-
1 Memoria in aeterna
-
2 aeternum
aeternus, a, um, adj. [contr. from aeviternus, Varr. L. L. 6, § 11 Müll., from aevum, with the termination -ternus as in sempiternus, hesternus], without beginning or end, eternal (sempiternus denotes what is perpetual, what exists as long as time endures, and keeps even pace with it; aeternus, the eternal, that which is raised above all time, and can be measured only by œons (aiônes, indefinite periods);I.for Tempus est pars quaedam aeternitatis,
Cic. Inv. 1, 27, 39. Thus the sublime thought, without beginning and end, is more vividly suggested by aeternus than by sempiternus, since the former has more direct reference to the long duration of the eternal, which has neither beginning nor end. Sempiternus is rather a mathematical, aeternus a metaphysical, designation of eternity, Doed. Syn. I. p. 3).Lit.A.Of the past and future, eternal:B.deus beatus et aeternus,
Cic. Fin. 2, 27, 88:nihil quod ortum sit, aeternum esse potest,
id. N. D. 1, 8:O Pater, o hominum rerumque aeterna Potestas,
Verg. A. 10, 18:di semper fuerunt, nati numquam sunt, siquidem aeterni sunt futuri,
Cic. N. D. 1, 32, 90:idem legis perpetuae et aeternae vim Jovem dicit esse,
id. ib. 1, 15, 40:nomen Domini Dei aeterni,
Vulg. Gen. 21, 33; ib. Rom. 16, 26:aeternum tempus,
Lucr. 1, 582:causae immutabiles eaeque aeternae,
Cic. Fat. 12, 48. —Of the future, everlasting, endless, immortal:C.natura animi... neque nata certe est et aeterna est,
Cic. Tusc. 1, 23:virorum bonorum mentes divinae mihi atque aeternae videntur esse,
id. Rab. 29:aeternam timuerunt noctem,
Verg. G. 1, 468:Quod semper movetur, aeternum est,
Cic. Tusc. 1, 23:Quidquid est illud quod sentit... caeleste et divinum ob eamque rem aeternum sit, necesse est,
id. ib. 1, 27:ut habeam vitam aeternam,
Vulg. Matt. 19, 16; ib. Joan. 3, 15; ib. Rom. 2, 7:in sanguine testamenti aeterni,
ib. Heb. 13, 20:tu Juppiter bonorum inimicos aeternis suppliciis vivos mortuosque mactabis,
Cic. Cat. 2, 13:ibunt in supplicium aeternum,
Vulg. Matt. 25, 46: [p. 64] aeternas poenas in morte timendumst, Lucr. 1, 111:mitti in ignem aeternum,
Vulg. Matt. 18, 8.—Of the past:D.ex aeterno tempore quaeque Nunc etiam superare necessest corpora rebus,
from eternity, Lucr. 1, 578:motum animorum nullo a principio, sed ex aeterno tempore intellegi convenire,
Cic. Fin. 1, 6.—Spec. of objects of nature, which the ancients regarded as stable and perpetual, everlasting, eternal: aeterna templa caeli, Poët. ap. Varr. L. L. 6, 11, p. 77 Müll.:II.aeternam lampada mundi,
Lucr. 5, 402:micant aeterni sidera mundi,
id. 5, 514:aeterna domus, i. e. caelum,
Cic. Rep. 6, 23:donec veniret desiderium collium aeternorum,
the everlasting hills, Vulg. Gen. 49, 26; ib. Ps. 75, 5; cf. ib. Ps. 103, 5.—Meton., of indef. long time.A.Of the future, lasting, enduring, everlasting, perpetual:B. III.aeterni parietes,
Plin. 35, 14, 49, § 172:dehinc spero aeternam inter nos gratiam fore,
Ter. Eun. 5, 2, 33:aeternus luctus,
Lucr. 3, 924:dolor,
id. 3, 1003:vulnus,
id. 2, 369; so Verg. A. 1, 36:aerumna,
Cic. Sen. 34:mala,
Verg. Cul. 130:bellum,
Cic. Cat. 4, 22:dedecus,
id. Font. 88:imperium,
id. Rab. 33; so Verg. A. 1, 230:versūs,
Lucr. 1, 121:ignis sacerdotis,
Cic. Font. 47:gloria,
id. Cat. 4, 21:laus,
id. Planc. 26:memoria,
id. Verr. 4, 69:non dubitat Lentulum aeternis tenebris vinculisque mandare,
id. Cat. 4, 10.—Comic.:spero me ob hunc nuntium aeternum adepturum cibum,
Plaut. Capt. 4, 1, 13. Esp. of Rome:aeterna urbs,
the Eternal City, Tib. 2, 5, 23; Ov. F. 3, 72; Cod. Th. 10, 16, 1; Symm. Ep. 3, 55; Inscr. Orell. 2, 1140.— Comp.: nec est ulli ligno aeternior natura. Plin. 14, 1, 2, § 9:aeterniora mala,
Lact. Epit. 9.—Adv. phrases.1. A.Lit., forever, everlastingly:B.et vivat in aeternum,
Vulg. Gen. 3, 22:hoc nomen mihi est in aeternum,
ib. Exod. 3, 15:Dominus in aeternum permanet,
ib. Psa. 9, 8:vivet in aeternum,
ib. Joan. 6, 52:Tu es sacerdos in aeternum,
ib. Heb. 5, 6:non habebit remissionem in aeternum,
ib. Marc. 3, 29.—Meton., of indef. long time, forever, always:2. A.urbs in aeternum condita,
Liv. 4, 4:leges in aeternum latae,
id. 34, 6:(proverbia) durant in aeternum,
Quint. 5, 11, 41:delatores non in praesens tantum, sed in aeternum repressisti,
Plin. Pan. 35:(famulos) possidebitis in aeternum,
Vulg. Lev. 25, 46:(servus) serviet tibi usque in aeternum,
ib. Deut. 15, 17:ut sceleris memoria maneat in aeternum,
Lact. 1, 11.—Lit., forever:B. C.sedet aeternumque sedebit Infelix Theseus,
Verg. A. 6, 617:ut aeternum illum reciperes,
Vulg. Phil. 15 (prob. here an adv.).—Of what is continually repeated, constantly, again and again (as in colloq. Engl., everlastingly, eternally):3.glaebaque versis Aeternum frangenda bidentibus,
Verg. G. 2, 400:ingens janitor Aeternum latrans (of Cerberus),
id. A. 6, 401.—aeternō, meton., of indef. long time, forever, perpetually:viret aeterno hunc fontem igneum contegens fraxinus,
Plin. 2, 107, 111, § 240:BVSTA TVTA AETERNO MANEANT,
Inscr. Orell. 4517. -
3 aeternus
aeternus, a, um, adj. [contr. from aeviternus, Varr. L. L. 6, § 11 Müll., from aevum, with the termination -ternus as in sempiternus, hesternus], without beginning or end, eternal (sempiternus denotes what is perpetual, what exists as long as time endures, and keeps even pace with it; aeternus, the eternal, that which is raised above all time, and can be measured only by œons (aiônes, indefinite periods);I.for Tempus est pars quaedam aeternitatis,
Cic. Inv. 1, 27, 39. Thus the sublime thought, without beginning and end, is more vividly suggested by aeternus than by sempiternus, since the former has more direct reference to the long duration of the eternal, which has neither beginning nor end. Sempiternus is rather a mathematical, aeternus a metaphysical, designation of eternity, Doed. Syn. I. p. 3).Lit.A.Of the past and future, eternal:B.deus beatus et aeternus,
Cic. Fin. 2, 27, 88:nihil quod ortum sit, aeternum esse potest,
id. N. D. 1, 8:O Pater, o hominum rerumque aeterna Potestas,
Verg. A. 10, 18:di semper fuerunt, nati numquam sunt, siquidem aeterni sunt futuri,
Cic. N. D. 1, 32, 90:idem legis perpetuae et aeternae vim Jovem dicit esse,
id. ib. 1, 15, 40:nomen Domini Dei aeterni,
Vulg. Gen. 21, 33; ib. Rom. 16, 26:aeternum tempus,
Lucr. 1, 582:causae immutabiles eaeque aeternae,
Cic. Fat. 12, 48. —Of the future, everlasting, endless, immortal:C.natura animi... neque nata certe est et aeterna est,
Cic. Tusc. 1, 23:virorum bonorum mentes divinae mihi atque aeternae videntur esse,
id. Rab. 29:aeternam timuerunt noctem,
Verg. G. 1, 468:Quod semper movetur, aeternum est,
Cic. Tusc. 1, 23:Quidquid est illud quod sentit... caeleste et divinum ob eamque rem aeternum sit, necesse est,
id. ib. 1, 27:ut habeam vitam aeternam,
Vulg. Matt. 19, 16; ib. Joan. 3, 15; ib. Rom. 2, 7:in sanguine testamenti aeterni,
ib. Heb. 13, 20:tu Juppiter bonorum inimicos aeternis suppliciis vivos mortuosque mactabis,
Cic. Cat. 2, 13:ibunt in supplicium aeternum,
Vulg. Matt. 25, 46: [p. 64] aeternas poenas in morte timendumst, Lucr. 1, 111:mitti in ignem aeternum,
Vulg. Matt. 18, 8.—Of the past:D.ex aeterno tempore quaeque Nunc etiam superare necessest corpora rebus,
from eternity, Lucr. 1, 578:motum animorum nullo a principio, sed ex aeterno tempore intellegi convenire,
Cic. Fin. 1, 6.—Spec. of objects of nature, which the ancients regarded as stable and perpetual, everlasting, eternal: aeterna templa caeli, Poët. ap. Varr. L. L. 6, 11, p. 77 Müll.:II.aeternam lampada mundi,
Lucr. 5, 402:micant aeterni sidera mundi,
id. 5, 514:aeterna domus, i. e. caelum,
Cic. Rep. 6, 23:donec veniret desiderium collium aeternorum,
the everlasting hills, Vulg. Gen. 49, 26; ib. Ps. 75, 5; cf. ib. Ps. 103, 5.—Meton., of indef. long time.A.Of the future, lasting, enduring, everlasting, perpetual:B. III.aeterni parietes,
Plin. 35, 14, 49, § 172:dehinc spero aeternam inter nos gratiam fore,
Ter. Eun. 5, 2, 33:aeternus luctus,
Lucr. 3, 924:dolor,
id. 3, 1003:vulnus,
id. 2, 369; so Verg. A. 1, 36:aerumna,
Cic. Sen. 34:mala,
Verg. Cul. 130:bellum,
Cic. Cat. 4, 22:dedecus,
id. Font. 88:imperium,
id. Rab. 33; so Verg. A. 1, 230:versūs,
Lucr. 1, 121:ignis sacerdotis,
Cic. Font. 47:gloria,
id. Cat. 4, 21:laus,
id. Planc. 26:memoria,
id. Verr. 4, 69:non dubitat Lentulum aeternis tenebris vinculisque mandare,
id. Cat. 4, 10.—Comic.:spero me ob hunc nuntium aeternum adepturum cibum,
Plaut. Capt. 4, 1, 13. Esp. of Rome:aeterna urbs,
the Eternal City, Tib. 2, 5, 23; Ov. F. 3, 72; Cod. Th. 10, 16, 1; Symm. Ep. 3, 55; Inscr. Orell. 2, 1140.— Comp.: nec est ulli ligno aeternior natura. Plin. 14, 1, 2, § 9:aeterniora mala,
Lact. Epit. 9.—Adv. phrases.1. A.Lit., forever, everlastingly:B.et vivat in aeternum,
Vulg. Gen. 3, 22:hoc nomen mihi est in aeternum,
ib. Exod. 3, 15:Dominus in aeternum permanet,
ib. Psa. 9, 8:vivet in aeternum,
ib. Joan. 6, 52:Tu es sacerdos in aeternum,
ib. Heb. 5, 6:non habebit remissionem in aeternum,
ib. Marc. 3, 29.—Meton., of indef. long time, forever, always:2. A.urbs in aeternum condita,
Liv. 4, 4:leges in aeternum latae,
id. 34, 6:(proverbia) durant in aeternum,
Quint. 5, 11, 41:delatores non in praesens tantum, sed in aeternum repressisti,
Plin. Pan. 35:(famulos) possidebitis in aeternum,
Vulg. Lev. 25, 46:(servus) serviet tibi usque in aeternum,
ib. Deut. 15, 17:ut sceleris memoria maneat in aeternum,
Lact. 1, 11.—Lit., forever:B. C.sedet aeternumque sedebit Infelix Theseus,
Verg. A. 6, 617:ut aeternum illum reciperes,
