Перевод: с латинского на английский

с английского на латинский

vice...

  • 81 oppanssum

    oppando, pandi, pansum, or passum, 3, v. a. [ob-pando], to spread or stretch out against or before, to spread out (post-class.):

    aliquid ad flatus helices,

    Grat. Cyn. 55:

    cornibus oppansis et summā fronte coruscum (of the cross of Christ),

    Prud. Psych. 410:

    aulaei vice oppansā,

    Tert. Apol. 48 fin.; Hier. Ep. ad Galat. 1, v. 11, 12; Vulg. Exod. 35, 12.—Hence, oppansum ( - passum), i, n., a covering, envelope (eccl. Lat.):

    corporis,

    Tert. Anim. 53.

    Lewis & Short latin dictionary > oppanssum

  • 82 oratio

    I.
    In gen., the connection of words to express thought:

    non est autem in verbo modus hic, sed in oratione, id est, in continuatione verborum,

    Cic. 3, 42, 167.
    1.
    Speech, the power or faculty of speech, the habit or use of language:

    quae (ferae) sunt rationis et orationis expertes,

    Cic. Off. 1, 16, 50:

    natura vi rationis hominem conciliat homini et ad orationis et ad vitae societatem,

    id. ib. 1, 4, 12.—
    2.
    Speech, language, utterance; opp. to fact, action, etc.:

    lenitudo orationis, mollitudo corporis,

    Cic. Tusc. 5, 16, 46:

    idque videns Epicurus re tollit, oratione relinquit deos,

    id. N. D. 1, 44, 123:

    qui sunt leves locutores... eorum orationem bene existimatum est in ore nasci, non in pectore,

    Gell. 1, 15, 1:

    nam quid te igitur rettulit beneficum esse oratione, si ad rem auxilium emortuum est,

    Plaut. Ep. 1, 2, 19:

    ut in vitā, sic in oratione, nihil est difficilius quam quid deceat videre,

    Cic. Or. 21, 70: qualis homo ipse esset, talem ejus esse orationem;

    orationi autem facta similia, factis vitam,

    id. Tusc. 5, 16, 47:

    partes igitur orationis secundum dialecticos duae, nomen et verbum,

    parts of speech, Prisc. 2, 4, 15.—
    3.
    Hence, a mode of speaking; a kind, manner, style of speech; language:

    quin tu istanc orationem hinc veterem atque antiquam amoves. Nam proletario sermone nunc utere,

    Plaut. Mil. 3, 1, 155: nam opulenti cum loquuntur pariter atque ignobiles, eadem dicta eademque oratio aequa non aeque valet, Enn. ap. Gell. 11, 4, 3: quam tibi ex ore orationem duriter dictis dedit, id. ap. Non. p. 512, 8:

    aliam nunc mihi orationem despoliato praedicas,

    Plaut. As. 1, 3, 52: Creta est profecto horum hominum oratio, quam orationem [p. 1275] hanc aures dulce devorant, id. Poen. 5, 2, 9:

    (Andria et Perinthia) non ita sunt dissimili argumento, sed tamen Dissimili oratione,

    Ter. And. prol. 11.—Esp. (in gram.): oratio obliqua, indirect speech, the use of dependent clauses in citing the language of others:

    quam (orationem) obliquam Pompeius Trogus exposuit (opp. to conciones directae),

    Just. 38, 3, 11.—Hence,
    4.
    Mode of speech, language, use of language, style:

    mollis est enim oratio philosophorum,

    Cic. Or. 19, 64:

    (fabulae) tenui oratione et scripturā levi,

    Ter. Phorm. prol. 5:

    ut Stoicorum est astrictior oratio aliquantoque contractior, quam aures populi requirunt, sic illorum (Peripateticorum) liberior et latior, quam patitur consuetudo judiciorum et fori,

    Cic. Brut. 31, 120:

    orationem Latinam efficies profecto legendis nostris pleniorem,

    id. Off. 1, 1, 2; cf. id. ib. 1, 1, 1.—
    5.
    Esp., the language of any people or nation:

    Timaeus in historiis quas oratione Graecā composuit,

    Gell. 11, 1, 1:

    semper cum Graecis Latina (exempla) conjunxi... ut par sis in utriusque orationis facultate,

    Cic. Off. 1, 1, 1.—
    II.
    In partic., formal language, artificial discourse, set speech (opp. to sermo, ordinary speech, conversational language):

    mollis est oratio philosophorum et umbratilis, nec verbis instructa popularibus nec vincta numeris, sed soluta liberius: itaque sermo potiusquam oratio dicitur. Quamquam enim omnis locutio oratio est, tamen unius oratoris locutio hoc proprio dignata nomine est,

    Cic. Or. 19, 64; cf.:

    et quoniam magna vis orationis est eaque duplex, altera contentionis, altera sermonis, contentio disceptationibus tribuatur judiciorum, contionum, senatus, sermo in circulis, disputationibus, congressionibus familiarium versetur, sequatur etiam convivia,

    id. Off. 1, 37, 132.—Hence,
    B.
    A set speech, harangue, discourse, oration:

    (oratio) ut gravis, ut suavis, ut erudita sit, ut liberalis, ut polita, ut sensus, ut doloris habeat quantum opus sit, non est singulorum articulorum: in toto spectantur haec corpore, etc.,

    Cic. de Or. 3, 25, 96; cf.

    the context: illam orationem disertam sibi et oratoriam videri, fortem et virilem non videri,

    id. ib. 1, 54, 231:

    hanc habere orationem mecum principio institit,

    Ter. Hec. 3, 3, 21:

    pleraeque scribuntur orationes habitae jam, non ut habeantur,

    Cic. Brut. 24, 91:

    non est haec oratio habenda apud imperitam multitudinem,

    id. Mur. 29, 61:

    ignarus faciundae ac poliendae orationis,

    id. de Or. 1, 14, 63:

    in orationibus hisce ipsis judiciorum, contionum, senatus,

    id. ib. 1, 16, 73:

    quanta illa, di immortales, fuit gravitas, quanta in oratione majestas! sed adfuistis, et est in manibus oratio,

    id. Lael. 25, 96:

    qui orationem adversus rem publicam habuissent, eorum bona in publicum adducebat,

    Caes. B. C. 2, 18, 5:

    ab adulescentiā confecit orationes,

    Nep. Cat. 3, 3:

    Catonis aliae acerbae orationes extant, etc.,

    Liv. 39, 42, 6:

    oratio plebi acceptior,

    id. 3, 69:

    accurata et polita,

    Cic. Brut. 95, 326:

    longa,

    Liv. 34, 5:

    acris et vehemens,

    Quint. 5, 13, 25:

    admirabilis,

    Cic. de Or. 3, 25, 94:

    angusta et concisa, opp. collata et diffusa,

    id. Or. 56, 187:

    aspera, tristis, horrida, neque perfecta neque conclusa, opp. laevis et structa et terminata,

    id. ib. 5, 20:

    circumcisa et brevis,

    Plin. Ep. 1, 20, 4:

    rotunda et undique circumcisa,

    Quint. 8, 5, 27:

    cohaerens,

    Cic. de Or. 3, 44, 173:

    concinna,

    id. ib. 3, 25, 98:

    stabilis, opp. volubilis,

    id. Or. 56, 187.—
    III.
    Transf.
    A.
    The power of oratory, eloquence:

    tantam vim habet illa, quae recte a bono poëtā dicta est, flexamina atque omnium regina rerum oratio, ut non modo inclinantem excipere aut stantem inclinare, sed etiam adversantem ac repugnantem ut imperator fortis ac bonus capere possit,

    Cic. de Or. 2, 44, 187:

    satis in eo fuisse orationis atque ingenii,

    id. Brut. 45, 165:

    non enim verendum est ne te in tam bonā causā deficiat oratio,

    Lact. 2, 3.—
    B.
    Prose (opp. to poetry):

    et in poëmatis et in oratione,

    Cic. Or. 21, 70.—
    C.
    (In gram.) A sentence, a clause expressing a complete sense:

    oratio est ordinatio dictionum congrua sententiam perfectam demonstrans,

    Prisc. 2, 4, 15:

    oratio dicitur liber rhetoricus, necnon unaquaeque dictio hoc saepe nomine nuncupatur cum plenam ostendit sententiam,

    id. ib.: defectio litterae, et syllabae, et dictionis, et orationis, id. 17, 1, 5.—
    D.
    (Under the empire.) An imperial message, rescript:

    orationes ad senatum missae,

    Suet. Ner. 15:

    oratio principis per quaestorem ejus audita est,

    Tac. A. 16, 27:

    orationesque in senatu recitaret etiam quaestoris vice,

    Suet. Tit. 6; cf. id. Aug. 65.—
    E.
    A prayer, an address to the Deity (eccl. Lat.):

    respice ad orationem servi tui,

    Vulg. 3 Reg. 8, 28:

    per orationes Dominum rogantes,

    id. 2 Macc. 10, 16:

    pernoctans in oratione Dei,

    id. Luc. 6, 12.—Also absol., prayer, the habit or practice of prayer:

    perseverantes in oratione,

    Vulg. Act. 1, 14:

    orationi instate,

    id. Col. 4, 2; cf. Gell. 13, 22, 1.

