p. 203, 20.—Hence, dēfīnītus, a, um, P. a. (according to no. I. B. 1), definite, limited, distinct, precise; plain, perspicuous (rare, but good prose): quaestionum duo sunt genera: alterum infinitum, alterum definitum. Definitum est, quod hupothesin Graeci, nos causam, etc., Cic. Top. 21;so opp. generales,
Quint. 7, 2, 1:certum esse in caelo ac definitum locum, ubi, etc.,
Cic. Rep. 6, 13;so with certus,
id. Fam. 3, 8; Quint. 7, 10, 7:quaestiones,
Cic. Top. 24 fin.—Adv.: dē-fīnītē, definitely, precisely, distinctly, [p. 531] etc., Cic. Balb. 14; de Or. 2, 27, 118; Plin. Pan. 88, 6; Gell. 1, 257 al.— Comp. and sup. do not occur. -
24 deligo
1.dē-lĭgo, lēgi, lectum, 3, v. a. [1. lego], to choose out, to select (for syn. cf.: lego, coopto, designo, eligo, seligo).I.In gen. (freq. and class.):II.continuo Amphitruo delegit viros primores principes,
Plaut. Am. 1, 1, 49:ad eas res conficiendas Orgetorix deligitur,
Caes. B. G. 1, 3, 3: quodsi liber populus deliget, quibus se committat;deligetque optimum quemque,
Cic. Rep. 1, 34:qui ex senatu in hoc consilium delecti estis,
id. Rosc. Am. 3 fin.; so with ex, id. Agr. 2, 9, 23; id. Mil. 8, 21; id. Rep. 1, 44; Caes. B. G. 3, 18; 5, 11; Sall. J. 23, 2; Liv. 8, 33 et saep.; poet. with ab:delectos ordine ab omni centum oratores,
Verg. A. 7, 152:Otho (Celsum) bello inter duces delegit,
Tac. H. 1, 71:locum castris,
Caes. B. G. 1, 49; 2, 17:hunc sibi locum domicilio,
id. ib. 2, 29 fin. et saep.:re frumentaria comparata equitibusque delectis,
id. ib. 4, 7;and so of soldiers,
id. ib. 1, 48; Sall. J. 46, 7; 49, 1 al.:delecti Latio et Laurentibus agris,
Verg. A. 11, 431:melimela ad lunam delecta,
Hor. S. 2, 8, 32.— Poet.:altaque mortali deligere astra manu,
Prop. 2, 32, 50 (3, 30, 50 M. dub.; al. deripere).—In partic.A.Of fruits, to gather, pick off:B.oleam,
Cato R. R. 144, 1:uvam,
ib. 112, 2:fructum,
Col. 5, 10, 10.—With the accessory idea of removal to a distance, to choose out and send or take away (rare):2.amentem ex aedibus,
Plaut. Asin. 3, 3, 42:senes ac fessas aequore matres,
Verg. A. 5, 717.dē-lĭgo, āvi, ātum, 1, v. a. (de in the sense of reduction in breadth; cf. devincire), to bind or tie together; to bind up, to bind fast (good prose):homini rostrum deliges,
Plaut. Men. 1, 1, 13:brachium superimposito penicillo,
Cels. 2, 10 fin.:vulnus,
Quint. 2, 17, 9; 2, 21, 17; cf.:deligatus et plurimis medicamentis delibutus,
id. 11, 3, 129:veretra,
Suet. Tib. 62 et saep.:hominem proripi atque in foro medio nudari ac deligari et virgas expediri jubet,
Cic. Verr. 2, 5, 62; cf. id. ib. 2, 4, 40:sarmentis circum cornua boum deligatis,
Quint. 2, 17, 19:naviculam ad ripam,
Caes. B. G. 1, 53, 3; so,naves ad ancoras,
id. ib. 4, 29;and, naves ad terram,
id. B. C. 3, 39:epistolam ad amentum,
id. B. G. 5, 48, 5: ad patibulos deligantur, cruci defiguntur, Licinius ap. Non. 221, 11; cf.:aliquem ad palum,
Liv. 2, 5; 8, 7:viros ac feminas ad stipitem,
Suet. Ner. 29 al.:alterius collo ascopera deligata,
id. ib. 45. -
25 Digitus
1.dĭgĭtus, i, m. [Gr. daktulos; cf. Germ. Zehe, Eng. toe; from root dek(dechomai), to grasp, receive; cf.I.Germ. Finger, from fangen,
Curt. Gr. Etym. 133. Corssen, however, still refers digitus to root dik-, dico, deiknumi, as the pointer, indicator, Ausspr. 1, 380; cf. dico], a finger.Prop.:B.tot (cyathos bibimus), quot digiti sunt tibi in manu,
Plaut. Stich. 5, 4, 24; id. Most. 5, 1, 69; id. Mil. 2, 2, 47; 4, 2, 57 et saep.—The special designations: pollex, the thumb; index or salutaris, the forefinger; medius, also infamis and impudicus, the middle finger; minimo proximus or medicinalis, the ring-finger; minimus, the little finger, v. under those words.—Special connections:II.attingere aliquem digito (uno),
to touch one lightly, gently, Plaut. Pers. 5, 2, 15; Ter. Eun. 4, 6, 2 Ruhnk.; Licinius ap. Gell. 19, 9, 13; Cic. Tusc. 5, 19, 55; cf.with tangere,
Plaut. Rud. 3, 5, 30; id. Poen. 5, 5, 29:attingere aliquid extremis digitis (with primoribus labris gustare),
to touch lightly, to enjoy slightly, Cic. Cael. 12:attingere caelum digito,
to be exceedingly happy, id. Att. 2, 1, 7: colere summis digitis, to adore (to touch the offering or consecrated gift) with the tips of the fingers, Lact. 1, 20; 5, 19 fin.; cf. Ov. F. 2, 573:computare digitis,
to count on the fingers, to reckon up, Plaut. Mil. 2, 2, 51; Plin. 34, 8, 19, no. 29, § 88; cf.:numerare per digitos,
Ov. F. 3, 123:in digitis suis singulas partis causae constituere,
Cic. Div. in Caec. 14, 45.—Hence, venire ad digitos, to be reckoned, Plin. 2, 23, 21, § 87; and:si tuos digitos novi,
thy skill in reckoning, Cic. Att. 5, 21, 13; cf.also: digerere argumenta in digitos,