Vulg. Phil. 15 (prob. here an adv.).—Of what is continually repeated, constantly, again and again (as in colloq. Engl., everlastingly, eternally):3.glaebaque versis Aeternum frangenda bidentibus,
Verg. G. 2, 400:ingens janitor Aeternum latrans (of Cerberus),
id. A. 6, 401.—aeternō, meton., of indef. long time, forever, perpetually:viret aeterno hunc fontem igneum contegens fraxinus,
Plin. 2, 107, 111, § 240:BVSTA TVTA AETERNO MANEANT,
Inscr. Orell. 4517. -
4 in aeternum
aeternus, a, um, adj. [contr. from aeviternus, Varr. L. L. 6, § 11 Müll., from aevum, with the termination -ternus as in sempiternus, hesternus], without beginning or end, eternal (sempiternus denotes what is perpetual, what exists as long as time endures, and keeps even pace with it; aeternus, the eternal, that which is raised above all time, and can be measured only by œons (aiônes, indefinite periods);I.for Tempus est pars quaedam aeternitatis,
Cic. Inv. 1, 27, 39. Thus the sublime thought, without beginning and end, is more vividly suggested by aeternus than by sempiternus, since the former has more direct reference to the long duration of the eternal, which has neither beginning nor end. Sempiternus is rather a mathematical, aeternus a metaphysical, designation of eternity, Doed. Syn. I. p. 3).Lit.A.Of the past and future, eternal:B.deus beatus et aeternus,
Cic. Fin. 2, 27, 88:nihil quod ortum sit, aeternum esse potest,
id. N. D. 1, 8:O Pater, o hominum rerumque aeterna Potestas,
Verg. A. 10, 18:di semper fuerunt, nati numquam sunt, siquidem aeterni sunt futuri,
Cic. N. D. 1, 32, 90:idem legis perpetuae et aeternae vim Jovem dicit esse,
id. ib. 1, 15, 40:nomen Domini Dei aeterni,
Vulg. Gen. 21, 33; ib. Rom. 16, 26:aeternum tempus,
Lucr. 1, 582:causae immutabiles eaeque aeternae,
Cic. Fat. 12, 48. —Of the future, everlasting, endless, immortal:C.natura animi... neque nata certe est et aeterna est,
Cic. Tusc. 1, 23:virorum bonorum mentes divinae mihi atque aeternae videntur esse,
id. Rab. 29:aeternam timuerunt noctem,
Verg. G. 1, 468:Quod semper movetur, aeternum est,
Cic. Tusc. 1, 23:Quidquid est illud quod sentit... caeleste et divinum ob eamque rem aeternum sit, necesse est,
id. ib. 1, 27:ut habeam vitam aeternam,
Vulg. Matt. 19, 16; ib. Joan. 3, 15; ib. Rom. 2, 7:in sanguine testamenti aeterni,
ib. Heb. 13, 20:tu Juppiter bonorum inimicos aeternis suppliciis vivos mortuosque mactabis,
Cic. Cat. 2, 13:ibunt in supplicium aeternum,
Vulg. Matt. 25, 46: [p. 64] aeternas poenas in morte timendumst, Lucr. 1, 111:mitti in ignem aeternum,
Vulg. Matt. 18, 8.—Of the past:D.ex aeterno tempore quaeque Nunc etiam superare necessest corpora rebus,
from eternity, Lucr. 1, 578:motum animorum nullo a principio, sed ex aeterno tempore intellegi convenire,
Cic. Fin. 1, 6.—Spec. of objects of nature, which the ancients regarded as stable and perpetual, everlasting, eternal: aeterna templa caeli, Poët. ap. Varr. L. L. 6, 11, p. 77 Müll.:II.aeternam lampada mundi,
Lucr. 5, 402:micant aeterni sidera mundi,
id. 5, 514:aeterna domus, i. e. caelum,
Cic. Rep. 6, 23:donec veniret desiderium collium aeternorum,
the everlasting hills, Vulg. Gen. 49, 26; ib. Ps. 75, 5; cf. ib. Ps. 103, 5.—Meton., of indef. long time.A.Of the future, lasting, enduring, everlasting, perpetual:B. III.aeterni parietes,
Plin. 35, 14, 49, § 172:dehinc spero aeternam inter nos gratiam fore,
Ter. Eun. 5, 2, 33:aeternus luctus,
Lucr. 3, 924:dolor,
id. 3, 1003:vulnus,
id. 2, 369; so Verg. A. 1, 36:aerumna,
Cic. Sen. 34:mala,
Verg. Cul. 130:bellum,
Cic. Cat. 4, 22:dedecus,
id. Font. 88:imperium,
id. Rab. 33; so Verg. A. 1, 230:versūs,
Lucr. 1, 121:ignis sacerdotis,
Cic. Font. 47:gloria,
id. Cat. 4, 21:laus,
id. Planc. 26:memoria,
id. Verr. 4, 69:non dubitat Lentulum aeternis tenebris vinculisque mandare,
id. Cat. 4, 10.—Comic.:spero me ob hunc nuntium aeternum adepturum cibum,
Plaut. Capt. 4, 1, 13. Esp. of Rome:aeterna urbs,
the Eternal City, Tib. 2, 5, 23; Ov. F. 3, 72; Cod. Th. 10, 16, 1; Symm. Ep. 3, 55; Inscr. Orell. 2, 1140.— Comp.: nec est ulli ligno aeternior natura. Plin. 14, 1, 2, § 9:aeterniora mala,
Lact. Epit. 9.—Adv. phrases.1. A.Lit., forever, everlastingly:B.et vivat in aeternum,
Vulg. Gen. 3, 22:hoc nomen mihi est in aeternum,
ib. Exod. 3, 15:Dominus in aeternum permanet,
ib. Psa. 9, 8:vivet in aeternum,
ib. Joan. 6, 52:Tu es sacerdos in aeternum,
ib. Heb. 5, 6:non habebit remissionem in aeternum,
ib. Marc. 3, 29.—Meton., of indef. long time, forever, always:2. A.urbs in aeternum condita,
Liv. 4, 4:leges in aeternum latae,
id. 34, 6:(proverbia) durant in aeternum,
Quint. 5, 11, 41:delatores non in praesens tantum, sed in aeternum repressisti,
Plin. Pan. 35:(famulos) possidebitis in aeternum,
Vulg. Lev. 25, 46:(servus) serviet tibi usque in aeternum,
ib. Deut. 15, 17:ut sceleris memoria maneat in aeternum,
Lact. 1, 11.—Lit., forever:B. C.sedet aeternumque sedebit Infelix Theseus,
Verg. A. 6, 617:ut aeternum illum reciperes,
Vulg. Phil. 15 (prob. here an adv.).—Of what is continually repeated, constantly, again and again (as in colloq. Engl., everlastingly, eternally):3.glaebaque versis Aeternum frangenda bidentibus,
Verg. G. 2, 400:ingens janitor Aeternum latrans (of Cerberus),
id. A. 6, 401.—aeternō, meton., of indef. long time, forever, perpetually:viret aeterno hunc fontem igneum contegens fraxinus,
Plin. 2, 107, 111, § 240:BVSTA TVTA AETERNO MANEANT,
Inscr. Orell. 4517. -
5 aeternus
aeternus adj. [for * aeviternus], of an age, lasting, enduring, permanent, endless: inter nos gratia, T.: hostes, L.: sollicitudo, S.: vincula: audaciae monumentum: ignis, the vestal fire.—Of all time, everlasting, eternal, perpetual, immortal: deus: rerum Potestas, V.: mentes: supplicia: ignes, i. e. the heavenly bodies, V.: puer, Bacchus, O.: Te ex aeterno patientem mortis efficere, from immortal make mortal, O.: urbs, i. e. Rome, Tb. — Neut. as subst, perpetuity: urbs in aeternum condita, L. — Adverb.: aeternum salve, forever, V.: vivere, O.: latrans, perpetually, V.: servire, H.: aeterno, O.* * *aeterna -um, aeternior -or -us, aeternissimus -a -um ADJeternal/everlasting/imperishable; perpetual, w/out start/end -
6 auctōritās
auctōritās ātis, f [auctor], origination, production: eius (facti).—Power, authority, supremacy: in re p.: populi R.: legum dandarum: legatos cum auctoritate mittere, plenipotentiaries.—A deliberate judgment, conviction, opinion, decision, resolve, will: in orationibus auctoritates consignatas habere: omissis auctoritatibus, opinions aside: antiquorum: senatūs: senatūs vetus de Bacchanalibus, decree: respondit ex auctoritate senatūs consul, L.: legati ex auctoritate haec renuntiant (sc. senatūs), Cs.: ad ea patranda senatūs auctoritate adnitebatur, by decrees, S.: populi R.: censoria: collegii (pontificum), L.—Warrant, assurance, trustworthiness: in testimonio: somniorum: cum ad vanitatem accessit auctoritas.—Responsibility, accountability: quam ego defugiam auctoritatem consulatūs mei.—A voucher, security: cum publicis auctoritatibus convenire, credentials: auctoritates praescriptae, attesting signatures: auctoritates principum conligere, responsible names.— In law, a prescriptive title (to property), right by possession: usus et auctoritas fundi: adversus hostem aeterna: iure auctoritatis.—An example, model, precedent: omnium superiorum: alicuius auctoritatem sequi: totius Italiae auctoritatem sequi, Cs. — Counsel, advice, persuasion: omnium qui consulebantur: ut vostra auctoritas Meae auctoritati adiutrix sit, T.: quorum auctoritas apud plebem plurimum valeat, Cs.: quorum auctoritas pollebat, S.: auctoritate suā alqm commovere.—Of persons, influence, weight, dignity, reputation, authority: tanta in Mario fuit, ut, etc.: auctoritatem habere apud alqm: alcui auctoritatem addere, L.: facere, to create: in re militari, prestige, Cs.: a tantā auctoritate approbata, by a person so influential.—Of things, importance, significance, force, weight, power, worth, consequence: nullius (legis) apud te: in hominum fidelitate: huius auctoritatem loci attingere, dignity.* * *title (legal), ownership; right to authorize/sanction, power; decree, order; authority, influence; responsibility; prestige, reputation; opinion, judgment -
7 foedus
foedus eris, n [1 FID-], a league, treaty, compact, alliance: foedus facere: pacto iam foedere provinciarum: navem imperare ex foedere: Ambiorigem sibi foedere adiungunt, Cs.: societatem foedere confirmare: foedera, quibus inter se paciscerentur amicitias civitates, L.: Romanum, with the Romans, L.: rupta foedera, L.: turbare, V.: contra foedus facere: aequum, L.: iniquum, L.— A compact, covenant, agreement, stipulation, bargain: foedus fecerunt cum tribuno, ut, etc.: amorum turpissimorum foedera ferire: amicitiae, O.: foedere pacto Exercentur, by a fixed agreement, V.: thalami, i. e. marriage contract, O.: coniugiale, O.: non aequo foedere amare, i. e. without return, V.— A law (poet.): aeterna foedera certis Inposuit natura locis, V.: foedere certo Et premere et laxas dare habenas, V.: potentis Naturae, O.: Parcarum, O.* * *Ifoeda -um, foedior -or -us, foedissimus -a -um ADJfilthy, foul, disgusting, loathsome, beastly; disgraceful, vile, low, obsceneIItreaty, agreement, contract; league; alliance -
8 glōria
