-
1 за границей
yurt dışında,dışarıda -
2 за границу
yurt dışına,dışarıya -
3 граница
sınır* * *ж1) sınırгосуда́рственная грани́ца — devlet sınırı
перейти́ грани́цу — sınırı geçmek / aşmak
до определённой грани́цы — bir hadde kadar
не име́ть грани́ц — sonu sınırı olmamak
ра́дости её не́ было грани́ц — sevincine payan yoktu
••за грани́цей — yurt dışında, dışarıda
за грани́цу — yurt dışına, dışarıya
пое́здка за грани́цу — dış gezi
из-за грани́цы — yurt dışından, dışarıdan
-
4 родина
ж1) ( отечество) (ana)yurt (-du), (ana)vatan2) (место рождения, происхождения) yurt (-du), memleket, doğum yeri; anavatanтоска́ по ро́дине — yurt / memleket hasreti, sıla özlemi
ро́дина поэ́та — şairin doğum yeri
ро́дина социали́зма — sosyalizmin anavatanı
верну́ться на ро́дину — yurduna / sılaya dönmek
-
5 внутренний
iç,dahili; yurtiçi* * *врзiç; içselвну́тренний двор — iç avlu
вну́треннее мо́ре — iç deniz
вну́тренние во́ды страны́ — ülkenin iç suları
вну́тренняя связь — филос. içsel bağıntı
вну́тренний ры́нок — iç pazar
вну́тренняя поли́тика — iç politika
вну́тренние дела́ — içişleri
вну́треннее законода́тельство страны́ — ülkenin milli mevzuatı
вну́тренние и междунаро́дные це́ны — yurt içi ve uluslararası fiyatlar
••вну́тренние боле́зни — мед. iç hastalıkları:
вну́треннее у́хо — анат. içkulak
-
6 выезд
gitme,ayrılma; çıkma,çıkış* * *м1) gitme, ayrılma (откуда-л.); çıkma, çıkış (куда-л.)вы́езд за грани́цу — yurt dışına çıkış
перед вы́ездом — gitmeden / ayrılmadan önce
2) ( место) çıkış yeri -
7 заграничный
dış,yabancı* * *dış; yabancıзаграни́чный па́спорт — см. загранпаспорт
заграни́чная пое́здка — dış gezi, yurt dışı gezi
заграни́чные сигаре́ты — yabancı sigara
-
8 край
kenar* * *м1) kenarкра́й про́пасти — uçurumun kenarı
на кра́ю́ го́рода — şehrin kenarında
по́лный до кра́ёв — sıvama; silme
нали́ть / напо́лнить / насы́пать до кра́ёв — sıvama / silmece / ağzına kadar doldurmak
нали́ть не до кра́ёв (ча́шку, стака́н) — dudak payı bırakmak
2) (страна, местность) memleket; yurt; ülke; diyarродно́й кра́й — memleket
в на́ших кра́я́х — bizim memlekette
в чужи́х кра́я́х — yad ellerde; gurbette
кра́й озёр и лесо́в — göl ve ormanlar diyarı / ülkesi
3) kray, eyaletКраснода́рский кра́й — Krasnodar krayı / eyaleti
••на кра́ю́ све́та — dünyanın öbür ucunda
быть на пере́днем кра́е экономи́ческого строи́тельства — ekonomik kuruluşun en ön saflarında olmak
тре́тий с кра́ю — sondan üçüncü
хвати́ть че́рез кра́й — dozunu kaçırmak
-
9 кров
м1) yer yurt; barınak (-ğı)име́ть свой кров — kendi barınağına sahip olmak
оста́ться без кро́ва — yersiz yurtsuz kalmak
лиши́ться кро́ва — yerinden yurdundan olmak
2) уст. ( крыша) dam -
10 любовь
sevgi,aşk* * *жsevgi; aşk; seviматери́нская любо́вь — anne şefkati
любо́вь к ро́дине — yurt sevgisi
любо́вь к приро́де — doğa sevgisi
брак по любви́ — aşk izdivacı
они́ жени́лись по любви́ — birbirini severek evlendiler
-
11 масштаб
ölçek* * *м1) ölçek (-ği)ка́рта сре́днего масшта́ба — orta ölçekli harita
2) перен. ölçü; çap; boyutlarв масшта́бе всей страны́ — bütün yurt çapında / ölçüsünde
масшта́бы инциде́нта — olayın boyutları
-
12 общежитие
с1) yurt (-du)студе́нческое общежи́тие — öğrenci yurdu
2) ( общественный быт) toplum hayatı; toplum halinde yaşama; günlük hayat ( повседневная жизнь)но́рмы / пра́вила социалисти́ческого общежи́тия — sosyalist toplum hayatı kuralları