to count on the fingers, Quint. 11, 3, 114: concrepare digitos or digitis, to snap the fingers, as a signal of command, Petr. 27, 5; Plaut. Mil. 2, 2, 53; Cic. Off. 3, 19; v. concrepo; cf.also: digitus crepans,
Mart. 3, 82, 15:digitorum crepitus,
id. 14, 119:digitorum percussio,
Cic. Off. 3, 19, 78:intendere digitum ad aliquid,
to point the finger at any thing, Cic. de Or. 1, 46 fin.:liceri digito,
to hold up the finger in bidding at an auction, Cic. Verr. 2, 3, 11;for which also: tollere digitum,
id. ib. 2, 1, 54. The latter phrase also signifies, to raise the finger in token of submission, said of a combatant, Sid. Ep. 5, 7; cf. Mart. Spect. 29, 5;and Schol,
Pers. 5, 119:loqui digitis nutuque,
to talk by signs, Ov. Tr. 2, 453;different is: postquam fuerant digiti cum voce locuti,
i. e. playing as an accompaniment to singing, Tib. 3, 4, 41; cf.:ad digiti sonum,
id. 1, 2, 31; cf. also Lucr. 4, 587; 5, 1384:digito compesce labellum,
hold your tongue, Juv. 1, 160.—For the various modes of employing the fingers in oratorical delivery, cf. Quint. 1, 10, 35; 11, 3, 92 sq.; 103; 120 al.: monstrari digito, i. e. to be pointed out, to become distinguished, famous, Hor. C. 4, 3, 22; Pers. 1, 28;for which: demonstrari digito,
Tac. Or. 7 fin.; Cic. de Or. 2, 66, 266; id. Rep. 6, 24; Nep. Datam. 11, 5; Suet. Aug. 45.—Prov. phrases:nescit, quot digitos habeat in manu, of one who knows nothing at all,
Plaut. Pers. 2, 2, 5:in digitis hodie percoquam quod ceperit,
i. e. he has caught nothing, id. Rud. 4, 1, 11: ne digitum quidem porrigere, not to stretch out a finger, like the Gr. daktulon mê proteinai, ekteinai, for not to give one's self the least trouble, Cic. Fin. 3, 17, 57; cf.:exserere digitum,
Pers. 5, 119 Scal.;and in like manner: proferre digitum,
to move a finger, to make any exertion, Cic. Caecin. 25, 71:scalpere caput digito, of effeminate men fearful of disarranging their hair,
Juv. 9, 133; cf. Sen. Ep. 52 fin.; a habit of Pompey's, acc. to Calvus ap. Schol. Luc. 7, 726, and Sen. Contr. 3, 19; Amm. 17, 11. (Cf. Echtermeyer's Ueber Namen und symbolische Bedeutung der Finger bei den Griechen und Römern, Progr. d. Hall. Pädagogiums, v. 1835.)Transf.A.A toe (cf. Heb., Gr. daktulos, Fr. doigt), Lucr. 3, 527; Verg. A. 5, 426; Petr. 132, 14; Sen. Ep. 111; Quint. 2, 3, 8 et saep.; also of the toes of animals, Varr. R. R. 3, 9, 4; Col. 8, 2, 8; Plin. 10, 42, 59, § 119 al.—B.A small bough, a twig, Plin. 14, 1, 3, § 12; 17, 24, 37, § 224.—C.As a measure of length, an inch, the sixteenth part of a Roman foot (pes), Front. Aquaed. 24 sq.; Caes. B. G. 7, 73, 6; id. B. C. 2, 10, 4; Juv. 12, 59 al.: digiti primores, finger-ends, as a measure, Cato R. R. 21, 2;2.digitus transversus,
a fingerbreadth, id. ib. 45 fin.;48, 2.—Prov.: digitum transversum non discedere ab aliqua re,
not to swerve a finger's breadth, Cic. Ac. 2, 18, 58; cf.without transversum: nusquam ab argento digitum discedere,
id. Verr. 2, 4, 15;and ellipt.: ab honestissima sententia digitum nusquam,
id. Att. 7, 3, 11.Dĭgĭtus, i, m., a proper name; in plur.: Digiti Idaei = Daktuloi Idaioi, the priests of Cybele, Cic. N. D. 3, 16, 42; cf. Arn. 3, 41 and 43, and v. Dactylus. -
26 digitus
1.dĭgĭtus, i, m. [Gr. daktulos; cf. Germ. Zehe, Eng. toe; from root dek(dechomai), to grasp, receive; cf.I.Germ. Finger, from fangen,
Curt. Gr. Etym. 133. Corssen, however, still refers digitus to root dik-, dico, deiknumi, as the pointer, indicator, Ausspr. 1, 380; cf. dico], a finger.Prop.:B.tot (cyathos bibimus), quot digiti sunt tibi in manu,
Plaut. Stich. 5, 4, 24; id. Most. 5, 1, 69; id. Mil. 2, 2, 47; 4, 2, 57 et saep.—The special designations: pollex, the thumb; index or salutaris, the forefinger; medius, also infamis and impudicus, the middle finger; minimo proximus or medicinalis, the ring-finger; minimus, the little finger, v. under those words.—Special connections:II.attingere aliquem digito (uno),
to touch one lightly, gently, Plaut. Pers. 5, 2, 15; Ter. Eun. 4, 6, 2 Ruhnk.; Licinius ap. Gell. 19, 9, 13; Cic. Tusc. 5, 19, 55; cf.with tangere,
Plaut. Rud. 3, 5, 30; id. Poen. 5, 5, 29:attingere aliquid extremis digitis (with primoribus labris gustare),
to touch lightly, to enjoy slightly, Cic. Cael. 12:attingere caelum digito,
to be exceedingly happy, id. Att. 2, 1, 7: colere summis digitis, to adore (to touch the offering or consecrated gift) with the tips of the fingers, Lact. 1, 20; 5, 19 fin.; cf. Ov. F. 2, 573:computare digitis,
to count on the fingers, to reckon up, Plaut. Mil. 2, 2, 51; Plin. 34, 8, 19, no. 29, § 88; cf.:numerare per digitos,
Ov. F. 3, 123:in digitis suis singulas partis causae constituere,