glōria ae, f [1 CLV-], glory, fame, renown, praise, honor: Labore alieno parta, T.: virtutem tamquam umbra sequitur: militaris: bello quaeritur gloria: sit in aeternā gloriā Marius: gloriā aeterni fierent, S.: interdum cumulatior redit, L.: militavi non sine gloriā, H.: Metello hodie est maximae gloriae: belli gloriam armis repperi, T.: nominis vestri: dicendi: velocis gloria plantae, Iu.: maiorum, S.: penes eosdem gloriae erant, i. e. a monopoly of glory, S.— Thirst for glory, ambition, vainglory, pride, vaunting, boasting, vanity: gloriā duci: studio et gloriā: gloriā elati, Cs.: ventosa, V.: vana, L.: generandi mellis, V.— Splendor, richness: ruris, V.— An ornament, pride: Lapithaeae gentis, Caeneu, O.: taurus pecoris, Tb.: armentis gloria frontis, i. e. fine horns, Ta.* * *glory, fame; ambition; renown; vainglory, boasting -
9 grātia
grātia ae, f [gratus], favor, esteem, regard, liking, love, friendship, partiality: aeterna inter nos, T.: falsam gratiam inire, curry favor, T.: gratiā florens hominum: Pompei gratiam mihi conciliari putare: cum inimico reditus in gratiam, reconciliation: fides reconciliatae gratiae: si suam gratiam Romani velint, Cs.: a bonis omnibus summam inire gratiam: apud regem inita, L.: cum populo R. in gratiā esse: istuc impetro cum gratiā, with a good grace, T.: summa inter suos, Cs.: fratrum geminorum, harmony, H.: male sarta, interrupted friendship, H.: quantum gratiā valent, Cs.: improba, partiality, Iu.: cum gratiā imperatoris, to the satisfaction of, L.: provincia multas bonas gratias attulit, tokens of favor.— Charm, beauty, loveliness: formae, O.: neque abest facundis gratia dictis, O.— A favor, kindness, courtesy, service, obligation: hanc gratiam ut sibi des, T.: petivit in loco gratiae, ut, etc.: Boccho delicti gratiam facit, forgives, S.: pugnaturi in gratiam ducis, to please, L.: data in praeteritam iudici gratiam, for the favor shown him on the trial, L.— Thanks, thankfulness, gratitude, acknowledgment: est dis gratia, cum ita est, I thank, T.: veteris stat gratia facti, V.: illi debetur a me gratia maior, H.: annonae levatae gratiam tulit, received, L.: dis gratia, thank heaven, T.: ac Syro nil gratiae, no thanks to, T.: mirificas tibi apud me gratias egit, expressed: ei gratias egimus, thanked him: et non neglexisse habeo gratiam, am grateful, T.: sibi gratias habere, L.: maximas vobis gratias et agere et habere: alqd in gratiam habere, take as a favor, S.: meritam dis inmortalibus gratiam honoribus persolvere, express.—A return, requital, recompense (for a favor): pro eo (beneficio) gratiam repetere, L.: Nec nulla est inaratae gratia terrae, V.: tulisse potius iniuriam, quam retulisse gratiam, requited: praeclaram populo R. refers gratiam: omnibus referendā gratiā satisfacere, by a recompense: referre gratiam aliam non posse, quam, etc., L.: ut pro tantis eorum in rem p. meritis gratiae referantur.—Person., usu. plur, the graces, three goddesses of loveliness, attendants of Venus (Aglaia, Euphrosyne, and Thalia), H.— Sing collect.: non illi Gratia lecto, O. —Fig., a cause, reason, ground, occasion, motive, sake.—Only abl., usu. after a gen, in favor, on account, for the sake, for: bestiae hominum gratiā generatae: Nuptiarum gratiā haec sunt facta, T.: negoti gratiā properare, S.: dolorum effugiendorum gratiā: placandi gratiā, S.: exempli gratiā, for instance: verbi gratiā: eā gratiā Simulavi, ut, etc., for that reason, T.: id eā gratiā eveniebat, quod, etc., S.: quā gratiā Te arcessi iussi, ausculta, for what purpose, T.: Excludor, ille recipitur, quā gratiā? why? T.—Of persons, a favorite: ut unus gratia nostra fores, O.* * *porularity/esteem/credit (w/bona); unpopularity (w/mala); partiality/favoritism; favor/goodwill/kindness/friendship; influence; gratitude; thanks (pl.); Graces -
10 habeō
habeō uī (old perf subj. habessit for habuerit, C.), itus, ēre [HAB-], to have, hold, support, carry, wear: arma: anulum: arma hic paries habebit, H.: coronam in capite: soccos et pallium: catenas: Faenum in cornu, H.: aquilam in exercitu, S.— To have, hold, contain: quod (fanum) habebat auri: non me Tartara habent, V.: quem quae sint habitura deorum Concilia, etc., V.: Quae regio Anchisen habet? V.: quod habet lex in se: suam (nutricem) cinis ater habebat, V.— To have, hold, occupy, inhabit: urbem, S.: arcem: quā Poeni haberent (sc. castra), L.: Hostis habet muros, V. —Of relation or association, to have: in matrimonio Caesenniam: eos in loco patrui: uxores: patrem: (legionem) secum, Cs.: apīs in iubā: mecum scribas: quibus vendant, habere, Cs.: conlegam in praeturā Sophoclem: civitates stipendiarias, Cs.: cognitum Scaevolam: inimicos civīs: duos amicissimos: eum nuptiis adligatum: quem pro quaestore habuit.— To have, be furnished with: voltum bonum, S.: pedes quinque: Angustos aditūs, V.: manicas, V.— To have, hold, keep, retain, detain: haec cum illis sunt habenda (opp. mittenda), T.: si quod accepit habet: Bibulum in obsidione, Cs.: in liberis custodiis haberi, S.: in vinculis habendi, S.: mare in potestate, Cs.: in custodiam habitus, lodged, L.: ordines, preserve, S.: alios in eā fortunā, ut, etc., L.: exercitus sine inperio habitus, S.: Marium post principia, station, S.: Loricam Donat habere viro, gives to keep, V.: inclusum senatum.—Of ownership or enjoyment, to have, own, possess, be master of: agros: Epicratis bona omnia: in Italiā fundum: quod non desit, H.: (divitias) honeste, enjoy, S.: (leges) in monumentis habemus, i. e. are extant: sibi hereditatem: illam suas res sibi habere iussit (the formula of divorcing a wife): in vestrā amicitiā divitias, S.: nos Amaryllis habet, has my love, V.: habeo, non habeor a Laide: habet in nummis, in praediis, is rich: ad habendum nihil satis esse: amor habendi, V.: Unde habeas, quaerit nemo, sed oportet habere, Iu.— To have, get, receive, obtain: a me vitam, fortunas: imperium a populo R.: habeat hoc praemi tua indignitas: granum ex provinciā: plus dapis, H.: Partem opere in tanto, a place, V.: graviter ferit atque ita fatur, Hoc habet, it reaches him, V.: certe captus est, habet! (i. e. volneratus est) T.— To find oneself, be, feel, be situated, be off, come off: se non graviter: bene habemus nos: praeclare se res habebat: quo pacto se habeat provincia: bene habent tibi principia, T.: bene habet, it is well: atqui Sic habet, H.: credin te inpune habiturum? escape punishment, T.: virtus aeterna habetur, abides, S.— To make, render: uti eos manifestos habeant, S.: pascua publica infesta, L.—With P. perf. pass., periphrast. for perf act.: vectigalia redempta, has brought in and holds, Cs.: domitas libidines: quae conlecta habent Stoici: de Caesare satis dictum: pericula consueta, S.: neque ea res falsum me habuit, S.: edita facinora, L.— To treat, use, handle: duriter se, T.: equitatu agmen adversariorum male, Cs.: exercitum luxuriose, S.: eos non pro vanis hostibus, sed liberaliter, S.: saucii maiore curā habiti, L.— To hold, direct, turn, keep: iter hac, T.: iter ad legiones, Cs.— To hold, pronounce, deliver, utter, make: orationem de ratione censoriā: contionem ad urbem: post habitam contionem: gratulationibus habendis celebramur: quae (querelae) apud me de illo habebantur: verba.— To hold, convene, conduct, cause to take place: comitia haberi siturus: senatum, Cs.: censum: Consilium summis de rebus, V.— To hold, govern, administer, manage, wield: rem p., S.: qui cultus habendo Sit pecori, V.: animus habet cuncta, neque ipse habetur, S.: aptat habendo Ensem, V.—Of rank or position, to hold, take, occupy: priores partīs Apud me, T.: Statum de tribus secundarium.—Fig., to have, have in mind, entertain, cherish, experience, exhibit, be actuated by: si quid consili Habet, T.: alienum animum a causā: tantum animi ad audaciam: plus animi quam consili: amorem in rem p.: in consilio fidem: gratiam, gratias habere; see gratia.— To have, have in mind, mean, wish, be able: haec habebam fere, quae te scire vellem, this was in substance what, etc.: haec habui de amicitiā quae dicerem: quod huic responderet, non habebat: haec fere dicere habui de, etc.: illud adfirmare pro certo habeo, L.—Prov.: quā digitum proferat non habet.—With P. fut. pass., to have, be bound: utrumne de furto dicendum habeas, Ta.: si nunc primum statuendum haberemus, Ta. — To have, have in mind, know, be acquainted with, be informed of: regis matrem habemus, ignoramus patrem: habes consilia nostra, such are: In memoriā habeo, I remember, T.: age, si quid habes, V.—With in animo, to have in mind, purpose, intend, be inclined: rogavi, ut diceret quid haberet in animo: istum exheredare in animo habebat: hoc (flumen) transire, Cs.: bello eum adiuvare, L. — To have in mind, hold, think, believe, esteem, regard, look upon: neque vos neque deos in animo, S.: haec habitast soror, T.: alquos magno in honore, Cs.: Iunium (mensem) in metu, be afraid of: omnīs uno ordine Achivos, all alike, V.: hi numero inpiorum habentur, Cs.: quem nefas habent nominare: deos aeternos: habitus non futtilis auctor, V.: cum esset habendus rex: non nauci augurem: cuius auctoritas magni haberetur, Cs.: id pro non dicto habendum, L.: sic habeto, non esse, etc.: non necesse habeo dicere: eam rem habuit religioni, a matter of conscience: ludibrio haberi, T.: duritiam voluptati, regard as pleasure, S.— To have, have received, have acquired, have made, have incurred: a me beneficia, Cs.: tantos progressūs in Stoicis.—With satis, to have enough, be content, be satisfied: sat habeo, T.: a me satis habent, tamen plus habebunt: non satis habitum est, quaeri, etc.— To have, be characterized by, exercise, practise: salem, T.: habet hoc virtus, ut, etc., this is characteristic of merit: locus nihil habet religionis: celerem motum, Cs.: neque modum neque modestiam, S.: silentium haberi iussit, observed, S.: habebat hoc Caesar, quem cognorat, etc., this was Caesar's way: ornamenta dicendi.— To have, involve, bring, render, occasion, produce, excite: primus adventus equitatūs habuit interitum: habet amoenitas ipsa inlecebras: latrocinia nullam habent infamiam, Cs.— To hold, keep, occupy, engage, busy, exercise, inspire: hoc male habet virum, vexes, T.: animalia somnus habebat, V.: sollicitum te habebat cogitatio periculi: Qui (metus) maior absentīs habet, H.— To take, accept, bear, endure: eas (iniurias) gravius aequo, S.: aegre filium id ausum, L.— To keep, reserve, conceal: Non clam me haberet quod, etc., T.: secreto hoc audi, tecum habeto.— To keep, spend, pass: adulescentiam, S.: aetatem procul a re p., S.—With rem, to have to do, be intimate: quocum uno rem habebam, T.* * *habere, habui, habitus Vhave, hold, consider, think, reason; manage, keep; spend/pass (time) -