-
13 отечество
сyurt (-du), (ana)vatan -
14 переводить
несов.; сов. - перевести́1) врз geçirmek, nakletmek; nakil ve tayin etmekперевести́ кого-л. через у́лицу — birini caddenin karşı yanına geçirmek
переводи́ть кого-л. в сле́дующий класс — birine sınıf geçirmek
его́ перевели́ в друго́й райо́н (о руководителе) — onu başka bir bölgeye naklettik / geçirdiler
он перевёл сбереже́ния на свою́ жену́ — bankadaki paraları karısının adına geçirtti
2) в соч.перевести́ часы́ вперёд — saati ileri almak
перевести́ часы́ на мину́ту наза́д — saati bir dakika geri(ye) almak
перевести́ стре́лку — ж.-д. makası açmak / kapamak
переводи́ть ско́рость — ж.-д., авто vites değiştirmek
3) ( ставить в другие условия) geçirmek, aktarmakперевести́ животново́дство на индустриа́льную / промы́шленную осно́ву — hayvancılığı sanayi temeline / endüstriyel temele oturtmak
4) перен. (взгляд, взор) kaydırmak, dolaştırmak5) ( по почте) havale ile göndermek / yollamak; transfer etmek, aktarmakпереводи́ть деньги по по́чте — posta havalesiyle para göndermek
переводи́ть при́были за грани́цу — kârları yurt dışına transfer etmek / aktarmak
переводи́ть (свои́) капита́лы в други́е сфе́ры эконо́мики — sermayesini başka ekonomik alanlara kaydırmak / aktarmak
6) çevirmek; tercümanlık yapmak ( устно)переводи́ть кни́гу на туре́цкий язы́к — kitabı Türkçe'ye çevirmek / aktarmak, kitabı Türkçeleştirmek
7) ( рисунок) çıkartmak, geçirmek••перевести́ дух — soluklanmak, soluk almak
-
15 переправлять
I несов.; сов. - перепра́вить I1) geçirmekпереправля́ть кого-л. через ре́ку на ло́дке — birini nehirden kayıkla geçirmek
перепра́вить кого-что-л. за грани́цу (нелегально) — yurt dışına kaçırmak
2) ( пересылать) göndermek, yollamakII несов.; сов. - перепра́вить II( исправлять) düzeltmek -
16 по
1) ...da, üzerinde;...a, üzerineпо всей стране́ — tüm ülkede
пое́здка по стране́ — yurt / memleket gezisi
турне́ по Евро́пе — Avrupa turnesi
гуля́ть по са́ду — bahçede gezmek
соверша́ть прогу́лку по́ ле́су — ormanda bir gezinti yapmak
прое́хать по мосту́ — köprüden geçmek
идти́ по гря́зи — çamurun içinden yürümek
сле́дуй по пути́ отца́ — перен. babanın yürüdüğü yoldan git
2) в соч.резьба́ по де́реву — tahta oymacılığı
3) ...aуда́р по мячу́ — topa vuruş
уда́рить / бить кого-л. по лицу́ — birinin yüzüne vurmak
откры́ть ого́нь по... —...a ateş açmak
стреля́ть по... —...a... üzerine ateş etmek
4) ( согласно) göre; ile;...dan; olarakпо пла́ну — plana göre
по про́сьбе кого-л. — birinin isteği / arzusu üzerine
по уста́ву — tüzük uyarınca
по протоко́лу — protokol gereğince
по тради́ции — geleneğe uygun olarak
по мои́м часа́м — saatime göre, benim saatimle
по сего́дняшнему ку́рсу (валю́ты) — bugünkü rayiçle
по сове́ту врача́ — doktorun tavsiyesi üzerine
по приглаше́нию прави́тельства — hükümetin daveti üzerine / davetlisi olarak
вы́платы по проце́нтам (на займы) — faiz ödemeleri
продава́ть по междунаро́дным це́нам — uluslararası fiyatlardan satmak
шить по ме́рке — ölçü üzerine dikmek
одева́ться по мо́де — modaya uygun giyinmek
тогда́ хлеб был по ка́рточкам — o zamanlar ekmek karne ile idi
знать что-л. по со́бственному о́пыту — kendi tecrübesiyle bilmek
стано́к произво́дится по шве́дскому пате́нту — tezgah İsveç patenti ile üretiliyor
по како́й статье́ его́ су́дят? — kaçıncı maddeden yargılanıyor?