Cic. Div. in Caec. 14, 45.—Hence, venire ad digitos, to be reckoned, Plin. 2, 23, 21, § 87; and:si tuos digitos novi,
thy skill in reckoning, Cic. Att. 5, 21, 13; cf.also: digerere argumenta in digitos,
to count on the fingers, Quint. 11, 3, 114: concrepare digitos or digitis, to snap the fingers, as a signal of command, Petr. 27, 5; Plaut. Mil. 2, 2, 53; Cic. Off. 3, 19; v. concrepo; cf.also: digitus crepans,
Mart. 3, 82, 15:digitorum crepitus,
id. 14, 119:digitorum percussio,
Cic. Off. 3, 19, 78:intendere digitum ad aliquid,
to point the finger at any thing, Cic. de Or. 1, 46 fin.:liceri digito,
to hold up the finger in bidding at an auction, Cic. Verr. 2, 3, 11;for which also: tollere digitum,
id. ib. 2, 1, 54. The latter phrase also signifies, to raise the finger in token of submission, said of a combatant, Sid. Ep. 5, 7; cf. Mart. Spect. 29, 5;and Schol,
Pers. 5, 119:loqui digitis nutuque,
to talk by signs, Ov. Tr. 2, 453;different is: postquam fuerant digiti cum voce locuti,
i. e. playing as an accompaniment to singing, Tib. 3, 4, 41; cf.:ad digiti sonum,
id. 1, 2, 31; cf. also Lucr. 4, 587; 5, 1384:digito compesce labellum,
hold your tongue, Juv. 1, 160.—For the various modes of employing the fingers in oratorical delivery, cf. Quint. 1, 10, 35; 11, 3, 92 sq.; 103; 120 al.: monstrari digito, i. e. to be pointed out, to become distinguished, famous, Hor. C. 4, 3, 22; Pers. 1, 28;for which: demonstrari digito,
Tac. Or. 7 fin.; Cic. de Or. 2, 66, 266; id. Rep. 6, 24; Nep. Datam. 11, 5; Suet. Aug. 45.—Prov. phrases:nescit, quot digitos habeat in manu, of one who knows nothing at all,
Plaut. Pers. 2, 2, 5:in digitis hodie percoquam quod ceperit,
i. e. he has caught nothing, id. Rud. 4, 1, 11: ne digitum quidem porrigere, not to stretch out a finger, like the Gr. daktulon mê proteinai, ekteinai, for not to give one's self the least trouble, Cic. Fin. 3, 17, 57; cf.:exserere digitum,
Pers. 5, 119 Scal.;and in like manner: proferre digitum,
to move a finger, to make any exertion, Cic. Caecin. 25, 71:scalpere caput digito, of effeminate men fearful of disarranging their hair,
Juv. 9, 133; cf. Sen. Ep. 52 fin.; a habit of Pompey's, acc. to Calvus ap. Schol. Luc. 7, 726, and Sen. Contr. 3, 19; Amm. 17, 11. (Cf. Echtermeyer's Ueber Namen und symbolische Bedeutung der Finger bei den Griechen und Römern, Progr. d. Hall. Pädagogiums, v. 1835.)Transf.A.A toe (cf. Heb., Gr. daktulos, Fr. doigt), Lucr. 3, 527; Verg. A. 5, 426; Petr. 132, 14; Sen. Ep. 111; Quint. 2, 3, 8 et saep.; also of the toes of animals, Varr. R. R. 3, 9, 4; Col. 8, 2, 8; Plin. 10, 42, 59, § 119 al.—B.A small bough, a twig, Plin. 14, 1, 3, § 12; 17, 24, 37, § 224.—C.As a measure of length, an inch, the sixteenth part of a Roman foot (pes), Front. Aquaed. 24 sq.; Caes. B. G. 7, 73, 6; id. B. C. 2, 10, 4; Juv. 12, 59 al.: digiti primores, finger-ends, as a measure, Cato R. R. 21, 2;2.digitus transversus,
a fingerbreadth, id. ib. 45 fin.;48, 2.—Prov.: digitum transversum non discedere ab aliqua re,
not to swerve a finger's breadth, Cic. Ac. 2, 18, 58; cf.without transversum: nusquam ab argento digitum discedere,
id. Verr. 2, 4, 15;and ellipt.: ab honestissima sententia digitum nusquam,
id. Att. 7, 3, 11.Dĭgĭtus, i, m., a proper name; in plur.: Digiti Idaei = Daktuloi Idaioi, the priests of Cybele, Cic. N. D. 3, 16, 42; cf. Arn. 3, 41 and 43, and v. Dactylus. -
27 frons
1.frons (also anciently fruns; plur. frundes, Enn. Ann. 266 Vahl.; cf. Charis. p. 105 P.—Also in nom. fros or frus, Varr. ib.; Enn. v in the foll.; cf. Prisc. p. 554 P.; and FRONDIS, acc. to Serv. Verg. G. 2, 372), dis, f. [etym. dub.], a leafy branch, green bough, foliage.I.Lit. (class.; in sing. and plur.; syn. folium).(α).Sing.: populea frus, Enn. ap. Aus. Technop. (Edyll. 5) 158 sq. (id. Ann. v. 562 Vahl.):(β).ilignea, quernea,
Cato, R. R. 37, 2:in nemoribus, ubi virgulta et frons multa,
Varr. R. R. 2, 5, 11:bobus praestabit vilicus frondem,
Col. 11, 3, 101: alta frons decidit, Varr. ap. Non. 486, 13:ne caules allii in frondem luxurient,
Plin. 19, 6, 34, § 113:perenni frunde corona,
Lucr. 1, 119:nigrae feraci frondis in Algido,
Hor. C. 4, 4, 58:sine fronde,
Ov. Tr. 3, 10, 75:immaturam destringere,
Quint. 12, 6, 2.—Plur.: russescunt frundes, Enn. ap. Charis. p. 105 P. (Ann. v. 266 Vahl.):II.deserta via et inculta atque interclusa jam frondibus et virgultis relinquatur,
Cic. Cael. 18, 42:viminibus salices fecundi, frondibus ulmi,
Verg. G. 2, 446:frondibus teneris non adhibendam esse falcem,
Quint. 2, 4, 11:bovemque Disjunctum curas et strictis frondibus exples,