    Lewis & Short latin dictionary > oratio

  • 83 paedagogium

    paedăgōgīum, ii, n., = paidagôgeion, the place where boys of servile birth intended for pages were educated, the pages' hall (not ante-Aug.), Plin. Ep. 7, 27, 13.—
    II.
    Transf.
    A.
    In gen., the boys in a paedagogium:

    paedagogium pretiosā veste succingitur,

    Sen. Vit. Beat. 17, 2; id. Ep. 123, 7.—
    B.
    In partic., boys reared for vice:

    ingenuae conditionis paedagogia,

    Suet. Ner. 28; cf. Plin. 33, 12, 54, § 152.

    Lewis & Short latin dictionary > paedagogium

  • 84 paedicator

    paedīcātor, ōris, m. [1. paedico], one given to unnatural vice, Licin. Calv. ap. Suet. Caes. 49.

    Lewis & Short latin dictionary > paedicator

  • 85 pareo

    pārĕo ( parrĕo), ŭi, pārĭtum, 2, v. n. [ intr. form of paro, to make ready; părio, to bring forth; hence, to be ready, at hand], to come forth, appear, be visible, show one's self; to be present or at hand.
    I.
    Lit. (rare;

    not in Cic. or Cæs.): immolanti jocinera replicata paruerunt,

    Suet. Aug. 95:

    quoties paruit Hermogenes,

    Mart. 12, 29, 18:

    haec (fenestra) videt Inarimen, illi Prochyta aspera paret,

    Stat. S. 2, 2, 76:

    quae si parent simul,

    Quint. 1, 12, 4:

    caeli cui sidera parent,

    are open, intelligible, Verg. A. 10, 176; cf. Suet. Calig. 8.—So freq. in eccl. Lat.:

    parebit signum filii hominis in caelo,

    Vulg. Matt. 24, 30.— Impers.:

    paret = videtur: si paret eum dare oportere,

    Gai. Inst. 3, 91; 4, 4; 34 al.—
    II.
    In partic.
    A.
    To appear (as a servant) at a person's commands, to attend, wait upon (very rare, for the usual apparere):

    magistratibus in provincias euntibus parere et praeministrare servorum vice,

    Gell. 10, 3, 19:

    ad memoriam,

    Spart. Pesc. 7.—
    2.
    Transf.
    a.
    To obey, be obedient to; to submit to, comply with (the class. signif. of the word;

    syn.: oboedio, obsequor, obtempero): parere, obedire,

    Fest. p. 221 Müll.: animadverte ac dicto pare, Enn. ap. Cic. Rab. Post. 11, 29 (Trag. v. 299 Vahl.):

    hic parebit et oboediet praecepto illi veteri,

    Cic. Tusc. 5, 12, 36:

    oboedire et parere alicujus voluntati,

    id. N. D. 1, 8, 19:

    non ut pareret et dicto audiens esset huic ordini, etc.,

    id. Phil. 7, 1, 2:

    (noster populus) in bello sic paret, ut regi,

    id. Rep. 1, 40, 163:

    legibus,

    id. Off. 2, 11, 40:

    religionibus,

    id. N. D. 2, 3, 8:

    imperio,

    Caes. B. G. 5, 2:

    populo patiente atque parente,

    Cic. Rep. 2, 36, 61:

    alicujus imperiis,

    Juv. 14, 331.— Impers. pass.:

    dicto paretur,

    Liv. 9, 32:

    remissius imperanti melius paretur,

    Sen. Clem. 1, 24, 1:

    ut arbitri sententiae pareatur,

    Dig. 4, 8, 23:

    si paritum fuerit condicioni,

    ib. 40, 4, 12.— Poet., with respective acc.:

    non adeo parebimus omnia matri,

    Stat. Ach. 1, 660. —Of inanim. and abstr. subjects:

    lucra petituras freta per parentia ventis Ducunt instabiles sidera certa rates,

    Tib. 1, 9, 9; cf. Ov. M. 8, 472; Quint. 11, 3, 65.—
    b.
    To be subject to, dependent on; to be subservient to:

    nulla fuit civitas, quin Caesari pareret,

    Caes. B. C. 3, 81:

    oppidum, quod regi paret,

    Plin. 6, 28, 32, § 145:

    negat se ei parere posse qui se feminam malit esse, quam virum,

    Just. 1, 3, 3:

    quae homines arant, navigant, aedificant, virtuti omnia parent,

    Sall. C. 2, 7; Hor. S. 2, 3, 96.—
    c.
    To submit to, comply with, indulge, gratify, yield to:

    necessitati,

    Cic. Or. 60, 202:

    et tempori et voluntati,

    id. Vatin. 1, 2:

    cupiditatibus,

    id. Fin. 1, 16, 53:

    dolori et iracundiae,

    id. Att. 2, 21, 4:

    extremo furori,

    Val. Fl. 7, 154.—
    d.
    To yield to one's promises or representations, to fulfil, accomplish them; to satisfy, give, pay:

    promissis,

    Ov. F. 5, 504:

    pensionibus,

    Dig. 19, 2, 54: usuris, Cod. 4, 26, 8.— —
    B.
    Impers.: paret, it is clear, evident, manifest (class.):

    quid porro quaerendum est? factumne sit? at constat. A quo? at paret,

    Cic. Mil. 6, 15.—Esp. in the formula si paret, if it appear, if it be proved, Cic. Rosc. Com. 4, 11; id. Verr 2, 2, 12, § 31; cf.:

    si paret adversum edictum fecisse,

    id. ib. 2, 3, 28, § 69; 2, 3, 22, § 55; Fest. p. 233 Müll.:

    paritum est,

    Dig. 31, 1, 67; ib. 6, 1, 5; Petr. 137; cf. II. 2. a. supra.—Hence, pārens, entis, P. a., obedient:

    parentiores exercitus,

    Cic. Off. 1, 22, 76 (al. paratiores).—
    II.
    Subst.: pārens, entis, comm., a subject:

    parentes abunde habemus,

    Sall. J. 102, 7:

    vi quidem regere patriam aut parentes quamquam possis, etc.,

    id. ib. 3, 2:

    ex voluntate parentium occupare principatum,

    Vell. 2, 108; and so Tac. A. 1, 59, acc. to Bötticher (but parentes, in this passage, signifies parents; cf. Kritz on Sall. C. 6, 5).

    Lewis & Short latin dictionary > pareo

  • 86 parreo

    pārĕo ( parrĕo), ŭi, pārĭtum, 2, v. n. [ intr. form of paro, to make ready; părio, to bring forth; hence, to be ready, at hand], to come forth, appear, be visible, show one's self; to be present or at hand.
    I.
    Lit. (rare;

    not in Cic. or Cæs.): immolanti jocinera replicata paruerunt,

    Suet. Aug. 95:

    quoties paruit Hermogenes,

    Mart. 12, 29, 18:

    haec (fenestra) videt Inarimen, illi Prochyta aspera paret,

    Stat. S. 2, 2, 76:

    quae si parent simul,

    Quint. 1, 12, 4:

    caeli cui sidera parent,

    are open, intelligible, Verg. A. 10, 176; cf. Suet. Calig. 8.—So freq. in eccl. Lat.:

    parebit signum filii hominis in caelo,

    Vulg. Matt. 24, 30.— Impers.:

    paret = videtur: si paret eum dare oportere,

    Gai. Inst. 3, 91; 4, 4; 34 al.—
    II.
    In partic.
    A.
    To appear (as a servant) at a person's commands, to attend, wait upon (very rare, for the usual apparere):

    magistratibus in provincias euntibus parere et praeministrare servorum vice,

    Gell. 10, 3, 19:

    ad memoriam,

    Spart. Pesc. 7.—
    2.
    Transf.
    a.
    To obey, be obedient to; to submit to, comply with (the class. signif. of the word;

    syn.: oboedio, obsequor, obtempero): parere, obedire,

    Fest. p. 221 Müll.: animadverte ac dicto pare, Enn. ap. Cic. Rab. Post. 11, 29 (Trag. v. 299 Vahl.):

    hic parebit et oboediet praecepto illi veteri,

    Cic. Tusc. 5, 12, 36:

    oboedire et parere alicujus voluntati,

    id. N. D. 1, 8, 19:

    non ut pareret et dicto audiens esset huic ordini, etc.,

    id. Phil. 7, 1, 2:

    (noster populus) in bello sic paret, ut regi,

    id. Rep. 1, 40, 163:

    legibus,

    id. Off. 2, 11, 40:

    religionibus,

    id. N. D. 2, 3, 8:

    imperio,

    Caes. B. G. 5, 2:

    populo patiente atque parente,

    Cic. Rep. 2, 36, 61:

    alicujus imperiis,

    Juv. 14, 331.— Impers. pass.:

    dicto paretur,

    Liv. 9, 32:

    remissius imperanti melius paretur,

    Sen. Clem. 1, 24, 1:

    ut arbitri sententiae pareatur,

    Dig. 4, 8, 23:

    si paritum fuerit condicioni,

    ib. 40, 4, 12.— Poet., with respective acc.:

    non adeo parebimus omnia matri,

    Stat. Ach. 1, 660. —Of inanim. and abstr. subjects:

    lucra petituras freta per parentia ventis Ducunt instabiles sidera certa rates,

    Tib. 1, 9, 9; cf. Ov. M. 8, 472; Quint. 11, 3, 65.—
    b.
    To be subject to, dependent on; to be subservient to:

    nulla fuit civitas, quin Caesari pareret,

    Caes. B. C. 3, 81:

    oppidum, quod regi paret,

    Plin. 6, 28, 32, § 145:

    negat se ei parere posse qui se feminam malit esse, quam virum,

    Just. 1, 3, 3:

    quae homines arant, navigant, aedificant, virtuti omnia parent,

    Sall. C. 2, 7; Hor. S. 2, 3, 96.—
    c.
    To submit to, comply with, indulge, gratify, yield to:

    necessitati,

    Cic. Or. 60, 202:

    et tempori et voluntati,

    id. Vatin. 1, 2:

    cupiditatibus,

    id. Fin. 1, 16, 53:

    dolori et iracundiae,

    id. Att. 2, 21, 4:

    extremo furori,

    Val. Fl. 7, 154.—
    d.
    To yield to one's promises or representations, to fulfil, accomplish them; to satisfy, give, pay:

    promissis,

    Ov. F. 5, 504:

    pensionibus,

    Dig. 19, 2, 54: usuris, Cod. 4, 26, 8.— —
    B.
    Impers.: paret, it is clear, evident, manifest (class.):

    quid porro quaerendum est? factumne sit? at constat. A quo? at paret,

    Cic. Mil. 6, 15.—Esp. in the formula si paret, if it appear, if it be proved, Cic. Rosc. Com. 4, 11; id. Verr 2, 2, 12, § 31; cf.:

    si paret adversum edictum fecisse,

    id. ib. 2, 3, 28, § 69; 2, 3, 22, § 55; Fest. p. 233 Müll.:

    paritum est,

    Dig. 31, 1, 67; ib. 6, 1, 5; Petr. 137; cf. II. 2. a. supra.—Hence, pārens, entis, P. a., obedient:

    parentiores exercitus,

    Cic. Off. 1, 22, 76 (al. paratiores).—
    II.
    Subst.: pārens, entis, comm., a subject:

    parentes abunde habemus,

    Sall. J. 102, 7:

    vi quidem regere patriam aut parentes quamquam possis, etc.,

    id. ib. 3, 2:

    ex voluntate parentium occupare principatum,

    Vell. 2, 108; and so Tac. A. 1, 59, acc. to Bötticher (but parentes, in this passage, signifies parents; cf. Kritz on Sall. C. 6, 5).

    Lewis & Short latin dictionary > parreo

  • 87 penso

    penso, āvi, ātum, 1, v. freq. a. [pendo], to weigh or weigh out carefully (not freq. till after the Aug. per.; not in Cic., for in Off. 2, 19, 68, conpensandum is the correct reading. Neither is it found in Plaut., Ter., Lucr., or Cæs.; syn.: pendo, expendo).
    I.
    Lit.:

    aurum,

    Liv. 38, 24; Sil. 4, 153; Col. 12, 51, 2:

    C. Gracchi caput auro pensatum,

    paid for with its weight in gold, Flor. 3, 15, 6:

    odores ac purpurae et auro pensanda,

    worth their weight in gold, Sen. Ep. 73, 5.—Prov.:

    pensare aliquem eādem trutinā,

    to weigh one in the same balance, judge one by the same standard, Hor. Ep. 2, 1, 29.—
    II.
    Transf.
    A.
    To counterbalance with any thing, to compensate, recompense, repay, make good, requite; for the usual compensare:

    exiguā turis impensā tanta beneficia pensaturi,

    Curt. 8, 5, 10:

    beneficia beneficiis,

    Sen. Ben. 3, 9, 3; Suet. Aug. 25:

    praematuram mortem immortali nominis sui memoriā,

    Vell. 2, 88, 3:

    vulnera et sanguis aviditate praedae,

    Tac. H. 3, 26 fin.; cf. id. ib. 4, 74; id. A. 2, 26: vicem alicujus, to supply the place of a thing, to compensate for a thing, Plin. 31, 8, 44, § 97;

    transmarinae res quādam vice pensatae,

    Liv. 26, 37:

    iter,

    to shorten the way, Luc. 9, 685.—
    B.
    To pay, repay, punish with any thing:

    nece pudorem,

    Ov. H. 2, 143:

    omnia uno ictu,

    Sen. Oedip. 936:

    nefarium concubitum voluntariā morte,

    Val. Max. 1, 8, 3.—
    2.
    To purchase with any thing:

    vitam auro,

    Sil. 2, 35:

    victoriam damno militis,

    Vell. 2, 115, 4.—
    C.
    To exchange for any thing:

    palatia caelo,

    Calp. Ecl. 4, 141:

    laetitiam moerore,

    Plin. 7, 40, 41, § 132.—
    D.
    To allay, quench:

    sitim,

    Calp. Ecl. 5, 111.—
    E.
    To weigh, ponder, examine, consider:

    ex factis, non ex dictis, amicos pensare,

    Liv. 34, 49:

    ad consilium pensandum temporis opus esse,

    id. 22, 51, 3; Curt. 3, 6, 3; 8, 2, 14; 7, 33, 2:

    singula animi consulta,

    id. 7, 8, 1:

    stat pensata diu belli sententia,

    Sil. 7, 223.

    Lewis & Short latin dictionary > penso

  • 88 pro

    1.
    prō (archaic collat. form, posi in posimerium; cf. pono, from posino; cf. Gr. poti and pot with pros), adv. and prep. [root in Sanscr. prep. pra-, before, as in prathamas, first; Gr. pro; cf.: proteros, prôtos, etc.; Lat.: prae, prior, priscus, etc.; perh. old abl. form, of which prae is the loc. ], before, in front of; and, transf., for, with the idea of protection, substitution, or proportion.
    I.
    Adv., found only in the transf. comp. signif. (v. infra, II. B. 3.) in connection with quam and ut: pro quam and pro ut (the latter usually written in one word, prout), like prae quam and prae ut.
    * A.
    Pro quam, in proportion as, just as:

    nec satis est, pro quam largos exaestuat aestus,

    Lucr. 2, 1137. —
    B.
    Pro ut or prout, according as, in proportion, accordingly, proportionably as, just as, as (class.):

    compararat argenti bene facti, prout Thermitani hominis facultates ferebant, satis,

    Cic. Verr. 2, 2, 34, § 83:

    tuas litteras, prout res postulat, exspecto,

    id. Att. 11, 6 fin.:

    id, prout cujusque ingenium erat, interpretabantur,

    Liv. 38, 50:

    prout locus iniquus aequusve his aut illis, prout animus pugnantium est, prout numerus, varia pugnae fortuna est,

    id. 38, 40 fin. —With a corresp. ita:

    ejusque rationem ita haberi, prout haberi lege liceret,

    Cic. Phil. 5, 17, 46:

    prout sedes ipsa est, ita varia genera morborum sunt,

    Cels. 4, 4, 5:

    prout nives satiaverint, ita Nilum increscere,

    Plin. 5, 9, 10, § 51.—
    II.
    Prep. with abl. (late Lat. with acc.:

    PRO SALVTEM SVAM,

    Inscr. Grut. 4, 12; 46, 9; Inscr. Orell. 2360), before, in front of.
    A.
    Lit., of place:

    sedens pro aede Castoris,

    Cic. Phil. 3, 11, 27:

    praesidia, quae pro templis cernitis,

    id. Mil. 1, 2:

    ii qui pro portis castrorum in statione erant,

    Caes. B. G. 4, 32:

    pro castris copias habere,

    id. ib. 7, 66:

    pro castris dimicare,

    id. ib. 5, 16:

    pro oppido,

    id. ib. 7, 71:

    pro opere consistere,

    Sall. J. 92, 9:

    castra pro moenibus locata,

    Liv. 2, 53; 4, 17:

    pro muro,

    id. 30, 10:

    pro castris explicare aciem,

    id. 6, 23:

    pro vallo,

    Plin. 2, 37, 37, § 101; Vell. 2, 19, 1.—With verbs of motion:

    Caesar pro castris suas copias produxit,

    before the camp, Caes. B. G. 1, 48:

    hasce tabulas hic ibidem pro pedibus tuis obicito,

    before your feet, App. Mag. p. 337, 36; id. M. 4, p. 155, 2.—
    2.
    In partic., with the accessory idea of presence on the front part, on the edge or brink of a place, on or in the front of, often to be translated by a simple on or in:

    pro censu classis iuniorum, Serv. Tullius cum dixit, accipi debet in censu, ut ait M. Varro, sicuti pro aede Castoris, pro tribunali, pro testimonio,