статья́ зако́на, по кото́рой его́ обвиняют — suçlandığı yasa maddesi
по э́тому де́лу его́ оправда́ли — bu davadan beraat etti
он вы́шёл из тюрьмы́ по амни́стии — genel afla hapisten çıktı
фильм снят по его́ сцена́рию — filim onun senaryosundan çekilmişti
от ка́ждого - по спосо́бностям, ка́ждому - по труду́ — herkesten yeteneğine göre, herkese emeğine göre
5) (посредством чего-л.) ile;...danпо звонку́ буди́льника — çalar saatin sesiyle / sesine
по свистку́ судьи́ / арби́тра — спорт. hakemin düdüğü ile
выступле́ние по ра́дио — radyo konuşması
слу́шать что-л. по ра́дио — radyodan dinlemek
что сего́дня передаю́т по ра́дио? — bugün radyoda neler var?
заявле́ние бы́ло пе́редано по ра́дио — demeç radyoda yayınlandı
смотре́ть ма́тчи по телеви́дению — televizyonda maç izlemek
переда́ча идёт / ведётся по двум кана́лам — yayın iki kanaldan yapılıyor
говори́ть по телефо́ну — telefonla konuşmak / görüşmek
об э́том по телефо́ну не ска́жешь — telefonda söylenmez
я получи́л сто рубле́й по по́чте — postadan yüz ruble aldım
вы́играть что-л. по лотере́е — piyangoda kazanmak
по су́ше — karadan, kara yoluyla
э́тот (подъёмный) кран хо́дит / дви́жется по ре́льсам — bu vinç raylar üstünde ileri geri gider
объясни́ть вое́нное положе́ние по ка́рте — askeri durumu harita üzerinden anlatmak
6) (вследствие чего-л.) ile;...dan ötürü,...dığından, dolayısıylaпо рассе́янности — dalgınlıkla
по ста́рой привы́чке — eski alışkanlıkla
по ли́чным моти́вам — kişisel nedenlerden
по состоя́нию здоро́вья — sağlık / sıhhi durumu dolayısıyla
по слу́чаю пра́здника — bayram vesilesiyle
по той же причи́не — aynı nedenden ötürü
7) ( при указании на цель) gereğiпо дела́м слу́жбы — görev gereği / icabı
он вы́ехал по рабо́те / по де́лу — iş gereği / icabı gitti
ме́ры по предотвраще́нию чего-л. — bir şeyi önleme tedbirleri, önleyici tedbirler
8) (в области, в сфере чего-л.)...da, часто передается изафетным сочетаниемспециализи́роваться по фи́зике — fizikte uzmanlaşmak
литерату́ра по ша́хматам — satranç kitapları
сбо́рная СССР по футбо́лу — SSCB futbol karması
конфере́нция по разоруже́нию — silahsızlanma konferansı
четырехсторо́нние соглаше́ния по Берли́ну — Berlin'e ilişkin dörtlü antlaşmalar
чемпиона́т Европы по бо́ксу — Avrupa boks şampiyonası
пе́рвенство по стрельбе́ из лу́ка — okçuluk birincilikleri
тре́нер по пла́ванию — yüzme antrenörü
расхожде́ния во взгля́дах по да́нному вопро́су — bu sorundaki görüş ayrılıkları
9) (на основании каких-л. признаков)...lı;...ca;...danчелове́к по и́мени Ю́рий — Yuri adlı biri
окли́кнуть кого-л. по и́мени — birinin adını seslenmek
звать кого-л. по и́мени — ismiyle çağırmak
споко́йный по хара́ктеру — sakin tabiatlı
ста́рший по во́зрасту — yaşça büyük (olan)
ра́вный по социа́льному положе́нию — sosyal durumca eşit
ро́дственник по отцу́ — baba tarafından akraba
э́то был его́ това́рищ по шко́ле — okuldan arkadaşıydı
това́рищ по кома́нде кого-л. — спорт. takım arkadaşı
я зна́ю его́ по Оде́ссе — onu Odesa'dan tanırım