Hor. Ep. 1, 14, 28; id. C. 3, 18, 14.—Poet. transf., a garland made of leafy boughs, a garland of leaves, leafy chaplet: donec Alterutrum velox victoria fronde coronet, Hor. Ep. 1, 18, 64; so in sing., id. C. 4, 2, 36; id. Ep. 2, 1, 110:2.nos delubra deum festa velamus fronde,
Verg. A. 2, 249; 5, 661; Ov. M. 1, 449; 565; id. A. A. 1, 108.—In plur., Ov. F. 1, 711; 3, 482.frons, frontis, f. ( masc., Cato ap. Gell. 15, 9, 5; and ap. Fest. s. v. recto, p. 286, b, Müll.; Plaut. Mil. 2, 2, 46 Ritschl, N. cr.; id. ap. Non. 205, 4; Caecil. ap. Gell. 15, 9, 3; Vitr. 10, 17) [cf. Sanscr. brhū; Gr. ophrus; Germ. Braue; Engl. brow; v. Curt. Gr. Etym. p. 296], the forehead, brow, front (syn.: vultus, os, facies).I.Lit.:2.frons et aliis (animalibus), sed homini tantum tristitiae, hilaritatis, clementiae, severitatis index: in adsensu ejus supercilia homini et pariter et alterna mobilia,
Plin. 11, 37, 51, § 138:tanta erat gravitas in oculo, tanta contractio frontis, ut illo supercilio res publica, tamquam Atlante caelum, niti videretur,
Cic. Sest. 8, 19: frontem contrahere, to contract or knit the brows, id. Clu. 26, 72; Hor. S. 2, 2, 125;for which, adducere,
Sen. Ben. 1, 1:attrahere,
id. ib. 6, 7: remittere frontem, to smooth the brow, i. e. to cheer up, Plin. Ep. 2, 5, 5;for which: exporge frontem,
Ter. Ad. 5, 3, 53; cf.:primum ego te porrectiore fronte volo mecum loqui,
Plaut. Cas. 2, 4, 3:explicare,
Hor. C. 3, 29, 16;solvere,
Mart. 14, 183: ut frontem ferias, smitest thy forehead (as a sign of vexation), Cic. Att. 1, 1, 1; cf.:nulla perturbatio animi, nulla corporis, frons non percussa, non femur,
id. Brut. 80, 278:femur, pectus, frontem caedere,
Quint. 2, 12, 10:frontem sudario tergere,
id. 6, 3, 60;for which: siccare frontem sudario,
id. 11, 3, 148:capillos a fronte retroagere,
id. ib. 160:mediam ferro gemina inter tempora frontem Dividit,
Verg. A. 9, 750:quorundam capita per medium frontis et verticis mucrone distincta, in utrumque humerum pendebant,
Amm. 31, 7, 14:insignem tenui fronte Lycorida (a small forehead was regarded as a beauty by the ancients),
Hor. C. 1, 33, 5; cf. id. Ep. 1, 7, 26; Petr. 126; Mart. 4, 42, 9; Arn. 2, 72.—Of the forehead of animals:est bos cervi figura: cujus a media fronte, etc.,
Caes. B. G. 6, 26, 1:tauri torva fronte,
Plin. 8, 45, 70, § 181:equi,
Ov. Tr. 5, 9, 30:ovis,
id. F. 4, 102:cui (haedo) frons turgida cornibus Primis,
Hor. C. 3, 13, 4:(vitulus) Fronte curvatos imitatus ignes lunae,
id. ib. 4, 2, 57.—In plur., Lucr. 5, 1034. —The brow as a mirror of the feelings:3.non solum ex oratione, sed etiam ex vultu et oculis et fronte, ut aiunt, meum erga te amorem perspicere potuisses,
Cic. Att. 14, 13, B, 1; cf. Q. Cic. Petit. Cons. 11, 44; and:homines fronte et oratione magis, quam ipso beneficio reque capiuntur,
expression of countenance, id. ib. 12, 46:si verum tum, cum verissima fronte, dixerunt, nunc mentiuntur,
Cic. Rab. Post. 12, 35:haec ipsa fero equidem fronte et vultu bellissime, sed angor intimis sensibus,
id. Att. 5, 10, 3: frons, oculi, vultus persaepe mentiuntur;oratio vero saepissime,
id. Q. F. 1, 1, 5, § 15; cf.:oculi, supercilia, frons, vultus denique totus, qui sermo quidam tacitus mentis est, hic in fraudem homines impulit,
id. Pis. 1, 1; id. Fam. 1, 9, 17:fronte occultare sententiam,
id. Lael. 18, 65:tranquilla et serena,
id. Tusc. 3, 15, 31; cf.:reliquiae pristinae frontis,
id. Fam. 9, 10, 2:laeta,
Verg. A. 6, 862:sollicita,
Hor. C. 3, 29, 16:tristis,
Tib. 2, 3, 33:gravis,
Plin. Pan. 41, 3:humana, lenis, placida,
Sen. Ben. 2, 13:inverecunda,
Quint. 2, 4, 16:proterva,
Hor. C. 2, 5, 16:urbana (i. e. impudens),
id. Ep. 1, 9, 11:impudens, proterva, Aug. Op. imperf. c. Jul. 6, 21: impudentissima,
id. ib. 26; cf.:impudentia frontis,
Hier. adv. Rufin. 1, 7:fronte inverecunda nummos captare,
Val. Max. 8, 2, 2.—In plur.:si populo grata est tabella, quae frontes aperit hominum, mentes tegat,
Cic. Planc. 6, 16.—Prov.:B.frons occipitio prior est,
i. e. better work before the master's face than behind his back, Cato, R. R. 4; Plin. 18, 5, 6, § 31.—Transf1.The forepart of any thing, the front, façade, van (opp. tergum and latus):2.copias ante frontem castrorum struit,
Caes. B. C. 3, 37, 1:aedium,
Vitr. 3, 2:parietum,
id. 2, 8:januae,
Ov. F. 1, 135:scena,
Verg. G. 3, 24:(navium),
id. A. 5, 158:pontis,
Hirt. B. G. 8, 9, 4:collis ex utraque parte lateris dejectus habebat, et in frontem leniter fastigatus, etc.,
Caes. B. G. 2, 8; 7, 23: intervallum justum arborum quadrageni pedes in terga frontemque, in latera viceni, Plin. 17, 23, 35, § 202; cf. Quint. 1, 10, 43:octo cohortes in fronte constituit,
Sall. C. 59, 2:quatuor legionum aquilae per frontem,