11 lūx
lūx lūcis, f [LVC-], light, brightness: solis ac lychnorum: Stella facem ducens multā cum luce, V.: auctor Lucis (i. e. Sol), O.: siderea, heavenly, O.: donec lux occidat, till sunset, Iu.— The light of day, daylight, day: usque ad lucem vigilare, T.: lux ubi adventabat, S.: ante lucem: primā luce, at dawn, Cs.: luce sub ipsā, at the point of day, V.: Dormiet in lucem, till day is advanced, H.: luce reversā, Iu.: luce occidi, in open day: luci adgredi.— Plur, the heavenly bodies: Illae, quae fulgent luces.— A day: centesima lux est haec ab interitu P. Clodi: longiore luce opus est, L.: anxia nocte, Anxia luce gemit, O.: Natali die mihi dulcior haec lux, Iu.: vocat lux ultima victos, i. e. death, V.: aestiva, summer, V.: brumalis, winter, O.— Life: me reducem in lucem facere, T.: corpora luce carentum, i. e. of the dead, V.: simul atque editi in lucem sumus: aeterna, O.— An eye, the eyesight: damnum lucis ademptae, O.— A light: O lux Dardaniae, i. e. Hector, V.: Luce nihil gestum, nihil est Diomede remoto, O.—Fig., the sight of men, public view, the public, the world: in luce atque in oculis civium magnus: forensi luce carere: res occultissimas in lucem proferre. — Light, encouragement, help, succor: lux quaedam videbatur oblata, regno sublato: lucem adferre rei p.: Lucem redde patriae, H.— A light, ornament: urbs, lux orbis terrarum.— Light, illustration, elucidation: historia lux veritatis.— That which enlightens, source of illumination: ratio quasi quaedam lux vitae.* * *light, daylight, light of day; life; world; day -
12 nox
nox noctis, f [1 NEC-], night: umbra terrae soli officiens noctem efficit: nocte et die concoqui, in twenty-four hours: dinumerationes noctium ac dierum: omni nocte dieque, Iu.: primā nocte, at nightfall, Cs.: de nocte, by night: multā de nocte, late at night: multā nocte: ad multam noctem, Cs.: intempestā nocte, S.: nox proelium diremit, S.: sub noctem naves solvit, Cs.: Conari noctīsque et dies, T.: noctes et dies urgeri, night and day: concubiā nocte: nec discernatur, interdiu nocte, pugnent, by night, L.: O noctes cenaeque deum! i. e. glorious late suppers, H.: omnis et insanā semita nocte sonat, a revelling by night, Pr. — A dream: pectore noctem Accipit, V.— Death: omnīs una manet nox, H.: aeterna, V.— Darkness, obscurity, gloom of tempest: quae quasi noctem quandam rebus offunderet: imber Noctem hiememque ferens, V.— Blindness: Perpetua, O.— Person., the goddess of Night, sister of Erebus, C., V., O.—Fig., darkness, confusion: in hanc rei p. noctem incidisse.— Mental darkness, ignorance: quantum mortalia pectora caecae Noctis habent, O.— Obscurity, unintelligibility: mei versūs aliquantum noctis habebunt, O.* * *prima nocte -- early in the night; multa nocte -- late at night
-
13 posteritās
posteritās ātis, f [posterus], the future, future time, futurity, after-ages: posteritatis otio consulere: habeat rationem posteritatis, Cs.— After-generations, posterity: sperare, Scipionis et Laeli amicitiam notam posteritati fore: sera, late posterity, O.: aeterna, O.: posteritati servire, posthumous fame.—Of animals, offspring: Hirpini, Iu.* * *future time; posterity -
14 potestās
potestās ātis, f [potis].—Of persons, ability, power, capacity, force: in se potestatem habere tantae astutiae, such a power of craftiness, T.: aut potestas defuit aut facultas.—Of things, efficacy, force, virtue: potestates herbarum, V.— A power of choice, control, determination: vitae necisque, S.: beneficiorum tribuendorum: quasi non ea potestas sit tua, ut facias, T.: non esse in nostrā potestate, quin illa eveniant: esse in senatūs populique R. potestate: familiam in potestate habere, keep in slavery, L.: esse in suā potestate, one's own master, N.: eā de re ius ac potestas, jurisdiction and authority, L.— Self-control, self-command: qui exisse ex potestate dicuntur... quia non sunt in potestate mentis.— Sovereignty, public authority, sway, power, dominion, rule, empire: ut imperandi ius potestatemque habeat, legal and military supremacy: Thessaliam in potestatem Thebanorum redigere, N.— Magisterial power, authority, office, magistracy: praetoria: ut bonā ratione emerit, nihil pro potestate, i. e. by official pressure: ita potestatem gerere, ut, etc., so to administer the office.—Power, ability, possibility, opportunity: liberius vivendi, T.: quotiens mihi certorum hominum potestas erit, whenever I find men on whom I can rely: si quid dicere vellet, feci potestatem, i. e. accorded permission: quae potestas si mihi saepius fiet, utar, shall present itself: ut respondendi tibi potestatem faciam: omnium mihi litterarum fieri potestatem oportere, must be allowed access to: potestatem sui facere, allow themselves to be spoken to: facere omnibus conveniendi sui potestatem, admit to an audience: decernendi potestatem Pompeio fecit, an opportunity for a decisive engagement, Cs.: sui potestatem facere, opportunity to fight, Cs.: potestas, virtutem vestram ostendere, L.: Non fugis, dum praecipitare potestas, V.— A person in office, public officer, magistrate, ruler: ab aliquā potestate legitimā evocatus, by some lawful authority: imperia et potestates, military and civil officers: mavis Fidenarum esse potestas, Iu.: hominum rerumque aeterna, i. e. Jupiter, V.* * *power, rule, force; strength, ability; chance, opportunity -
15 vēritās
vēritās ātis, f [verus], truth, truthfulness, verity, reality: suscipe causam veritatis: certe apud te veritas valebit.—Sincerity, straightforwardness, candor: veritatis cultores, fraudis inimici: veritas odium parit, sincerity, T.: in omni re vincit imitationem veritas.—Truth, rectitude, integrity, uprightness: in tuam fidem, veritatem, misericordiam confugit: sint veritatis et virtutis magistri.—Reality, life, nature, fact: ut (signa) imitentur veritatem: oratores sunt veritatis ipsius actores: exploranda est veritas, Ph.: ut, quicquid accidat, id ex aeternā veritate fluxisse dicatis.— Etymology: consule veritatem.* * *truth, honesty -
16 auctoritas
auctōrĭtas (not autōr- nor authōr-), ātis, f. [auctor], acc. to the different signiff. of that word,I.In gen., a producing, production, invention, cause (very rare;II.syn.: auctoramentum, sententia, judicium, consilium, vis, pondus, favor, gratia): quod si exquiratur usque ab stirpe auctoritas (sc. rumoris),
originator, inventor, Plaut. Trin. 1, 2, 180:ejus facti qui sint principes et inventores, qui denique auctoritatis ejus et inventionis comprobatores,
Cic. Inv. 1, 28, 43:utrum poëtae Stoicos depravārint, an Stoici poëtis dederint auctoritatem, non facile dixerim,
id. N. D. 3, 38, 91.—Esp.,A.A view, opinion, judgment:B.errat vehementer, si quis in orationibus nostris auctoritates nostras consignatas se habere arbitratur,
Cic. Clu. 50, 139:reliquum est, ut de Q. Catuli auctoritate et sententiā dicendum esse videatur,
id. Imp. Pomp. 20; 22:Mihi quidem ex animo eximi non potest, esse deos, id tamen ipsum, quod mihi persuasum est auctoritate majorum, cur ita sit, nihil tu me doces,
id. N. D. 3, 3, 7:plus apud me antiquorum auctoritas valet,
id. Lael. 4, 13.—Counsel, advice, persuasion, encouragement to something (esp. if made with energy and sustained by the authority and influence of the counsellor; cf.C.auctor, I. C.): auctoritatem defugere,
Plaut. Poen. 1, 1, 19:Jubeo, cogo atque impero. Numquam defugiam auctoritatem,
Ter. Eun. 2, 3, 99 Ruhnk.: attende jam, Torquate, quam ego defugiam auctoritatem consulatūs mei, how little pleased (ironically) I am that the occurrences of my consulship are ascribed to my exertions, my influence, Cic. Sull. 11, 33:cujus (Reguli) cum valuisset auctoritas, captivi retenti sunt,
id. Off. 3, 27, 100:jure, legibus, auctoritate omnium, qui consulebantur, testamentum fecerat,
id. Verr. 2, 1, 42:ejus (Sexti) mihi vivit auctoritas,
id. Att. 10, 1, 1:his rebus adducti et auctoritate Orgetorigis permoti etc.,
Caes. B. G. 1, 3: ut per auctoritatem earum civitatium suae preces nuper repudiatae faciliorem aditum ad senatum haberent, i. e. agentibus, intervenientibus, Liv. 38, 3 al.—Also consolatory exhortation, consolation, comfort:his autem litteris animum tuum...amicissimi hominis auctoritate confirmandum etiam atque etiam puto,
Cic. Fam. 6, 6, 2.—Will, pleasure, decision, bidding, command, precept, decree:2.si ad verba rem deflectere velimus, consilium autem eorum, qui scripserunt, et rationem et auctoritatem relinquamus?