по своему́ географи́ческому положе́нию — coğrafi konumu / yeri bakımından / itibariyle
задо́лженность по нало́гам — vergi borçları
о́тпуск по бере́менности — gebelik izni
статьи́ разли́чны и по фо́рме и по су́ти — yazılar biçimce de özce de ayrıdır
найти́ рабо́ту по специа́льности — mesleğiyle ilgili iş bulmak
рабо́тать по специа́льности — mesleğinde çalışmak
по лицу́ ви́дно, что он дово́лен — memnun olduğu yüzünden belli
10) ( при указании на меру времени или срок)...ları;...larcaпо вто́рникам — Salı günleri
ка́ждый ве́чер по вто́рникам — her Salı akşamı
по вечера́м — akşamları
по утра́м и вечера́м — akşamlı sabahlı
по це́лым часа́м — saatlerce
не писа́ть (пи́сем) по месяца́м — aylarca yazmamak
по весне́ — bahar gelince, baharla beraber
11) ( в сочетании с числительными)...(ş)arпо одному́ — birer
коло́нна по́ два — ikişerle kol
по́ двое — ikişer ikişer
12) (указывает на количество чего-л. при распределении, обозначении цены и т. п.)...dan;...yaпо рублю́ шту́ка — tanesi bir rubleye
я́блоки продава́лись по рублю́ за килогра́мм — elmanın kilosu bir rubleden satılıyordu
дать всем по я́блоку — hepsine birer elma vermek
13) ( вплоть до) kadar, dekпо по́яс — beline kadar
сне́гу бы́ло по коле́но — diz boyu kar vardı
вы́ставка бу́дет откры́та с 10 по 20 ма́я — sergi 10-20 Mayıs tarihleri arasında açık kalacak
14) (после чего-л.)...dıktan sonra,...ıncaпо истече́нии сро́ка — süre dolunca
по прибы́тии — gelince
по возвраще́нии из Ленингра́да — Leningrad dönüşü
••э́то пальто́ как раз по тебе́ — bu palto tam sana göredir
что мы не де́лали - все не по нём — ne yaptıksa bir türlü beğendiremedik
по мне никто́ не запла́чет — benim ardımdan ağlayanım yok
фру́кты мы ку́пим по доро́ге — meyvayı yoldan alırız
-
17 поездка
yolculuk,gezi* * *жgezi, yolculuk; gidiş; turne (гастрольная, предвыборная и т. п.)туристи́ческая пое́здка — turistik yolculuk; şehir turu ( по городу)
расхо́ды, свя́занные с пое́здкой в о́ба конца́ — gidiş geliş giderleri
отпра́виться в пое́здку по стране́ — yurt gezisine çıkmak
во вре́мя мое́й после́дней пое́здки в Баку́ — Baku'ya son gidişimde
пое́здка мини́стра иностра́нных дел во Фра́нцию — Dışişleri Bakanının Fransa gezisi
-
18 собственный
у него́ есть со́бственный дом — onun kendi evi vardır
он превы́сил свой со́бственный реко́рд — kendisine ait rekoru aştı
иде́я, противоре́чащая его́ со́бственной — kendisininkine zıt düşünce
весь цеме́нт страна́ получа́ет за счёт со́бственного произво́дства — ülke çimentoyu tümüyle yurt içi üretimden sağlıyor
полага́ться на со́бственные ресу́рсы — kendi öz kaynaklarına dayanmak
со́бственными си́лами он с э́тим де́лом не спра́вится — yardım görmeden bu işi başaramaz
письмо́ вручено́ ему́ в со́бственные ру́ки — mektup eline teslim edildi
по со́бственному жела́нию — (kendi) isteği / arzusu ile
в со́бственном смы́сле (сло́ва) — (kelimenin) öz anlamıyla
вино́ его́ со́бственного изготовле́ния — kendi yaptığı şarap
••и́мя со́бственное — грам. özel isim
со́бственный корреспонде́нт — özel muhabir
-