    Fest. p. 246 Müll.; cf.: pro significat in, ut pro rostris, pro aede, pro tribunali, Paul. ex Fest. p. 228 Müll.; and:

    pro sententia ac si dicatur in sententiā, ut pro rostris id est in rostris,

    id. p. 226 Müll.: hac re pro suggestu pronunciata, qs. standing on the front part of the tribune, or, as we would say, on the tribune, Caes. B. G. 6, 3: pro tribunali cum aliquid ageretur, was transacted before or at my tribunal, Cic. Fam. 3, 8, 21; so,

    pro tribunali,

    id. Pis. 5, 11; id. Sest. 15, 34: pro contione, before the assembled army; and, in gen., before the assembly:

    laudatus pro contione Jugurtha,

    Sall. J. 8, 2; cf. Curt. 9, 1, 1:

    pro contione laudibus legati militumque tollere animos,

    Liv. 7, 7:

    fortes viros pro contione donantis,

    Curt. 10, 5, 10:

    pro contione litteras recitare,

    id. 4, 10, 16; Liv. 38, 23 fin.:

    pro contione palam utrumque temptavit,

    Suet. Vesp. 7; Tac. A. 3, 9; Front. Strat. 1, 11, 3: [p. 1448] 4, 5, 11; cf.:

    pro comitio,

    Suet. Aug. 43:

    uti pro consilio imperatum erat,

    in the council, Sall. J. 29, 6; cf.:

    supplicatio in triduum pro collegio decemvirūm imperata fuit,

    Liv. 38, 36:

    pontifices pro collegio decrevisse,

    Gell. 11, 3, 2:

    pro collegio pronuntiare,

    Liv. 4, 26, 9:

    suas simultates pro magistratu exercere,

    id. 39, 5:

    pro munimentis castelli manipulos explicat,

    before, on the fortifications, Tac. A. 2, 80; 12, 33: stabat pro litore diversa acies, in front of or upon the shore, id. ib. 14, 30:

    legionem pro ripā componere,

    id. ib. 12, 29:

    velamenta et infulas pro muris ostentant,

    in front of, from the walls, Tac. H. 3, 31; so,

    pro muris,

    id. A. 2, 81:

    ad hoc mulieres puerique pro tectis aedificiorum saxa et alia, quae locus praebebat, certatim mittere,

    standing on the edge of the roofs, from the roofs, Sall. J. 67, 1 Kritz.—
    B.
    Transf.
    1.
    To signify a standing before or in front of, for defence or protection; hence an acting for, in behalf of, in favor of, for the benefit of, on the side of (opp. contra, adversum):

    veri inveniendi causā contra omnia dici oportere et pro omnibus,

    Cic. Ac. 2, 18, 60; cf.:

    hoc non modo non pro me, sed contra me est potius,

    id. de Or. 3, 20, 75:

    partim nihil contra Habitum valere, partim etiam pro hoc esse,

    id. Clu. 32, 88:

    difficillimum videtur quod dixi, pro ipsis esse quibus eveniunt ista, quae horremus ac tremimus,

    Sen. Prov. 3, 2:

    haec cum contra legem proque lege dicta essent,

    Liv. 34, 8: pro Romano populo armis certare, Enn. ap. Non. 150, 6 (Ann. v. 215 Vahl.); cf.: pro vostrā vitā morti occumbant, id. ap. Serv. ad Verg. A. 2, 62 (Trag. v. 176 Vahl.): quae ego pro re publica fecissem, Cato ap. Front. p. 149:

    nihil ab eo praetermissum est, quod aut pro re publicā conquerendum fuit, aut pro eā disputandum,

    Cic. Sest. 2, 3:

    omnia me semper pro amicorum periculis, nihil umquam pro me ipso deprecatum,

    id. de Or. 2, 49, 201:

    convenit dimicare pro legibus, pro libertate, pro patriā,

    id. Tusc. 4, 19, 43:

    dulce et decorum est pro patriā mori,

    Hor. C. 3, 2, 13; cf. id. ib. 3, 19, 2:

    pro sollicitis non tacitus reis,

    id. ib. 4, 1, 14:

    spondere levi pro paupere,

    id. A. P. 423:

    urbes, quae viris aut loco pro hostibus et advorsum se opportunissumae erant,

    Sall. J. 88, 4:

    nec aliud adversus validissimas gentes pro nobis utilius, quam, etc.,

    Tac. Agr. 12:

    et locus pro vobis et nox erit, Liv 9, 24, 8: et loca sua et genus pugnae pro hoste fuere,

    id. 39, 30, 3:

    pro Corbulone aetas, patrius mos... erant: contra, etc.,

    Tac. A. 3, 31; id. H. 4, 78; Curt. 4, 14, 16.—
    2.
    With the notion of replacement or substitution, in the place of, instead of, for.
    a.
    In gen.: numquam ego argentum pro vino congiario... disdidi, Cato ap. Front. p. 149:

    ego ibo pro te, si tibi non libet,

    Plaut. Most. 5, 2, 10:

    ego pro te molam,

    Ter. And. 1, 2, 29; Cic. Leg. 2, 5, 13:

    mutata (ea dico), in quibus pro verbo proprio subicitur aliud... ut cum minutum dicimus animum pro parvo, etc.,

    id. Or. 27, 92 sq.; cf.:

    libenter etiam copulando verba jungebant, ut sodes pro si audes, sis pro si vis... ain' pro aisne, nequire pro non quire, malle pro magis velle, nolle pro non velle. Dein etiam saepe et exin pro deinde et exinde dicimus,

    id. ib. 45, 154:

    pro vitulā statuis dulcem Aulide natam, Hor S. 2, 3, 199: pro bene sano Ac non incauto fictum astutumque vocamus,

    id. ib. 1, 3, 61; cf. Suet. Caes. 70:

    pro ope ferendā sociis pergit ipse ire, etc.,

    Liv. 23, 28, 11 Weissenb. ad loc.; Zumpt, Gram. § 667; cf.:

    pro eo, ut ipsi ex alieno agro raperent, suas terras, etc.,

    Liv. 22, 1, 2.—
    b.
    Esp. freq. in connection with the title of any officer, to denote his substitute' pro consule, pro praetore, pro quaestore, pro magistro, etc. (afterwards joined into one word, as proconsul, propraetor, proquaestor, promagister, etc.), proconsul, proprœtor, proquœstor, vice-director:

    cum pro consule in Ciliciam proficiscens Athenas venissem,

    Cic. de Or. 1, 18, 82; cf.:

    cum L. Philippus pro consulibus eum se mittere dixit, non pro consule,

    instead of the consuls, not as proconsul, id. Phil. 11, 8, 18:

    nec pro praetore, Caesarem (vocat),

    id. ib. 13, 10, 22; Liv. 35, 1. cum Alexandriae pro quaestore essem, Cic. Ac. 2, 4, 11' cf.:

    litteris Q. Caepionis Bruti pro consule... Q. Hortensii pro consule opera, etc.,

    id. Phil. 10, 11, 26: P. Terentius operas in portu et scripturā Asiae pro magistro dedit, id. Att. 11, 10, 1; cf. id. Verr. 2, 2, 70, § 169; id. Fam. 13, 65, 1; see also the words proconsul, promagister, propraetor, proquaestor, etc.—
    c.
    So of price, penalty, etc., in exchange, in return for:

    tres minas pro istis duobus dedi,

    Plaut. Most. 3, 2, 138; id. Aul. 3, 3, 8:

    pro hujus peccatis ego supplicium sufferam,

    Ter. And. 5, 3, 17:

    dimidium ejus quod pactus esset, pro carmine daturum,

    Cic. de Or. 2, 86, 351:

    pro vitā hominis nisi hominis vita reddatur, non posse deorum inmortalium numen placari,

    Caes. B. G. 6, 16:

    id pro immolatis in foro Tarquiniensium Romanis poenae hostibus redditum,

    Liv. 7, 19, 3:

    vos, pro paternis sceleribus, poenas date,

    Sen. Med. 925; Lact. 2, 7, 21:

    pro crimine poenas,

    Ov. Ib. 621.—
    3.
    Pro is also frequently used to denote the viewing, judging, considering, representing of a thing as something, for, the same as, just as, as:

    pro sano loqueris, quom me appellas nomine,

    Plaut. Men. 2, 2, 24:

    sese ducit pro adulescentulo,

    id. Stich. 3, 1, 65; id. Cist. 1, 3, 24:

    hunc Eduxi a parvulo, habui, amavi pro meo,

    as my own, Ter. Ad. 1, 1, 23:

    Cato ille noster qui mihi unus est pro centum milibus,

    whose voice I regard as equal to that of thousands, Cic. Att. 2, 5, 1:

    Siciliam nobis non pro penariā cellā, sed pro aerario fuisse,

    id. Verr. 2, 2, 2, § 5:

    P. Sestio pro occiso relictus est,

    id. Sest. 38, 81; Caes. B. G. 3, 109:

    cum pro damnato mortuoque esset,

    as good as condemned and dead, Cic. Verr. 2, 4, 15, § 33:

    summa ratio, quae sapientibus pro necessitate est,

    Plin. Ep. 1, 12, 3:

    negotia pro solatiis accipiens,

    Tac. A. 4, 13:

    consuli pro hostibus esse,

    Liv. 43, 5, 4:

    adeo incredibilis visa res, ut non pro vano modo, sed vix pro sano nuncius audiretur,

    as a boaster, Liv. 39, 49: quoniam de adventu Caesaris pro certo habebamus, to consider as certain, Mat. ap. Cic. Att. 9, 15, 6 et saep.; v. certus.—
    4.
    Esp. in certain phrases: pro eo, for the same thing, as just the same:

    ut si a Caesare, quod speramus, impetrarimus, tuo beneficio nos id consecutos esse judicemus: sin minus, pro eo tantum id habeamus, cum a te data sit opera, ut impetraremus,