Cic. Caecin. 18, 51:verba servire hominum consiliis et auctoritatibus,
id. ib. 18, 52:legio auctoritatem Caesaris persecuta est,
id. Phil. 3, 3:nisi legiones ad Caesaris auctoritatem se contulissent,
under his command, guidance, id. Fam. 10, 28 fin. —Hence,Esp., in political lang., t. t.a.Senatūs auctoritas,(α).The will of the senate:(β).agrum Picenum contra senatūs auctoritatem dividere,
Cic. Sen. 4, 11.—More freq.,A decree of the senate, = Senatūs consultum:b.Senatūs vetus auctoritas de Bacchanalibus,
Cic. Leg. 2, 15, 37:sine senatūs auctoritate foedus facere,
id. Off. 3, 30, 109:Senatūs auctoritas gravissima intercessit,
id. Fam. 1, 2 fin.:responditque ita ex auctoritate senatūs consul,
Liv. 7, 31:imperio non populi jussu, non ex auctoritate patrum dato,
id. 26, 2:Neminem exulum nisi ex Senatūs auctoritate restituit,
Suet. Claud. 12:citra senatūs populique auctoritatem,
id. Caes. 28 al. —Hence the superscription to the decrees of the Senate:SENATVS. CONSVLTI. AVCTORITAS., abbrev., S. C. A.,
Cic. Fam. 8, 8.—Sometimes between senatūs auctoritas and senatūs consultum this distinction is to be made, that the former designates a decision of the senate, invalidated by the protestation of the tribune of the people or by the people themselves;the latter, one that is passed without opposition,
Cic. Fam. 8, 8; Liv. 4, 57.—Auctoritas populi, the popular will or decision:c.isti principes et sibi et ceteris populi universi auctoritati parendum esse fateantur,
Cic. Imp. Pomp. 22; so,publica,
Vell. 2, 62, 3; Dig. 1, 2, 2, § 4.—Auctoritas collegii (pontificum), Liv. 34, 44; cf. Cic. Leg. 2, 19 and 21.—D.Liberty, ability, power, authority to do according to one's pleasure:E.qui habet imperium a populo Romano auctoritatem legum dandarum ab senatu,
Cic. Verr. 2, 2, 49:Verres tantum sibi auctoritatis in re publicā suscepit, ut, etc.,
id. ib. 2, 5, 58: Invita in hoc loco versatur oratio;videtur enim auctoritatem adferre peccandi,
id. N. D. 3, 35, 85:Senatūs faciem secum attulerat auctoritatemque populi Romani,
id. Phil. 8, 8.—Might, power, authority, reputation, dignity, influence, weight (very freq.):F.ut vostra auctoritas Meae auctoritati fautrix adjutrixque sit, Ter. Hec. prol. alt. 40: aequitate causae et auctoritate suā aliquem commovere,
Cic. Verr. 2, 1, 48:id maximā auctoritate philosophi adfirmant,
id. Off. 3, 29, 105:Digna est memoriā Q. Catuli cum auctoritas tum verecundia,
Vell. 2, 32:optimatium auctoritatem deminuere,
Suet. Caes. 11; so,auctoritatem habere,
Cic. Phil. 11, 10 fin.; id. Sen. 17, 60:adripere,
id. ib. 18, 62; id. N. D. 3, 35, 85:facere,
to procure, obtain, id. Imp. Pomp. 15: Grandis auctoritatis es et bene regis regnum Israël, * Vulg. 3 Reg. 21, 7:imminuere,
Cic. de Or. 2, 37 fin.:levare,
id. Ac. 2, 22, 69:fructus capere auctoritatis,
id. Sen. 18, 62:Quae sunt voluptates corporis cum auctoritatis praemiis comparandae?
id. ib. 18, 64 et saep. — Transf. to things, importance, significance, weight, power, worth, value, estimation:bos in pecuariā maximā debet esse auctoritate,
Varr. R. R. 2, 5:sunt certa legum verba... quo plus auctoritatis habeant, paulo antiquiora,
more weight, force, Cic. Leg. 2, 7, 18:totius hujusce rei quae sit vis, quae auctoritas, quod pondus, ignorant,
id. Fl. 4:utilitatis species falsa ab honestatis auctoritate superata est,
id. Off. 3, 30, 109: cum antea per aetatem nondum hujus auctoritatem loci attingere auderem, of this honorable place, i. e. the rostra, id. Imp. Pomp 1:bibliothecas omnium philosophorum mihi videtur XII. tabularum libellus auctoritatis pondere superare,
id. de Or. 1, 44, 195; id. Fam. 1, 7; Dolab. ap. Cic. ib. 9, 9 fin.:auctoritas praecipua lupo (pisci),
Plin. 9, 17, 28, § 61: Post eum (Maecenatum) interiit auctoritas sapori (pullorum [p. 200] asinorum), id. 8, 43, 68, § 170 Jan:unguentorum,
id. 13, 1, 2, § 4:auctoritas dignitasque formae,
Suet. Claud. 30.—Also of feigned, assumed authority:nec cognovi quemquam, qui majore auctoritate nihil diceret,
that said nothing with a greater air of authority, Cic. Div. 2, 67, 139.—An example, pattern, model:G.omnium superiorum auctoritatem repudiare,
Cic. Verr. 2, 3, 19:memoriā digna juventuti rei publicae capessendae auctoritas disciplinaque,
id. Sest. 6, 14:valuit auctoritas,
id. Tusc. 2, 22, 53; so id. Verr. 2, 3, 93; 2, 5, 32:tu is es qui in disputando non tuum judicium sequare, sed auctoritati aliorum pareas,
id. Leg. 1, 13, 36; id. Rosc. Am. 6, 16 al.—A warrant, security for establishing a fact, assertion, etc., credibility:2.cum ea (justitia) sine prudentiā satis habeat auctoritatis,
Cic. Off. 2, 9, 34:desinant putare, auctoritatem esse in eo testimonio, cujus auctor inventus est nemo,
id. Fl. 22, 53:Quid vero habet auctoritatis furor iste, quem divinum vocatis?
id. Div. 2, 54, 110:tollitur omnis auctoritas somniorum,
id. ib. 2, 59, 123:cum ad vanitatem accessit auctoritas,
id. Lael. 25, 94.—Meton., the things which serve for the verification or establishment of a fact.a.A record, document:b.videt legationes, cum publicis auctoritatibus convenisse,
Cic. Verr. 1, 3, 7:nihil putas valere in judiciis civitatum auctoritates ac litteras,
id. ib. 2, 3, 62, § 146.—The name of a person who is security for something, authority:H.cum auctoritates principum conjurationis colligeret,
Cic. Sull. 13, 37:sed tu auctoritates contemnis, ratione pugnas,
id. N. D. 3, 4, 9.—Hence for the names of persons present at the drawing up of a decree of the senate:quod in auctoritatibus praescriptis exstat,
Cic. de Or. 3, 2, 5: Senatūs consultum, quod tibi misi, factum est auctoritatesque perscriptae, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8.—Right of possession (cf. auctor, II. F. 1.):J.lex usum et auctoritatem fundi jubet esse biennium,
Cic. Caecin. 19, 54:usūs auctoritas fundi biennium est,
id. Top. 4, 23; so id. Caecin. 26, 74; id. Har. Resp. 7; Lex Atin. ap. Gell. 17, 6; cf. Hugo, Rechtsgesch. p. 217 sq.—So in the laws of the XII. Tables: ADVERSVS. HOSTEM. AETERNA. AVCTORITAS., against a stranger the right of possession is perpetual (i. e. a stranger cannot, by prescription, obtain the right of possession to the property of a Roman), ap. Cic. Off. 1, 12, 37.—In jurid. lang., a guaranty, security, Paul. Sent. 2, 17. -
17 authoritas
auctōrĭtas (not autōr- nor authōr-), ātis, f. [auctor], acc. to the different signiff. of that word,I.In gen., a producing, production, invention, cause (very rare;II.syn.: auctoramentum, sententia, judicium, consilium, vis, pondus, favor, gratia): quod si exquiratur usque ab stirpe auctoritas (sc. rumoris),
originator, inventor, Plaut. Trin. 1, 2, 180:ejus facti qui sint principes et inventores, qui denique auctoritatis ejus et inventionis comprobatores,
Cic. Inv. 1, 28, 43:utrum poëtae Stoicos depravārint, an Stoici poëtis dederint auctoritatem, non facile dixerim,
id. N. D. 3, 38, 91.—Esp.,A.A view, opinion, judgment:B.errat vehementer, si quis in orationibus nostris auctoritates nostras consignatas se habere arbitratur,
Cic. Clu. 50, 139:reliquum est, ut de Q. Catuli auctoritate et sententiā dicendum esse videatur,
id. Imp. Pomp. 20; 22:Mihi quidem ex animo eximi non potest, esse deos, id tamen ipsum, quod mihi persuasum est auctoritate majorum, cur ita sit, nihil tu me doces,
id. N. D. 3, 3, 7:plus apud me antiquorum auctoritas valet,
id. Lael. 4, 13.—Counsel, advice, persuasion, encouragement to something (esp. if made with energy and sustained by the authority and influence of the counsellor; cf.C.auctor, I. C.): auctoritatem defugere,
Plaut. Poen. 1, 1, 19:Jubeo, cogo atque impero. Numquam defugiam auctoritatem,
Ter. Eun. 2, 3, 99 Ruhnk.: attende jam, Torquate, quam ego defugiam auctoritatem consulatūs mei, how little pleased (ironically) I am that the occurrences of my consulship are ascribed to my exertions, my influence, Cic. Sull. 11, 33:cujus (Reguli) cum valuisset auctoritas, captivi retenti sunt,
id. Off. 3, 27, 100:jure, legibus, auctoritate omnium, qui consulebantur, testamentum fecerat,
id. Verr. 2, 1, 42:ejus (Sexti) mihi vivit auctoritas,
id. Att. 10, 1, 1:his rebus adducti et auctoritate Orgetorigis permoti etc.,
Caes. B. G. 1, 3: ut per auctoritatem earum civitatium suae preces nuper repudiatae faciliorem aditum ad senatum haberent, i. e. agentibus, intervenientibus, Liv. 38, 3 al.—Also consolatory exhortation, consolation, comfort:his autem litteris animum tuum...amicissimi hominis auctoritate confirmandum etiam atque etiam puto,
Cic. Fam. 6, 6, 2.—Will, pleasure, decision, bidding, command, precept, decree:2.si ad verba rem deflectere velimus, consilium autem eorum, qui scripserunt, et rationem et auctoritatem relinquamus?