Tac. H. 2, 89:una fronte contra hostem castra muniunt,
only in front, Caes. B. C. 1, 80, 2 Herz.:aequa fronte ad pugnam procedebat,
Liv. 36, 44, 1:nec tamen aequari frontes poterant, cum extenuando infirmam mediam aciem haberent,
id. 5, 38, 2:recta fronte concurrere hosti (opp. in dextrum cornu),
Curt. 4, 13 med.; cf.:directa fronte pugnandum est,
Quint. 5, 13, 11:veritus ne simul in frontem simul et latera suorum pugnaretur,
Tac. Agr. 35:transisse aestuaria pulchrum ac decorum in frontem (i. e. fronti),
for the front, the van, id. ib. 33: dextra fronte prima legio incessit, on the right front, i. e. on the right wing, id. H. 2, 24 fin.:laeva,
Claud. in Ruf. 2, 174; cf.:frons laevi cornu haec erat,
Curt. 4, 13 fin. — Poet. transf., of clouds:ut non tam concurrere nubes Frontibus adversis possint quam de latere ire,
Lucr. 6, 117;of a precipice: Fronte sub adversa scopulis pendentibus antrum,
Verg. A. 1, 166.—Esp. freq.: a fronte, in front, before (opp. a tergo and a latere):a tergo, a fronte, a lateribus tenebitur, si in Galliam venerit,
Cic. Phil. 3, 13, 32:a fronte atque ab utroque latere cratibus ac pluteis protegebat,
Caes. B. C. 1, 25 fin.:totis fere a fronte et ab sinistra parte nudatis castris,
id. B. G. 2, 23, 4. —The outer end of a book-roll or volume, Tib. 3, 1, 13; Ov. Tr. 1, 1, 11.—3.The circumference of a wheel, Vitr. 10, 4.—4.In measuring land = latitudo, the breadth:II.mille pedes in fronte, trecentos cippus in agrum Hic dabat,
Hor. S. 1, 8, 12; Inscr. Orell. 4558; 4560.—Trop.A.The outside, exterior, external quality, appearance (cf. species and facies;B.mostly post-Aug.): Pompeius Scauro studet: sed utrum fronte an mente, dubitatur,
Cic. Att. 4, 15, 7:plus habet in recessu, quam fronte promittat,
Quint. 1, 4, 2; 11, 1, 61; cf.:frons causae non satis honesta,
id. 4, 1, 42 Spald.:decipit Frons prima multos,
the first appearance, Phaedr. 4, 2, 6; cf.:dura primā fronte quaestio,
Quint. 7, 1, 56:ex prima statim fronte dijudicare imprudentium est,
id. 12, 7, 8.—The character or feelings expressed by the brow.1.Poet. in partic., shame:2.exclamet perisse Frontem de rebus,
Pers. 5, 104 (for which:clament periisse pudorem,
Hor. Ep. 2, 1, 80).— -
28 illatabilis
illātābĭlis ( inl-), e, adj. [in-latus], without breadth, a word formed by Gellius to express the Gr. aplatês, Gell. 1, 20, 9. -
29 inlatabilis
illātābĭlis ( inl-), e, adj. [in-latus], without breadth, a word formed by Gellius to express the Gr. aplatês, Gell. 1, 20, 9. -
30 jugerum
jūgĕrum, i (in sing. acc. to the second, in plur. mostly acc. to the third declension; gen. plur. always jugerum; cf. Lachm. in Rhein. Mus. 1845, pp. 609-612), n., an acre, or rather juger of land, measuring 28,800 square feet, or 240 feet in length by 120 in breadth (whereas the English acre measures 43,560 square feet):in Hispania ulteriore metiuntur jugis, in Campania versibus, apud nos in agro Romano ac Latino jugeris,
Varr. R. R. 1, 10:ex jugero decumano,
Cic. Verr. 2, 3, 47, § 113:is partes fecit in ripa, nescio quotenorum jugerum,
id. Att. 12, 33:donare clientem Jugeribus paucis,
Juv. 9, 60; 14, 163. -
31 later
lăter, ĕris, m. [Sanscr. root prath-, widen; prathas, breadth; Gr. platus, platos], a brick, tile.I.Lit.:II.nil mirum, vetus est maceria, lateres si veteres ruunt,
Plaut. Truc. 2, 2, 49 sqq.:in latere aut in caemento, ex quibus urbs effecta est,
Cic. Div. 2, 47, 98; cf.:paries crudo latere ac luto constructus,
Col. 9, 1, 2:contabulationem summam lateribus lutoque constraverunt,
Caes. B. C. 2, 9:lateres de terra ducere,
to make, Vitr. 2, 3, 1:lateres coquere,
to burn, id. 1, 5:sepimentum e lateribus coctilibus,
burnt bricks, Varr. R. R. 1, 14, 4.—Prov.: laterem lavare, to wash a brick, = plinthon plunein, i. e. to wash the color out of a brick, to labor in vain, Ter. Phorm. 1, 4, 8; but cf. Lucil. Sat. 9, 19.—Transf.: lateres aurei, argentei, bars, ingots, or wedges of gold, of silver, Plin. 33, 3, 17, § 56; Varr. ap. Non. 131, 15; 520, 17. -
32 latitia
lātĭtĭa, ae, f. [1. latus], breadth, width (late Lat.): fines in latitia breviores, Auct. Rei Agrar. p. 222 Goes.; opp. longitia, Inscr. ap. Marin. Iscriz. Alb. p. 119. -
33 latitudo
lātĭtūdo, ĭnis, f. [1. latus], breadth, width of any thing (class.).I.Lit.:B.in hac immensitate latitudinum, longitudinum, altitudinum,
Cic. N. D. 1, 20, 54:fossae,
Caes. B. G. 2, 12:castra amplius milibus passuum VIII. in latitudinem patebant,
id. ib. 2, 7 fin.:patere in latitudinem,
id. ib. 2, 8; Plin. 3 prooem. § 3; cf. Quint. 1, 10, 42; 11, 3, 141:vires umerorum et latitudines ad aratra extrahenda,
Cic. N. D. 2, 63, 159. —Transf., in gen., extent, size, compass:II.possessionum,