    Cic. Fam. 13, 7, 5.—With the particles of comparison: atque ( ac), ac si, quasi, just the same as, even as, as though: pro eo ac debui, just as was my duty, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 1:

    pro eo ac si concessum sit,

    Cic. Inv. 1, 32, 54:

    pro eo est atque si adhibitus non esset,

    Dig. 28, 1, 22:

    pro eo erit quasi ne legatum quidem sit,

    ib. 30, 1, 38: pro eo quod, for the reason that, because:

    pro eo quod ejus nomen erat magnā apud omnes gloriā,

    Cic. de Or. 2, 18, 75: pro eo quod pluribus verbis vos quam volui fatigavi, veniam a vobis petitam velim, Liv 38, 49 fin.
    5.
    On account of, for the sake of:

    dolor pro patriā,

    Cic. Fin. 1, 7, 24:

    tumultus pro recuperandā re publicā,

    id. Brut. 90, 311 dub. (B. and K. omit pro):

    dedit pro corpore nummos, i. e. to rescue his person,

    Hor. S. 1, 2, 43:

    aliquem amare pro ejus eximiā suavitate,

    Cic. de Or 1, 55, 234:

    pro quibus meritis quanto opere dilectus sit,

    Suet. Aug. 57:

    cum pro incolumitate principis vota susceperunt,

    Tac. A. 4, 17:

    pro bono (= bene),

    Sall. J. 22, 4.—
    6.
    Pro is used in its most general sense in stating the relation between two objects or actions, in proportion, in comparison with, according to or as, conformably to, by virtue of, for, etc.:

    meus pater nunc pro hujus verbis recte et sapienter facit,

    according to his story, Plaut. Am. 1, 1, 133:

    tu pro oratione nec vir nec mulier mihi's,

    id. Rud. 4, 4, 71: pro viribus tacere ac fabulari, according to one's ability, Enn. ap. Non. 475, 4 (Trag. v. 181 Vahl.):

    facere certum'st pro copiā ac sapientiā,

    Plaut. Merc. 3, 1, 8:

    agere pro viribus,

    Cic. Sen. 9, 27:

    aliquem pro dignitate laudare,

    id. Rosc. Am. 12, 33:

    proelium atrocius quam pro numero pugnantium fuit,

    Liv. 21, 29: pro imperio, by virtue of his office or authority:

    quia pro imperio palam interfici non poterat,

    Liv. 1, 51, 2; hence, imperatively, dictatorially, summarily:

    nec illum ipsum submovere pro imperio posse more majorum,

    id. 2, 56, 12 ' hem! satis pro imperio, quisquis es, Ter. Phorm. 1, 4, 18:

    pro tuā prudentiā,

    Cic. Fam. 4, 10, 2; 11, 12, 2:

    cum in eam rationem pro suo quisque sensu ac dolore loqueretur,

    id. Verr. 2, 1, 27, § 69:

    quibus aliquid opis fortasse ego pro meā, tu pro tuā, pro suā quisque parte ferre potuisset,

    id. Fam. 15, 15, 3: pro virili parte, according to one's ability, id. Sest. 66, 138; Liv. praef. 2; Ov. Tr. 5, 11, 23. —Esp. freq.: pro ratā parte and pro ratā, in proportion, proportionably; v. ratus:

    pro se quisque,

    each according to his ability, each one for himself, Cic. Off. 3, 14, 58; Caes. B. G. 2, 25; Verg. A. 12, 552 et saep.:

    pro tempore et pro re,

    according to time and circumstances, Caes. B. G. 5, 8:

    pro facultatibus,

    Nep. Epam. 3, 5.—Pro eo, quantum, or ut, in proportion to, as, according to, according as:

    eāque pro eo, quantum in quoque sit ponderis, esse aestimanda,

    Cic. Fin. 4, 21, 58:

    equidem pro eo, quanti te facio, quicquid feceris, approbabo,

    id. Fam. 3, 3, 2: tamen pro eo ut temporis difficultas tulit, etc., L. Metell. ap. Cic. Verr. 2, 3, 54, § 126.
    In composition the o is long in some words, in others short (through the influence of the Gr.
    pro-): prōdeo, prŏfiteor; and even in words borrowed from the Greek, as prōlogus.—Its signification has reference either to place, before, forwards; or to protection, for; procedo, procurro, profanus; procuro, propugno, prosum, protego.
    2.
    prō (less correctly prōh), interj., an exclamation of wonder or lamentation, O! Ah! Alas! (class.).
    (α).
    With nom.:

    proh! bonae frugi hominem te jam pridem esse arbitror,

    Plaut. Cas. 2, 4, 4: pro Juppiter! Enn. ap. Varr L. L. 7, § 12 Müll. (Trag. v 225 Vahl.); Ter. And. 4, 3, 17; id. Eun. 3, 5, 2; id. Ad. 1, 2, 31; cf.:

    pro supreme Juppiter,

    id. ib. 2, 1, 42:

    pro Juppiter, Hominis stultitiam!

    id. ib. 3, 3, 12:

    pro di immortales,

    id. ib. 3, 4, 1; cf.: pro, dii immortales: Cic. Imp. Pomp. 12, 33:

    pro curia inversique mores!

    Hor. C. 3, 5, 7:

    pro scelus,

    Mart. 2, 46, 8.—
    (β).
    Parenthet.:

    pro, quanta potentia regni Est, Venus alma, tui,

    Ov. M. 13, 758:

    et mea, pro! nullo pondere verba cadunt,

    id. H. 3, 98:

    tantum, pro! degeneramus a patribus,

    Liv. 22, 14, 6; Curt. 4, 16, 10.—
    (γ).
    With acc.: pro divom fidem! Enn. ap. Don. ad. Ter. Phorm. 2, 2, 25 (Sat. v. 30 Vahl.); Ter. Ad. 4, 7, 28; cf.:

    pro deum atque hominum fidem!

    id. And. 1, 5, 2; 11; id. Heaut. 1, 1, 9; Cic. Tusc. 5, 16, 48;

    instead of which, ellipt.: pro deum immortalium!

    Ter. Phorm. 2, 3, 4:

    pro deum atque hominum,

    id. Hec. 2, 1, 1:

    pro fidem deum! facinus foedum,

    id. Eun. 5, 4, 21.—
    (δ).
    With gen.: pro malae tractationis! Tert. Poen. fin.

    Lewis & Short latin dictionary > pro

  • 89 prodictator

    prō-dictātor, ōris, m., a vice-dictator (only in Livy):

    prodictatorem populus creavit Q. Fabium Maximum,

    Liv. 22, 8, 6;

    instead of which: pro dictatore,

    id. 22, 31 fin.

    Lewis & Short latin dictionary > prodictator

  • 90 promagisterium

    prōmăgistĕrĭum, ĭi, n. [pro-ma gister], the office of a promagister, a vice [p. 1464] presidency, lieutenancy, etc., Inscr. Grut. 173, 5.

    Lewis & Short latin dictionary > promagisterium

  • 91 propraefectus

    prō-praefectus, i, m., a vice-prefect, Inscr. Murat. p. 17, n. 7.

    Lewis & Short latin dictionary > propraefectus

  • 92 Pythagoras

    Pythăgŏras, ae, m., = Puthagoras, a celebrated philosopher of Samos, about 550 B.C.; he taught in Lower Italy ( Croton and Metapontum), and was the founder of the Pythagorean philosophy, which received its name from him, Cic. Tusc. 1, 10, 20; 1, 16, 38; 4, 1, 2; id. Fin. 5, 2, 4; id. Div. 1, 3, 5; Hor. S. 2, 6, 63; Ov. M. 15, 60; Liv. 1, 18.— The Greek letter g (called littera Pythagorae), with its two divergent arms, was used by Pythagoras as a symbol of the two diverse paths of life, that of virtue and of vice, Aus. Idyll. 12, 9; cf. Pers. 3, 56; v. also Lact. 6, 3, 6.—Hence,
    A.
    Pythăgŏrēus or Pythăgŏrīus, a, um, adj., = Puthagoreios, Pythagorean:

    somnia,

    Hor. Ep. 2, 1, 52: dogma, Lab. ap. Prisc. p. 679:

    pavo,

    into which, according to the Pythagorean doctrine of metempsychosis, the soul of Euphorbus had passed before it reached Pythagoras, Pers. 6, 11:

    brassica,

    highly recommended by Pythagoras, Cato, R. R. 157 in lemm. (cf. Plin. 20, 9, 33, § 78):

    mos,

    Plin. 35, 12, 46, § 160.— Plur, subst.: Pythă-gŏrēi ( - ŏrīi), ōrum, m., the followers of the Pythagorean philosophy, the Pythagoreans, Cic. Tusc. 1, 16, 38; id. de Or. 2, 37, 154 al.—
    B.
    Pythăgŏrĭcus, a, um, adj., = Puthagorikos Pythagorean:

    libri,

    Liv. 30, 29:

    philosophia,

    Plin. 13, 13, 27, § 86 (an interpolated passage, v. Sillig in loc.):

    prudentia,

    Val. Max. 4, 7, 1 (but Pythagorii, Cic. Div. 1, 30, 62 B. and K.; cf. Madv. Opusc. Ac. 1, p. 512).