Cic. Caecin. 18, 51:verba servire hominum consiliis et auctoritatibus,
id. ib. 18, 52:legio auctoritatem Caesaris persecuta est,
id. Phil. 3, 3:nisi legiones ad Caesaris auctoritatem se contulissent,
under his command, guidance, id. Fam. 10, 28 fin. —Hence,Esp., in political lang., t. t.a.Senatūs auctoritas,(α).The will of the senate:(β).agrum Picenum contra senatūs auctoritatem dividere,
Cic. Sen. 4, 11.—More freq.,A decree of the senate, = Senatūs consultum:b.Senatūs vetus auctoritas de Bacchanalibus,
Cic. Leg. 2, 15, 37:sine senatūs auctoritate foedus facere,
id. Off. 3, 30, 109:Senatūs auctoritas gravissima intercessit,
id. Fam. 1, 2 fin.:responditque ita ex auctoritate senatūs consul,
Liv. 7, 31:imperio non populi jussu, non ex auctoritate patrum dato,
id. 26, 2:Neminem exulum nisi ex Senatūs auctoritate restituit,
Suet. Claud. 12:citra senatūs populique auctoritatem,
id. Caes. 28 al. —Hence the superscription to the decrees of the Senate:SENATVS. CONSVLTI. AVCTORITAS., abbrev., S. C. A.,
Cic. Fam. 8, 8.—Sometimes between senatūs auctoritas and senatūs consultum this distinction is to be made, that the former designates a decision of the senate, invalidated by the protestation of the tribune of the people or by the people themselves;the latter, one that is passed without opposition,
Cic. Fam. 8, 8; Liv. 4, 57.—Auctoritas populi, the popular will or decision:c.isti principes et sibi et ceteris populi universi auctoritati parendum esse fateantur,
Cic. Imp. Pomp. 22; so,publica,
Vell. 2, 62, 3; Dig. 1, 2, 2, § 4.—Auctoritas collegii (pontificum), Liv. 34, 44; cf. Cic. Leg. 2, 19 and 21.—D.Liberty, ability, power, authority to do according to one's pleasure:E.qui habet imperium a populo Romano auctoritatem legum dandarum ab senatu,
Cic. Verr. 2, 2, 49:Verres tantum sibi auctoritatis in re publicā suscepit, ut, etc.,
id. ib. 2, 5, 58: Invita in hoc loco versatur oratio;videtur enim auctoritatem adferre peccandi,
id. N. D. 3, 35, 85:Senatūs faciem secum attulerat auctoritatemque populi Romani,
id. Phil. 8, 8.—Might, power, authority, reputation, dignity, influence, weight (very freq.):F.ut vostra auctoritas Meae auctoritati fautrix adjutrixque sit, Ter. Hec. prol. alt. 40: aequitate causae et auctoritate suā aliquem commovere,
Cic. Verr. 2, 1, 48:id maximā auctoritate philosophi adfirmant,
id. Off. 3, 29, 105:Digna est memoriā Q. Catuli cum auctoritas tum verecundia,
Vell. 2, 32:optimatium auctoritatem deminuere,
Suet. Caes. 11; so,auctoritatem habere,
Cic. Phil. 11, 10 fin.; id. Sen. 17, 60:adripere,
id. ib. 18, 62; id. N. D. 3, 35, 85:facere,
to procure, obtain, id. Imp. Pomp. 15: Grandis auctoritatis es et bene regis regnum Israël, * Vulg. 3 Reg. 21, 7:imminuere,
Cic. de Or. 2, 37 fin.:levare,
id. Ac. 2, 22, 69:fructus capere auctoritatis,
id. Sen. 18, 62:Quae sunt voluptates corporis cum auctoritatis praemiis comparandae?
id. ib. 18, 64 et saep. — Transf. to things, importance, significance, weight, power, worth, value, estimation:bos in pecuariā maximā debet esse auctoritate,
Varr. R. R. 2, 5:sunt certa legum verba... quo plus auctoritatis habeant, paulo antiquiora,
more weight, force, Cic. Leg. 2, 7, 18:totius hujusce rei quae sit vis, quae auctoritas, quod pondus, ignorant,
id. Fl. 4:utilitatis species falsa ab honestatis auctoritate superata est,
id. Off. 3, 30, 109: cum antea per aetatem nondum hujus auctoritatem loci attingere auderem, of this honorable place, i. e. the rostra, id. Imp. Pomp 1:bibliothecas omnium philosophorum mihi videtur XII. tabularum libellus auctoritatis pondere superare,
id. de Or. 1, 44, 195; id. Fam. 1, 7; Dolab. ap. Cic. ib. 9, 9 fin.:auctoritas praecipua lupo (pisci),
Plin. 9, 17, 28, § 61: Post eum (Maecenatum) interiit auctoritas sapori (pullorum [p. 200] asinorum), id. 8, 43, 68, § 170 Jan:unguentorum,
id. 13, 1, 2, § 4:auctoritas dignitasque formae,
Suet. Claud. 30.—Also of feigned, assumed authority:nec cognovi quemquam, qui majore auctoritate nihil diceret,
that said nothing with a greater air of authority, Cic. Div. 2, 67, 139.—An example, pattern, model:G.omnium superiorum auctoritatem repudiare,
Cic. Verr. 2, 3, 19:memoriā digna juventuti rei publicae capessendae auctoritas disciplinaque,
id. Sest. 6, 14:valuit auctoritas,
id. Tusc. 2, 22, 53; so id. Verr. 2, 3, 93; 2, 5, 32:tu is es qui in disputando non tuum judicium sequare, sed auctoritati aliorum pareas,
id. Leg. 1, 13, 36; id. Rosc. Am. 6, 16 al.—A warrant, security for establishing a fact, assertion, etc., credibility:2.cum ea (justitia) sine prudentiā satis habeat auctoritatis,
Cic. Off. 2, 9, 34:desinant putare, auctoritatem esse in eo testimonio, cujus auctor inventus est nemo,
id. Fl. 22, 53:Quid vero habet auctoritatis furor iste, quem divinum vocatis?
id. Div. 2, 54, 110:tollitur omnis auctoritas somniorum,
id. ib. 2, 59, 123:cum ad vanitatem accessit auctoritas,
id. Lael. 25, 94.—Meton., the things which serve for the verification or establishment of a fact.a.A record, document:b.videt legationes, cum publicis auctoritatibus convenisse,
Cic. Verr. 1, 3, 7:nihil putas valere in judiciis civitatum auctoritates ac litteras,
id. ib. 2, 3, 62, § 146.—The name of a person who is security for something, authority:H.cum auctoritates principum conjurationis colligeret,
Cic. Sull. 13, 37:sed tu auctoritates contemnis, ratione pugnas,
id. N. D. 3, 4, 9.—Hence for the names of persons present at the drawing up of a decree of the senate:quod in auctoritatibus praescriptis exstat,
Cic. de Or. 3, 2, 5: Senatūs consultum, quod tibi misi, factum est auctoritatesque perscriptae, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8.—Right of possession (cf. auctor, II. F. 1.):J.lex usum et auctoritatem fundi jubet esse biennium,
Cic. Caecin. 19, 54:usūs auctoritas fundi biennium est,
id. Top. 4, 23; so id. Caecin. 26, 74; id. Har. Resp. 7; Lex Atin. ap. Gell. 17, 6; cf. Hugo, Rechtsgesch. p. 217 sq.—So in the laws of the XII. Tables: ADVERSVS. HOSTEM. AETERNA. AVCTORITAS., against a stranger the right of possession is perpetual (i. e. a stranger cannot, by prescription, obtain the right of possession to the property of a Roman), ap. Cic. Off. 1, 12, 37.—In jurid. lang., a guaranty, security, Paul. Sent. 2, 17. -
18 autoritas
auctōrĭtas (not autōr- nor authōr-), ātis, f. [auctor], acc. to the different signiff. of that word,I.In gen., a producing, production, invention, cause (very rare;II.syn.: auctoramentum, sententia, judicium, consilium, vis, pondus, favor, gratia): quod si exquiratur usque ab stirpe auctoritas (sc. rumoris),
originator, inventor, Plaut. Trin. 1, 2, 180:ejus facti qui sint principes et inventores, qui denique auctoritatis ejus et inventionis comprobatores,
Cic. Inv. 1, 28, 43:utrum poëtae Stoicos depravārint, an Stoici poëtis dederint auctoritatem, non facile dixerim,
id. N. D. 3, 38, 91.—Esp.,A.A view, opinion, judgment:B.errat vehementer, si quis in orationibus nostris auctoritates nostras consignatas se habere arbitratur,
Cic. Clu. 50, 139:reliquum est, ut de Q. Catuli auctoritate et sententiā dicendum esse videatur,
id. Imp. Pomp. 20; 22:Mihi quidem ex animo eximi non potest, esse deos, id tamen ipsum, quod mihi persuasum est auctoritate majorum, cur ita sit, nihil tu me doces,
id. N. D. 3, 3, 7:plus apud me antiquorum auctoritas valet,
id. Lael. 4, 13.—Counsel, advice, persuasion, encouragement to something (esp. if made with energy and sustained by the authority and influence of the counsellor; cf.C.auctor, I. C.): auctoritatem defugere,
Plaut. Poen. 1, 1, 19:Jubeo, cogo atque impero. Numquam defugiam auctoritatem,
Ter. Eun. 2, 3, 99 Ruhnk.: attende jam, Torquate, quam ego defugiam auctoritatem consulatūs mei, how little pleased (ironically) I am that the occurrences of my consulship are ascribed to my exertions, my influence, Cic. Sull. 11, 33:cujus (Reguli) cum valuisset auctoritas, captivi retenti sunt,
id. Off. 3, 27, 100:jure, legibus, auctoritate omnium, qui consulebantur, testamentum fecerat,
id. Verr. 2, 1, 42:ejus (Sexti) mihi vivit auctoritas,
id. Att. 10, 1, 1:his rebus adducti et auctoritate Orgetorigis permoti etc.,
Caes. B. G. 1, 3: ut per auctoritatem earum civitatium suae preces nuper repudiatae faciliorem aditum ad senatum haberent, i. e. agentibus, intervenientibus, Liv. 38, 3 al.—Also consolatory exhortation, consolation, comfort:his autem litteris animum tuum...amicissimi hominis auctoritate confirmandum etiam atque etiam puto,
Cic. Fam. 6, 6, 2.—Will, pleasure, decision, bidding, command, precept, decree:2.si ad verba rem deflectere velimus, consilium autem eorum, qui scripserunt, et rationem et auctoritatem relinquamus?