Cic. Agr. 2, 26, 67.—Trop. (very rare):verborum,
a broad pronunciation, Cic. de Or. 2, 22, 91: Platonica, richness or copiousness of expression, Plin. Ep. 1, 10, 5 (for the Gr. platutês tês hermê neias, called amplitudo Platonis, Cic. Or. 1, 5). -
34 laxatio
laxātĭo, ōnis, f. [id.], a widening, wide space, width, breadth (post-Aug.).I.Lit.:II.duorum digitorum laxatio,
Vitr. 4, 7, 4.—A relief, mitigation, Cael. Aur. Tard. 2, 1, 52 al. -
35 longus
longus, a, um, adj. [cf. langazô, longazô], long.I.Lit.A.In gen.:B.longo interjecto intervallo,
Cic. Off. 1, 9, 30:longissima epistula,
id. Att. 16, 11:Rhenus longo spatio citatus fertur,
Caes. B. G. 4, 9:proficisci longissimo agmine,
id. ib. 5, 31:stant longis annixi hastis,
Verg. A. 9, 229:umbilicus septem pedes longus,
Plin. 6, 34, 39, § 212:longa folia habet fere ad tres digitos,
id. 27, 12, 86, § 110:ferrum autem tres longum habebat pedes,
in length, Liv. 21, 8:scrobes faciemus tribus pedibus longas,
Pall. 2, 10: longa navis, a war-ship, manof-war, on account of its shape, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 11, 326 (Ann. v. 468 Vahl.); [p. 1077] Lentul. ap. Cic. Fam. 12, 15, 5: longus versus, the heroic hexameter, Enn. ap. Cic. Leg. 2, 27, 68; Diom. p. 493 P.; Isid. Orig. 1, 38:longa atque insignis honorum pagina,
Juv. 10, 57:sesquipede est quam tu longior,
taller, Plaut. Trin. 4, 2, 58:longus homo, i. q. longurio,
a tall fellow, long-shanks, Cat. 67, 47; so,Maura,
Juv. 10, 223: longa manus, a long, far-reaching, mighty hand:an nescis longas regibus esse manus,
Ov. H. 17, 166;on the contrary: attulimus longas in freta vestra manus,
unmutilated, uninjured, Prop. 3, 5, 14 (4, 6, 60).—In partic., far off, remote, distant, = longinquus (post-Aug. and very rare):C.remeans longis oris,
Sil. 6, 628:longa a domo militia,
Just. 18, 1: longas terras peragrare, Auct. Decl. Quint. 320.—Great, vast, spacious ( poet.):II.pontus,
Hor. C. 3, 3, 37; 3, 27, 43:Olympus,
Verg. G. 3, 223:classemque ex aethere longo prospexit,
id. A. 7, 288:caelum,
Ov. M. 6, 64.—Transf., of time, long, of long duration or continuance, tedious:A.in tam longa aetate,
Cic. de Sen. 19, 66:vita longior,
id. Tusc. 1, 39, 94:horae quibus exspectabam longae videbantur,
id. Att. 12, 5, 4:uno die longior mensis,
id. Verr. 2, 2, 52, § 129:longa interjecta mora,
Caes. B. C. 3, 69:post longum tempus,
Sen. Contr. 7, 17, 2; 9, 28, 12:per longum tempus,
Suet. Ner. 57:vita,
Liv. 2, 40, 6; 9, 17, 6:spatium (sc. temporis),
id. 9, 18, 10:error,
protracted, id. 5, 33:caedes,
id. 6, 8, 7:longi aliorum principatus,
Tac. H. 2, 55:longae pacis mala,
Juv. 6, 292:bellum,
Quint. 3, 8, 56:memoriam nostri longam efficere,
Sall. C. 1, 3:morbus,
Liv. 27, 23, 6; Cels. 3, 1, 1:longo tempore,
after a long interval, Verg. A. 3, 309; cf.:longo post tempore,
id. E. 1, 29:longa dies,
length of days, a long life, Juv. 10, 265:longa syllaba,
Cic. de Or. 3, 47, 183:littera,
id. Or. 48, 159:syllabae,
Quint. 9, 4, 36:vocalis,
id. 9, 4, 85:longae pretium virtutis,
Luc. 2, 258:longa Lethe,
id. 6, 769: in rebus apertissimis nimis longi sumus; Cic. Fin. 2, 27, 85:exordium nimis longum,
Auct. Her. 1, 7, 11:longior quam oportet sermo,
Quint. 8, 3, 53:nulla de morte hominis cunctatio longa est,
Juv. 6, 221:quantis longa senectus plena malis,
id. 10, 190; 14, 251.—Hence:longum est,
it would take long, it would be tedious, Cic. Verr. 2, 1, 60, § 156:longum est ea dicere, sed hoc breve dicam,
id. Sest. 5, 12: experire;non est longum,
id. Phil. 3, 2, 10:arcessere tormenta longum videbatur,
Tac. H. 3, 71. —Ellipt., without inf., Cic. N. D. 1, 8, 19: ne longum sit, ne longum faciam, not to be tedious, to speak briefly:ac, ne longum sit, Quirites, tabellas proferri jussimus,
id. Cat. 3, 5, 10:ac ne longum fiat, videte,
id. Leg. 2, 10, 24:ne longum faciam: dum tu quadrante lavatum Rex ibis,
Hor. S. 1, 3, 137: longius facere, to defer or put off any longer:nihil opus est exemplis id facere longius,
Cic. Fin. 5, 6, 16; id. Leg. 1, 7, 22: nihil est mihi longius, nothing makes time seem longer to me than, i. e. I am full of impatience, can hardly wait for:respondit, nihil sibi longius fuisse, quam ut me viderit,
id. Fam. 11, 27, 1; id. Verr. 2, 4, 18, § 39;but: nec mihi longius quicquam est quam videre hominum voltus,
nothing is more tedious, id. Rab. Post. 12, 35: in longum, long, for a long time:nec in longum dilata res,
Liv. 5, 16:in longum dilata conclusio,
drawn out tediously, Quint. 8, 2, 22:causando nostros in longum ducis amores,
Verg. E. 9, 56:otium ejus rei haud in longum paravit,
Tac. A. 3, 27; 11, 20:in longum sufficere,
id. H. 4, 22:odia in longum jaciens, ia. A. 1, 69: nec in longius consultans,