    Lewis & Short latin dictionary > Pythagoras

  • 93 Pythagorei

    Pythăgŏras, ae, m., = Puthagoras, a celebrated philosopher of Samos, about 550 B.C.; he taught in Lower Italy ( Croton and Metapontum), and was the founder of the Pythagorean philosophy, which received its name from him, Cic. Tusc. 1, 10, 20; 1, 16, 38; 4, 1, 2; id. Fin. 5, 2, 4; id. Div. 1, 3, 5; Hor. S. 2, 6, 63; Ov. M. 15, 60; Liv. 1, 18.— The Greek letter g (called littera Pythagorae), with its two divergent arms, was used by Pythagoras as a symbol of the two diverse paths of life, that of virtue and of vice, Aus. Idyll. 12, 9; cf. Pers. 3, 56; v. also Lact. 6, 3, 6.—Hence,
    A.
    Pythăgŏrēus or Pythăgŏrīus, a, um, adj., = Puthagoreios, Pythagorean:

    somnia,

    Hor. Ep. 2, 1, 52: dogma, Lab. ap. Prisc. p. 679:

    pavo,

    into which, according to the Pythagorean doctrine of metempsychosis, the soul of Euphorbus had passed before it reached Pythagoras, Pers. 6, 11:

    brassica,

    highly recommended by Pythagoras, Cato, R. R. 157 in lemm. (cf. Plin. 20, 9, 33, § 78):

    mos,

    Plin. 35, 12, 46, § 160.— Plur, subst.: Pythă-gŏrēi ( - ŏrīi), ōrum, m., the followers of the Pythagorean philosophy, the Pythagoreans, Cic. Tusc. 1, 16, 38; id. de Or. 2, 37, 154 al.—
    B.
    Pythăgŏrĭcus, a, um, adj., = Puthagorikos Pythagorean:

    libri,

    Liv. 30, 29:

    philosophia,

    Plin. 13, 13, 27, § 86 (an interpolated passage, v. Sillig in loc.):

    prudentia,

    Val. Max. 4, 7, 1 (but Pythagorii, Cic. Div. 1, 30, 62 B. and K.; cf. Madv. Opusc. Ac. 1, p. 512).

    Lewis & Short latin dictionary > Pythagorei

  • 94 Pythagoreus

    Pythăgŏras, ae, m., = Puthagoras, a celebrated philosopher of Samos, about 550 B.C.; he taught in Lower Italy ( Croton and Metapontum), and was the founder of the Pythagorean philosophy, which received its name from him, Cic. Tusc. 1, 10, 20; 1, 16, 38; 4, 1, 2; id. Fin. 5, 2, 4; id. Div. 1, 3, 5; Hor. S. 2, 6, 63; Ov. M. 15, 60; Liv. 1, 18.— The Greek letter g (called littera Pythagorae), with its two divergent arms, was used by Pythagoras as a symbol of the two diverse paths of life, that of virtue and of vice, Aus. Idyll. 12, 9; cf. Pers. 3, 56; v. also Lact. 6, 3, 6.—Hence,
    A.
    Pythăgŏrēus or Pythăgŏrīus, a, um, adj., = Puthagoreios, Pythagorean:

    somnia,

    Hor. Ep. 2, 1, 52: dogma, Lab. ap. Prisc. p. 679:

    pavo,

    into which, according to the Pythagorean doctrine of metempsychosis, the soul of Euphorbus had passed before it reached Pythagoras, Pers. 6, 11:

    brassica,

    highly recommended by Pythagoras, Cato, R. R. 157 in lemm. (cf. Plin. 20, 9, 33, § 78):

    mos,

    Plin. 35, 12, 46, § 160.— Plur, subst.: Pythă-gŏrēi ( - ŏrīi), ōrum, m., the followers of the Pythagorean philosophy, the Pythagoreans, Cic. Tusc. 1, 16, 38; id. de Or. 2, 37, 154 al.—
    B.
    Pythăgŏrĭcus, a, um, adj., = Puthagorikos Pythagorean:

    libri,

    Liv. 30, 29:

    philosophia,

    Plin. 13, 13, 27, § 86 (an interpolated passage, v. Sillig in loc.):

    prudentia,

    Val. Max. 4, 7, 1 (but Pythagorii, Cic. Div. 1, 30, 62 B. and K.; cf. Madv. Opusc. Ac. 1, p. 512).

    Lewis & Short latin dictionary > Pythagoreus

  • 95 Pythagoricus

    Pythăgŏras, ae, m., = Puthagoras, a celebrated philosopher of Samos, about 550 B.C.; he taught in Lower Italy ( Croton and Metapontum), and was the founder of the Pythagorean philosophy, which received its name from him, Cic. Tusc. 1, 10, 20; 1, 16, 38; 4, 1, 2; id. Fin. 5, 2, 4; id. Div. 1, 3, 5; Hor. S. 2, 6, 63; Ov. M. 15, 60; Liv. 1, 18.— The Greek letter g (called littera Pythagorae), with its two divergent arms, was used by Pythagoras as a symbol of the two diverse paths of life, that of virtue and of vice, Aus. Idyll. 12, 9; cf. Pers. 3, 56; v. also Lact. 6, 3, 6.—Hence,
    A.
    Pythăgŏrēus or Pythăgŏrīus, a, um, adj., = Puthagoreios, Pythagorean:

    somnia,

    Hor. Ep. 2, 1, 52: dogma, Lab. ap. Prisc. p. 679:

    pavo,

    into which, according to the Pythagorean doctrine of metempsychosis, the soul of Euphorbus had passed before it reached Pythagoras, Pers. 6, 11:

    brassica,

    highly recommended by Pythagoras, Cato, R. R. 157 in lemm. (cf. Plin. 20, 9, 33, § 78):

    mos,

    Plin. 35, 12, 46, § 160.— Plur, subst.: Pythă-gŏrēi ( - ŏrīi), ōrum, m., the followers of the Pythagorean philosophy, the Pythagoreans, Cic. Tusc. 1, 16, 38; id. de Or. 2, 37, 154 al.—
    B.
    Pythăgŏrĭcus, a, um, adj., = Puthagorikos Pythagorean:

    libri,

    Liv. 30, 29:

    philosophia,

    Plin. 13, 13, 27, § 86 (an interpolated passage, v. Sillig in loc.):

    prudentia,

    Val. Max. 4, 7, 1 (but Pythagorii, Cic. Div. 1, 30, 62 B. and K.; cf. Madv. Opusc. Ac. 1, p. 512).

    Lewis & Short latin dictionary > Pythagoricus

  • 96 Pythagorius

    Pythăgŏras, ae, m., = Puthagoras, a celebrated philosopher of Samos, about 550 B.C.; he taught in Lower Italy ( Croton and Metapontum), and was the founder of the Pythagorean philosophy, which received its name from him, Cic. Tusc. 1, 10, 20; 1, 16, 38; 4, 1, 2; id. Fin. 5, 2, 4; id. Div. 1, 3, 5; Hor. S. 2, 6, 63; Ov. M. 15, 60; Liv. 1, 18.— The Greek letter g (called littera Pythagorae), with its two divergent arms, was used by Pythagoras as a symbol of the two diverse paths of life, that of virtue and of vice, Aus. Idyll. 12, 9; cf. Pers. 3, 56; v. also Lact. 6, 3, 6.—Hence,
    A.
    Pythăgŏrēus or Pythăgŏrīus, a, um, adj., = Puthagoreios, Pythagorean:

    somnia,

    Hor. Ep. 2, 1, 52: dogma, Lab. ap. Prisc. p. 679:

    pavo,

    into which, according to the Pythagorean doctrine of metempsychosis, the soul of Euphorbus had passed before it reached Pythagoras, Pers. 6, 11:

    brassica,

    highly recommended by Pythagoras, Cato, R. R. 157 in lemm. (cf. Plin. 20, 9, 33, § 78):

    mos,

    Plin. 35, 12, 46, § 160.— Plur, subst.: Pythă-gŏrēi ( - ŏrīi), ōrum, m., the followers of the Pythagorean philosophy, the Pythagoreans, Cic. Tusc. 1, 16, 38; id. de Or. 2, 37, 154 al.—
    B.
    Pythăgŏrĭcus, a, um, adj., = Puthagorikos Pythagorean:

    libri,

    Liv. 30, 29:

    philosophia,

    Plin. 13, 13, 27, § 86 (an interpolated passage, v. Sillig in loc.):

    prudentia,

    Val. Max. 4, 7, 1 (but Pythagorii, Cic. Div. 1, 30, 62 B. and K.; cf. Madv. Opusc. Ac. 1, p. 512).