19 тоска
hüzün,kasvet; can sıkıntısı; özlem,hasret* * *ж1) kasvet, hüzün (- znü)э́та / така́я пого́да наво́дит тоску́ — bu hava insana hüzün verir
2) sıkıntı, iç / can sıkıntısıзимо́й на да́че стра́шная тоска́ — kış vakti yazlıkta oturanın müthiş canı sıkılır
3) özlem, hasretтоска́ по ро́дине — yurt özlemi / hasreti
тоска́ по про́шлому / было́му — geçmişe özlem
испы́тывать тоску́ по приро́де — doğaya özlem duymak
он с тоско́й вспомина́ет былы́е дни — eski günleri hasretle anıyor
••тоска́ зелёная — mosmor sıkıntı
-
20 жилище
konut, ev, yurt, barınak, mesken, ikametgah, iskan, süknaТурецко-русский словарь и русско-турецкий словарь по строительству и архитектуре > жилище
- 1
- 2
См. также в других словарях:
yurt — [yoort] n. [< Russ yurta, yurt < a Turkic language: orig. meaning dwelling, home] a circular tent of felt or skins on a framework of poles, used by nomads of Mongolia … English World dictionary
yurt — [ jɜrt ] noun count a large round tent used especially by people in Asia … Usage of the words and phrases in modern English
yurt — 1784, ultimately from Rus. yurta, from a Turkic language and originally meaning “home, dwelling.” … Etymology dictionary
Yurt — A yurt is a portable, felt covered, wood lattice framed dwelling structure used by nomads in the steppes of Central Asia.Etymology and synonymsThe word yurt is originally from the Turkic word meaning dwelling place in the sense of homeland ; the… … Wikipedia
yurt — is., du 1) Bir halkın üzerinde yaşadığı, kültürünü oluşturduğu toprak parçası, vatan Türk yurduna Türkiye denir. 2) Memleket Gerideki yurdunu on beş günden fazla boş bırakmak istemez. F. R. Atay 3) Bakıma ve barınmaya muhtaç bir grup insanın… … Çağatay Osmanlı Sözlük
yurt — /yoort/, n. a tentlike dwelling of the Mongol and Turkic peoples of central Asia, consisting of a cylindrical wall of poles in a lattice arrangement with a conical roof of poles, both covered by felt or skins. [1885 90; < Russ yurt < Turkic; cf.… … Universalium
yurt — noun Etymology: Russian dialect yurta, of Turkic origin; akin to Turkish yurt home Date: 1876 a circular domed tent of skins or felt stretched over a collapsible lattice framework and used by pastoral peoples of inner Asia; also a structure that… … New Collegiate Dictionary
yurt — UK [jɜː(r)t] / US [jɜrt] noun [countable] Word forms yurt : singular yurt plural yurts a large round tent used especially by people in Central Asia … English dictionary
yurt — [[t]yʊərt[/t]] n. archit. bui ant a tentlike dwelling of the Mongol and Turkic peoples of central Asia, consisting of a cylindrical wall of poles in a lattice arrangement with a conical roof of poles, both covered by felt or skins • Etymology:… … From formal English to slang
yurt — /jɜt/ (say yert) noun a Mongolian circular tent made of felt and laths. {Russian, from Turkic; compare Turkish yurt home, fatherland, dormitory} …
yurt — delik I, 93 yurt; eski izerler, ören III, 7, 258 … Divan-i Luqat-i it-Türk Dizini