id. H. 2, 95: per longum, for a long time:per longum celata fames,
Sil. 2, 465: ex longo, for a long time back:collecta fatigat edendi Ex longo rabies,
Verg. A. 9, 64: longa spes, that looks far ahead, reaching far into futurity:vitae summa brevis spem nos vetat inchoare longam,
Hor. C. 1, 4, 15; Stat. Th. 1, 322.—Of persons, prolix, tedious:nolo esse longus,
Cic. N. D. 1, 36, 101:in verbis nimius et compositione nonnumquam longior,
Quint. 10, 1, 118:(testis) longus protrahi potest,
id. 5, 7, 26:longus spe ( = tardus et difficilis ad sperandum),
slow to hope, Hor. A. P. 172.— Hence, adv., in three forms.Form longē, long, in length.1.Lit., a long way off, far, far off, at a distance, Plaut. Rud. 4, 3, 95: ab eo oppido non longe fanum est Junonis, Cic. Verr. 2, 4, 46, § 103:2.longe absum, audio sero,
id. Fam. 2, 7, 1:quam longe est hinc in saltum Gallicanum,
id. Quint. 25, 79:longe mihi obviam processerunt,
id. Verr. 2, 2, 27, § 65: longe lateque collucere, in length and breadth, i. e. far and wide, everywhere, id. N D. 2, 15, 40:Di vim suam longe lateque dmundunt,
id. Div. 1, 36, 79:longe gradi,
to take long steps, Verg. A. 10, 572:Vercingetorix locum castris delegit ab Avarico longe millia passuum XVI.,
Caes. B. G. 7, 16:Rhenum non longe a mari transire,
id. ib. 4, 1, 1:tu autem abes longe gentium,
Cic. Att. 6, 3, 1; cf. id. Fam. 12, 22, 2.— Comp.:fontes longius a praesidiis aberant,
Caes. B. C. 3, 49, 5:longius non discedam,
Cic. Fam. 14, 2 fin.:longius meare,
Col. 9, 8, 9.—Trop.a.Of time, long, for a long period (but, acc. to some, not in positive; and the foll. passages are to be understood locally; v. Forbig. ad Verg. A. 5, 406; 10, 317):b.longe prospicere futuros casus,
Cic. Lael. 12, 40:stupet Dares, longeque recusat,
Verg. A. 5, 406:nec longe,
id. ib. 10, 317:quae venientia longe ante videris,
Cic. Tusc. 3, 14, 29.— Comp.:Varro vitam Naevii producit longius,
Cic. Brut. 15, 60:paulo longius tolerare,
Caes. B. G. 7, 71, 4:longius anno remanere,
id. ib. 4, 1, 7; Nep. Att. 2, 4; Sall. C. 29, 1.— Sup.: quamdudum in portum venis huc? Ep. Longissime, Plaut. Stich. 4, 1, 24:quid longissime meministi in patria tua,
id. Men. 5, 9, 52:quoad longissime potest mens mea respicere,
Cic. Arch. 1, 1.—Of speech, long, at length, diffusely:c.haec dixi longius quam instituta ratio postulabat,
Cic. Or. 48, 162:longius aliquid circumducere,
Quint. 10, 2, 17.—Longe esse, abesse.(α).To be far away, i. e. to be of no assistance, of no avail:(β).longe iis fraternum nomen populi Romani afuturum,
Caes. B. G. 1, 36:longe illi dea mater erit,
Verg. A. 12, 52:quam tibi nunc longe regnum dotale Creusae,
Ov. H. 12, 53:longe conjugia, ac longe Tyrios hymenaeos Inter Dardanias acies fore,
Sil. 17, 80; Petr. 58.—Longe esse ab aliqua re, to be far from, i. e. destitute of a thing:d.ut ab eloquentia longissime fuerint,
Quint. 8 prooem. § 3.—Widely, greatly, much, very much, by far; esp. with sup. and ( poet. and post-Aug. = multo) comp.:e.errat longe,
Ter. Ad. 1, 1, 40:longe ante videre,
Cic. Tusc. 3, 14; Liv. 1, 19, 12:longe melior,
Verg. A. 9, 556:minor,
Liv. 24, 28, 5:longe acrius,
Tac. A. 4, 40:praestantior,
Curt. 10, 3, 10; Suet. Calig. 5; Quint. 10, 1, 67:tumultuosior,
Vell. 2, 74:proelium longe magis prosperum,
id. 2, 51:longe omnium longissima est,
Plaut. Most. 8, 3, 8:longe nobilissimus,
Caes. B. G. 1, 2:longe doctissimus,
Hor. S. 1, 5, 3:longe plurimum ingenio valuisse videtur,
Cic. Brut. 14, 35:longe princeps,
id. Fam. 13, 13:longe praestare,
id. Brut. 64, 230:ceteris antecellere,
id. Verr. 2, 4, 53, § 118:anteponere alicui rei aliquid,
id. de Or. 1, 21, 98:dissentire,
id. Lael. 9, 32 init.:quod longe secus est,
id. ib. 9, 29 fin.:longe aliter se habet ac,
id. Ac. 2, 31, 101:longe dissimilis contentio,
id. Sull. 17, 49:longe ante alias specie insignis,
Liv. 1, 9:sciunt longe aliud esse virgines rapere, aliud pugnare cum viris,
id. 1, 12, 8:longe mihi alia mens est,
Sall. C. 52, 2:a quo mea longissime ratio... abhorrebat,
Cic. Verr. 2, 2, 4, § 10:longissime diversa ratio est,
id. Phil. 5, 18, 49:(istae facultates) longe sunt diversae,
id. de Or. 1, 49, 215:longe omnes multumque superare,
id. Verr. 2, 5, 44, § 115:longe et multum antecellere,
id. Mur. 13, 29.—Repeated:plurimum et longe longeque plurimum tribuere honestati,
Cic. Fin. 2, 21, 68:sed longe cunctis longeque potentior illa,
Ov. M. 4, 325; so Gell. 14, 1.—In post-class. Lat. = valde:* B. C.longe gravis,
Stat. Th. 10, 140:longe opulentus,
App. M. 1, p. 112, 1:par studiis aevique modis sed robore longe (sc. impar),
far from equal, Stat. Achill. 1, 176.—Form longum, long, a long while ( poet.):nimis longum loquor,