    Lewis & Short latin dictionary > Pythagorius

  • 97 Pythagoroii

    Pythăgŏras, ae, m., = Puthagoras, a celebrated philosopher of Samos, about 550 B.C.; he taught in Lower Italy ( Croton and Metapontum), and was the founder of the Pythagorean philosophy, which received its name from him, Cic. Tusc. 1, 10, 20; 1, 16, 38; 4, 1, 2; id. Fin. 5, 2, 4; id. Div. 1, 3, 5; Hor. S. 2, 6, 63; Ov. M. 15, 60; Liv. 1, 18.— The Greek letter g (called littera Pythagorae), with its two divergent arms, was used by Pythagoras as a symbol of the two diverse paths of life, that of virtue and of vice, Aus. Idyll. 12, 9; cf. Pers. 3, 56; v. also Lact. 6, 3, 6.—Hence,
    A.
    Pythăgŏrēus or Pythăgŏrīus, a, um, adj., = Puthagoreios, Pythagorean:

    somnia,

    Hor. Ep. 2, 1, 52: dogma, Lab. ap. Prisc. p. 679:

    pavo,

    into which, according to the Pythagorean doctrine of metempsychosis, the soul of Euphorbus had passed before it reached Pythagoras, Pers. 6, 11:

    brassica,

    highly recommended by Pythagoras, Cato, R. R. 157 in lemm. (cf. Plin. 20, 9, 33, § 78):

    mos,

    Plin. 35, 12, 46, § 160.— Plur, subst.: Pythă-gŏrēi ( - ŏrīi), ōrum, m., the followers of the Pythagorean philosophy, the Pythagoreans, Cic. Tusc. 1, 16, 38; id. de Or. 2, 37, 154 al.—
    B.
    Pythăgŏrĭcus, a, um, adj., = Puthagorikos Pythagorean:

    libri,

    Liv. 30, 29:

    philosophia,

    Plin. 13, 13, 27, § 86 (an interpolated passage, v. Sillig in loc.):

    prudentia,

    Val. Max. 4, 7, 1 (but Pythagorii, Cic. Div. 1, 30, 62 B. and K.; cf. Madv. Opusc. Ac. 1, p. 512).

    Lewis & Short latin dictionary > Pythagoroii

  • 98 ramus

    rāmus, i, m. [for rad-mus; Sanscr. root vardh, crescere; cf.: radix, radius], a branch, bough, twig (cf.: surculus, termes).
    I.
    Lit.:

    in quibus (arboribus) non truncus, non rami, non folia sunt denique, nisi, etc.,

    Cic. de Or. 3, 46, 179; Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 28, 69 (Trag. v. 194 Vahl.):

    qui praetereuntes ramum defringerent arboris,

    Cic. Caecin. 21, 60:

    sub ramis arboris,

    Lucr. 2, 30; 5, 1393:

    decidere falcibus ramos,

    id. 5, 936 et saep.:

    tempora cingite ramis,

    Verg. A. 5, 71; 8, 286; Val. Fl. 6, 296; Hor. C. 2, 15, 9; id. S. 1, 5, 81:

    ingens ramorum umbra,

    Verg. G. 2, 489; id. A. 6, 808.— Poet., for a tree, Verg. A. 3, 650; for the fruit of trees, id. ib. 8, 318; in partic., for frankincense twigs, Claud. III. Cons. Hon. 211. —
    B.
    Transf., of things having a branching form.
    1.
    A branch of a stag ' s antlers, Caes. B. G. 6, 26, 2.—
    2.
    A spur of a mountain chain, Plin. 6, 27, 31, § 134. —
    3.
    A club, Prop. 1, 1, 13; 4 (5), 9, 15.—
    4.
    = membrum virile, Nov. ap. Non. 116, 26.—
    5.
    An arm or mouth of a river:

    multos ignobiles ramos porrigit (Nilus),

    Sen. Q. N. 4, 2, 11.—
    6.
    A branch or arm of the Greek letter g, used by Pythagoras as a symbol of the two paths of life, leading to virtue and vice, Aus. Idyll. 12, 9;

    hence called Samii rami,

    Pers. 3, 56.—
    II.
    Trop., a branch:

    ramos amputare miseriarum,

    Cic. Tusc. 3, 6, 13:

    fortitudo, cujus patientia et perpessio et tolerantia rami sunt,

    Sen. Ep. 67, 10.—Of a branch of consanguinity, Pers. 3, 28.

    Lewis & Short latin dictionary > ramus

  • 99 reduco

    rĕ-dūco, xi, ctum, 3 (rēduco or redduco, Lucr. 1, 228; 4, 992; 5, 133; old imp. redduce, Ter. Hec. 4, 2, 29), v. a.
    I.
    To lead or bring back, to conduct back (very freq. and class.; syn. redigo).
    A.
    Lit.
    1.
    In gen.
    a.
    Of living objects:

    reducam te ubi fuisti,

    Plaut. Capt. 3, 5, 106:

    hunc ex Alide huc reducimus,

    id. ib. 5, 4, 17; cf.:

    aliquem ex errore in viam,

    id. Ps. 2, 3, 2:

    aliquem de exsilio,

    Cic. Phil. 2, 4, 9; id. Att. 9, 14, 2; cf.:

    ab exsilio,

    Quint. 5, 11, 9:

    socios a morte,

    Verg. A. 4, 375:

    Silenium ad parentes,

    Plaut. Cist. 2, 3, 86; so,

    ad aliquem,

    Cic. Off. 3, 22, 86; Caes. B. G. 6, 32; id. B. C. 1, 24; 2, 38 fin.; cf.:

    a pastu vitulos ad tecta,

    Verg. G. 4, 434:

    reduci in carcerem,

    Cic. Att. 4, 6, 2:

    in Italiam,

    Caes. B. C. 3, 18:

    reducere uxorem,

    to take again to wife, marry again, Ter. Hec. 3, 3, 31; 43; 3, 5, 51; 4, 4, 12 sq. al.; Nep. Dion, 6, 2; Suet. Dom. 3; 13; cf.:

    uxorem in matrimonium,

    id. ib. 8:

    regem,

    to restore to the throne, to reinstate, Cic. Rab. Post. 8, 19; id. Fam. 1, 2, 1; 1, 7, 4; id. Q. Fr. 2, 2, 3 (v. reductio):

    possum excitare multos reductos testes liberalitatis tuae,

    i. e. who have been brought back by your generosity, id. Rab. Post. 17, 47; cf.: cum in Italiam reductus existimabor, Pomp. ap. Caes. B. C. 3, 18, 4. —
    b.
    With inanimate objects, to draw back, bring back:

    (falces) tormentis introrsus reducebant,

    Caes. B. G. 7, 22:

    reliquas munitiones ab eā fossā pedes CCCC. reduxit,

    id. ib. 7, 22; cf.

    turres,

    id. ib. 7, 24 fin.: calculum, Cic. Fragm. ap. Non. 170, 30:

    in jaculando bracchia,

    Quint. 10, 3, 6:

    sinum dextrā usque ad lumbos,

    id. 11, 3, 131:

    ad pectora remos,

    Ov. M. 11, 461; Verg. A. 8, 689:

    clipeum,

    to draw back, Ov. M. 12, 132:

    gladium (opp. eduxit),

    Gell. 5, 9, 3:

    auras naribus,

    Lucr. 4, 990 al.:

    furcillas hibernatum in tecta,

    Varr. R. R. 1, 8, 6. — Poet.:

    solem reducit,

    Verg. A. 1, 143; so,

    diem (Aurora),

    id. G. 1, 249:

    lucem (Aurora),

    Ov. M. 3, 150:

    noctem die labente (Phoebus),

    Verg. A. 11, 914:

    aestatem,

    id. G. 3, 296:

    hiemes,

    Hor. C. 2, 10, 15:

    febrim,

    id. S. 2, 3, 294:

    somnum (cantus),

    id. C. 3, 1, 21 al.:

    umbram,

    to make the shadow move backwards, Vulg. 4 Reg. 20, 11.—
    2.
    In partic.
    a.
    Reducere aliquem domum (opp. deducere), to conduct or accompany one home, Plaut. Merc. 5, 4, 19:

    (P. Scipio) cum senatu dimisso domum reductus ad vesperum est a patribus conscriptis,

    Cic. Lael. 3, 12; cf. Liv. 4, 24; cf.:

    quos Elea domum reducit Palma,

    Hor. C. 4, 2, 17.—So, without domum:

    in ludum (puellulam) ducere et reducere,

    Ter. Phorm. 1, 2, 36:

    aliquem ad suam villam,

    Cic. Ac. 1, 1, 1:

    bene comitati per forum reducuntur,

    Quint. 12, 8, 3:

    quantā reduci Regulus solet turbā,

    Mart. 2, 74, 2: assurgi, deduci, reduci, Cic. Sen. 18, 63.—
    b.
    In milit. lang., to draw off, withdraw troops:

    vastatis omnibus eorum agris Caesar exercitum reduxit,

    Caes. B. G. 3, 29 fin.:

    legiones reduci jussit,

    id. B. C. 3, 46; so,

    exercitum (copias, legiones suas, etc.),

    id. B. G. 6, 29; 7, 68; id. B. C. 2, 28 fin.; Liv. 5, 5; Front. Strat. 2, 3, 1; 5; 2, 5, 13 sq.:

    suos incolumes,

    Caes. B. G. 5, 22; Front. Strat. 1, 1, 11; 5, 13:

    legiones ex Britanniā,

    Caes. B. G. 4, 38:

    a munitionibus,

    id. ib. 7, 88:

    ab oppugnatione,

    id. ib. 5, 26 fin.:

    in castra,

    id. ib. 1, 49 fin.; 1, 50; 2, 9;