Cic. Caecin. 18, 51:verba servire hominum consiliis et auctoritatibus,
id. ib. 18, 52:legio auctoritatem Caesaris persecuta est,
id. Phil. 3, 3:nisi legiones ad Caesaris auctoritatem se contulissent,
under his command, guidance, id. Fam. 10, 28 fin. —Hence,Esp., in political lang., t. t.a.Senatūs auctoritas,(α).The will of the senate:(β).agrum Picenum contra senatūs auctoritatem dividere,
Cic. Sen. 4, 11.—More freq.,A decree of the senate, = Senatūs consultum:b.Senatūs vetus auctoritas de Bacchanalibus,
Cic. Leg. 2, 15, 37:sine senatūs auctoritate foedus facere,
id. Off. 3, 30, 109:Senatūs auctoritas gravissima intercessit,
id. Fam. 1, 2 fin.:responditque ita ex auctoritate senatūs consul,
Liv. 7, 31:imperio non populi jussu, non ex auctoritate patrum dato,
id. 26, 2:Neminem exulum nisi ex Senatūs auctoritate restituit,
Suet. Claud. 12:citra senatūs populique auctoritatem,
id. Caes. 28 al. —Hence the superscription to the decrees of the Senate:SENATVS. CONSVLTI. AVCTORITAS., abbrev., S. C. A.,
Cic. Fam. 8, 8.—Sometimes between senatūs auctoritas and senatūs consultum this distinction is to be made, that the former designates a decision of the senate, invalidated by the protestation of the tribune of the people or by the people themselves;the latter, one that is passed without opposition,
Cic. Fam. 8, 8; Liv. 4, 57.—Auctoritas populi, the popular will or decision:c.isti principes et sibi et ceteris populi universi auctoritati parendum esse fateantur,
Cic. Imp. Pomp. 22; so,publica,
Vell. 2, 62, 3; Dig. 1, 2, 2, § 4.—Auctoritas collegii (pontificum), Liv. 34, 44; cf. Cic. Leg. 2, 19 and 21.—D.Liberty, ability, power, authority to do according to one's pleasure:E.qui habet imperium a populo Romano auctoritatem legum dandarum ab senatu,
Cic. Verr. 2, 2, 49:Verres tantum sibi auctoritatis in re publicā suscepit, ut, etc.,
id. ib. 2, 5, 58: Invita in hoc loco versatur oratio;videtur enim auctoritatem adferre peccandi,
id. N. D. 3, 35, 85:Senatūs faciem secum attulerat auctoritatemque populi Romani,
id. Phil. 8, 8.—Might, power, authority, reputation, dignity, influence, weight (very freq.):F.ut vostra auctoritas Meae auctoritati fautrix adjutrixque sit, Ter. Hec. prol. alt. 40: aequitate causae et auctoritate suā aliquem commovere,
Cic. Verr. 2, 1, 48:id maximā auctoritate philosophi adfirmant,
id. Off. 3, 29, 105:Digna est memoriā Q. Catuli cum auctoritas tum verecundia,
Vell. 2, 32:optimatium auctoritatem deminuere,
Suet. Caes. 11; so,auctoritatem habere,
Cic. Phil. 11, 10 fin.; id. Sen. 17, 60:adripere,
id. ib. 18, 62; id. N. D. 3, 35, 85:facere,
to procure, obtain, id. Imp. Pomp. 15: Grandis auctoritatis es et bene regis regnum Israël, * Vulg. 3 Reg. 21, 7:imminuere,
Cic. de Or. 2, 37 fin.:levare,
id. Ac. 2, 22, 69:fructus capere auctoritatis,
id. Sen. 18, 62:Quae sunt voluptates corporis cum auctoritatis praemiis comparandae?
id. ib. 18, 64 et saep. — Transf. to things, importance, significance, weight, power, worth, value, estimation:bos in pecuariā maximā debet esse auctoritate,
Varr. R. R. 2, 5:sunt certa legum verba... quo plus auctoritatis habeant, paulo antiquiora,
more weight, force, Cic. Leg. 2, 7, 18:totius hujusce rei quae sit vis, quae auctoritas, quod pondus, ignorant,
id. Fl. 4:utilitatis species falsa ab honestatis auctoritate superata est,
id. Off. 3, 30, 109: cum antea per aetatem nondum hujus auctoritatem loci attingere auderem, of this honorable place, i. e. the rostra, id. Imp. Pomp 1:bibliothecas omnium philosophorum mihi videtur XII. tabularum libellus auctoritatis pondere superare,
id. de Or. 1, 44, 195; id. Fam. 1, 7; Dolab. ap. Cic. ib. 9, 9 fin.:auctoritas praecipua lupo (pisci),
Plin. 9, 17, 28, § 61: Post eum (Maecenatum) interiit auctoritas sapori (pullorum [p. 200] asinorum), id. 8, 43, 68, § 170 Jan:unguentorum,
id. 13, 1, 2, § 4:auctoritas dignitasque formae,
Suet. Claud. 30.—Also of feigned, assumed authority:nec cognovi quemquam, qui majore auctoritate nihil diceret,
that said nothing with a greater air of authority, Cic. Div. 2, 67, 139.—An example, pattern, model:G.omnium superiorum auctoritatem repudiare,
Cic. Verr. 2, 3, 19:memoriā digna juventuti rei publicae capessendae auctoritas disciplinaque,
id. Sest. 6, 14:valuit auctoritas,
id. Tusc. 2, 22, 53; so id. Verr. 2, 3, 93; 2, 5, 32:tu is es qui in disputando non tuum judicium sequare, sed auctoritati aliorum pareas,
id. Leg. 1, 13, 36; id. Rosc. Am. 6, 16 al.—A warrant, security for establishing a fact, assertion, etc., credibility:2.cum ea (justitia) sine prudentiā satis habeat auctoritatis,
Cic. Off. 2, 9, 34:desinant putare, auctoritatem esse in eo testimonio, cujus auctor inventus est nemo,
id. Fl. 22, 53:Quid vero habet auctoritatis furor iste, quem divinum vocatis?
id. Div. 2, 54, 110:tollitur omnis auctoritas somniorum,
id. ib. 2, 59, 123:cum ad vanitatem accessit auctoritas,
id. Lael. 25, 94.—Meton., the things which serve for the verification or establishment of a fact.a.A record, document:b.videt legationes, cum publicis auctoritatibus convenisse,
Cic. Verr. 1, 3, 7:nihil putas valere in judiciis civitatum auctoritates ac litteras,
id. ib. 2, 3, 62, § 146.—The name of a person who is security for something, authority:H.cum auctoritates principum conjurationis colligeret,
Cic. Sull. 13, 37:sed tu auctoritates contemnis, ratione pugnas,
id. N. D. 3, 4, 9.—Hence for the names of persons present at the drawing up of a decree of the senate:quod in auctoritatibus praescriptis exstat,
Cic. de Or. 3, 2, 5: Senatūs consultum, quod tibi misi, factum est auctoritatesque perscriptae, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8.—Right of possession (cf. auctor, II. F. 1.):J.lex usum et auctoritatem fundi jubet esse biennium,
Cic. Caecin. 19, 54:usūs auctoritas fundi biennium est,
id. Top. 4, 23; so id. Caecin. 26, 74; id. Har. Resp. 7; Lex Atin. ap. Gell. 17, 6; cf. Hugo, Rechtsgesch. p. 217 sq.—So in the laws of the XII. Tables: ADVERSVS. HOSTEM. AETERNA. AVCTORITAS., against a stranger the right of possession is perpetual (i. e. a stranger cannot, by prescription, obtain the right of possession to the property of a Roman), ap. Cic. Off. 1, 12, 37.—In jurid. lang., a guaranty, security, Paul. Sent. 2, 17. -
19 ceterus
cētĕrus ( caet-), a, um (the nom. sing. masc. not in use; the sing., in gen., rare; in Cic. perh. only three times), adj. [pronom. stem ki, and compar. ending; cf. heteros], the other, that which exists besides, can be added to what is already named of a like kind with it; the other part (while reliquus is that which yet remains of an object, the rest;1.e. g. stipendium pendere et cetera indigna pati,
and endured other indignities of the kind, Liv. 21, 20, 6. On the other hand:jam vero reliqua—not cetera —quarta pars mundi ea et ipsa totā naturā fervida est, et ceteris naturis omnibus salutarem impertit et vitalem calorem,
Cic. N. D. 2, 10, 27; cf. Hand, Turs. II. p. 33; Doed. Syn. 1, p. 83. Still these ideas, esp. after the Aug. per., are often confounded, and the Engl., the remainder, the rest, and the adverb. phrase for the rest, etc., can be used interchangeably for both words).Sing.a.Masc.:b.si vestem et ceterum ornatum muliebrem pretii majoris habeat,
Cic. Inv. 1, 31, 51 (also in Quint. 5, 11, 28); Nep. Dat. 3, 1:laeta et imperatori ceteroque exercitui,
Liv. 28, 4, 1:vestitu calciatuque et cetero habitu,
Suet. Calig. 52: illos milites subduxit, exercitum ceterum servavit, Cato ap. Gell. 3, 7, 19:cohortes veteranas in fronte, post eas ceterum exercitum in subsidiis locat,
Sall. C. 59, 5:a cetero exercitu,
Curt. 5, 9, 11; Tac. Agr. 17; Suet. Galb. 20 fin.:de cetero numero candidatorum,
id. Caes. 41.—Fem.:c.cetera jurisdictio,
Cic. Att. 6, 2, 5:vita,
Sall. C. 52, 31:aetas,
Verg. G. 3, 62:nox,
Ov. M. 12, 579:silva,
id. ib. 8, 750:turba,
id. ib. 3, 236; 12, 286; Hor. S. 2, 8, 26:classis,
Liv. 35, 26, 9:deprecatio,
id. 42, 48, 3; 21, 7, 7:inter ceteram planitiem mons,
Sall. J. 92, 5:Graeciam,
Nep. Paus. 2, 4:aciem,
Liv. 6, 8, 6:multitudinem,
id. 35, 30, 8:(super) turbam,
Suet. Calig. 26:manum procerum,
Tac. Or. 37:pro ceterā ejus audaciā atque amentiā,
Cic. Verr. 2, 1, 2, § 6:pluviā (aquā) utebantur,
Sall. J. 89, 6:ceterā (ex) copiā militum,
Liv. 35, 30, 9; Plin. Ep. 2, 16, 1:ceterā (pro) reverentiā,
id. ib. 3, 8, 1:ceterā (cum) turbā,
Suet. Claud. 12 al. —Neutr.:2.cum a pecu cetero absunt,
Plaut. Bacch. 5, 2, 20:non abhorret a cetero scelere,
Liv. 1, 48, 5; Suet. Aug. 24:cetero (e) genere hominum,
id. ib. 57:quanto violentior cetero mari Oceanus,
Tac. A. 2, 24 al. — Subst.: cētĕ-rum, i, n., the rest:elocuta sum convivas, ceterum cura tu,
Plaut. Men. 1, 4, 6:ceterum omne incensum est,
Liv. 22, 20, 6; so,de cetero,
as for the rest, Cic. Fin. 1, 7, 26; Curt. 4, 1, 14 al.;and in ceterum,
for the rest, for the future, Sen. Ep. 78, 15.—Plur., the rest, the others (freq. in all periods and species of composition):b.de reliquis nihil melius ipso est: ceteri et cetera ejus modi, ut, etc.,
Cic. Fam. 4, 4, 5:multae sunt insidiae bonis nosti cetera,
id. Planc. 24, 59; id. Fat. 13, 29:cetera de genere hoc, adeo sunt multa, etc.,