Plaut. Ep. 3, 2, 40:nimis diu et longam loquor,
id. Ps. 2, 3, 21:nec longum laetabere,
Verg. A. 10, 740; Ov. M. 5, 65:clamare,
Hor. A. P. 459; Juv. 6, 65; Stat. Th. 7, 300; 10, 467. -
36 novenarius
nŏvēnārĭus, a, um, adj. [novem], consisting of nine:numerus,
Varr. L. L. 9, § 86 Müll.:natura,
id. ib.; cf. Macr. Somn. Scip. 2, 2; Aus. Idyll. 11:sulcus,
three feet in breadth and three in depth, Plin. 17, 11, 15, § 77. -
37 palmaris
palmāris, e, adj. [1. palma].I.A hand's-breadth, or palm, in length, width, etc.:II. B.virgulae,
Varr. R. R. 1, 35:spatia,
Col. 8, 3; 11, 3:scrobes,
Pall. 3, 24:palmarem in minutiem contrahi,
Arn. 6, 204.—Trop., that merits the palm or prize, excellent (class.):statua,
Cic. Phil. 6, 5, 15:sententia,
id. N. D. 1, 8, 20: dea, the goddess of victory, because she is represented with a palm-branch, App. M. 2, p. 116, 2. -
38 palmipedalis
palmĭpĕdālis, e, adj. [palmipes], a foot and a palm in height, breadth, etc.:limen altum palmipedale,
Varr. R. R. 2, 4, 14:malleolus,
Col. 3, 19, 1:cardines,
Vitr. 10, 20. -
39 pedalis
I. II.In partic., of the size of a foot, of a foot, as a measure; a foot in length, breadth, thickness, etc.:sol mihi videtur quasi pedalis,
a foot in diameter, Cic. Ac. 2, 26, 82; cf. Sen. Q. N. 1, 3, 10:transtra ex pedalibus in latitudinem trabibus,
Caes. B. G. 3, 13:longitudo,
Col. 4, 7, 3:crassitudo,
Plin. 17, 8, 4, § 47:altitudo,
id. 20, 22, 91, § 247:spatium,
Col. 4, 16, 2:intervalla,
Plin. 21, 4, 10, § 21:sulcus,
id. 17, 20, 33, § 146.— Subst.: pĕdālis, is, f., a measure; in gen.:tuae praecisionis,
Vulg. Jer. 51, 13. -
40 pedaneus
I.Lit. (very rare):II.pedaneum super rudus inducimus,
a foot thick, Pall. 6, 11, 2:pedanei ramuli,
Sol. 2, 42.—Transf.A.Pedanei judices, petty judges that tried only trifling cases (so called because they had only a low seat and no tribunal), Dig. 3, 1, 1, § 6; so ib. 2, 7, 3; 48, 19, 38, § 10; Paul. Sent. 5, 28; cf. Ps.-Ascon. ad Cic. Div. in Caecil. 15.—B.Pedanei senatores, for pedarii senatores, Gell. 3, 18, 10.
См. также в других словарях:
breadth — [bredθ, bretθ] n [Date: 1500 1600; Origin: brede breadth (11 19 centuries) (from Old English brAdu, from brad; BROAD1) + th (as in length)] 1.) [U and C] the distance from one side of something to the other = ↑width →↑broad, depth ↑depth, length… … Dictionary of contemporary English
breadth — breadth; breadth·en; breadth·less; breadth·rid·er; breadth·ways; hand·breadth; breadth·wise; … English syllables
breadth — [ bredθ ] noun 1. ) count or uncount the distance from one side of an object to the other: WIDTH: 5 feet in breadth 2. ) uncount the fact that something includes a wide range of different things or ideas: The aim of these changes is to give the… … Usage of the words and phrases in modern English
Breadth — (br[e^]dth), n. [OE. brede, breede, whence later bredette, AS. br[=ae]du, fr. br[=a]d broad. See {Broad}, a.] [1913 Webster] 1. Distance from side to side of any surface or thing; measure across, or at right angles to the length; width. [1913… … The Collaborative International Dictionary of English
breadth — 1520s, alteration of brede breadth, from O.E. brædu breadth, width, extent, from bræd; probably by analogy with long/length … Etymology dictionary
breadth — [bredth] n. [ME bræde < OE brædu < brad,BROAD; th by analogy with LENGTH] 1. the distance from side to side of a thing; width 2. a piece of a given and regular width [a breadth of satin] 3. lack of narrowness or of restriction [true breadth … English World dictionary
breadth — [n1] width broadness, diameter, distance across, latitude, span, spread, wideness; concept 760 breadth [n2] extent amplitude, area, compass, comprehensiveness, dimension, expanse, extensiveness, fullness, gamut, greatness, inclusiveness,… … New thesaurus
breadth — ► NOUN 1) the distance or measurement from side to side of something. 2) wide range: breadth of experience. 3) dated a piece of cloth of standard or full width. ORIGIN obsolete brede, related to BROAD(Cf. ↑broadness) … English terms dictionary
breadth — index caliber (measurement), capacity (maximum), extent, gamut, purview, range Burton s Legal Thesaurus … Law dictionary
breadth — noun 1 distance between two sides of sth PREPOSITION ▪ in breadth ▪ The pool is 15 feet in breadth. PHRASES ▪ the length and breadth of sth ▪ He … Collocations dictionary
breadth — [[t]bre̱tθ, AM bre̱dθ[/t]] 1) N UNCOUNT: oft N of n The breadth of something is the distance between its two sides. The breadth of the whole camp was 400 paces. Syn: width 2) N UNCOUNT: oft N of n The breadth of something is its quality of… … English dictionary