    4, 34 et saep.: in hiberna,

    id. ib. 6, 3:

    in Treviros, etc.,

    id. ib. 5, 53; 7, 9 fin.; Liv. 43, 20:

    intra fossam,

    Caes. B. C. 1, 42; cf.:

    ab radicibus collis intra munitiones,

    id. B. G. 7, 51 fin.Absol. (like duco and educo):

    instituit reducere,

    to march back, Front. Strat. 1, 4, 5 and 8.—
    c.
    To recall to the stage a player:

    a magno Pompeio magni theatri dedicatione anus pro miraculo deducta,

    Plin. 7, 48, 49, § 158.—
    B.
    Trop., to bring back, restore, replace:

    ad divitias,

    Plaut. Cist. 2, 3, 17:

    animum aegrotum ad misericordiam,

    Ter. And. 3, 3, 27:

    aliquem in gratiam,

    id. ib. 5, 4, 45; Cic. Clu. 36, 101:

    in gratiam cum aliquo,

    id. Rab. Post. 8, 19; Liv. 10, 5 fin.; Quint. 5, 11, 19; cf.: ut Caesarem et Pompeium perfidiā hominum distractos rursus in pristinam concordiam reducas, Balbus ap. Cic. Att. 8, 15, A, 1:

    aliquem ad officium sanitatemque,

    Cic. Verr. 2, 2, 40, § 98:

    propinquum ad officium,

    Nep. Dat. 2, 3:

    judices ad justitiam,

    Quint. 6, 1, 46:

    legiones veterem ad morem,

    Tac. A. 11, 18:

    meque ipse reduco A contemplatu,

    withdraw myself, Ov. Tr. 5, 7, 65:

    verba paulum declinata ad veritatem,

    Quint. 1, 6, 32:

    judicatio est ad eum statum reducenda,

    id. 7, 3, 35:

    reducere in memoriam quibus rationibus unam quamque partem confirmāris,

    Cic. Inv. 1, 52, 98; cf.:

    in memoriam gravissimi luctūs,

    Plin. Ep. 3, 10, 2:

    dolorem in animum judicantium,

    Quint. 11, 1, 54:

    vocem in quendam sonum aequabilem,

    Auct. Her. 3, 12, 21:

    verborum facilitatem in altum,

    Quint. 10, 7, 28:

    haec benignā in sedem vice,

    Hor. Epod. 13, 7 sq.:

    tu spem reducis mentibus anxiis Viresque,

    id. C. 3, 21, 17:

    diem et convivia mente re duxit,

    has recalled to mind, Sil. 8, 136:

    vel instituere vel reducere ejusmodi exemplum, etc.,

    to introduce again, restore, Plin. Ep. 4, 29, 3; so,

    habitum vestitumque pristinum,

    Suet. Aug. 40:

    morem transvectionis post longam intercapedinem,

    id. ib. 38. — To bring back, restore to the right path:

    scire est liberum Ingenium et animum, quo vis illos tu die Redducas,

    Ter. Ad. 5, 3, 44.—
    II.
    After the Aug. period, sometimes with the idea of ducere predominating, for the usual redigere (q. v. II.).
    * A.
    To bring or get out, to produce a certain quantity:

    LX. pondo panis e modio (milii) reducunt,

    Plin. 18, 7, 10, § 54.—
    B.
    To bring, make, reduce to some shape, quality, condition, etc. (rare;

    usually redigere): aliquid in formam,

    Ov. M. 15, 381:

    faecem in summum,

    to bring up, raise, Col. 12, 19, 4:

    excrescentes carnes in ulceribus ad aequalitatem efficacissime reducunt (just before, redigit),

    Plin. 30, 13, 39, § 113:

    cicatrices ad colorem,

    id. 27, 12, 82, § 106:

    corpus sensim ad maciem,

    id. 24, 8, 30, § 46:

    ulcera ac scabiem jumentorum ad pilum,

    id. 22, 22, 32, § 72.— Hence, rĕ-ductus, a, um, P. a., drawn back, withdrawn; of place, retired, remote, distant, lonely.
    A.
    Lit.:

    inque sinus scindit sese unda reductos,

    Verg. G. 4, 420; id. A. 1, 161; so,

    vallis,

    id. ib. 6, 703; Hor. C. 1, 17, 17; id. Epod. 2, 11.—
    B.
    Trop.:

    virtus est medium vitiorum et utrimque reductum,

    from either extreme, Hor. Ep. 1, 18, 9.—

    In painting: alia eminentiora, alia reductiora fecerunt,

    less prominent, Quint. 11, 3, 46: producta et reducta (bona), a transl. of the Gr. proêgmena kai apoproêgmena of the Stoics, things to be preferred and those to be deferred, Cic. Fin. 5, 30, 90.— Sup. and adv. do not occur.

    Lewis & Short latin dictionary > reduco

  • 100 remulcum

    rĕmulcum ( rymulcum, acc. to the Gr., Amm. 18, 5, 6), i (for the most part only in abl.), n. [rhumoulkeô], nautical t. t., a tow-rope, or any other contrivance for towing:

    remulcum funis, quo deligata navis magnā trahitur vice remi,

    Isid. Orig. 19, 4, 8:

    remulco est, cum scaphae remis navis magna trahitur,

    Fest. p. 279 Müll.:

    navem remulco abstraxit,

    Caes. B. C. 2, 23 fin.:

    submersam navim remulco adduxit,

    id. ib. 3, 40: naves onerarias remulco Alexandriam deducit, Auct. B. Alex. 11 fin.:

    navem remulco trahere,

    Liv. 25, 30; 32, 16. — Here prob. belongs the fragment of Sisenna: in altum remulco trahit, Sisenn. ap. Non. 57, 29 (where Nonius erroneously assumes a verb, remulco, āre; cf. supra, the article of Festus, where also remulco forms the heading); Valgius ap. Isid. l. l.; Aus. Idyll. 10, 41; id. Ep. 2, 9; Paul. Nol. Ep. 49. —Prov.:

    non contis nec rymulco, ut aiunt, sed velificatione plenā in rempublicam ferebantur,

    Amm. 18, 5, 6.

    Lewis & Short latin dictionary > remulcum

См. также в других словарях:

  • vice — vice …   Dictionnaire des rimes

  • vice — [ vis ] n. m. • 1138; lat. vitium I ♦ 1 ♦ Vieilli LE VICE : disposition habituelle au mal; conduite qui en résulte. ⇒ immoralité, 3. mal, péché. « L hypocrisie est un hommage que le vice rend à la vertu » (La Rochefoucauld). Le vice et la… …   Encyclopédie Universelle

  • vice- — ♦ Particule invariable, du lat. vice « à la place de, pour », qui se joint à quelques noms ou titres de fonctions exercées en second, à la place de qqn. ⇒ adjoint, remplaçant. ● vice Préfixe, du latin vice, à la place de, exprimant une fonction… …   Encyclopédie Universelle

  • vice — 1. (vi s ) s. m. 1°   Défaut, imperfection grave (ce qui est le premier sens de vitium, en latin). Vice de forme. Il y a un vice considérable dans cet acte. •   Il est étrange que Corneille ait senti le vice de son sujet, et qu il n ait pas senti …   Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré

  • Vice — is a practice or habit that is considered immoral, depraved, and/or degrading in the associated society. In more minor usage, vice can refer to a fault, a defect, an infirmity, or merely a bad habit. Synonyms for vice include fault, depravity,… …   Wikipedia

  • Vice — Personaje de The King of Fighters Primera aparición The King of Fighters 96 Voz original Masae Yumi Primera aparición en KOF The King of Fighters …   Wikipedia Español

  • Vice — Vice, a. [Cf. F. vice . See {Vice}, prep.] Denoting one who in certain cases may assume the office or duties of a superior; designating an officer or an office that is second in rank or authority; as, vice president; vice agent; vice consul, etc …   The Collaborative International Dictionary of English

  • Vice — Vice, n. [F., from L. vitium.] 1. A defect; a fault; an error; a blemish; an imperfection; as, the vices of a political constitution; the vices of a horse. [1913 Webster] Withouten vice of syllable or letter. Chaucer. [1913 Webster] Mark the vice …   The Collaborative International Dictionary of English

  • vice — Vice, Vitium. Un vice qui est quand une personne baaille souvent, Oscedo oscediþnis. Quand il s en faut quelque partie, c est un grand vice, Deesse aliquam partem mendosum est. Vices couvers et cachez, Vicia infucata aut tecta. Vices qui s en… …   Thresor de la langue françoyse

  • vice — S3 [vaıs] n [Sense: 1 3; Date: 1200 1300; : Old French; Origin: Latin vitium fault, vice ] 1.) [U] criminal activities that involve sex or drugs ▪ the fight against vice on the streets ▪ The police have smashed a vice ring (=a group of criminals… …   Dictionary of contemporary English

  • vice — S3 [vaıs] n [Sense: 1 3; Date: 1200 1300; : Old French; Origin: Latin vitium fault, vice ] 1.) [U] criminal activities that involve sex or drugs ▪ the fight against vice on the streets ▪ The police have smashed a vice ring (=a group of criminals… …   Dictionary of contemporary English

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»