Hor. S. 1, 1, 13; Lucr. 5, 38:ut omittam cetera,
Cic. Cat. 3, 8, 18:ibi Amineum... Lucanum serito, ceterae vites in quemvis agrum conveniunt,
Cato, R. R. 6, 4:quam fortunatus ceteris sim rebus, absque una hac foret,
Ter. Hec. 4, 2, 25: nam ceteri fere, qui artem orandi litteris tradiderunt, ita sunt exorsi, quasi, etc., Quint. prooem. § 4; id. 10, 1, 80:ceterae partes loquentem adjuvant, hae ipsae loquuntur,
id. 11, 3, 85:sane ceterarum rerum pater familias et prudens et attentus, unā in re paulo minus consideratus,
Cic. Quint. 3, 11:hanc inter ceteras vocem,
Quint. 9, 4, 55: de justitiā, fortitudine, temperantiā ceterisque similibus, id. prooem. § 12; 3, 5, 5;2, 4, 38: ego ceteris laetus, hoc uno torqueor,
Curt. 6, 5, 3.—Et cetera ceteraque or cetera, and so forth, kai ta hexês, when one refers to a well-known object with only a few words, or mentions only a few from a great number of objects, Cic. de Or. 2, 32, 141:II.ut illud Scipionis, Agas asellum et cetera,
id. ib. 2, 64, 258; id. Top. 6, 30; 11, 48; id. Tusc. 2, 17, 39; id. Att. 2, 19, 3:et similiter cetera,
Quint. 4, 1, 14:vina ceteraque,
Cic. Verr. 2, 1, 36, § 91; Curt. 3, 4, 10:solem, lunam, mare, cetera,
Lucr. 2, 1085:fundum, aedes, parietem, supellectilem, penus, cetera,
Cic. Top. 5. 27.—Hence, the advv.,A.cē-tĕrum (orig. acc. respectiv.), lit. that which relates to the other, the rest (besides what has been mentioned).1.For the rest, in other respects, otherwise (in good prose):2.nihil, nisi ut ametis impero: Ceterum quantum lubet me poscitote aurum, ego dabo,
Plaut. Bacch. 4, 4, 52: tu aurum rogato: ceterum ( for the rest, in respect to the rest) verbum sat est, id. ib. 4, 8, 37: precator, qui mihi sic oret: nunc amitte quaeso hunc;ceterum Posthac si quicquam, nil precor,
Ter. Phorm. 1, 2, 91:ego me in Cumano et Pompeiano, praeterquam quod sine te, ceterum satis commode oblectabam,
Cic. Q. Fr. 2, 12 (14), 1:foedera alia aliis legibus, ceterum eodem modo omnia fiunt,
Liv. 1, 24, 3; cf. Sall. J. 2, 4; 75, 3; Nep. Eum. 8, 5; Curt. 4, 1, 18.—Rarely after the verb: argentum accepi;nil curavi ceterum,
Plaut. Capt. 5, 3, 12: numquid me vis ceterum? id. Ep. 4, 2, 76.—= alioquin, introducing a conclusion contrary to fact (mostly post-class.), otherwise, else, in the opposite event, = Gr. allôs: non enim cogitaras;3.ceterum Idem hoc melius invenisses,
Ter. Eun. 3, 1, 62:ita et anima... solam vim ejus exprimere non valuit,... ceterum non esset anima, sed spiritus,
Tert. adv. Marc. 2, 9; App. M. 7, p. 200, 33; Dig. 4, 4, 7, § 2 al.—In passing to another thought, besides, for the rest; very freq. (esp. in the histt.; usu. placed at the beginning of a new clause;4.only in the comic poets in the middle): Filium tuom te meliust repetere, Ceterum uxorem abduce ex aedibus,
Plaut. Truc. 4, 3, 73; Ter. Hec. 3, 3, 31; Sall. J. 4, 1; 20, 8; 29, 2; Quint. 6, 1, 8; 8, 6, 51; 9, 2, 14 al.; Suet. Caes. 4; 16; id. Tib. 42; id. Claud. 1; Curt. 3, 1, 4; 3, 3, 7; 3, 6, 13; Col. 8, 8, 5:dehinc ceterum valete,
Plaut. Poen. prol. 125; cf. id. ib. 91. —With a restricting force, commonly contrasted with quidem or a neg. phrase; often to be translated by but, yet, notwithstanding, still, on the other hand (esp. freq. since the Aug. per.):B.cum haud cuiquam in dubio esset, bellum ab Tarquiniis imminere, id quidem spe omnium serius fuit: ceterum, id quod non timebant, per dolum ac proditionem prope libertas amissa est,
Liv. 2, 3, 1; Plin. Pan. 5, 4; Flor. 3, 1, 11; Suet. Aug. 8; 66; id. Tib. 61 fin.; id. Gram. 4 al.:eos multum laboris suscipere, ceterum ex omnibus maxume tutos esse,
Sall. J. 14, 12:avidus potentiae, honoris, divitiarum, ceterum vitia sua callide occultans,
id. ib. 15, 3; 52, 1; 83, 1; id. C. 51, 26:eo rem se vetustate oblitteratam, ceterum suae memoriae infixam adferre,
Liv. 3, 71, 6:id quamquam, nihil portendentibus diis, ceterum neglegentia humana acciderat, tamen, etc.,
id. 28, 11, 7; 9, 21, 1; 21, 6, 1 Weissenb. ad loc.:ut quisquis factus est princeps, extemplo fama ejus, incertum bona an mala, ceterum aeterna est,
Plin. Pan. 55, 9:pauca repetundarum crimina, ceterum magicas superstitiones objectabat,
Tac. A. 12, 59; cf. Liv. 3, 40, 11.—cē-tĕra (properly acc. plur.), = talla, ta loipa, as for the rest, otherwise; with adjj., and (in poets) with verbs (not found in Cic. or Quint.).(α).With adj.:(β).Bocchus praeter nomen cetera ignarus populi Romani,
Sall. J. 19, 7:hastile cetera teres praeterquam ad extremum,
Liv. 21, 8, 10:excepto quod non simul esses, cetera laetus,
Hor. Ep. 1, 10, 50 (cf. the passage cited under ceterum, II. A. 1. fin., Cic. Q. Fr. 2, 12 (14), 1):cetera Graius,
Verg. A. 3, 594 (so prob. also Hor. Ep. 1, 10, 3, where others read ad cetera):virum cetera egregium secuta,
Liv. 1, 35, 6:vir cetera sanctissimus,
Vell. 2, 46, 2 Ruhnk.; Plin. 8, 15, 16, § 40; 12, 6, 13, § 25; 22, 25, 64, § 133; Tac. G. 29.—With verbs: cetera, quos peperisti, ne cures, Enn. ap. Serv. ad Verg. A. 9, 656:C.quiescas cetera,
Plaut. Mil. 3, 3, 53:cetera parce, puer, bello,
Verg. A. 9, 656; cf. Sil. 17, 286:cetera non latet hostis,
id. 2, 332; Mart. 13, 84.—cētĕrō, peculiar to the Nat. Hist. of Pliny, for the rest, in other respects, otherwise:cetero viri quam feminae majus,
Plin. 11, 37, 49, § 133; so id. 3, 11, 16, § 105; 6, 26, 30, § 122; 8, 3, 4, § 7;10, 1, 1, § 1 al.: est et alia iritis cetero similis, at praedura,
id. 37, 9, 52, § 138.—Of time: palumbes incubat femina post meridiana in matutinum, cetero mas,
id. 10, 58, 79, § 159. -
20 damnatio
damnātĭo, ōnis, f. [id.], condemnation (good prose).I.Prop.A.In gen.:B.(video) omnes damnatos, omnes ignominia affectos, omnes damnatione ignominiaque dignos illuc facere, etc.,
Cic. Att. 7, 3, 5; id. Verr. 2, 2, 41:quid est illa damnatione judicatum, nisi, etc.?
id. Clu. 20:si damnatio ingruit,
Tac. A, 4, 35:certi damnationis,
Suet. Tib. 61 al. —In eccl. Lat. esp. of the displeasure of God:quorum damnatio justa est,
Vulg. Rom. 3, 8; 8, 1.—In plur.: reorum acerbissimae damnationes ( opp. libidinosissimae liberationes), Cic. Pis. 36; Tac. A. 3, 31 fin. —With gen. of the offence:ambitus,
Cic. Clu. 36, 98;of the punishment: tantae pecuniae,
id. Verr. 2, 17, 42.—With ad and accus. of the punishment:ad furcam,
Dig. 48, 19, 28:hominis ad carnificinam, dei ad poenam sempiternam,
Lact. 5, 11, 8;animarum ad aeterna supplicia,
id. 2, 12, 9.—Esp. with reference to the meaning of damnas (v. h. v.): an heir's obligation to pay, Paul. Sent. 3, 6.—II.Transf., of inanimate things:apiastrum in confessa damnatione est venenatum,
Plin. 20, 11, 45, § 116.
См. также в других словарях:
Aeterna Dei Sapientia — Жанр: Энц … Википедия
Aeterna Dei Sapientia — (latín: La eterna sabiduría de Dios) Carta encíclica del papa Juan XXIII Mater et Magistra ◄ … Wikipedia Español
Aeterna Dei Sapientia — ( God s eternal wisdom ) was the sixth encyclical made by Pope John XXIII, and was issued on 11 November 1961. It commemorates the fifteenth centennial of the death of Pope Leo I and calls for Christendom to unite against external movements such… … Wikipedia
AETERNA Domus — in veterib. Inscriptionibus literatisque lapidibus, vocatur domus Q. Caecilii Equitis Romani familiaris L. Luculli, quem T. Pomponium Atticum, suum ex sorore nepotem, heredem fecisse ex dodrante memorat Corn. Nepos in Attico c. 5. Vide Schottum… … Hofmann J. Lexicon universale
Aeterna Dei sapientia — Leo der Große Die Enzyklika Aeterna Dei sapientia wurde am 11. November 1961 von Papst Johannes XXIII. veröffentlicht. Sie trägt den Untertitel: „Aus Anlass des 1500. Todestages des Heiligen Papst Leo I.: Der Heilige Stuhl von Petrus als Zentrum… … Deutsch Wikipedia
Luna Aeterna — Luna Aeterna … Википедия
Sovereign State of Aeterna Lucina — Infobox Micronation fullName = Sovereign State of Aeterna Lucina shortName = Aeterna Lucina status = flag second secondImageType = motto = englishMotto = capital = anthemName = anthemComposer = location = areaClaimed = ethnicgroups =… … Wikipedia
Lux Aeterna — can refer to the following:*The Latin term lux aeterna , which means eternal light *The communion chant for a Requiem Mass, named for its incipit. It is often attached to the Agnus Dei movement, but composers who set the Communion as a separate… … Wikipedia
Lux Aeterna (album) — Infobox Album | Name = Lux Aeterna Type = Album Artist = Dave Fitzgerald Released = 1997 Recorded = ICC Studios, Eastbourne, England St. Edmundsbury Cathedral, Bury St. Edmunds, England Genre = Celtic music, Christian music Length = Label = ICC… … Wikipedia
Lux Aeterna (Requiem for a Dream) — Song infobox Name = Lux Aeterna Artist = Kronos Quartet Album = Requiem for a Dream track no = 32 Length = 3:54 Key | Composer = Clint Mansell prev no = 31 prev = Meltdown next no = 33 next = Coney Island Low Lux Aeterna (Latin, Lux Æterna : the… … Wikipedia
Lux Aeterna (György Ligeti) — Lux Aeterna is a piece for 16 solo singers, written by György Ligeti in 1966. It is most famous for its use in Stanley Kubrick s 1968 film .The text (in Latin) is from the Roman Catholic Requiem Mass: Lux aeterna luceat eis, Domine, cum sanctis… … Wikipedia